You are on page 1of 120

Kancelaria Sejmu s.

1/120

Dz.U. 2004 Nr 54 poz. 593


Opracowano na
podstawie: t.j.
Dz. U. z 2017 r.
U S T AWA poz. 1769.

z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy spoecznej

DZIA I

Przepisy oglne

Rozdzia 1

Zasady oglne i zakres podmiotowy ustawy

Art. 1. Ustawa okrela:


1) zadania w zakresie pomocy spoecznej;
2) rodzaje wiadcze z pomocy spoecznej oraz zasady i tryb ich udzielania;
3) organizacj pomocy spoecznej;
4) zasady i tryb postpowania kontrolnego w zakresie pomocy spoecznej.

Art. 2. 1. Pomoc spoeczna jest instytucj polityki spoecznej pastwa, majc


na celu umoliwienie osobom i rodzinom przezwycianie trudnych sytuacji
yciowych, ktrych nie s one w stanie pokona, wykorzystujc wasne
uprawnienia, zasoby i moliwoci.
2. Pomoc spoeczn organizuj organy administracji rzdowej
i samorzdowej, wsppracujc w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa,
z organizacjami spoecznymi i pozarzdowymi, Kocioem Katolickim, innymi
kocioami, zwizkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

Art. 3. 1. Pomoc spoeczna wspiera osoby i rodziny w wysikach


zmierzajcych do zaspokojenia niezbdnych potrzeb i umoliwia im ycie
w warunkach odpowiadajcych godnoci czowieka.
2. Zadaniem pomocy spoecznej jest zapobieganie sytuacjom, o ktrych
mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie dziaa zmierzajcych do yciowego
usamodzielnienia osb i rodzin oraz ich integracji ze rodowiskiem.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 2/120

3. Rodzaj, forma i rozmiar wiadczenia powinny by odpowiednie do


okolicznoci uzasadniajcych udzielenie pomocy.
4. Potrzeby osb i rodzin korzystajcych z pomocy powinny zosta
uwzgldnione, jeeli odpowiadaj celom i mieszcz si w moliwociach pomocy
spoecznej.

Art. 4. Osoby i rodziny korzystajce z pomocy spoecznej s obowizane do


wspdziaania w rozwizywaniu ich trudnej sytuacji yciowej.

Art. 5. Prawo do wiadcze z pomocy spoecznej, jeeli umowy


midzynarodowe nie stanowi inaczej, przysuguje:
1) osobom posiadajcym obywatelstwo polskie majcym miejsce zamieszkania
i przebywajcym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) cudzoziemcom majcym miejsce zamieszkania i przebywajcym na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
a) na podstawie zezwolenia na pobyt stay, zezwolenia na pobyt rezydenta
dugoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy
udzielonego w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1
pkt 1 lit. c lub d lub w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990, 1948 i 2066 oraz z
2017 r. poz. 60, 858 i 1543), lub w zwizku z uzyskaniem
w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodcy lub ochrony
uzupeniajcej,
b) w zwizku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej zgody na pobyt ze
wzgldw humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany w formie
schronienia, posiku, niezbdnego ubrania oraz zasiku celowego;
3) majcym miejsce zamieszkania i przebywajcym na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom pastw czonkowskich Unii
Europejskiej, pastw czonkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym
Handlu (EFTA) stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub
Konfederacji Szwajcarskiej oraz czonkom ich rodzin w rozumieniu art. 2
pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjedzie na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjedzie z tego terytorium
obywateli pastw czonkowskich Unii Europejskiej i czonkw ich rodzin

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 3/120

(Dz. U. z 2017 r. poz. 900), posiadajcym prawo pobytu lub prawo staego
pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 5a. Prawo do wiadcze w formie interwencji kryzysowej, schronienia,


posiku, niezbdnego ubrania oraz zasiku celowego przysuguje cudzoziemcom
przebywajcym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
zawiadczenia, o ktrym mowa w art. 170 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach, lub na podstawie zezwolenia, o ktrym mowa w art. 176 ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Art. 6. Uyte w ustawie okrelenia oznaczaj:


1) cakowita niezdolno do pracy cakowit niezdolno do pracy
w rozumieniu przepisw o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze
Spoecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidw lub legitymowanie
si znacznym lub umiarkowanym stopniem niepenosprawnoci
w rozumieniu przepisw o rehabilitacji zawodowej i spoecznej oraz
zatrudnianiu osb niepenosprawnych;
2) dochd dziecka dochd, do ktrego zalicza si kwot otrzymywanej renty
wraz z dodatkiem dla sierot zupenych, zasiek pielgnacyjny, dodatek
pielgnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwot odpowiadajc dochodom
uzyskiwanym z majtku dziecka;
3) dochd na osob w rodzinie dochd rodziny podzielony przez liczb osb
w rodzinie;
4) dochd rodziny sum miesicznych dochodw osb w rodzinie;
5) jednostka organizacyjna pomocy spoecznej regionalny orodek polityki
spoecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, orodek pomocy
spoecznej, dom pomocy spoecznej, placwk specjalistycznego
poradnictwa, w tym rodzinnego, orodek wsparcia i orodek interwencji
kryzysowej;
6) kontrakt socjalny pisemn umow zawart z osob ubiegajc si o pomoc,
okrelajc uprawnienia i zobowizania stron umowy, w ramach wsplnie
podejmowanych dziaa zmierzajcych do przezwycienia trudnej sytuacji
yciowej osoby lub rodziny;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 4/120

7) niezdolno do pracy z tytuu wieku osignicie wieku emerytalnego


okrelonego w art. 24 ust. 1 oraz w art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze Spoecznych (Dz. U.
z 2017 r. poz. 1383 i 1386);
8) osoba bezdomna osob niezamieszkujc w lokalu mieszkalnym
w rozumieniu przepisw o ochronie praw lokatorw i mieszkaniowym
zasobie gminy i niezameldowan na pobyt stay, w rozumieniu przepisw
o ewidencji ludnoci, a take osob niezamieszkujc w lokalu mieszkalnym
i zameldowan na pobyt stay w lokalu, w ktrym nie ma moliwoci
zamieszkania;
9) osoba samotna osob samotnie gospodarujc, niepozostajc w zwizku
maeskim i nieposiadajc wstpnych ani zstpnych;
10) osoba samotnie gospodarujca osob prowadzc jednoosobowe
gospodarstwo domowe;
11) osoba zatrudniona osob pozostajc w zatrudnieniu w rozumieniu
przepisw o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy lub prowadzc
dziaalno gospodarcz w rozumieniu przepisw dotyczcych dziaalnoci
gospodarczej;
11a) (uchylony)
12) praca socjalna dziaalno zawodow majc na celu pomoc osobom
i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolnoci do funkcjonowania
w spoeczestwie poprzez penienie odpowiednich rl spoecznych oraz
tworzenie warunkw sprzyjajcych temu celowi;
13) renta rent z polskiego lub zagranicznego systemu ubezpiecze
spoecznych, rent strukturaln lub rent socjaln;
14) rodzina osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostajce
w faktycznym zwizku, wsplnie zamieszkujce i gospodarujce;
15) redni miesiczny koszt utrzymania w domu pomocy spoecznej kwot
rocznych kosztw dziaalnoci domu wynikajc z utrzymania mieszkacw,
z roku poprzedniego, bez kosztw inwestycyjnych i wydatkw na remonty,
powikszon o prognozowany rednioroczny wskanik cen towarw i usug
konsumpcyjnych ogem, przyjty w ustawie budetowej na dany rok
kalendarzowy, podzielon przez liczb miejsc, ustalon jako sum

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 5/120

rzeczywistej liczby mieszkacw w poszczeglnych miesicach roku


poprzedniego, w domu;
16) wiadczenie nienalenie pobrane wiadczenie pienine uzyskane na
podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub
niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej;
17) bar mleczny przedsibiorc prowadzcego dziaalno gospodarcz
w postaci samoobsugowych, bezalkoholowych, oglnodostpnych zakadw
masowego ywienia, sprzedajcych caodziennie posiki mleczno-nabiaowo-
-jarskie;
18) projekt socjalny zesp dziaa majcych na celu popraw sytuacji yciowej
osb, rodzin, grup zagroonych ubstwem, marginalizacj i wykluczeniem
spoecznym.

Art. 7. Pomocy spoecznej udziela si osobom i rodzinom w szczeglnoci


z powodu:
1) ubstwa;
2) sieroctwa;
3) bezdomnoci;
4) bezrobocia;
5) niepenosprawnoci;
6) dugotrwaej lub cikiej choroby;
7) przemocy w rodzinie;
7a) potrzeby ochrony ofiar handlu ludmi;
8) potrzeby ochrony macierzystwa lub wielodzietnoci;
9) bezradnoci w sprawach opiekuczo-wychowawczych i prowadzenia
gospodarstwa domowego, zwaszcza w rodzinach niepenych lub
wielodzietnych;
10) (uchylony)
11) trudnoci w integracji cudzoziemcw, ktrzy uzyskali w Rzeczypospolitej
Polskiej status uchodcy, ochron uzupeniajc lub zezwolenie na pobyt
czasowy udzielone w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159
ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
12) trudnoci w przystosowaniu do ycia po zwolnieniu z zakadu karnego;
13) alkoholizmu lub narkomanii;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 6/120

14) zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej;


15) klski ywioowej lub ekologicznej.

Art. 7a. 1. Pomocy spoecznej udziela si osobom i rodzinom take poprzez


udzielenie dotacji przedmiotowej do posikw sprzedawanych w barach
mlecznych.
2. Dotacje przedmiotowe do posikw sprzedawanych w barach mlecznych
mog by udzielane na wniosek przedsibiorcy, w zakresie okrelonym w ustawie
budetowej na dany rok.

Art. 8. 1. Prawo do wiadcze pieninych z pomocy spoecznej,


z zastrzeeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysuguje:
1) osobie samotnie gospodarujcej, ktrej dochd nie przekracza kwoty 4611) z,
zwanej dalej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujcej,
2) osobie w rodzinie, w ktrej dochd na osob nie przekracza kwoty 3161) z,
zwanej dalej kryterium dochodowym na osob w rodzinie,
3) rodzinie, ktrej dochd nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na
osob w rodzinie, zwanej dalej kryterium dochodowym rodziny
przy jednoczesnym wystpieniu co najmniej jednego z powodw wymienionych
w art. 7 pkt 215 lub innych okolicznoci uzasadniajcych udzielenie pomocy
spoecznej.
2. Rada gminy, w drodze uchway, moe podwyszy kwoty, o ktrych mowa
w ust. 1 pkt 1 i 2, uprawniajce do zasikw okresowego i celowego.
3. Za dochd uwaa si sum miesicznych przychodw z miesica
poprzedzajcego zoenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesica,
w ktrym wniosek zosta zoony, bez wzgldu na tytu i rdo ich uzyskania,
jeeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszon o:
1) miesiczne obcienie podatkiem dochodowym od osb fizycznych;
2) skadki na ubezpieczenie zdrowotne okrelone w przepisach o wiadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych oraz
ubezpieczenia spoeczne okrelone w odrbnych przepisach;
3) kwot alimentw wiadczonych na rzecz innych osb.
4. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza si:

1)
Aktualna kwota jest ustalana na podstawie art. 9 niniejszej ustawy.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 7/120

1) jednorazowego pieninego wiadczenia socjalnego;


2) zasiku celowego;
3) pomocy materialnej majcej charakter socjalny albo motywacyjny,
przyznawanej na podstawie przepisw o systemie owiaty;
4) wartoci wiadczenia w naturze;
5) wiadczenia przysugujcego osobie bezrobotnej na podstawie przepisw
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytuu wykonywania prac
spoecznie uytecznych;
5a) wiadczenia pieninego i pomocy pieninej, o ktrych mowa w ustawie
z dnia 20 marca 2015 r. o dziaaczach opozycji antykomunistycznej oraz
osobach represjonowanych z powodw politycznych (Dz. U. poz. 693
i 1220);
6) dochodu z powierzchni uytkw rolnych poniej 1 ha przeliczeniowego;
7) wiadczenia wychowawczego, o ktrym mowa w ustawie z dnia 11 lutego
2016 r. o pomocy pastwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195, z pn.
zm.2)), oraz dodatku wychowawczego, o ktrym mowa w ustawie z dnia
9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej (Dz. U.
z 2017 r. poz. 697 i 1292);
8) wiadczenia pieninego, o ktrym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia
7 wrzenia 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2017 r. poz. 1459).
5. W stosunku do osb prowadzcych pozarolnicz dziaalno gospodarcz:
1) opodatkowan podatkiem dochodowym od osb fizycznych na zasadach
okrelonych w przepisach o podatku dochodowym od osb fizycznych za
dochd przyjmuje si przychd z tej dziaalnoci pomniejszony o koszty
uzyskania przychodu, obcienie podatkiem nalenym okrelonym
w przepisach o podatku dochodowym od osb fizycznych i skadkami na
ubezpieczenie zdrowotne okrelonymi w przepisach o wiadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych, zwizane
z prowadzeniem tej dziaalnoci oraz odliczonymi od dochodu skadkami na
ubezpieczenia spoeczne niezaliczonymi do kosztw uzyskania przychodw,
okrelonymi w odrbnych przepisach, z tym e dochd ustala si, dzielc

2)
Zmiany wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1579 oraz z 2017 r. poz.
60, 245, 624, 777, 1428 i 1543.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 8/120

kwot dochodu z dziaalnoci gospodarczej wykazanego w zeznaniu


podatkowym zoonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczb miesicy,
w ktrych podatnik prowadzi dziaalno, a jeeli nie prowadzi dziaalnoci,
za dochd przyjmuje si kwot zadeklarowan w owiadczeniu tej osoby;
2) opodatkowan na zasadach okrelonych w przepisach o zryczatowanym
podatku dochodowym od niektrych przychodw osiganych przez osoby
fizyczne za dochd przyjmuje si kwot zadeklarowan w owiadczeniu tej
osoby.
6. W sytuacji gdy podatnik czy przychody z dziaalnoci gospodarczej
z innymi przychodami lub rozlicza si wsplnie z maonkiem, przez podatek
naleny, o ktrym mowa w ust. 5 pkt 1, rozumie si podatek wyliczony w takiej
proporcji, w jakiej pozostaje dochd podatnika z pozarolniczej dziaalnoci
gospodarczej wynikajcy z deklaracji podatkowych do sumy wszystkich
wykazanych w nich dochodw.
7. Wysoko dochodu z pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej w przypadku
prowadzenia dziaalnoci opodatkowanej na zasadach okrelonych w przepisach
o podatku dochodowym od osb fizycznych ustala si na podstawie zawiadczenia
wydanego przez naczelnika waciwego urzdu skarbowego, zawierajcego
informacj o wysokoci:
1) przychodu;
2) kosztw uzyskania przychodu;
3) rnicy pomidzy przychodem a kosztami jego uzyskania;
4) dochodw z innych rde ni pozarolnicza dziaalno gospodarcza
w przypadkach, o ktrych mowa w ust. 6;
5) odliczonych od dochodu skadek na ubezpieczenia spoeczne;
6) nalenego podatku;
7) odliczonych od podatku skadek na ubezpieczenie zdrowotne zwizanych
z prowadzeniem pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej.
8. Wysoko dochodu z pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej w przypadku
prowadzenia dziaalnoci na zasadach okrelonych w przepisach o zryczatowanym
podatku dochodowym od niektrych przychodw osiganych przez osoby fizyczne
ustala si na podstawie zawiadczenia wydanego przez naczelnika waciwego

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 9/120

urzdu skarbowego zawierajcego informacj o formie opodatkowania oraz na


podstawie dowodu opacenia skadek w Zakadzie Ubezpiecze Spoecznych.
9. Przyjmuje si, e z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje si dochd miesiczny
w wysokoci 1941) z.
10. Dochody z pozarolniczej dziaalnoci gospodarczej i z ha
przeliczeniowych oraz z innych rde sumuje si.
11. W przypadku uzyskania w cigu 12 miesicy poprzedzajcych miesic
zoenia wniosku lub w okresie pobierania wiadczenia z pomocy spoecznej
dochodu jednorazowego przekraczajcego piciokrotnie kwoty:
1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujcej, w przypadku osoby
samotnie gospodarujcej,
2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie
kwot tego dochodu rozlicza si w rwnych czciach na 12 kolejnych miesicy,
poczynajc od miesica, w ktrym dochd zosta wypacony.
12. W przypadku uzyskania jednorazowo dochodu nalenego za dany okres,
kwot tego dochodu uwzgldnia si w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za
ktry uzyskano ten dochd.
13. W przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysoko tego
dochodu ustala si wedug redniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia
wydania decyzji administracyjnej w sprawie wiadczenia z pomocy spoecznej.

Art. 9. 1. Kryteria dochodowe podlegaj weryfikacji co 3 lata,


z uwzgldnieniem wyniku bada progu interwencji socjalnej. Badania progu
interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
2. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, sposb ustalania progu interwencji socjalnej, zakres potrzeb
niezbdnych do egzystencji, minimalny zakres wydatkw, okres oraz rdo
danych, z jakiego przyjmuje si wysoko cen towarw i usug, uwzgldniajc
poziom wydatkw gospodarstw domowych z I kwintyla rozkadu dochodw,
ktrych wydatki naley uwzgldni w badaniu progu interwencji socjalnej.
3. W roku, w ktrym przeprowadza si weryfikacj, Rada Ministrw do dnia
15 maja przedstawia Radzie Dialogu Spoecznego:
1) propozycj kwot kryteriw dochodowych;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 10/120

2) informacj o realizacji wiadcze pieninych z pomocy spoecznej za okres


od poprzedniej weryfikacji, obejmujc liczb wiadczeniobiorcw, liczb
wiadcze i ogln kwot wydatkw na wiadczenia.
4. Rada Dialogu Spoecznego uzgadnia kryteria dochodowe w terminie do
dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego.
5. Kwota stanowica podstaw ustalenia wysokoci pomocy pieninej na
usamodzielnienie, na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie
w formie rzeczowej, kwoty minimalnego i maksymalnego wiadczenia
pieninego na utrzymanie i pokrycie wydatkw zwizanych z nauk jzyka
polskiego dla cudzoziemcw, ktrzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status
uchodcy, ochron uzupeniajc lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone
w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, a take maksymalna kwota zasiku
staego ulegaj zmianie w terminach weryfikacji kryteriw dochodowych o 50%
sumy kwot, o ktre wzrosy kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarujcej
i kryterium dochodowe na osob w rodzinie.
6. Kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego ulega zmianie w terminach
weryfikacji kryteriw dochodowych o 25% sumy kwot, o ktre wzrosy kryterium
dochodowe osoby samotnie gospodarujcej i kryterium dochodowe na osob
w rodzinie.
7. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego ogasza, w drodze
obwieszczenia, w Dzienniku Urzdowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor
Polski, zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty, o ktrych mowa w ust. 5
i 6, do dnia 15 lipca w roku, w ktrym przeprowadza si weryfikacj.
8. W przypadku gdy Rada Dialogu Spoecznego nie uzgodni
w przewidzianym terminie kryteriw dochodowych, Rada Ministrw ustala nie
nisze ni w przedstawionej propozycji kryteria dochodowe oraz kwoty, o ktrych
mowa w ust. 5 i 6, w drodze rozporzdzenia, w terminie do dnia 15 lipca danego
roku.
8a. Zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty, o ktrych mowa w ust. 5
i 6, obowizuj od dnia 1 padziernika roku, w ktrym jest przeprowadzana
weryfikacja.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 11/120

9. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego przedkada


corocznie do dnia 15 kwietnia Radzie Dialogu Spoecznego informacj
o wysokoci minimum egzystencji ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw
Socjalnych. Jeli w danym roku kalendarzowym kwota kryterium dochodowego
osoby samotnie gospodarujcej i kwota kryterium dochodowego na osob
w rodzinie bdzie rwna lub nisza ni minimum egzystencji, Rada Dialogu
Spoecznego moe wystpi do Rady Ministrw z wnioskiem o zweryfikowanie
kwot kryteriw dochodowych. W takim przypadku ust. 18 stosuje si
odpowiednio.

Art. 10. 1. Przy ustalaniu prawa do zasikw staego i okresowego w skadzie


rodziny nie uwzgldnia si dzieci wychowywanych w rodzinie zastpczej lub
rodzinnym domu dziecka oraz penoletnich wychowankw rodziny zastpczej lub
rodzinnego domu dziecka, a do dochodu rodziny nie wlicza si ich dochodw oraz
wiadcze na pokrycie kosztw ich utrzymania i dodatkw przyznanych na
podstawie przepisw o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej.
2. Przy ustalaniu prawa do pomocy pieninej na usamodzielnienie oraz
pomocy pieninej na kontynuowanie nauki do dochodu nie wlicza si pomocy
pieninej, o ktrej mowa w art. 88 ust. 1.
3. (uchylony)
4. Przy ustalaniu wysokoci odpatnoci za pobyt osoby w domu pomocy
spoecznej, w skadzie rodziny uwzgldnia si innych czonkw rodziny
przebywajcych w instytucjonalnych placwkach opieki, jeeli rodzina ponosi
odpatno za ich pobyt.

Art. 11. 1. W przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego


marnotrawienia przyznanych wiadcze, ich celowego niszczenia lub korzystania
w sposb niezgodny z przeznaczeniem bd marnotrawienia wasnych zasobw
finansowych moe nastpi ograniczenie wiadcze, odmowa ich przyznania albo
przyznanie pomocy w formie wiadczenia niepieninego.
2. Brak wspdziaania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub
asystentem rodziny, o ktrym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie
pieczy zastpczej, w rozwizywaniu trudnej sytuacji yciowej, odmowa zawarcia
kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowie, nieuzasadniona

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 12/120

odmowa podjcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osob bezrobotn lub
nieuzasadniona odmowa podjcia lub przerwanie szkolenia, stau, przygotowania
zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robt
publicznych, prac spoecznie uytecznych, a take odmowa lub przerwanie udziau
w dziaaniach w zakresie integracji spoecznej realizowanych w ramach Programu
Aktywizacja i Integracja, o ktrych mowa w przepisach o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjcia leczenia
odwykowego w zakadzie lecznictwa odwykowego przez osob uzalenion mog
stanowi podstaw do odmowy przyznania wiadczenia, uchylenia decyzji
o przyznaniu wiadczenia lub wstrzymania wiadcze pieninych z pomocy
spoecznej.
3. W przypadku odmowy przyznania albo ograniczenia wysokoci lub
rozmiaru wiadcze z pomocy spoecznej naley uwzgldni sytuacj osb
bdcych na utrzymaniu osoby ubiegajcej si o wiadczenie lub korzystajcej ze
wiadcze.

Art. 12. W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego


dysproporcji midzy udokumentowan wysokoci dochodu a sytuacj majtkow
osoby lub rodziny, wskazujc, e osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciy
trudn sytuacj yciow, wykorzystujc wasne zasoby majtkowe,
w szczeglnoci w przypadku posiadania znacznych zasobw finansowych,
wartociowych przedmiotw majtkowych lub nieruchomoci, mona odmwi
przyznania wiadczenia.

Art. 13. 1. Osobie odbywajcej kar pozbawienia wolnoci nie przysuguje


prawo do wiadcze z pomocy spoecznej, z zastrzeeniem ust. 1a.
1a. Przepisu ust. 1 nie stosuje si do osb odbywajcych kar pozbawienia
wolnoci w systemie dozoru elektronicznego.
2. Osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza si prawo do wiadcze
z pomocy spoecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela si
wiadcze.

Art. 14. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje si odpowiednio


przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postpowania
administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), jeeli ustawa nie stanowi inaczej.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 13/120

Rozdzia 2

Zadania pomocy spoecznej

Art. 15. Pomoc spoeczna polega w szczeglnoci na:


1) przyznawaniu i wypacaniu przewidzianych ustaw wiadcze;
2) pracy socjalnej;
3) prowadzeniu i rozwoju niezbdnej infrastruktury socjalnej;
4) analizie i ocenie zjawisk rodzcych zapotrzebowanie na wiadczenia
z pomocy spoecznej;
5) realizacji zada wynikajcych z rozeznanych potrzeb spoecznych;
6) rozwijaniu nowych form pomocy spoecznej i samopomocy w ramach
zidentyfikowanych potrzeb.

Art. 16. 1. Obowizek zapewnienia realizacji zada pomocy spoecznej


spoczywa na jednostkach samorzdu terytorialnego oraz na organach administracji
rzdowej w zakresie ustalonym ustaw.
2. Gmina i powiat, obowizane zgodnie z przepisami ustawy do
wykonywania zada pomocy spoecznej, nie mog odmwi pomocy osobie
potrzebujcej, mimo istniejcego obowizku osb fizycznych lub osb prawnych
do zaspokajania jej niezbdnych potrzeb yciowych.
3. Pomocy nie mog rwnie odmwi podmioty, ktrym jednostki
samorzdu terytorialnego zleciy realizacj zada, na zasadach okrelonych
w art. 25.

Art. 16a. 1. Gmina, powiat i samorzd wojewdztwa przygotowuj ocen


zasobw pomocy spoecznej w oparciu o analiz lokalnej sytuacji spoecznej
i demograficznej.
2. Zasoby, o ktrych mowa w ust. 1, obejmuj w szczeglnoci infrastruktur,
kadr, organizacje pozarzdowe i nakady finansowe na zadania pomocy
spoecznej bez wzgldu na podmiot je finansujcy i realizujcy.
3. Ocena, o ktrej mowa w ust. 1, obejmuje osoby i rodziny korzystajce
z pomocy spoecznej, rodzaje ich problemw oraz ich rozkad ilociowy.
4. Organ wykonawczy jednostki samorzdu terytorialnego przedstawia co
roku do dnia 30 kwietnia odpowiednio radzie gminy, radzie powiatu, a do dnia
30 czerwca sejmikowi wojewdztwa waciwej jednostki samorzdu terytorialnego

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 14/120

ocen, o ktrej mowa w ust. 1. Ocena wraz z rekomendacjami jest podstaw do


planowania budetu na rok nastpny.

Art. 16b. 1. Gmina i powiat opracowuj strategi rozwizywania problemw


spoecznych, a samorzd wojewdztwa strategi w zakresie polityki spoecznej.
2. Strategia, o ktrej mowa w ust. 1, zawiera w szczeglnoci:
1) diagnoz sytuacji spoecznej;
2) prognoz zmian w zakresie objtym strategi;
3) okrelenie:
a) celw strategicznych projektowanych zmian,
b) kierunkw niezbdnych dziaa,
c) sposobu realizacji strategii oraz jej ram finansowych,
d) wskanikw realizacji dziaa.

Art. 17. 1. Do zada wasnych gminy o charakterze obowizkowym naley:


1) opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwizywania problemw
spoecznych ze szczeglnym uwzgldnieniem programw pomocy
spoecznej, profilaktyki i rozwizywania problemw alkoholowych i innych,
ktrych celem jest integracja osb i rodzin z grup szczeglnego ryzyka;
2) sporzdzanie, zgodnie z art. 16a, oceny w zakresie pomocy spoecznej;
3) udzielanie schronienia, zapewnienie posiku oraz niezbdnego ubrania
osobom tego pozbawionym;
4) przyznawanie i wypacanie zasikw okresowych;
5) przyznawanie i wypacanie zasikw celowych;
6) przyznawanie i wypacanie zasikw celowych na pokrycie wydatkw
powstaych w wyniku zdarzenia losowego;
7) przyznawanie i wypacanie zasikw celowych na pokrycie wydatkw na
wiadczenia zdrowotne osobom bezdomnym oraz innym osobom niemajcym
dochodu i moliwoci uzyskania wiadcze na podstawie przepisw o wiad-
czeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych;
8) przyznawanie zasikw celowych w formie biletu kredytowanego;
9) opacanie skadek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osob, ktra
zrezygnuje z zatrudnienia w zwizku z koniecznoci sprawowania

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 15/120

bezporedniej, osobistej opieki nad dugotrwale lub ciko chorym czonkiem


rodziny oraz wsplnie niezamieszkujcymi matk, ojcem lub rodzestwem;
10) praca socjalna;
11) organizowanie i wiadczenie usug opiekuczych, w tym specjalistycznych,
w miejscu zamieszkania, z wyczeniem specjalistycznych usug
opiekuczych dla osb z zaburzeniami psychicznymi;
12) prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach chronionych;
13) (uchylony)
14) doywianie dzieci;
15) sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym;
16) kierowanie do domu pomocy spoecznej i ponoszenie odpatnoci za pobyt
mieszkaca gminy w tym domu;
16a) pomoc osobom majcym trudnoci w przystosowaniu si do ycia po
zwolnieniu z zakadu karnego;
17) sporzdzanie sprawozdawczoci oraz przekazywanie jej waciwemu
wojewodzie, w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu
teleinformatycznego;
18) utworzenie i utrzymywanie orodka pomocy spoecznej, w tym zapewnienie
rodkw na wynagrodzenia pracownikw;
19) przyznawanie i wypacanie zasikw staych;
20) opacanie skadek na ubezpieczenie zdrowotne okrelonych w przepisach
o wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych.
2. Do zada wasnych gminy naley:
1) przyznawanie i wypacanie zasikw specjalnych celowych;
2) przyznawanie i wypacanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie
w formie zasikw, poyczek oraz pomocy w naturze;
3) prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy spoecznej i orodkach
wsparcia o zasigu gminnym oraz kierowanie do nich osb wymagajcych
opieki;
3a) opracowanie i realizacja projektw socjalnych;
4) podejmowanie innych zada z zakresu pomocy spoecznej wynikajcych
z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizacja programw
osonowych;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 16/120

5) wsppraca z powiatowym urzdem pracy w zakresie upowszechniania ofert


pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, upowszechniania
informacji o usugach poradnictwa zawodowego i o szkoleniach oraz
realizacji Programu Aktywizacja i Integracja, o ktrym mowa w przepisach
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Art. 18. 1. Do zada zleconych z zakresu administracji rzdowej


realizowanych przez gmin naley:
1) (uchylony)
2) (uchylony)
3) organizowanie i wiadczenie specjalistycznych usug opiekuczych
w miejscu zamieszkania dla osb z zaburzeniami psychicznymi;
4) przyznawanie i wypacanie zasikw celowych na pokrycie wydatkw
zwizanych z klsk ywioow lub ekologiczn;
5) prowadzenie i rozwj infrastruktury orodkw wsparcia dla osb
z zaburzeniami psychicznymi;
6) realizacja zada wynikajcych z rzdowych programw pomocy spoecznej,
majcych na celu ochron poziomu ycia osb, rodzin i grup spoecznych oraz
rozwj specjalistycznego wsparcia;
7) przyznawanie i wypacanie zasikw celowych, a take udzielanie
schronienia, posiku oraz niezbdnego ubrania cudzoziemcom, o ktrych
mowa w art. 5a;
8) przyznawanie i wypacanie zasikw celowych, a take udzielanie schronienia
oraz zapewnianie posiku i niezbdnego ubrania cudzoziemcom, ktrym
udzielono zgody na pobyt ze wzgldw humanitarnych lub zgody na pobyt
tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
9) wypacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki.
2. rodki na realizacj i obsug zada, o ktrych mowa w ust. 1, zapewnia
budet pastwa.
3. Koszty obsugi zadania, o ktrym mowa w ust. 1 pkt 9, wynosz 1,5%
otrzymanej dotacji celowej na wypacanie wynagrodze za sprawowanie opieki.

Art. 19. Do zada wasnych powiatu naley:

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 17/120

1) opracowanie i realizacja powiatowej strategii rozwizywania problemw


spoecznych, ze szczeglnym uwzgldnieniem programw pomocy
spoecznej, wspierania osb niepenosprawnych i innych, ktrych celem jest
integracja osb i rodzin z grup szczeglnego ryzyka po konsultacji
z waciwymi terytorialnie gminami;
2) prowadzenie specjalistycznego poradnictwa;
3) (uchylony)
4) (uchylony)
5) (uchylony)
6) przyznawanie pomocy pieninej na usamodzielnienie oraz na
kontynuowanie nauki osobom opuszczajcym domy pomocy spoecznej dla
dzieci i modziey niepenosprawnych intelektualnie, domy dla matek
z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy oraz schroniska dla nieletnich, zakady
poprawcze, specjalne orodki szkolno-wychowawcze, specjalne orodki
wychowawcze, modzieowe orodki socjoterapii zapewniajce caodobow
opiek lub modzieowe orodki wychowawcze;
7) pomoc w integracji ze rodowiskiem osb majcych trudnoci
w przystosowaniu si do ycia, modziey opuszczajcej domy pomocy
spoecznej dla dzieci i modziey niepenosprawnych intelektualnie, domy dla
matek z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy oraz schroniska dla nieletnich,
zakady poprawcze, specjalne orodki szkolno-wychowawcze, specjalne
orodki wychowawcze, modzieowe orodki socjoterapii zapewniajce
caodobow opiek lub modzieowe orodki wychowawcze, majcych braki
w przystosowaniu si;
8) pomoc cudzoziemcom, ktrzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status
uchodcy, ochron uzupeniajc lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone
w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d
ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, majcym trudnoci
w integracji ze rodowiskiem;
9) (uchylony)
10) prowadzenie i rozwj infrastruktury domw pomocy spoecznej o zasigu
ponadgminnym oraz umieszczanie w nich skierowanych osb;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 18/120

11) prowadzenie mieszka chronionych dla osb z terenu wicej ni jednej gminy
oraz powiatowych orodkw wsparcia, w tym domw dla matek
z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy, z wyczeniem rodowiskowych
domw samopomocy i innych orodkw wsparcia dla osb z zaburzeniami
psychicznymi;
12) prowadzenie orodkw interwencji kryzysowej;
13) udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach;
14) szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy spoecznej z terenu
powiatu;
15) doradztwo metodyczne dla kierownikw i pracownikw jednostek
organizacyjnych pomocy spoecznej z terenu powiatu;
16) podejmowanie innych dziaa wynikajcych z rozeznanych potrzeb, w tym
tworzenie i realizacja programw osonowych;
17) sporzdzanie sprawozdawczoci oraz przekazywanie jej waciwemu
wojewodzie, w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu
teleinformatycznego;
18) sporzdzanie, zgodnie z art. 16a, oceny w zakresie pomocy spoecznej;
19) utworzenie i utrzymywanie powiatowego centrum pomocy rodzinie, w tym
zapewnienie rodkw na wynagrodzenia pracownikw.

Art. 20. 1. Do zada z zakresu administracji rzdowej realizowanych przez


powiat naley:
1) pomoc cudzoziemcom, ktrzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status
uchodcy, ochron uzupeniajc lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone
w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d
ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w zakresie
indywidualnego programu integracji, oraz opacanie za te osoby skadek na
ubezpieczenie zdrowotne okrelonych w przepisach o wiadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych;
2) prowadzenie i rozwj infrastruktury orodkw wsparcia dla osb
z zaburzeniami psychicznymi;
3) realizacja zada wynikajcych z rzdowych programw pomocy spoecznej,
majcych na celu ochron poziomu ycia osb, rodzin i grup spoecznych oraz
rozwj specjalistycznego wsparcia;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 19/120

4) udzielanie cudzoziemcom, o ktrych mowa w art. 5a, pomocy w zakresie


interwencji kryzysowej.
5) (uchylony)
6) (uchylony)
2. rodki na realizacj zada, o ktrych mowa w ust. 1, zapewnia budet
pastwa.
3. (uchylony)

Art. 21. Do zada samorzdu wojewdztwa naley:


1) opracowanie, aktualizowanie i realizacja strategii wojewdzkiej w zakresie
polityki spoecznej bdcej integraln czci strategii rozwoju wojewdztwa
obejmujcej w szczeglnoci programy: przeciwdziaania wykluczeniu
spoecznemu, wyrwnywania szans osb niepenosprawnych, pomocy
spoecznej, profilaktyki i rozwizywania problemw alkoholowych,
wsppracy z organizacjami pozarzdowymi po konsultacji z powiatami;
2) organizowanie ksztacenia, w tym prowadzenie publicznych szk sub
spoecznych oraz szkolenia zawodowego kadr pomocy spoecznej;
3) rozpoznawanie przyczyn ubstwa oraz opracowywanie regionalnych
programw pomocy spoecznej wspierajcych samorzdy lokalne
w dziaaniach na rzecz ograniczania tego zjawiska;
3a) diagnozowanie i monitorowanie wybranych problemw spoecznych
w regionie;
4) inspirowanie i promowanie nowych rozwiza w zakresie pomocy
spoecznej;
4a) koordynowanie dziaa na rzecz sektora ekonomii spoecznej w regionie;
5) organizowanie i prowadzenie regionalnych jednostek organizacyjnych
pomocy spoecznej;
6) (uchylony)
7) sporzdzanie sprawozdawczoci oraz przekazywanie jej waciwemu
wojewodzie, w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu
teleinformatycznego;
8) sporzdzanie oceny, o ktrej mowa w art. 16a, na podstawie ocen
sporzdzonych przez gminy i powiaty z obszaru wojewdztwa,
uwzgldniajcej kwestie i problemy spoeczne wynikajce z przyjtej

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 20/120

strategii wraz z projektami, o ktrych mowa w pkt 3 i przekazanie ich


waciwemu wojewodzie do dnia 31 lipca kadego roku;
9) utworzenie i utrzymanie regionalnego orodka polityki spoecznej, w tym
zapewnienie rodkw na wynagrodzenia pracownikw.

Art. 21a. Dziaania, o ktrych mowa w art. 21 pkt 4a, obejmuj


w szczeglnoci:
1) rozwj infrastruktury usug aktywizacji, integracji oraz reintegracji spoecznej
i zawodowej na rzecz osb i rodzin zagroonych wykluczeniem spoecznym;
2) inspirowanie i promowanie nowych metod dziaa w zakresie aktywizacji,
integracji oraz reintegracji spoecznej i zawodowej osb i rodzin zagroonych
wykluczeniem spoecznym;
3) wspieranie rozwoju partnerskiej wsppracy pomidzy samorzdami
lokalnymi a podmiotami wiadczcymi usugi aktywizacji, integracji oraz
reintegracji spoecznej i zawodowej na rzecz osb i rodzin zagroonych
wykluczeniem spoecznym;
4) monitorowanie rozwoju lokalnej przedsibiorczoci spoecznej sucej
zwikszeniu aktywnoci spoecznej i zawodowej osb i rodzin zagroonych
wykluczeniem spoecznym;
5) zwikszanie kompetencji sub zajmujcych si aktywizacj, integracj oraz
reintegracj spoeczn i zawodow osb i rodzin zagroonych wykluczeniem
spoecznym.

Art. 22. Do zada wojewody naley:


1) ustalanie sposobu wykonywania zada z zakresu administracji rzdowej
realizowanych przez jednostki samorzdu terytorialnego;
2) stwierdzenie zgodnoci programw naprawczych w zakresie osigania
standardw w jednostkach organizacyjnych pomocy spoecznej oraz ocena
stopnia ich realizacji;
3) wydawanie i cofanie zezwole lub zezwole warunkowych na prowadzenie
domw pomocy spoecznej oraz wydawanie i cofanie zezwole na
prowadzenie placwek zapewniajcych caodobow opiek osobom
niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku,
w tym prowadzonych na podstawie przepisw o dziaalnoci gospodarczej;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 21/120

3a) (uchylony)
4) prowadzenie rejestru domw pomocy spoecznej, placwek zapewniajcych
caodobow opiek osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym lub
osobom w podeszym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisw
o dziaalnoci gospodarczej, placwek zapewniajcych miejsca noclegowe
oraz jednostek specjalistycznego poradnictwa;
5) koordynowanie dziaa w zakresie integracji cudzoziemcw, ktrzy uzyskali
w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodcy, ochron uzupeniajc lub
zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w zwizku z okolicznoci, o ktrej
mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach, w szczeglnoci w zakresie wskazania im miejsca
zamieszkania, oraz prowadzenie rejestru zatwierdzonych indywidualnych
programw integracji;
6) (uchylony)
7) realizacja lub zlecanie jednostkom samorzdu terytorialnego lub podmiotom
niepublicznym zada wynikajcych z programw rzdowych;
8) nadzr nad realizacj zada samorzdu gminnego, powiatowego
i wojewdztwa, w tym nad jakoci dziaalnoci jednostek organizacyjnych
pomocy spoecznej oraz nad jakoci usug, dla ktrych minister waciwy do
spraw zabezpieczenia spoecznego okreli standardy, a take nad zgodnoci
zatrudnienia pracownikw jednostek organizacyjnych pomocy spoecznej
z wymaganymi kwalifikacjami;
8a) (uchylony)
9) kontrola jakoci usug, o ktrych mowa w pkt 8, wykonywanych przez
podmioty niepubliczne na podstawie umowy z organami administracji
rzdowej i samorzdowej;
9a) kontrola jakoci usug, o ktrych mowa w pkt 8, wykonywanych przez domy
pomocy spoecznej prowadzone nie na zlecenie organu jednostki samorzdu
terytorialnego przez podmioty niepubliczne, o ktrych mowa w art. 57 ust. 1
pkt 24;
10) kontrola placwek zapewniajcych caodobow opiek osobom
niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku,
w tym prowadzonych na podstawie przepisw o dziaalnoci gospodarczej,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 22/120

w zakresie standardw usug socjalno-bytowych i przestrzegania praw tych


osb;
11) analiza stanu i skutecznoci pomocy spoecznej w oparciu o ocen zasobw
pomocy spoecznej przyjt przez samorzd wojewdztwa z uwzgldnieniem
zaoe przewidzianych w strategii;
12) sporzdzanie sprawozdawczoci oraz przekazywanie jej ministrowi
waciwemu do spraw zabezpieczenia spoecznego, w formie dokumentu
elektronicznego, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego;
13) realizacja zada okrelanych przez ministra waciwego do spraw
zabezpieczenia spoecznego w zakresie utrzymania i rozwoju systemu
informatycznego w jednostkach organizacyjnych pomocy spoecznej
w wojewdztwie oraz wspfinansowanie i sprawowanie nadzoru nad jego
funkcjonowaniem;
14) finansowe wspieranie programw w okrelonym przez wojewod obszarze
pomocy spoecznej, realizowanych przez jednostki samorzdu terytorialnego
lub podmioty uprawnione, o ktrych mowa w art. 25 ust. 1; do wyboru
programw stosuje si odpowiednio przepisy art. 25;
15) koordynowanie, w ramach systemu pomocy spoecznej, dziaa w zakresie
zapobiegania handlowi ludmi oraz wsparcia udzielanego ofiarom handlu
ludmi.

Art. 23. 1. Do zada ministra waciwego do spraw zabezpieczenia


spoecznego naley:
1) tworzenie koncepcji i okrelanie kierunkw rozwoju w obszarze pomocy
spoecznej;
2) zlecanie i finansowanie bada, ekspertyz i analiz w obszarze pomocy
spoecznej;
3) monitorowanie standardw, o ktrych mowa w art. 22 pkt 8;
4) analiza skutecznoci pomocy spoecznej;
5) inspirowanie i promowanie nowych form i metod dziaania, a take szkolenie
kadr;
6) nadzr merytoryczny nad szkoleniem w zakresie organizacji pomocy
spoecznej i specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny oraz nad
szkoleniem dla superwizorw pracy socjalnej;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 23/120

7) opracowywanie i finansowanie programw osonowych;


7a) finansowe wspieranie programw w okrelonym przez ministra obszarze
pomocy spoecznej, realizowanych przez jednostki samorzdu terytorialnego
lub podmioty uprawnione, o ktrych mowa w art. 25 ust. 1;
8) (uchylony)
9) okrelanie zada administracji publicznej w zakresie utrzymania i rozwoju
systemu informatycznego w jednostkach organizacyjnych pomocy spoecznej
w wojewdztwach, przekazywanie rodkw na wspfinansowanie oraz
sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem tego systemu;
10) wspdziaanie z organizacjami pozarzdowymi.
1a. Do wyboru programw, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 7a, stosuje si
odpowiednio przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o dziaalnoci poytku
publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 1817 i 1948 oraz z 2017 r. poz.
60 i 573).
1b. Minister moe dokonywa kontroli i oceny realizacji programw, ktre
wspiera finansowo.
2. (uchylony)
3. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego, w porozumieniu
z ministrem waciwym do spraw informatyzacji, okreli, w drodze
rozporzdzenia:
1) opis systemw teleinformatycznych, o ktrych mowa w art. 17 ust. 1 pkt 17,
art. 19 pkt 17, art. 21 pkt 7 i art. 22 pkt 12, stosowanych w jednostkach
organizacyjnych pomocy spoecznej, zawierajcy struktur systemu,
wymagan minimaln funkcjonalno systemu oraz zakres komunikacji
midzy elementami struktury systemu, w tym zestawienie struktur
dokumentw elektronicznych, formatw danych oraz protokow
komunikacyjnych i szyfrujcych, o ktrych mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2
lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji dziaalnoci podmiotw
realizujcych zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570),
2) wymagania standaryzujce w zakresie bezpieczestwa, wydajnoci i rozwoju
systemu,
3) sposb postpowania w zakresie stwierdzania zgodnoci oprogramowania
z opisem systemu

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 24/120

majc na uwadze zapewnienie jednorodnoci zakresu i rodzaju danych, ktra


umoliwi ich scalanie w zbir centralny, a take zachowanie zgodnoci
z minimalnymi wymaganiami i sposobem stwierdzania zgodnoci
oprogramowania, okrelonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r.
o informatyzacji dziaalnoci podmiotw realizujcych zadania publiczne.
4. W przypadku gdy realizacja zada okrelonych w ustawie jest zwizana
z przekazywaniem informacji za pomoc systemu teleinformatycznego, minister
waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego nieodpatnie udostpni podmiotom
obowizanym do przekazywania informacji na podstawie niniejszej ustawy
oprogramowanie, ktre jest zgodne z wymaganiami okrelonymi przez ministra
waciwego do spraw zabezpieczenia spoecznego w przepisach wydanych na
podstawie ust. 3.
4a. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego moe utworzy
rejestr centralny obejmujcy dane dotyczce jednostek organizacyjnych pomocy
spoecznej, a take dane dotyczce osb i rodzin ubiegajcych si o wiadczenia
z pomocy spoecznej lub korzystajcych z tych wiadcze oraz form udzielonej
pomocy spoecznej, gromadzone przez jednostki organizacyjne pomocy spoecznej
na podstawie przepisw ustawy, oraz moe przetwarza te dane na zasadach
okrelonych w przepisach o ochronie danych osobowych w celu realizacji zada,
o ktrych mowa w ust. 1. Jednostki organizacyjne pomocy spoecznej przekazuj
dane do rejestru centralnego, wykorzystujc oprogramowanie, o ktrym mowa
w ust. 4.
5. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego, realizujc
zadania okrelone w ustawie zwizane z przekazywaniem informacji za pomoc
rodkw komunikacji elektronicznej, uwzgldnia zasad rwnego traktowania
wszystkich powszechnie uytkowanych w kraju systemw operacyjnych oraz
uwzgldnia potrzeb umoliwienia wszystkim podmiotom obowizanym do
przechowywania informacji w formie dokumentu elektronicznego, stosowania
oprogramowania dostosowanego do uywanych systemw informatycznych bez
koniecznoci ponoszenia dodatkowych kosztw licencyjnych.

Art. 23a. 1. W rejestrze centralnym, o ktrym mowa w art. 23 ust. 4a,


gromadzi si zanonimizowane informacje o:
1) jednostkach organizacyjnych pomocy spoecznej;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 25/120

2) wnioskach o przyznanie wiadcze;


3) realizowanych wiadczeniach;
4) sytuacji osb lub rodzin, ktrym przyznano wiadczenia;
5) rozstrzygniciach w sprawie wiadcze.
2. W celu umoliwienia weryfikacji danych dotyczcych osb ubiegajcych
si o wiadczenia z pomocy spoecznej, osb korzystajcych z tych wiadcze oraz
czonkw ich rodzin, w rejestrze centralnym, o ktrym mowa w art. 23 ust. 4a,
gromadzi si informacje o:
1) imieniu i nazwisku;
2) dacie urodzenia;
3) adresie miejsca zamieszkania lub pobytu lub zameldowania na pobyt stay;
4) miejscu zamieszkania lub pobytu;
5) numerze PESEL;
6) numerze dokumentu potwierdzajcego tosamo;
7) pci;
8) stanie cywilnym;
9) obywatelstwie;
10) dacie wydania, numerze i rodzaju dokumentu okrelajcego status
cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej;
11) stopniu pokrewiestwa z czonkami rodziny;
12) rodzaju szkoy lub szkoy wyszej, do ktrej uczszcza osoba;
13) dacie i miejscu zoenia wniosku o przyznanie wiadczenia oraz rodzaju
wnioskowanego wiadczenia;
14) dacie wydania i rodzaju rozstrzygnicia w sprawie wiadczenia;
15) okresie, na ktry wiadczenie zostao przyznane;
16) liczbie, rodzaju i wysokoci przyznanych wiadcze o charakterze
pieninym;
17) liczbie, rodzaju, zakresie, wartoci i miejscu przyznanych usug i wiadcze
o charakterze niepieninym;
18) miejscu otrzymania wiadczenia;
19) skadkach na ubezpieczenie zdrowotne obejmujce informacje o:
a) imieniu i nazwisku,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 26/120

b) numerze PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL serii


i numerze paszportu oraz dacie urodzenia,
c) dacie powstania obowizku ubezpieczenia zdrowotnego,
d) dacie wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego,
e) kodzie i nazwie tytuu ubezpieczenia,
f) okresie rozliczeniowym,
g) danych dotyczcych patnikw skadek:
numerze NIP, a jeeli patnikowi skadek nie nadano tego numeru
numerze PESEL lub serii i numerze dowodu osobistego albo
paszportu,
nazwie skrconej lub imieniu i nazwisku patnika skadek.
3. Prawo dostpu do informacji, o ktrych mowa w ust. 2, oraz ich
przetwarzania maj:
1) orodek pomocy spoecznej oraz powiatowe centrum pomocy rodzinie
w celu weryfikacji danych dotyczcych osb ubiegajcych si o wiadczenia
z pomocy spoecznej, osb korzystajcych z tych wiadcze oraz czonkw
ich rodzin;
2) wojewoda w stosunku do osb, ktre uzyskay w Rzeczypospolitej Polskiej
status uchodcy, ochron uzupeniajc lub zezwolenie na pobyt czasowy
udzielone w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1
lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w celu
koordynowania dziaa w zakresie integracji cudzoziemcw;
[3) organ waciwy, o ktrym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada
2003 r. o wiadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, z pn.
zm.3)), i marszaek wojewdztwa w celu weryfikacji danych dotyczcych
osb ubiegajcych si o wiadczenia rodzinne, osb pobierajcych
wiadczenia rodzinne oraz czonkw ich rodzin;]
<3) organ waciwy, o ktrym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia Nowe brzmienie
pkt 3 w ust. 3 w
28 listopada 2003 r. o wiadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. art. 23a wejdzie
w ycie z dn.
1.01.2018 r. (Dz.
U. z 2017 r. poz.
1428).

3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1579
oraz z 2017 r. poz. 60, 624, 777, 1321, 1428 i 1543.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 27/120

1518, z pn. zm.4)), i wojewoda w celu weryfikacji danych dotyczcych


osb ubiegajcych si o wiadczenia rodzinne, osb pobierajcych
wiadczenia rodzinne oraz czonkw ich rodzin;>
4) organ waciwy dunika, o ktrym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia
7 wrzenia 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentw (Dz. U.
z 2017 r. poz. 489, 624, 777, 952 i 1428), i organ waciwy wierzyciela,
o ktrym mowa w art. 2 pkt 10 tej ustawy w celu weryfikacji danych
dotyczcych osb ubiegajcych si o wiadczenia z funduszu
alimentacyjnego, osb pobierajcych wiadczenia z funduszu
alimentacyjnego i czonkw ich rodzin oraz danych dotyczcych dunikw
alimentacyjnych;
[5) organ waciwy, o ktrym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego
2016 r. o pomocy pastwa w wychowywaniu dzieci, i marszaek wojewdztwa
w celu weryfikacji danych dotyczcych osb ubiegajcych si o wiadczenie
wychowawcze, osb pobierajcych wiadczenie wychowawcze oraz czonkw
ich rodzin.]
<5) organ waciwy, o ktrym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego Nowe brzmienie
pkt 5 w ust. 3 w
2016 r. o pomocy pastwa w wychowywaniu dzieci, i wojewoda w celu art. 23a wejdzie
w ycie z dn.
weryfikacji danych dotyczcych osb ubiegajcych si o wiadczenie
1.01.2018 r. (Dz.
wychowawcze, osb pobierajcych wiadczenie wychowawcze oraz U. z 2017 r. poz.
1428).
czonkw ich rodzin.>
3a.5) Prawo dostpu do informacji, o ktrych mowa w ust. 2 pkt 19, oraz ich
przetwarzania ma take minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego
w celu umoliwienia podmiotom wymienionym w ust. 3 weryfikacji danych
dotyczcych osb ubiegajcych si o wiadczenia z pomocy spoecznej, osb
korzystajcych z tych wiadcze oraz czonkw ich rodzin.
3b. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego, w celu realizacji
zadania, o ktrym mowa w ust. 3a, przekazuje drog elektroniczn jednostkom

4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1579
oraz z 2017 r. poz. 60, 624, 777, 1321, 1428 i 1543.
5)
Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o ktrej mowa w odnoniku Bd! Nie zdefiniowano
zakadki..

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 28/120

organizacyjnym Zakadu Ubezpiecze Spoecznych informacje, o ktrych mowa


w ust. 2 pkt 19 lit. a i b.
4. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego przechowuje
informacje w rejestrze centralnym, o ktrym mowa w art. 23 ust. 4a, przez okres
10 lat od dnia zaprzestania udzielania wiadcze, z wyjtkiem informacji
dotyczcych osb, ktrym wiadczenie nie zostao przyznane, ktre przechowuje
si przez okres 1 roku od dnia, w ktrym decyzja w sprawie wiadczenia staa si
ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do wiadczenia
bez rozpatrzenia.
5. Podmioty wymienione w ust. 3 przechowuj informacje, o ktrych mowa
w ust. 2, przez okres 10 lat od dnia ich udostpnienia z rejestru centralnego,
o ktrym mowa w art. 23 ust. 4a, z wyjtkiem informacji dotyczcych osb,
ktrym wiadczenie nie zostao przyznane, ktre przechowuje si przez okres
1 roku od dnia, w ktrym decyzja w sprawie wiadczenia staa si ostateczna, lub
od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do wiadczenia bez rozpatrzenia.
6. Informacje, o ktrych mowa w ust. 2, usuwa si niezwocznie po upywie
okresw przechowywania, o ktrych mowa w ust. 4 i 5.

Art. 24. 1. Rada Ministrw moe przyj rzdowy program pomocy


spoecznej majcy na celu ochron poziomu ycia osb, rodzin i grup spoecznych
oraz rozwj specjalistycznego wsparcia.
2. Rada Ministrw okrela, w drodze rozporzdzenia, szczegowe warunki
realizacji programu, o ktrym mowa w ust. 1, uwzgldniajc potrzeb zapewnienia
efektywnoci rzdowego programu pomocy spoecznej.

Art. 25. 1. Organy administracji rzdowej i samorzdowej, zwane dalej


organami, mog zleca realizacj zadania z zakresu pomocy spoecznej,
udzielajc dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania
organizacjom pozarzdowym, o ktrych mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia
24 kwietnia 2003 r. o dziaalnoci poytku publicznego i o wolontariacie oraz
podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzcym dziaalno
w zakresie pomocy spoecznej, zwanych dalej podmiotami uprawnionymi.
2. Zlecanie realizacji zada z zakresu pomocy spoecznej nie moe
obejmowa:

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 29/120

1) ustalania uprawnie do wiadcze, w tym przeprowadzania rodzinnych


wywiadw rodowiskowych;
2) opacania skadek na ubezpieczenie spoeczne i zdrowotne;
3) wypaty wiadcze pieninych.
3. (uchylony)
4. Zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy spoecznej odbywa si po
uprzednim przeprowadzeniu konkursu ofert.
5. Do zlecania zada, o ktrych mowa w ust. 1, stosuje si przepisy ustawy
z dnia 24 kwietnia 2003 r. o dziaalnoci poytku publicznego i o wolontariacie.

Art. 25a. (uchylony)

Art. 26. (uchylony)

Art. 27. (uchylony)

Art. 28. (uchylony)

Art. 29. (uchylony)

Art. 30. (uchylony)

Art. 31. (uchylony)

Art. 32. (uchylony)

Art. 33. (uchylony)

Art. 34. (uchylony)

Art. 35. (uchylony)

DZIA II

wiadczenia z pomocy spoecznej

Rozdzia 1

Zasiki i usugi

Art. 36. wiadczeniami z pomocy spoecznej s:


1) wiadczenia pienine:
a) zasiek stay,
b) zasiek okresowy,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 30/120

c) zasiek celowy i specjalny zasiek celowy,


d) zasiek i poyczka na ekonomiczne usamodzielnienie,
e) (uchylona)
f) pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,
g) wiadczenie pienine na utrzymanie i pokrycie wydatkw zwizanych
z nauk jzyka polskiego dla cudzoziemcw, ktrzy uzyskali
w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodcy, ochron uzupeniajc lub
zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w zwizku z okolicznoci,
o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach,
h) wynagrodzenie nalene opiekunowi z tytuu sprawowania opieki
przyznane przez sd;
2) wiadczenia niepienine:
a) praca socjalna,
b) bilet kredytowany,
c) skadki na ubezpieczenie zdrowotne,
d) skadki na ubezpieczenia spoeczne,
e) pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie,
f) sprawienie pogrzebu,
g) poradnictwo specjalistyczne,
h) interwencja kryzysowa,
i) schronienie,
j) posiek,
k) niezbdne ubranie,
l) usugi opiekucze w miejscu zamieszkania, w orodkach wsparcia oraz
w rodzinnych domach pomocy,
m) specjalistyczne usugi opiekucze w miejscu zamieszkania oraz
w orodkach wsparcia,
n) mieszkanie chronione,
o) pobyt i usugi w domu pomocy spoecznej,
p) (uchylona)

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 31/120

q) pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunkw mieszkaniowych, w tym


w mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na
zagospodarowanie w formie rzeczowej dla osb usamodzielnianych.
r) (uchylona)

Art. 37. 1. Zasiek stay przysuguje:


1) penoletniej osobie samotnie gospodarujcej, niezdolnej do pracy z powodu
wieku lub cakowicie niezdolnej do pracy, jeeli jej dochd jest niszy od
kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujcej;
2) penoletniej osobie pozostajcej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu
wieku lub cakowicie niezdolnej do pracy, jeeli jej dochd, jak rwnie
dochd na osob w rodzinie s nisze od kryterium dochodowego na osob
w rodzinie.
2. Zasiek stay ustala si w wysokoci:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarujcej rnicy midzy kryterium
dochodowym osoby samotnie gospodarujcej a dochodem tej osoby, z tym e
kwota zasiku nie moe by wysza ni 4181) z miesicznie;
2) w przypadku osoby w rodzinie rnicy midzy kryterium dochodowym na
osob w rodzinie a dochodem na osob w rodzinie.
3. Kwota zasiku staego nie moe by nisza ni 30 z miesicznie.
4. W przypadku zbiegu uprawnie do zasiku staego i renty socjalnej,
wiadczenia pielgnacyjnego, specjalnego zasiku opiekuczego, dodatku z tytuu
samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiku dla bezrobotnych na
skutek upywu ustawowego okresu jego pobierania lub zasiku dla opiekuna,
zasiek stay nie przysuguje.
5. Osob przebywajc w domu pomocy spoecznej lub ubiegajc si
o przyjcie do niego uznaje si za osob samotnie gospodarujc, jeeli przed
przyjciem do domu pomocy spoecznej lub rozpoczciem oczekiwania na miejsce
w takim domu bya uprawniona do zasiku staego.
6. Przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokoci zasiku staego do dochodu nie
wlicza si kwoty zasiku okresowego.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 32/120

Art. 38. 1. Zasiek okresowy przysuguje w szczeglnoci ze wzgldu na


dugotrwa chorob, niepenosprawno, bezrobocie, moliwo utrzymania lub
nabycia uprawnie do wiadcze z innych systemw zabezpieczenia spoecznego:
1) osobie samotnie gospodarujcej, ktrej dochd jest niszy od kryterium
dochodowego osoby samotnie gospodarujcej;
2) rodzinie, ktrej dochd jest niszy od kryterium dochodowego rodziny.
2. Zasiek okresowy ustala si:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarujcej do wysokoci rnicy midzy
kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujcej a dochodem tej
osoby, z tym e kwota zasiku nie moe by wysza ni 418 z miesicznie;
2) w przypadku rodziny do wysokoci rnicy midzy kryterium dochodowym
rodziny a dochodem tej rodziny.
3. Kwota zasiku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie moe by nisza
ni 50% rnicy midzy:
1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujcej a dochodem tej
osoby;
2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
4. Kwota zasiku okresowego nie moe by nisza ni 20 z miesicznie.
4a. W przypadku podjcia zatrudnienia przez osob objt kontraktem
socjalnym pobierajc zasiek okresowy, moe by on wypacany nadal niezalenie
od dochodu, do dnia wynikajcego z decyzji przyznajcej zasiek okresowy, nie
duej jednak ni do 2 miesicy od dnia, w ktrym osoba zostaa zatrudniona.
4b. Zasiek okresowy jest wypacany niezalenie od dochodu w sytuacji
okrelonej w ust. 4a nie czciej ni raz na 2 lata.
5. Okres, na jaki jest przyznawany zasiek okresowy, ustala orodek pomocy
spoecznej na podstawie okolicznoci sprawy.
6. Rada gminy, w drodze uchway, moe podwyszy minimalne kwoty
zasiku okresowego, o ktrych mowa w ust. 2 i 3.

Art. 39. 1. W celu zaspokojenia niezbdnej potrzeby bytowej moe by


przyznany zasiek celowy.
2. Zasiek celowy moe by przyznany w szczeglnoci na pokrycie czci
lub caoci kosztw zakupu ywnoci, lekw i leczenia, opau, odziey,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 33/120

niezbdnych przedmiotw uytku domowego, drobnych remontw i napraw


w mieszkaniu, a take kosztw pogrzebu.
3. Osobom bezdomnym i innym osobom niemajcym dochodu oraz
moliwoci uzyskania wiadcze na podstawie przepisw o wiadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych moe by przyznany zasiek
celowy na pokrycie czci lub caoci wydatkw na wiadczenia zdrowotne.
4. Zasiek celowy moe by przyznany w formie biletu kredytowanego.

Art. 39a. 1. Zasiek celowy moe by przyznany rwnie w celu realizacji


postanowie kontraktu socjalnego.
2. Zasiek celowy, o ktrym mowa w ust. 1, moe by wypacany niezalenie
od dochodu, przez okres do 2 miesicy od dnia, w ktrym osoba objta kontraktem
socjalnym, w trakcie jego realizacji, staa si osob zatrudnion.

Art. 40. 1. Zasiek celowy moe by przyznany rwnie osobie albo rodzinie,
ktre poniosy straty w wyniku zdarzenia losowego.
2. Zasiek celowy moe by przyznany take osobie albo rodzinie, ktre
poniosy straty w wyniku klski ywioowej lub ekologicznej.
3. Zasiek celowy, o ktrym mowa w ust. 1 i 2, moe by przyznany
niezalenie od dochodu i moe nie podlega zwrotowi.

Art. 41. W szczeglnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie


o dochodach przekraczajcych kryterium dochodowe moe by przyznany:
1) specjalny zasiek celowy w wysokoci nieprzekraczajcej odpowiednio
kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujcej lub rodziny, ktry
nie podlega zwrotowi;
2) zasiek okresowy, zasiek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem
zwrotu czci lub caoci kwoty zasiku lub wydatkw na pomoc rzeczow.

Art. 42. 1. Za osob, ktra zrezygnuje z zatrudnienia w zwizku


z koniecznoci sprawowania bezporedniej, osobistej opieki nad dugotrwale lub
ciko chorym czonkiem rodziny oraz wsplnie niezamieszkujcymi matk, ojcem
lub rodzestwem, orodek pomocy spoecznej opaca skadk na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osob w rodzinie, jeeli
dochd na osob w rodzinie osoby opiekujcej si nie przekracza 150% kwoty
kryterium dochodowego na osob w rodzinie i osoba opiekujca si nie podlega

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 34/120

obowizkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytuw lub nie


otrzymuje emerytury albo renty. Dotyczy to rwnie osb, ktre w zwizku
z koniecznoci sprawowania opieki pozostaj na bezpatnym urlopie.
2. Przez ojca i matk, o ktrych mowa w ust. 1, naley rozumie rwnie ojca
i matk wspmaonka.
3. Konieczno sprawowania bezporedniej, osobistej opieki nad osobami,
o ktrych mowa w ust. 1, stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego
w zawiadczeniu wydanym nie wczeniej ni na 14 dni przed zoeniem wniosku
o przyznanie wiadczenia.
4. Skadka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokoci okrelonej
przepisami o systemie ubezpiecze spoecznych jest opacana przez okres
sprawowania opieki, nie duej jednak ni przez okres niezbdny do uzyskania
okresu ubezpieczenia (skadkowego i nieskadkowego) wynoszcego 20 lat dla
kobiet i 25 lat dla mczyzn.
5. Skadka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie przysuguje osobie,
ktra w dniu zoenia wniosku o przyznanie wiadczenia:
1) ukoczya 50 lat i nie posiada okresu ubezpieczenia (skadkowego
i nieskadkowego) wynoszcego co najmniej 10 lat;
2) posiada okres ubezpieczenia (skadkowy i nieskadkowy) wynoszcy 20 lat
w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mczyzn.
6. Przy ustalaniu okresu ubezpieczenia, o ktrym mowa w ust. 5, okresy
nieskadkowe ustala si w wymiarze nieprzekraczajcym jednej trzeciej
udowodnionych okresw skadkowych.

Art. 43. 1. Osobie albo rodzinie gmina moe przyzna pomoc w formie
pieninej lub rzeczowej, w celu ekonomicznego usamodzielnienia.
2. Pomoc w formie pieninej w celu ekonomicznego usamodzielnienia moe
by przyznana w formie jednorazowego zasiku celowego lub nieoprocentowanej
poyczki.
3. Warunki udzielenia i spaty poyczki oraz jej zabezpieczenie okrela si
w umowie z gmin.
4. Poyczka moe by umorzona w caoci lub w czci, jeeli przyczyni si
to do szybszego osignicia celw pomocy spoecznej.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 35/120

5. Pomoc w formie rzeczowej w celu ekonomicznego usamodzielnienia


nastpuje przez udostpnienie maszyn i narzdzi pracy stwarzajcych moliwo
zorganizowania wasnego warsztatu pracy oraz urzdze uatwiajcych prac
niepenosprawnym.
6. Przedmioty, o ktrych mowa w ust. 5, s udostpniane na podstawie
umowy uyczenia.
7. Podstaw odmowy przyznania albo ograniczenia rozmiarw pomocy na
ekonomiczne usamodzielnienie moe by uchylanie si przez osob lub rodzin
ubiegajc si o pomoc od podjcia odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisw
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo poddania si przeszkoleniu
zawodowemu.
8. Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysuguje, jeeli
osoba lub rodzina ubiegajca si otrzymaa ju pomoc na ten cel z innego rda.
9. W sprawach, o ktrych mowa w ust. 18, gmina wspdziaa
z powiatowym urzdem pracy.
10. Rada gminy, w drodze uchway, okrela wysoko oraz szczegowe
warunki i tryb przyznawania i zwrotu zasiku celowego na ekonomiczne
usamodzielnienie.

Art. 44. Sprawienie pogrzebu odbywa si w sposb ustalony przez gmin,


zgodnie z wyznaniem zmarego.

Art. 45. 1. Praca socjalna wiadczona jest na rzecz poprawy funkcjonowania


osb i rodzin w ich rodowisku spoecznym. Praca socjalna prowadzona jest:
1) z osobami i rodzinami w celu rozwinicia lub wzmocnienia ich aktywnoci
i samodzielnoci yciowej;
2) ze spoecznoci lokaln w celu zapewnienia wsppracy i koordynacji
dziaa instytucji i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb czonkw
spoecznoci.
2. Praca socjalna moe by prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny lub
projekt socjalny.
3. W pracy socjalnej wykorzystuje si waciwe tej dziaalnoci metody
i techniki, stosowane z poszanowaniem godnoci osoby i jej prawa do
samostanowienia.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 36/120

4. Praca socjalna wiadczona jest osobom i rodzinom bez wzgldu na


posiadany dochd.

Art. 46. 1. Poradnictwo specjalistyczne, w szczeglnoci prawne,


psychologiczne i rodzinne, jest wiadczone osobom i rodzinom, ktre maj
trudnoci lub wykazuj potrzeb wsparcia w rozwizywaniu swoich problemw
yciowych, bez wzgldu na posiadany dochd.
2. Poradnictwo prawne realizuje si przez udzielanie informacji
o obowizujcych przepisach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuczego,
zabezpieczenia spoecznego, ochrony praw lokatorw.
3. Poradnictwo psychologiczne realizuje si przez procesy diagnozowania,
profilaktyki i terapii.
4. Poradnictwo rodzinne obejmuje problemy funkcjonowania rodziny, w tym
problemy opieki nad osob niepenosprawn, a take terapi rodzinn.

Art. 46a. 1. Wojewoda prowadzi rejestr jednostek specjalistycznego


poradnictwa.
2. Rejestr jest jawny.
3. Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, ogasza rejestr w wojewdzkim
dzienniku urzdowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.

Art. 47. 1. Interwencja kryzysowa stanowi zesp interdyscyplinarnych


dziaa podejmowanych na rzecz osb i rodzin bdcych w stanie kryzysu. Celem
interwencji kryzysowej jest przywrcenie rwnowagi psychicznej i umiejtnoci
samodzielnego radzenia sobie, a dziki temu zapobieganie przejciu reakcji
kryzysowej w stan chronicznej niewydolnoci psychospoecznej.
2. Interwencj kryzysow obejmuje si osoby i rodziny bez wzgldu na
posiadany dochd.
3. W ramach interwencji kryzysowej udziela si natychmiastowej
specjalistycznej pomocy psychologicznej, a w zalenoci od potrzeb poradnictwa
socjalnego lub prawnego, w sytuacjach uzasadnionych schronienia do 3 miesicy.
3a. Cudzoziemcom, o ktrych mowa w art. 5a, mona udzieli schronienia na
okres wanoci zawiadczenia, o ktrym mowa w art. 170 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub na okres wanoci zezwolenia na pobyt
czasowy.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 37/120

4. Matki z maoletnimi dziemi oraz kobiety w ciy dotknite przemoc lub


znajdujce si w innej sytuacji kryzysowej mog w ramach interwencji kryzysowej
znale schronienie i wsparcie w domach dla matek z maoletnimi dziemi i kobiet
w ciy. Do tych domw mog by rwnie przyjmowani ojcowie z maoletnimi
dziemi albo inne osoby sprawujce opiek prawn nad dziemi.
5. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, standard obowizujcych podstawowych usug wiadczonych
przez domy dla matek z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy oraz tryb kierowania
i przyjmowania do takich domw, uwzgldniajc moliwoci odizolowania
ubiegajcych si o pomoc osb od sprawcy przemocy i przezwycienia sytuacji
kryzysowej.

Art. 48. Osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiku i niezbdnego


ubrania, jeeli jest tego pozbawiona.

Art. 48a. 1. Udzielenie schronienia nastpuje przez przyznanie


tymczasowego miejsca w noclegowni albo schronisku dla osb bezdomnych.
2. Schronisko dla osb bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, ktre
podpisay kontrakt socjalny, caodobowe, tymczasowe schronienie oraz usugi
ukierunkowane na wzmacnianie aktywnoci spoecznej, wyjcie z bezdomnoci
i uzyskanie samodzielnoci yciowej.
3. Noclegownia zapewnia schronienie osobom bezdomnym, wiadczc
tymczasow pomoc w postaci miejsca noclegowego, w ramach ktrej umoliwia
spdzenie nocy w warunkach gwarantujcych ochron ycia i zdrowia.
4. Tymczasowe schronienie moe by udzielone rwnie w formie
ogrzewalni, ktra umoliwia interwencyjny, bezpieczny pobyt w ogrzewanych
pomieszczeniach wyposaonych co najmniej w miejsca siedzce.
5. W noclegowni, schronisku dla osb bezdomnych, ogrzewalni mog
przebywa osoby zdolne do samoobsugi, ktrych stan zdrowia nie zagraa zdrowiu
i yciu innych osb przebywajcych w placwce.
6. W noclegowni i schronisku nie mog przebywa osoby bdce pod
wpywem alkoholu lub pod wpywem substancji psychoaktywnych.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 38/120

7. W szczeglnie uzasadnionych sytuacjach dopuszcza si przebywanie


w noclegowni i w schronisku osb pod wpywem alkoholu lub substancji
psychoaktywnych.
8. Pomoc przyznawana w formie tymczasowego schronienia w ogrzewalni
lub noclegowni nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu
rodowiskowego oraz wydania decyzji administracyjnej, a wydatki poniesione za
udzielon pomoc nie podlegaj zwrotowi.
9. W sytuacji kryzysowej wystpujcej na skal masow przyznanie
schronienia moe nastpi z pominiciem standardw, o ktrych mowa w ust. 14,
oraz w innej formie ni okrelona w ust. 1.
10. Poniesione wydatki na wiadczenia w postaci schronienia w ogrzewalni
lub noclegowni udzielone na podstawie art. 101 ust. 3 nie podlegaj zwrotowi przez
gmin waciw ze wzgldu na miejsce zamieszkania albo miejsce ostatniego
miejsca zameldowania na pobyt stay.
11. Wojewoda prowadzi rejestr placwek udzielajcych tymczasowego
schronienia.
12. Rejestr jest jawny.
13. Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, ogasza rejestr w wojewdzkim
dzienniku urzdowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.
14. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli,
w drodze rozporzdzenia:
1) standard podstawowych usug wiadczonych w noclegowniach, schroniskach
dla osb bezdomnych i ogrzewalniach,
2) kwalifikacje osb wiadczcych usugi w noclegowniach, schroniskach dla
osb bezdomnych i ogrzewalniach,
3) standard obiektw, w ktrych mieszcz si noclegownie, schroniska dla osb
bezdomnych i ogrzewalnie
kierujc si potrzeb zapewnienia osobom bezdomnym kierowanym do tych
placwek waciwego wsparcia.

Art. 48b. 1. Przyznanie niezbdnego ubrania nastpuje przez dostarczenie


osobie potrzebujcej odpowiedniego rozmiaru bielizny, odziey i obuwia
odpowiednich do pory roku.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 39/120

2. Pomoc dorana albo okresowa w postaci jednego gorcego posiku


dziennie przysuguje osobie, ktra wasnym staraniem nie moe go sobie zapewni.
3. Pomoc, o ktrej mowa w ust. 2, przyznana dzieciom i modziey w okresie
nauki w szkole moe by realizowana w formie zakupu posikw.
4. Osoba lub rodzina moe otrzyma pomoc w formie rzeczowej w postaci
produktw ywnociowych.
5. Pomoc, o ktrej mowa w ust. 14, przyznawana:
1) doranie dzieciom i modziey,
2) w sytuacji kryzysowej wystpujcej na skal masow, a take w przypadku
wystpienia klski ywioowej albo zdarzenia losowego
nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu rodowiskowego oraz
wydania decyzji administracyjnej, a wydatki poniesione na udzielon pomoc nie
podlegaj zwrotowi.

Art. 49. 1. Osoba bezdomna moe zosta objta indywidualnym programem


wychodzenia z bezdomnoci, polegajcym na wspieraniu osoby bezdomnej
w rozwizywaniu jej problemw yciowych, w szczeglnoci rodzinnych
i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia.
2. Indywidualny program wychodzenia z bezdomnoci jest opracowywany
przez pracownika socjalnego orodka pomocy spoecznej wraz z osob bezdomn
i podlega zatwierdzeniu przez kierownika orodka.
3. Jeeli osoba bezdomna przebywa w schronisku dla bezdomnych,
indywidualny program wychodzenia z bezdomnoci moe by opracowany przez
pracownika socjalnego zatrudnionego w tej placwce, z zastrzeeniem ust. 5.
4. Realizatorem indywidualnego programu wychodzenia z bezdomnoci
w przypadku, o ktrym mowa w ust. 3, jest schronisko dla bezdomnych.
5. Jeeli indywidualny program wychodzenia z bezdomnoci wykracza poza
bdce w dyspozycji placwki rodki pomocy lub zachodzi konieczno objcia
osoby bezdomnej ubezpieczeniem zdrowotnym, podlega on zatwierdzeniu przez
kierownika orodka pomocy spoecznej. W takim przypadku w programie
wskazuje si podmioty odpowiedzialne za realizacj poszczeglnych postanowie
programu.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 40/120

6. Indywidualny program wychodzenia z bezdomnoci powinien uwzgldnia


sytuacj osoby bezdomnej oraz zapewnia szczeglne wspieranie osobie aktywnie
uczestniczcej w wychodzeniu z bezdomnoci.
7. Indywidualny program wychodzenia z bezdomnoci, stosownie do potrzeb
osoby bezdomnej, moe uwzgldnia wszelkie rodki pomocy, jakimi dysponuje
orodek pomocy spoecznej realizujcy program.
8. Za osob bezdomn objt indywidualnym programem wychodzenia
z bezdomnoci orodek pomocy spoecznej opaca skadk na ubezpieczenie
zdrowotne na zasadach okrelonych w przepisach o wiadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych.

Art. 50. 1. Osobie samotnej, ktra z powodu wieku, choroby lub innych
przyczyn wymaga pomocy innych osb, a jest jej pozbawiona, przysuguje pomoc
w formie usug opiekuczych lub specjalistycznych usug opiekuczych.
2. Usugi opiekucze lub specjalistyczne usugi opiekucze mog by
przyznane rwnie osobie, ktra wymaga pomocy innych osb, a rodzina, a take
wsplnie niezamieszkujcy maonek, wstpni, zstpni nie mog takiej pomocy
zapewni.
3. Usugi opiekucze obejmuj pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb
yciowych, opiek higieniczn, zalecon przez lekarza pielgnacj oraz, w miar
moliwoci, zapewnienie kontaktw z otoczeniem.
4. Specjalistyczne usugi opiekucze s to usugi dostosowane do
szczeglnych potrzeb wynikajcych z rodzaju schorzenia lub niepenosprawnoci,
wiadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.
5. Orodek pomocy spoecznej, przyznajc usugi opiekucze, ustala ich
zakres, okres i miejsce wiadczenia.
6. Rada gminy okrela, w drodze uchway, szczegowe warunki
przyznawania i odpatnoci za usugi opiekucze i specjalistyczne usugi
opiekucze, z wyczeniem specjalistycznych usug opiekuczych dla osb
z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegowe warunki czciowego lub
cakowitego zwolnienia od opat, jak rwnie tryb ich pobierania.
7. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego w porozumieniu
z ministrem waciwym do spraw zdrowia okreli, w drodze rozporzdzenia,
rodzaje specjalistycznych usug opiekuczych i kwalifikacje osb wiadczcych te

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 41/120

usugi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opat za specjalistyczne usugi


opiekucze wiadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak rwnie
warunki czciowego lub cakowitego zwolnienia z tych opat, ze wzgldu na
szczeglne potrzeby osb korzystajcych z usug, uwzgldniajc sytuacj
materialn tych osb.

Art. 51. 1. Osobom, ktre ze wzgldu na wiek, chorob lub


niepenosprawno wymagaj czciowej opieki i pomocy w zaspokajaniu
niezbdnych potrzeb yciowych, mog by przyznane usugi opiekucze,
specjalistyczne usugi opiekucze lub posiek, wiadczone w orodku wsparcia.
2. Orodek wsparcia jest jednostk organizacyjn pomocy spoecznej
dziennego pobytu.
3. W orodku wsparcia mog by prowadzone miejsca caodobowe
okresowego pobytu.
4. Orodkiem wsparcia, o ktrym mowa w ust. 13, moe by orodek
wsparcia dla osb z zaburzeniami psychicznymi, dzienny dom pomocy, dom dla
matek z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy, schronisko dla bezdomnych oraz
klub samopomocy.

Art. 51a. 1. Orodkami wsparcia dla osb z zaburzeniami psychicznymi s:


rodowiskowy dom samopomocy lub klub samopomocy dla osb z zaburzeniami
psychicznymi, zwanych dalej uczestnikami, ktre w wyniku upoledzenia
niektrych funkcji organizmu lub zdolnoci adaptacyjnych wymagaj pomocy do
ycia w rodowisku rodzinnym i spoecznym, w szczeglnoci w celu zwikszania
zaradnoci i samodzielnoci yciowej, a take ich integracji spoecznej.
2. rodowiskowy dom samopomocy wiadczy usugi w ramach
indywidualnych lub zespoowych treningw samoobsugi i treningw umiejtnoci
spoecznych, polegajcych na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejtnoci
w zakresie czynnoci dnia codziennego i funkcjonowania w yciu spoecznym.
3. Okres korzystania z miejsca caodobowego pobytu w rodowiskowym
domu samopomocy nie moe by jednorazowo duszy ni 3 miesice,
z moliwoci przeduenia do 6 miesicy w uzasadnionych przypadkach, przy
czym maksymalny okres pobytu caodobowego osoby w roku kalendarzowym nie
moe by duszy ni 8 miesicy.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 42/120

4. Zakres usug wiadczonych w klubach samopomocy ustala waciwy organ


jednostki samorzdu terytorialnego prowadzcej klub samopomocy w uzgodnieniu
z wojewod.
5. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia:
1) sposb funkcjonowania rodowiskowych domw samopomocy,
2) tryb kierowania i przyjmowania do rodowiskowych domw samopomocy,
3) kwalifikacje osb wiadczcych usugi,
4) standardy usug wiadczonych przez rodowiskowe domy samopomocy,
5) termin dostosowania rodowiskowych domw samopomocy do wymaganych
standardw
uwzgldniajc potrzeby i moliwoci psychofizyczne osb kierowanych do
rodowiskowych domw samopomocy, a take konieczno zapewnienia
sprawnego funkcjonowania tych domw.

Art. 51b. 1. Odpatno miesiczn za usugi wiadczone w orodkach


wsparcia osobom z zaburzeniami psychicznymi ustala si w wysokoci 5% kwoty
dochodu osoby samotnie gospodarujcej lub kwoty dochodu na osob w rodzinie,
jeeli dochd osoby samotnie gospodarujcej lub dochd na osob w rodzinie
przekracza kwot 300% odpowiedniego kryterium dochodowego, o ktrym mowa
w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2.
2. Korzystanie z usug klubw samopomocy dla osb z zaburzeniami
psychicznymi jest nieodpatne.
3. Odpatno za usugi caodobowe w orodkach wsparcia dla osb
z zaburzeniami psychicznymi ustala si w wysokoci 70% dochodu osoby
korzystajcej z usug, proporcjonalnie do okresu jej pobytu.
4. Odpatno, o ktrej mowa w ust. 1 i 3, nie moe by wysza ni rednia
miesiczna kwota dotacji na jednego uczestnika, o ktrej mowa w art. 51c ust. 3,
wyliczona dla orodka wsparcia, w ktrym osoba przebywa.
5. Decyzj o skierowaniu do orodka wsparcia dla osb z zaburzeniami
psychicznymi i decyzj ustalajc odpatno za korzystanie z usug w tych
orodkach wydaje waciwy organ jednostki samorzdu terytorialnego prowadzcej
lub zlecajcej prowadzenie orodka wsparcia dla osb z zaburzeniami
psychicznymi.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 43/120

6. Organ, o ktrym mowa w ust. 5, moe zwolni osoby zobowizane do


odpatnoci za usugi w orodkach wsparcia, na ich wniosek, czciowo lub
cakowicie z tej odpatnoci. Przepis art. 64 stosuje si odpowiednio.
7. Dochody z tytuu odpatnoci za usugi wiadczone w orodkach wsparcia
dla osb z zaburzeniami psychicznymi stanowi dochd budetu pastwa.

Art. 51c. 1. Jednostka samorzdu terytorialnego moe, w uzgodnieniu


z wojewod, utworzy orodek wsparcia dla osb z zaburzeniami psychicznymi lub
uruchomi nowe miejsca w takim orodku, z uwzgldnieniem moliwoci ich
sfinansowania ze rodkw budetu pastwa.
2. Miesiczn kwot dotacji z budetu pastwa na pokrycie biecych
kosztw prowadzenia orodkw wsparcia dla osb z zaburzeniami psychicznymi
ustala wojewoda jako iloczyn aktualnej liczby osb korzystajcych z usug w tych
orodkach oraz redniej miesicznej wojewdzkiej kwoty dotacji na jednego
uczestnika, nie wysz jednak ni rednia miesiczna kwota dotacji wyliczona dla
wojewdztwa.
3. Wojewoda corocznie ustala redni miesiczn wojewdzk kwot dotacji
na jednego uczestnika orodka wsparcia dla osb z zaburzeniami psychicznymi,
w tym:
1) dla rodowiskowych domw samopomocy w wysokoci nie niszej ni 250%
kryterium dochodowego, o ktrym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1;
2) dla klubw samopomocy dla osb z zaburzeniami psychicznymi,
w wysokoci nie niszej ni 80% kryterium dochodowego, o ktrym mowa
w art. 8 ust. 1 pkt 1.
4. Kwota dotacji ustalana zgodnie z ust. 2 moe by zwikszona, nie wicej
jednak ni o 20%, w zalenoci od liczby uczestnikw oraz zakresu, jakoci
i rodzaju wiadczonych usug.
5. Kwota dotacji ustalana zgodnie z ust. 3 pkt 1 moe by zwikszona, nie
wicej ni o 30%, na uczestnikw z niepenosprawnociami sprzonymi lub
spektrum autyzmu, ktrzy posiadaj orzeczenie o znacznym stopniu
niepenosprawnoci wraz ze wskazaniem koniecznoci staej lub dugotrwaej
opieki lub pomocy innej osoby w zwizku ze znacznie ograniczon moliwoci
samodzielnej egzystencji.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 44/120

Art. 52. 1. W przypadku braku moliwoci zapewnienia usug opiekuczych


w miejscu zamieszkania osoba wymagajca z powodu wieku lub
niepenosprawnoci pomocy innych osb moe korzysta z usug opiekuczych
i bytowych w formie rodzinnego domu pomocy.
2. Rodzinny dom pomocy stanowi form usug opiekuczych i bytowych
wiadczonych caodobowo przez osob fizyczn lub organizacj poytku
publicznego dla nie mniej ni trzech i nie wicej ni omiu zamieszkujcych
wsplnie osb wymagajcych z powodu wieku lub niepenosprawnoci wsparcia
w tej formie.
3. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, standardy, rodzaj i zakres usug bytowych i opiekuczych
wiadczonych przez rodzinny dom pomocy, warunki kierowania, odpatnoci
i nadzoru nad rodzinnymi domami pomocy, kierujc si potrzeb zapewnienia
waciwej opieki osobom umieszczonym w rodzinnym domu pomocy.

[Art. 53. 1. Osobie, ktra ze wzgldu na trudn sytuacj yciow, wiek,


niepenosprawno lub chorob potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu
w codziennym yciu, ale nie wymaga usug w zakresie wiadczonym przez jednostk
caodobowej opieki, w szczeglnoci osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie
opuszczajcej piecz zastpcz w rozumieniu przepisw o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastpczej, modzieowy orodek wychowawczy, zakad dla
nieletnich, a take cudzoziemcowi, ktry uzyska w Rzeczypospolitej Polskiej status
uchodcy, ochron uzupeniajc lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone
w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, moe by przyznany pobyt
w mieszkaniu chronionym.
2. Mieszkanie chronione jest form pomocy spoecznej przygotowujc osoby
tam przebywajce, pod opiek specjalistw, do prowadzenia samodzielnego ycia
lub zastpujc pobyt w placwce zapewniajcej caodobow opiek. Mieszkanie
chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w rodowisku,
w integracji ze spoecznoci lokaln.
3. Mieszkanie chronione moe by prowadzone przez kad jednostk
organizacyjn pomocy spoecznej lub organizacj poytku publicznego.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 45/120

4. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze


rozporzdzenia, rodzaj i zakres wsparcia wiadczonego w mieszkaniach
chronionych, warunki kierowania i pobytu w mieszkaniach chronionych, kierujc
si potrzeb zapewnienia waciwego wsparcia osobom kierowanym do mieszkania
chronionego.]

<Art. 53. 1. Osobie penoletniej, ktra ze wzgldu na trudn sytuacj Nowe brzmienie
art. 53 wejdzie w
yciow, wiek, niepenosprawno lub chorob potrzebuje wsparcia ycie z dn.
1.03.2018 r. (Dz.
w funkcjonowaniu w codziennym yciu, ale nie wymaga usug w zakresie U. z 2017 r. poz.
wiadczonym przez jednostk caodobowej opieki, w szczeglnoci osobie 1292).

z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczajcej piecz zastpcz


w rozumieniu przepisw o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastpczej,
modzieowy orodek wychowawczy, zakad dla nieletnich, a take
cudzoziemcowi, ktry uzyska w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodcy,
ochron uzupeniajc lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w zwizku
z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, moe by przyznane wsparcie
w mieszkaniu chronionym.
2. Mieszkanie chronione jest form pomocy spoecznej przygotowujc
pod opiek specjalistw osoby tam przebywajce do prowadzenia
samodzielnego ycia lub wspomagajc te osoby w codziennym
funkcjonowaniu.
3. Mieszkanie chronione moe by prowadzone przez kad jednostk
organizacyjn pomocy spoecznej lub organizacj poytku publicznego
i w zalenoci od celu udzielania wsparcia prowadzone jest jako mieszkanie
chronione treningowe lub mieszkanie chronione wspierane.
4. W mieszkaniu chronionym treningowym zapewnia si usugi bytowe
oraz nauk, rozwijanie lub utrwalanie samodzielnoci, sprawnoci w zakresie
samoobsugi, penienia rl spoecznych w integracji ze spoecznoci lokaln,
w celu umoliwienia prowadzenia samodzielnego ycia.
5. Mieszkanie chronione wspierane przeznaczone jest dla:
1) osoby niepenosprawnej, w szczeglnoci osoby niepenosprawnej
fizycznie lub osoby z zaburzeniami psychicznymi;
2) osoby w podeszym wieku lub przewlekle chorej.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 46/120

6. W mieszkaniu chronionym wspieranym zapewnia si usugi bytowe


oraz pomoc w wykonywaniu czynnoci niezbdnych w yciu codziennym
i realizacji kontaktw spoecznych, w celu utrzymania lub rozwijania
samodzielnoci osoby na poziomie jej psychofizycznych moliwoci.
7. Decyzj o skierowaniu do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu
chronionym wydaje si na czas okrelony.
8. W stosunku do osb, ktre posiadaj orzeczenie o znacznym lub
umiarkowanym stopniu niepenosprawnoci, a take w szczeglnie
uzasadnionych przypadkach w stosunku do innych osb, moe by wydana
decyzja o skierowaniu do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu chronionym
wspieranym na czas nieokrelony.
9. Decyzja o skierowaniu osoby do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu
chronionym wydawana jest po dokonaniu uzgodnie pomidzy pracownikiem
socjalnym podmiotu kierujcego, pracownikiem socjalnym jednostki
organizacyjnej pomocy spoecznej prowadzcej mieszkanie chronione lub
organizacji poytku publicznego prowadzcej mieszkanie chronione a osob
ubiegajc si o skierowanie do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu
chronionym lub jej przedstawicielem ustawowym.
10. Uzgodnienia, o ktrych mowa w ust. 9, maj form pisemn i dotycz:
1) celu pobytu;
2) okresu pobytu;
3) rodzaju i zakresu wiadczonego wsparcia;
4) odpatnoci osoby korzystajcej ze wsparcia;
5) sposobu zgaszania planowanej nieobecnoci w mieszkaniu chronionym;
6) zasad i sposobu realizacji programu usamodzielniania osoby
korzystajcej ze wsparcia lub programu wspierania osoby.
11. Wsparcie wiadczone w mieszkaniu chronionym nie stanowi
zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osb lub rodzin.
12. Korzystanie ze wsparcia w mieszkaniu chronionym, prowadzonym
przez podmioty inne ni gmina, powiat lub na ich zlecenie, odbywa si na
podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z osob korzystajc z pobytu
w mieszkaniu chronionym lub jej przedstawicielem ustawowym. W tym
przypadku nie stosuje si ust. 711.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 47/120

13. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli,


w drodze rozporzdzenia, minimalne standardy usug wiadczonych
w mieszkaniach chronionych oraz minimalne standardy pomieszcze
w mieszkaniu chronionym, kierujc si potrzeb zapewnienia waciwych
usug i pomocy oraz uwzgldniajc indywidualne potrzeby i moliwoci
psychofizyczne osb kierowanych do mieszkania chronionego odpowiedniego
rodzaju.

Art. 53a. 1. Wynagrodzenie za sprawowanie opieki wypaca si w wysokoci


ustalonej przez sd. Wynagrodzenie to obliczone w stosunku miesicznym nie
moe przekracza 1/10 przecitnego miesicznego wynagrodzenia w sektorze
przedsibiorstw, bez wypat nagrd z zysku, ogoszonego przez Prezesa Gwnego
Urzdu Statystycznego za okres poprzedzajcy dzie przyznania wynagrodzenia.
2. Udzielenie wiadcze w postaci wynagrodzenia za sprawowanie opieki nie
wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu rodowiskowego oraz wydania
decyzji administracyjnej.

Rozdzia 2

Domy pomocy spoecznej

Art. 54. 1. Osobie wymagajcej caodobowej opieki z powodu wieku,


choroby lub niepenosprawnoci, niemogcej samodzielnie funkcjonowa
w codziennym yciu, ktrej nie mona zapewni niezbdnej pomocy w formie
usug opiekuczych, przysuguje prawo do umieszczenia w domu pomocy
spoecznej.
2. Osob, o ktrej mowa w ust. 1, kieruje si do domu pomocy spoecznej
odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliej miejsca zamieszkania osoby
kierowanej, z zastrzeeniem ust. 2a, chyba e okolicznoci sprawy wskazuj
inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na
umieszczenie w domu pomocy spoecznej.
2a. W przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie
w domu pomocy spoecznej danego typu zlokalizowanym najbliej miejsca
zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesice, osob, o ktrej mowa
w ust. 1, kieruje si na jej wniosek do domu pomocy spoecznej tego samego typu

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 48/120

zlokalizowanego jak najbliej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w ktrym


przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krtszy ni 3 miesice.
3. Osoba wymagajca wzmoonej opieki medycznej kierowana jest na
podstawie art. 33a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o wiadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793,
z pn. zm.6)) do zakadu opiekuczo-leczniczego lub pielgnacyjno-
-opiekuczego.
4. W przypadku gdy osoba bezwzgldnie wymagajca pomocy lub jej
przedstawiciel ustawowy nie wyraaj zgody na umieszczenie w domu pomocy
spoecznej lub po umieszczeniu wycofaj swoj zgod, orodek pomocy spoecznej
lub dom pomocy spoecznej s obowizane do zawiadomienia o tym waciwego
sdu, a jeeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna
prokuratora.

Art. 55. 1. Dom pomocy spoecznej wiadczy usugi bytowe, opiekucze,


wspomagajce i edukacyjne na poziomie obowizujcego standardu, w zakresie
i formach wynikajcych z indywidualnych potrzeb osb w nim przebywajcych,
zwanych dalej mieszkacami domu.
2. Organizacja domu pomocy spoecznej, zakres i poziom usug
wiadczonych przez dom uwzgldnia w szczeglnoci wolno, intymno,
godno i poczucie bezpieczestwa mieszkacw domu oraz stopie ich fizycznej
i psychicznej sprawnoci.
3. Dom pomocy spoecznej moe rwnie wiadczy usugi opiekucze
i specjalistyczne usugi opiekucze dla osb w nim niezamieszkujcych.

Art. 56. Domy pomocy spoecznej, w zalenoci od tego, dla kogo s


przeznaczone, dziel si na nastpujce typy domw, dla:
1) osb w podeszym wieku;
2) osb przewlekle somatycznie chorych;
3) osb przewlekle psychicznie chorych;
4) dorosych niepenosprawnych intelektualnie;

6)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1807,
1860, 1948, 2138, 2173 i 2250 oraz z 2017 r. poz. 60, 759, 777, 844, 858, 1089, 1139, 1200,
1292, 1321, 1386 i 1428.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 49/120

5) dzieci i modziey niepenosprawnych intelektualnie;


6) osb niepenosprawnych fizycznie;
7) osb uzalenionych od alkoholu.

Art. 56a. 1. Dom pomocy spoecznej moe by prowadzony w jednym


budynku cznie dla:
1) osb w podeszym wieku oraz osb przewlekle somatycznie chorych;
2) osb przewlekle somatycznie chorych oraz osb niepenosprawnych
fizycznie;
3) osb w podeszym wieku oraz osb niepenosprawnych fizycznie;
4) osb dorosych niepenosprawnych intelektualnie oraz dzieci i modziey
niepenosprawnych intelektualnie.
2. Typy domw pomocy spoecznej mog by czone w inny sposb ni
okrelony w ust. 1, pod warunkiem usytuowania kadego z nich w odrbnym
budynku.
3. W przypadkach, o ktrych mowa w ust. 1 i 2, dom pomocy spoecznej
wiadczy usugi na poziomie obowizujcego standardu odpowiednio dla kadego
typu domu.

Art. 57. 1. Domy pomocy spoecznej mog prowadzi, po uzyskaniu


zezwolenia wojewody:
1) jednostki samorzdu terytorialnego;
2) Koci Katolicki, inne kocioy, zwizki wyznaniowe oraz organizacje
spoeczne, fundacje i stowarzyszenia;
3) inne osoby prawne;
4) osoby fizyczne.
2. Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spoecznej wydaje wojewoda
waciwy ze wzgldu na pooenie domu.
3. Wojewoda wydaje zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spoecznej,
jeeli podmiot o nie wystpujcy:
1) spenia warunki okrelone w niniejszej ustawie;
2) spenia standardy, o ktrych mowa w art. 55 ust. 1 i 2;
3) zoy wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy
spoecznej.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 50/120

3a. Wniosek o zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spoecznej zawiera:


1) nazw podmiotu, jego siedzib i adres, a w przypadku osoby fizycznej take
dane osobowe (imi i nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL, o ile
osoba taki posiada);
2) numer w rejestrze przedsibiorcw w Krajowym Rejestrze Sdowym albo
wskazanie dokumentu okrelajcego status prawny podmiotu;
3) numer identyfikacji podatkowej (NIP);
4) numer identyfikacyjny REGON;
5) nazw, adres i typ domu pomocy spoecznej;
6) liczb miejsc przeznaczonych dla mieszkacw domu;
7) struktur zatrudnienia i zakres wiadczonych usug przez poszczeglne grupy
personelu.
3b. Do wniosku o zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spoecznej
naley doczy:
1) kopi dokumentu potwierdzajcego tytu prawny do nieruchomoci, na ktrej
jest usytuowany dom;
2) dokumenty potwierdzajce spenienie wymaga okrelonych odrbnymi
przepisami;
3) regulamin organizacyjny domu pomocy spoecznej lub jego projekt;
4) w przypadku podmiotw, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 24:
a) dokumenty potwierdzajce status prawny podmiotu, w przypadku gdy
nie podlega wpisowi do rejestru przedsibiorcw w Krajowym Rejestrze
Sdowym lub do Centralnej Ewidencji i Informacji o Dziaalnoci
Gospodarczej,
b) informacj o sposobie finansowania domu,
c) zawiadczenie, e osoba, ktra bdzie kierowaa domem jest zdolna ze
wzgldu na stan zdrowia do kierowania domem,
d) zawiadczenie albo owiadczenie o niezaleganiu z patnociami wobec
urzdu skarbowego i skadkami do Zakadu Ubezpiecze Spoecznych
oraz
e) zawiadczenie albo owiadczenie o niekaralnoci za przestpstwo
popenione umylnie osoby, ktra bdzie kierowaa domem.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 51/120

3c. Owiadczenia, o ktrych mowa w ust. 3b pkt 4 lit. d i e, skada si pod


rygorem odpowiedzialnoci karnej za skadanie faszywych zezna. Skadajcy
owiadczenie jest obowizany do zawarcia w nim klauzuli nastpujcej treci:
Jestem wiadomy odpowiedzialnoci karnej za zoenie faszywego
owiadczenia.. Klauzula ta zastpuje pouczenie organu o odpowiedzialnoci
karnej za skadanie faszywych zezna.
4. Zezwolenie wydaje si po przeprowadzeniu wizytacji obiektu, w ktrym
usytuowany jest dom pomocy spoecznej.
5. Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spoecznej wydaje si na czas
nieokrelony.
6. Wojewoda prowadzi rejestr domw pomocy spoecznej. Wojewoda
corocznie, do dnia 30 czerwca, ogasza rejestr domw pomocy spoecznej
w wojewdzkim dzienniku urzdowym.
7. Bez zgody wojewody waciwe organy samorzdu wojewdztwa, powiatu
i miasta na prawach powiatu nie mog zmieni przeznaczenia oraz typu domu
pomocy spoecznej i orodka wsparcia.
8. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia:
1) sposb funkcjonowania okrelonych typw domw pomocy spoecznej
i obowizujcy standard podstawowych usug wiadczonych przez domy
pomocy spoecznej,
2) wzr wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy
spoecznej,
3) tryb kierowania i przyjmowania osb ubiegajcych si o przyjcie do domu
pomocy spoecznej
uwzgldniajc indywidualne potrzeby i moliwoci psychofizyczne
mieszkacw domw oraz osb kierowanych do domw pomocy spoecznej.

Art. 57a. 1. Jeeli podmiot, ktremu wydano zezwolenie na prowadzenie


domu pomocy spoecznej:
1) przesta spenia warunki okrelone w niniejszej ustawie,
2) przesta spenia standardy, o ktrych mowa w art. 55 ust. 1 i 2,
3) nie przedstawi na danie wojewody w wyznaczonym terminie aktualnych
dokumentw, owiadcze lub informacji, o ktrych mowa w art. 57 ust. 3b

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 52/120

wojewoda wyznacza dodatkowy termin na spenienie warunkw lub standardw


albo na dostarczenie wymaganych dokumentw, owiadcze lub informacji.
2. Po bezskutecznym upywie terminu, o ktrym mowa w ust. 1, wojewoda
cofa zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spoecznej.
3. W przypadku cofnicia zezwolenia, wojewoda wykrela dom z rejestru
domw pomocy spoecznej.

Art. 58. 1. Wydatki zwizane z zapewnieniem caodobowej opieki


mieszkacom oraz zaspokajaniem ich niezbdnych potrzeb bytowych
i spoecznych w caoci pokrywa dom pomocy spoecznej.
2. Dom pomocy spoecznej umoliwia i organizuje mieszkacom pomoc
w korzystaniu ze wiadcze zdrowotnych przysugujcych im na podstawie
odrbnych przepisw.
3. Dom pomocy spoecznej pokrywa opaty ryczatowe i czciow
odpatno do wysokoci limitu ceny, przewidziane w przepisach o wiadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze rodkw publicznych.
4. Dom pomocy spoecznej moe pokry wydatki ponoszone na niezbdne
usugi pielgnacyjne w zakresie wykraczajcym poza uprawnienia wynikajce
z przepisw o wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze rodkw
publicznych.

Art. 59. 1. Decyzj o skierowaniu do domu pomocy spoecznej i decyzj


ustalajc opat za pobyt w domu pomocy spoecznej wydaje organ gminy
waciwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy spoecznej.
2. Decyzj o umieszczeniu w domu pomocy spoecznej wydaje organ gminy
prowadzcej dom pomocy spoecznej lub starosta powiatu prowadzcego dom
pomocy spoecznej. W przypadku regionalnych domw pomocy spoecznej
decyzj wydaje marszaek wojewdztwa, z zastrzeeniem ust. 5.
3. W razie niemonoci umieszczenia w domu pomocy spoecznej z powodu
braku wolnych miejsc, powiadamia si osob o wpisaniu na list oczekujcych oraz
o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy
spoecznej.
4. Przepisy ust. 13 stosuje si do domw pomocy spoecznej prowadzonych
na zlecenie organw jednostek samorzdu terytorialnego.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 53/120

5. W przypadku regionalnego domu pomocy spoecznej finansowanego


z dochodw wasnych samorzdu wojewdztwa decyzj o skierowaniu wydaje
organ gminy, a decyzj o umieszczeniu i opacie za pobyt wydaje marszaek
wojewdztwa na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, przy czym
art. 64 stosuje si odpowiednio.
6. W przypadku regionalnego domu pomocy spoecznej, o ktrym mowa
w art. 56 pkt 7, decyzj o skierowaniu do domu pomocy spoecznej i decyzj
ustalajc opat za pobyt w domu pomocy spoecznej wydaje organ gminy
waciwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy spoecznej.
Decyzj o umieszczeniu w regionalnym domu pomocy spoecznej wydaje
marszaek wojewdztwa.
7. Decyzj o skierowaniu oraz o umieszczeniu w domu pomocy spoecznej,
o ktrym mowa w art. 56 pkt 7, wydaje si na czas okrelony nie duszy ni
12 miesicy, z moliwoci przeduenia do 18 miesicy w uzasadnionych
przypadkach.

Art. 60. 1. Pobyt w domu pomocy spoecznej jest odpatny do wysokoci


redniego miesicznego kosztu utrzymania mieszkaca, z zastrzeeniem ust. 3.
2. redni miesiczny koszt utrzymania mieszkaca:
1) w domu pomocy spoecznej o zasigu gminnym ustala wjt (burmistrz,
prezydent miasta) i ogasza w wojewdzkim dzienniku urzdowym, nie
pniej ni do dnia 31 marca kadego roku;
2) w domu pomocy spoecznej o zasigu powiatowym ustala starosta i ogasza
w wojewdzkim dzienniku urzdowym, nie pniej ni do dnia 31 marca
kadego roku;
3) w regionalnym domu pomocy spoecznej ustala marszaek wojewdztwa
i ogasza w wojewdzkim dzienniku urzdowym, nie pniej ni do dnia
31 marca kadego roku.
3. Ogoszony redni miesiczny koszt utrzymania mieszkaca w domu
pomocy spoecznej, o ktrym mowa w ust. 2, moe by niszy ni obliczony
zgodnie z art. 6 ust. 15, jednak pod warunkiem zapewnienia realizacji zada na
poziomie obowizujcego standardu.
4. Ogoszenie, o ktrym mowa w ust. 2, stanowi podstaw do ustalenia
odpatnoci za pobyt w domu pomocy spoecznej od nastpnego miesica

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 54/120

przypadajcego po miesicu, w ktrym zostao opublikowane. Do tego czasu


odpatno za pobyt w domu pomocy spoecznej ustala si na podstawie ogoszenia
z roku poprzedniego.
5. W domu pomocy spoecznej, ktry rozpocz dziaalno, redni
miesiczny koszt utrzymania mieszkaca ustala si w wysokoci redniej
wojewdzkiej kwoty redniego kosztu utrzymania w domach pomocy spoecznej
danego typu, a jeeli takiego typu nie ma na terenie wojewdztwa, redni
miesiczny koszt utrzymania mieszkaca ustala si w wysokoci redniej
wojewdzkiej kwoty redniego kosztu utrzymania w domach pomocy spoecznej.
6. W celu ustalenia redniego miesicznego kosztu utrzymania w domu
pomocy spoecznej, ktry nie by prowadzony przez cay rok kalendarzowy, kwot
kosztw dziaalnoci domu wynikajc z utrzymania mieszkacw z roku
poprzedniego dzieli si przez redni miesiczn liczb mieszkacw
przebywajcych w domu pomocy spoecznej oraz liczb miesicy w roku
przypadajcych po miesicu wydania zezwolenia na prowadzenie domu.

Art. 61. 1. Obowizani do wnoszenia opaty za pobyt w domu pomocy


spoecznej s w kolejnoci:
1) mieszkaniec domu, a w przypadku osb maoletnich przedstawiciel ustawowy
z dochodw dziecka,
2) maonek, zstpni przed wstpnymi,
3) gmina, z ktrej osoba zostaa skierowana do domu pomocy spoecznej
przy czym osoby i gmina okrelone w pkt 2 i 3 nie maj obowizku wnoszenia
opat, jeeli mieszkaniec domu ponosi pen odpatno.
2. Opat za pobyt w domu pomocy spoecznej wnosz:
1) mieszkaniec domu, nie wicej jednak ni 70% swojego dochodu,
a w przypadku osb maoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodw
dziecka, nie wicej ni 70% tego dochodu;
2) maonek, zstpni przed wstpnymi zgodnie z umow zawart w trybie
art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarujcej, jeeli dochd jest wyszy
ni 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujcej,
jednak kwota dochodu pozostajca po wniesieniu opaty nie moe by
nisza ni 300% tego kryterium,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 55/120

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeeli posiadany dochd na osob jest


wyszy ni 300% kryterium dochodowego na osob w rodzinie, z tym e
kwota dochodu pozostajca po wniesieniu opaty nie moe by nisza ni
300% kryterium dochodowego na osob w rodzinie;
3) gmina, z ktrej osoba zostaa skierowana do domu pomocy spoecznej
w wysokoci rnicy midzy rednim kosztem utrzymania w domu pomocy
spoecznej a opatami wnoszonymi przez osoby, o ktrych mowa w pkt 1 i 2.
2a. Opat za pobyt w domu pomocy spoecznej mog wnosi osoby
niewymienione w ust. 2.
2b. W przypadku, o ktrym mowa w ust. 2a, gmina wnosi opat w wysokoci
rnicy midzy rednim kosztem utrzymania w domu pomocy spoecznej
a opatami wnoszonymi przez osoby, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a.
2c. W przypadku, o ktrym mowa w ust. 2a, art. 103 ust. 2 stosuje si
odpowiednio.
3. W przypadku niewywizywania si osb, o ktrych mowa w ust. 2 pkt 1 i 2
oraz ust. 2a, z obowizku opaty za pobyt w domu pomocy spoecznej opaty te
zastpczo wnosi gmina, z ktrej osoba zostaa skierowana do domu pomocy
spoecznej. Gminie przysuguje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel
wydatkw.
4. Dochd mieszkaca domu podejmujcego prac ze wskaza
terapeutyczno-rehabilitacyjnych lub uczestniczcego w warsztatach terapii
zajciowej, stanowicy podstaw naliczania opaty, zmniejsza si o 50% kwoty
otrzymywanej z tytuu wynagrodzenia za t prac lub o kwot odpowiadajc
wysokoci kieszonkowego wypacanego z tytuu uczestnictwa w tych warsztatach.

Art. 62. 1. Mieszkaniec domu wnosi opat do kasy domu lub na jego
rachunek bankowy. Za jego zgod opata moe by potrcana:
1) z emerytury lub renty mieszkaca domu przez waciwy organ emerytalno-
-rentowy, zgodnie z odrbnymi przepisami;
2) z zasiku staego mieszkaca domu przez orodek pomocy spoecznej
dokonujcy wypaty wiadczenia; opat za pobyt orodek pomocy spoecznej
przekazuje na rachunek bankowy domu pomocy spoecznej.
2. Osoby, o ktrych mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2a, wnosz opat
ustalon zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 i ust. 2c do kasy lub na rachunek bankowy

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 56/120

gminy, z ktrej mieszkaniec domu zosta skierowany; opat t gmina wraz


z opat, o ktrej mowa w art. 61 ust. 2 pkt 3, przekazuje na rachunek bankowy
waciwego domu pomocy spoecznej.
3. Opaty, o ktrych mowa w ust. 1 i 2, przeznacza si na utrzymanie domu
pomocy spoecznej.

Art. 63. 1. Mieszkaniec domu, a take inna osoba obowizana do wnoszenia


opat za pobyt w domu pomocy spoecznej, jeeli mieszkaniec domu przebywa u
tej osoby, nie ponosz opat za okres nieobecnoci mieszkaca domu
nieprzekraczajcej 21 dni w roku kalendarzowym.
2. Za maoletniego mieszkaca domu nie wnosi si opaty z jego dochodu
i dochodu osb obowizanych do wnoszenia opaty w okresie jego nieobecnoci
nieprzekraczajcej 70 dni w roku kalendarzowym, jeeli w tym czasie przebywa
w domu rodzinnym.

Art. 64. Osoby wnoszce opat za pobyt w domu pomocy spoecznej mona
zwolni, na ich wniosek, czciowo lub cakowicie z tej opaty, w szczeglnoci
jeeli:
1) wnosz opat za pobyt innych czonkw rodziny w domu pomocy spoecznej,
orodku wsparcia lub innej placwce;
2) wystpuj uzasadnione okolicznoci, zwaszcza dugotrwaa choroba,
bezrobocie, niepenosprawno, mier czonka rodziny, straty materialne
powstae w wyniku klski ywioowej lub innych zdarze losowych;
3) maonkowie, zstpni, wstpni utrzymuj si z jednego wiadczenia lub
wynagrodzenia;
4) osoba obowizana do wnoszenia opaty jest w ciy lub samotnie wychowuje
dziecko.

Art. 64a. Osob zobowizan do wnoszenia opaty za pobyt w domu pomocy


spoecznej zwalnia si cakowicie z tej opaty na jej wniosek pod warunkiem, i
przedstawi prawomocne orzeczenie sdu o pozbawieniu rodzica wadzy
rodzicielskiej nad t osob i owiadczy, e wadza rodzicielska nie zostaa
przywrcona.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 57/120

Art. 65. 1. Do domw pomocy spoecznej prowadzonych przez podmioty


niepubliczne, o ktrych mowa w art. 57 ust. 1 pkt 24, jeeli nie s one prowadzone
na zlecenie organu jednostki samorzdu terytorialnego, nie stosuje si art. 5964.
2. W przypadku braku miejsc w domu pomocy spoecznej o zasigu gminnym
lub powiatowym gmina moe kierowa osoby tego wymagajce do domu pomocy
spoecznej, ktry nie jest prowadzony na zlecenie wjta (burmistrza, prezydenta
miasta) lub starosty. W takim przypadku stosuje si odpowiednio art. 6164, z tym
e wysoko opaty za pobyt w takim domu okrela umowa zawarta przez gmin
z podmiotem prowadzcym dom.

Art. 66. Rada gminy moe okreli, w drodze uchway, dla osb, o ktrych
mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a, korzystniejsze warunki ustalania opat
za pobyt w domu pomocy spoecznej o zasigu gminnym, czciowego lub
cakowitego zwolnienia z tych opat, zwrotu nalenoci za okres nieobecnoci
osoby w domu.

Rozdzia 3

Dziaalno gospodarcza w zakresie prowadzenia placwki zapewniajcej


caodobow opiek osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym lub
osobom w podeszym wieku

Art. 67. 1. Dziaalno gospodarcza w zakresie prowadzenia placwki


zapewniajcej caodobow opiek osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym
lub osobom w podeszym wieku moe by prowadzona po uzyskaniu zezwolenia
wojewody.
2. Wojewoda wydaje zezwolenie, jeeli podmiot o nie wystpujcy:
1) spenia warunki okrelone w niniejszej ustawie;
2) spenia standardy, o ktrych mowa w art. 68;
3) przedstawi:
a) wniosek o zezwolenie,
b) dokumenty potwierdzajce tytu prawny do nieruchomoci, na ktrej jest
usytuowany dom,
c) zawiadczenie waciwego organu potwierdzajce moliwo
uytkowania obiektu okrelonego w kategorii XI zacznika do ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332),

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 58/120

d) koncepcj prowadzenia placwki,


e) informacj o sposobie finansowania placwki i niezaleganiu
z patnociami wobec urzdu skarbowego i skadkami do Zakadu
Ubezpiecze Spoecznych,
f) informacj z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralnoci osoby, ktra
bdzie kierowaa placwk, i zawiadczenie, e ze wzgldu na stan
zdrowia jest ona zdolna do prowadzenia placwki.
3. Wojewoda prowadzi rejestr placwek, o ktrych mowa w ust. 1. Rejestr
jest jawny.
4. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, tryb postpowania w sprawach dotyczcych wydawania i cofania
zezwole na prowadzenie dziaalnoci gospodarczej w zakresie prowadzenia
placwki zapewniajcej caodobow opiek osobom niepenosprawnym,
przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku i wzr wniosku o zezwolenie,
uwzgldniajc konieczno zapewnienia waciwej opieki osobom przebywajcym
w takich placwkach.

Art. 68. 1. Opieka w placwce zapewniajcej caodobow opiek osobom


niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku polega na
wiadczeniu przez ca dob usug:
1) opiekuczych zapewniajcych:
a) udzielanie pomocy w podstawowych czynnociach yciowych,
b) pielgnacj, w tym pielgnacj w czasie choroby,
c) opiek higieniczn,
d) niezbdn pomoc w zaatwianiu spraw osobistych,
e) kontakty z otoczeniem;
2) bytowych zapewniajcych:
a) miejsce pobytu,
b) wyywienie,
c) utrzymanie czystoci.
2. Sposb wiadczenia usug powinien uwzgldnia stan zdrowia, sprawno
fizyczn i intelektualn oraz indywidualne potrzeby i moliwoci osoby
przebywajcej w placwce, a take prawa czowieka, w tym w szczeglnoci
prawo do godnoci, wolnoci, intymnoci i poczucia bezpieczestwa.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 59/120

3. Usugi opiekucze powinny zapewnia:


1) pomoc w czynnociach ycia codziennego, w miar potrzeby pomoc
w ubieraniu si, jedzeniu, myciu i kpaniu;
2) organizacj czasu wolnego;
3) pomoc w zakupie odziey i obuwia;
4) pielgnacj w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze wiadcze zdrowotnych.
4. Miejsce pobytu powinno spenia nastpujce warunki:
1) budynek i jego otoczenie bez barier architektonicznych;
2) w budynkach wielokondygnacyjnych bez wind pokoje mieszkalne
usytuowane na parterze;
3) pokoje mieszkalne nie wicej ni trzyosobowe, z tym e:
a) pokj jednoosobowy nie mniejszy ni 9 m2,
b) pokj dwu- i trzyosobowy o powierzchni nie mniejszej ni po 6 m2 na
osob,
c) pokoje mieszkalne wyposaone w ko lub tapczan, szaf, st, krzesa
i szafk nocn dla kadej osoby,
d) pokj mieszkalny uznaje si za speniajcy wymagan norm, o ktrej
mowa w lit. a i b, jeli odstpstwo od wymaganej powierzchni nie jest
wiksze ni 5%.
4a. Jeeli pokj zajmuj wycznie osoby lece moe by on czteroosobowy,
a jego powierzchnia nie moe by mniejsza ni 6 m2 na osob. Pokj uznaje si za
speniajcy wymagan norm jeli odstpstwo od wymaganej powierzchni nie jest
wiksze ni 5%.
5. Placwka, o ktrej mowa w ust. 1, powinna posiada:
1) pokj dziennego pobytu sucy jako jadalnia;
2) pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia;
3) jedn azienk dla nie wicej ni piciu osb i jedn toalet dla nie wicej ni
czterech osb, wyposaone w uchwyty uatwiajce osobom mniej sprawnym
korzystanie z tych pomieszcze, z tym e jeli liczba osb lecych
przekracza 50% oglnej liczby mieszkacw, dopuszcza si zmniejszenie
liczby tych pomieszcze o 25%.
5a. Placwki mieszczce si w budynkach wpisanych do rejestru zabytkw s
obowizane speni warunki, o ktrych mowa w ust. 4 i 5, w zakresie, w jakim nie

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 60/120

narusza to przepisw ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytkw i opiece


nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446, z pn. zm.7)).
6. Placwka, o ktrej mowa w ust. 1, powinna zapewni:
1) co najmniej 3 posiki dziennie, w tym posiki dietetyczne, zgodnie ze
wskazaniem lekarza;
2) przerw midzy posikami nie krtsz ni 4 godziny, przy czym ostatni
posiek nie powinien by podawany wczeniej ni o godzinie 18;
3) dostp do drobnych posikw i napojw midzy posikami;
4) moliwo spoywania posikw w pokoju mieszkalnym, w razie potrzeby
karmienie;
5) rodki higieny osobistej, rodki czystoci, przybory toaletowe i inne
przedmioty niezbdne do higieny osobistej;
6) sprztanie pomieszcze, w miar potrzeby, nie rzadziej ni raz dziennie.

Art. 68a. Podmiot prowadzcy placwk zapewniajc caodobow opiek


osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku
jest obowizany:
1) prowadzi szczegow dokumentacj osb przebywajcych w placwce,
zawierajc:
a) umow o wiadczenie usug w placwce,
b) dane identyfikacyjne osb przebywajcych w placwce, takie jak: imi
i nazwisko, miejsce zamieszkania, numer PESEL lub numer dokumentu
potwierdzajcego tosamo osoby w przypadku braku numeru PESEL,
c) imi i nazwisko opiekuna prawnego lub kuratora osoby przebywajcej
w placwce, jeeli zosta ustanowiony,
d) informacje dotyczce stanu zdrowia osoby przebywajcej w placwce,
w szczeglnoci:
informacje o wydanych orzeczeniach,
zalecenia lekarskie,

7)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 397,
774 i 1505, z 2016 r. poz. 1330, 1887 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 60, 1086 i 1595.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 61/120

ewidencj przypadkw korzystania ze wiadcze zdrowotnych na


terenie placwki, ze wskazaniem daty i zakresu tych wiadcze oraz
danych wiadczeniodawcy udzielajcego wiadcze zdrowotnych,
ewidencj przypadkw stosowania na terenie placwki przymusu
bezporedniego, ze wskazaniem daty i zakresu tego rodka,
e) dane kontaktowe, takie jak: adres zamieszkania i numer telefonu
najbliszej rodziny, opiekuna prawnego lub innych osb wskazanych
przez osob przebywajc w placwce;
2) umieci w widocznym miejscu na budynku, w ktrym prowadzi placwk,
tablic informacyjn zawierajc informacj o rodzaju posiadanego
zezwolenia oraz numer wpisu do rejestru placwek zapewniajcych
caodobow opiek osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym lub
osobom w podeszym wieku;
3) umieci na tablicy ogosze znajdujcej si w widocznym miejscu
w budynku, w ktrym prowadzi placwk, informacje dotyczce:
a) zakresu dziaalnoci prowadzonej w placwce,
b) podmiotu prowadzcego placwk, w tym informacje o siedzibie lub
miejscu zamieszkania podmiotu.

Art. 69. 1. W przypadku prowadzenia przez podmioty, o ktrych mowa


w art. 57 ust. 1 pkt 2, w ramach dziaalnoci statutowej, placwek zapewniajcych
caodobow opiek osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom
w podeszym wieku, stosuje si art. 67 ust. 13, art. 68 i art. 68a.
2. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, tryb postpowania w sprawach dotyczcych wydawania i cofania
zezwole na prowadzenie placwki zapewniajcej caodobow opiek osobom
niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku i wzr
wniosku o zezwolenie, uwzgldniajc konieczno zapewnienia waciwej opieki
osobom przebywajcym w takich placwkach.

Rozdzia 4

Pomoc dla osb usamodzielnianych

Art. 70. (uchylony)

Art. 71. (uchylony)

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 62/120

Art. 72. (uchylony)

Art. 73. (uchylony)

Art. 74. (uchylony)

Art. 75. (uchylony)

Art. 76. (uchylony)

Art. 77. (uchylony)

Art. 78. (uchylony)

Art. 78a. (uchylony)

Art. 78b. (uchylony)

Art. 78c. (uchylony)

Art. 78d. (uchylony)

Art. 79. (uchylony)

Art. 80. (uchylony)

Art. 80a. (uchylony)

Art. 81. (uchylony)

Art. 82. (uchylony)

Art. 83. (uchylony)

Art. 84. (uchylony)

Art. 85. (uchylony)

Art. 85a. (uchylony)

Art. 85b. (uchylony)

Art. 85c. (uchylony)

Art. 85d. (uchylony)

Art. 85e. (uchylony)

Art. 85f. (uchylony)

Art. 86. (uchylony)

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 63/120

Art. 86a. (uchylony)

Art. 87. (uchylony)

Art. 87a. (uchylony)

Art. 88. 1. Osoba penoletnia opuszczajca dom pomocy spoecznej dla dzieci
i modziey niepenosprawnych intelektualnie, dom dla matek z maoletnimi
dziemi i kobiet w ciy oraz schronisko dla nieletnich, zakad poprawczy,
specjalny orodek szkolno-wychowawczy, specjalny orodek wychowawczy,
modzieowy orodek socjoterapii zapewniajcy caodobow opiek
i modzieowy orodek wychowawczy, zwana dalej osob usamodzielnian,
zostaje objta pomoc majc na celu jej yciowe usamodzielnienie i integracj ze
rodowiskiem przez prac socjaln, a take pomoc:
1) pienin na usamodzielnienie;
2) pienin na kontynuowanie nauki;
3) w uzyskaniu odpowiednich warunkw mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu
chronionym;
4) w uzyskaniu zatrudnienia;
5) na zagospodarowanie w formie rzeczowej.
2. Pomoc, o ktrej mowa w ust. 1, przysuguje osobie usamodzielnianej,
w przypadku gdy skierowanie na pobyt caodobowy do domu pomocy spoecznej,
specjalnego orodka szkolno-wychowawczego, specjalnego orodka wychowaw-
czego albo modzieowego orodka socjoterapii zapewniajcego caodobow
opiek nastpio na podstawie orzeczenia sdu.
3. Pomoc pienina na usamodzielnienie i pomoc pienina na
kontynuowanie nauki przysuguje osobie, ktra przebywaa w domu pomocy
spoecznej, schronisku dla nieletnich, zakadzie poprawczym, specjalnym orodku
szkolno-wychowawczym, specjalnym orodku wychowawczym, modzieowym
orodku socjoterapii zapewniajcym caodobow opiek albo modzieowym
orodku wychowawczym co najmniej rok.
4. Pomoc, o ktrej mowa w ust. 1, przysuguje osobie usamodzielnianej
opuszczajcej dom pomocy spoecznej, specjalny orodek szkolno-wychowawczy
albo specjalny orodek wychowawczy, w przypadku gdy osoba ta jest zdolna do
samodzielnej egzystencji.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 64/120

5. Pomoc, o ktrej mowa w ust. 1, przysuguje osobie opuszczajcej dom dla


matek z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy, jeeli bezporednio przed
przyjciem do takiego domu przebywaa co najmniej rok w rodzinie zastpczej,
rodzinnym domu dziecka, placwce opiekuczo-wychowawczej, regionalnej
placwce opiekuczo-terapeutycznej, w domu pomocy spoecznej, w schronisku
dla nieletnich, w zakadzie poprawczym, w specjalnym orodku szkolno-
-wychowawczym, w specjalnym orodku wychowawczym, w modzieowym
orodku socjoterapii zapewniajcym caodobow opiek albo w modzieowym
orodku wychowawczym.
6. Warunkiem uzyskania pomocy, o ktrej mowa w ust. 1, jest zobowizanie
si osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu
usamodzielnienia, opracowanego wsplnie z opiekunem usamodzielnienia,
zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.
7. W realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia osob
usamodzielnian wspiera opiekun usamodzielnienia, ktrym moe by pracownik
socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie, wychowawca, psycholog lub
pracownik socjalny domu pomocy spoecznej, schroniska dla nieletnich, zakadu
poprawczego, specjalnego orodka szkolno-wychowawczego, specjalnego orodka
wychowawczego, modzieowego orodka socjoterapii zapewniajcego cao-
dobow opiek, modzieowego orodka wychowawczego, albo inna osoba
wskazana przez osob usamodzielnian.
8. W przypadku, gdy osoba usamodzielniana otrzymuje pomoc dla osb
usamodzielnianych w rozumieniu przepisw o wspieraniu rodziny i systemie
pieczy zastpczej pomoc, o ktrej mowa w ust. 1, nie przysuguje.

Art. 89. 1. Wysoko pomocy pieninej na kontynuowanie nauki i pomocy


pieninej na usamodzielnienie oraz warto pomocy na zagospodarowanie
w formie rzeczowej ustala si od kwoty 16471) z, zwanej dalej podstaw.
2. Pomoc pienina na kontynuowanie nauki w wysokoci 30% podstawy
miesicznie przysuguje osobie usamodzielnianej kontynuujcej nauk w szkole
podstawowej, szkole ponadpodstawowej, szkole wyszej, na kursach, jeli ich
ukoczenie jest zgodne z indywidualnym programem usamodzielnienia,
w zakadzie ksztacenia nauczycieli lub u pracodawcy w celu przygotowania
zawodowego.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 65/120

3. Pomoc, o ktrej mowa w ust. 2, przyznaje si na czas nauki, do czasu jej


ukoczenia, nie duej jednak ni do ukoczenia przez osob usamodzielnian
25 lat.
4. (uchylony)
5. Pomoc pienina na usamodzielnienie i pomoc pienina na
kontynuowanie nauki przysuguje osobie usamodzielnianej:
1) samotnie gospodarujcej, ktrej dochd nie przekracza 200% kwoty
kryterium dochodowego na osob samotnie gospodarujc;
2) w rodzinie, w ktrej dochd na osob nie przekracza 200% kwoty kryterium
dochodowego na osob w rodzinie.
6. W przypadku gdy osoba usamodzielniana kontynuuje nauk, pomoc
pienin na usamodzielnienie wypaca si po ukoczeniu nauki. W uzasadnionych
przypadkach starosta moe wypaci pomoc pienin na usamodzielnienie
w trakcie trwania nauki.
7. Przyznania pomocy pieninej na usamodzielnienie i pomocy pieninej na
kontynuowanie nauki mona odmwi w przypadku, gdy:
1) istnieje uzasadnione przypuszczenie, e pomoc pienina zostanie
wykorzystana niezgodnie z celem, na jaki zostaa przyznana;
2) osoba usamodzielniana przed osigniciem penoletnoci opucia
samowolnie dom pomocy spoecznej dla dzieci i modziey
niepenosprawnych intelektualnie, dom dla matek z maoletnimi dziemi
i kobiet w ciy lub schronisko dla nieletnich, zakad poprawczy, specjalny
orodek szkolno-wychowawczy, specjalny orodek wychowawczy,
modzieowy orodek socjoterapii zapewniajcy caodobow opiek lub
modzieowy orodek wychowawczy;
3) osoba usamodzielniana porzuci nauk umoliwiajc jej przygotowanie
zawodowe i nie podejmie zatrudnienia;
4) osoba usamodzielniana porzuci prac i uchyla si od podjcia proponowanego
jej zatrudnienia;
5) osoba usamodzielniana zostaa skazana prawomocnym wyrokiem za
popenienie przestpstwa z winy umylnej.
8. Pomocy pieninej na kontynuowanie nauki zaprzestaje si udziela
w przypadku, gdy osoba usamodzielniana:

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 66/120

1) kontynuuje nauk w szkole ponadpodstawowej lub szkole wyszej, ktra


zapewnia nieodpatn nauk i nieodpatne pene utrzymanie lub
2) bez uzasadnionych powodw zmienia trzykrotnie na tym samym poziomie
ksztacenia szko lub szko wysz, o ktrych mowa w pkt 1.
9. Pomoc pienin na usamodzielnienie i pomoc pienin na
kontynuowanie nauki mona zawiesi w przypadku, gdy:
1) wystpiy szczeglne okolicznoci zwizane z tokiem nauki, stanem zdrowia
lub zdarzeniem losowym dotyczcym osoby usamodzielnianej;
2) nastpia przerwa w kontynuowaniu nauki przez osob usamodzielnian
w okresie midzy ukoczeniem przez ni szkoy niszego stopnia
a rozpoczciem nauki w szkole wyszego stopnia;
3) stwierdzi si marnotrawienie przyznanej pomocy;
4) osoba usamodzielniana nie realizuje programu usamodzielnienia.
10. Pomoc pienin na usamodzielnienie i pomoc pienin na
kontynuowanie nauki zawiesza si, w przypadku gdy przeciwko osobie
usamodzielnianej wszczto postpowanie karne o przestpstwo cigane
z oskarenia publicznego, do czasu prawomocnego zakoczenia postpowania.
11. Jeeli po upywie okresu zawieszenia pomocy pieninej na
usamodzielnienie i pomocy pieninej na kontynuowanie nauki przyczyny jej
zawieszenia nie ustpiy, nastpuje odmowa udzielenia pomocy.

Art. 90. 1. Pomocy pieninej na usamodzielnienie i pomocy pieninej na


kontynuowanie nauki udziela starosta powiatu waciwego ze wzgldu na miejsce
zamieszkania dziecka przed skierowaniem do placwki, o ktrej mowa w art. 88
ust. 1.
2. Pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunkw mieszkaniowych, w tym
w mieszkaniu chronionym, w uzyskaniu zatrudnienia oraz na zagospodarowanie
w formie rzeczowej udziela starosta waciwy ze wzgldu na miejsce osiedlenia si
osoby usamodzielnianej.
3. Osoba usamodzielniana zamieszkujca w mieszkaniu chronionym jest
obowizana do ponoszenia czciowych kosztw utrzymania tego mieszkania
proporcjonalnie do swoich dochodw. W uzasadnionych przypadkach starosta
moe j zwolni z ponoszenia opat.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 67/120

4. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego w porozumieniu


z Ministrem Sprawiedliwoci okreli, w drodze rozporzdzenia:
1) warunki i tryb przyznawania pomocy pieninej na usamodzielnienie
i pomocy pieninej na kontynuowanie nauki, wysoko tej pomocy oraz
warto i skadniki pomocy na zagospodarowanie;
2) sposb przygotowania i realizacji indywidualnego programu
usamodzielnienia oraz zadania opiekuna usamodzielnienia, biorc pod uwag
konieczno indywidualnej pracy z osob usamodzielnian;
3) tryb zawieszania pomocy na usamodzielnienie i pomocy pieninej na
kontynuowanie nauki.

Art. 90a. 1. Rada powiatu moe, w drodze uchway, podwyszy wysoko


kwot pomocy pieninej na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie oraz warto
pomocy na zagospodarowanie.
2. Podwyszenie wysokoci pomocy, o ktrej mowa w ust. 1, moe by
zrnicowane i uzalenione od spenienia dodatkowych warunkw okrelonych
w uchwale rady powiatu.

Rozdzia 5

Integracja cudzoziemcw, ktrzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status


uchodcy lub ochron uzupeniajc

Art. 91. 1. Cudzoziemcowi, ktry:


1) uzyska w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodcy lub ochron
uzupeniajc lub
2) przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia
na pobyt czasowy udzielonego w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa
w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach
zwanemu dalej w niniejszym rozdziale cudzoziemcem, udziela si pomocy
majcej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej pomoc dla
cudzoziemca.
2. Pomocy dla cudzoziemca udziela starosta waciwy ze wzgldu na miejsce
zamieszkania cudzoziemca.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 68/120

3. Pomocy dla cudzoziemca udziela si na wniosek cudzoziemca zoony do


starosty, za porednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie, w terminie
60 dni od dnia uzyskania przez cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej statusu
uchodcy lub ochrony uzupeniajcej lub uzyskania przez niego zezwolenia na
pobyt czasowy udzielonego w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159
ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
4. Wniosek cudzoziemca, ktry uzyska w Rzeczypospolitej Polskiej status
uchodcy lub ochron uzupeniajc, obejmuje maoletnie dzieci cudzoziemca oraz
jego maonka, jeeli uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodcy lub
ochron uzupeniajc lub uzyskali zezwolenie na pobyt czasowy udzielone
w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
5. Wniosek powinien zawiera:
1) pisemn deklaracj o zamiarze zamieszkania na terenie okrelonego
wojewdztwa;
2) pisemne owiadczenie, e z podobnym wnioskiem cudzoziemiec nie zwrci
si na terenie innego wojewdztwa;
3) pisemne owiadczenie o gotowoci przystpienia do uzgodnionego programu
integracji.
6. W przypadku cudzoziemca, ktry uzyska w Rzeczypospolitej Polskiej
status uchodcy, do wniosku naley doczy kopie:
1) decyzji o nadaniu statusu uchodcy;
2) dokumentu podry przewidzianego w Konwencji Genewskiej;
3) karty pobytu wydanej w zwizku z nadaniem statusu uchodcy.
7. W przypadku cudzoziemca, ktry uzyska w Rzeczypospolitej Polskiej
ochron uzupeniajc, do wniosku naley doczy kopie:
1) decyzji o odmowie nadania statusu uchodcy, w ktrej udzielono
cudzoziemcowi ochrony uzupeniajcej;
2) karty pobytu wydanej w zwizku z udzieleniem ochrony uzupeniajcej.
7a. W przypadku cudzoziemca, ktry przybywa na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego
w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, do wniosku naley doczy kopie:

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 69/120

1) decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy udzielonym w zwizku


z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
2) karty pobytu wydanej w zwizku z uzyskaniem zezwolenia na pobyt czasowy
udzielonego w zwizku z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1
lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
8. Cudzoziemiec docza do wniosku take inne dokumenty bdce w jego
posiadaniu, ktre mog pomc w opracowaniu programu integracji.
9. Pomoc dla cudzoziemca przysuguje poczwszy od miesica
kalendarzowego, w ktrym cudzoziemiec zoy wniosek.
10. Pomoc dla cudzoziemca, ktry przebywa w orodku dla cudzoziemcw
w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1836 i 2003
oraz z 2017 r. poz. 60), przysuguje, poczwszy od miesica kalendarzowego,
w ktrym cudzoziemiec opuci orodek.
11. Pomoc dla cudzoziemca nie przysuguje cudzoziemcowi bdcemu
maonkiem obywatela polskiego.

Art. 91a. 1. Pomoc maoletniemu cudzoziemcowi przebywajcemu na


terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez przedstawiciela ustawowego, ktry
uzyska w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodcy lub ochron uzupeniajc,
zapewnia starosta waciwy ze wzgldu na miejsce pobytu maoletniego.
2. Dyrektor placwki opiekuczo-wychowawczej lub regionalnej placwki
opiekuczo-terapeutycznej, o ktrym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastpczej, zawiadamia waciwy sd opiekuczy o udzielaniu
pomocy maoletniemu cudzoziemcowi, o ktrym mowa w ust. 1.

Art. 92. 1. Pomocy dla cudzoziemca udziela si w okresie nie duszym ni


12 miesicy i obejmuje ona:
1) wiadczenia pienine w wysokoci od 4461) z do 11751) z miesicznie na
osob przeznaczone na:
a) utrzymanie, w szczeglnoci na pokrycie wydatkw na ywno, odzie,
obuwie, rodki higieny osobistej oraz opaty mieszkaniowe,
b) pokrycie wydatkw zwizanych z nauk jzyka polskiego;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 70/120

2) opacanie skadki na ubezpieczenie zdrowotne okrelonej w ustawie z dnia


27 sierpnia 2004 r. o wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
rodkw publicznych;
3) prac socjaln;
4) poradnictwo specjalistyczne, w tym poradnictwo prawne, psychologiczne
i rodzinne;
5) udzielanie informacji oraz wsparcia w kontaktach z innymi instytucjami,
w szczeglnoci z instytucjami rynku pracy, ze rodowiskiem lokalnym oraz
organizacjami pozarzdowymi;
6) inne dziaania wspierajce proces integracji cudzoziemca.
2. Minister waciwy do spraw owiaty i wychowania, w porozumieniu
z ministrem waciwym do spraw zabezpieczenia spoecznego, okreli, w drodze
rozporzdzenia, ramowe programy kursw nauki jzyka polskiego dla
cudzoziemcw, uwzgldniajc rnice kulturowe midzy rnymi grupami
cudzoziemcw.
3. Wydatki, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 1, mog by pokrywane
w uzgodnieniu z cudzoziemcem bezporednio przez powiatowe centrum pomocy
rodzinie.

Art. 93. 1. Pomoc dla cudzoziemca jest realizowana w ramach


indywidualnego programu integracji, uzgodnionego midzy powiatowym centrum
pomocy rodzinie a cudzoziemcem, okrelajcego wysoko, zakres i formy
pomocy, w zalenoci od indywidualnej sytuacji yciowej cudzoziemca i jego
rodziny, oraz zobowizania:
1) powiatowego centrum pomocy rodzinie do:
a) udzielania cudzoziemcowi informacji dotyczcej pomocy okrelonej
w programie oraz warunkach jej wstrzymania lub odmowy udzielenia,
b) wspdziaania z cudzoziemcem oraz wspierania go w kontaktach ze
rodowiskiem lokalnym, w tym w nawizaniu kontaktu z waciwym dla
miejsca zamieszkania cudzoziemca orodkiem pomocy spoecznej,
c) pomocy w uzyskaniu moliwoci zamieszkania, w tym w miar
moliwoci w mieszkaniu chronionym,
d) prowadzenia z cudzoziemcem pracy socjalnej,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 71/120

e) innych uzgodnionych z cudzoziemcem dziaa wynikajcych


z indywidualnej sytuacji yciowej cudzoziemca,
f) wskazania pracownika, zwanego dalej realizatorem programu,
uzgadniajcego z cudzoziemcem program oraz wspierajcego
cudzoziemca w okresie realizacji tego programu;
2) cudzoziemca do:
a) zameldowania si w miejscu zamieszkania,
b) zarejestrowania si w powiatowym urzdzie pracy w terminie ustalonym
w programie oraz aktywnego poszukiwania pracy,
c) obowizkowego uczestnictwa w kursach jzyka polskiego, w przypadku
gdy zachodzi taka potrzeba,
d) wspdziaania oraz kontaktowania si z realizatorem programu
w ustalonych terminach, nie rzadziej jednak ni 2 razy w miesicu,
e) innych uzgodnionych z realizatorem programu dziaa wynikajcych
z jego indywidualnej sytuacji yciowej,
f) przestrzegania zobowiza przyjtych w programie.
2. Powiatowe centrum pomocy rodzinie przekazuje wojewodzie uzgodniony
z cudzoziemcem program wraz z przewidywanymi kosztami jego realizacji.
3. Wojewoda po akceptacji przedstawionego programu przekazuje rodki na
jego realizacj.

Art. 94. 1. Powiatowe centrum pomocy rodzinie wspdziaa z waciwym


wojewod i gmin w sprawie pomocy cudzoziemcowi w uzyskaniu moliwoci
zamieszkania, uwzgldniajc w miar moliwoci wybr miejsca zamieszkania
dokonany przez cudzoziemca.
2. Cudzoziemiec zamieszkuje w miejscu wskazanym przez wojewod
dziaajcego w tej sprawie w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy
rodzinie oraz gmin.
3. Rezygnacja przez cudzoziemca ze wskazanego miejsca zamieszkania
w granicach danego wojewdztwa w okresie 12 miesicy trwania indywidualnego
programu oznacza rezygnacj cudzoziemca z realizacji programu.
4. Zmian miejsca zamieszkania przez cudzoziemca w okresie 12 miesicy
trwania indywidualnego programu dopuszcza si w szczeglnie uzasadnionych
przypadkach, w szczeglnoci:

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 72/120

1) podjcia pracy z moliwoci zamieszkania na terenie innego powiatu;


2) uzyskania mieszkania na terenie innego powiatu;
3) czenia rodzin cudzoziemcw, jeeli istnieje moliwo wsplnego
zamieszkania;
4) koniecznoci zapewnienia specjalistycznego leczenia, wymagajcego zmiany
miejsca zamieszkania cudzoziemca lub czonka jego rodziny.
5. W przypadku zaistnienia okolicznoci, o ktrych mowa w ust. 4,
cudzoziemiec jest obowizany zoy w powiatowym centrum pomocy rodzinie
realizujcym program owiadczenie i dokumenty potwierdzajce zaistnia
sytuacj.
6. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania realizacj programu przejmuje
powiat waciwy ze wzgldu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca.
7. W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania jest zwizana ze zmian
powiatu w ramach tego samego wojewdztwa, starosta waciwy ze wzgldu na
dotychczasowe miejsce zamieszkania cudzoziemca zawiadamia o tym starost
waciwego ze wzgldu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca oraz
przekazuje realizowany program, a take informuje o tym waciwego wojewod.
8. W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca jest zwizana
ze zmian wojewdztwa, starosta waciwy ze wzgldu na dotychczasowe miejsce
zamieszkania cudzoziemca informuje o tym waciwych wojewodw.

Art. 95. 1. Pomoc dla cudzoziemca moe zosta wstrzymana w przypadku:


1) uporczywego, zawinionego niewykonywania przez cudzoziemca zobowiza
przyjtych w programie, w tym nieusprawiedliwionej nieobecnoci na
kursach nauki jzyka polskiego przez okres do 30 dni;
2) wykorzystywania pomocy w sposb niezgodny z celem, na jaki zostaa
przyznana przez okres do 30 dni;
3) udzielania przez cudzoziemca nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji
yciowej do czasu wyjanienia okolicznoci udzielenia takich informacji;
4) upywu 30 dni pobytu cudzoziemca w zakadzie opieki zdrowotnej do czasu
opuszczenia przez niego zakadu;
5) wszczcia przeciwko cudzoziemcowi postpowania karnego do czasu
prawomocnego zakoczenia postpowania.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 73/120

2. Realizator programu wystpuje do kierownika centrum pomocy


o przywrcenie wstrzymanej pomocy niezwocznie po powziciu informacji
o ustaniu przesanek wstrzymujcych pomoc.
3. W przypadku gdy po upywie okresu wstrzymania pomocy nie ustay
przyczyny, o ktrych mowa w ust. 1, uchyla si decyzj o udzieleniu pomocy.
4. Uchylenie decyzji o udzieleniu pomocy nastpuje ponadto w przypadku,
gdy:
1) cudzoziemiec, wobec ktrego jest kontynuowana uprzednio wstrzymana
pomoc, ponownie dopuszcza si dziaa, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 13;
2) cudzoziemiec w trakcie trwania indywidualnego programu integracji zosta
skazany prawomocnym wyrokiem sdu za przestpstwo popenione umylnie;
3) cudzoziemiec zosta pozbawiony statusu uchodcy, cofnito mu ochron
uzupeniajc lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w zwizku
z okolicznoci, o ktrej mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
4a. W przypadku, o ktrym mowa w ust. 1, jeeli pomoc objte byy inne
osoby, pomoc jest kontynuowana dla tych osb do momentu zakoczenia
indywidualnego programu integracji.
4b. W przypadku, o ktrym mowa w ust. 4, jeeli pomoc objte byy inne
osoby, wydaje si odrbn decyzj o przyznaniu pomocy, na podstawie ktrej
osoby te kontynuuj indywidualny program integracji.
5. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia:
1) obowizki powiatowego centrum pomocy rodzinie zwizane
z przygotowaniem indywidualnego programu integracji,
2) wysoko wiadcze pieninych dla cudzoziemcw w celu wspierania
procesu ich integracji i termin ich wypaty,
3) rodzaje dokumentw i owiadcze potwierdzajcych konieczno zmiany
przez cudzoziemcw miejsca zamieszkania w okresie trwania
indywidualnego programu integracji,
4) metody i sposoby monitorowania postpw cudzoziemcw w ich integracji,
odpowiednie do osignicia celw integracji

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 74/120

uwzgldniajc sytuacj osobist i potrzeby cudzoziemca i jego rodziny oraz


liczb czonkw rodziny.

Rozdzia 6

Zasady odpatnoci za wiadczenia

Art. 96. 1. Obowizek zwrotu wydatkw poniesionych na wiadczenia


z pomocy spoecznej spoczywa na:
1) osobie i rodzinie korzystajcej ze wiadcze z pomocy spoecznej;
2) spadkobiercy osoby, ktra korzystaa ze wiadcze z pomocy spoecznej
z masy spadkowej;
3) maonku, zstpnych przed wstpnymi osoby korzystajcej ze wiadcze
z pomocy spoecznej jedynie w przypadku gdy nie dokonano zwrotu
wydatkw zgodnie z pkt 1 i 2, w wysokoci przewidzianej w decyzji dla
osoby lub rodziny korzystajcej ze wiadcze z pomocy spoecznej.
2. Wydatki na usugi, pomoc rzeczow, posiki, zasiki na ekonomiczne
usamodzielnienie, zasiki okresowe i zasiki celowe przyznane pod warunkiem
zwrotu podlegaj zwrotowi w czci lub caoci, jeeli dochd na osob w rodzinie
osoby zobowizanej do zwrotu wydatkw przekracza kwot kryterium
dochodowego.
3. W przypadku pokrycia kosztw pogrzebu przez gmin poniesione wydatki
podlegaj zwrotowi z masy spadkowej, jeeli po osobie zmarej nie przysuguje
zasiek pogrzebowy.
4. Rada gminy okrela, w drodze uchway, zasady zwrotu wydatkw za
wiadczenia z pomocy spoecznej, o ktrych mowa w ust. 2, bdcych w zakresie
zada wasnych.

Art. 97. 1. Opat za pobyt w orodkach wsparcia i mieszkaniach


chronionych ustala podmiot kierujcy w uzgodnieniu z osob kierowan,
uwzgldniajc przyznany zakres usug. Osoby nie ponosz opat, jeeli dochd
osoby samotnie gospodarujcej lub dochd na osob w rodzinie nie przekracza
kwoty kryterium dochodowego.
2. Opat za pobyt w domu dla matek z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy
ustala podmiot prowadzcy, a w przypadku domw prowadzonych przez podmioty
uprawnione podmiot zlecajcy zadanie, uwzgldniajc warunki pobytu,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 75/120

w szczeglnoci zakres przyznanych usug oraz obowizki osoby przebywajcej


w domu.
3. Rnic midzy ustalon opat, ponoszon przez osob za pobyt w domu,
a rednim miesicznym kosztem utrzymania w domu dla matek z maoletnimi
dziemi i kobiet w ciy ponosi gmina waciwa ze wzgldu na miejsce
zamieszkania osoby przebywajcej w domu.
4. Do okrelenia redniego miesicznego kosztu utrzymania w domu dla
matek z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy stosuje si odpowiednio przepisy
dotyczce redniego miesicznego kosztu utrzymania w domu pomocy spoecznej.
5. Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchway ustala, w zakresie zada
wasnych, szczegowe zasady ponoszenia odpatnoci za pobyt w orodkach
wsparcia i mieszkaniach chronionych.

Art. 98. wiadczenia nienalenie pobrane podlegaj zwrotowi od osoby lub


rodziny korzystajcej ze wiadcze z pomocy spoecznej, niezalenie od dochodu
rodziny. Art. 104 ust. 4 stosuje si odpowiednio.

Art. 99. 1. Osobie, ktrej przyznano emerytur lub rent za okres, za ktry
wypacono zasiek stay lub zasiek okresowy, Zakad Ubezpiecze Spoecznych
oraz inne organy rentowe, ktre przyznay emerytur lub rent, wypacaj to
wiadczenie pomniejszone o kwot odpowiadajc wysokoci wypaconych za ten
okres zasikw i przekazuj te kwoty na rachunek bankowy waciwego orodka
pomocy spoecznej.
2. W przypadku zasiku okresowego przyznanego rodzinie wiadczenie
pomniejsza si o cz kwoty przypadajc na t osob, ktrej przyznano emerytur
lub rent.
3. Kwota pomniejszenia, o ktrej mowa w ust. 1, nie moe by wysza ni
przyznana za ten okres kwota emerytury lub renty.

Rozdzia 7

Postpowanie w sprawie wiadcze z pomocy spoecznej

Art. 100. 1. W postpowaniu w sprawie wiadcze z pomocy spoecznej


naley kierowa si przede wszystkim dobrem osb korzystajcych z pomocy
spoecznej i ochron ich dbr osobistych. W szczeglnoci nie naley podawa do

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 76/120

wiadomoci publicznej nazwisk osb korzystajcych z pomocy spoecznej oraz


rodzaju i zakresu przyznanego wiadczenia.
2. W zakresie niezbdnym do przyznawania i udzielania wiadcze z pomocy
spoecznej mona przetwarza dane osb ubiegajcych si i korzystajcych z tych
wiadcze dotyczce: pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, naogw, skaza,
orzecze o ukaraniu, a take innych orzecze wydanych w postpowaniu sdowym
lub administracyjnym.

Art. 101. 1. Waciwo miejscow gminy ustala si wedug miejsca


zamieszkania osoby ubiegajcej si o wiadczenie.
2. W przypadku osoby bezdomnej waciw miejscowo jest gmina ostatniego
miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stay.
3. W przypadkach szczeglnie uzasadnionych sytuacj osobist osoby
ubiegajcej si o wiadczenie, w sprawach niecierpicych zwoki oraz w sprawach
cudzoziemcw, ktrym udzielono zgody na pobyt ze wzgldw humanitarnych lub
zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemcw, o ktrych mowa w art. 5a, waciwa
miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegajcej si o wiadczenie.
4. W przypadkach, o ktrych mowa w ust. 3, mona przyzna wiadczenia
wymienione w art. 3742 i 4750.
5. Do przyznawania wiadcze w miejscu pobytu nie stosuje si kwot
kryteriw dochodowych podwyszonych zgodnie z art. 8 ust. 2.
6. Dla mieszkaca domu waciwa jest gmina, ktra skierowaa go do domu
pomocy spoecznej.
7. Gmina waciwa ze wzgldu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie
miejsce zameldowania na pobyt stay jest obowizana do zwrotu wydatkw gminie,
ktra przyznaa wiadczenia w miejscu pobytu.

Art. 102. 1. wiadczenia z pomocy spoecznej s udzielane na wniosek osoby


zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgod osoby
zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.
2. Pomoc spoeczna moe by udzielana z urzdu.

Art. 103. 1. Kierownik orodka pomocy spoecznej i kierownik powiatowego


centrum pomocy rodzinie moe, w drodze umowy, ustali z maonkiem,
zstpnymi lub wstpnymi wysoko wiadczonej przez nich pomocy na rzecz

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 77/120

osoby ubiegajcej si o przyznanie wiadczenia. W tym przypadku nie stosuje si


art. 96 ust. 1 pkt 3.
2. Kierownik orodka pomocy spoecznej ustala w drodze umowy
z maonkiem, zstpnymi przed wstpnymi mieszkaca domu wysoko
wnoszonej przez nich opaty za pobyt tego mieszkaca w domu pomocy spoecznej,
biorc pod uwag wysoko dochodw i moliwoci, przy czym opata ta nie
powinna by zwikszana w przypadku gdy jedna z osb jest zwalniana
z odpatnoci z mocy prawa lub z powodw, o ktrych mowa w art. 64.

Art. 104. 1. Nalenoci z tytuu wydatkw na wiadczenia z pomocy


spoecznej, z tytuu opat okrelonych przepisami ustawy oraz z tytuu nienalenie
pobranych wiadcze podlegaj cigniciu w trybie przepisw o postpowaniu
egzekucyjnym w administracji.
2. W przypadku posiadania uprawnie do wiadcze pieninych z pomocy
spoecznej kwoty nienalenie pobranych wiadcze pieninych podlegaj
potrceniu z biecych wypat.
3. Wysoko nalenoci, o ktrych mowa w ust. 1, podlegajcych zwrotowi
oraz terminy ich zwrotu ustala si w drodze decyzji administracyjnej.
4. W przypadkach szczeglnie uzasadnionych, zwaszcza jeeli danie
zwrotu wydatkw na udzielone wiadczenie, z tytuu opat okrelonych w ustawie
oraz z tytuu nienalenie pobranych wiadcze w caoci lub w czci stanowioby
dla osoby zobowizanej nadmierne obcienie lub te niweczyoby skutki
udzielanej pomocy, waciwy organ, ktry wyda decyzj w sprawie zwrotu
nalenoci, o ktrych mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby
zainteresowanej, moe odstpi od dania takiego zwrotu, umorzy kwot
nienalenie pobranych wiadcze w caoci lub w czci, odroczy termin patnoci
albo rozoy na raty.
5. Nalenoci, o ktrych mowa w ust. 1, ulegaj przedawnieniu z upywem
3 lat, liczc od dnia, w ktrym decyzja ustalajca te nalenoci staa si ostateczna.
6. Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu patnoci nalenoci lub
rozoenie spaty nalenoci na raty. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia
biegnie on na nowo od dnia nastpujcego po dniu ustalonym jako ostatni dzie
spaty odroczonej nalenoci lub po dniu ustalonym jako ostatni dzie spaty
ostatniej raty nalenoci.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 78/120

7. Nie wydaje si decyzji o zwrocie nienalenie pobranych wiadcze, jeeli


od terminu ich pobrania upyno wicej ni 10 lat.
8. Nalenoci, o ktrych mowa w ust. 1, podlegaj zwrotowi na rachunek
bankowy odpowiednio gminy, powiatu lub samorzdu wojewdztwa.

Art. 105. 1. Jednostki sektora finansw publicznych, w tym sdy, Policja,


Zakad Ubezpiecze Spoecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spoecznego
i organy administracji publicznej, a take kuratorzy sdowi, pracodawcy, podmioty
wykonujce dziaalno lecznicz, przedszkola, szkoy, placwki, poradnie
i orodki, o ktrych mowa w art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.
Prawo owiatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59 i 949), szkoy wysze, organizacje
pozarzdowe, o ktrych mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o dziaalnoci poytku publicznego i o wolontariacie, oraz podmioty wymienione
w art. 3 ust. 3 tej ustawy s obowizani niezwocznie, nie pniej jednak ni
w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku kierownika orodka pomocy
spoecznej lub pracownika socjalnego udostpni informacje, ktre maj znaczenie
dla rozstrzygnicia o przyznaniu lub wysokoci wiadcze z pomocy spoecznej,
dla ustalenia wysokoci odpatnoci za wiadczenia z pomocy spoecznej lub dla
weryfikacji uprawnie do wiadcze z pomocy spoecznej, wysokoci tych
wiadcze lub odpatnoci za te wiadczenia.
2. Udostpnienie informacji gromadzonych przez publiczne suby
zatrudnienia, ktre maj znaczenie dla rozstrzygnicia o przyznaniu lub wysokoci
wiadcze z pomocy spoecznej odbywa si na zasadach okrelonych w art. 4 ust. 6
i art. 33 ust. 69 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, 1292, 1321, 1428 i 1543).
3. Kierownik orodka pomocy spoecznej lub pracownik socjalny mog
wystpi, drog elektroniczn, za porednictwem ministra waciwego do spraw
zabezpieczenia spoecznego, do jednostki organizacyjnej Zakadu Ubezpiecze
Spoecznych z wnioskiem o udostpnienie informacji, o ktrych mowa w art. 23a
ust. 2 pkt 19, w celu weryfikacji prawa do wiadcze z pomocy spoecznej.

Art. 106. 1. Przyznanie wiadcze z pomocy spoecznej nastpuje w formie


decyzji administracyjnej.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 79/120

2. Udzielenie wiadcze w postaci interwencji kryzysowej, pracy socjalnej,


poradnictwa, uczestnictwa w zajciach klubu samopomocy, klubu samopomocy dla
osb z zaburzeniami psychicznymi, schronienia w formie ogrzewalni i noclegowni,
sprawienia pogrzebu, a take przyznanie biletu kredytowanego nie wymaga
wydania decyzji administracyjnej.
3. wiadczenia pienine z pomocy spoecznej przyznaje si i wypaca za
okres miesica kalendarzowego, poczwszy od miesica, w ktrym zosta zoony
wniosek wraz z wymagan dokumentacj, z zastrzeeniem ust. 711. W przypadku
gdy uprawnienie do wiadczenia nie obejmuje penego miesica, wiadczenie
przyznaje si za niepeny miesic, a kwot wiadczenia ustala si, dzielc pene
kwoty przez liczb dni kalendarzowych tego miesica i mnoc przez liczb dni
objtych wiadczeniem.
3a. Zmiana dochodu osoby samotnie gospodarujcej lub rodziny w okresie
pobierania wiadczenia pieninego nie wpywa na wysoko wiadczenia
pieninego, jeeli kwota zmiany nie przekroczya 10% odpowiednio kryterium
dochodowego osoby samotnie gospodarujcej lub kryterium dochodowego na
osob w rodzinie.
3b. Zmiana dochodu osoby samotnie gospodarujcej lub rodziny w okresie
ponoszenia odpatnoci za wiadczenie niepienine nie wpywa na wysoko tej
odpatnoci, jeeli kwota zmiany nie przekroczya 10% odpowiednio kryterium
dochodowego osoby samotnie gospodarujcej lub kryterium dochodowego na
osob w rodzinie.
3c. (uchylony)
4. Decyzj administracyjn o przyznaniu lub odmowie przyznania
wiadczenia, z wyjtkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego
oraz decyzji w sprawach cudzoziemcw, o ktrych mowa w art. 5a, wydaje si po
przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu rodowiskowego.
5. Decyzj administracyjn zmienia si lub uchyla na niekorzy strony bez
jej zgody w przypadku zmiany przepisw prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub
osobistej strony, pobrania nienalenego wiadczenia, a take mona zmieni lub
uchyli decyzj, jeeli wystpiy przesanki, o ktrych mowa w art. 11, art. 12
i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzy strony nie wymaga jej
zgody.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 80/120

6. Odwoanie od decyzji w sprawie wiadcze z pomocy spoecznej moe


zoy inna osoba za zgod osoby ubiegajcej si o wiadczenie.
7. W przypadku zoenia przez osob, ktra nie posiada orzeczenia
o cakowitej niezdolnoci do pracy w rozumieniu przepisw o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpiecze Spoecznych lub orzeczenia o znacznym lub
umiarkowanym stopniu niepenosprawnoci w rozumieniu przepisw
o rehabilitacji zawodowej i spoecznej oraz zatrudnianiu osb niepenosprawnych,
wniosku o przyznanie zasiku staego wraz z wymagan dokumentacj oraz
potwierdzeniem zoenia wniosku o przyznanie wiadczenia uzalenionego od
niezdolnoci do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu
niepenosprawnoci, wszczyna si postpowanie o ustalenie uprawnienia do
zasiku staego, a nastpnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu
rodowiskowego:
1) w przypadku spenienia warunkw, o ktrych mowa w art. 37 ust. 1 i 4,
z wyczeniem warunku cakowitej niezdolnoci do pracy postpowanie
zawiesza si do dnia dostarczenia orzeczenia;
2) w przypadku niespenienia ktregokolwiek z warunkw, o ktrych mowa
w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyczeniem warunku cakowitej niezdolnoci do
pracy odmawia si przyznania zasiku staego.
8. Na okres zawieszenia postpowania przyznaje si z urzdu zasiek
okresowy w wysokoci i na zasadach okrelonych w art. 38.
9. Jeeli orzeczenie, o ktrym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie
60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postpowanie podejmuje si, a prawo
do zasiku staego ustala si, poczwszy od miesica, w ktrym zoono wniosek
o przyznanie zasiku staego wraz z potwierdzeniem, o ktrym mowa w ust. 7. Do
ustalenia kwoty zasiku staego za okres pobierania zasiku okresowego w trakcie
zawieszenia postpowania art. 37 ust. 6 nie stosuje si.
10. Jeeli orzeczenie, o ktrym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po
upywie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postpowanie podejmuje si,
a prawo do zasiku staego ustala si, poczwszy od miesica, w ktrym
dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiku staego za miesic, w ktrym
dostarczono orzeczenie, o ktrym mowa w ust. 7, nie stosuje si art. 37 ust. 6
w przypadku pobierania zasiku okresowego w trakcie zawieszenia postpowania.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 81/120

11. W przypadku niedostarczenia orzeczenia, o ktrym mowa w ust. 7,


w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postpowania, zawieszone postpowanie
podejmuje si z urzdu.

Art. 106a. 1. Jeeli osoba uprawniona nie podejmuje wiadcze pieninych


przez dwa kolejne miesice kalendarzowe, wstrzymuje si wypat tych wiadcze
oraz wszczyna postpowanie wyjaniajce w celu sprawdzenia przyczyn
nieodbierania wiadcze.
2. W przypadku udzielenia przez osob niepodejmujc wiadcze
pieninych wyjanie dotyczcych przyczyny nieodbierania wiadcze wypaca
si jej wiadczenia za okres wstrzymania wypaty wiadcze, jeeli osoba spenia
warunki okrelone w ustawie.
3. W przypadku gdy z osob, o ktrej mowa w ust. 1, nie mona
przeprowadzi rodzinnego wywiadu rodowiskowego i mimo prawidowo
dostarczonego wezwania do stawienia si w orodku pomocy spoecznej celem
zoenia wyjanie osoba nie stawia si w wyznaczonym terminie, stwierdza si,
w drodze decyzji administracyjnej, wyganicie decyzji przyznajcej wiadczenie.

Art. 107. 1. Rodzinny wywiad rodowiskowy przeprowadza si u osb


i rodzin korzystajcych lub ubiegajcych si o wiadczenia z pomocy spoecznej
w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majtkowej oraz u
osb, o ktrych mowa w art. 103.
1a. Rodzinny wywiad rodowiskowy przeprowadza si rwnie na podstawie:
1) art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wiadczeniach rodzinnych
u osoby ubiegajcej si o wiadczenie pielgnacyjne lub osoby pobierajcej
to wiadczenie w celu weryfikacji wtpliwoci dotyczcych okolicznoci
zwizanej z niepodejmowaniem lub rezygnacj z zatrudnienia lub innej pracy
zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osob, na ktr ubiega
si lub pobiera wiadczenie pielgnacyjne;
2) art. 23 ust. 4e i 4f ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wiadczeniach
rodzinnych u osoby ubiegajcej si o specjalny zasiek opiekuczy lub osoby
pobierajcej to wiadczenie w celu weryfikacji okolicznoci dotyczcych
speniania warunku niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 82/120

pracy zarobkowej oraz sprawowania faktycznej opieki nad osob, na ktr


ubiega si lub pobiera specjalny zasiek opiekuczy;
3) art. 15 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy pastwa w wychowywaniu
dzieci u osoby ubiegajcej si o wiadczenie wychowawcze lub osoby
pobierajcej to wiadczenie w celu weryfikacji wtpliwoci dotyczcych
sprawowania opieki nad dzieckiem, wydatkowania wiadczenia
wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia wiadczenia
wychowawczego.
1b. W sprawach, o ktrych mowa w ust. 1 i 1a, wypenia si odpowiednie
czci kwestionariusza wywiadu.
2. (uchylony)
3. Rodzinny wywiad rodowiskowy przeprowadza pracownik socjalny,
rwnie na potrzeby jednostki organizacyjnej pomocy spoecznej z terenu innej
gminy, po okazaniu legitymacji pracownika socjalnego.
3a. Przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu rodowiskowego oraz
wiadczeniu pracy socjalnej w rodowisku moe uczestniczy drugi pracownik
socjalny. Rodzinny wywiad rodowiskowy oraz wiadczenie pracy socjalnej w
rodowisku moe si odbywa w asycie funkcjonariusza Policji.
3b. Kierownik orodka pomocy spoecznej, na wniosek pracownika
socjalnego orodka pomocy spoecznej lub z wasnej inicjatywy, moe wystpi
z wnioskiem do waciwego miejscowo komendanta Policji o asyst w trakcie
przeprowadzania rodzinnego wywiadu rodowiskowego lub wiadczenia pracy
socjalnej w rodowisku. Waciwy miejscowo komendant Policji jest obowizany
do zapewnienia pracownikowi socjalnemu asysty Policji przy przeprowadzaniu
rodzinnego wywiadu rodowiskowego lub wiadczeniu pracy socjalnej
w rodowisku.
4. W przypadku ubiegania si o przyznanie wiadczenia z pomocy spoecznej
po raz kolejny, a take gdy nastpia zmiana danych zawartych w wywiadzie,
sporzdza si aktualizacj wywiadu. W przypadku osb korzystajcych ze staych
form pomocy aktualizacj sporzdza si nie rzadziej ni co 6 miesicy, mimo braku
zmiany danych.
4a. Niewyraenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu
rodowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegajce si o wiadczenia z pomocy

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 83/120

spoecznej lub na jego aktualizacj przez osoby lub rodziny korzystajce ze


wiadcze z pomocy spoecznej stanowi podstaw do odmowy przyznania
wiadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu wiadczenia lub wstrzymania
wiadcze pieninych z pomocy spoecznej.
5. Pracownik socjalny przeprowadzajcy rodzinny wywiad rodowiskowy
moe domaga si od osoby lub rodziny ubiegajcej si o pomoc zoenia
owiadczenia o dochodach i stanie majtkowym. Odmowa zoenia owiadczenia
jest podstaw wydania decyzji o odmowie przyznania wiadczenia.
5a. (uchylony)
5b. Sytuacj osobist, rodzinn, dochodow i majtkow osoby lub rodziny
ustala si na podstawie nastpujcych dokumentw:
1) dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzajcego tosamo;
2) skrconego odpisu aktu urodzenia dziecka lub ksieczki zdrowia dziecka;
3) dokumentw okrelajcych status cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) decyzji waciwego organu w sprawie renty, emerytury, wiadczenia
przedemerytalnego lub zasiku przedemerytalnego, emerytury pomostowej,
nauczycielskiego wiadczenia kompensacyjnego, uposaenia w stanie
spoczynku, renty strukturalnej oraz renty socjalnej;
5) orzeczenia komisji do spraw inwalidztwa i zatrudnienia wydanego przed
dniem 1 wrzenia 1997 r., orzeczenia lekarza orzecznika o niezdolnoci do
pracy, niezdolnoci do samodzielnej egzystencji, orzeczenia komisji
lekarskiej;
6) orzeczenia o niepenosprawnoci albo orzeczenia o stopniu
niepenosprawnoci;
7) zawiadczenia albo owiadczenia o wysokoci wynagrodzenia z tytuu
zatrudnienia, zawierajcego informacje o wysokoci potrconej zaliczki na
podatek dochodowy od osb fizycznych, skadki na ubezpieczenie zdrowotne,
skadek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w czci finansowanej przez
ubezpieczonego oraz skadki na ubezpieczenie chorobowe;
8) zawiadczenia albo owiadczenia o wysokoci wynagrodzenia uzyskiwanego
na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieo albo
w okresie czonkostwa w rolniczej spdzielni produkcyjnej lub spdzielni
kek rolniczych (usug rolniczych), zawierajcego informacje o potrconej

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 84/120

zaliczce na podatek dochodowy od osb fizycznych, skadki na ubezpieczenie


zdrowotne, skadek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w czci finan-
sowanej przez ubezpieczonego oraz skadki na ubezpieczenie chorobowe;
9) zawiadczenia albo owiadczenia o okresie zatrudnienia, w tym o okresach,
za ktre byy opacane skadki na ubezpieczenia spoeczne, oraz o okresach
nieskadkowych;
10) dowodu otrzymania renty, emerytury, zasiku przedemerytalnego lub
wiadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego
wiadczenia kompensacyjnego, uposaenia w stanie spoczynku, renty
strukturalnej oraz renty socjalnej;
11) zawiadczenia urzdu gminy albo owiadczenia o powierzchni gospodarstwa
rolnego w hektarach przeliczeniowych;
12) zawiadczenia albo owiadczenia o kontynuowaniu nauki w szkole
podstawowej, szkole ponadpodstawowej lub szkole wyszej;
13) decyzji starosty o uznaniu lub odmowie uznania za osob bezrobotn, utracie
statusu osoby bezrobotnej, o przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu,
wznowieniu wypaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiku dla
bezrobotnych, wiadczenia szkoleniowego, stypendium, dodatku
aktywizacyjnego albo owiadczenia o pozostawaniu w ewidencji
bezrobotnych lub poszukujcych pracy;
14) decyzji Zakadu Ubezpiecze Spoecznych o ustaleniu kapitau
pocztkowego;
15) zawiadczenia albo owiadczenia o zobowizaniu do opacania skadki na
ubezpieczenie spoeczne rolnikw;
15a) dowodu opacenia skadki na ubezpieczenie spoeczne rolnikw;
15b) dowodu opacenia skadki na ubezpieczenie spoeczne przez osoby
prowadzce pozarolnicz dziaalno gospodarcz;
16) zawiadczenia albo owiadczenia o zadeklarowanej podstawie wymiaru
skadek na ubezpieczenie spoeczne osb prowadzcych pozarolnicz
dziaalno gospodarcz;
17) zawiadczenia, o ktrych mowa w art. 8 ust. 7 i 8;
18) zawiadczenia albo owiadczenia o uzyskaniu dochodu, o ktrym mowa
w art. 8 ust. 11 i 12;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 85/120

19) decyzji organw przyznajcych wiadczenia pienine;


20) owiadczenia o stanie majtkowym.
5c. Do owiadcze, o ktrych mowa w ust. 5b, przepis art. 57 ust. 3c stosuje
si odpowiednio.
5d. W przypadku gdy okolicznoci sprawy, majce wpyw na prawo do
wiadcze, wymagaj potwierdzenia innym owiadczeniem lub dokumentem ni
wymienionym w ust. 5b, mona domaga si takiego owiadczenia lub dokumentu.
5e. Kwestionariusz rodzinnego wywiadu rodowiskowego wypenia si
w postaci papierowej lub elektronicznej za pomoc systemu teleinformatycznego
udostpnianego bezpatnie przez ministra waciwego do spraw zabezpieczenia
spoecznego.
5f. System teleinformatyczny, o ktrym mowa w ust. 5e, zapewnia, po
zatwierdzeniu rodzinnego wywiadu rodowiskowego, niezmienno i integralno
danych uzyskanych od osoby, z ktr zosta przeprowadzony rodzinny wywiad
rodowiskowy.
5g. W przypadku wypenienia kwestionariusza rodzinnego wywiadu
rodowiskowego w postaci elektronicznej, po zatwierdzeniu jego treci przez
pracownika socjalnego, osoba, z ktr przeprowadza si wywiad, podpisuje
owiadczenie, w ktrym potwierdza zapoznanie si z treci przeprowadzonego
wywiadu, prawdziwo danych zawartych w wywiadzie oraz zapoznanie si
z pouczeniem o odpowiedzialnoci karnej za skadanie faszywych zezna.
5h. W owiadczeniu, o ktrym mowa w ust. 5g, pracownik socjalny
przeprowadzajcy rodzinny wywiad rodowiskowy wpisuje wygenerowan
automatycznie przez system teleinformatyczny, o ktrym mowa w ust. 5e,
sygnatur zatwierdzonego wywiadu w postaci elektronicznej. Wywiad ten po
podpisaniu owiadczenia nie moe by zmieniony w zakresie danych pozyskanych
od osoby w trakcie przeprowadzanego wywiadu.
6. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia:
1) sposb i terminy przeprowadzania rodzinnego wywiadu rodowiskowego,
2) wzr kwestionariusza rodzinnego wywiadu rodowiskowego,
3) wzr owiadczenia o stanie majtkowym,
4) wzr owiadczenia, o ktrym mowa w ust. 5g,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 86/120

5) wzr legitymacji pracownika socjalnego


majc na uwadze konieczno zapewnienia rzetelnoci i kompleksowoci
przeprowadzanego rodzinnego wywiadu rodowiskowego oraz identyfikacji
pracownika socjalnego.

Art. 108. 1. W celu okrelenia sposobu wspdziaania w rozwizywaniu


problemw osoby lub rodziny znajdujcych si w trudnej sytuacji yciowej
pracownik socjalny zatrudniony w orodku pomocy spoecznej lub w powiatowym
centrum pomocy rodzinie moe zawrze kontrakt socjalny z t osob lub rodzin,
w celu wzmocnienia aktywnoci i samodzielnoci yciowej, zawodowej lub
przeciwdziaania wykluczeniu spoecznemu.
2. W przypadku osb bezrobotnych podpisanie kontraktu socjalnego,
w ramach ktrego s realizowane dziaania na rzecz wzmocnienia aktywnoci
osoby bezrobotnej, moe by dokonywane na podstawie skierowania powiatowego
urzdu pracy na zasadach okrelonych w art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia
2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
3. Za osob, z ktr zawarto kontrakt socjalny, o ktrej mowa w ust. 2,
orodek pomocy spoecznej opaca skadk na ubezpieczenie zdrowotne na
zasadach okrelonych w przepisach o wiadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze rodkw publicznych.
4. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, wzr kontraktu socjalnego, uwzgldniajc indywidualne cechy
osoby podpisujcej kontrakt socjalny.

Art. 109. Osoby i rodziny korzystajce ze wiadcze z pomocy spoecznej s


obowizane niezwocznie poinformowa organ, ktry przyzna wiadczenie,
o kadej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majtkowej, ktra wie
si z podstaw do przyznania wiadcze.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 87/120

DZIA III

Organizacja pomocy spoecznej

Rozdzia 1

Struktura organizacyjna pomocy spoecznej

Art. 110. 1. Zadania pomocy spoecznej w gminach wykonuj jednostki


organizacyjne orodki pomocy spoecznej.
2. Gmina, realizujc zadania zlecone z zakresu administracji rzdowej, kieruje
si ustaleniami przekazanymi przez wojewod.
3. Orodek pomocy spoecznej, wykonujc zadania wasne gminy w zakresie
pomocy spoecznej, kieruje si ustaleniami wjta (burmistrza, prezydenta miasta).
4. Orodek pomocy spoecznej koordynuje realizacj strategii, o ktrej mowa
w art. 17 ust. 1 pkt 1.
5. Kierownik orodka pomocy spoecznej moe wytacza na rzecz obywateli
powdztwa o roszczenia alimentacyjne. W postpowaniu przed sdem stosuje si
odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postpowaniu cywilnym.
6. Orodek pomocy spoecznej moe kierowa wnioski o ustalenie
niezdolnoci do pracy, niepenosprawnoci i stopnia niepenosprawnoci do
organw okrelonych odrbnymi przepisami.
7. Wjt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi orodka pomocy
spoecznej upowanienia do wydawania decyzji administracyjnych
w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy spoecznej nalecych do
waciwoci gminy.
8. Upowanienie, o ktrym mowa w ust. 7, moe by take udzielone innej
osobie na wniosek kierownika orodka pomocy spoecznej.
9. Kierownik orodka pomocy spoecznej skada radzie gminy coroczne
sprawozdanie z dziaalnoci orodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy
spoecznej.
10. Rada gminy, biorc pod uwag potrzeby, o ktrych mowa w ust. 9,
opracowuje i kieruje do wdroenia lokalne programy pomocy spoecznej.
11. Orodek pomocy spoecznej zatrudnia pracownikw socjalnych
proporcjonalnie do liczby ludnoci gminy w stosunku jeden pracownik socjalny
zatrudniony w penym wymiarze czasu pracy na 2000 mieszkacw lub

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 88/120

proporcjonalnie do liczby rodzin i osb samotnie gospodarujcych, objtych prac


socjaln w stosunku jeden pracownik socjalny zatrudniony w penym wymiarze
czasu pracy na nie wicej ni 50 rodzin i osb samotnie gospodarujcych.
12. Orodek pomocy spoecznej zatrudnia w penym wymiarze czasu pracy
nie mniej ni 3 pracownikw socjalnych.

Art. 110a. 1. W ramach struktury organizacyjnej orodka pomocy spoecznej


moe zosta wyodrbniony:
1) zesp realizujcy zadania w zakresie pracy socjalnej;
2) zesp realizujcy zadania w zakresie usug pomocy spoecznej;
3) zesp realizujcy zadania, o ktrych mowa w pkt 1 i 2.
2. W skad zespow, o ktrych mowa w ust. 1, wchodz specjalici z zakresu
pracy socjalnej, specjalici z zakresu pracy z rodzin oraz inni specjalici
realizujcy zadania usug pomocy spoecznej, w tym w zakresie integracji
spoecznej.

Art. 111. W celu realizacji zada pomocy spoecznej gmina moe tworzy
rwnie inne jednostki organizacyjne.

Art. 111a. 1. Gmina moe poczy:


1) orodek pomocy spoecznej z orodkiem wsparcia, z wyczeniem orodka
wsparcia dla osb z zaburzeniami psychicznymi;
2) dom pomocy spoecznej dla osb w podeszym wieku lub dla osb przewlekle
somatycznie chorych z orodkiem wsparcia przeznaczonym dla osb
starszych.
2. W przypadku poczenia, o ktrym mowa w ust. 1, orodek wsparcia dziaa
w strukturze odpowiednio orodka pomocy spoecznej lub domu pomocy
spoecznej.
3. Osoby kierujce jednostkami organizacyjnymi pomocy spoecznej
bdcymi w strukturze orodka pomocy spoecznej lub domu pomocy spoecznej
obowizane s spenia obowizujce wymagania dla kierownikw jednostek
organizacyjnych pomocy spoecznej.

Art. 112. 1. Zadania pomocy spoecznej w powiatach wykonuj jednostki


organizacyjne powiatowe centra pomocy rodzinie.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 89/120

2. Zadania powiatowych centrw pomocy rodzinie w miastach na prawach


powiatu realizuj miejskie orodki pomocy spoecznej, ktre mog by nazwane
miejskimi orodkami pomocy rodzinie.
3. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie moe wytacza na rzecz
obywateli powdztwa o roszczenia alimentacyjne. W postpowaniu przed sdem
stosuje si odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postpowaniu cywilnym.
4. Powiatowe centrum pomocy rodzinie moe kierowa wnioski o ustalenie
niezdolnoci do pracy, niepenosprawnoci i stopnia niepenosprawnoci do
organw okrelonych odrbnymi przepisami.
5. W indywidualnych sprawach z zakresu pomocy spoecznej nalecych do
waciwoci powiatu decyzje administracyjne wydaje starosta lub z jego
upowanienia kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie i inni pracownicy
centrum upowanieni na wniosek kierownika.
6. (uchylony)
7. Zarzd powiatu zatrudnia kierownikw jednostek organizacyjnych pomocy
spoecznej, o ktrych mowa w ust. 8, zgodnie z wymogami okrelonymi w art. 122
ust. 1, po zasigniciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie
lub kierownika orodka pomocy spoecznej w miecie na prawach powiatu.
7a. (uchylony)
8. Starosta przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie sprawuje
nadzr nad dziaalnoci jednostek specjalistycznego poradnictwa, w tym
rodzinnego, oraz orodkw wsparcia, domw pomocy spoecznej i orodkw
interwencji kryzysowej.
9. Powiatowe centrum pomocy rodzinie koordynuje realizacj strategii,
o ktrej mowa w art. 19 pkt 1.
10. (uchylony)
11. (uchylony)
12. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie skada radzie powiatu
coroczne sprawozdanie z dziaalnoci centrum oraz przedstawia wykaz potrzeb
w zakresie pomocy spoecznej.
13. Rada powiatu na podstawie wykazu potrzeb, o ktrym mowa w ust. 12,
opracowuje i wdraa lokalne programy pomocy spoecznej.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 90/120

Art. 112a. 1. Powiat moe poczy powiatowe centrum pomocy rodzinie


z orodkiem interwencji kryzysowej.
2. W przypadku poczenia, o ktrym mowa w ust. 1, orodek interwencji
kryzysowej dziaa w strukturze powiatowego centrum pomocy rodzinie.
3. Osoby kierujce jednostkami organizacyjnymi pomocy spoecznej
bdcymi w strukturze powiatowego centrum pomocy spoecznej obowizane s
spenia obowizujce wymagania dla kierownikw jednostek organizacyjnych
pomocy spoecznej.

Art. 113. 1. Zadania pomocy spoecznej w wojewdztwach samorzdowych


wykonuj jednostki organizacyjne regionalne orodki polityki spoecznej.
2. Regionalny orodek polityki spoecznej koordynuje realizacj strategii,
o ktrej mowa w art. 21 pkt 1.
3. Marszaek wojewdztwa przy pomocy regionalnego orodka polityki
spoecznej sprawuje nadzr nad podlegymi jednostkami organizacyjnymi pomocy
spoecznej, w szczeglnoci w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.
4. Marszaek wojewdztwa moe, udzieli upowanienia dyrektorowi
regionalnego orodka polityki spoecznej lub na jego wniosek, innym pracownikom
tego orodka do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych
sprawach z zakresu pomocy spoecznej nalecych do waciwoci samorzdu
wojewdztwa.

Art. 113a. (uchylony)

Art. 113b. (uchylony)

Art. 113c. Jednostka organizacyjna pomocy spoecznej zapewniajca


caodobowe usugi nie moe si mieci w jednym budynku z:
1) placwk zapewniajc caodobow opiek osobom niepenosprawnym,
przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku;
2) placwk opiekuczo-wychowawcz, regionaln placwk opiekuczo-
-terapeutyczn lub interwencyjnym orodkiem preadopcyjnym;
3) specjalistycznym orodkiem wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie lub
orodkiem wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie;
4) jednostk organizacyjn wymiaru sprawiedliwoci;
5) zakadem aktywnoci zawodowej;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 91/120

6) izb wytrzewie.

Art. 114. (uchylony)

Art. 115. 1. Jednostki samorzdu terytorialnego mog otrzymywa dotacje


celowe z budetu pastwa na dofinansowanie zada wasnych z zakresu pomocy
spoecznej, przy czym wysoko dotacji nie moe przekroczy 80% kosztw
realizacji zadania, z zastrzeeniem ust. 2.
2. Jeeli rodki przeznaczone na dotacj, o ktrej mowa w ust. 1, pochodz
z programw rzdowych, programw resortowych, poyczek, o ktrych mowa
w art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z pn. zm.8)) lub su wypacie zasikw celowych
na pokrycie wydatkw powstaych w wyniku zdarzenia losowego, wysoko
dotacji moe przekroczy 80% kosztw realizacji zadania.

Rozdzia 2

Pracownicy socjalni

Art. 116. 1. Pracownikiem socjalnym moe by osoba, ktra spenia co


najmniej jeden z niej wymienionych warunkw:
1) posiada dyplom ukoczenia kolegium pracownikw sub spoecznych;
2) ukoczya studia wysze na kierunku praca socjalna;
3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukoczya studia wysze o specjalnoci
przygotowujcej do zawodu pracownika socjalnego na jednym z kierunkw:
a) pedagogika,
b) pedagogika specjalna,
c) politologia,
d) polityka spoeczna,
e) psychologia,
f) socjologia,
g) nauki o rodzinie.
1a. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego w porozumieniu
z ministrem waciwym do spraw szkolnictwa wyszego okreli, w drodze

8)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948,
1984 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 60, 191, 659, 933, 935, 1089, 1475, 1529 i 1537.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 92/120

rozporzdzenia, wymagane umiejtnoci, wykaz przedmiotw, minimalny wymiar


zaj dydaktycznych oraz zakres i wymiar praktyk zawodowych dla specjalnoci
przygotowujcej do zawodu pracownika socjalnego, realizowanej w szkoach
wyszych na kierunkach wymienionych w ust. 1, kierujc si koniecznoci
odpowiedniego przygotowania absolwentw do wykonywania zawodu pracownika
socjalnego.
2. Ustala si nastpujce stopnie specjalizacji zawodowej w zawodzie
pracownika socjalnego:
1) I stopie specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, majcy na celu
uzupenienie wiedzy i doskonalenie umiejtnoci zawodowych pracownikw
socjalnych;
2) II stopie specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, majcy na celu
pogbienie wiedzy i doskonalenie umiejtnoci pracy z wybranymi grupami
osb korzystajcych z pomocy spoecznej.
3. Szkolenie w zakresie specjalizacji w zawodzie pracownika socjalnego
mog realizowa jednostki prowadzce ksztacenie lub doskonalenie zawodowe po
uzyskaniu zgody ministra waciwego do spraw zabezpieczenia spoecznego.

Art. 117. 1. Przy ministrze waciwym do spraw zabezpieczenia spoecznego


dziaa Centralna Komisja Egzaminacyjna do spraw stopni specjalizacji zawodowej
pracownikw socjalnych, zwana dalej Komisj, ktrej czonkw powouje
i odwouje minister.
2. W zwizku z wykonywaniem czynnoci wynikajcych z ust. 3 czonkom
Komisji przysuguj diety oraz inne nalenoci za czas podry, na zasadach
okrelonych w przepisach dotyczcych podry subowych pracownikw na
obszarze kraju.
2a. Koszty dziaalnoci Komisji, w tym wynagrodzenia czonkw Komisji, s
pokrywane z budetu pastwa, z czci, ktrej dysponentem jest minister waciwy
do spraw zabezpieczenia spoecznego.
3. Do zada Komisji naley w szczeglnoci:
1) przeprowadzanie postpowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji
zawodowej oraz egzaminu dla pracownikw socjalnych ubiegajcych si o II
stopie specjalizacji zawodowej w terminie wyznaczonym przez Komisj

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 93/120

oraz informowanie osb ubiegajcych si o dopuszczenie do egzaminu na II


stopie specjalizacji zawodowej o terminie egzaminu;
2) nadawanie II stopnia specjalizacji zawodowej;
3) prowadzenie rejestru wydanych dyplomw;
4) powoywanie i odwoywanie przewodniczcego i czonkw regionalnych
komisji egzaminacyjnych do spraw stopni specjalizacji zawodowej
w zawodzie pracownika socjalnego;
5) kontrolowanie pracy regionalnych komisji egzaminacyjnych i podmiotw
prowadzcych szkolenia;
6) opiniowanie dla ministra waciwego do spraw zabezpieczenia spoecznego
programw szkole z zakresu I i II stopnia specjalizacji w zawodzie
pracownik socjalny i przedstawianie informacji na temat zasobw jednostek,
o ktrych mowa w art. 116 ust. 3; opiniowanie kandydatw na konsultantw
prac dyplomowych na II stopie specjalizacji, o ktrych mowa w art. 118a
pkt 8;
7) przedstawianie ministrowi waciwemu do spraw zabezpieczenia spoecznego
informacji dotyczcych zasigu, przebiegu i poziomu szkole w zakresie
specjalizacji;
8) opiniowanie spraw spornych dotyczcych pracy komisji regionalnych;
8a) przeprowadzanie postpowania oraz egzaminu w zakresie uzyskiwania
certyfikatu superwizora pracy socjalnej w terminie wyznaczonym przez
Komisj oraz informowanie osb ubiegajcych si o dopuszczenie do
egzaminu na superwizora pracy socjalnej o terminie egzaminu;
8b) opiniowanie dla ministra waciwego do spraw zabezpieczenia spoecznego
programw szkole dla superwizorw pracy socjalnej i przedstawianie
informacji na temat zasobw jednostek, o ktrych mowa w art. 121a ust. 4;
9) nadawanie certyfikatu superwizora pracy socjalnej i prowadzenie rejestru
wydanych certyfikatw.
3a. Rejestr wydanych certyfikatw superwizora pracy socjalnej jest jawny
i udostpniany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej urzdu
obsugujcego ministra waciwego do spraw zabezpieczenia spoecznego.
4. Za egzamin, o ktrym mowa w ust. 3 pkt 1, w tym za egzamin
poprawkowy, osoby przystpujce do egzaminu wnosz opat w wysokoci 10%

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 94/120

przecitnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku


kalendarzowym.
5. Komisja, w zakresie organizacji egzaminw na II stopie specjalizacji
w zawodzie pracownik socjalny, wsppracuje z jednostk organizacyjn, nad
ktr nadzr sprawuje minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego
i ktrej zakres dziaania obejmuje prowadzenie dziaalnoci szkoleniowej
adresowanej do sub spoecznych oraz instytucji dziaajcych w obszarze polityki
spoecznej.
6. Komisja, w zakresie organizacji egzaminw dla superwizorw pracy
socjalnej, wsppracuje z jednostk organizacyjn, nad ktr nadzr sprawuje
minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego i ktrej zakres dziaania
obejmuje prowadzenie dziaalnoci szkoleniowej adresowanej do sub
spoecznych oraz instytucji dziaajcych w obszarze polityki spoecznej oraz
organizacj egzaminw z zakresu tematyki polityki spoecznej, ze szczeglnym
uwzgldnieniem pomocy spoecznej i pracy socjalnej.

Art. 118. 1. Przy urzdach marszakowskich dziaaj regionalne komisje


egzaminacyjne do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracownikw socjalnych,
z zastrzeeniem ust. 1a.
1a. Decyzj marszaka wojewdztwa regionalna komisja egzaminacyjna
moe dziaa przy regionalnym orodku polityki spoecznej lub przy innym
podmiocie, ktrego organem prowadzcym jest samorzd wojewdztwa.
1b. W zwizku z wykonywaniem zada, o ktrych mowa w ust. 2, czonkom
regionalnych komisji egzaminacyjnych przysuguj diety oraz inne nalenoci za
czas podry, na zasadach okrelonych w przepisach dotyczcych podry
subowych pracownikw na obszarze kraju.
1c. Koszty dziaalnoci regionalnych komisji egzaminacyjnych, w tym
wynagrodzenia czonkw komisji, pokrywa urzd marszakowski, a w przypadku,
o ktrym mowa w ust. 1a, regionalny orodek polityki spoecznej albo podmiot,
ktrego organem prowadzcym jest samorzd wojewdztwa.
1d. Obsug administracyjno-techniczn regionalnej komisji egzaminacyjnej
zapewnia marszaek danego wojewdztwa, a w przypadku, o ktrym mowa
w ust. 1a, dyrektor regionalnego orodka polityki spoecznej albo osoba kierujca
innym podmiotem, ktrego organem prowadzcym jest samorzd wojewdztwa.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 95/120

2. Do zada regionalnych komisji egzaminacyjnych naley:


1) przeprowadzanie postpowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji
zawodowej oraz egzaminu dla pracownikw socjalnych, ubiegajcych si
o I stopie specjalizacji zawodowej;
2) nadawanie I stopnia specjalizacji zawodowej;
3) prowadzenie rejestru wydanych dyplomw;
4) opracowywanie informacji, opinii i wnioskw dotyczcych I stopnia
specjalizacji zawodowej dla Komisji oraz dla ministra waciwego do spraw
zabezpieczenia spoecznego.
2a. Za egzamin, o ktrym mowa w ust. 2 pkt 1, w tym za egzamin
poprawkowy, osoby przystpujce wnosz opat w wysokoci 10% przecitnego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym.
3. (uchylony)

Art. 118a. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli,


w drodze rozporzdzenia:
1) tryb powoywania i odwoywania czonkw Komisji i regionalnych komisji
egzaminacyjnych oraz organizacj pracy Komisji i regionalnych komisji
egzaminacyjnych,
2) minimum programowe dla specjalizacji I i II stopnia w zawodzie pracownik
socjalny,
3) specjalnoci obowizujce dla specjalizacji II stopnia w zawodzie pracownik
socjalny,
4) tryb postpowania w sprawie nadawania stopni specjalizacji i wydawania
dyplomw,
5) wzory dyplomw uzyskania I i II stopnia specjalizacji w zawodzie pracownik
socjalny stanowice zacznik do rozporzdzenia,
6) warunki uzyskiwania przez pracownikw socjalnych stopni specjalizacji
zawodowej,
7) wytyczne dotyczce prac dyplomowych dla kandydatw ubiegajcych si
o uzyskanie II stopnia specjalizacji,
8) wymagania dotyczce kadry dydaktycznej szkole w zakresie specjalizacji
I i II stopnia w zawodzie pracownik socjalny i konsultantw prac

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 96/120

dyplomowych szkole w zakresie specjalizacji II stopnia w zawodzie


pracownik socjalny,
9) tryb kontrolowania, o ktrym mowa w art. 117 ust. 3 pkt 5,
10) warunki, jakie powinny spenia podmioty prowadzce szkolenia w zakresie
specjalizacji, dla zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia,
11) tryb wnoszenia odpatnoci za egzamin na I i II stopie specjalizacji
w zawodzie pracownik socjalny,
12) organizacj i sposb przeprowadzania egzaminu na I i II stopie specjalizacji
w zawodzie pracownik socjalny,
13) zasady wyboru jednostki organizacyjnej, o ktrej mowa w art. 117 ust. 5,
i warunki jej wsppracy z Komisj w zakresie organizacji egzaminw na II
stopie specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny
uwzgldniajc potrzeb zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia,
odpowiedniego poziomu przygotowania pracownikw socjalnych do wykonywania
przez nich specjalistycznych zada z zakresu pracy socjalnej, odpowiedniego
poziomu wiadczonych usug przez pracownikw socjalnych, ujednolicenia
wymogw dotyczcych nadawania I i II stopnia specjalizacji zawodowej
w zawodzie pracownika socjalnego, ujednolicenia wzoru dyplomu uzyskania I i II
stopnia specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego oraz
ujednolicenia wymogw prowadzenia szkole i przeprowadzania egzaminw
z zakresu I i II stopnia specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika
socjalnego.

Art. 119. 1. Do zada pracownika socjalnego naley w szczeglnoci:


1) praca socjalna;
2) dokonywanie analizy i oceny zjawisk, ktre powoduj zapotrzebowanie na
wiadczenia z pomocy spoecznej oraz kwalifikowanie do uzyskania tych
wiadcze;
3) udzielanie informacji, wskazwek i pomocy w zakresie rozwizywania spraw
yciowych osobom, ktre dziki tej pomocy bd zdolne samodzielnie
rozwizywa problemy bdce przyczyn trudnej sytuacji yciowej;
skuteczne posugiwanie si przepisami prawa w realizacji tych zada;
4) pomoc w uzyskaniu dla osb bdcych w trudnej sytuacji yciowej
poradnictwa dotyczcego moliwoci rozwizywania problemw i udzielania

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 97/120

pomocy przez waciwe instytucje pastwowe, samorzdowe i organizacje


pozarzdowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu pomocy;
5) udzielanie pomocy zgodnie z zasadami etyki zawodowej;
6) pobudzanie spoecznej aktywnoci i inspirowanie dziaa samopomocowych
w zaspokajaniu niezbdnych potrzeb yciowych osb, rodzin, grup
i rodowisk spoecznych;
7) wsppraca i wspdziaanie z innymi specjalistami w celu przeciwdziaania
i ograniczania patologii i skutkw negatywnych zjawisk spoecznych,
agodzenie skutkw ubstwa;
8) inicjowanie nowych form pomocy osobom i rodzinom majcym trudn
sytuacj yciow oraz inspirowanie powoania instytucji wiadczcych usugi
suce poprawie sytuacji takich osb i rodzin;
9) wspuczestniczenie w inspirowaniu, opracowaniu, wdroeniu oraz
rozwijaniu regionalnych i lokalnych programw pomocy spoecznej
ukierunkowanych na podniesienie jakoci ycia.
2. Przy wykonywaniu zada pracownik socjalny jest obowizany:
1) kierowa si zasadami etyki zawodowej;
2) kierowa si zasad dobra osb i rodzin, ktrym suy, poszanowania ich
godnoci i prawa tych osb do samostanowienia;
3) przeciwdziaa praktykom niehumanitarnym i dyskryminujcym osob,
rodzin lub grup;
4) udziela osobom zgaszajcym si penej informacji o przysugujcych im
wiadczeniach i dostpnych formach pomocy;
5) zachowa w tajemnicy informacje uzyskane w toku czynnoci zawodowych,
take po ustaniu zatrudnienia, chyba e dziaa to przeciwko dobru osoby lub
rodziny;
6) podnosi swoje kwalifikacje zawodowe poprzez udzia w szkoleniach
i samoksztacenie.

Art. 120. 1. Pracownikw socjalnych mog rwnie zatrudnia inne


instytucje, a w szczeglnoci jednostki organizacyjne waciwe w sprawach
zatrudnienia i przeciwdziaania bezrobociu, szpitale, zakady karne, do
wykonywania zada tych jednostek w zakresie pomocy spoecznej.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 98/120

2. Pracownicy socjalni mog by rwnie zatrudniani w podmiotach


uprawnionych, o ktrych mowa w art. 25 ust. 1.
3. Pracownicy socjalni mog by rwnie zatrudniani przez podmioty
realizujce zadania okrelone w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastpczej.

Art. 121. 1. Pracownik socjalny korzysta z prawa pierwszestwa przy


wykonywaniu swoich zada w urzdach, instytucjach i innych placwkach.
Organy s obowizane do udzielania pracownikowi socjalnemu pomocy w zakresie
wykonywania tych czynnoci.
2. Pracownikowi socjalnemu przysuguje ochrona prawna przewidziana dla
funkcjonariuszy publicznych.
3. Pracownikowi socjalnemu zatrudnionemu w orodku pomocy spoecznej
lub w powiatowym centrum pomocy rodzinie, do ktrego obowizkw naley
praca socjalna oraz przeprowadzanie rodzinnych wywiadw rodowiskowych,
jeeli przepracowa nieprzerwanie i faktycznie co najmniej 5 lat, przysuguje raz na
dwa lata dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych.
3a. Pracownikowi socjalnemu zatrudnionemu w penym wymiarze czasu
pracy w samorzdowych jednostkach organizacyjnych pomocy spoecznej, do
ktrego podstawowych obowizkw naley wiadczenie pracy socjalnej
w rodowisku, w tym przeprowadzanie rodzinnych wywiadw rodowiskowych
poza siedzib jednostki, przysuguje wypacany co miesic dodatek do
wynagrodzenia w wysokoci 250 z. W przypadku zatrudnienia w mniejszym
wymiarze czasu pracy dodatek przysuguje w wysokoci proporcjonalnej do czasu
pracy.
3b. Pracownikowi socjalnemu przysuguje zwrot kosztw uczestnictwa
w szkoleniach w zakresie specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika
socjalnego, w kwocie nie mniejszej ni 50% kosztw szkolenia.
3c. Pracownikowi socjalnemu, do ktrego obowizkw naley wiadczenie
pracy socjalnej w rodowisku lub przeprowadzanie rodzinnych wywiadw
rodowiskowych poza siedzib jednostki, przysuguje zwrot kosztw przejazdw
z miejsca pracy do miejsc wykonywania przez niego czynnoci zawodowych,
w przypadku braku moliwoci zapewnienia dojazdu rodkami pozostajcymi
w dyspozycji zatrudniajcego go pracodawcy.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 99/120

4. Dzie 21 listopada ustanawia si Dniem Pracownika Socjalnego.


5. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego moe przyzna
pracownikom socjalnym, jednostkom organizacyjnym pomocy spoecznej oraz
podmiotom, o ktrych mowa w art. 25, nagrody specjalne za wybitne, nowatorskie
rozwizania w zakresie pomocy spoecznej.
6. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, warunki przyznawania nagrd specjalnych, rodzaje nagrd,
podmioty uprawnione do zgaszania wnioskw oraz sposb i tryb postpowania
w sprawie tych nagrd, uwzgldniajc rodzaje dziaa, za jakie nagrody te
przysuguj, oraz ich spoeczn uyteczno.

Art. 121a. 1. Superwizja pracy socjalnej polega na ustawicznym rozwoju


zawodowym pracownikw socjalnych, sucym utrzymaniu wysokiego poziomu
wiadczonych usug, zachowaniu i wzmacnianiu kompetencji zawodowych,
udzielaniu wsparcia, poszukiwaniu rde trudnoci w pracy i moliwoci ich
pokonywania.
2. Prawo do korzystania z superwizji pracy socjalnej prowadzonej przez
superwizorw pracy socjalnej ma kady pracownik socjalny.
3. Superwizorem pracy socjalnej moe by osoba, ktra ukoczya szkolenie
dla superwizorw pracy socjalnej, przystpia do egzaminu, zdaa egzamin
i uzyskaa certyfikat superwizora pracy socjalnej.
4. Szkolenie, o ktrym mowa w ust. 3, mog realizowa jednostki
prowadzce ksztacenie pracownikw socjalnych lub szkolenia z zakresu I lub II
stopnia specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny i wykazujce si co najmniej
3-letnim dowiadczeniem w tym zakresie po uzyskaniu zgody ministra waciwego
do spraw zabezpieczenia spoecznego na prowadzenie szkole dla superwizorw
pracy socjalnej.
5. Warunkiem przystpienia do szkolenia dla superwizorw pracy socjalnej
jest zoenie wniosku o dopuszczenie do szkolenia dla superwizorw pracy
socjalnej, a take wykazanie si posiadaniem wyksztacenia wyszego
magisterskiego uprawniajcego do wykonywania zawodu pracownika socjalnego,
lub posiadaniem decyzji o uznaniu kwalifikacji w zawodzie regulowanym
pracownika socjalnego na podstawie przepisw ustawy z dnia 18 marca 2008 r.
o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w pastwach

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 100/120

czonkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. poz. 394, z 2013 r. poz. 1650 oraz
z 2014 r. poz. 1004)9) oraz co najmniej 5-letnim staem w zawodzie pracownika
socjalnego lub wykazanie si udokumentowanym dowiadczeniem
w przeprowadzeniu co najmniej 500 godzin szkole dla pracownikw socjalnych
z zakresu umiejtnoci interpersonalnych i spoecznych, metodyki pracy socjalnej,
diagnozy socjalnej, warsztatu pracy pracownika socjalnego lub aksjologii pracy
socjalnej w okresie ostatnich 5 lat przed zoeniem wniosku o dopuszczeniu do
szkolenia dla superwizorw pracy socjalnej.
6. Za egzamin, o ktrym mowa w ust. 3, w tym za egzamin poprawkowy,
osoby przystpujce wnosz opat w wysokoci 20% przecitnego wynagrodzenia
w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym.
7. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia:
1) cele, wytyczne i standard dla superwizji pracy socjalnej,
2) minimum programowe dla szkolenia superwizorw pracy socjalnej, o ktrym
mowa w ust. 3,
3) sposb szkolenia dla superwizorw pracy socjalnej,
4) sposb wnoszenia odpatnoci za postpowanie zwizane z uzyskaniem
certyfikatu, w tym za egzamin i egzamin poprawkowy,
5) organizacj i sposb przeprowadzania egzaminu,
6) wzr certyfikatu superwizora pracy socjalnej,
7) warunki, jakie powinny spenia podmioty ubiegajce si o uzyskanie zgody
na prowadzenie szkolenia dla superwizorw pracy socjalnej,
8) sposb i warunki nadawania podmiotom ubiegajcym si o uzyskanie zgody
na prowadzenie szkolenia dla superwizorw pracy socjalnej uprawnie do
prowadzenia szkole dla superwizorw pracy socjalnej,
9) wymagania dotyczce kadry dydaktycznej szkolenia dla superwizorw pracy
socjalnej,
10) sposb prowadzenia nadzoru merytorycznego nad szkoleniami dla
superwizorw pracy socjalnej,

9)
Utracia moc na podstawie art. 88 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania
kwalifikacji zawodowych nabytych w pastwach czonkowskich Unii Europejskiej (Dz. U.
z 2016 r. poz. 65), ktra wesza w ycie z dniem 18 stycznia 2016 r.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 101/120

11) zasady wyboru jednostki organizacyjnej, o ktrej mowa w art. 117 ust. 6,
i warunki jej wsppracy z Komisj w zakresie organizacji egzaminw na
superwizora pracy socjalnej
uwzgldniajc potrzeb zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia
i przygotowania superwizorw pracy socjalnej, odpowiedniego poziomu
wiadczonych usug przez pracownikw socjalnych, ujednolicenia wymogw
dotyczcych uzyskania certyfikatu superwizora, ujednolicenia wzoru certyfikatu
oraz ujednolicenia wymogw prowadzenia szkole dla superwizorw pracy
socjalnej i sposobu prowadzenia nadzoru merytorycznego nad szkoleniami dla
superwizorw pracy socjalnej.

Art. 122. 1. Osoby kierujce jednostkami organizacyjnymi pomocy


spoecznej s obowizane posiada co najmniej 3-letni sta pracy w pomocy
spoecznej oraz specjalizacj z zakresu organizacji pomocy spoecznej.
2. Wymogi, o ktrych mowa w ust. 1, nie dotycz osb kierujcych
placwkami rodzinnymi.
3. Szkolenie specjalizacyjne z zakresu organizacji pomocy spoecznej mog
realizowa jednostki prowadzce ksztacenie lub doskonalenie zawodowe po
uzyskaniu zgody ministra waciwego do spraw zabezpieczenia spoecznego.
4. (uchylony)
5. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy
spoecznej, podmioty uprawnione do prowadzenia specjalizacji i wymagania ich
dotyczce, tryb nadawania tym podmiotom uprawnie do prowadzenia
specjalizacji, a take tryb uzyskiwania specjalizacji, kierujc si koniecznoci
zapewnienia sprawnoci i efektywnoci dziaania jednostek organizacyjnych
pomocy spoecznej.

Art. 123. Prawa i obowizki pracownikw zatrudnionych w samorzdowych


jednostkach organizacyjnych pomocy spoecznej reguluj przepisy o pracownikach
samorzdowych.

Art. 123a. (uchylony)

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 102/120

Rozdzia 3

Rada Pomocy Spoecznej

Art. 124. 1. Przy ministrze waciwym do spraw zabezpieczenia spoecznego


dziaa Rada Pomocy Spoecznej jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach
pomocy spoecznej.
2. Do zakresu dziaania Rady Pomocy Spoecznej naley:
1) opiniowanie projektw aktw prawnych oraz inicjowanie zmian przepisw
prawa w zakresie pomocy spoecznej;
2) przygotowywanie ekspertyz dotyczcych wybranych obszarw pomocy
spoecznej;
3) przedstawianie ministrowi waciwemu do spraw zabezpieczenia spoecznego
okresowych informacji o swojej dziaalnoci;
4) przyjmowanie i opiniowanie dla ministra waciwego do spraw
zabezpieczenia spoecznego wnioskw o nagrody specjalne za wybitne
osignicia w zakresie pomocy spoecznej.

Art. 125. 1. Rada Pomocy Spoecznej skada si z nie wicej ni 20 osb


reprezentujcych jednostki organizacyjne pomocy spoecznej, jednostki samorzdu
terytorialnego, wojewodw, organizacje spoeczne i zawodowe, kocioy i inne
zwizki wyznaniowe oraz rodowiska naukowe.
2. Przedstawicieli jednostek samorzdu terytorialnego do udziau w pracach
Rady Pomocy Spoecznej rekomenduje Komisja Wsplna Rzdu i Samorzdu
Terytorialnego.
3. Czonkw Rady Pomocy Spoecznej, spord przedstawicieli okrelonych
w ust. 1, powouje minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego na
okres 3 lat.
4. Czonkowie Rady Pomocy Spoecznej peni swoje funkcje spoecznie.
5. Czonkowie Rady Pomocy Spoecznej korzystaj ze zwolnie w pracy
w celu uczestniczenia w posiedzeniach Rady i przysuguje im zwrot kosztw
delegacji ze rodkw budetu ministra waciwego do spraw zabezpieczenia
spoecznego.
6. Koszty zwizane z obsug Rady Pomocy Spoecznej s pokrywane ze
rodkw budetu ministra waciwego do spraw zabezpieczenia spoecznego.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 103/120

7. Rada Pomocy Spoecznej moe, za zgod ministra waciwego do spraw


zabezpieczenia spoecznego, zaprasza do wsppracy ekspertw i inne osoby
niebdce jej czonkami. Do udziau osb zaproszonych w posiedzeniach Rady
stosuje si odpowiednio ust. 5.
8. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli, w drodze
rozporzdzenia, tryb zgaszania kandydatw na czonkw Rady Pomocy
Spoecznej, organizacj oraz tryb dziaania Rady Pomocy Spoecznej,
uwzgldniajc zasad kolegialnoci oraz pomocniczoci prac Rady.

Rozdzia 4

Nadzr i kontrola

Art. 126. Wojewoda w zwizku z przeprowadzanym postpowaniem


nadzorczym i kontrolnym ma prawo do:
1) dania informacji, dokumentw i danych, niezbdnych do sprawowania
nadzoru i kontroli;
2) swobodnego wstpu w cigu doby do obiektw i pomieszcze jednostki
kontrolowanej;
3) przeprowadzania ogldzin obiektw, skadnikw majtku kontrolowanej
jednostki oraz przebiegu okrelonych czynnoci objtych obowizujcym
standardem;
4) dania od pracownikw kontrolowanej jednostki udzielenia informacji
w formie ustnej i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli;
5) wzywania i przesuchiwania wiadkw;
6) zwrcenia si o wydanie opinii biegych i specjalistw z zakresu pomocy
spoecznej.

Art. 126a. W przypadku powzicia wiadomoci o prowadzeniu bez


zezwolenia placwki zapewniajcej caodobow opiek osobom
niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku, przepis
art. 126 stosuje si.

Art. 127. 1. Czynnoci, o ktrych mowa w art. 126, w imieniu


i z upowanienia wojewody przeprowadza zesp pracownikw komrki
organizacyjnej do spraw nadzoru i kontroli w pomocy spoecznej waciwego do

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 104/120

spraw pomocy spoecznej wydziau urzdu wojewdzkiego, w skadzie co najmniej


dwch osb, zwany dalej zespoem inspektorw.
2. Zesp inspektorw, przeprowadzajc czynnoci, o ktrych mowa
w art. 126, jest obowizany do okazania legitymacji subowych oraz imiennego
upowanienia do przeprowadzenia nadzoru albo kontroli wskazujcego jednostk
organizacyjn pomocy spoecznej albo kontrolowan jednostk.

Art. 127a. 1. Wojewoda moe wystpi z wnioskiem do waciwego


miejscowo komendanta Policji o pomoc, jeeli jest to niezbdne do
przeprowadzenia czynnoci, o ktrych mowa w art. 126.
2. Na wniosek wojewody waciwy miejscowo komendant Policji jest
obowizany do zapewnienia zespoowi inspektorw pomocy Policji w toku
wykonywanych przez nich czynnoci.

Art. 127b. W wydziale waciwym do spraw pomocy spoecznej urzdu


wojewdzkiego w komrce organizacyjnej do spraw nadzoru i kontroli w pomocy
spoecznej zatrudnia si nie mniej ni 1 inspektora do spraw nadzoru i kontroli
w pomocy spoecznej na 25 jednostek organizacyjnych pomocy spoecznej oraz
placwek zapewniajcych caodobow opiek osobom niepenosprawnym,
przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku, dziaajcych w danym
wojewdztwie.

Art. 128. 1. Wojewoda w wyniku przeprowadzonych przez zesp


inspektorw czynnoci, o ktrych mowa w art. 126, moe wyda jednostce
organizacyjnej pomocy spoecznej albo kontrolowanej jednostce zalecenia
pokontrolne.
2. Jednostka organizacyjna pomocy spoecznej albo kontrolowana jednostka
moe, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zalece pokontrolnych, zgosi do nich
zastrzeenia.
3. Wojewoda ustosunkowuje si do zastrzee w terminie 14 dni od dnia ich
dorczenia.
4. W przypadku nieuwzgldnienia przez wojewod zastrzee jednostka
organizacyjna pomocy spoecznej albo kontrolowana jednostka w terminie 30 dni
obowizana jest do powiadomienia wojewody o realizacji zalece, uwag i wnios-
kw.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 105/120

5. W przypadku uwzgldnienia przez wojewod zastrzee, o ktrych mowa


w ust. 2, jednostka organizacyjna pomocy spoecznej albo kontrolowana jednostka
w terminie 30 dni jest obowizana do powiadomienia wojewody o realizacji
zalece, uwag i wnioskw, o ktrych mowa w ust. 1, majc na uwadze zmiany
wynikajce z uwzgldnionych przez wojewod zastrzee.
6. W przypadku stwierdzenia istotnych uchybie w dziaalnoci jednostki
organizacyjnej pomocy spoecznej albo kontrolowanej jednostki wojewoda,
niezalenie od przysugujcych mu innych rodkw, zawiadamia o stwierdzonych
uchybieniach organ zaoycielski tych jednostek lub organ zlecajcy kontrolowanej
jednostce realizacj zadania z zakresu pomocy spoecznej.
7. Organ, o ktrym mowa w ust. 6, do ktrego skierowano zawiadomienie
o stwierdzonych istotnych uchybieniach, jest obowizany, w terminie 30 dni od
dnia otrzymania zawiadomienia o stwierdzonych uchybieniach, powiadomi
wojewod o podjtych czynnociach.

Art. 129. 1. W przypadku niepodjcia lub niewykonania czynnoci


wynikajcych z zalece pokontrolnych, o ktrych mowa w art. 128, majcych na
celu ograniczenie lub likwidacj stwierdzonych istotnych uchybie lub
nieprawidowoci w zakresie dziaa i usug objtych standardami, wiadczonych
przez jednostki organizacyjne pomocy spoecznej albo kontrolowane jednostki,
wojewoda moe orzec o czasowym lub staym cofniciu zezwolenia na
prowadzenie placwki.
2. Jeeli w wyniku przeprowadzonych czynnoci, o ktrych mowa w art. 126,
ujawnione zostay race zaniedbania lub zaniechania realizacji obowizkw
ustawowych, wojewoda moe wezwa jednostk samorzdu terytorialnego do
wyznaczenia wykonawcy zastpczego, w terminie nie duszym ni dwa miesice
od dnia otrzymania wezwania.
3. W przypadku niewyznaczenia przez jednostk samorzdu terytorialnego
wykonawcy zastpczego w terminie, o ktrym mowa w ust. 2, wojewoda moe
wystpi do sdu administracyjnego ze skarg na bezczynno organu jednostki
samorzdu terytorialnego.

Art. 130. 1. Kto nie realizuje zalece pokontrolnych podlega karze


pieninej w wysokoci od 200 do 6000 z.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 106/120

2. Kto bez zezwolenia prowadzi placwk zapewniajc caodobow opiek


osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku,
w ktrej przebywa:
1) nie wicej ni 10 osb podlega karze pieninej w wysokoci 10 000 z;
2) wicej ni 10 osb podlega karze pieninej w wysokoci 20 000 z.
3. W przypadku prowadzenia bez zezwolenia przez jeden podmiot wicej ni
jednej placwki, o ktrej mowa w ust. 2, kar wymierza si osobno za kad
z placwek.
4. Kto po uprawomocnieniu si decyzji o naoeniu kary pieninej za
prowadzenie bez zezwolenia wojewody placwki zapewniajcej caodobow
opiek osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym
wieku nie zaprzesta jej prowadzenia, podlega karze pieninej w wysokoci
40 000 z.
5. W przypadku stwierdzenia zagroenia ycia lub zdrowia osb
przebywajcych w placwce zapewniajcej caodobow opiek osobom
niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku
prowadzonej bez zezwolenia wojewoda moe, poza naoeniem kary pieninej,
wyda decyzj nakazujc wstrzymanie prowadzenia tej placwki, z nadaniem
rygoru natychmiastowej wykonalnoci, do czasu uzyskania zezwolenia.

Art. 131. 1. Kary pienine, o ktrych mowa w art. 130, wymierza, w drodze
decyzji administracyjnej, wojewoda.
2. Wysoko kary, o ktrej mowa w art. 130 ust. 1, ustala wojewoda, biorc
pod uwag rozmiar prowadzonej dziaalnoci, stopie, liczb i spoeczn
szkodliwo stwierdzonych uchybie.
3. Od decyzji, o ktrej mowa w ust. 1, przysuguje odwoanie do ministra
waciwego do spraw zabezpieczenia spoecznego.
4. Od nieuiszczonych w terminie kar pieninych pobiera si odsetki
ustawowe za opnienie.
5. Egzekucja kar pieninych wraz z odsetkami, o ktrych mowa w ust. 4,
nastpuje w trybie przepisw o postpowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 131a. 1. O naoonej karze, o ktrej mowa w art. 130 ust. 2, 4 lub 5,
wojewoda niezwocznie informuje:

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 107/120

1) orodek pomocy spoecznej i powiatowe centrum pomocy rodzinie waciwe


ze wzgldu na pooenie placwki, celem podjcia dziaa zmierzajcych do
zapewnienia pomocy osobom przebywajcym w placwce oraz nawizania
kontaktu z czonkami rodziny, opiekunami prawnymi lub kuratorami osb
przebywajcych w placwce;
2) w ramach posiadanych informacji, czonkw rodziny, opiekunw prawnych
lub kuratorw osb przebywajcych w placwce.
2. W przypadku naoenia kary, o ktrej mowa w art. 130 ust. 2, 4 lub 5,
wojewoda przedstawia osobom przebywajcym w placwce oraz, w ramach
posiadanych informacji, czonkom rodziny, opiekunom prawnym, kuratorom osb
przebywajcych w placwce wycig z rejestru placwek zapewniajcych
caodobow opiek osobom niepenosprawnym, przewlekle chorym lub osobom
w podeszym wieku, z danymi teleadresowymi placwek z terenu wojewdztwa.
3. W przypadku pilnej koniecznoci zapewnienia pomocy osobom
przebywajcym w placwce, w stosunku do ktrej wojewoda wyda decyzj,
o ktrej mowa w art. 130 ust. 5, wojewoda koordynuje dziaania zmierzajce do
zabezpieczenia niezbdnej pomocy osobom potrzebujcym, przy udziale
kierownika orodka pomocy spoecznej gminy waciwej ze wzgldu na pooenie
placwki.

Art. 132. 1. Wpywy z tytuu kar pieninych nakadanych na podstawie


art. 131 ust. 1 stanowi dochd budetu pastwa.
2. Kary pienine nakadane na podstawie art. 131 ust. 1 wpacane s na
rachunek biecy dochodw urzdu wojewdzkiego.

Art. 133. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje si


Kodeks postpowania administracyjnego.

Art. 134. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego okreli,


w drodze rozporzdzenia:
1) organizacj i tryb przeprowadzania nadzoru i kontroli, kwalifikacje
inspektorw upowanionych do wykonywania czynnoci nadzorczych
i kontrolnych, a take wzr legitymacji uprawniajcej do wykonywania
czynnoci nadzorczych i kontrolnych,

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 108/120

2) kwalifikacje pozostaych pracownikw wykonujcych z upowanienia


wojewody zadania z zakresu pomocy spoecznej
uwzgldniajc konieczno zapewnienia odpowiedniego poziomu ich
wykonywania.

DZIA IIIA

Realizacja dziaa finansowanych z udziaem Europejskiego Funduszu


Pomocy Najbardziej Potrzebujcym

Art. 134a. 1. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego:


1) peni funkcj instytucji zarzdzajcej w rozumieniu art. 32 rozporzdzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 223/2014 z dnia 11 marca 2014 r.
w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym
(Dz. Urz. UE L 72 z 12.03.2014, str. 1), zwanego dalej rozporzdzeniem
w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym;
2) opracowuje Program Operacyjny, o ktrym mowa w art. 7
ust. 2 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy
Najbardziej Potrzebujcym, zwany dalej Programem Operacyjnym,
i przedkada ten program Komisji Europejskiej;
3) zapewnia wykonanie ewaluacji Programu Operacyjnego, o ktrych mowa
w art. 16 i art. 17 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy
Najbardziej Potrzebujcym, oraz przedkada wyniki tych ewaluacji Komisji
Europejskiej;
4) opracowuje i przedkada Komisji Europejskiej roczne i kocowe
sprawozdania z realizacji Programu Operacyjnego;
5) dokonuje wyboru organizacji partnerskich w rozumieniu art. 2
pkt 3 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy
Najbardziej Potrzebujcym, zwanych dalej organizacjami partnerskimi,
w sposb zapewniajcy spenienie warunkw, o ktrych mowa w art. 32
ust. 3 tego rozporzdzenia;
6) sporzdza i udostpnia instytucji poredniczcej, o ktrej mowa w art. 134b
ust. 1 pkt 1, oraz beneficjentom w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporzdzenia
w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym
wytyczne dotyczce realizacji Programu Operacyjnego, w tym wytyczne

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 109/120

dotyczce spenienia przez wydatki poniesione w ramach Programu


Operacyjnego kryteriw kwalifikowalnoci:
a) zgodnoci z przepisami rozporzdzenia w sprawie Europejskiego
Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym oraz z przepisami
wykonawczymi do tego rozporzdzenia,
b) spjnoci z postanowieniami Programu Operacyjnego;
7) zawiera i rozlicza z Krajowym Orodkiem Wsparcia Rolnictwa, zwanym
dalej Krajowym Orodkiem, umow o:
a) dofinansowanie projektu, ktra okrela szczegowe warunki
dofinansowania projektu zgodnie z art. 206 ust. 2 ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,
b) dotacj na wspfinansowanie krajowe i pomoc techniczn, zawierajc
w szczeglnoci postanowienia, o ktrych mowa w art. 150 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
8) przeprowadza kontrole:
a) systemowe w Krajowym Orodku jako instytucji poredniczcej
w rozumieniu art. 2 pkt 13 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego
Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym,
b) prawidowoci realizacji zada przez beneficjentw w rozumieniu art.
2 pkt 9 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy
Najbardziej Potrzebujcym w ramach operacji finansowanych
z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym, zgodnie
z systemem realizacji Programu Operacyjnego.
2. Do kontroli, o ktrych mowa w ust. 1 pkt 8, stosuje si odpowiednio
przepisy art. 23 ust. 1, 1a, 2 i 410 oraz art. 25 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.
o zasadach realizacji programw w zakresie polityki spjnoci finansowanych
w perspektywie finansowej 20142020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 i 1475), z tym
e kontrole prawidowoci realizacji zada przez beneficjentw mog by
przeprowadzane nie pniej ni do koca okresu ustalonego zgodnie z art. 51 ust.
1 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej
Potrzebujcym.

Art. 134b. 1. Krajowy Orodek uczestniczy w realizacji Programu


Operacyjnego jako:

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 110/120

1) instytucja poredniczca w rozumieniu art. 2 pkt 13 rozporzdzenia


w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym;
2) beneficjent w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporzdzenia w sprawie
Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym.
2. Do zada Krajowego Orodka naley w szczeglnoci:
1) przygotowanie i przeprowadzenie postpowa o udzielenie zamwienia
publicznego na dostawy artykuw spoywczych do magazynw organizacji
partnerskich;
2) zawieranie z organizacjami partnerskimi i rozliczanie umw
o dofinansowanie projektw, ktre okrelaj szczegowe warunki
dofinansowania projektw zgodnie z art. 206 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych;
3) realizacja wypat dla przedsibiorcw z tytuu zakupu ywnoci, o ktrym
mowa w art. 26 ust. 2 lit. a rozporzdzenia w sprawie Europejskiego
Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym, wypat dla organizacji
partnerskich bdcych beneficjentami, z tytuu kosztw administracyjnych
oraz kosztw transportu i magazynowania, o ktrych mowa w art. 26 ust. 2
lit. c rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej
Potrzebujcym, oraz kosztw rodkw towarzyszcych, o ktrych mowa
w art. 26 ust. 2 lit. e rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu
Pomocy Najbardziej Potrzebujcym;
4) opracowanie procedur dokonywania czynnoci w ramach realizacji Programu
Operacyjnego;
5) przeprowadzanie kontroli u przedsibiorcw i w organizacjach partnerskich
w zakresie realizacji operacji finansowanych w ramach Europejskiego
Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym;
6) odzyskiwanie kwot nienalenie wypaconych przedsibiorcom
i organizacjom partnerskim, a take nakadanie korekt finansowych
w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach
realizacji programw w zakresie polityki spjnoci finansowanych
w perspektywie finansowej 20142020;
7) sprawozdawczo do ministra waciwego do spraw zabezpieczenia
spoecznego;

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 111/120

8) realizacja dziaa w ramach informowania i komunikacji, o ktrych mowa


w art. 19 ust. 1 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy
Najbardziej Potrzebujcym.
3. Do dziaa okrelonych w ust. 2 pkt 5 i 6 stosuje si odpowiednio art. 22
ust. 2 pkt 2 i 3, art. 24 ust. 16 i 810, art. 25 oraz art. 26 ust. 6 ustawy z dnia
11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programw w zakresie polityki spjnoci
finansowanych w perspektywie finansowej 20142020, z tym e na potrzeby
realizacji zada w ramach Programu Operacyjnego:
1) nieprawidowoci indywidualn jest nieprawidowo, o ktrej mowa
w art. 2 pkt 16 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy
Najbardziej Potrzebujcym;
2) nieprawidowoci systemow jest nieprawidowo, o ktrej mowa w art. 2
pkt 18 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy
Najbardziej Potrzebujcym;
3) w przypadku gdy kwoty nieprawidowo poniesionych wydatkw nie mona
okreli, warto korekty finansowej ustala si na podstawie art. 53
ust. 2 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy
Najbardziej Potrzebujcym.
4. Zadania, o ktrych mowa w ust. 2, s wykonywane przez Krajowy Orodek
na podstawie porozumienia o powierzeniu zada instytucji poredniczcej,
zawartego z ministrem waciwym do spraw zabezpieczenia spoecznego,
zawierajcego w szczeglnoci zobowizanie do stosowania wytycznych,
o ktrych mowa w art. 134a ust. 1 pkt 6.
5. Powierzone zadania Krajowy Orodek wykonuje zgodnie z systemem
realizacji Programu Operacyjnego, zawierajcym warunki i procedury
obowizujce instytucje uczestniczce w realizacji Programu Operacyjnego,
obejmujce w szczeglnoci zarzdzanie, monitorowanie, sprawozdawczo,
kontrol i ewaluacj oraz sposb koordynacji dziaa podejmowanych przez
instytucje. Podstaw systemu realizacji Programu Operacyjnego mog stanowi
w szczeglnoci przepisy prawa powszechnie obowizujcego, wytyczne,
o ktrych mowa w art. 134a ust. 1 pkt 6, dokumenty okrelajce system zarzdzania
i kontroli oraz procedury dziaania waciwych instytucji.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 112/120

6. Umowy, o ktrych mowa w ust. 2 pkt 2, s zawierane po przedoeniu


przez organizacje partnerskie wnioskw o dofinansowanie projektw z tytuu
kosztw administracyjnych, transportu i magazynowania oraz wnioskw
o dofinansowanie projektw z tytuu rodkw towarzyszcych, zawierajcych
midzy innymi planowane do osignicia w danym okresie wartoci wskanikw
dystrybucji artykuw spoywczych i wskanikw realizacji dziaa na rzecz
wczenia spoecznego, z uwzgldnieniem wytycznych przekazanych przez
instytucj zarzdzajc.
7. W przypadkach nieprawidowej realizacji przez Krajowy Orodek zada
powierzonych zgodnie z ust. 4, nieprzestrzegania przepisw prawa lub dziaania
niezgodnie z systemem realizacji Programu Operacyjnego, w tym z Programem
Operacyjnym lub wytycznymi instytucji zarzdzajcej, a take zaistnienia
okolicznoci, o ktrych mowa w art. 55 ust. 1 rozporzdzenia w sprawie
Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym, zwanych dalej
uchybieniami, minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego moe:
1) wyda Krajowemu Orodkowi rekomendacje wskazujce uchybienia, ktre
powinny zosta usunite, oraz wskaza termin na ich usunicie;
2) zobowiza Krajowy Orodek do podjcia okrelonych dziaa naprawczych
oraz wskaza termin ich wykonania;
3) wstrzyma albo wycofa cz albo cao dofinansowania z pomocy
technicznej dla Krajowego Orodka, jeeli dopuci si uchybie, nie usun
ich w terminie lub nie wykona dziaa naprawczych;
4) wystpi do ministra waciwego do spraw rozwoju regionalnego
o zawieszenie desygnacji Krajowemu Orodkowi.

Art. 134c. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego


zatwierdza opracowane przez Krajowy Orodek procedury dokonywania czynnoci
w ramach powierzonych Krajowemu Orodkowi zada.

Art. 134d. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego lub, za


jego zgod, Krajowy Orodek mog powierzy realizacj czynnoci technicznych
zwizanych z przeprowadzaniem bada jakociowych artykuw dostarczanych do
organizacji partnerskich innym podmiotom na podstawie odpowiednio
porozumienia lub umowy.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 113/120

Art. 134e. Minister waciwy do spraw finansw publicznych wykonuje


funkcje instytucji certyfikujcej w rozumieniu art. 33 rozporzdzenia w sprawie
Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym.

Art. 134f. Szef Krajowej Administracji Skarbowej wykonuje funkcje


instytucji audytowej w rozumieniu art. 34 rozporzdzenia w sprawie Europejskiego
Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym.

Art. 134g. 1. Minister waciwy do spraw rozwoju regionalnego udziela


desygnacji, zawiesza desygnacj lub wycofuje desygnacj w rozumieniu ustawy
z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programw w zakresie polityki spj-
noci finansowanych w perspektywie finansowej 20142020 na zasadach
i w trybie okrelonych w tej ustawie, z tym e warunkiem uzyskania desygnacji
przez instytucj zarzdzajc, instytucj poredniczc i instytucj certyfikujc
jest spenienie kryteriw okrelonych w zaczniku IV do rozporzdzenia
w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujcym.
2. W przypadku zawieszenia desygnacji:
1) podmiot, ktremu zawieszono desygnacj, przygotowuje i przedstawia
ministrowi waciwemu do spraw rozwoju regionalnego plan dziaa
naprawczych w terminie wskazanym przez tego ministra;
2) minister waciwy do spraw rozwoju regionalnego, po zasigniciu opinii
komitetu do spraw desygnacji, wskazuje dziaania, ktrych podmiot, ktremu
zawieszono desygnacj, nie moe wykonywa.
3. Skutkiem zawieszenia lub wycofania desygnacji jest wstrzymanie
certyfikacji wydatkw do Komisji Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego
w zakresie odpowiadajcym zawieszeniu lub wycofaniu desygnacji.
4. W przypadku zrealizowania planu dziaa naprawczych w terminie w nim
okrelonym minister waciwy do spraw rozwoju regionalnego przekazuje
podmiotowi, ktremu zawieszono desygnacj, pisemn informacj o cofniciu
zawieszenia.

Art. 134h. 1. Projekt Programu Operacyjnego jest przyjmowany przez Rad


Ministrw, w drodze uchway, przed skierowaniem do Komisji Europejskiej.
2. Przepis ust. 1 stosuje si odpowiednio w przypadku zmiany Programu
Operacyjnego.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 114/120

3. Rada Ministrw moe upowani ministra waciwego do spraw


zabezpieczenia spoecznego do dokonywania zmian Programu Operacyjnego
w zakresie okrelonym w upowanieniu. Minister waciwy do spraw
zabezpieczenia spoecznego informuje Rad Ministrw o dokonanych zmianach
nie pniej ni w terminie miesica od dnia przekazania zmian do Komisji
Europejskiej.
4. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego ogasza
w Dzienniku Urzdowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski komunikat
o:
1) podjciu przez Komisj Europejsk decyzji zatwierdzajcej Program
Operacyjny lub jego zmiany;
2) adresie strony internetowej, na ktrej instytucja zarzdzajca publikuje
Program Operacyjny oraz jego zmiany;
3) terminie, od ktrego Program Operacyjny lub jego zmiany bd stosowane.

Art. 134i. (uchylony)

Art. 134j. Do organizacji partnerskich mog by dostarczane wycznie


produkty wyprodukowane na terytorium Unii Europejskiej lub pastw
czonkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) stron
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub przez podmioty zagraniczne
z pastw niebdcych stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
ktre mog korzysta ze swobody przedsibiorczoci na podstawie umw
zawartych przez te pastwa ze Wsplnot Europejsk i jej pastwami
czonkowskimi.

Art. 134k. Do wyboru przez instytucj zarzdzajc organizacji partnerskich


stosuje si odpowiednio przepisy art. 37 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 3a7, art. 38 ust.
1 pkt 1, art. 39, art. 40 ust. 2, art. 4144, art. 45 ust. 47, art. 46 ust. 1, 3 i 4, art. 50,
art. 53 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 54, art. 57, art. 58 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 59
67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programw w zakresie
polityki spjnoci finansowanych w perspektywie finansowej 20142020, przy
czym instytucj waciw do wyboru organizacji partnerskich oraz do rozpatrzenia
protestu jest minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 115/120

Art. 134l. Minister waciwy do spraw zabezpieczenia spoecznego


w porozumieniu z ministrem waciwym do spraw rynkw rolnych okreli,
w drodze rozporzdzenia, szczegowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania
przez Krajowy Orodek wypat w ramach Programu Operacyjnego, uwzgldniajc
konieczno realizacji celw w nim okrelonych, efektywnego i skutecznego
wykorzystania pomocy finansowej oraz zapewnienia przejrzystoci jej udzielania.

DZIA IV

Przepisy zmieniajce, przejciowe i kocowe

Rozdzia 1

Przepisy zmieniajce

Art. 135143. (pominite)

Rozdzia 2

Przepisy przejciowe i kocowe

Art. 144. Ilekro w obowizujcych przepisach jest mowa o:


1) zasiku staym wyrwnawczym rozumie si przez to zasiek stay;
2) ustawie o pomocy spoecznej rozumie si przez to niniejsz ustaw;
3) wywiadzie rodowiskowym (rodzinnym) rozumie si przez to rodzinny
wywiad rodowiskowy.

Art. 145. Pierwsz weryfikacj kryteriw dochodowych przeprowadza si


w 2006 r.

Art. 146. 1. Do umw w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu


pomocy spoecznej stosuje si dotychczasowe przepisy dotyczce zlecania zada.
2. Umowy w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy spoecznej
zawarte przed dniem wejcia w ycie ustawy zachowuj moc do czasu ich
wyganicia lub rozwizania, nie duej jednak ni do dnia 31 grudnia 2008 r.

Art. 147. 1. W 2004 r. minimalna wysoko zasiku okresowego wynosi:


1) w przypadku osoby samotnie gospodarujcej 20% rnicy midzy kryterium
dochodowym osoby samotnie gospodarujcej a dochodem tej osoby;
2) w przypadku rodziny 15% rnicy midzy kryterium dochodowym rodziny
a dochodem rodziny.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 116/120

2. W 2005 r. minimalna wysoko zasiku okresowego wynosi:


1) w przypadku osoby samotnie gospodarujcej 30% rnicy midzy kryterium
dochodowym osoby samotnie gospodarujcej a dochodem tej osoby;
2) w przypadku rodziny 20% rnicy midzy kryterium dochodowym rodziny
a dochodem rodziny.
3. W 2006 r. i 2007 r. minimalna wysoko zasiku okresowego wynosi:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarujcej 35% rnicy midzy kryterium
dochodowym osoby samotnie gospodarujcej a dochodem tej osoby,
2) w przypadku rodziny 25% rnicy midzy kryterium dochodowym rodziny
a dochodem rodziny
przy czym art. 8 ust. 2 stosuje si odpowiednio.
4. W 2004 r. gminy otrzymuj dotacj celow z budetu pastwa na pokrycie
wydatkw na zasiki okresowe w czci okrelonej w ust. 1.
5. W 2005 r. gminy otrzymuj dotacj celow z budetu pastwa na pokrycie
wydatkw na zasiki okresowe w czci okrelonej w ust. 2.
6. W 2006 r. i 2007 r. gminy otrzymuj dotacj celow na pokrycie wydatkw
na zasiki okresowe w czci okrelonej w ust. 3.
7. Od 2008 r. gminy otrzymuj dotacj celow na pokrycie wydatkw na
zasiki okresowe w czci okrelonej w art. 38 ust. 3.
8. Kwota zasiku finansowana z dotacji nie moe by nisza ni 20 z.

Art. 148. Gminy otrzymuj dotacj celow z budetu pastwa na obsug


zada wasnych dotowanych z budetu pastwa. W tym przypadku art. 115 nie
stosuje si.

Art. 149. 1. Z dniem wejcia w ycie ustawy wygasaj decyzje wydane na


podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spoecznej (Dz. U.
z 1998 r. poz. 414, z pn. zm.10)), z wyjtkiem decyzji okrelonych w ust. 2 i 3
oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy.
2. Decyzje przyznajce wiadczenia na podstawie art. 16, 17, 18, 21 oraz 31
ust. 610 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spoecznej realizuje si

10)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U. z 1998 r. poz. 668,
756, 1118 i 1126, z 1999 r. poz. 170, 885 i 1001, z 2000 r. poz. 136 i 238, z 2001 r. poz. 748,
961, 973, 1194, 1349 i 1792, z 2003 r. poz. 79, 389, 1143, 1176, 1268, 1304, 1966 i 2255 oraz
z 2004 r. poz. 593.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 117/120

wedug przepisw dotychczasowych, przez czas, na jaki te decyzje zostay wydane,


nie duej ni do dnia 31 grudnia 2004 r.
3. Zachowuj moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy spoecznej oraz
decyzje o umieszczeniu w domu pomocy spoecznej wydane przed dniem wejcia
w ycie niniejszej ustawy.

Art. 150. Do spraw wszcztych i niezakoczonych przed dniem wejcia


w ycie ustawy stosuje si przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeeniem art. 150a.

Art. 150a. Do spraw o przyznanie zasiku staego, w ktrych do dnia


30 kwietnia 2004 r. organ waciwy nie wyda decyzji ostatecznej, stosuje si
przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spoecznej.

Art. 151. 1. Z dniem 1 stycznia 2005 r. domy pomocy spoecznej dla matek
z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy staj si orodkami wsparcia domami dla
matek z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy, o ktrych mowa w art. 47 ust. 4.
2. Osoby umieszczone w domu pomocy spoecznej dla matek z maoletnimi
dziemi i kobiet w ciy przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby skierowane do
takiego domu przed dniem 1 stycznia 2004 r., po dniu 1 stycznia 2005 r. ponosz
odpatno na dotychczasowych zasadach. Decyzje o odpatnoci wydaje starosta
powiatu prowadzcego dom.
3. Powiat, ktry prowadzi lub zleca prowadzenie domw dla matek
z maoletnimi dziemi i kobiet w ciy, przeznacza na utrzymanie osb, o ktrych
mowa w ust. 2, cz rodkw pochodzcych z dotacji celowej z budetu pastwa
ustalonej dla domw pomocy spoecznej na zasadach okrelonych w ustawie z dnia
13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorzdu terytorialnego (Dz. U.
z 2017 r. poz. 1453).

Art. 152. 1. Domy pomocy spoecznej, ktre nie osigaj obowizujcego


standardu, s obowizane do opracowania i realizacji programu naprawczego do
koca 2010 r.
2. Podmiotowi prowadzcemu dom pomocy spoecznej, ktry jeszcze nie
osign obowizujcego standardu, wojewoda wydaje zezwolenie warunkowe na
czas realizacji programu naprawczego.
3. Zachowuj moc zezwolenia na prowadzenie domu pomocy spoecznej
wydane przed dniem wejcia w ycie ustawy.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 118/120

4. Zezwolenia warunkowe na prowadzenie domu pomocy spoecznej


zachowuj moc nie duej ni do dnia 31 grudnia 2010 r.
5. Od dnia 1 stycznia 2009 r. organ gminy nie moe kierowa osb do domu
pomocy spoecznej prowadzonego na podstawie zezwolenia warunkowego.
6. Opata za pobyt w domu pomocy spoecznej prowadzonym na podstawie
zezwolenia warunkowego po dniu 31 grudnia 2007 r. nie moe ulec podwyszeniu,
a do miesica, w ktrym zostanie wydane zezwolenie na prowadzenie domu
pomocy spoecznej.

Art. 153. Podmioty prowadzce w dniu wejcia w ycie niniejszej ustawy


placwki zapewniajce caodobow opiek osobom niepenosprawnym,
przewlekle chorym lub osobom w podeszym wieku, ktre w dniu wejcia w ycie
ustawy nie speniaj wymaga, o ktrych mowa w art. 67 i 68, s obowizane
dostosowa do tych wymaga placwki w terminie jednego roku od dnia wejcia
w ycie ustawy.

Art. 154. (uchylony)

Art. 155. 1. Do osb umieszczonych w domu pomocy spoecznej na


podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. stosuje si
dotychczasowe przepisy o waciwoci miejscowej gminy.
2. Kwota dotacji celowej z budetu pastwa na domy pomocy spoecznej
wyliczona zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach
jednostek samorzdu terytorialnego moe by w uzasadnionych przypadkach
zmniejszona lub zwikszona, nie wicej jednak ni o 20%, w zalenoci od
znajdujcych si w powiecie typw domw oraz uzyskanych dochodw z tytuu
odpatnoci za pobyt w domu, z zastrzeeniem ust. 2a.
2a. W przypadku powiatw prowadzcych lub zlecajcych prowadzenie
domw pomocy spoecznej, o ktrych mowa w art. 56 pkt 5, dotacja moe by
w uzasadnionych przypadkach zwikszona, nie wicej jednak ni o 50%.
3. W stosunku do osb umieszczonych w domu pomocy spoecznej na
podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r., decyzje
zmieniajce decyzje o odpatnoci i o skierowaniu do domu pomocy spoecznej
wydaje starosta waciwy ze wzgldu na pooenie domu.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 119/120

Art. 156. 1. Osoby, ktre przed dniem wejcia w ycie niniejszej ustawy byy
zatrudnione na stanowisku pracownika socjalnego na podstawie dotychczasowych
przepisw, zachowuj uprawnienia do wykonywania zawodu.
1a. Osoby, ktre przed dniem 1 maja 2004 r. ukoczyy studia wysze na
kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia, politologia i nauki spoeczne lub
socjologia, mog wykonywa zawd pracownika socjalnego.
2. Osoby kierujce placwkami opiekuczo-wychowawczymi i orodkami
adopcyjno-opiekuczymi powinny ukoczy specjalizacj nie pniej ni do koca
2005 r.; osobom tym zalicza si sta pracy w placwkach opiekuczo-
-wychowawczych i orodkach adopcyjno-opiekuczych.
3. Osoby, ktre w okresie 3,5 roku od dnia wejcia w ycie ustawy ukocz
studia wysze magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia
lub socjologia, mog wykonywa zawd pracownika socjalnego.
3a. Osoby, ktre przed dniem 1 maja 2004 r. rozpoczy studia wysze
licencjackie lub wysze magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia,
politologia lub socjologia, po uzyskaniu dyplomu ukoczenia tych studiw mog
wykonywa zawd pracownika socjalnego.
4. Osoby zatrudnione przed dniem wejcia w ycie ustawy na stanowisku
aspiranta pracy socjalnej, ktre w okresie 3,5 roku od dnia wejcia w ycie ustawy
ukocz studia wysze na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub
socjologia i uzyskaj tytu licencjata, mog wykonywa zawd pracownika
socjalnego.
5. Osoby zatrudnione przed dniem wejcia w ycie ustawy na stanowisku
aspiranta pracy socjalnej, ktre w okresie 5,5 roku od dnia wejcia w ycie ustawy
ukocz studia wysze magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia,
politologia lub socjologia, mog wykonywa zawd pracownika socjalnego.

Art. 157. Rada Pomocy Spoecznej powoana w 2003 r. dziaa przez okres
kadencji, ktry wynosi 3 lata.

Art. 158. Dodatek pielgnacyjny nie przysuguje osobom przebywajcym


w ponadgminnym domu pomocy spoecznej, skierowanym do domu pomocy
spoecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r., chyba e przebywaj poza tym domem
przez okres duszy ni 2 tygodnie w miesicu.

2017-09-26
Kancelaria Sejmu s. 120/120

Art. 159. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie


ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spoecznej zachowuj moc do czasu
wydania przepisw wykonawczych na podstawie tej ustawy.

Art. 160. Traci moc ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spoecznej.

Art. 161. Ustawa wchodzi w ycie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjtkiem:
1) art. 135, ktry wchodzi w ycie z dniem ogoszenia11), z moc od dnia
1 stycznia 2004 r.;
2) art. 5 pkt 3, ktry wchodzi w ycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolit
Polsk czonkostwa w Unii Europejskiej12);
3) art. 86 ust. 2 i art. 140, ktre wchodz w ycie z dniem 1 stycznia 2005 r.

11)
Ustawa zostaa ogoszona w dniu 15 kwietnia 2004 r.
12)
Rzeczpospolita Polska uzyskaa czonkostwo w Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r.

2017-09-26