You are on page 1of 3

7-11-2017 Quantied self in de praktijk | Nationaal Archief

Home Actueel Quantied self in de praktijk

Quantifiedselfindepraktijk
Iedereendoetaanquantifiedself
Iedereen doet aan quantied self.Zelfs als je nooit van de term hebt gehoord, dan nog is de kans groot dat jij het doet. Maar wat is het
precies? Hoe kun je het toepassen? Waarom is dit een belangrijke technologische trend, ook op het gebied van archivering?

LezingGaryWolf
Een van de grondleggers van quantied self is Gary Wolf, auteur en redacteur van technologie-magazine Wired. Op 16 november 2017
verzorgt hij de Ketelaarlezing van het Nationaal Archief in Den Haag van 16.00 tot 18.00. Het thema van deze lezing is de archivering
van persoonlijke (quantied self) data.

Wil je hierbij aanwezig zijn, dan kun jij je aanmelden door een e-mail te sturen naar events@nationaalarchief.nl.

BewegingQuantifiedSelf
Quantied Self (met hoofdletters) is een wereldwijde beweging, opgericht in 2007 door Wired-journalisten Gary Wolf en Kevin Kelly.
Binnen deze beweging worden overal ter wereld bijeenkomsten en symposia georganiseerd over de impact, de kansen en risicos van
zelfmetingen en persoonlijke data. De slogan van de beweging is self knowledge through numbers.

Watisquantifiedself?
De term quantied self (met kleine letters) staat letterlijk voor de gekwanticeerde zelf. Een betere Nederlandse vertaling vind ik de
meetbare mens. Door technologische ontwikkelingen zoals sensortechnologie, smartphones en wearables in de vorm van
stappentellers en andere activity trackers ben je in staat om bijna alle aspecten van je leven te kwanticeren en te analyseren, zoals
slaap, stress en voeding.

Impact
Tijdens de zogenaamde quantied self meet-ups delen enthousiastelingen wat ze van zichzelf hebben gemeten, hoe ze dat hebben
gedaan en wat zij hiervan hebben geleerd. Zelf heb ik bijvoorbeeld een keer gedeeld wat het effect op mijn gewicht was van calorien
tellen en je dieet veranderen. Dit is maar een voorbeeld, het gaat ongeveer zo breed als jij je kan voorstellen.

Verrassendevoorbeelden
Een fascinerend voorbeeld is het verhaal van een man die vertelde over zijn smartphonegebruik tijdens het autorijden (hij schrok van
het resultaat). Of een jonge vrouw die vertelde wat het effect van haar cyclus was op haar Tindergedrag en naar welke muziek ze
luisterde op Spotify. Het bleek dat zij in de dagen van haar eisprong meer mannen met baarden op Tinder de goede kant op swipete en
meer naar hiphop muziek ging luisteren.

Wetenschap
Het blijft niet bij leuke verhalen en grappige anekdotes. Quantied self is een ontwikkeling met wetenschappelijke aandacht en een
groeiend economisch belang. Wetenschappers onderzoeken bijvoorbeeld de invloed van zelfmetingen op het gedrag van mensen. In
Groningen heeft de Hanzehogeschool in 2012 zelfs een heus Quantied Self Institute (QSI) opgericht in samenwerking met Quantied
Self Labs (LCC, San Francisco).

Het Quantied Self Institute is een netwerkorganisatie met een focus op onderzoek, impact, onderwijs, advies en het testen van de
betrouwbaarheid van draagbare technologie. Gary Wolf is visiting professor bij de Hanzehogeschool en nauw betrokken bij het QSI.

Economie
Quantied self is ook een ontwikkeling met economische betekenis. Grote technologiebedrijven als Apple, Google en Samsung, bieden
producten en diensten aan om je persoonlijke data bij te houden. Een concreet voorbeeld is de Apple Watch. Deze meet standaard hoe
goed je slaapt, hoeveel je beweegt, hoeveel stappen je zet en je hartslag.

Jijdoetookaanquantifiedself
Mijn premise is dat iedereen aan quantied self doet. Heb je ooit in een notitieboekje bijgehouden hoe goed je hebt getraind? Heb je in
een dagboek geschreven hoe jij je voelde die dag? Draag je een stappenteller of een sporthorloge?

De die-hard self-quantiers gaan nog een stapje verder en analyseren de data om er bruikbare statistieken en inzichten uit te halen.

Sport
Veel innovaties rond wearable technology en quantied self komen uit de sportwereld. Daar ontstond ook ooit mijn interesse in dit
onderwerp. Een mooi voorbeeld is Running 2020. In Nederland is Marcel van der Kuil een van initiatiefnemers en aanjagers hiervan.
Als fanatiek hardloper en quantied self enthousiasteling ziet hij veel mogelijkheden.

3 min to Spreed
Blessurevrijhardlopen
http://www.nationaalarchief.nl/actueel/quantied-self-praktijk 1/3
7-11-2017 Quantied self in de praktijk | Nationaal Archief
Ik vroeg aan Marcel wat het doel is van hun initiatief: We willen innovatieve oplossingen ontwikkelen om mensen te helpen om langer
met plezier en zonder blessures te hardlopen. Ze willen niet zelf een app maken zoals Runkeeper, maar via een slimme API data van
andere apps en gadgets gebruiken.

De doelgroep van onze app zijn mensen die graag met een loopgroep willen trainen, maar dat vanwege allerlei omstandigheden niet
kunnen. Wat is er dan anders dan een app zoals Strava? Het gaat ons veel meer om de emotie en het samenzijn, terwijl bijvoorbeeld
Strava meer gericht is op competitie. Het gaat meer om het gevoel van samen trainen en zonder blessures, waardoor iedereen kan
ervaren hoe jn hardlopen kan zijn en hoe dit kan bijdragen aan een gezonde levensstijl.

Volvoeffect
Het gebruik van apps en persoonlijke data is niet zaligmakend. Marcel waarschuwt dat er sprake kan zijn van een verkeerde inschatting
van het eigen kunnen en belastbaarheid. Ik noem dat het Volvo-effect. Mensen in een Volvo lijken te neiging te hebben om soms wat
onveilig te rijden, omdat ze denken dat ze door de veiligheid van de auto meer risicos kunnen nemen. Hetzelfde is met apps. De
running apps kunnen je makkelijk het gevoel geven dat alles goed gaat, maar je eigen lichaam en geest kunnen daar natuurlijk heel
anders over denken. Je moet naar beide kanten leren te luisteren en dit leren te combineren.

NationaalArchiefenquantifiedself
Behalve dat consumenten en gebruikers nog moeten wennen aan quantied self, geldt dat ook voor het archiefwezen. Waarom is
quantied self een ontwikkeling die van invloed is op het archief? Daarover sprak ik met Paul Brood, senior senior medewerker
Onderzoek en Presentatie van het Nationaal Archief en docent bij de Universiteit van Leiden. Paul: Quantied self is onderdeel van
een breder verband, namelijk die van alle digitale ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan virtual reality en big data. Daardoor verandert
heel veel in het vak.

Dit merkt hij zowel in de wetenschappelijke literatuur, de onderzoekskeuzes van zijn studenten, bij het Nationaal Archief en in
gesprekken met professionals en vakgenoten in de archiefwereld.

Overzichtelijk
Wat gaat er dan precies veranderen? Volgens Paul Brood wordt het archief gedenieerd als procesgebonden informatie. Dat wil
zeggen dat informatie dat ontstaat uit de processen van een organisatie of instelling wordt gearchiveerd. Het maakt niet uit wat voor
vorm die informatie heeft. Tot nu toe was het overzichtelijk, want alle informatie stond op papier. Daarnaast wist het archief wat
bewaard moest worden, voor welk tijdsvak en wanneer het weggegooid mocht worden.

Eindeaanoverzicht
Paul: Aan die overzichtelijkheid en zekerheid komt nu een einde. Informatie komt in allerlei vormen, van papier tot (meta) data, van
fotos tot videos en van organisatie data tot persoonsdata. Eigenlijk komen we terug bij de vraag die we 100 jaar geleden hadden: wat
is een archief eigenlijk? Wie is verantwoordelijk? Moet je alles bewaren? Is er nog sprake van orde? Dat zijn principile vragen waar
we nu over moeten nadenken, volgens Paul.

Bigdata
Om die reden kijkt hij ook uit naar de lezing van Gary Wolf. We hebben nog geen helder beeld van alle consequenties. Dat is
overigens ook nog niet mogelijk. Volgens hem is bewustwording op dit moment belangrijk, zowel voor gebruikers en consumenten, als
ook voor professionals in het archiefwezen: Het beste voorbeeld is big data, dat misschien deels is opgebouwd met data die
gebruikers zelf creren in de vorm van quantied self. Is dat nog steeds procesgebonden informatie? Helemaal interessant wordt het
als de informatie ook persoonsgegevens bevat. Hoe ga je daar als archief mee om, zeker vanuit aspecten zoals informatieveiligheid en
privacy?

LezingGaryWolf
Op 16 november 2017 verzorgt Gary Wolf de Ketelaarlezing van het Nationaal Archief in Den Haag van 16.00 tot 18.00 uur. Gary Wolf
zal dan onder meer ingaan op de principile vragen die Paul heeft opgeworpen. Wil je hierbij aanwezig zijn, dan kun jij je aanmelden
door een e-mail te sturen naar events@nationaalarchief.nl. Marcel van der Kuil en Paul Brood zullen hier ook bij aanwezig zijn.

PeterJoosten
Dit artikel is geschreven door Peter Joosten. Peter is expert op het gebied van quantied self. Zo is hij organisator van de Quantied
Self Netherlands Meetups en deelt hij zijn visie op quantied self en andere onderwerpen op zijn blog ProjectLeven.nl en in zijn podcast
de Project Leven Show.

Foto's

3 min to Spreed

http://www.nationaalarchief.nl/actueel/quantied-self-praktijk 2/3
7-11-2017 Quantied self in de praktijk | Nationaal Archief

3 min to Spreed

http://www.nationaalarchief.nl/actueel/quantied-self-praktijk 3/3