You are on page 1of 3

7-11-2017 Waarom authentieke data belangrijk is | Nationaal Archief

Home Actueel Waarom authentieke data belangrijk is Waarom authentieke data belangrijk is

Waaromauthentiekedatabelangrijkis
Steeds meer mensen verzamelen data over zichzelf, zoals het aantal stappen dat ze dagelijks zetten of het meten van hun
slaapkwaliteit. Deze ontwikkeling wordt ook wel quantied self genoemd. Een groeiend aantal bedrijven en instellingen verzamelt deze
data om hun producten, diensten en beslissingen daarop aan te passen en te verbeteren. Denk hierbij aan de gezondheidszorg,
verzekeringen en zelfs de rechtspraak. De kwaliteit en authenticiteit van deze data is daarom essentieel. Maar waarom eigenlijk? Hoe
zorg je daarvoor? Hoe relateert dat aan het werk bij een archief?

Quantifiedselfenarchivering
Het vorige artikel ging over quantied self in de praktijk. Dit artikel gaat in op een speciek thema: de authenticiteit van data. Voor dit
artikel heb ik wederom een aantal experts genterviewd, zowel van het Nationaal Archief als van andere organisaties, zoals het
Quantied Self Institute in Groningen.

AuthenticiteitvandatabijhetNationaalArchief
Het Nationaal Archief houdt zich vanuit haar verantwoordelijkheid bezig met de authenticiteit van data zoals die worden opgeslagen in
databases en archieven. Ik sprak hierover met Erik Saaman. Hij is adviseur bij het Nationaal Archief op het gebied van digitale
archivering. Authenticiteit gaat over de betrouwbaarheid van de herkomst van data en wat er daarna mee gebeurt.

Saaman houdt zich vooral bezig met archivering van overheidsinformatie. Dit is alles wat de overheid maakt en verzamelt bij het
uitvoeren van zijn taken. Dat kan alles zijn, dus ook mails en WhatsAppjes. Bewaart de overheid dit allemaal? Niet per se. Maar
overheden moeten daar wel over nadenken en een beslissing nemen over wat ze bewaren.

Watisauthenticiteit?
Binnen het archiveren van overheidsinformatie is authenticiteit een belangrijk begrip. Erik Saaman: Authentiek betekent eigenlijk dat
de data betrouwbaar is. Dat het klopt. Dat je zeker weet dat de data afkomstig is van die persoon, uit dat apparaat en op dat tijdstip.

Hij is onder andere betrokken bij een traject met de Nederlandse rechtbanken. Hoe weet de rechter dat data dat wordt aangedragen
als bewijsstuk klopt? Dat de data authentiek is? Als een afdruk van een e-mail wordt gebruikt, welke zekerheid heb je dan over de
authenticiteit?

Groterebelangen
Als de belangen groot zijn, zoals in de rechtszaal, in de gezondheidszorg, in het handelen van de overheid of in het bedrijfsleven, dan
wordt de authenticiteit van data steeds belangrijker. Zeker zoals in het geval van quantied self gebruikers de data zelf verzamelen
met apps en andere apparaten.

Dit gebeurt nu al. Neem zorgverzekeringen als voorbeeld: de Amerikaanse verzekeringsmaatschappij Oscar geeft hun klanten een
stappenteller en biedt hen een korting op hun premie wanneer ze hun doelen halen, zoals het zetten van 10.000 stappen per dag.

Privacy
De maatschappelijke discussie rondom persoonlijke data richt zich nu meestal op privacy. Volgens Erik Saaman is dat goed, maar zijn
er meer aspecten die aandacht verdienen. Denk dus aan authenticiteit van data, maar ook aan zorgvuldigheid en transparantie van
besluitvorming. Meestal gaat de discussie over de vraag hoe data niet in de verkeerde handen komt, maar minstens zo belangrijk is of
die handen wel de juiste dingen doen en of ze daarbij betrouwbare informatie gebruiken!

Quantifiedselfdatadelen
Met quantied self verzamelen mensen data over zichzelf door middel van apps, sensoren en gadgets. Als het voorbeeld van de
Amerikaanse zorgverzekeraar een indicatie is, is de verwachting dat we deze verzamelde data steeds meer gaan delen met bedrijven,
instellingen en organisaties. Dit zal ik illustreren aan de hand van twee voorbeelden, uit de gezondheidszorg en de rechtspraak.

Voorbeeld:zelfcholesterolmeten
In het vorige artikel heb ik Marcel van der Kuil genterviewd. Naast hardlopen is Marcel betrokken bij een ander interessant quantied
self project. Met een aantal deelnemers uit de Quantied Self community doet hij onderzoek naar een valide en betrouwbare methode
voor patinten om zelf hun cholesterolwaardes te meten.

Waarom eigenlijk? Marcel van der Kuil: Je cholesterolwaarde varieert gedurende de dag. Daarom is het zelf meten hiervan ideaal voor
zorg op afstand. Medische specialisten hoeven dan niet af te gaan op een enkele meting in het ziekenhuis, maar kunnen meerdere
metingen beoordelen.

Protocolontwikkelen
De uitdaging is om een protocol uit te werken, zodat de specialisten zeker weten dat de metingen die de patint thuis heeft gedaan
betrouwbaar zijn, zodat er authentieke data ontstaat. Weet de specialist zeker dat de patint zelf de meting op een bepaald tijdstip en
met een bepaald apparaat heeft gedaan?
3 min to Spreed

http://www.nationaalarchief.nl/actueel/waarom-authentieke-data-belangrijk-is 1/3
7-11-2017 Waarom authentieke data belangrijk is | Nationaal Archief
De medisch specialist gaat de behandelingen op deze data afstemmen. Daarom is de authenticiteit van de data essentieel. Het
registreren van de databron, tijdstip van de meting en de bewerkingen die hebben plaatsgevonden, kan een oplossing zijn.

Voorbeeld:quantifiedselfdatainderechtszaal
Een ander voorbeeld is het gebruik van quantied self data in de rechtspraak. Dat klinkt wellicht nog een beetje ver weg, maar in de
Verenigde Staten is het al realiteit. In 2014 werd de data van een activity tracker gebruikt om aan te tonen dat de clint na een
autoongeluk niet meer hetzelfde kon functioneren als voor het ongeluk.

Erik Saaman: Dat is een perfect voorbeeld waarom authenticiteit van data belangrijk is. De vraag is namelijk: hoe weet de rechter
zeker dat de data klopt en dat er niet mee is geknoeid?

Oplossing:vingerafdrukopdata
Als dit soort situaties zoals in de zorg of rechtspraak steeds meer gaan optreden, dan zullen fabrikanten daar misschien iets voor gaan
inbouwen. Erik Saaman: Dan kun je denken aan een soort van vingerafdruk. Zo weet je zeker dat de data door dat specieke apparaat
is gegenereerd, op dat tijdstip door die persoon.

Binnen het Nationaal Archief en de overheid worden ontwikkelingen zoals blockchain technologie gevolgd als methode om de
authenticiteit van data te borgen.

Saaman vervolgt: Er wordt een heel pad afgelegd vanaf het punt van dataverzameling tot het moment dat de data bij de overheid of
een andere organisatie komt. Onderweg kan de waarde en betekenis van data zijn aangetast, omdat er allerlei bewerkingen worden
uitgevoerd.

Een voorbeeld is de cholesterol meting. De medisch specialist moet weten welke standaarden het meetapparaat hanteert, in welk
bestandsformaat de data wordt opgeslagen en of de software van het meetapparaat zelf nog bewerkingen uitvoert, zoals het weglaten
van uitschieters.

Nunadenken
De ontwikkelingen gaan snel. Steeds meer mensen verzamelen data en willen dit gebruiken voor hun gezondheid of andere
toepassingen. Om die reden willen ze het wellicht wel delen met organisaties en instellingen. Erik Saaman vindt het belangrijk dat het
gesprek daarover plaatsvindt. Je zult het nu moeten gaan uitzoeken. Hoe werkt het? Wat moeten we nu doen? Wat zijn de technische,
juridische en ethische kanten van deze ontwikkeling?

De eerder genoemde waarborgen voor de authenticiteit van data in de vorm van blockchain technologie is een voorbeeld van een
technische oplossing. Het Nationaal Archief vervult hierin een leidende rol om na te denken over consequenties, oplossingen en het
ontwikkelen van standaarden en best practices.

Eerstkomttechnologie
Volgens Martijn de Groot van het Quantied Self Institute in Groningen is het niet zo gek dat het gesprek nu wordt gevoerd over de
technische, juridische en ethische kanten: Als je kijkt hoe technologie zich ontwikkelt; dat gaat zo snel! Eerst is de technologie er en
daarna stellen we onszelf eigenlijk pas de vraag: hoe gaan we er mee om en wat kunnen we ermee?

In de toenemende trend om (persoonlijke) data te gebruiken in het maken van beslissingen, blijft de kwaliteit van metingen en de
authenticiteit van data een belangrijk aandachtspunt. Zeker als er steeds grotere consequenties worden gehangen aan het gebruik van
persoonlijke data, zoals de voorbeelden van de verzekeringspremie, de cholesterolmetingen en de rechtszaak laten zien.

Bestuurders, managers, medisch specialisten en rechters die besluiten nemen op basis van persoonlijke data, moeten weten dat de
data in orde is. Dit vraagt van de professionals in het archiefwezen om na te denken hoe deze authenticiteit van data in de archieven,
in werkprocessen en in technische oplossingen geborgd kan worden. Daar is nog geen sluitend antwoord op, maar de verschillende
oplossingen bieden perspectief.

LezingGaryWolf
De co-founder van de wereldwijde Quantied Self beweging, Gary Wolf, zal tijdens zijn lezing ingaan op deze vragen rondom de
authenticiteit en eigendom van data, speciek in relatie tot het archief. Op 16 november 2017 verzorgt hij namelijk de Ketelaarlezing
van het Nationaal Archief in Den Haag van 16.00 tot 18.00, met als thema quantied self en persoonlijke data. Wil je hierbij aanwezig
zijn, dan kun je je aanmelden door een e-mail te sturen naar events@nationaalarchief.nl.

Overdeauteur
Dit artikel is geschreven door Peter Joosten. Peter is expert op het gebied van quantied self. Hij deelt zijn visie op quantied self en
andere onderwerpen op zijn blog ProjectLeven.nl en in zijn podcast Project Leven Show.

Foto's

http://www.nationaalarchief.nl/actueel/waarom-authentieke-data-belangrijk-is 2/3
7-11-2017 Waarom authentieke data belangrijk is | Nationaal Archief

http://www.nationaalarchief.nl/actueel/waarom-authentieke-data-belangrijk-is 3/3