You are on page 1of 16

BEZPATNA GAZETA TORUSKA | NR 98 | 3 LISTOPADA 2017 | ISSN 4008-3456 | NAKAD 25 000 EGZ.

www.tylkotorun.pl

Ocali od zapomnienia Kto przejedzie przez Wis?


Ponad 18 tysicy zotych zebrano w trakcie kwesty Modernizacja mostu im. Jzefa Pisudskiego roz-
na cmentarzu witego Jerzego pocznie si najpniej w marcu 2019 r.
Taki jest Tylko Toru

Marcin Gadych
fot. Adam Fisz

1963-2017

Tylko Toru . 3 listopada 2017


2 FELIETONY DZIE DOBRY!
W ydawca T ylko T oru korzysta z usug i poleca usugi kancelarii prawnej P aza i W splnicy
stopka redakcyjna
Redakcja Tylko Toru

Manifest Marcina zna, ma swoje wspomnienia. Ja


mam niewiele osobistych, a jednak
wyjtkowo al mi jego odejcia.
mniku Kopernika. Kady z nas ma
jakie zwizane z nim wspomnie-
nie, raczej bahe, ale dopiero Mar-
Toru, ul. Skodowskiej-Curie 41
redakcja@tylkotorun.pl
Wydawca
Bo Marcin pokaza, e Toru to cin wpad na to, eby pozbiera Fundacja MEDIUM
nie tylko historia przez due H, e je razem i z tych zwykych wspo- Redaktor naczelny
to miasto, w ktrym nie brakuje mnie zrobi naprawd intryguj- Radosaw Rzeszotek
Sekretarz redakcji
MARCIN CZYNIEWSKI tematw na zaskakujco ciekawe c histori.
Przewodniczcy Rady Miasta Torunia ukasz Piecyk (tel. 733 842 795)
opowieci. Trzeba si tylko rozej- Skromny by Marcin i nigdy Redaktor wydania
rze, a to potrafi mao kto. Marcin nie wpadoby mu do gowy, by Kinga Baranowska
Nowe serce Marcina posta- wrotnym scenarzyst i czeka na potrafi. To on przypomnia nam zostawia po sobie jaki manifest. Dzia reportau i publicystyki
nowio zatrzyma si na dobre niego z wieloma takimi historiami. histori Hakerw wolnoci, niby Omielony wsplnot imienia zro- Robert Kamiski
w wiatowym Dniu Przeszczepw, Bo w to, e Marcin ju zabra si znan opowie z czasw komuny, bi to wic za niego. Patrzmy na Dzia informacyjny
ani dzie wczeniej, ani dzie p- Tam za robienie filmw, nie wt- ktra okazaa si godna hollywo- Toru z jego perspektywy, zauwa- Micha Ciechowski, Katarzyna Ochocka,
Piotr Gajdowski
niej. Trzy dni po tym, jak poka- pi. I e zatrudni do nich plejad odzkich scenariuszy. Opowiedzia ajmy zza Wielkiej Historii t ma, Kultura
zano w Toruniu jego ostatni film. najwaniejszych witych i archa- nam sto lat historii Torunia z naj- nie mniej pocigajc, uwierzmy, Micha Ciechowski
Premiera planowana bya par niow, tak jak bez trudu namwi dziwniejszej moliwej perspekty- e mieszkamy w ciekawym, yj- Sport
miesicy temu, ale odwoano j, bo niegdy p Torunia, eby zagrao wy Okrglaka, a ostatnio od- cym miejscu, nie w turystycznym Karol ebrowski
tamtego dnia zatrzymao si jego w jego Panoptikonie. Byem w tej kry rodzin Smunych, ktr niby skansenie. Ucieszy to Marcina, gdy Zdjcia
stare serce. Pan Bg chcia pokaza poowie i wtedy wanie poznaem znalimy, a jednak mao. Przed spojrzy na nas midzy kolejnym ukasz Piecyk
Marcinowi, e jest wyjtkowo prze- Marcina Gadycha. Kady, kto go nami jeszcze premiera filmu o po- dublem ktrego z archaniow. Korekta
Piotr Gajdowski
REKLAMA
Justyna Tobolska
(GSM 603 285 530)

Co z tymi
w miesicu to ich codzienno. Przecie, mimo e pracuj w tylu Iwona Zuchniak
Czy pracujcy przez 36 godzin miejscach, kolejki si nie zmniej- (GSM 500 324 572),
lekarz jest fizycznie w stanie wy- szaj. Karol Przybylski

lekarzami wiza si ze swoich obowizkw?


Czy czowiek, ktry nie przespa
Brzmi mi w uszach aroganckie
niech jad i jednoczenie zapew-
(GSM 665 169 292),
Magorzata Kramarz
(GSM 607 908 607),
w czasie dwch dni nawet kilku nienia o najwyszej od Agnieszka Korzeniewska
mec. UKASZ PAZA godzin, ma refleks i spostrzegaw- lat nadwyce budetowej. Moe (GSM 534 206 683)
Kancelaria Paza i Wsplnicy czo, by nas leczy? Czy ten czo- czas przyzna, e ochrona zdrowia reklama@tylkotorun.pl
wiek moe by nadal miy, uprzej- musi kosztowa wicej? Za chwi- Skad
my i asertywny? Studio Tylko Toru
Od tygodni strajkuj modzi le- zaskakujcy, e obecny minister l nasi lekarze od nas wyjad, nie
Przeraajce, e osobie, ktra Druk
karze. Po raz pierwszy do zaczy zdrowia sam zgasza identyczne nie miaa odpowiednio dugiej ze wzgldu na pienidze, ale dla Drukarnia Polska Press Bydgoszcz
si do nas przebija informacje, jak postulaty jeszcze dwa lata temu. przerwy w pracy, nie mona po- poczucia komfortu pracy. Ale ju
bardzo pastwo eksploatuje mo- Pogldy jak zwykle zale od miej- wierzy prowadzenia auta ciaro- istniejcej dziury pokoleniowej nie ISSN 4008-3456
Redakcja nie odpowiada za tre ogosze.
dych lekarzy, jednoczenie igrajc sca siedzenia. wego, ale rwnie zmczony lekarz zastpimy z dnia na dzie. Szcze- ***
z bezpieczestwem nas wszystkich. Tak naprawd modzi lekarze zobowizany jest ratowa ycie na- glnie e przy takich nakadach fi- Na podstawie art.25 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia
To pierwszy protest lekarzy, pokazuj, jak bardzo ryzykowne s szych rodzicw i dzieci. nansowych i oboeniu prac nie- 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach
pokrewnych. Fundacja MEDIUM zastrzega, e
ktry dotyka problemu zaniedba wizyty w szpitalach. Przecitny le- Oczywicie lekarze mog mniej dugo chtni do imigracji do Polski dalsze rozpowszechnianie materiaw opublikowa-
systemowych cigncych si od karz pracuje duo ponad wszelkie dyurowa, mniej pracowa na kil- bd wycznie lekarze z Korei nych w Tylko Toru jest zabronione bez zgody


wydawcy.
lat. Tym bardziej jego przebieg jest normy. Kilkaset godzin dyurw ku etatach. Tylko kto ich zastpi? Pnocnej.

Cytat numeru

Aktor jest troch jak pat-


ny morderca. Dostaje zlecenie,
bo jest czowiekiem do wynaj-
cia.
Katarzyna Herman
aktorka

Tylko Toru . 3 listopada 2017


PROTESTANCI OBCHODZ WYJTKOW ROCZNIC SPOECZESTWO 3

Dyskretny urok mdrca


31 padziernika 1517 r. Marcin Luter ogosi w Wittenberdze swoje synne 95 tez. Tak doszo w onie Kocioa
rzymskokatolickiego do rozamu i powstania protestantyzmu. Wanie mija od tamtego czasu okrge 500 lat
Robert Kamiski | fot. ukasz Piecyk
Rocznica jednego z najwikszych oczekuje penego podporzdkowa-
w dziejach chrzecijastwa pk- nia. Jeli tego nie ma, uczynki nie s
ni to znakomity moment do w stanie tego przeway.
postawienia pytania o ewentualny Czyli seryjny morderca moe
powrt do jednoci. Tyle e ad- by zbawiony, o ile dokona aktu
nego powrotu nie bdzie. Przy- zaufania Bogu. Wszelkie wysiki
znaj to wszystkie zainteresowane Matki Teresy, ktrymi pracowaa
strony. na zbawienie, nie maj znaczenia.
- Zbawienie nie jest sprawiedli-
Rozam, jaki dokona si w Ko- we przyznaje pastor. Nikt na to
ciele przed picioma wiekami, jest nie zasuguje. Bg stawia tylko je-
ju dzi nie do naprawienia. Poro-
zumienie jest niemoliwe mimo den, ale za to radykalny warunek:
najszczerszych chci. Strony s jeeli chcesz by ze mn na wiecz-
zbyt nieprzejednane i zbyt nietole- no, musisz by tak wity jak ja.
rancyjne. Przynajmniej jeli idzie Warunek nie do spenienia. Szcze-
o kwestie teologiczne. rze? Nie znam nikogo takiego.
- Moemy wsppracowa w ob- To do osobliwe podejcie,
szarach spoecznych, ale w teolo- przynajmniej z punktu widzenia
gicznych nie ma o tym mowy katolicyzmu. Czy taki pogld ozna-
mwi Micha Proczuk, pastor cza absolutne zamknicie si w en-
Zboru Chrzecijan Baptystw z To- klawie podobnych sobie?
runia. Jedna i druga strona stoi Micha Proczuk jest pastorem Zboru Chrzecijan Baptystw z Torunia. - Oczywicie, e nie mwi pa-
twardo na swoich teologicznych stor. Pismo jest dla nas wprawdzie
stanowiskach. Ktra musiaaby lata po wystpieniu Lutra. Wpraw- od innych wyzna, to cakowi- gwarancj zbawienia. W kociele jedynym autorytetem, ale nie ozna-
ustpi. Osobicie nie widz takiej dzie Zygmunt Stary zakaza roz- ta separacja kocioa od pastwa. katolickim trzeba na to zapraco- cza to, e to jedyna ksiga, jak czy-
moliwoci. powszechniania w miecie pism Ale na tym nie koniec. Uwaa- wa. Czy ju choby w wietle tych tam. Staram si by otwarty na ka-
Czy mona zatem otwarcie po- reformacyjnych, ale nie zmienio my, e wierzy naley wiadomie. rnic porozumienie moe by d myl ludzk. Moj lektur czsto
wiedzie, e protestanci, podobnie to faktu, e od samego pocztku Std nie chrzcimy dzieci. Wiara moliwe? jest Kant, Kartezjusz, Schopenhau-
jak katolicy, s wysoce nietoleran- wspistnieli tu luteranie, ewangeli- ma by samodzielnym wyborem, A moe jednak nie chodzi o po- er i wielu, wielu innych. Czytam
cyjni, jeli idzie o doktryn swojej cy reformowani, bracia czescy, kal- a nie decyzj podjt za nas. R- rozumienie, ale w gruncie rzeczy te ateistw. Dlaczego? Dlatego,
wiary? wini, mennonici i wielu innych. To- ni nas rwnie to, e jedynym dla o dobro? O bycie czowiekiem e Bg obdarza ludzi mdroci
- Tak to trzeba okreli, jeli ru, co byo w wiekach XVI i XVII nas autorytetem jest Pismo wite. przyzwoitym? Moe wiara jest
chciaoby si by intelektualnie bez wzgldu na to, czy s jego wy-
ewenementem na skal europejsk, Na tym budujemy doktryn. Wy- spraw drugorzdn? znawcami, czy nie. S ludzie, ktrzy
uczciwym przyznaje pastor. Jed- sta si oaz tolerancji. kluczamy take hierarchi typu - Jeli chodzi o skutki ziemskie,
nak naleaoby doda, e to samo maj pewien gbszy wgld w istot
Dzi wyglda to zgoa inaczej. rzymskokatolickiego. Nie ma u nas to jak najbardziej dobre uczynki
mona powiedzie o wszystkich in- Przynajmniej doktrynalnie. Wie- porednikw. Kady wierzcy od- maj znaczenie mwi pastor. To spraw ludzkich. I wanie ich nale-
nych wyznaniach. Jeli zatem idzie lowiekowe rnice s zbyt silnie powiada sam przed Bogiem. To ty suy caemu spoeczestwu. Z ko- y sucha uwanie. Owszem, m-
o teologi, to owszem, w pewnych zakorzenione w wiadomoci wier- sam musisz dba o relacj z Panem. lei jeli mwimy o skutkach wiecz- drzec to ten, ktry posiad mdro
obszarach jestemy nietolerancyjni. nych, by dao si je usun. No i zbawienie, czyli pozbycie si nych, to nie mona zadouczyni biblijn. Ale s te mdrcy wieccy
Nie znaczy to oczywicie, e stara- - Jestemy drugim rzutem re- skutku grzechu. Jest ono moliwe Bogu za nasze winy i grzechy. Trze- z dowiadczeniem yciowym. To
my si cokolwiek narzuca si. formacji, bardziej radykalnym tylko za spraw aski przez wiar. ba wierzy i swoje ycie odda mu ludzie uczciwi i prawi. Umiejcy
Reformacja wkroczya do To- podkrela pastor Proczuk. To, Jeli cakowicie poddasz swoje y- w caoci. Jeli si tego nie zrobi, to po ludzku doradzi. Czeg chcie
runia w roku 1520, a wic ju trzy co przede wszystkim odrnia nas cie Jezusowi w akcie oddania, masz te uczynki nie maj znaczenia. Bg wicej?
REKLAMA

Tylko Toru . 3 listopada 2017


4 MIASTO PONAD 18 TYSICY ZOTYCH ZEBRANO W COROCZNEJ KWECIE

Ocali od zapomnienia
Wielowyznaniowa nekropolia w. Jerzego wymaga sporych nakadw
Robert Kamiski | fot. ukasz Piecyk
Cmentarz w. Jerzego przy ul. wano szereg zasuonych torunian, kom mieszkacw Torunia moemy
Gaczyskiego jest najstarsz za- w tym wielu wybitnych profesorw kadego roku odnowi kilka grobw
chowan nekropoli Torunia. To UMK. Spoczywaj tu m.in. prof. mwi ks. Micha Walukiewicz
miejsce spoczynku wielu zasuo- Zofia Abramowiczwna, prof. Karol z parafii ewangelicko-augsburskiej
nych torunian. Jak co roku w Dniu Grski, prof. Artur Hutnikiewicz, w. Szczepana, jednego z zarzdcw
Wszystkich witych odbya si tu prof. Sawomir Kalembka, prof. cmentarza. Naszym priorytetem
kwesta na cel renowacji zabytko- Ludwik Kolankowski, prof. Stefan jest wybr tych grobw, ktre odno-
wych pomnikw i grobw. Srebrny i wielu innych. wienia potrzebuj najpilniej. Nie ma
Warto podkreli wpyw, jaki znaczenia przynaleno parafialna
Zaoono go w 1811 r. Podzielo- na szczegln atmosfer nekropo- zmarego, tylko stan zachowania da-
ny jest na 28 kwater. Poszczeglne lii ma rwnie wiekowa rolinno nego grobu. Dziki rodkom zebra-
czci administrowane s przez trzy oraz stare, kute w elazie ogrodzenia nym na renowacj chronimy zabytki
parafie: ewangelicko-augsbursk wielu grobw. Z tych wzgldw jest nekropolii. Specjalnie powoane do
pw. w. Szczepana, katedraln pw. to ulubione miejsce spacerw wielu tego celu gremium wybiera, kt-
w. Janw oraz parafi pw. Wniebo- torunian. re groby bd kolejno odnawiane,
wstpienia Najwitszej Marii Pan- Wzorem innych zabytkowych oczywicie po uzgodnieniu z kon-
ny. Korzystaj z nekropolii rwnie polskich cmentarzy rwnie na tym serwatorem.
wyznawcy prawosawni. przy ul. Gaczyskiego organizowa- Podobne akcje prowadzone s na
Nekropolia cieszy si szacun- ne s kwesty z okazji Dnia Wszyst- cmentarzu w. Jerzego co najmniej
kiem torunian z uwagi na wiele sta- kich witych. Dochd z nich od kilkunastu lat. Inspiracj dla tych
rych grobw, jakie si tam znajduj. przeznaczany jest w caoci na re- dziaa by oczywicie nieodao-
Najstarszy nagrobek, jaki si dotd nowacj najcenniejszych grobw wanej pamici Jerzy Waldorff, ktry
zachowa, wystawiono w 1826 r. To i pomnikw nagrobnych. Kwest od wiele lat temu zainicjowa podobne
grb Johanna Ephraima Wessela. wielu ju lat organizuje Towarzy- kwesty na warszawskich Powzkach.
Innymi interesujcymi pomnikami stwo Mionikw Torunia. W akcj - Naturalnie nie chodzi o to, by
s pochodzce rwnie z XIX w. chtnie wczaj si wadze miasta. roztrzsa, kto pierwszy zainicjowa
nagrobki kpt. Antoniego ernic- Rokrocznie kwestuje wielu oficjeli, te dziaania dodaje ks. Walukie-
kiego zmarego w 1836 r. oraz Ama- np. prezydent Torunia Micha Zale- wicz. Wane, by dziaania te po-
lii Hirsch z 1844 r. Z pniejszego ski oraz przewodniczcy Rady Mia- zwoliy ocali od zapomnienia to,
okresu, szczeglnie z pocztku XX sta Marcin Czyniewski. co najbardziej poddaje si upywowi
w., pochodzi rwnie wiele innych - Dziki tym dobrowolnym dat- nieubaganego czasu.
nagrobkw i rzeb nagrobnych.
Niektre domagaj si natychmia-
stowej renowacji.
Od strony ul. Morcinka mona
zwiedza ekspozycj uszkodzonych
nagrobkw ze zlikwidowanego
w latach 90. cmentarza starolutera-
skiego. Zawiera ona okazy kamien-
nych fragmentw inskrypcji, rzeb
i pomnikw.
Od strony ul. Gaczyskiego przy
cmentarzu znajduje si drewnia-
na kaplica cmentarna, pochodzca
z 1885 r. Obecnie suy ona parafii
polskokatolickiej.
Na cmentarzu w. Jerzego pocho-

REKLAMA

Tylko Toru . 3 listopada 2017


6 GSINA CO W TYM ROKU CZEKA NA NAS W PRZYSIEKU?

Kujawsko-pomorskie, wity Marcin i gsi


11-12 listopada w Przysieku odbdzie si Festiwal Gsiny. W programie m.in. prezentacje kulinarne Magdy Gessler
Piotr Gajdowski | fot. Piotr Lampkowski, ukasz Piecyk
11 listopada kojarzy si w Polsce czyli wdzon pier gsi, a take
z obchodami Narodowego wita zapomniane ju raczej gsi kiszk
Niepodlegoci. Ale w tym dniu i marynat z gsiny.
przypada te midzynarodowe Take dzi Kujawy i Pomorze
wito kulinarne, ktrego dugie syn z najlepszych gatunkw gsi.
tradycje mona odnale take W Koudzie Wielkiej pod Inowro-
w naszym regionie. cawiem wyhodowano g koudz-
k, zwan te owsian, szczeglnie
- Jedzenie gsiny na w. Marcina cenion za walory smakowe i war-
ma dugi rodowd. Dawniej dzie toci odywcze jej misa. Zaintere-
w. Marcina by ostatni okazj do sowanie gsin ronie z roku na rok,
zabawy przed Adwentem, gdy prze- czego wyrazem jest akcja Kujaw-
rywano ostatecznie wszelkie pra- sko-Pomorska Gsina na witego
ce w gospodarstwie. A skd w tym Marcina. Zwieczeniem kilkuty-
wszystkim gsi? Zgodnie z legend godniowego cyklu imprez bdzie
w. Marcin ukry si, gdy powoano Festiwal Gsiny w Przysieku 11-12
go na biskupa. To gsi miay go od- listopada. Rok temu do Przysieka
nale i tak doprowadziy do objcia zjechao a 20 tys. goci. Tym razem
przeze tego urzdu mwi prof. moe by podobnie, bo w progra-
Jarosaw Dumanowski, historyk mie przewidziano prezentacje kuli-
sztuki kulinarnej z UMK. W tym narne gwiazd, m.in. Magdy Gessler
dniu gospodyni dzielia g midzy i Katarzyny Bosackiej.
domownikw, co przypominao - Przysiek pod Toruniem na
inn legend o w. Marcinie poo- dwa dni stanie si nie tylko gsino-
w rozdartego paszcza mia on od- w stolic Polski, ale te miejscem,
da ebrakowi. gdzie mona interesujco spdzi
Od omiu lat Urzd Marsza- czas z rodzin i przyjacimi in-
kowski organizuje akcj promujc formuje Beata Krzemiska, rzecz-
miso z gsi. Kujawsko-Pomorska
niczka Urzdu Marszakowskiego.
Gsina na witego Marcina przy-
pomina, e to tutaj hodowano naj- - Zaplanowalimy m.in. poczone
wyej cenion w kraju ras gsi. z degustacj prezentacje kulinarne,
- Region by jednym z waniej- wykwintne dania i przekski, gsi
szych producentw gsiny w Niem- karczm z muzyk na ywo, stref
czech i na terenach dzisiejszej Polski dla dzieci z przedstawieniami te-
pod zaborem pruskim mwi prof. atralnymi i atrakcyjnymi warszta-
Dumanowski. To nie przypadek, tami dla najmodszych. Na trasach
e na okadkach niemieckich ksi- Bydgoszcz-Przysiek-Bydgoszcz
ek kucharskich wydawanych w To- i Toru-Przysiek-Toru uruchomi-
runiu moemy zobaczy np. posta my bezpatne autobusy, ktre kurso-
sucej z pieczon gsi na p- wa bd 11 i 12 listopada od godz.
misku. Przepisy na gsi potrawk, 9.30 do godz. 17.
pieczon pier gsi w mietanie lub Ale regionalne wito gsiny po-
pomorsk czernin na gsinie od- trwa duej ni tylko przez te dwa
najdziemy w najsynniejszej ksi- dni. Na terenie wojewdztwa prze-
ce o kuchni Pomorza i ziemi che- biega Kujawsko-Pomorski Gsino-
miskiej. Martha, wydana po raz wy Szlak Kulinarny jedyny w Pol-
pierwszy w Grudzidzu w 1866 r., sce szlak turystyczny powicony
cieszya si popularnoci w rnych misu gsi. W kujawsko-pomor-
regionach Niemiec, rozsawiajc po- skich restauracjach gsin podaje
morsk gsin. 20 lat pniej ukaza- si sezonowo od dnia w. Marcina
a si za polska ksika kucharska, do koca roku. W Toruniu jest wie-
ktrej autor, Hieronim Derdowski lu restauratorw, ktrzy tworz Ku-
(poeta i dziennikarz Gazety Toru- jawsko-Pomorski Gsinowy Szlak
skiej, a dzi patron jednej z ulic na Kulinarny potraw z gsi mona
Bydgoskim Przedmieciu), zapisa skosztowa m.in. w restauracjach
m.in. receptur na popularny dzi hoteli Filmar, Heban, 1231, Coperni-
na Kujawach i Pomorzu pgsek, cus i w browarze Jan Olbracht.
REKLAMA

Tylko Toru . 3 listopada 2017


8 GSINA JAK BYO W POPRZEDNICH LATACH?

Przysieckie
gganie
wito Gsiny co roku ciga do Przysieka setki lu-
dzi z caego wojewdztwa. Produkty lokalne i prezenta-
cje kulinarne - t0 tylko niektre z atrakcji przycigajce
mieszkacw regionu. Tak wyglday poprzednie edycje

REKLAMA

Tylko Toru . 3 listopada 2017


CO SYCHA W MIECIE? DZIELNICE 9

Ruin caf
Zarzd nad kamienic przy ul. Mostowej 6 przeja
Zdaniem Magorzaty Janas-awniczuk
kawiarnia PERS bdzie wyjtkowa.

niedawno Fundacja Studio M6. Cel ma jasny: przywrci


obiektowi dawn wietno. Na pocztek postanowiono
uruchomi kawiarni
Robert Kamiski | fot. ukasz Piecyk
Kamienica pochodzi z XVI w. ktre pracuj u nas.
i pki co jest w stanie do opa- Najprawdopodobniej do koca
kanym. Zniszczy j upyw wie- roku uda si przy Mostowej 6 wy-
kw, a take poar z 2007 r. Nigdy remontowa dach oficyny. Jednak
wczeniej nie bya poddana gene- na remont caoci trzeba bdzie po-
ralnemu remontowi. czeka do wiosny.
Te generalne roboty nie maj
Obiekt wymaga olbrzymich na- jednak wikszego wpywu na
kadw finansowych i kapitalnego mieszczce si na parterze po- Warto podkreli, e Fundacja no? tonicznych. W duchu XVI-wiecz-
remontu, od piwnic a po dach. mieszczenie, w ktrym zostanie Studio M6 uzyskaa dotacj na za- - Mamy nadziej stworzy miej- nych murw.
Znalaz jednak grono zapalecw, niebawem otwarta kawiarnia. trudnienie w kawiarni osb z trze- sce niebanalne. Wyjtkowo tego - Ruin caf oznacza nie tylko,
ktrzy poprzez dotacje stopniowo - Nazwalimy j PERS Prze- ciego profilu bezrobocia, zagroo- miejsca chcemy podkreli lokal- e bdzie mona napi si kawy
przedzieraj si przez kolejne eta- strze Elementw Rzeczywistoci nych wykluczeniem spoecznym n, kujawsk kuchni. Kada oso-
py. W tym roku udao si ju roz- Spoecznej dodaje Magorzata w wiekowych murach podkrela
oraz osb z orzeczeniem o niepe- ba z pomysem bdzie tu moga
pocz prace zwizane z dachem, Janas-awniczuk. Chcielibymy nosprawnoci. zrobi co swojego: wystaw, kon- Magorzata Janas-awniczuk. Po-
cho nie przebiegaj one tak, jakby otworzy kawiarni jak najszyb- - Zatrudnimy pi osb mwi cert. Osobn sal przeznaczymy na jcie to jest znacznie szersze. Od-
sobie waciciele tego yczyli. ciej, cho najprawdopodobniej na- Magorzata Janas-awniczuk. Po- warsztaty. Swoje atelier bd u nas nosi si do wyobrani artystycznej.
- Obecnie na rynku dewelo- stpi to oficjalnie w Sylwestra tego prowadz one administracj oraz mieli take graficy. W przyszo- Istot jej jest to, e tam gdzie zwy-
perskim panuje ogromny boom roku. Oczywicie do tego czasu nie sam kawiarni, a take stanowi ci chcemy zorganizowa rwnie ky czowiek widzi tylko stare po-
mwi Magorzata Janas-awni- zamierzamy siedzie z zaoonymi bd sekcj techniczno-konserwa- studio nagraniowe z prawdziwego mieszczenie wymagajce remontu,
czuk, zlecony zarzdca kamienicy rkoma. Ju zorganizowalimy kil- cyjn. Od pocztku zabiegalimy zdarzenia. I cho wszystko to jest artysta dopenia je od razu swoj
oraz jej administrator. Domy bu- ka eventw, np. nocny pchli targ, o to, by stworzy miejsca pracy dla na razie w sferze marze, to wiem, wyobrani. Dostrzega nie tylko
duje si na potg. Firmy budowla- ktry okaza si wielkim sukcesem osb nieporadnych yciowo, tzn. e powoli, krok po kroku, wszystko
ne ledwie s w stanie nady. Do (odwiedzio nas ok. 1 tys. osb). Po- takich, ktre nie potrafi sobie po- to zrealizujemy. aktualny konkret, ale wszystkie po-
tego dochodzi fatalna w tym roku dobn imprez planujemy 2 grud- radzi na rynku pracy. Chcielimy Kawiarnia PERS bdzie urz- tencjalne moliwoci. I taka bdzie
pogoda, ktra wszystko opnia. nia, tym razem bardziej pod ktem pokaza im, e po prostu mona. dzona w stylu ruin caf. Oznacza to nasza kawiarnia: pena wyobrani
Terminy ulegaj cigym przesu- przygotowywania ozdb i prezen- Jaka to bdzie kawiarnia? surowy wystrj wntrz z zachowa- i moliwoci, ktre czekay bd na
niciom. To samo dotyczy ekip, tw witecznych. W czym tkwi bdzie jej oryginal- niem oryginalnych detali architek- odkrycie. Ju czekaj.
REKLAMA

Tylko Toru . 3 listopada 2017


DZIE DOBRY!

10 DZIELNICE CO SYCHA W MIECIE?

Sodko-gorzka inwestycja
Rozwijajce si lewobrzee traci swj wyjtkowy klimat
Micha Ciechowski | fot. ukasz Piecyk
Na toruskim poligonie ju roz- dzenie koncepcji zagospodarowa- dla tej strony miasta. Od lat rozwija
poczy si prace zwizane z po- nia obszarw zielonych, ktre mi- si u nas Park Technologiczny, przy
wstaniem nowych firm z brany dzy ul. Andersa a tras S10 zostan ktrym bardzo duo dzi si dzieje.
technologicznej. Wojsko nieod- zapewnia Wojciech Klabun. Na Mieszkacy znajduj prac, Toru
patnie teren przekazao miastu, obszar przecinajcy wytyczony te- za staje si miejscem atrakcyjnym
radni za zdecydowali o oddaniu ren skada si m.in. szlak fortw dla kolejnych przedsiwzi. Za
go w uytkowanie Toruskiej Twierdzy Toru i miejsce przelo- tym idzie te rozwj miejsc rekre-
Agencji Rozwoju Regionalnego. tw nietoperzy. O ograniczeniach acyjnych, poniewa w kocu staje-
Obszar ten wkrtce zmieni si nie tego obszaru z pewnoci bdzie my si integraln czci miasta.
do poznania, stajc si miejscem trzeba mdrze porozmawia. Rozwj lewobrzea to take re-
inwestycji dla firm produkcyj- Jak podkrela radny, pojawienie alizacja na jego terenie inwestycji
nych i usugowych. si nowych firm, a take miejsc pra- w ramach projektu Mieszkanie
cy, to pozytywny efekt inwestycji Plus. Zwizane bdzie to ze zwik-
Teren, o ktrym mowa, zlokali- miejskich. Sam rozkad budynkw szeniem liczby modych, zamiesz-
zowany jest pomidzy ul. Andersa, mona by jednak zmieni. kujcych i pracujcych po drugiej
ul. Poznask, tras S10 oraz Po- - Proponowaem, aby rozoy
stronie Wisy.
pioow Drog, a jego powierzch- tereny inwestycyjne wzdu dzie-
nia wynosi ok. 19 ha. A kto tam nuowana bdzie aktywno Parku podkrela radny Wojciech Klabun. sitki, a w biegu ul. Andersa stwo- - Moim zadaniem jako radnego
zagoci? Technologicznego. Tereny inwesty- W cigu kilku lat cz terenu, rzy obszar mieszkalny tuma- jest dopilnowanie, aby nie zabrako
Jak informuje TARR, preferowa- cyjne skupione zostan na jednym ktry dzi zajmuje poligon, zosta- czy. Toru boryka si z brakiem u nas miejsc dla rodzin z dziemi,
ne bdzie przycignicie w to miej- obszarze, co wpynie na jako p- nie zamieniona w obszar technicz- miejsc na nowe dziaania i rozwj, ludzi uprawiajcych sporty czy
sce przedsibiorstw z bran ma- niejszej wsppracy midzy dziaa- ny. oprcz osiedla JAR wielkich moli- osb dojrzaych, chccych odpo-
jcych najwiksze znaczenie dla jcymi tam firmami. Zakoczenie Teren wojskowy mieszkacy To- woci nie ma. cz na wieym powietrzu wy-
rozwoju miasta, szczeglnie in- procesu inwestycyjnego planowane runia od dawna wykorzystuj do Lewobrzee staje si wic swo- licza Wojciech Klabun. I cho
westorw z sektora high-tech jest na trzeci kwarta przyszego spacerw czy uprawiania aktyw- istym obszarem do rozwoju. lewobrzee si rozwija, co jest
oraz technologii informatyczno- roku. Prawdopodobnie nabr in- noci fizycznej. W cigu kilku lat - Przybywa budynkw miesz- ogromnym plusem, traci swj nie-
-komunikacyjnej. Ponadto wan westorw na grunty zajmie 4-5 lat. swoista sawanna zmieni si nie kalnych, rodzin z dziemi, sklepw, powtarzalny klimat. yciem tt-
rol peni tam mog brane mi- Rada Miasta ju przyja plan do poznania. Jak podkrela radny, stacji benzynowych i wielu innych ni bdzie do godziny szesnastej.
kro- i nanoelektroniczne, zwiza- miejscowy, ktry ma tamtejsz wane jest, aby wrd nowych in- miejsc, ktrych do tej pory nam A wieczorami i w weekendy bdzie
ne z biotechnologi przemysow dziaalno uregulowa. westycji zachowa tak wan dla brakowao mwi Natalia Pamua- obszarem martwym. Wszystko ma
czy zaawansowanymi systemami - Lewobrzee staje si atrakcyj- lewobrzean ziele. -Cielak, czonkini zarzdu Stowa- swoje plusy i minusy to taka sod-
produkcji. Na lewobrzeu konty- nym miejscem dla inwestorw - Zoyem wniosek o wprowa- rzyszenia Stawki. Jest to duy plus ko-gorzka inwestycja.
REKLAMA

Tylko Toru . 3 listopada 2017


CO SYCHA W MIECIE? DZIELNICE 11

Kto przejedzie przez Wis? Odblaskowa interwencja


Odpowiadamy na sygna czytelniczki zwizany ze
Most drogowy im. Jzefa Pisudskiego przejdzie gruntown modernizacj. Prace zniszczonymi punktami wietlnymi przy przejciu
rozpoczn si najpniej w marcu 2019 r.
Micha Ciechowski | fot. ukasz Piecyk
Trzy propozycje tymczasowej pierwszej, jest zastosowanie ruchunie metoda zamka byskawiczne-
organizacji ruchu oraz przed- jednostronnego dla komunikacji go oraz dwa pasy ruchu na wlocie
stawienie planw budowy ronda miejskiej, jednak z wytyczeniem oraz wylocie z przeprawy.
i drg dojazdowych do najstarszej konkretnych godzin przejazdw. - Liczba kolizji i wypadkw spo-
przeprawy przez Wis w Toruniu Proponowanym rozwizaniem by- wodowanych zastosowaniem na
tak wygldaj dziaania zapre- by kierunek ruchu na pnoc od mocie tzw. suwaka pokazuje, e
zentowane mieszkacom podczas jest to rozwizanie bardzo niebez-
godz. 2.10 do godz. 12.30 oraz z cen-
padziernikowych konsultacji trum na poudnie od godz. 12.40 dopieczne - tumaczy. - Wiele razy
spoecznych. Czy wkrtce czeka godz. 2 w nocy. wnioskowaem o jego usunicie.
nas komunikacyjny parali? - Trzeci wariant zwizany jest Moe warto by rodkowy pas za-
z wykonywaniem prac na jednej mieni na awaryjny? Rozway
Modernizacja mostu drogowego trzeciej przekroju mostu, pozosta-mona rwnie system sygnalizacji
wie si ze zmianami w obrbie ul. a cz zostanie podzielona. Tam wietlnej w konkretnych porach
Kujawskiej i placu Armii Krajowej. pobiegn dwa pasy ruchu do- dnia. Po publikacji artykuu Miasto Zniszczenia s efektem eksplo-
Na wyjedzie z przeprawy od stro- daje projektant przedsiwzicia. Jak dodaje radny, miasto, podej- dba o bezpieczestwo w ostat- atacji tych elementw. Jak pod-
ny poudniowej kolizyjne skrzyo- W tym wypadku wyczyliby- mujc si modernizacji, powinno nim numerze Tylko Toru krela rzeczniczka, do tej pory nie
wanie zastpione zostanie rondem. my jednak przejazdy komunikacji jasno okreli rol mostu. Dzi cho- otrzymalimy sygna od jednej wystpoway problemy z kradzie
Ulica prowadzca w stron dworca miejskiej, poniewa nie pozwalaa-dzi o wprowadzenie na przepraw z mieszkanek Wrzosw, ktra lub celowym uszkodzeniem znaj-

[ ]
kolejowego Toru Gwny zostanie by na to uzyskana szeroko drogi.maksymalnej liczby samochodw, zwrcia uwag na zy stan tzw. dujcych si na drodze odblaskw.


rozbudowana. czemu suy rw- kocich oczek w pobliu przejcia Ich brak jest jednak powodem
Najwikszym nie przebudowa dla pieszych przy ul. Bartniczej. do obaw dla mieszkacw pobli-
problemem placu Armii Kra- Postanowili- skiego osiedla Lena

260
okaza si za jowej. Radny su- my sprawie Polana, codziennie
moe sama geruje ustanowie- przyjrze si korzystajcych z przej-
przebudowa nie mostu im. gen. bliej. cia, przy ktrym znaj-
wskiego mo- Zawackiej prze- duje si przystanek au-
stu.
Jak poinfor-
N ajlepszym rozwizaniem dla inynierw praw gwn.
- Przeprawa
- Punkty
odblaskowe kocich oczek
tobusowy.
- Policjanci w oko-
mowa podczas byoby zamknicie mostu i sprawne przeprowadze w centrum su-
konsultacji -
- yaby turystom
uszkodzone s
od wiosny pi- zamontowano na licach skrzyowania
ul. Bartniczej z Szos
w imieniu mia- nie remontu .N .
a szczcie tak si jednak nie stanie i mieszkacom, sze w e-mailu toruskich ulicach Chemisk odnoto-
sta oraz firmy a pozostay ruch czytelniczka. wali dwie kolizje, obie
Trasal - projek- R -
uch pieszo rowerowy bezwzgldnie musi si tam skierowalibymy Wykonalimy
w tej sprawie
miay miejsce w 2015
r. informuje podinsp.
tant przedsi- na wschd mia-
wzicia Prze- odbywa . sta dodaje Ma- kilka telefonw do Miejskiego Za- Wioletta Dbrowska, rzeczniczka
rzdu Drg. Mieszkacy boj si prasowa Komendy Miejskiej Po-
mysaw Patru, ciej Cichowicz.
proponowane s trzy warianty roz- Propozycje miasta komentu- W projekcie modernizacji jest porusza tym przejciem, ponie- licji w Toruniu. - W adnym ze
wizania. je Maciej Cichowicz, radny Czasu jednak kilka rzeczy, ktre mi si wa co pewien czas w tej okolicy zdarze nie uczestniczy pieszy.
Pierwszy dopuszcza wykony- Mieszkacw. podobaj. Szczeglnie nowa ilumi- ma miejsce wypadek. Przyczyn tych sytuacji byo nie-
wanie prac powkowo, z ruchu - Najlepszym rozwizaniem nacja, poniewa obecne owietlenie W ramach programu poprawy dostosowanie prdkoci do warun-
wyczony zostanie wic jeden pas dla inynierw byoby zamknicie konstrukcji jest nie do przyjcia. bezpieczestwa w najbliszym cza- kw panujcych na drodze. Warto
drogowy tumaczy inynier. - mostu i sprawne przeprowadzenie Drugi etap konsultacji spoecz- sie zamontowanych zostanie w To- podkreli, e dodatkowe elemen-
Zachowana zostanie komunikacja remontu podkrela radny. - Na nych zwizanych z przebudow runiu cznie ponad 260 kocich ty bezpieczestwa, takie jak odbla-
publiczna, ktra bdzie kierowana szczcie tak si jednak nie stanie. i modernizacj mostu im. J. Pisud- oczek, czyli punktowych elemen- ski umieszczone przy przejciach
przez most ruchem wahadowym. Ruch pieszo-rowerowy bezwzgld- skiego trwa. Swoje uwagi miesz- tw wietlnych. O to, czy nowe dla pieszych, czsto pojawiaj si
Nie przewidujemy jednoczenie nie musi si tam odbywa. kacy zgasza mog jeszcze do 12 powstan take przy skrzyowaniu zapobiegawczo. W miejscach tych
wprowadzenia tam ruchu samo- Po modernizacji mostu prawdo- listopada na adres e-mail: konsul- Szosy Chemiskiej z ul. Bartnicz, niekoniecznie musi dochodzi do
chodw osobowych. podobnie nie zmieni si jego ukad tacje@um.torun.pl. Czas trwania zapytalimy w toruskim MZD. wypadkw, kolizji czy potrce
Drug opcj, podobn do komunikacyjny. Zachowana zosta- prac nie jest jeszcze znany. - Obecne odblaski znajduj si uczestnikw ruchu.
w tym miejscu od czterech lub na- Wkrtce wic kocie oczka
wet piciu lat informuje Agniesz- wrc przy ul. Bartniczej na swoje
ka Kobus-Psko, rzeczniczka pra- miejsce. Zanim to jednak nastpi,
sowy MZD. Mieszkacy zgaszali przechodzc w tym miejscu przez
nam problem z ich zniszczeniem, pasy, warto na swoje bezpiecze-
wic w ramach prac zwizanych stwo zwrci szczegln uwag.
z bezpieczestwem pieszych i kie-
rowcw bdziemy je wymienia. (MC)

Prace na mocie drogowym mog wpyn negatywnie na skomunikowanie lewobrzea z centrum


miasta.

Tylko Toru . 3 listopada 2017


12 TEMAT NUMERU KU PAMICI MARCINA GADYCHA

Absolutnie magiczny czowiek


Torunianie i najblisi przyjaciele wspominaj Marcina Gadycha, zmarego przed tygodniem artyst
Micha Ciechowski | fot. Adam Fisz
Panoptikon czy rodzin Smunych. stawi nam wspaniae dokumenty: Pierwsza premiera ze wzgldu na
Nie zdy pokaza nam pomnika Panoptikon, Hakerw Wolnoci jego stan zdrowia zostaa odwo-
Mikoaja Kopernika produkcji czy ostatni produkcj Smugi. ana, druga odbya si na chwil
nawizujcej do najbardziej znane- - Realizowaam z Marcinem fil- przed jego odejciem.
go miejsca w Toruniu. my, bralimy udzia w spotkaniach, Jak wspominaj go przyjaciele,
- Inaczej ni my patrzy na wiat debatach i wyjazdach zagranicz- Marcin Gadych zawsze dla kade-
wspomina Radosaw Smuny, nych wspomina posanka Joan- go znalaz czas. Cho nie by osob
aktor, bohater jego ostatniego do- na Scheuring-Wielgus. Bardzo bardzo rozmown, nie wyrnia
kumentu Smugi. Jego pomysy bdzie mi go brakowao. To on na- si z towarzystwa, mia yczliwe
niekoniecznie zmierzay w oczy- uczy mnie radzenia sobie z wszech- ucho. Potrafi wesprze i doda
wistym kierunku. By absolutnie obecnym hejtem. Wielokrotnie otuchy.
magicznym czowiekiem. Mia po- o tym rozmawialimy. A kiedy nie - Przebywanie z Marcinem byo
czucie wielkiej odpowiedzialnoci moglimy si spotka, pisalimy, festiwalem dowcipu wspomina
za sztuk i fantastyczne poczucie komentowalimy najwiesze wy- przyjaciel Krystian Wieczyski.
humoru. darzenia. Dla wielu by wyjtkow Podczas pracy wymaga sumienno-
W kondensacji dwch sw postaci, a jego ycie byoby dosko- ci i zaangaowania. By nie tylko
potrafi nie tylko skomentowa naym scenariuszem na film. Marzy wraliwym czowiekiem, ale take


zaistnia sytuacj, ale tym take
rozbawi innych. Zostawi nam
torunianom zdjcia i filmy, na-
macalne dowody swojego istnienia.
- Nie szuka rozgosu doda-
je Jarosaw Jaworski, wsptwrca
festiwalu Tofifest. Po cichu od-
krywa histori miasta, nadawa
mu zupenie inne wiato. Nie by
Jego pomysy niekoniecznie zmierzay
postaci atw, lecz bardzo mi si w oczywistym kierunku. By absolutnie magicznym
to podobao. Ja poznaem Marcina
poprzez ktni. By okres, w kt- czowiekiem. Mia poczucie wielkiej odpowiedzial-
rym tworzc filmy, nie udostp-
nia wasnego zdjcia, aby inni nie noci za sztuk i fantastyczne poczucie humoru.
zobaczyli, jak wyglda. Kiedy ja to
zrobiem, pokcilimy si i tak roz- mi si, aby taki projekt zosta zreali- wielkim motywatorem. Takiego ze-
pocza si nasza wspaniaa wsp- zowany. Pierwsze dwa dni po jego spou jak stworzy on, nie mia nikt
praca. Wielki dla niego ukon. odejciu wspominaam go, siedzc inny. I mie nie bdzie. Jeszcze nie
Marcin Gadych tworzy filmy, w swoim mieszkaniu. Zdaam so- oswoiem si z myl, e jego ju tu
aby odtworzy rzeczywisto. Ro- bie spraw, e wiele fotografii, ktre nie ma. Pozostawi po sobie niedo-
bi je, poniewa czu tak potrzeb. mam, s jego autorstwa. koczony film.
Zabrako osoby, ktra zmienia nie Mwi: on jest nasz. Tu praco- Cho zmaga si z chorob, ni-
tylko torusk kinematografi, ale wa, tu dostrzega pikno wiata gdy nie chcia o tym mwi. Jeeli
take nas odbiorcw jego obra- i ludzi. y Toruniem i dla Torunia. wspomina o odchodzeniu, robi to
zw. - Marcina poznaem przy oka- raczej tonem artobliwym. Widzia
- Nagle czego zabrako i poja- zji tworzenia filmu Panoptikon to jako kolejn przygod, nowy po-
wia si ogromna pustka dodaje mwi radny Marcin Czyniew- mys na film.
Adam Fisz, fotografik, przyjaciel ski. Wziem udzia w jego trzech - Zdecydowanie za wczenie ru-
artysty. Znalimy si od 1985 r. produkcjach, dziki czemu mo- szyy zdjcia do scenariusza mierci
Lubi twrczo Leszka Koakow- o twrcy toruskiego rodowiska On jako pierwszy puci mi Milesa gem obserwowa czowieka, ktry podsumowuje Krystian Wieczy-
skiego i Rolanda Topora. Jeeli Davisa i dziki niemu zaczem su- mia dwie pasje: film oraz Toru. ski. - Wiele rzeczy jeszcze mona
filmowego Marcinie Gadychu.
cha jazzu. I cho Marcin wiele nie Znalaz w tym miecie nie tylko byo przygotowa. Scenariusz wy-
ju mwi o odchodzeniu, robi mwi, mia cit, zoliw ripost. swoje miejsce, ale take inspiracj. bra nie najlepszy. Jeeli jednak jest
to w artobliwym tonie. Zdjcia Cechowaa go ironia i cita ripo- Rwnie jak nikt mobilizowa in- By wszdzie tam, gdzie co inte- ycie pozagrobowe, to Marcin pa-
do scenariusza mierci ruszyy za sta cecha ludzi mdrych. Zaraa nych do dziaa i zaraa pasj. lektualnie ciekawego si dziao. trzy na wszystkich z gry i serdecz-
szybko mwi jego przyjaciele, pasj i odkrywa to, co powszechnie Inspirowa. Tworzc swoje filmy, Dokument Smugi, jego ostatni nie si do nas umiecha. I z pewno-
dzielc si z nami wspomnieniami torunianom powinno by znane przekazywa im wasne emocje. Zo- film, okaza si dla niego tragiczny. ci stroi sobie z nas grube arty.
REKLAMA

Tylko Toru . 3 listopada 2017


U SSIADW ZA MIEDZ REGION 13

Jedyna taka
II Przegld Chrw i Zespow Senioralnych odby si
21 padziernika w Obrowie
Robert Kamiski | fot. nadesane
Cel przegldu zosta osignity: by wymienia dowiadczenia, pod-
uczestnicy nie tylko skonfronto- patrywa twrczo innych. Dziki
wali swoje umiejtnoci, ale mieli temu kady z zespow moe zy-
te okazj do licznych spotka ar- ska wiee spojrzenie na wasn
tystycznych. Wymiana dowiad- dziaalno artystyczn.
cze jak zwykle okazaa si bez- Tradycyjnie przegld otworzy
cenna. wystp zespow z Obrowa: Kaw-
czynianek oraz Kapeli Ludowej im.
Przegld Chrw i Zespow Se- Kamiskich. Chr z Klubu Seniora
nioralnych to impreza wyczekiwa- Sami Swoi z Obrowa wykona
na przez cay rok. trzy pieni do sw Ireny Szymec- Sowa piosenki Seniorzy, bawcie si uczestnicy wzili dosownie. I o to chodzio.
To doskonaa okazja do zapre- kiej z muzyk Grzegorza Filuta:
zentowania dorobku artystyczne- Jedyna taka, Najcenniejsza na nioralnych udzia wzili: duet Eden Kady z wystpujcych zespo- yczeniami pomylnoci.
go lokalnych zespow, a take do wiecie i Seniorzy, bawcie si. z Grbocina, Klub Seniora Rado w zaprezentowa 15-minutowy - To dla nas najwiksza nagroda
konfrontacji twrczoci z innymi Publicznoci przypada do gustu z Czernikowa, grupa Teraz My repertuar o tematyce dowolnej. przyznaje Grzegorz Filut. Cie-
zespoami seniorw. Celem, jaki szczeglnie pie Jedyna taka z Chemy, Klub Seniora Zota Je- - Szczeglnie podoba si wystp szymy si, e wszystko udao si
przywieca organizatorom, bya opiewajca pikno ziemi obrow- sie z Grbocina, duet My z Uni- recytatora z Izabelina Kazimierza tak doskonale. To tak, jak w naszej
przede wszystkim moliwo ar- skiej. sawia, Klub Seniora Zgoda ze- Radwaskiego dodaje Grzegorz piosence Seniorzy, bawcie si. No
tystyczno-towarzyskiej integracji - Autora zawsze cieszy, kiedy na- sp Nowalijki z Chemna, zesp Filut. Zaprosilimy go ju po to bawimy si. Wiadomo, e czo-
Klubw Seniora, pielgnowanie pisana przez niego pie si podoba piewaczy Wrzos z Rojewa, Klub raz drugi i z pewnoci nie ostat- wiekowi samemu jest le. Po to si
tradycji ludowych oraz podtrzymy- mwi Irena Szymecka, emeryto- Seniora Lubiczanie z Lubicza ni. Przekonanie, z jakim recytowa wanie spotykamy.
wanie dziaalnoci zespow arty- wana polonistka z Obrowa, autor- Grnego, Kazimierz Radwaski, wiersze Wisawy Szymborskiej, zo- Wszyscy uczestnicy przegldu
stycznych. ka sw. Po wystpie wiele osb chr Zota Jesie z Mochowa, Klub stay nagrodzone duymi brawami. otrzymali nagrody: statuetki oraz
- Nasz intencj jest przede prosio zesp o sowa. Oczywicie Seniora Arka z Lubicza, Klub Rwnie wielkie wraenie wywar pamitkowe dyplomy.
wszystkim inspirowanie seniorw ten sukces to nie tylko zasuga sa- Seniora Wrzosy z Rypina, kapela na publicznoci wystp zespou Tegorocznymi organizatorami
do poszukiwania nowych form wy- mego tekstu, ale przede wszystkim Dolina Drwcy, zesp muzyczno- Nowalijki z Chemna. Panie pie- przegldu byy Klub Seniora Sami
razu w pracy artystycznej mwi wspaniaej muzyki, napisanej przez -kabaretowy Kowalewiacy, Klub waj na gosy piknie zharmonizo- Swoi z Obrowa oraz Gminny
Grzegorz Filut, przewodniczcy Grzegorza Filuta. Seniora Dolina Drwcy z Lubicza wane stare przeboje, np. Abby. Orodek Kultury w Obrowie. Pa-
obrowskiego Klubu Seniora, pomy- Prcz zespow obrowskich w II Grnego, Stowarzyszenie Kultural- Impreza zakoczya si owacj tronat nad imprez obj wjt gmi-
sodawca imprezy. Spotykamy si, Przegldzie Chrw i Zespow Se- ne Pokolenie z Lubicza. na stojco dla organizatorw oraz ny Obrowo Andrzej Wieczyski.
REKLAMA

Tylko Toru . 3 listopada 2017


14 KULTURA ROZMAWIAMY Z KATARZYN HERMAN

Aktorzy maj gos


Na wiele rzeczy jestem wkurzona w tym kraju. Jako aktorzy mamy moliwo i musimy si wypowiada.
Z pewnoci duej milcze nie mog. O filmie i teatrze, a take o cenzurowaniu przez politykw polskiej
kultury i sztuki - z Katarzyn Herman, aktork filmow, telewizyjn i teatraln, rozmawia Micha Ciechowski
fot. ukasz Piecyk
Wstyd si przyzna, ale nie ogl-
dam telewizji. Kiedy ju co
zobacz, jestem zachwycona
profesjonalizmem. Szczeglnie
dumna jestem z Ekipy w rey-
serii Agnieszki Holland. Produk-
cja ta bya krcona jak typowy
film. Duo nie odbiega od tego
Druga szansa. Takimi przed-
siwziciami mona zmieni
mylenie odbiorcw, uywajc
pewnych rodkw przekaza to,
co jest istotne.

Co ma pani na myli?
Moja modsza siostra bierze
udzia w protecie medykw. Za-
ley im, by ich sytuacj przedsta-
wi w fabule serialu. Film, serial
czy teatr moe realnie wpyn
na odbiorc.

Powrci pani w Powrocie na


duy ekran?
Za mn zdjcia do filmu Mag-
dy azarkiewicz pod tytuem
Powrt, ktry dotyka bardzo
emocjonalnych, yciowych pro-
blemw, mona powiedzie
wrcz, e koszmarw. W ostat-
nim czasie miaam przyjemno
pracowa rwnie z Wojciechem
Smarzowskim przy filmie doty-
kajcym spraw Kocioa. Scena-
Katarzyna Herman zasiadaa w jury tegorocznego 15. Midzynarodowego Festiwalu Filmowego Tofifest. riusz by tak drastyczny, e nie
byam w stanie przeczyta go
Niepokorno wpisana jest Ufam reyserom patrzcym na mediowy talent pokaza. Ob-
Lincoln powiedzia kiedy, e po jednym cigiem. Jestem wrcz
w prac aktora? wiat inaczej. Ufam poszukuj- czterdziestce kady jest ju od-
sadzana jestem w roli czarnego pewna, e produkcja ta bdzie
Zawodu tego uczyam si jak cym. Jeszcze niedawno miaam powiedzialny za wygld swojej
charakteru albo osoby z baga- powodem wielu protestw.
czeladnik od podstaw. Jan okazj gra z Danusi Szaflarsk, twarzy. Nie wiem, co wida na
em dowiadcze. Nie wiem,
Englert, kiedy byam jeszcze mojej. Nie zawsze si sobie po- Podobnie jak dzi protestuj me-
z osob ciekaw wiata i odwa- czy chodzi o gos, czy postur.
w szkole teatralnej, uczy mnie, dobam. Myl jednak, e lepsza dycy czy aktorzy? Akcja #Nie-
n. Aktor bez wtpienia musi by Granie w komediach sprawia mi OddamyWamKultury daa pol-


e aktor musi by pokorny. Dzi odwany. jest historia twarzy normalnej,
wielk rado, zwaszcza ciepa
wiem, e niepokorno, sucha- a w tym rodowisku skim artystom gos?
nie siebie i opieranie si na intu- aktorki lubi si zmie- Na wiele rzeczy jestem wkurzo-
icji to trzy skadniki sukcesu. Do nia. Chocia kino na w tym kraju. Mamy moli-
tego dodaabym jeszcze dwa: nie jasno pokazuje, e pa- wo i musimy si wypowiada.
naladowa, nie powiela. Ro- niom w pewnym wieku Z pewnoci duej nie mog
man Polaski powiedzia kiedy, ju dzikujemy. milcze. Aktorzy maj gos
e aktor musi by otwarty i sku- Zawodu tego uczyam si jak czeladnik od pod- i bd mwi. Cho nie wiem,
piony. Nie wyzbywam si pokory Kostium na scenie jest czy dla wszystkich jest to dobre.
cakowicie. Wiem, e nie zagram staw. Jan Englert, kiedy byam jeszcze w szkole teatral- wany? W Paniach
wszystkiego, e czego nie potra- nej, uczy mnie, e aktor musi by pokorny. Dzi wiem, e Dulskich kostiumo- Za chwil nazwisko Herman b-
fi, a w kocu, e nie kademu grafowie zachwycili. dzie na cenzurowanym.
si spodobam. niepokorno, suchanie siebie i opieranie si na intuicji to Z pewnoci jest du- Tego si w ogle nie obawiam.
ym przywilejem. Na
Zdarzaj si zawodowe wpadki, trzy skadniki sukcesu. Do tego dodaabym jeszcze dwa: scenie tworzy nieroze- Mwi pani: wmawiam sobie, e
nietrafione filmy? nie naladowa, nie powiela. Roman Polaski powiedzia rwaln jedno z kre- mj zawd ma jaki sens.
Aktor jest troch jak patny mor- owan postaci. Zmie- Moe to wanie jest ten sens?
derca. Dostaje zlecenie, bo jest kiedy, e aktor musi by otwarty i skupiony. Nie wyzby- nia on nas w oczach
czowiekiem do wynajcia. A na widza. Skoro pyta pani o sens zawodu,
wam si pokory cakowicie. czy aktorstwo to permanentne
sukces filmu skada si nie tylko
scenariusz, ale gwnie ludzie, W ostatnim czasie wiele zmieni- niespenienie?
reakcja publicznoci. My jeste-
ktrzy przy produkcji pracuj. o si rwnie na maym ekranie. W tym zawodzie niespenienie
Ostatnio takie te otrzymuje my jak wampiry tym ciepem
Wci popularne seriale propo- jest motorem dla dalszych dzia-
pani role. Powiedziabym: cha- si ogrzewamy. a. Dobrze te, kiedy jest troch
Podobno lubi pani artystyczne nuj nam now jako. Chocia-
ryzyko. Czym si to objawia? rakterystyczne. by Druga szansa, ktra w pa- niewygodnie. Zawd ten z pew-
Nie wszystko musi si uda. Marzy mi si rola komediowa. Twarz z histori pomaga w reali- mie telewizji TVN emitowana noci nie moe by komforto-
Moe wtedy nawet jest ciekawiej? A rzadko mam okazj ten ko- zacji nowych projektw? jest czwarty sezon. wy.
Tylko Toru . 3 listopada 2017
WIADOMOCI ZE SPORTOWYCH AREN SPORT 15

Mistrzowska
pasja
Reprezentant Pomorzanina Toru zdoby tytu
Modzieowego Mistrza Polski w boksie!
Karol ebrowski | fot. ukasz Piecyk
Zawody w Koninie byy dla Oska- mistrz Polski. W 2012 r. za namo-
ra Gryckiewicza debiutanckie, w kolegi trafiem na trening bok-
jeeli chodzi o wag supercik. serski do Pomorzanina, na zajcia
Nie czu si przed nimi zbyt pew- trenera Henryka onowskiego.
nie. Mimo to sprbowa swoich si Bardzo mi si spodobao i wanie
i zwyciy. Od razu posypay na boksie si skupiem.
si gratulacje, ale Oskar nie mia 21-latek duo trenowa, co p-
czasu na witowanie. Musia niej umoliwio mu wystpy na za-
wraca do pracy. wodach i zdobywanie pierwszych
medali, ale jego kariera nie bya
Piciarz pochodzi z bardzo usana rami. Przez rok Oskar
usportowionej rodziny. Jego ojciec musia odpuci boks.
Jarosaw jest dowiadczonym s- - Wynikao to z obowizkw za- Zoty medal Modzieowych Mistrzostw Polski jest najwikszym sukcesem w karierze Oskara.
dzi i sekretarzem Komisji Futsalu wodowych tumaczy. Staraem resw to praca ma pierwszestwo. Walki Oskara w Koninie wicie zauwayli sdziowie i przy-
PZPN. W lad taty idzie brat Pa- si jednak w miar moliwoci nie Gwnie z tego powodu Oskar do byy bardzo zacite, ale zarwno znali mi zwycistwo punktowe 5:0.
tryk, ktry rozstrzyga ju spotka- by bierny, chodzi chociaby na si- poowy padziernika tylko dwu- w pierwszej rywalizacji z Filipem Po triumfie do Oskara spywaa
nia na poziomie Futsal Ekstraklasy. owni. To jednak boks by gwnie krotnie pokaza si na zawodach. Kowalskim, jak i w kolejnej z uty- masa gratulacji od znajomych czy

Oskar postanowi jednak wybra w gowie. Bardzo chciaem do nie- Jego trzecim wystpem byy od- tuowanym Kamilem Bodziochem, rodziny. On sam by bardzo szcz-
bywajce si od 15 do 20 padzier- sdziowie orzekali werdykt punk- liwy, lecz na witowanie czasu nie
nika w Koninie XXV Modzieowe towy 3:2 na korzy torunianina. byo. Ju po dniu przerwy bokser
Mistrzostwa Polski w boksie. Dziki temu 20 padziernika bok- musia wyjecha na tygodniow
- Bardzo obawiaem si tego ser z grodu Kopernika stan do ry- konferencj zwizan z obowizka-
startu twierdzi Oskar. Po raz walizacji o tytu mistrzowski. mi w pracy.
pierwszy miaem wystpi w kate- - Walczyem z Damianem Wi- - Boks traktuj obecnie wycz-
Boks traktuj obecnie wycznie jako pasj. gorii supercikiej, czyli powyej 91 niewskim z Zagbia Konin re- nie jako pasj mwi piciarz.
kg. Tutaj grnego limitu wagowego lacjonuje Oskar Gryckiewicz. W naszym kraju odmiana ama-
W naszym kraju odmiana amatorska nie zapewnia nie ma. Przyznam szczerze prze- Przystpiem do tego pojedynku na torska nie zapewnia godziwego wy-
konywaem trenera, e mj start duym luzie. Wiedziaem, e mam nagrodzenia. Chciabym sprbo-
godziwego wynagrodzenia. nie ma sensu. Przy 94 kg, z ktrymi ju zapewniony medal i zrobiem wa w zawodowstwie, ale do tego
przystpiem do zawodw, nie wi- i tak duo wicej, ni mogem si s potrzebni sponsorzy, promotor
rkawice zamiast piki. go wrci. dziaem perspektyw na osignicie spodziewa. Wydaje mi si, e zu- i zainteresowana federacja. Pod-
- Prbowaem swoich si w tym Na szczcie udao si. Piciarz dobrego wyniku. Trener onow- penie inaczej byo w przypadku chodz jednak do tego spokojnie.
sporcie, ale te w innych dyscypli- pogodzi ycie zawodowe ze swoj ski obstawa jednak przy swoim, Damiana, ktry chyba nie poradzi Na razie ciesz si medalem i mi-
nach, jak siatkwka czy pywanie pasj i wrci na ring. Wiadomo bardzo chcia, abym sprbowa. sobie z presj. Kontrolowaem po- strzowsk szarf, ktre zajy za-
wspomina nowy modzieowy jednak, e w razie konfliktu inte- W kocu go posuchaem. jedynek przez trzy rundy, co oczy- szczytne miejsce w moim pokoju.

Dwie strony medalu


Co dalej z tenisem stoowym w Toruniu?
Karol ebrowski | fot. ukasz Piecyk
Czujemy si oszukani - tak sieni. Od tego czasu kilkukrotnie w razie znalezienia oszczdnoci
mocnych sw uyto w owiadcze- mielimy zapewnienia od pani dy- w budecie miasta. W tym roku
niu wydanym przez klub przed rektor Wydziau Sportu i Turystyki priorytetem bya jednak reforma
rozegraniem drugiej rundy Pu- Marioli Soczyskiej, e ten konkurs owiaty i w zwizku z tym takowe
charu Europy w Toruniu. Wadze ma due szanse na rozstrzygnicie finanse nie znalazy si. Wszystkie
miasta s zarzutami oburzone, nawet wczeniej ni jesieni. P- inne podmioty, nie tylko sport, ale
za prezes Energi KTS informu- niej okazao si jednak, e jest to rwnie kultura czy dziaania spo-
je bez dodatkowych dotacji b- niemoliwe, lecz podczas mojego eczne, musiay sobie poradzi bez
dziemy musieli podj radykalne kolejnego spotkania z pani dy- rodkw z drugich konkursw.
kroki. Jak bardzo? rektor zostay mi przedstawione Jednym z najwikszych proble-
konkretne daty, w ktrych konkurs mw finansowych Energi KTS jest Seniorzy Energi KTS Toru wygrali dotychczas wszystkie mecze
19 padziernika w Arenie Toru zostanie w kocu ogoszony. Tak brak rodkw na wypacanie pensji ligowe, ale mimo to istnieje ryzyko, e zesp zostanie wycofany
zostaa zwoana konferencja praso- rwnie si nie stao, a w kocu zawodnikom pierwszego zespou. z rozgrywek.
wa Energi KTS Toru. Podczas spo- otrzymaem informacje, e w tym Jeden z nich, Konrad Kulpa, infor- umw na poziomie Ekstraligi. Co dziemy musieli wycofa si z roz-
tkania z przedstawicielami mediw roku konkursu z przeznaczeniem muje, e ostatnie pienidze z klubu jest tutaj nie tak. grywek mwi wodarz Energi
prezes klubu Krzysztof Piotrowski na sport ju nie bdzie. otrzyma w czerwcu. Pomimo problemw finanso-
poinformowa o dramatycznej sy- Dyrektor Wydziau Sportu i Tu- - Prezes Piotrowski powinien KTS. Niestety, moe to si okaza
wych tenisici stoowi z Torunia nie pocztkiem koca dla tenisa sto-
tuacji finansowej. Zdaniem wo- rystyki ma jednak inne spojrzenie wzi odpowiedzialno za budet
maj w lidze pod wzgldem spor- owego w Toruniu, nie tylko jeeli
darza gwnym winowajc takiego na pewne fakty. klubu, ktry wraz z zarzdem stwo-
a nie innego stanu rzeczy s wadze - Twierdzenie, e przekazywa- rzy i zaakceptowa, a nie skupia towym sobie rwnych i z komple- chodzi o seniorw. Funkcjonowa-
miasta. am informacje o datach drugiego si na obarczaniu win miasta tem punktw prowadz w tabeli. nie klubu stoi teraz pod bardzo du-
- W maju bylimy u prezyden- konkursu z przeznaczeniem na uwaa Mariola Soczyska. Bu- Jak twierdzi Krzysztof Piotrowski,
zawodnicy mimo braku wynagro- ym znakiem zapytania. Na dniach
ta Michaa Zaleskiego, aby prosi sport, jest totaln bzdur mwi dety powinny by konstruowane mamy obiecane spotkanie z wice-
o pomoc mwi Krzysztof Pio- Mariola Soczyska. Ani ja, ani na miar moliwoci. Nie powinno dze deklaruj gr w Enerdze KTS
przynajmniej do koca roku. Co prezydentem miasta Zbigniewem
trowski. Nie dostalimy wtedy prezydent miasta nikomu nie de- si podpisywa kontraktw, ktre
dodatkowych rodkw finanso- klarowalimy takich rzeczy. Przy s oparte na wirtualnych finansach. dalej stanie si z druyn, jeeli nie Fiderewiczem. Mam nadziej, e
wych, ale poinformowano nas, e kadym spotkaniu z przedstawi- W Enerdze KTS funkcjonuje to jed- uda si ustali z miastem konsen- ta rozmowa zmieni nasz sytuacj
otrzymamy je w drugim konkursie, cielami Energi KTS mwilimy, e nak tak, e druyna gra w pierwszej susu? o 180 stopni.
ktry zostanie zorganizowany je- dodatkowe rodki pojawi si tylko lidze, a zawodnicy maj warunki - Prawdopodobnie wtedy b- Do sprawy wrcimy.
Tylko Toru . 3 listopada 2017