You are on page 1of 32

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΕΩΡΩΝ & ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2018  ΤΕΥΧΟΣ 09

Αφιέρωμα στην 3η Γιορτή
Μανιταριού
Περιεχόμενα

Σημείωμα της έκδοσης.............................................................................................................................................. 3
Τα νέα του Μουσείου................................................................................................................................................. 4
Μουσειακά Παραλειπόμενα................................................................................................................................... 5
Τα διοράματα του Μουσείου.............................................................................................................................6-7
Τα ζώα του Μουσείου................................................................................................................................................ 8
ΙΑΝ Τα μανιτάρια του Μουσείου.................................................................................................................................... 9
ΦΕΒ Πρώτη έντυπη παρουσίαση μανιταριών...................................................................................................10-11
ΜΑΡ Η λευκή τρούφα των 510 γραμμαρίων.......................................................................................................... 12
2018 Οι συνταγές μας........................................................................................................................................................ 13
Έγραψαν για μας....................................................................................................................................................... 14
Αφιέρωμα στη Γιορτή Μανιταριού.............................................................................................................15-18
Η σελίδα της ΑΝΙΜΑ.............................................................................................................................................. 19
Η σελίδα της WWF Ελλάς................................................................................................................................... 20
Η σελίδα της Δράσης για την Άγρια Ζωή..................................................................................................... 21
Η σελίδα της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας.................................................................................. 22
Η σελίδα του Φορέα Διαχείρισης Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου....................................... 23
Η σελίδα της Καλλιστώ-Περιβαλλοντική οργάνωση για την άγρια ζωή και τη φύση.............. 24
Βιβλιοπαρουσιάσεις................................................................................................................................................ 25
Περιβαλλοντικά νέα.........................................................................................................................................26-27
Δράσεις Μουσείων.................................................................................................................................................. 28
Αρθρογραφία ........................................................................................................................................................... 29
Μικρές συνεντεύξεις............................................................................................................................................... 30

Εκδότης: Φωτογραφία Εξωφύλλου:
Μουσείο Φυσικής Ιστορία Μετεώρων Coprinus comatus
& Μουσείο Μανιταριών Γιώργος Κωνσταντινίδης

Συντακτική Oμάδα:
Κωνσταντινίδης Γιώργος
Λεγάκις Αναστάσιος
Λιέας Νίκος
Πάλλα Βίκυ
Παπακώστα Ελευθερία
Παραλυκίδης Νίκος

Υπεύθυνη Περιοδικού:
Βίκυ Πάλλα
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων
Δημιουργικό - Eκτύπωση: & Μουσείο Μανιταριών
Λυχνία Α.Ε. Πίνδου 20 Καλαμπάκα
Ανδραβίδας 7, 13671 Χαμόμυλο Αχαρνών Τ.Κ. 42200
Τηλ: 2432024959 Fax: 2432024001
Τ. 210 3410436, F. 210 3425967 mail: info@meteoramuseum.gr
lyhnia.com • info@lyhnia.com www.meteoramuseum.gr

09ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ
ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΕΩΡΩΝ &
ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ
Νίκος Πάλλας
Διευθυντής του Μουσείου

Βασικός κανόνας για την επιτυχία μιας πρωτοβουλίας, οποιασδήποτε μορφής, είναι η στήριξη και
πολύ περισσότερο η συμμετοχή σ’αυτήν μεγάλου αριθμού πολιτών. Είναι ένα βασικό κριτήριο, το
Σημείωμα της
οποίο σου επιτρέπει έναν ασφαλή απολογισμό, αλλά και έναν ενδεχόμενο επανασχεδιασμό της. έκδοσης
Σήμερα, σε μια εποχή κοινωνικής και οικονομικής κρίσης, οφείλεις να συνυπολογίζεις σειρά νέων
παραμέτρων: Τη μείωση των εισοδημάτων, τον περιορισμό των δυνατοτήτων διασκέδασης, την
επαναληψιμότητα που κουράζει κ.α. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο, ότι μια σχετικά πρόσφατη έρευνα
του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, σχετικά με την κατανάλωση πολιτιστικών προϊόντων,
αποδεικνύει μία δραματική μείωση σε σχέση με το παρελθόν.
Το ερώτημα που τίθεται επομένως σήμερα και αφορά φορείς με έναν αυξημένο κοινωνικό ρόλο,
όπως τα μουσεία, είναι τι είδους πρωτοβουλίες μπορούν να πάρουν, οι οποίες να ενσωματώνουν
τα προαναφερθέντα δεδομένα, ενώ ταυτόχρονα να διαθέτουν ποιότητα και πρωτοτυπία.
Στα πλαίσια αυτά, το Μουσείο Φυσικής Ιστορία Μετεώρων & Μουσείο Μανιταριών, ανιχνεύει
τον δικό του δρόμο: Προσπαθεί καθημερινά να υπερβεί τη στατικότητα που χαρακτηρίζει πολλά 3
μουσεία, ενώ ταυτόχρονα ξεδιπλώνει δράσεις που το συνδέουν στενά με την τοπική κοινωνία.
Παράλληλα, προσφέρει τις ψηφίδες του στην ευρύτερη αναπτυξιακή προσπάθεια, συμβάλλοντας
με τον τρόπο του στην αύξηση του τοπικού ΑΕΠ.
Προσπαθεί να ξεφύγει από μια ελιτίστικη νοοτροπία, που πολλές φορές χαρακτήριζε τα μουσεία
στο παρελθόν, και να απευθυνθεί σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, ακόμα και σε αποκλεισμένες
ομάδες ανθρώπων, προκειμένου να τους φέρει κοντά στα μηνύματα και τις επιδιώξεις του.
Η κρίση, σε καμία περίπτωση, δεν αποτελεί για μας ανασχετικό παράγοντα πρωτοβουλιών.
Αντίθετα, αποτελεί την αφορμή για να γεννηθούν ιδέες και δημιουργικές προτάσεις, που
οριοθετούν το νέο κόσμο των μουσείων, έξω από καθιερωμένα πλαίσια και πρακτικές.
Κάτω απ’αυτή τη λογική προσπαθούμε να συνδέσουμε το μουσείο με τον τουρισμό και την
ανάπτυξη νέων τουριστικών προϊόντων(π.χ κυνήγι τρούφας), αλλά και με τον πρωτογενή τομέα
και τον τομέα της διατροφής(π.χ προϊόντα μανιταριών).
Είμαστε υπέρ ενός ΜΟΥΣΕΙΟΥ-ΟΜΠΡΕΛΑ, που θα έχει υπό την σκέπη του σειρά δράσεων και
πρωτοβουλιών εντός και εκτός μουσείου, μεγάλο μέρος των οποίων πρέπει να προσφέρονται
δωρεάν.
Πέραν αυτού δεν υπάρχει άλλος δρόμος, ο οποίος θα εγγυάται την επιβίωση ενός μουσείου
αλλά και την ευρεία κοινωνική του προσφορά.

Υ.Γ. Ως παράδειγμα προς επιβεβαίωση των παραπάνω, αναφέρω την 3η Γιορτή Μανιταριού!
Αποτελεί σημείο συνάντησης της ανιδιοτελούς προσφοράς, με την κοινωνική συμμετοχή και
την ενεργό υποστήριξη.
Τα νέα του Σταθερά πρώτο το μουσείο
Μουσείου

Επιβράβευση Ι

Όταν ένα ελληνικό προϊόν φιγουράρει στις κορυφαίες θέσεις του Πέραν των μεγάλων διακρίσεων που λαμβάνει
Amazon, του Νο 1 πωλητή λιανικής στον κόσμο, πρέπει όλοι να για δύο συνεχόμενες χρονιές το μουσείο από
αισθανόμαστε υπερήφανοι. Εμείς έχουμε λόγο να είμαστε διπλά το μεγαλύτερο ταξιδιωτικό ιστότοπο στον
υπερήφανοι, αφού ορισμένα από τα προϊόντα μας, αφενός έχουν κόσμο TripAdvisor , καταλαμβάνει και μια άλλη
καταχωρηθεί, με βάση πολύ αυστηρά κριτήρια, στον κατάλογο Luxury
ξεχωριστή θέση! Κατατάσσεται πρώτο στις
Food and Drink Store της Amazon.co.uk, αφετέρου βρίσκονται στις
κορυφαίες θέσεις ομοειδών προϊόντων. Η χαρά μας εντείνεται αν προτιμήσεις των επισκεπτών μεταξύ είκοσι(!)
4 μουσείων της περιφέρειας Θεσσαλίας.
αναλογιστεί κανείς το σύντομο χρονικό διάστημα της παρουσίας
τους στον συγκεκριμένο ιστότοπο, ο οποίος δεν ξεπερνά τον ένα Μας τιμά δε ιδιαίτερα το γεγονός, καθώς η
χρόνο. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι την ώρα που γράφονται αυτές κατάταξη αυτή, αποτελεί την αυθεντική και
οι γραμμές το Ελαιόλαδο με Λευκή Τρούφα είναι στη θέση Νο 9(!)
άμεση καταγραφή των εντυπώσεων εκείνων που
μεταξύ 148 ειδών, ενώ το Αγαρικό σε λάδι βρίσκεται στη θέση 12
μεταξύ 616(!) ομοειδών προϊόντων. Χωρίς αμφιβολία, πρόκειται για επισκέπτονται τα μουσεία. Αυτό κατά τη γνώμη
επιβράβευση μίας προσπάθειας, που στοχεύει στην ανάδειξη γενικά μας έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από οποιοδήποτε
των μανιταριών, ως κορυφαία διατροφική επιλογή. Χαιρόμαστε ιδι- άλλο βραβείο. Τους ευχαριστούμε γι’αυτό και
αίτερα που το μουσείο μας συμβάλλει με έμπρακτα αποτελέσματα
υποσχόμαστε να γινόμαστε συνεχώς καλύτεροι,
σε αυτή την προσπάθεια.
ώστε να ικανοποιείται και ο πλέον απαιτητικός
επισκέπτης.
Επιβράβευση ΙΙ

Συνεργασία ξανά

Το μουσείο και η
γνωστή σε όλους
γαλακτοβιομηχα-
νία ΟΛΥΜΠΟΣ,
έχουν καθιερώσει
πλέον μια ιδιαίτε-
Η συμμετοχή και μόνο σε μία διεθνή έκθεση προϊόντων αποτε- ρα εποικοδομη-
λεί σημαντικό γεγονός για κάθε συμμετέχοντα. Όταν μάλιστα
τική συνεργασία.
πρόκειται για μία ιδιαίτερα ποιοτική έκθεση, η οποία απευ-
Για δεύτερη φορά πάνω από 3.000(!) μαθητές, από
θύνεται κατά κύριο λόγο σε ειδικούς, τότε το γεγονός αυτό
αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία και αποδεικνύει την πίστη διάφορες περιοχές της χώρας, θα επισκεφθούν δω-
του παραγωγού στην αξία και στην ποιότητα του προϊόντος του. ρεάν το μουσείο, θα συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά
Ακόμα δε περισσότερο, όταν μιλάμε για την Taste of London, προγράμματα, θα ενημερωθούν για τα ζώα και τα
που πραγματοποιήθηκε φέτος το διάστημα 16-19 Νοεμβρίου, μανιτάρια, αποκομίζοντας σπουδαία περιβαλλοντικά
στο Λονδίνο. Μία έκθεση που επισκέπτονται ανελλιπώς βρα- μηνύματα. Τη συμμετοχή των μαθητών χρηματοδοτεί
βευμένοι σεφ και ιδιοκτήτες κορυφαίων εστιατορίων του εξω- η ΟΛΥΜΠΟΣ, γεγονός που αποδεικνύει για άλλη
τερικού. Τα μανιταροπροϊόντα του μουσείου είχαν την τιμητική
μια φορά την ιδιαίτερη ευαισθησία που έχει για
τους στην έκθεση αυτή και απέσπασαν ιδιαίτερα κολακευτικά
τη φύση και την καλλιέργεια της περιβαλλοντικής
σχόλια. Η παρουσία τους στην εν λόγω έκθεση, δεν μπορεί
παρά να αποτελεί μία δεύτερη επιβράβευση μέσα σε πολύ ευαισθησίας των μαθητών. Στο τέλος της επίσκε-
μικρό χρονικό διάστημα, που πολλαπλασιάζει τις ευθύνες μας ψης ο κάθε μαθητής παίρνει, επίσης δωρεάν, μια
για ποιοτικά και εύγευστα προϊόντα. τσάντα με προϊόντα της. Αξίζουν συγχαρητήρια στην
εταιρεία για τις πρωτοβουλίες της!
«Τουρισμός της μιας νύχτας» Μουσειακά
Παραλειπόμενα
Μεγάλη συμπαράσταση

Ένα χρόνιο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ευρύτερη
περιοχή των Μετεώρων, είναι η αναντιστοιχία που
υπάρχει μεταξύ επισκεπτών και διανυκτερεύσεων.
Ένας πολύ μεγάλος αριθμός, κυρίως ξένων, έχει
μόνο μία διανυκτέρευση (εξού και το «τουρισμός
της μιας νύχτας»), με αποτέλεσμα να δημιουργείται
μία ακόμα αναντιστοιχία, μεταξύ αριθμού επισκε-
πτών και εσόδων. Πολλοί τουρίστες, μικρά έσοδα!
Είναι ένα θέμα που συζητείται χρόνια, λύση δεν Για την 3η Γιορτή Μανιταριού θα διαβάσετε σε επόμενες σελίδες. 5
βρίσκεται και η μοιρολατρία έχει εγκατασταθεί Εδώ αισθανόμαστε την ανάγκη να ευχαριστήσουμε δημόσια και
για τα καλά. Κατά τη γνώμη μας λύσεις υπάρχουν. από αυτό το βήμα, την τοπική κοινωνία, τους φορείς και τους
Αρκεί να γίνει διάλογος επί συγκεκριμένων προ- επαγγελματίες της περιοχής, για τη συμμετοχή και την ένθερμη
τάσεων που ήδη έχουν κατατεθεί. Ας πάρουν την υποστήριξή τους. Φέτος η υποστήριξη αλλά και η θερμότητα των
πρωτοβουλία όλοι οι θεσμικοί φορείς της περιοχής. εκδηλώσεων ήταν συγκινητική. Το εκλαμβάνουμε ως δείγμα, ότι
Η συμπαράσταση και η συμμετοχή μας με νέες όλοι κατανοούν πλέον πως η Γιορτή έχει γίνει θεσμός που αγκα-
ιδέες είναι δεδομένη! λιάζεται απ’ όλους. Τους ευχαριστούμε θερμά.

Ξανά στο Μύλο των ξωτικών
Σχολεία και κυνήγι τρούφας

Στα πλαίσια της εκπαίδευσης των μαθητών προ-
βλέπεται σειρά δράσεων βιωματικού χαρακτήρα
με περιβαλλοντική θεματολογία. Τα σχολεία και οι
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά συμμετέχουμε στο μεγαλύτερο
αντίστοιχοι υπεύθυνοι επιλέγουν τις επισκέψεις που
Χριστουγεννιάτικο γεγονός της Ελλάδας, το Μύλο των Ξωτικών,
θα πραγματοποιηθούν, μέσα από μια γκάμα επιλο-
που πραγματοποιείται στο πάρκο Ματσόπουλου στα Τρίκαλα.
γών, η οποία όμως δεν εμπλουτίζεται με τη συχνό-
τητα που θα έπρεπε. Αυτό βεβαίως αφορά κυρίως Βασικός στόχος αυτής της συμμετοχής, είναι η ανάδειξη των
τους φορείς που είναι αρμόδιοι να προτείνουν (π.χ δυνατοτήτων που έχει ο επισκέπτης να μεταβεί σε αξιοθέατα και
μουσεία) και δευτερευόντως εκείνους που επιλέ- να λάβει μέρος σε δραστηριότητες που υπάρχουν στην περιοχή.
γουν. Εμείς ως μουσείο, με ιδιαίτερη περιβαλλο- Αναμφισβήτητα βέβαια, προσθέτουμε και το δικό μας χρώμα
ντική ευαισθησία έχουμε κατά καιρούς καταθέσει στη Χριστουγεννιάτικη αυτή πολιτεία, αφού τα μανιτάρια έχουν
διάφορες προτάσεις. Η τελευταία αφορά το κυνήγι τη δική τους ιστορία και σχέση με τις γιορτές αυτές, αλλά και
τρούφας. Μια δράση βιωματική, όπου συνδυάζει τη επειδή φέτος ετοιμάσαμε για τους επισκέπτες ένα εκπληκτικό
μάθηση, τη διασκέδαση και τη γευσιγνωσία, με την διόραμα με άγρια ζώα, για να φωτογραφηθούν μαζί τους και να
ανάδειξη περιβαλλοντικών μηνυμάτων. Πρόκειται τα απολαύσουν. Είναι ταυτόχρονα ένας χώρος, γεμάτος με έξυπνα
για μια μοναδική στην Ελλάδα πρόταση, που όσοι
δώρα και ζωάκια για τους μικρούς αλλά και μανιταροπροϊόντα
την έχουν βιώσει, έφυγαν ενθουσιασμένοι. Σας
για τους μεγάλους.
περιμένουμε…
Από τα
Διοράματα
Αρκτικός βιότοπος
του
Μουσείου
Στο διόραμα του αρκτικού βιότοπου ταιριάζει πραγματικά η φράση ότι «η ομορφιά κρύβεται στην
απλότητα». Μια απλότητα που επιβάλλεται όχι μόνον από τις συνθήκες που επικρατούν στις αρκτικές
περιοχές, αλλά και από το μικρό αριθμό ζώων που διαβιεί σ’ αυτό το άγριας ομορφιάς και σκληρό-
τητας οικοσύστημα.

Ταυτόχρονα η πρόνοια της φύσης για την προστασία των ειδών, αποτυπώνεται ξεκάθαρα μέσα από το
χειμερινό και καλοκαιρινό τρίχωμα των ζώων του διοράματος. Οι δύο αρκτικές αλεπούδες και οι δύο
επίσης αρκτικοί λαγοί εμφανίζονται με λευκό -χειμωνιάτικο και γκρι-καλοκαιρινό τρίχωμα. Οι νόμοι της
προσαρμογής και προσομοίωσης με το φυσικό περιβάλλον, σε όλο τους το μεγαλείο! Μια συμβολική
τοποθέτηση των ζώων στο διόραμα, που αναδεικνύει τη φροντίδα της φύσης, την οποία οφείλουμε να
σεβόμαστε χωρίς υποσημειώσεις και αστερίσκους.

6
7

Η παρουσία του σπάνιου σε ομορφιά Ασπρογέρακου, το οποίο μόλις έχει εξασφαλίσει το γεύμα του, έναν Νανοπρίστη,
παρόλη την ενδεχόμενη σκληρότητά του, έρχεται να αποτυπώσει μια πραγματικότητα και να υποδηλώσει το συνεχή αγώνα
που διεξάγεται στη φύση μεταξύ των ειδών για την επιβίωσή τους.

Δεν θα μπορούσε ασφαλώς να απουσιάζει η Χιονόγλαυκα, με το εξαιρετικά διεισδυτικό της βλέμμα και μάλιστα σε δύο
εκδοχές: Της ενήλικης, η οποία κάθεται και μιας σε νεαρή ηλικία, που εξασκεί τις πτητικές της ικανότητες.

Τέλος, ένα ζευγάρι πανέμορφοι Λαγόποδες, με το κατάλευκο πτέρωμά τους, συμπληρώνουν το μοναδικό αυτό αρκτικό
διόραμα.

Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε, ότι τα σπάνιας αυτής ομορφιάς ζώα αντιμετωπίζουν τεράστιους κινδύνους, εξαιτίας της
κλιματικής αλλαγής. Ας μην είμαστε απαθείς και ας αναλάβουμε τις πρωτοβουλίες που μας αναλογούν.
Επιμέλεια: Βίκυ Πάλλα
Εκπαιδευτικός - Yπεύθυνη έκδοσης Περιοδικού
Τα ζώα του
Μουσείου

Χρυσαετός…
από τα πιο ισχυρά
αρπακτικά της
Ελλάδας!

8

Ο χρυσαετός είναι ημερόβιο αρπακτικό πτηνό και ένας από η επιλογή καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την τοπική
τους πιο ισχυρούς θηρευτές της Ελλάδας. Η επιστημονική διαθεσιμότητα και αφθονία των θηραμάτων. Θηλαστικά
ονομασία του είδους είναι Aquila chrysaetos και περιλαμ- μεσαίου μεγέθους, που θηρεύει τακτικά, είναι αλεπούδες,
βάνει έξι υποείδη. Το χρώμα του είναι καστανό, το οποίο ελάφια, αντιλόπες, αγριοκάτσικα και πρόβατα. Ακόμα,
χρυσίζει στο πίσω μέρος του κεφαλιού, έχει μακριά ουρά, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, έχουν αναφερθεί θηράματα
μεγάλα πόδια και δυνατό ράμφος. Και οι τρείς ονομασίες βάρους 30 κιλών, όπως ενήλικα ζαρκάδια. Η δύναμη που
του είδους, η λατινική chrysaetos, η αγγλική (Golden eagle) ασκούν τα γαμψά νύχια του είναι τόσο μεγάλη που στα
και η ελληνική, παραπέμπουν στην χρυσαφένια απόχρωσή μεγάλα θηλαστικά, όπως τα αιγόμορφα, η επίθεση γίνεται
του. απευθείας στο κεφάλι με αποτέλεσμα τον ακαριαίο θάνα-
Θεωρείται ο 5ος μεγαλύτερος σε άνοιγμα φτερών (188- τό τους. Εκτός από τα θηλαστικά, λεία για τον χρυσαετό
234εκ.) αετός στον κόσμο και ο 7ος βαρύτερος. Παρόλο αποτελούν και πτηνά, τόσο μικρότερα σε μέγεθος όπως οι
που το βάρος του δεν υπερβαίνει τα 10 κιλά, έχει τη δυνα- φασιανοί και οι πέρδικες, όσο και άλλα μεγάλα αρπακτικά
τότητα να σηκώσει και να μεταφέρει μέχρι και 7 κιλά βάρος! όπως όπως διπλοσάινα και γερακίνες.
Επιλέγει συνήθως ορεινές περιοχές και απόκρημνα βουνά, Ο πληθυσμός του χρυσαετού τα τελευταία χρόνια όμως
ύψους έως 5.000 μέτρων, για το χτίσιμο της φωλιάς του. Το παρουσιάζει μείωση. Αυτή οφείλεται κυρίως στις δηλητη-
θηλυκό γεννάει δύο μαύρα αβγά ανάμεσα στον Ιανουάριο ριάσεις, στη λαθροθηρία αλλά και στη μείωση της λείας
και το Σεπτέμβριο, τα οποία έπειτα από 45 ημέρες επωά- του. Για τις δηλητηριάσεις των χρυσαετών ευθύνονται τα
ζονται. Οι νεοσσοί είναι εντελώς λευκοί και ταΐζονται για δηλητηριασμένα δολώματα που απευθύνονται συνήθως σε
50 ημέρες πριν κάνουν τη δική τους απόπειρα να πετάξουν. άλλα ζώα, τα οποία θεωρούνται επιβλαβή, όπως κουνάβια,
Μόνο ένας νεοσσός επιζεί, είτε γιατί σκοτώνει τους άλλους, κοράκια. Όσον αφορά τη μείωση της λείας του, κύριες αιτίες
είτε γιατί τρώει όλο το φαγητό, επειδή είναι ο πιο δυνατός. αποτελούν η εντατικοποίηση της γεωργίας και η εγκατάλειψη
της ορεινής κτηνοτροφίας. Πρέπει να αναφερθεί επίσης, πώς
Ο χρυσαετός δεν έχει ιδιαίτερες προτιμήσεις για ορισμένα
μέχρι 70 χρυσαετοί μπορεί να σκοτωθούν από ανεμογεν-
θηράματα, επιτίθεται σχεδόν σε κάθε μικρό ως μεσαίου
νήτριες κάθε χρόνο, ενώ παρουσιάζουν ευαισθησία στην
μεγέθους ζώο που συναντάει. Σχεδόν 200 είδη θηλαστικών
ανθρώπινη όχληση ακόμη και όταν δεν φωλιάζουν.
και πουλιών έχουν καταγραφεί ως θηράματά του, αλλά
Ευαγγελία Κοτλίδα
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας
Τα μανιτάρια
του Μουσείου

Κρατηρίσκος ο
χρυσίζων: η Χρυσή
Τρομπέτα του
δάσους!

9

Φωτογραφία: Ευαγγελία Κοτλίδα

Τα Κανθαροειδή (Cantharellaceae), είδη που ανήκουν στα ακτινωτά κυματιστή και ρυτιδωμένη, θαμπή ή ελαφρώς
γένη Κανθαρίσκος και Κρατηρίσκος, έχουν διακριθεί από γυαλιστερή, κιτρινοκαφετιά ή πορτοκαλοκαφετιά, με πιο
την αρχαιότητα για το εξαίσιο άρωμα, την υπέροχη γεύση ανοιχτόχρωμη ωχρωπή περίμετρο. Η υμενοφόρα επιφάνεια
αλλά και για τα εντυπωσιακά χρώματα και την ιδιαίτερη είναι κιτρινορόδινη με αποχρώσεις σολομού, με αμυδρές
μορφή τους. Σήμερα θεωρούνται εξέχοντα -από άποψη πτυχές και ρυτίδες που μερικές φορές διχαλώνονται
εδωδιμότητας- γένη και παίζουν σημαντικό ρόλο στην ακανόνιστα και κατεβαίνουν λίγο στο πόδι. Το πόδι, με
οικονομία που βασίζεται στα αυτοφυή, εδώδιμα μανιτάρια, διαστάσεις 2 -7 x 0,5 - 1 εκ., είναι σχεδόν κυλινδρικό ή
τόσο στην Ευρώπη (ιδιαιτέρως στη Βόρεια) όσο και στη πιεσμένο, κούφιο, κατά μήκος αυλακωμένο, κιτρινοπορτοκαλί
χώρα μας. ή χρυσοκίτρινο. Η σάρκα είναι λεπτή, ινώδης, μαλακή, με
Craterellus lutescens (Fr.) Fr. μυρωδιά φρούτου και απαλή γεύση.
Λαϊκή ονομασία: Χρυσή Τρομπέτα Σπόρια: 10-12 x 7-8,5 μm, πλατιά ελλειπτικά–αβγόμορφα,
Οικολογία: Καρποφορεί από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο λεία, υαλώδη.
(Φεβρουάριο), κατά ομάδες από πολυάριθμα συνήθως Κλειδί αναγνώρισης: H μορφή τρομπέτας ή χωνιού, τα
καρποσώματα, στο έδαφος, ανάμεσα σε βρύα, γρασίδι, κιτρινοκαφετιά-πορτοκαλοκαφετιά χρώματα, οι αμυδρές
βελόνες ή φυλλάδα, σε δάση πλατύφυλλων και κωνοφόρων. πτυχές υμενοφόρα επιφάνεια και η μυρωδιά φρούτου.
Στη Βόρια Ελλάδα καρποφορεί κατά περιοχές σε πολύ Εδωδιμότητα: Φαγώσιμο, νόστιμο είδος με ευρύ φάσμα
μεγάλες ποσότητες. χρήσεων στην παρασκευή μανιταροπροϊόντων στην Ελλάδα.
Μορφολογία: Το καπέλο, με διάμετρο 2-6 εκ., είναι Πηγές: Γ. Κωνσταντινίδης: Μανιτάρια, φωτογραφικό οδηγός
χωνιόμορφο με σχεδόν κούφιο κέντρο (συνέχεια του κούφιου μανιταροσυλλέκτη
ποδιού) και κυρτή, κυματιστή, οδοντωτή περίμετρο. Η επάνω
Roy Watling 1997
επιδερμίδα του καπέλου είναι ινώδης ή ελαφρώς λεπιδωτή,
www.mycohellas.gr
Λίνος Κόττης
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας
Μανιτάρια
της Cortinarius bulbosovolvatus
Ελλάδας
Πρώτες Rob. Henry & Contu
έντυπες
παρουσιάσεις

10

Οικολογία: Θερμόφιλο, μεσογειακό είδος, καρποφορεί φθινόπωρο και χειμώνα, συνήθως ομαδικά από συναθροιζόμενα
βασιδιώματα, σε χαλικώδη εδάφη, κάτω από κίστους (Cistus spp.). Σπάνιο είδος, στην Πάρο καρποφορεί κάτω από κρητικό
λαδάνι (Cistus creticus).
Μορφολογία: Βασιδιώματα μέτρια έως μεγάλα, με λείο, γυαλιστερό, υγροφανές, σαρκώδες, αρχικά ημισφαιρικό, αργότερα
ακανόνιστα επίπεδο, σπάνια υβώδες, κιτρινοκαφετί, βαθύχρωμο καφετί, με πιο βαθύχρωμο κέντρο σε υγρό καιρό, ωχρωπό
σε ξηρασία καπέλο ((1,3)3-4,5(5) εκ. διάμ.) με γραμμωτή, διάφανη περίμετρο, παχιά, αραιά, ολοστυπικά, κατερχόμενα,
καφετιά, σπανίως οδοντωτά ελάσματα, ινώδες, μεταξένιο, καφετί πόδι (4-7 x 0,7-1 εκ.) με λευκωπή κορυφή, με καφετιά
κουρτίνα στη μέση και με εμφανή μεμβρανώδη λευκή βόλβα στη βάση και υπόλευκη έως γκριζοκαφετιά, εύθραυστη
σάρκα με όξινη γεύση.
Μικροσκοπία: Βασίδια: 29-36 x 7,2 μm, 4-σπορα, ροπαλόμορφα.
Bασιδιοσπόρια: (8) 9-10(11) x (4,8) 5,5-6 (6,8) μm, ΛΚ152: 8-10 (10,7) x (5) 5,7-6,3 (6,9) µm, ελλειπτικά, αβγόμορφα,
αμυγδαλόμορφα, με μύτη.
Βιβλιογραφία: MYCOTAXON, vol. 101, pp. 137-147, July-September 2007, ΜΑΝΙΤΑΡΟΦΙΛΟΙ ΕΛΛΑΔΑΣ (fb), Μycohellas.gr

Αρ. συλλογής: ΛΚ152, Λεύκες Πάρου, κάτω από κρητικό λαδάνι (Cistus creticus), 12/1/2012. Το βρήκε, το φωτογράφισε,
το εξέτασε μικροσκοπικά και το ταυτοποίησε ο Λίνος Κόττης (Μανιταρόφιλοι Ελλάδας).
Λίνος Κόττης
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας

Μανιτάρια
της
Ελλάδας
Πρώτες
Clitocybe mediterranea (Vizzini,
έντυπες
Contu & Musumeci) E. Ludw
παρουσιάσεις
=Infundibulicybe mediterranea Vizzini,
Contu & Musumeci

11

Οικολογία: Μεσογειακό είδος, καρποφορεί το φθινόπωρο, σε μεσογειακά οικοσυστήματα, συνήθως κατά ομάδες, σε
δρυοδάση. Μάλλον ασυνήθιστο είδος στην Ελλάδα.
Μορφολογία: Βασιδιώματα μέτρια, με αρχικά κυρτό, αργότερα χωνιόμορφο, ινώδες, μη υγροφανές, καστανό, καστανο-
καφετί, πορτοκαλοκαφετί καπέλο (1-6 (8) εκ. διάμ.), με κυματιστή περίμετρο, πυκνά, κατερχόμενα, λευκωπά ελάσματα,
κυλινδρικό, ομοιόχρωμο με το καπέλο πόδι (1,5-5 x 0,3-5,8 εκ.) και μυρωδιά μανιταριού.
Μικροσκοπία: Βασίδια: 4-σπορα, ροπαλόμορφα.
Βασιδιοσπόρια: 4,5-6 (7) x 3-4 (5) μm, ΛΚ1013: (5) 5,6- 6,3 (6,8) x (3,7) 3,9 -4,5 µm, λεία, υαλώδη, σταγονόμορφα, όχι
σε τετράδες.
Βιβλιογραφία: Α.Μ.Ι.Ν.Τ., funghiitaliani.it, mycobank.org, mycocharentes. ΜΑΝΙΤΑΡΟΦΙΛΟΙ ΕΛΛΑΔΑΣ (fb)

Αρ. συλλογής: ΛΚ1013, Παύλιανη Φθιώτιδας, κάτω από δρυ, 29/10/2017. Το βρήκε, το φωτογράφισε, το εξέτασε μικρο-
σκοπικά και το ταυτοποίησε ο Λίνος Κόττης (Μανιταρόφιλοι Ελλάδας).
Ελευθερία Παπακώστα
Εκπαιδευτικός - Υπεύθυνη προγραμματισμού του Μουσείου
Πρώτη
είδηση

Γαστρονομικός
θησαυρός
510 γραμμαρίων
Τη μοναδική αυτή λευκή τρούφα βρήκε ο συνεργάτης
του Μουσείου Χρήστος Πλεσιώτης
Είναι από τα γεγονότα τα οποία συμβαίνουν σπάνια και ως και τούτου δε μπορεί παρά να αναδεικνύονται. Αναφερόμαστε
στην σπάνια λευκή τρούφα 510 γραμμαρίων που βρήκε ο τρουφοσυλλέκτης, σεφ και εξαιρετικός συνεργάτης του Μου-
12
σείου, Χρήστος Πλεσιώτης, με το ειδικά εκπαιδευμένο από τον ίδιο, τρουφόσκυλό του τον Brio! Είναι εξάλλου γνωστό
ότι ο Χρήστος, εκτός των παραπάνω, είναι ιδιοκτήτης και εκπαιδευτής εκτροφείου σκύλων ράτσας Lagotto Romagnollo,
κορυφαία στην αναζήτηση τρούφας, με την ονομασία Il monte del bianco.

Τρούφες σαν κι αυτή είναι πανάκριβες. Σε καμία περίπτωση όμως δεν πρέπει να συγχέεται η τιμή πώλησης στην αγορά, που
εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, με εκείνη που μπορεί να επιτευχθεί σε μία δημοπρασία, η οποία πραγματοποιείται για
φιλανθρωπικούς σκοπούς, όπου μπορεί να φθάσει σε πολλές δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.

Το μουσείο μας συνεργάζεται πολλαπλώς με το Χρήστο. Εκείνη η συνεργασία όμως που ξεχωρίζει, είναι το μοναδικό κυ-
νήγι τρούφας, που διοργανώνει και περιλαμβάνει την περίφημη πλέον τρουφομακαρονάδα στο δάσος, την επίσκεψη στο
μουσείο και την γευσιγνωσία μανιταριών.

Περιττό να πούμε βεβαίως ότι πρωταγωνιστής αυτού του κυνηγιού δεν είναι άλλος από τον Brio, ο οποίος δίνει ένα πραγ-
ματικό ρεσιτάλ πειθαρχίας και αποτελεσματικότητας. Αξίζει να το απολαύσετε!
Δήμητρα Ευαγγελοπούλου-Βέργου.
Μανιταρόφιλοι Ελλάδας
Μανιταρο-
Σουφλέ με χυλοπίτες συνταγές
(με Γκότζι μπέρι,Βωλίτη και
λαχανικά)
400γρ Χυλοπίτες με Γκότζι μπέρι, Βωλίτη και λα-
χανικά του Μουσείου
300γρ. τριμμένα τυριά της αρεσκείας σας
250 γρ. κρέμα γάλακτος
1 πιπεριά κόκκινη και 1 πράσινη
3 φέτες πάριζα ή γαλοπούλα ψιλοκομμένη
Αλάτι-πιπέρι
Εκτέλεση:
Βράζουμε τις χυλοπίτες σε αλατισμένο νερό, τις σουρώνουμε και τις αδειάζουμε
σε ένα βουτυρωμένο πυρέξ. Προσθέτουμε όλα τα υλικά ψιλοκομμένα, κρατώ-
ντας λίγο τυρί για την κρούστα από πάνω. Στη συνέχεια, προσθέτουμε την κρέμα
γάλακτος και πασπαλίζουμε με το τυρί που κρατήσαμε.
Ψήνουμε για 30-45 λεπτά, στους 200 βαθμούς. Ο χρόνος ψησίματος εξαρτάται
από το φούρνο μας. 13
Υ.Γ. Αν θέλουμε μπορούμε να προσθέσουμε άλλα λαχανικά ή φρέσκα μανιτάρια.

Λιγκουίνι με μαύρη τρούφα
250γρ, Λιγκουίνι με Μαύρη τρούφα του Μουσείου
1κουταλιά της σούπας (30 γρ.) βούτυρο
1 φλιτζάνι φρέσκο γάλα
3 κουταλιές παρμεζάνα
Αλάτι πιπέρι

Εκτέλεση:
Βράζουμε τα λιγκουίνι, σε αλατισμένο νερό, 1-2 λεπτά λιγότερο από τον προτεινόμενο στη συσκευασία χρόνο βρασμού
(θα βράσουν αργότερα και με την σάλτσα) και στη συνέχεια σουρώνουμε.
Σε μια άλλη κατσαρόλα βάζουμε το βούτυρο με το γάλα να πάρουν βράση. Προσθέτουμε αλάτι, πιπέρι και την παρμεζάνα.
Μόλις δέσει η σάλτσα προσθέτουμε τα σουρωμένα λιγκουίνι και ανακατεύουμε προσεκτικά, για να πάει η σάλτσα παντού.
Σερβίρουμε και γαρνίρουμε με ψιλοκομμένο μαϊντανό, παρμεζάνα και λίγο πιπέρι.

Υ.Γ. Η τριμμένη φρέσκια τρούφα (εάν υπάρχει) θα απογειώσει το αποτέλεσμα!
Σημείωση: Είναι ένα πιάτο που τρώγεται ζεστό, πριν κρυώσει και σφίξει η σάλτσα.
http://www.manitarosyntages.blogspot.com/
Επιμέλεια: Βίκυ Πάλλα
Εκπαιδευτικός-Υπεύθυνη έκδοσης Περιοδικού
Έγραψαν
για μας

14
Αφιέρωμα στη
Γιορτή
Μεγάλη επιτυχία της Μανιταριού

3ης Γιορτής Μανιταριού
Πολλές φορές και πριν πραγματοποιηθεί ένα γεγονός ή μια
εκδήλωση, μπορεί να εκτιμηθεί η επιτυχία ή η αποτυχία. Λαμ-
βάνονται μηνύματα, εκτιμάται η πορεία του σχεδιασμού κ.λ.π.
Για την 3η Γιορτή Μανιταριού θεωρούσαμε ότι η επιτυχία
ήταν δεδομένη. Αυτό όμως που τελικά έγινε ξεπέρασε κάθε
προσδοκία μας!

Η συμμετοχή του κόσμου ήταν μοναδική. Δεν θέλουμε να
μιλήσουμε με αριθμούς, γιατί φοβόμαστε ότι θα την αδική-
σουμε. Σε κάθε περίπτωση όμως ήταν μεγαλύτερη και από 15
τις δύο προηγούμενες.

Ήταν τυχαίο; Ασφαλώς όχι! Υπάρχει σειρά παραγόντων που
συνέβαλε σ’ αυτό: Η στήριξη από την τοπική κοινωνία, ο
ορθολογικός σχεδιασμός ( για να ευλογήσουμε και τα γένια
μας!), η ποικιλία του προγράμματος και των προβλεπόμενων
δράσεων και το γεγονός ότι σιγά-σιγά μπαίνει στο σχεδια-
σμό διαφόρων τουριστικών γραφείων, είναι μόνο μερικοί
απ’ αυτούς.
Φέτος για πρώτη φορά δόθηκε ιδιαίτερο βάρος στη συμ-
μετοχή των παιδιών. Καθ’όλη τη διάρκεια του τριημέρου,
κλόουν, μάγοι και ξυλοπόδαροι προσέφεραν ένα μοναδικό
θέαμα, με διαδραστικές πινελιές, πολύ χορό και τραγούδι.

Το Θέατρο Σκιών του Κοσμά Παναγιώκα έβαλε μια άλλη
νότα, αφού γράφτηκε ένα ειδικό σενάριο για τη γιορτή από
τον Γραμματέα των Μανιταρόφιλων Ελλάδας κ. Λίνο Κόττη
και αφορούσε τον «Καραγκιόζη στη χώρα των μανιταριών».

Η ζωγραφική στα πρόσωπα των μικρών μας φίλων έδωσε μια
ακόμα πιο χαρούμενη διάσταση, ενώ τα εργαστήρια ζωγρα-
φικής και γλυπτικής για παιδιά, έκλεισαν την τελευταία ημέρα.

16
17

Τι να πούμε για το καλλιτεχνικό πρόγραμμα! Τα χορευτικά δρώμενα από
το «Χορός και Έκφραση» της Δήμητρας Κανάτα, αλλά και του Χορευτικού
Όμιλου Τρικάλων κυριολεκτικά μάγεψαν.

Η Ορχήστρα του Μουσείου «Βασίλης Τσιτσάνης», τα Βγοτζάκια, οι The
Teasers, αλλά και οι γνωστοί μας Manitarock, ξεσήκωσαν τον κόσμο, που
χόρεψε και τραγούδησε μέχρι αργά το βράδυ.

Δύο μαγικές βραδιές και ένα πρωϊνό γεμάτα μουσική και τραγούδι για
όλα τα γούστα.

Παράλληλα στο μουσείο λειτουργούσε έκθεση φωτογραφίας από τη
Φωτογραφική Ομάδα Τρικάλων.
Αφήσαμε για το τέλος τα μανιταρομαγείρεματα. Πραγματική απογείω-
ση του ουρανίσκου. Η κεντρική οδός της Καλαμπάκας έκλεισε για να
στηθούν οι σεφ με τα μαγειρικά τους σκεύη, αλλά και οι εθελοντές
που τροφοδοτούσαν τον κόσμο με καταπληκτικά μανιταροεδέσματα:
Μανιταρόπιτες, τρουφομακαρονάδες, μανιταροπίλαφο, ψητά μανιτά-
18 ρια, φασολάδα με μανιτάρια, ήταν μόνο μερικές από τις μαγειρικές
δημιουργίες. Χιλιάδες μερίδες μοιράστηκαν εντελώς δωρεάν, όπως
δωρεάν εξάλλου ήταν όλες οι εκδηλώσεις της γιορτής.

Είχαν προηγηθεί βεβαίως το πρωί της ίδιας ημέρας μανιταρομαζέματα
και κυνήγι τρούφας στο δάσος, καθώς και το απόγευμα σεμινάριο
μανιταρογνωσίας με τον Πρόεδρο Μανιταρόφιλων Ελλάδας κ. Γιώρ-
γο Κωνσταντινίδη και την κα Όλγα Γκορτζή, Πρόεδρο του Τμήματος
Διατροφής και Διαιτολογίας του ΤΕΙ Θεσσαλίας και Αναπληρώτρια
Καθηγήτρια .

Όσοι δεν ήρθατε πραγματικά χάσατε! Όμως μην στεναχωριέστε.
Πάλι του χρόνου εδώ θα είμαστε!!!
Η φύση και Η σελίδα της
ANIMA -
η πανίδα της Ελλάδας Σύλλογος
Προστασίας
και Περίθαλψης
Άγριας Ζωής
19

Λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των τοπογραφικών και είναι η καταστροφή και ο κατακερματισμός των βιοτόπων τους,
κλιματικών της χαρακτηριστικών, η Ελλάδα φιλοξενεί πλούσια η ρύπανση, η αλλαγή του κλίματος, η εισαγωγή ξενικών ειδών.
βιοποικιλότητα από τις υψηλότερες σε ευρωπαϊκό επίπεδο:
30.000 – 50.000 είδη πανίδας, 6.000, περίπου, είδη χλωρίδας,
τον μεγαλύτερο πληθυσμό ενδημικών ειδών ιχθυοπανίδας γλυ-
Ερπετά
κού νερού στη Μεσόγειο και περισσότερα από 400 είδη πτηνών. Τα ερπετά συναντώνται σε όλες τις ηπείρους εκτός από την
Ανταρκτική και σε μια τεράστια ποικιλία βιοτόπων. Παγκοσμί-
Σε αυτό το τεύχος θα αναφερθούμε στα αμφίβια και στα ερ-
ως, έχουν καταγραφεί πάνω από 10.000 είδη ερπετών, που
πετά.
περιλαμβάνουν τους κροκόδειλους, τους αλιγάτορες, τις
Αμφίβια σαύρες, τα φίδια και τις χελώνες (θαλάσσιες, χερσαίες και
Τα αμφίβια υπάρχουν στη γη εδώ και 300 εκ. χρόνια και αποτε- νεροχελώνες). Όλα τα ερπετά είναι ψυχρόαιμα και κυμαίνονται
λούν τη χειροπιαστή ανάμνηση της μετάβασης της ζωής από το σε μέγεθος από τα μικροσκοπικά γκέκο με μήκος μικρότερο
νερό στην ξηρά και στον αέρα. Έχουν καταγραφεί παγκοσμίως από 2 cm μέχρι τους θαλάσσιους κροκόδειλους, που ζυγί-
γύρω στα 7.400 είδη και στον ευρωπαϊκό χώρο περιλαμβάνουν ζουν πάνω από έναν τόνο και το μήκος τους μπορεί να φθάσει
τους βάτραχους, τους φρύνους, τις σαλαμάνδρες και τους τα 5,5 μέτρα. Τα περισσότερα είδη ερπετών γεννούν αυγά,
τρίτωνες. Όλα τα αμφίβια είναι ψυχρόαιμα και τα περισσότε- υπάρχουν ωστόσο και ορισμένα που γεννούν ζωντανά μικρά.
ρα γεννούν αυγά. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα των αμφιβίων Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 64 είδη ερπετών. Τα 8 είδη
είναι η εξάρτησή τους από το νερό στα διάφορα στάδια της από αυτά είναι χελώνες (3 χερσαίες, 2 νεροχελώνες και 3 είδη
ζωής τους. Η πλειονότητά τους υφίσταται “μεταμόρφωση”, θαλάσσιες), τα 32 είναι σαύρες, τα 23 φίδια, ενώ υπάρχει και
δηλαδή διανύουν ένα στάδιο της ζωής τους ως γυρίνοι μέσα ένα είδος αμφίσβαινας. Η χώρα μας είναι η δεύτερη πιο πλού-
στο νερό. Οι γυρίνοι αναπνέουν με βράγχια, μέχρι να μετα- σια χώρα της Ευρώπης σε είδη ερπετών (μετά την Ισπανία). Τα
μορφωθούν σε ώριμα άτομα τα οποία πλέον αναπνέουν με αίτια, σύμφωνα με τους ειδικούς είναι η γεωγραφική της θέση
πνεύμονες και μέσα από το δέρμα τους. Ορισμένα είδη ανα- – ανάμεσα σε τρεις ηπείρους, η μεγάλη ποικιλία ανάγλυφου
πτύσσονται κατευθείαν από τα αυγά, χωρίς να περάσουν το και τύπων οικοτόπων και η ύπαρξη περισσότερων από 9.000
στάδιο του γυρίνου. Υπάρχουν επίσης και μερικά που γεννάνε νησιών και βραχονησίδων. Τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, η
απευθείας μικρά διατηρώντας τα αυγά στο σώμα τους μέχρι Πελοπόννησος και η Δυτική Ελλάδα φιλοξενούν τα περισσότερα
αυτά να εκκολαφθούν εσωτερικά. Κανένα είδος αμφιβίου δε είδη ερπετών στην Ελλάδα, ενώ τα λιγότερα βρίσκονται στην
ζει στη θάλασσα. Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 22 είδη Κρήτη. Υπάρχουν 9 ενδημικά είδη, με την Πελοπόννησο να έχει
αμφιβίων. Τα 10 είδη από αυτά είναι βάτραχοι, τα 5 είναι φρύνοι, τα περισσότερα (4 ενδημικά είδη). Η Μήλος έχει 2 ενδημικά
τα 3 σαλαμάνδρες και τα 4 είναι τρίτωνες. Η χώρα μας είναι η είδη, ενώ από ένα ενδημικό είδος συναντάμε στην Κρήτη, στη
πέμπτη πιο πλούσια χώρα της Ευρώπης σε είδη αμφιβίων (μετά Σκύρο και στις νησίδες Πορί και Λαγούβαρδος, βόρεια των
την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και τη Γερμανία). Η Μακεδονία, Αντικυθήρων.
η Ήπειρος και η Θράκη είναι οι περιοχές με τα περισσότερα Ο σημαντικότερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν τα ερπετά
είδη αμφιβίων στην Ελλάδα, ενώ τα λιγότερα καταγράφονται είναι η καταστροφή, η υποβάθμιση και ο κατακερματισμός των
στην Κρήτη και στις Κυκλάδες. Σε νησιά ωστόσο απαντώνται βιοτόπων τους. Άλλες σημαντικές απειλές είναι η ρύπανση, η
τα 3 ενδημικά είδη της Ελλάδας: Στην Κάρπαθο, τη Σαρία και παράνομη συλλογή τους και η σκόπιμη θανάτωση λόγω προ-
την Κάσο υπάρχει το είδος σαλαμάνδρας Lyciasalamandra καταλήψεων. Για ορισμένα είδη σημαντική απειλή αποτελεί και
helverseni (Κοχυλίνα ή Κανακαρά), στην Κρήτη βρίσκουμε τον η θνησιμότητα στους δρόμους από αυτοκίνητα.
Κρητικό Βάτραχο Pelophylax cretensis, ενώ στην Κάρπαθο
απαντάται ο Βάτραχος της Καρπάθου Pelophylax cerigensis. Το κείμενο προέρχεται από την ιστοσελίδα της ANIMA-Σύλλο-
Οι σημαντικότεροι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν τα αμφίβια γος Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής.
Μαγειρεύουμε
έναν καλύτερο
κόσμο για τα
παιδιά μας
Η σελίδα της εκλύει 30,4 κιλά CO2 στην ατμόσφαιρα ή ότι μια τετραμελής
ελληνική οικογένεια πετάει κάθε χρόνο στα σκουπίδια 120
WWF Ελλάς κιλά φαγητού; Όλοι έχουν ακούσει για τη μεσογειακή δια-
τροφή αλλά πόσο γνωστό είναι ότι το παραδοσιακό ελληνικό
μοντέλο διατροφής ωφελεί και το περιβάλλον, μειώνοντας
2020 κατά 72% τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και κατά
33% την κατανάλωση νερού;
Κατά τη διάρκεια της κα-
μπάνιας, μέχρι τον Ιούλιο
του 2018, το WWF Ελλάς
Ένα στα δύο Ελληνόπουλα ηλικίας 5 - 17 ετών πάσχει από θα επισκεφθεί 20 πόλεις
παχυσαρκία, με την Ελλάδα να κατέχει θλιβερή πρωτιά σε της περιφέρειας προκει-
ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή η κατανάλω- μένου να μεταδώσει σε
ση τροφίμων στην Ευρώπη αντιπροσωπεύει το 20 - 30% του μικρούς και μεγάλους τα
συνόλου του αποτυπώματος των νοικοκυριών στον πλανήτη, μυστικά της διατροφής
ενώ το 1/3 των τροφίμων που παράγονται σε όλο τον κόσμο που σέβεται την υγεία και
πετιέται στα σκουπίδια. Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, η δια- τον πλανήτη. Παράλληλα,
τροφή μας – αν δεν είναι σωστή – κοστίζει στην υγεία μας το εκπαιδευτικό υλικό του
αλλά και τον πλανήτη! Για αυτόν τον λόγο, το WWF Ελλάς προγράμματος είναι έτοιμο προς διανομή σε όλα τα σχολεία
εγκαινίασε σήμερα τη νέα πανελλήνια εκστρατεία του για της χώρας. Παιδιά και ενήλικες θα μάθουν με ποιον τρόπο
τη βιώσιμη διατροφή: «Υγιή παιδιά, υγιής πλανήτης». η επιλογή τοπικών και εποχικών φρούτων και λαχανικών, η
μείωση της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος και επεξεργα-
Εξόρμηση σε 20 ελληνικές πόλεις, βιωματικές δραστηριό- σμένων τροφίμων πλουσίων σε ζάχαρη και λίπη, καθώς και η
τητες για παιδιά, σεμινάρια σε γονείς και εκπαιδευτικούς, σωστή κατανάλωση ψαρικών σε συνδυασμό με την αποφυγή
πρακτικές συμβουλές για την υγιεινή διατροφή των παιδιών, της σπατάλης φαγητού, προστατεύουν την υγεία μας και
έξυπνοι τρόποι για να προστατεύσουμε μέσα από το πιάτο περιορίζουν ταυτόχρονα τις επιπτώσεις στο περιβάλλον.
μας, την υγεία μας αλλά και τον πλανήτη. Με αυτά τα «συ- Για τους εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να συνδυάσουν
στατικά», η νέα εκστρατεία του WWF Ελλάς έρχεται να Περιβαλλοντική Εκπαίδευση με Φιλαναγνωσία, προτείνουμε
αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε το φαγητό και μας καλεί το βιβλίο-έκδοση της Παιδικής Νομικής Βιβλιοθήκης με
να μαγειρέψουμε έναν καλύτερο κόσμο για τα παιδιά μας. Τα το WWF Ελλάς Μην τρως ό,τι σου σερβίρουν το οποίο
κύρια στοιχεία της νέας αυτής εκστρατείας: ένα πρωτότυπο μπορούν να προμηθευτούν από το e shop του WWF (βλ.
εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά δημοτικού, η νέα ιστοσε- ιστοσελίδα του WWF).
λίδα www.wwf.gr/food και μία κινητή διαδραστική έκθεση. Ημερομηνίες και πόλεις Roadshow.
Πόσοι γνωρίζουν άλλωστε ότι ένα κιλό μοσχαρίσιου κρέατος Αλεξανδρούπολη 1 - 4 Νοεμβρίου  2017
Καβάλα 4 - 7 Νοεμβρίου 2017
Κοζάνη 6 - 9 Δεκεμβρίου 2017
Ιωάννινα 3 - 6 Δεκεμβρίου 2017
Καρδίτσα 14 - 17 Ιανουαρίου 2018
Τρίκαλα 17 - 20 Ιανουαρίου 2018
Λάρισα/ Βόλος 20 - 24 Ιανουαρίου 2018
Σημ: Οι ακριβείς ημερομηνίες για τις παρακάτω πόλεις θα
ανακοινωθούν σύντομα.
Πάτρα, Καλαμάτα, Κόρινθος, Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο,
Λέσβος, Χίος, Ζάκυνθος, Χαλκίδα, Θήβα
Η σελίδα της
Δράσης
για την
Άγρια Ζωή
21

Επανένταξη:
Η μεγάλη στιγμή
Η στιγμή της επανένταξης ενός ζώου στο φυσικό περιβάλ- όπως τον έλεγα, να
λον είναι για όλους εμάς στη «Δράση για την Άγρια Ζωή» η απελευθερωθεί,
ανταμοιβή συχνά πολυήμερων ακόμα και πολύμηνων προ- καθώς τον έβλεπα
σπαθειών και επίπονων κόπων. Θελήσαμε λοιπόν σε αυτό το να δυναμώνει κάθε
τεύχος να μοιραστούμε με τους αναγνώστες του περιοδικού μέρα από λίγο. 14
την εμπειρία ενός εθελοντή μας. Οκτώβρη στην λίμνη
“Είναι σπουδαία τελικά η επιμονή, η προσπάθεια, η ελπίδα και Κερκίνη έφτασε για
η αγάπη… Λίγο από όλα αυτά χρειάζεται και καταφέρνεις τελευταία φορά μέσα
να βλέπεις μέσα από τα χέρια σου ότι η προσπάθεια και το σε χαρτόκουτο για να
άγχος σου είχαν αποτέλεσμα. Ήταν αυτό το μεσημέρι που πετάξει μια για πάντα
όπως σχεδόν κάθε μέρα ένα χαρτόκουτο φτάνει στην «Δρά- με τόση σιγουριά και
ση», στενό, ίσα ίσα να σηκωθεί και με μερικές τρυπούλες να ταχύτητα… Δεν περι-
πάρει λίγο φως, με ένα χαρτί επάνω: «Προσοχή, εύθραυστο, γράφονται τα συναι-
ζωντανό πουλί» (μόνο τέτοιο δεν ήταν). Μόλις ανοίξαμε το σθήματα που νοιώθει
κουτί ήταν αυτά τα ματάκια με το ταλαιπωρημένο βλέμμα που κανείς, σαν να είναι
περίμεναν επίμονα ανάμεσα στις λωρίδες από εφημερίδα… κάθε φορά η πρώτη
Για βδομάδες περίμενα με λαχτάρα τον Κραυγαετό «μου», φορά…”
Γιανλλάρης Γιώργος,
φοιτητής
Για την ιστορία το πουλί είχε βρεθεί τραυματισμένο στη
λίμνη Κερκίνη και ο Φορέας Διαχείρισης της λίμνης Κερκί-
νης είχε φροντίσει για τη διάσωσή και μεταφορά του στις
εγκαταστάσεις μας.

Δράσε μαζί μας!
www.drasi-agriazoi.gr
https://www.facebook.com/drasiagriazoi
mail@drasi-agriazoi.gr
Διεύθυνση: 9ο χλμ Θεσσαλονίκης – Αθήνας
τηλέφωνο 6979914852
Θεσμική
Η σελίδα της θωράκιση για την
Ελληνικής
Ορνιθολογικής προστασία τριών
Εταιρείας
εμβληματικών ειδών
22
πουλιών στην
Ελλάδα

Με τις υπογραφές των Αναπληρωτών Υπουργών Οικονομι- νώσεις, κυνηγετικές οργανώσεις, κτηνοτρόφους, δημοτικές
κών - Περιβάλλοντος και Ενέργειας θεσμοθετήθηκαν τα και άλλες αρμόδιες αρχές σε τοπικό και κεντρικό επίπεδο.
πρώτα Σχέδια Δράσης στην Ελλάδα για την προστασία τριών Τα Σχέδια Δράσης προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία
μεταναστευτικών ειδών πουλιών. Τα πολυαναμενόμενα Εθνι- για τη διατήρηση της Βιοποικιλότητας (ν. 3937/2011) και
κά Σχέδια Δράσης για τον Ασπροπάρη (ΦΕΚ Β’ 3760/25- είναι απαραίτητα για την αποτελεσματική προστασία των
10-2017) και τη Νανόχηνα (ΦΕΚ Β’ 3762/25-10-2017), ειδών. Η συμβολή της Ελλάδας στις διεθνείς προσπάθειες
είδη Kρισίμως Aπειλούμενα με εξαφάνιση, όπως επίσης και προστασίας των μεταναστευτικών αυτών ειδών πουλιών εί-
το Περιφερειακό Σχέδιο Δράσης για το Κιρκινέζι (ΦΕΚ Β’ ναι κρίσιμη, ακριβώς λόγω της σημαντικότητας της χώρας
3761/25-10-2017), με περιοχή εφαρμογής τη Θεσσαλία, μας στον ετήσιο κύκλο ζωής τους. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα
δημοσιεύθηκαν στο Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνή- είναι η πιο σημαντική χώρα στην Ευρώπη για τη Νανόχηνα,
σεως (ΦΕΚ) και περιλαμβάνουν συγκεκριμένες δράσεις για καθώς ο Ευρωπαϊκός πληθυσμός του είδους, που αριθμεί
την προστασία των εν λόγω ειδών σε βάθος πενταετίας. μόλις 20-30 ζευγάρια, παραμένει στους υγρότοπους της
Η έγκριση των Σχεδίων Δράσης είναι αποτέλεσμα των εντα- Βόρειας Ελλάδας για σχεδόν 6 μήνες τον χρόνο κατά τους
τικών προσπαθειών της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας χειμερινούς μήνες. Ο Θεσσαλικός Κάμπος επίσης, φιλοξενεί
και των λοιπών εταίρων που συμμετείχαν στην υλοποίηση των τη μεγαλύτερη αποικία Κιρκινεζιών στην Ανατολική Ευρώπη,
τριών σχετικών Προγραμμάτων LIFE για την προστασία αυτών ενώ για τον Ασπροπάρη η Ελλάδα αποτελεί πέρασμα για το
των ειδών, ενώ προκύπτει βάσει της πολυετούς συνεργασίας σύνολο του πληθυσμού του μεταναστευτικού αυτού γύπα
της με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο πλαί- στα Βαλκάνια, ο οποίος κυρίως εξαιτίας της παράνομης
σιο υλοποίησης των Προγραμμάτων αυτών. Η Νανόχηνα, ο χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων βρίσκεται πλέον στο
Ασπροπάρης και το Κιρκινέζι συμπεριλαμβάνονται στο Κόκκι- χείλος της εξαφάνισης στη χώρα μας, με μόλις 5 ζευγάρια
νο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας και προστα- να απομένουν.
τεύονται αυστηρά από την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία,
καθώς και από διεθνείς συμβάσεις. Τα Σχέδια Δράσης είναι
Μάθετε περισσότερα για τα τρία αυτά είδη πουλιών στο:
επίσης αποτέλεσμα εκτενούς διαβούλευσης με όλους τους
κατά τόπους εμπλεκόμενους φορείς και ενδιαφερόμενους, www.ornithologiki.gr/nanoxina
όπως Δασαρχεία, Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων www.lifeneophron.eu
Περιοχών, επιστημονική κοινότητα, περιβαλλοντικές οργα- www.lifelesserkestrel.eu
Η σελίδα του
Φορέα
Διαχείρισης
Δάσους
Δαδιάς-
Λευκίμης-
Σουφλίου

23

Παγκόσμια Ημέρα Γυπών στο
Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς
Στα πλαίσια εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Γυπών που Στο Δάσος της Δαδιάς εφαρμόζονται, εδώ και πολλά χρόνια,
εορτάζεται το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου ο μέτρα προστασίας του πληθυσμού των γυπών τα οποία πε-
Φορέας Διαχείρισης Ε.Π. Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σου- ριλαμβάνουν την παρακολούθηση και καταγραφή τους, την
φλίου διοργάνωσε ενημερωτικές δράσεις για τους γύπες τον ενίσχυση της τροφής τους σε ειδικό χώρο, την δημιουργία
ρόλο τους και την αξία τους για τα οικοσυστήματα και τον ειδικών ζωνών προστασίας των θέσεων φωλεοποίησης και
άνθρωπο. Μάθαμε για τα τρία είδη γύπα που φιλοξενούνται την ενημέρωση – ευαισθητοποίηση των κατοίκων και των
στο Εθνικό Πάρκο μέσα από παιχνίδια ρόλων και ζωγραφική επισκεπτών για το ρόλο τους στα φυσικά οικοσυστήματα.
και στείλαμε ένα γράμμα στον Γυπαετό, το τέταρτο είδος Ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δα-
γύπα που η τελευταία του καταγραφή είναι στις αρχές της διάς – Λευκίμης – Σουφλίου σε συνεργασία με το Τμήμα
δεκαετίας του ’90! Περιβάλλοντος και Υδρ/μίας της ΠΑΜΘ, την Δασική και
Οι γύπες είναι μια οικολογικά σημαντική ομάδα πουλιών που την Πυροσβεστική υπηρεσία, την Θηροφυλακή και το WWF
αντιμετωπίζουν μια σειρά απειλών σε πολλές περιοχές που Ελλάς πρόγραμμα Δαδιάς, συμβάλλει στην προστασία των
εμφανίζονται. Αποτελούν τον τελευταίο κρίκο της τροφικής γυπών με δράσεις οι οποίες περιλαμβάνουν φύλαξη, κατα-
αλυσίδας αφού τρέφονται αποκλειστικά με νεκρά ζώα, βοη- γραφή, δακτυλίωση, παρακολούθηση ώστε να διαθέτουμε
θώντας στη διατήρηση ενός υγιούς οικοσυστήματος και εμπο- λεπτομερή στοιχεία για τους πληθυσμούς των γυπών και
δίζοντας τη μετάδοση ασθενειών σε άλλους πληθυσμούς. την εξέλιξή τους.
Συναντώνται σε όλον τον κόσμο εκτός από την Ανταρκτική
και την Αυστραλία. Οι πληθυσμοί πολλών ειδών παγκοσμίως
είναι υπό πίεση και ορισμένα είδη απειλούνται με εξαφάνιση.
Στην Ευρώπη αναπαράγονται τέσσερα είδη γύπα: ο
Μαυρόγυπας, ο Γυπαετός, το Όρνιο και ο Ασπροπά-
ρης τα οποία απαντώνται και στη χώρα μας. Οι πληθυ-
σμοί τους απειλούνται με εξαφάνιση και επομένως προ-
στατεύονται από τη διεθνή και την εθνική νομοθεσία.
Στο Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου,
συναντώνται τα τρία από τα τέσσερα είδη γύπα της Ευρώπης.
Ο Μαυρόγυπας (εμβληματικό είδος του Εθνικού Πάρκου
σχηματίζει εδώ την τελευταία του αναπαραγωγική αποικία
στη Βαλκανική χερσόνησο), το Όρνιο και ο Ασπροπάρης.
Η σελίδα της
Καλλιστώ -
Περιβαλλοντική
οργάνωση για την
άγρια ζωή
και τη φύση

24

Επιθέσεις λύκων
σε κυνηγόσκυλα:
Αλήθειες και ψέματα
Το τελευταίο χρονικό του φαινομένου, όπως χρήση ειδικών προστατευτικών γιλέκων,
διάστημα είναι συχνά καθορισμό και αποφυγή ζωνών υψηλού ρίσκου ή χρήση άλλων
τα δημοσιεύματα στο πρωτογενών ή δευτερογενών απωθητών για τους λύκους.
διαδίκτυο που αναφέ- Κι ενώ το φαινόμενο απαιτεί ψύχραιμη ερμηνεία, καθώς αυτό
ρονται σε επιθέσεις που ενδιαφέρει είναι η μείωση της σύγκρουσης και ο περι-
λύκων σε κυνηγόσκυλα ορισμός των περιστατικών σταδιακά,  μεμονωμένα άτομα,
στην Ελληνική ύπαιθρο. συχνά ανώνυμα, προσπαθούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη
Το φαινόμενο είναι υπαρκτό, ενώ ενδεχομένως να έχει ενταθεί υπέρμετρα αρνητικά για τους λύκους, δημοσιεύοντας ατεκμη-
τα τελευταία χρόνια εξαιτίας πολλών αιτιών που μπορεί να ρίωτες πληροφορίες  για επιθέσεις λύκων ή προσπαθώντας
σχετίζονται με: να καταλογίσουν με ψευδή τρόπο, κάθε ατύχημα με θύμα
 α) την μείωση της διαθεσιμότητας τροφής για το είδος (μεί- κυνηγόσκυλα ως επίθεση από λύκους.
ωση εκτατικής κτηνοτροφίας σε αρκετές περιοχές), β) το πρό- Να σημειώσουμε ότι σοβαροί τραυματισμοί και θάνατοι κυνη-
τυπο κατανομής του λύκου και των περιοχών αναπαραγωγής γόσκυλων μπορεί να οφείλονται επίσης και σε χτυπήματα από
του γ) με το πληθυσμιακό μέγεθος του είδους τοπικά γ) την τους πολυπληθέστερους του λύκου αγριόχοιρους κατά της
διάσπαση της κοινωνικής οργάνωσης των αγελών εξαιτίας της διάρκεια του κυνηγιού, φαινόμενο αρκετά γνωστό και συχνό
συνεχούς παράνομης θανάτωσης λύκων (λαθροθηρίας) και δ) από παλαιότερα αλλά και πρόσφατα, δεδομένης και της ση-
αλλαγές στον τρόπο άσκησης του κυνηγιού (αύξηση θήρας μαντικής επανάκαμψης του είδους στην Ελλάδα. Η διάκριση
αγριόχοιρου), που μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτε- της επίθεσης λύκου από εκείνης του αγριόχοιρου δεν είναι
ρους αριθμούς κυνηγετικών σκύλων να δραστηριοποιούνται σε όλες τις περιπτώσεις πάντα εύκολη ή σαφής. 
πλέον σε περιοχές ανάπαυσης και φωλεοποίησης λύκων.
Η φωτογραφία που πιστώνεται ως τεκμήριο της επίθεσης
Επιπλέον, λόγω της μεγαλύτερης ευκολίας εντοπισμού των λύκου σε κυνηγετικά σκυλιά στην Ξάνθη, δεν έχει τραβηχτεί
κυνηγετικών σκύλων από τους ιδιοκτήτες τους , λόγω  χρήσης από φωτογραφική μηχανή σε μια «επ’αυτοφόρω σύλληψη
κολάρων GPS με τα οποία αυτά είναι συχνά εξοπλισμένα τα του συμβάντος» όπως αφήνεται να εννοηθεί στο σχετικό δη-
τελευταία έτη, περιστατικά απώλειας  κυνηγετικών σκύλων μοσίευμα, αλλά από αυτόματη ψηφιακή μηχανή υπέρυθρου
που παλαιότερα δεν εξιχνιάζονταν ποτέ, μπορούν πλέον να φωτισμού και απεικονίζει, όχι λύκο, αλλά κογιότ (Canislatrans,
ταυτοποιηθούν ως πιθανά περιστατικά θήρευσης από λύκους. είδος τσακαλιού της βορείου Αμερικής). Η φωτογραφία έχει
Η αντιμετώπιση του φαινομένου πραγματικά επείγει, αλλά «κατέβει» και χρησιμοποιηθεί, προφανώς χωρίς άδεια, από
απαιτεί αρχικά, μια συστηματική καταγραφή των περιστατικών πηγή του διαδικτύου.
από αξιόπιστες πηγές, ανάλυση των δεδομένων προς ερμηνεία Συνιστούμε στους αναγνώστες να είναι πολύ προσεκτικοί
και εντοπισμό των πραγματικών αιτιών και εν συνεχεία αντί- και κριτικοί σε κάθε δημοσίευμα που αφορά τους λύκους το
στοιχη δοκιμή και εφαρμογή τεχνικών και μέσων μετριασμού τελευταίο χρονικό διάστημα.
Επιμέλεια: Βίκυ Πάλλα
Εκπαιδευτικός - Yπεύθυνη έκδοσης Περιοδικού

Το Μουσείο στα πλαίσια της συνεργασίας του με τον εκδοτικό οίκο Λιβάνη,
συνεχίζει τις παρουσιάσεις των βιβλίων του. Σε αυτό το τεύχος σας παρουσι- Βιβλιοπαρουσιάσεις
άζουμε, ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ ΚΑΙ ΜΙΑ ΜΕΡΕΣ, ΝΥΧΤΑ ΘΑΥΜΑΤΩΝ, Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ
ΘΗΣΕΑ. Καλή ανάγνωση!

ΜΠΑΜΠΗΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ
ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΕΥΡΟΚΟΠΛΗ ΔΑΓΛΑΣ
ΜΕΡΕΣ ΝΥΧΤΑ Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ
ΘΑΥΜΑΤΩΝ ΘΗΣΕΑ

Μπορεί η ματαιοδοξία Εικονογράφηση :
να οδηγήσει στην αυτο- Στην αρχή ο κόσµος Κ. ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗΣ
καταστροφή; Γιατί ένας ήταν ένα πελώριο δέντρο, έλεγαν οι ξυλο-
άντρας που ζει μια βαθιά και μοναδική σχέ- κόποι του δάσους. Κάποτε όµως σχίστηκε
ση αποζητά κάτι έξω από τον παράδεισό στα δυο και το µισό δέντρο κρεµάστηκε Ο Θησέας διέσχιζε τον χρόνο και τον χώρο
του με κίνδυνο να τον χάσει οριστικά; Πόσο κάτω από το άλλο του µισό. Αλλά µαζί µε µε ικανότητα µοναδική : Πολλοί ήταν αυτοί
το δέντρο χωρίστηκε και η ζωή, χωρίστη- που τον είδαν δίπλα στον Μιλτιάδη να κα-
παράλογες είναι οι αξιώσεις μιας γυναίκας
κε και η ευτυχία.Ο µόνος τρόπος για να τατροπώνει τους Πέρσες στον Μαραθώνα.
η οποία, με αντάλλαγμα την αφοσίωσή της, Κάποιοι άλλοι τον είδαν µεταξύ των θεών
απαιτεί τον απόλυτο σεβασμό των συνόρων ξαναενωθούν όλα είναι να αγαπήσουν οι
του Ολύµπου κι άλλοι πάλι µαρτυρούν πως
που εκείνη χάραξε, σύμφωνα με τα δικά της άνθρωποι µε πάθος τα αστέρια. Μόνο έτσι ο σπουδαίος τούτος ήρωας ήταν πάντοτε πα-
μέτρα;Η Αθηνά εγκαταλείπει το σπίτι της και θα δυναµώσουν οι αχτίδες τους και σαν ρών όταν οι Έλληνες τον είχαν ανάγκη. Έκανε
επιστρέφει στο πατρικό της,αποφασισμένη να δυνατά σχοινιά θα σηκώσουν πάλι ψηλά
το κάτω µισό δέντρο για να ενωθεί µε το
κι άλλα, πολλά κατορθώµατα σε χώρες που 25
ζήσει μόνη. Σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια κανείς δεν είχε ξαναδεί,πέρα από τα όρια του
επανασύνδεσης, ο Ισίδωρος πηγαίνει να τη πάνω του µισό. Γι’ αυτό και ο Αρσένης κόσµου των ανθρώπων.
συναντήσει. Στις αποσκευές του κουβαλάει θέλει πολύ να γίνει φίλος µε ένα αστέρι, Έτσι πέρασε στην αιωνιότητα ως αθάνατος.
µα δεν ξέρει τον τρόπο. Να το περιµένει Γεννήθηκε το 1969 και µεγάλωσε στο Μεγα-
τη συντριβή για το λάθος του και το αληθινό
να πέσει ή να βρει δυο χιλιάδες σκάλες νήσι της Λευκάδας. Η ενασχόλησή του µε τη
του μετάνιωμα. Στο μεταξύ, η Ελβίρα,η άλλη διασκευή και τη συγγραφή παραµυθιών έχει
γυναίκα, βρίσκεται νεκρή. Οι έρευνες του για να ανέβει να το πάρει; Μήπως να απο-
τις ρίζες της ακριβώς εκεί: Στο παραµυθένιο
αστυνόμου Δούκα για την εξιχνίαση της υπό- κτήσει πρώτα ένα έλατο, αφού τα αστέ- σκηνικό του νησιού του και στις υπέροχες
θεσης διαρκούν δεκαπέντε μέρες.Στις δύο ρια αγαπούν πολύ τα έλατα; Μα πώς να διηγήσεις πολλών λαϊκών παραµυθιών από
παράλληλες πορείες, της επανασύνδεσης κόψει ένα έλατο, αφού θυσιάζοντας τη το οικογενειακό του περιβάλλον, µέσα στην
και της εξιχνίασης, οι υπόγειοι δρόμοι που ζωή ενός δέντρου δεν κερδίζεις την αγάπη εκπληκτική γειτονιά που είχε την τύχη να περά-
διαμορφώνουν την πραγματικότητα της πόλης ενός άστρου; Η απάντηση κρύβεται στο σει τα παιδικά του χρόνια. Βέβαια, πάνω απ’
διασταυρώνονται με τις προσωπικές διαδρο- χριστουγεννιάτικο παραµύθι που θα του όλα, πηγή της έµπνευσής του είναι η Αλίκη και
πει ο παππούς του. Ήταν και τότε παραµονή ο Λάµπρος, τα δυο του αστέρια που έχει τη
μές επιφανών, αφανών και περιθωριακών,
Χριστουγέννων. Η νύχτα που γεννιούνται χαρά να µεγαλώνει µε τη σύζυγό του Ελένη.
φέρνοντας στο φως μια κοινωνική τοιχογρα- Στόχος του είναι να φτιάξει µέσα από τα βι-
φία μυστικών, υποκρισίας και ευτέλειας.Και τα θαύµατα. Το πρώτο θαύµα της νύχτας
βλία του έναν κόσµο ονειρικό, στον οποίο να
ύστερα έρχεται η δέκατη έκτη μέρα…Όλη εκείνης ήταν ένα σµαραγδένιο έλατο που βρίσκουν καταφύγιο όσοι το έχουν ανάγκη,
μέρα ήθελα να ουρλιάξω.Να φύγω μακριά. γεννήθηκε στο ωραιότερο ελατόδασος παρέα µε τα παγανά, τα στοιχειά, τις λάµιες
Κάπου που να μη με βλέπει κανείς. Σε ένα του κόσµου. Μόλις το είδε ο Θεός, είπε σ’ και τα ξωτικά.
μοναχικό βουνό ή σε έναν έρημο κάμπο. Κι έναν µικρό του άγγελο να το χαρίσει στο Από τις Εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφορούν επίσης
εκεί να σηκώσω τα χέρια μου και να χορέψω πιο γλυκό παιδί του κόσµου. Ο άγγελος τα βιβλία του Ο Δεκατρής, Η Σταχτοµάρω,Τα
κραυγάζοντας και ζητώντας λογαριασμό από µεταµφιέστηκε σε βοσκό, κατέβηκε στη Παγανά, Αισώπου... Παρα-µύθοι, Η Χιλιάκριβη
γη και άρχισε να ψάχνει… και η Λάµια και Η Ηλιογέννητη.
τη μοίρα μου. Μέσα στην ξεφτίλα μου για το
κατάντημά μου, την απροσμέτρητη αγάπη μου Κώστας Φραγκιαδάκης (ΜΥΘΟΣ)
για την Αθηνά και τη λύπη μου για τον θάνατο ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΝΕΥΡΟΚΟΠΛΗ
Τα περισσότερα από τα καλοκαίρια της παιδικής
Γεννήθηκε το 1969 στη Θεσσαλονίκη και
της Ελβίρας. Και μετά να ξεσπάσω αφημένος σπούδασε Νοσηλευτική στο Πανεπιστήµιο
µου ηλικίας τα πέρασα σε κατασκηνώσεις. Έτρεχα
σε ένα λυτρωτικό μοιρολόι. Αντί γι’ αυτό, πά- πάντα πρώτη για να πιάσω ένα κρεβάτι σε µια από Αθηνών. Εδώ και είκοσι πέντε χρόνια, έχει
λευα να αποδείξω ότι ήμουν αθώος. τις τέσσερις γωνίες της σκηνής. Κάθε βράδυ, αφού εικονογραφήσει µια µεγάλη γκάµα ιστοριών
κοιµούνταν όλοι, έλυνα το σκοινί που έδενε το πανί (επική φαντασία, µυθολογία, κοινωνικά, πα-
Ο Μπάμπης Μαυρίδης γεννήθηκε στον Λα- της εισόδου και έβγαζα το κεφάλι µου έξω για να ραµύθια, sci-fi, γουέστερν κ.ά.), που έχουν
δω τα αστέρια. Ήθελα µόνο να τα κοιτώ, δεν τους εκδοθεί από πολλούς ελληνικούς εκδοτι-
γκαδά. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και ζητούσα τίποτα. Εκείνα όµως, γεµάτα φιλότιµο, κατέ- κούς οίκους, καθώς και ιατρικά βιβλία και
Παιδαγωγικά, στα οποία και μετεκπαιδεύτηκε βαιναν, µε τύλιγαν και µε κοίµιζαν στην αγκαλιά τους.
Η οµαδάρχισσα που έκανε νυχτερινές περιπολίες
παιδικά περιοδικά. Επίσης έχει συµµετάσχει
στο διδασκαλείο «Δ. Γληνός» του ΑΠΘ.
έβαζε πάλι το κεφάλι µου στο µαξιλάρι και έδενε σε πολλές εκθέσεις και συνέδρια κόµικς.
Εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο Μεταξύ άλλων, έχει σχεδιάσει ιστορίες του
το πανί στο κράσπεδο. Ήµουν ο µπελάς της. Με το
Παιδαγωγικό Τμήμα του ίδιου πανεπιστημίου. δίκιο της, το πρωί µε µάλωνε. «Μην το ξανακάνεις», θρυλικού ήρωα ΜΠΛΕΚ (που µεταφράστηκαν
Δούλεψε επί πολλά χρόνια ως δάσκαλος, µου έλεγε. «Δε θα το ξανακάνω», υποσχόµουν. Και και εκδόθηκαν και στην Ιταλία), καθώς και
πέντε από τα οποία στο Βέλγιο. Τα τέσσερα το επόµενο βράδυ το ξανάκανα. Έτσι µεγάλωσα, µιας του ΜΙΚΡΟΥ ΗΡΩΑ, του ΜΙΚΡΟΥ ΣΕΡΙΦΗ
τελευταία υπηρέτησε ως σχολικός σύμβου- και τα παιδιά µεγαλώνουν τα καλοκαίρια. Ή ίσως έτσι και άλλων γνωστών ηρώων. Στις τελευταίες
έµεινα παιδί, µιας και όταν πίνεις σαν γάλα το φως του δουλειές περιλαµβάνονται το graphic
λος.Μελέτες του στην κοινωνιολογία της του ουρανού δε µεγαλώνεις ποτέ εντελώς. Και έτσι,
εκπαίδευσης και τη λογοτεχνία έχουν δημο- ως σήµερα, πορεύθηκα. Με πλοηγό έναν καλοκαιρινό
novel για την Ελλάδα της οικονοµικής κρίσης
ουρανό γεµάτο αστέρια. Ποτέ δεν τον χόρτασα. Έγινε Ο Τετρακοσάρης και µια σειρά παραµυθιών
σιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά.
το σπίτι µου, ο κήπος µου, η πατρίδα από την οποία του συγγραφέα Άρη Δάγλα µε τίτλο «Τα Μεγα-
Το 2007 κυκλοφόρησε το βιβλίο του Κυρίαρ-
κάποτε έφυγα και στην οποία ονειρεύο- µαι, όταν νησιώτικα Παραµύθια», που κυκλοφορούν από
χος Λόγος και Κοινωνικός Αποκλεισμός – Τα έρθει η ώρα, να επιστρέψω. Από κει τα παραµύθια, τα τις Εκδόσεις Λιβάνη. Πρόσφατα εικονογράφη-
Πεδία της Πολιτικής, της Επιστήμης και της θαύµατα, εγώ, όπως και τόσοι άλλοι. Κάθε παραµύθι σε τα δύο βιβλία-αφιερώµατα στον αείµνηστο
Εκπαίδευσης (Εκδόσεις Βάνιας) και το 2010 που γράφω, όπως και κάθε στιγµή που ζω, ποθώ να συγγραφέα και εκδότη Στέλιο Ανεµοδουρά,
το πρώτο του μυθιστόρημα Μισό Μήλο (Εκ- είναι ένα µικρό αστέρι από τα αναρίθµητα που χρόνια Ήρωες και Ήρωες/Ανθολογία, καθώς και το
κοιτώ και µε κοιτούν. Ένα αστεράκι που σαν παιδί
δόσεις Επίκεντρο). άστεγο βρίσκει στέγη σε µια καρδιά. Συνήθως δεν
βιβλίο H Aκρόπολη Κινδυνεύει µε τις καινού-
το καταφέρνω, µα δεν παύω να το προσπαθώ κι ας ριες περιπέτειες του ΜΙΚΡΟΥ ΗΡΩΑ, όλα από
µοιάζει δύσκολο. τις εκδόσεις Μikros Iros Publications.
Επιμέλεια: Ελευθερία Παπακώστα
Εκπαιδευτικός - Υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Μουσείου
Περιβαλλοντικά
νέα
Η φωτογραφία της χρονιάς
Το βραβείο του Φωτογράφου Άγριας Ζωής για το 2017 (Wildlife Photographer
of the Year-WPU) κέρδισε ο Bret Stirton, με τη φωτογραφία που βλέπετε. Αποτυ-
πώνει την συγκλονιστική εικόνα ενός περιβαλλοντικού εγκλήματος, που στόχο έχει
να αφυπνίσει συνειδήσεις και να κινητοποιήσει την ανθρωπότητα. Η φωτογραφία
τραβήχτηκε στα πλαίσια μίας έρευνας για το παράνομο εμπόριο προϊόντων ρινόκε-
ρου. Ο πρόεδρος της επιτροπής για το WPU δήλωσε ότι «οι άνθρωποι μπορεί να
τρομοκρατηθούν και να αηδιάσουν από την εικόνα, αλλά ταυτόχρονα θα θελήσουν
να μάθουν περισσότερα και να αντιμετωπίσουν αυτό που συμβαίνει στον κόσμο».
Πηγή: bbc.com

Βρέθηκαν 215 αβγά Πτερόσαυρων
Μία μεγάλη ανακάλυψη έκαναν Κινέζοι και Βραζιλιάνοι παλαιοντολόγοι. Βρήκαν στην ΒΔ
Κίνα, την «Εδέμ των Πτερόσαυρων», όπως έχει χαρακτηριστεί, 215 απολιθωμένα αβγά
Πτερόσαυρων, 16 από τα οποία περιείχαν και ένα έμβρυο! Ήταν συγκεντρωμένα όλα
στο ίδιο σημείο και αποτελούν τη μεγαλύτερη «φουρνιά» τέτοιων αβγών που βρέθηκε
ποτέ. Η ηλικία τους εκτιμάται στα 120 εκατομμύρια έτη. Οι Πτερόσαυροι θεωρούνται
ως τα πρώτα σπονδυλωτά ζώα που κατέκτησαν τους αιθέρες πριν 225 εκατομμύρια χρόνια και εξαφανίστηκαν πριν από
περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια από πτώση αστεροειδή.
Πηγή: theguardian.com

Τα πλαστικά μολύνουν τα πάντα
Η καταστροφή των οικοσυστημάτων που επιφέρουν οι ανθρωπογενείς παρεμβά-
σεις, φθάνουν τελικά πάρα πολύ βαθιά. Ακαδημαϊκοί από το Πανεπιστήμιο του
Νιουκαστλ, εντόπισαν ζώα που ζουν σε τάφρους, βάθους μέχρι και 11 χιλιομέτρων
στον Ειρηνικό Ωκεανό, τα οποία είχαν μολυνθεί με πλαστικές ίνες. Όπως δήλωσε
ο επικεφαλής της έρευνας Dr Alan Jameson, «τα ευρήματα αυτά είναι ιδιαίτερα
ανησυχητικά και αποδεικνύουν ότι τίποτε πλέον δεν έχει μείνει ανέπαφο». Υπο-
λογίζεται ότι αυτή τη στιγμή μολύνουν τους ωκεανούς περίπου 300 εκατομμύρια
τόνοι πλαστικών, ενώ περισσότερα από 5 τρισεκατομμύρια πλαστικά κομμάτια
επιπλέουν στη θάλασσα.
Πηγή:dailymail.co.uk

Η υγιεινή διατροφή κάνει καλό και στο
περιβάλλον
Σύμφωνα με μία πρόσφατη μελέτη, η οποία εξέτασε τα διατροφικά δεδομένα
37 χωρών, με δείγμα που αντιπροσώπευε τα 2/3 του παγκόσμιου πληθυσμού, η
υγιεινή διατροφή οδηγεί και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου,
μέχρι και κατά 1/4.Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν επίσης ότι υπήρξαν
σημαντικές μειώσεις στη μόλυνση του νερού και στη χρήση της γης. Το γεγονός
αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, οφείλεται κυρίως στη μειωμένη κατανάλωση
ζωικών προϊόντων, η οποία έχει καθοριστική σημασία στην ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Πηγή: protothema.gr

Τερμίτες κατασκεύασαν τη δική τους Sagrada Familia
Ο καθεδρικός ναός Sagrada Familia στη Βαρκελώνη, αποτελεί ένα αρχιτεκτονικό θαύμα και ένα από
τα σημαντικότερα τουριστικά αξιοθέατα της πόλης. Κάποιοι όμως έσπευσαν να αντιγράψουν! Όχι
όμως άνθρωποι, αλλά… τερμίτες! Το δημιούργημα των τερμιτών ανακάλυψε σε περιοχή της Βόρειας
Αυστραλίας, ο καθηγητής Richard Dawkins, ο οποίος δημοσίευσε στο διαδίκτυο τη σχετική φωτογραφία.
Η ομοιότητα είναι εκπληκτική! Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι τερμίτες διαθέτουν την ικανότητα να
υπολογίζουν την επιρροή της βαρύτητας στις φωλιές τους, δημιουργώντας εκπληκτικές συνθέσεις,
που τους εξασφαλίζουν άνεση, συνεχή παροχή τροφής και προστασία από τα στοιχεία της φύσης.
Πηγή: tovima.gr
Χιλιάδες νεκροί πιγκουίνοι στην
Ανταρκτική
Γάλλοι επιστήμονες μελέτησαν μία αποικία 18.000 ζευγαριών
πιγκουίνων στην Ανατολική Ανταρκτική, από το 2010 και διαπίστω-
σαν ότι στην πιο πρόσφατη αναπαραγωγική περίοδο, στις αρχές
του έτους, επιβίωσαν μόλις δύο νεοσσοί! Όπως δήλωσε ο Yan
Ropert-Coudert, ο οποίος συμμετέχει στην έρευνα, «η περιοχή
έχει επηρεαστεί από τη διάλυση του παγετώνα Mertz το 2010, η
οποία άλλαξε τη διαμόρφωση της θαλάσσιας έκτασης μπροστά
στην αποικία». Ως αιτίες του γεγονότος αναφέρονται επίσης οι
θερμοκρασιακές μεταβολές, και η αλλοίωση των οικοτόπων, που
με ην σειρά τους μειώνουν τα αποθέματα του κριλ, είδους γαρίδας
που αποτελεί τη βασική τροφή των πιγκουίνων Adelie.
Πηγή: lifo.gr

Γνωρίζετε ότι:
27
1. Αν δεν υπάρξουν μέτρα, οι ελέφαντες της Αφρικής θα εξαφανιστούν στα επόμενα 10 χρόνια;

2. Οι λαθροκυνηγοί σκοτώνουν περίπου 100 ελέφαντες την ημέρα, για το ελεφαντόδοντο;

3. Η Τανζανία και η Μοζαμβίκη μεταξύ 2009 και 2015 έχουν χάσει το 50% του πληθυσμού των
ελεφάντων;

4. Το 64% των ελεφάντων της Κεντρικής Αφρικής έχει εξαφανιστεί;

5. Η μεγαλύτερη σφαγή των τελευταίων χρόνων έγινε το 2012 στο Εθνικό Πάρκο Bonda Ndjidah του
Καμερούν, από λαθροθήρες που ήταν οπλισμένοι με καλάσνικοφ και χειροβομβίδες;

6. Σύμφωνα με τον νέο Άτλαντα Ποιότητας Αέρα για την Ευρώπη, οι πόλεις με τη μεγαλύτερη ρύπανση
της ατμόσφαιρας βρίσκονται στη νότια Πολωνία, τη Βουλγαρία και την κοιλάδα Πο της Ιταλίας;

7. Παρόλο που η ατμόσφαιρα σήμερα στην Ευρώπη είναι πιο καθαρή από το παρελθόν, κάθε χρόνο
περισσότεροι από 400.000 Ευρωπαίοι εξακολουθούν να πεθαίνουν πρόωρα, εξαιτίας της κακής
ποιότητας αέρα που αναπνέουν;

8. Η ρύπανση από τις εξατμίσεις των οχημάτων ευθύνεται κατά μέσο όρο 14% για την επιβάρυνση
της ατμόσφαιρας των πόλεων;

9. Οι βιομηχανικές δραστηριότητες ευθύνονται για το 20% των αστικών ρύπων, ενώ οι γεωργικές
δράσεις που ασκούνται πέριξ των πόλεων για το 23%;

10. Οι οικιακές δραστηριότητες (π.χ. τζάκια) συμβάλλουν σε ποσοστό 13% στη ρύπανση των πόλεων;

11. Οι ρύποι φυσικής προέλευσης ευθύνονται για το 20% των ρύπων;

Το γκλίτερ σκοτώνει το περιβάλλον
Ποιος θα το φανταζόταν! Το εντυπωσιακό γκλίτερ όχι μόνο επιβαρύνει το περι-
βάλλον, αλλά προκαλεί και μεγάλη ζημιά στους ωκεανούς. Αιτία αυτού είναι τα
μικροπλαστικά στοιχεία το οποία μεταφέρονται με το νερό της αποχέτευσης στις
θάλασσες, καθώς και στις πηγές πόσιμου νερού. Επιστημονική έκθεση μάλιστα
αναφέρει ότι το συγκεκριμένο υλικό θα πρέπει να συμπεριληφθεί στη λίστα με
τα ζημιογόνα για τη φύση υλικά, που θα «αποσυρθούν» σταδιακά τα επόμενα
χρόνια, στα πλαίσια του προγράμματος αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών
και της διάσωσης του πλανήτη.
Πηγή: protothema.gr
Επιμέλεια: Λιέας Νίκος
Οικονομολόγος, Φίλοι του Μουσείου

Δράσεις Μουσείο Μανιταριών Ζάγκρεμπ Ακαδημία Φυσικής Ιστορίας
Μουσείων Το μεγαλύτερο μουσείο του είδους του στον Πανεπιστημίου Ντρέξελ
Θεματικά παιδικά πάρτι
κόσμο
στους χώρους του Μουσείου
Στην πρωτεύουσα της Κροατίας
βρίσκεται σήμερα το μεγαλύ-
τερο μουσείο μανιταριών στον
κόσμο, το οποίο ιδρύθηκε το
2013 με μόλις 34 εκθέματα.
Σήμερα εκτίθενται πάνω από
1500 διαφορετικά είδη μανι-
ταριών, μεταξύ αυτών τα πιο
θανατηφόρα, τα πιο νόστιμα,
μερικά από τα πιο σπάνια, αλλά
και νέα είδη. Τα εκθέματα είναι
πραγματικά μανιτάρια που έχουν
υποστεί τη διαδικασία ξήρανσης Η Ακαδημία διαθέτει
με κατάψυξη. Η μεγάλη συλλογή τους χώρους του Μου-
εμπλουτίζεται συνεχώς με νέα σείου της για διοργά-
28 εκθέματα. νωση παιδικών πάρτι.
Οι γονείς και τα παιδιά
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης έχουν τη δυνατότητα
Κρήτη, μία ήπειρος σ’ ένα νησί να επιλέξουν θεματικές εκδηλώσεις
και πολλές επιπλέον υπηρεσίες για να
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης δημιουργήσουν ονειρεμένες στιγμές.
προχώρησε πρόσφατα στην έκδοση βι- Μεταξύ των επιλογών είναι οι δεινό-
βλίου για τη φύση της Κρήτης με τίτλο σαυροι, τα έντομα και οι πεταλού-
«ΚΡΗΤΗ, ΜΙΑ ΗΠΕΙΡΟΣ Σ’ΕΝΑ ΝΗΣΙ». Η δες, ενώ διατίθεται αποκλειστικός
έκδοση αυτή είναι του Δήμου Τσαντίλη, χώρος και εξειδικευμένο προσωπικό
συγγραφέα και εκλαϊκευτή επιστημονικών κειμένων, σε συνεργα- για κάθε περίπτωση.
σία με ολόκληρο το ερευνητικό δυναμικό του Μουσείου.
Στις 280 σελίδες του παρουσιάζονται η πολύπλοκη γεωλογική
ιστορία της Κρήτης, τα απολιθώματα και η σύγχρονη γεωποικι-
Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής
λότητα του νησιού, τα φυτά, τα ζώα και τα οικοσυστήματα της Κρήτης, καθώς
και ο ρόλος της μακροχρόνιας επίδρασης των κατοίκων του νησιού σε αυτά.
Ιστορίας
Η πλούσια και εξαιρετικής ποιότητας εικονογράφηση παρέχει μοναδική εικα- Πρόγραμμα Εργαστηρίων Δη-
στική εμπειρία στους λάτρεις της κρητικής φύσης, αλλά και πολύτιμο υλικό σε μιουργικής Απασχόλησης για
ερασιτέχνες και επαγγελματίες φυσιοδίφες. μικρά παιδιά ηλικίας 4 – 8 ετών

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Λονδίνου
Νύχτες κινηματογράφου

Το Μουσείο προσφέρει εκτός
ωραρίου λειτουργίας στο κοινό
τη δυνατότητα να παρακολου-
θήσει αγαπημένες κινηματογρα-
Το Μουσείο Γουλαν-
φικές ταινίες επιστημονικής φα-
δρή Φυσικής Ιστορί-
ντασίας καθήμενο ανάμεσα στα ας διοργανώνει κάθε
εκθέματά του. Στους σινεφίλ του Κυριακή από το Νοέμ-
είδους παρέχεται επίσης η δυνα- βριο 2017 έως και το
τότητα να περιηγηθούν προτού Μάιο του 2018 Εργαστήρια Δημι-
αρχίσει η προβολή σε όλους τους χώρους και να θαυμάσουν ουργικής Απασχόλησης για μικρά
τις εκθέσεις αποφεύγοντας την πολυκοσμία που υπάρχει κατά παιδιά ηλικίας 4 – 8 ετών, με ποικίλη
τις ώρες λειτουργίας. Δε θα λείπουν βεβαίως τα απαραίτητα θεματολογία, που σκοπό έχουν την
για την περίπτωση σνακς, αναψυκτικά και ποτά. εκπαίδευση και τη ψυχαγωγία.
Βαβύλης Δημήτρης
Βιολόγος, Χειριστής σκύλου ανίχνευσης δηλητηριασμένων δολωμάτων

Αρθρογραφία

Τα άλλα, «άγρια»,
Μετέωρα
Η βιοποικιλότητα
των «ιερών βράχων»

Το μυαλό του περισσότερου κόσμου στο άκουσμα της Την δεκαετία του 80 «κατοικούσαν» στην περιοχή πάνω
λέξης «Μετέωρα» σκέφτεται τους μοναδικούς αυτούς από 50 ζευγάρια, ενώ τον Αύγουστο του 1979 είχαν με-
γεωλογικούς σχηματισμούς με τα μοναστήρια στις κορυφές τρηθεί 143 πουλιά στον σκουπιδότοπο της Καλαμπάκας.
τους. Πολύ λιγότεροι είναι αυτοί που έχουν συνδυασμένους Πλέον τα Μετέωρα των πάλαι ποτέ 50 ζευγαριών έχουν 29
τους «ιερούς» αυτούς βράχους με κάτι άλλο, την μοναδική μείνει μόνο με 1 ζευγάρι και ένα μοναχικό αρσενικό που
και σπάνια βιοποικιλότητα της περιοχής ψάχνει αγωνιωδώς ταίρι...
Τα πουλιά των Μετεώρων Η Χλωρίδα των Μετεώρων
Τα κάθετα βράχια που ορθώνονται από τον κάμπο της Στην περιοχή απαντώνται τρία ενδημικά είδη λουλουδιών
Θεσσαλίας δημιουργούν έναν μοναδικό τρισδιάστατο κό- η Centaurea chrysocephala ή Centaurea kalabakensis και
σμο που λίγοι οργανισμοί μπορούν να εκμεταλλευτούν. η Centaurea lactifolia. Αυτά τα λουλούδια με τα μικροσκο-
Εδώ και χιλιάδες χρόνια οι κυρίαρχοι των Μετεωρίτικων πικά άνθη που ο περισσότερες κόσμος θα προσπεράσει
βράχων είναι τα πουλιά! Οι αναρίθμητες τρύπες και φυσικές χωρίς να τα προσέξει έχουν κάτι το μοναδικό, βρίσκονται
κοιλότητες αποτελούν το «σπίτι» για πολλά διαφορετικά μόνο στην εν λόγω περιοχή και πουθενά αλλού στον κό-
είδη που επιλέγουν να κάνουν εκεί τις φωλιές τους προ- σμο! Οι πληθυσμοί τους είναι μικροί και περιορισμένοι σε
στατευμένα από τους θηρευτές , τις καιρικές συνθήκες συγκεκριμένες περιοχές οπότε η επιβίωση τους είναι μια
αλλά και τον άνθρωπο. Ένας ταξιδευτής στην περιήγηση εύθραυστη υπόθεση.
του στην περιοχή την Άνοιξη μπορεί να παρατηρήσει τους Τα βράχια περικυκλώνονται δάση βελανιδιάς και πουρ-
μεγαλοπρεπείς Μαυροπελαργούς ( συγγενείς του κοινού ναριού ενώ σε διάφορα σημεία υπάρχουν διάσπαρτες γέ-
λευκού Πελαργού που όμως αποφεύγει τους ανθρώπους) τα ρικες αμυγδαλιές και ροδιές κατάλοιπα των οπωρώνων
σμήνη με φασαριόζικες Βουνοσταχτάρες, τον μικροσκοπικό του παρελθόντος. Εκατέρωθεν του Πηνειού που διασχίζει
αλλά ταλαντούχο αρχιτέκτονα της οικογένειας των πουλιών τον Θεσσαλικό κάμπο ακριβώς κάτω από τα Μετέωρα
Βραχοτσοπανάκο που με περίσσια τέχνη χτίζει την φωλιά του υπάρχει ένα εκτενές δάσος Πλατάνου από τα μεγαλύτερα
από λάσπη, τον μοναχικό Γαλαζοκότσιφα να κελαηδά στην της χώρας. Πιο ψηλά στα Αντιχάσια εκτείνονται μεγάλα
κορυφή κάποιου βράχου και τον μοναδικό Πετρίτη, το πιο δάση οξιάς.
γρήγορο ζώο του πλανήτη ή αν είναι λίγο πιο τυχερός το πιο
σπάνιο «ξαδελφάκι» του το Χρυσογέρακο. Αλλά και τα δάση Η περιήγηση τόσο μέσα από τα βράχια όσο και στην
που περικυκλώνουν τα βράχια σφύζουν από «ιπτάμενη» ζωή! γύρω περιοχή αποτελεί για τους λάτρεις της φύσης μια
Κραυγαετοί, Φιδαετοί, Γερακαετοί, Τσίφτηδες, Κλειδωνάδες, διαφορετική εμπειρία και ευχαρίστηση συναντώντας, βήμα,
Σιρλοτσίχλονα, Παρδαλοκεφαλάδες, Δρυομυγοχάφτες βήμα στο πανέμορφο και επιβλητικό αυτό τοπίο, πουλιά,
είναι μερικά μόνο μερικά από τα είδη που κάποιος μπορεί ερπετά, λουλούδια, γωνιές μικρές κρυφές με απέραντη
να συναντήσει στην γύρω περιοχή! Αναμφίβολά όμως το ομορφιά!
πουλί σύμβολο της περιοχής είναι ο Ασπροπάρης, το πιο Τα μετέωρα μέσα από μια άγρια ματιά. Μια από της
σπάνιο πλέον πουλί της Ελλάδας! πολλές ματιές του μοναδικού αυτού τόπου!
Ας τον ανακαλύψουμε!
Ο Ασπροπάρης στα Μετέωρα
Τα Μετέωρα και η ευρύτερη περιοχή των Χασίων-Α-
ντιχασίων αποτελούσαν στο παρελθόν το βασίλειο του
Ασπροπάρη! Σε κάθε σχεδόν κατάλληλη τρύπα ή σχισμή
στον βράχο βρισκόταν ένα ζευγάρι. Μάλιστα ήταν η μο-
ναδική περιοχή της Ελλάδας όπου το είδος φώλιαζε σε
χαλαρές αποικίες και οι φωλιές είχαν μεταξύ τους πολύ
μικρότερες αποστάσεις από ότι είναι συνηθισμένο. Όμως
αυτό το εμβληματικό είδος χάνεται με γοργούς ρυθμούς
από τα Μετέωρα… Βασικός υπαίτιος είναι τα δηλητηρια-
σμένα δολώματα ή κοινώς φόλες που κάποιοι τοποθετούν
στην ύπαιθρο σπέρνοντας αδιάκριτα τον θάνατο..
Μικρή συνέντευξη

Με το Δήμαρχο
Καλαμπάκας
Χρήστο Σινάνη
1. Τα τρία τελευταία χρόνια έχουν φυσικές ομορφιές, αλλά και δημιουργι-
γίνει τέσσερα νέα μουσεία στην κούς ανθρώπους με ιδέες και προτάσεις,
πόλη σας. Πόσο σημαντικό είναι τότε η επιτυχία είναι εξασφαλισμένη.
για σας
30 Έχει τεράστια σημασία. Δεν είναι λίγο σε 6. Έχουν αναδειχθεί και τι σχεδιά-
μία πόλη 12.500 κατοίκων περίπου, να ζετε γι’αυτό;
υπάρχουν τόσα μουσεία. Αποδεικνύουν Απαιτείται ακόμα μεγάλη προσπάθεια.
ότι ο τόπος μας, εκτός από φυσικές ομορ- Σχεδιάζουμε πρωτοβουλίες γι’αυτό το
φιές, διαθέτει και ένα υψηλό πολιτιστικό θέμα που θα γίνουν γνωστές το επόμενο
επίπεδο, για το οποίο είμαι ιδιαίτερα υπε- διάστημα.
ρήφανος.

7. Είναι εφικτός ο στόχος για μια
2. Έχουν την αναγκαία στήριξη από επιπλέον διανυκτέρευση στην Κα-
τους φορείς και την τοπική κοινω- λαμπάκα;
νία; Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, πρέπει
Ο κόσμος, οι επαγγελματίες και οι φο- να επικαιροποιηθεί και να αναδειχθούν
ρείς της περιοχής αγκαλιάζουν αυτή την όλες οι δυνατότητες που προσφέρονται
προσπάθεια. Απαιτούνται αρκετά βήματα στον επισκέπτη.
ακόμη για να επιτευχθεί το αναγκαίο επί-
πεδο συνεργατικότητας. Είμαι βέβαιος ότι
8. Ποιο είναι το επίπεδο συνεργα-
θα γίνουν.
σίας μεταξύ των φορέων για την
επίτευξη αυτού του στόχου;
3. Δημιουργούν μια εναλλακτική Αναμφίβολα πρέπει να αναβαθμιστεί στη
διέξοδο για τους επισκέπτες; βάση κοινών στόχων και πρωτοβουλιών.
Ασφαλώς. Στην προκειμένη περίπτωση τα
Μετέωρα είναι το ισχυρό brand name
9. Η συνεργασία σας με τις Ιερές
και τα μουσεία προσφέρουν επιπλέον
Μονές των Μετεώρων συμβάλλει
δυνατότητες απόλαυσης, μάθησης και
στην τοπική ανάπτυξη;
ψυχαγωγίας.
Η συνεργασία του Δήμου με τα μοναστή-
ρια είναι άριστη, η δε προσφορά τους στην
4. Μπορούν να αποτελέσουν έναν περιοχή είναι ανυπολόγιστη.
αυτόνομο πόλο έλξης επισκεπτών;
Αναμφίβολα. Ιδιαίτερα στις κατηγορίες αν-
θρώπων με μουσειακή κουλτούρα, στους 10. Είστε ικανοποιημένος από το
οποίους πρέπει να το κάνουμε γνωστό «περιβαλλοντικό αποτύπωμα» του
μέσα από έναν συγκεκριμένο σχεδιασμό. δήμου σας;
Ποτέ, κανείς Δήμος, δεν θα πρέπει να εί-
ναι ευχαριστημένος για τις πρωτοβουλίες
5. Θεωρείτε ότι η περιοχή σας δια- του σ’αυτό το επίπεδο. Είναι τόσο μεγά-
θέτει δυνατότητες ανάπτυξης εναλ- λα τα περιβαλλοντικά προβλήματα, που
λακτικών μορφών τουρισμού; απαιτούν συνεχή ανανέωση δράσεων και
Όταν ένας τόπος διαθέτει μοναδικές πρωτοβουλιών.
Όποια κι αν είναι η ιδέα σας,
την τυπώνουµε σε χαρτί!
Στη Λυχνία αγαπάµε τις ιδέες και τα όνειρα και µας γοητεύει να τα κάνουµε πράξη!
Γι’ αυτό επενδύουµε συνεχώς σε τεχνολογία υψηλών προδιαγραφών, για να
µπορούµε να παράγουµε ποιοτικές εκτυπώσεις και να σας προσφέρουµε
ανταγωνιστικές, ολοκληρωµένες λύσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες σας.
Λύσεις που ξεκινούν από µια απλή επαγγελµατική κάρτα και καταλήγουν στην
πιο απαιτητική εκτύπωση και βιβλιοδεσία.
Στη Λυχνία είναι καθηµερινό µέληµά µας να βάζουµε µε αφοσίωση και συνέπεια
τις ιδέες σας στο χαρτί!

Ανδραβίδας 7
136 71 Χαµόµυλο Αχαρνών
Τ.: 210 3410436
F.: 210 3425967
www.lyhnia.com
info@lyhnia.com Πιστοποίηση για τη χρήση τεχνολογιών
Πιστοποίηση Σ∆Π
Αρ. Πιστοπ:
3

Λυχνία Α.Ε. Lyhnia S.A. @LYHNIAsa Lyhnia S.A. lyhnia ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2000
Aρ. Πιστοπ. 738/∆/2008
Ανακaλύψτε
την πλούσια συλλογή µας!
Στα καταστήματα ΕΛΤΑ