You are on page 1of 39

ევროპის კავშირისა და ევროპის საბჭოს ერთობლივი პროექტი

„მედიის თავისუფლების, პროფესიონალიზმისა და პლურალიზმის


გაძლიერება “

აღნიშნული დოკუმენტი გადათარგმნილია


ევროპის კავშირისა და ევროპის საბჭოს ერთობლივი პროექტის
„მედიის თავისუფლების, პროფესიონალიზმისა და პლურალიზმის
გაძლიერების“ ფარგლებში

თბილისი 2017 წელი

2015/DG I/JP/3265

1
13.საქმე „ბარბულესკუ რუმინეთის წინააღმდეგ“
CASE OF BĂRBULESCU v. ROMANIA
(საჩივარი no. 61496/08)

გადაწყვეტილება

სტრასბურგი

2016 წლის 12 იანვარი

დიდი პალატისთვის საქმის გადაცემა

06/06/2016

წინამდებარე გადაწყვეტილება იქნება საბოლოო კონვენციის 44 მუხლის § 2


განსაზღვრულ გარემოებებში. წინამდებარე გადაწყვეტილება შესაძლებელია
დაექვემდებაროს რედაქციულ გადასინჯვას.

საქმეში ბარბულესკუ რუმინეთის წინააღმდეგ,


ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს (ნაწილი მეოთხე) პალატამ, შემდეგი
შემადგენლობით:
ანდრას საჯო, თავმჯდომარე,
ვინსენტ ა. დე გაეტანო,
ბოსტიან მ. ზუპანჩიკი,
ნონა წოწორია,
პაულო პინტო დე ალბუკერკე,
ეგიდიუს კურისი,
იულია ანტოანელლა მოტოკი, მოსამართლეები,
და ფატოც არაჩი, სექციის განმწესრიგებლის მოადგილე,

2015 წლის 1 დეკემბერს გამართული დახურული თათბირის შემდეგ, გამოიტანა


შემდეგი გადაწყვეტილება:

2
პროცედურა

1. საქმის საფუძველია საჩივარი (no. 61496/08) რუმინეთის წინააღმდეგ ადამიანის


უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის
(„კონვენცია“) 34-ე მუხლის საფუძველზე, რომელიც სასამართლოში 2008 წლის 15
დეკემბერს წარადგინა რუმინეთის მოქალაქემ ბატონმა ბოგდან მიხაი ბარბულესკუმ
(“მომჩივანი“).
2. მომჩივანს წარმოადგენდნენ ბ-ნი დ. კოსტინესკუ და ბ-ნი ო. ჯუვერდენუ-
ადვოკატები ბუქარესტიდან. რუმინეთის მთავრობას („მთავრობა“) წარმოადგენდა
სახელმწიფო წარმომადგენელი საგარეო საქმეთა სამინისტროდან-ქ-ნი ს. ბრუმარი.
3. მომჩივანი აცხადებდა, რომ დამსაქმებლის გადაწყვეტილება მისი შრომითი
ხელშეკრულების მოშლასთან დაკავშირებით დაფუძნებული იყო მისი პირადი
ცხოვრებისა და მიმოწერის უფლების დარღვევაზე და შიდასახელმწიფოებრივმა
სასამართლოებმა ვერ დაიცვეს მისი უფლება.
4. 2012 წლის 18 დეკემბერს მთავრობას ეცნობა საჩივრის შესახებ.

ფაქტები

I. საქმის გარემოებები

5. მომჩივანი დაიბადა 1979 წელს და ცხოვრობს ბუქარესტში.


6. 2004 წლის 1 აგვისტოდან 2007 წლის 6 აგვისტომდე ის მუშაობდა კერძო
კომპანიაში („დამქირავებელი“) გაყიდვებზე პასუხისმგებელი ინჟინრის
თანამდებობაზე. დამქირავებლის თხოვნით მომჩივანმა შექმნა Yahoo Messenger-ის
ანგარიში, მომხმარებლებთან კომუნიკაციის მიზნით.
7. 2007 წლის 13 ივლისს დამქირავებელმა შეატყობინა მომჩივანს, რომ მისი Yahoo
Messenger-ის კომუნიკაციაზე ხორციელდებოდა მონიტორინგი 2007 წლის 5
ივლისიდან 13 ივლისამდე და ჩანაწერებში ჩანს, რომ ის იყენებდა ინტერნეტს პირადი
მიზნებისთვის, რაც ეწინააღმდეგება შიდა წესებს. მომჩივანმა უპასუხა წერილობით
ფორმაში, რომ იყენებდა Yahoo Messenger მხოლოდ საქმიანი მიზნებისთვის. როდესაც
მომჩივანს წარუდგინეს Yahoo Messenger-ზე კომუნიკაციის ორმოცდახუთ გვერდიანი
ჩანაწერი, მან შეატყობინა დამქირავებელს, რომ მისი მიმოწერის კონფიდენციალობის
დარღვევის გამო, დამქირავებელს ეკისრებოდა პასუხისმგებლობა სისხლის
სამართლის კოდექსის შესაბამისად. ორმოცდახუთი გვერდი მოიცავდა ყველა
შეტყობინების ჩანაწერს, რომელიც მომჩივანმა გაუგზავნა და მიიღო საცოლისგან და
ძმისგან კომუნიკაციის მონიტორინგის პერიოდის განმავლობაში; შეტყობინებები
ეხებოდა მომჩივნის პირად საქმეებს. ჩანაწერი ასევე მოიცავდა ხუთ მოკლე
შეტყობინებას, რომელიც მომჩივანმა გაუგზავნა მის საცოლეს 2007 წლის 12 ივლისს,

3
Yahoo Messenger-ის პირადი ანგარიშის გამოყენებით; აღნიშნული შეტყობინებები არ
შეიცავდნენ რაიმე სახის პირადულ ინფორმაციას.
8. 2007 წლის 1 აგვისტოს დამქირავებელმა მოშალა მომჩივნის შრომითი
ხელშეკრულება კომპანიის შიდა წესების დარღვევის გამო, რომელშიც
აღნიშნულია, inter alia:
“მკაცრად აკრძალულია კომპანიის ტერიტორიაზე წესრიგისა და დისციპლინის
დარღვევა და განსაკუთრებით ... კომპიუტერების, ქსეროქსის, ტელეფონების,
ტელექსისა და ფაქსის აპარატების გამოყენება პირადი მიზნებისთვის.”
9. მომჩივანმა გაასაჩივრა მისი დამქირავებლის გადაწყვეტილება ბუქარესტის
საოლქო სასამართლოში („საოლქო სასამართლო“). ის აცხადებდა, რომ აღნიშნული
გადაწყვეტილება იყო ბათილი და ძალადაკარგული, ვინიდან მისი კომუნიკაციის
კონფიდენციალობის დარღვევით, დამქირავებელმა დაარღვია მისი მიმოწერის
უფლება, რომელიც გარანტირებულია რუმინეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს და
სისხლის სამართლის კოდექსის მიერ.
10. 2007 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილებაში საოლქო სასამართლომ არ
დააკმაყოფილა მისი სარჩელი იმ მოტივით, რომ დამქირავებელი მოქმედებდა
გათავისუფლების პროცედურის შესაბამისად, რომელიც განსაზღვრულია შრომის
კანონმდებლობით და აღნიშნა, რომ მომჩივანი სათანადოდ იყო ინფორმირებული
დამქირავებლის წესების შესახებ, რომლებიც კრძალავდნენ კომპანიის რესურსების
გამოყენებას პირადი მიზნებისთვის. საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში
ნათქვამია, შესაბამის ნაწილებში:
“სასამართლოს მიაჩნია, რომ სამუშაო საათებში...კომპანიის კომპიუტერიდან
მომჩივნის მიერ Yahoo Messenger-ით განხორციელებული კომუნიკაციის
მონიტორინგი-მიუხედავად იმისა, იყო თუ არა დამქირავებლის ქმედება
კანონიერი (îmbracă sau nu forma ilicitului penal) – გავლენას ვერ მოახდენს
დისციპლინარული წარმოების კანონიერებაზე წინამდებარე საქმეში...
თუმცა, მას შემდეგ, რაც მომჩივანმა აღნიშნა დისციპლინარული წარმოების
დროს, რომ მას არ გამოუყენებია Yahoo Messenger პირადი მიზნებისთვის, არამედ
მომხმარებლებისთვის პროდუქციის შეთავაზების მიზნით, სასამართლომ
მიიჩნია, რომ მომჩივნის კომუნიკაციის შინაარსის შემოწმება დამქირავებლის
მიერ იყო მომჩივნის არგუმენტების შემოწმების ერთადერთი საშუალება.
დამქირავებლის უფლება შეამოწმოს თანამშრომლების მიერ სამუშაო ადგილზე
კომპანიის კომპიუტერების გამოყენება მიეკუთვნება პროფესიული დავალებების
შესრულების მეთოდის შემოწმების უფლების ფართო სპექტრს.
ვინაიდან თანამშრომლების ყურადღება...გამახვილებული იყო იმ ფაქტზე, რომ
მომჩივნის მიერ დისციპლინარული სანქციის მიღებამდე, სხვა კოლეგა იყო
გათავისუფლებული ინტერნეტის, ტელეფონისა და ქსეროქსის პირადი
მიზნებისთვის გამოყენების გამო და პერსონალი გააფრთხილეს იმასთან

4
დაკავშირებით, რომ მათი საქმიანობა იყო მეთვალყურეობის ქვეშ (იხილეთ 2007
წლის 3 ივლისის შეტყობინება no 2316, რომელსაც მომჩივანმა მოაწერა ხელი...)
დამქირავებელს ვერ დაადანაშაულებ იმაში, რომ მან დაარღვია გამჭვირვალობა
და არ იყო გულახდილი თანამშრომლების მიერ კომპიუტერების პირადი
მიზნებისთვის გამოყენების მონიტორინგთან დაკავშირებით.
ინტერნეტი სამუშაო ადგილზე უნდა იყოს თანამშრომლის ინსტრუმენტი. ის
უზრუნველყოფილია დამქირავებლის მიერ პროფესიონალური საქმიანობის
განხორციელების მიზნით და უდავოა, რომ დამქირავებელს, თანამშრომლის
საქმიანობის მონიტორინგის საფუძველზე, აქვს მონიტორინგს
დაქვემდებარებული ინტერნეტის პირადი გამოყენების პრეროგატივის
შენარჩუნების უფლება.
ერთერთი მიზეზი, თუ რატომაც არის საჭირო დამქირავებლის მიერ
შემოწმებების განხორციელება არის ის, რომ ინტერნეტის გამოყენებით
თანამშრომლებმა შეიძლება დააზიანონ კომპანიის IT სისტემები ან ჩაერთონ
უკანონო საქმიანობაში კომპანიის სახელით ან გაამჟღავნონ კომპანიის
კომერციული საიდუმლოებები.“
11. მომჩივანმა გაასაჩივრა აღნიშნული გადაწყვეტილება. ის ამტკიცებდა, რომ
ელექტრონული წერილები ასევე დაცულია კონვენციის მე-8 მუხლით, როგორც
„პირად ცხოვრებასთან“ და „მიმოწერასთან“ დაკავშირებული. მან ასევე აღნიშნა, რომ
საოლქო სასამართლომ არ დართო მას უფლება დაებარებინა მოწმეები, რათა
დაემტკიცებინა, რომ დამქირავებელს არ მიადგა ზიანი მისი ქმედებების შედეგად.
12. 2008 წლის 17 ივნისის საბოლოო გადაწყვეტილებაში, ბუქარესტის საოლქო
სააპელაციო სასამართლომ („სააპელაციო სასამართლო“) უარყო მისი აპელაცია და
ძალაში დატოვა საოლქო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება.
ევროკავშირის დირექტივაზე 95/46/EC დაყრდნობით, სააპელაციო სასამართლომ
დაადგინა, რომ დამქირავებლის ქმედება იყო გონივრული და მომჩივნის
კომუნიკაციის მონიტორინგი იყო ერთადერთი საშუალება დადგენისა, ჰქონდა თუ არა
ადგილი დისციპლინარულ დარღვევას. რაც შეეხება მომჩივნის საპროცესო უფლებებს,
სააპელაციო სასამართლომ უარყო მისი არგუმენტები, აღნიშნა რა, რომ ამ დრომდე
მიღებული მტკიცებულება იყო სავსებით საკმარისი. სააპელაციო სასამართლოს
გადაწყვეტილებაში ნათქვამია, შესაბამის ნაწილებში:
“იმის გათვალისწინებით, რომ დამქირავებელს აქვს უფლება და ვალდებულება
უზრუნველყოს კომპანიის ფუნქციონირება და, ამ მიზნისთვის, მას აქვს უფლება
შეამოწმოს, თუ რა გზით ასრულებენ თანამშრომლები პროფესიონალურ
დავალებებს, და ასევე თუ გავითვალისწინებთ იმ ფაქტს, რომ დამქირავებელს
აქვს დისციპლინარული უფლებამოსილება, რომელიც მას შეუძლია კანონიერად
განკარგოს და განახორციელოს Yahoo Messenger-ით კომუნიკაციის
მონიტორინგი, რომლის პირადი მიზნებისთვის გამოყენებას უარყოფს
თანამშრომელი, მას შემდეგ, რაც სხვა კოლეგებთან ერთად ის იყო

5
გაფრთხილებული კომპანიის რესურსების პირადი მიზნებისთვის გამოყენების
აკრძალვის თაობაზე, ძნელია იმის მტკიცება, რომ მისი მიმოწერის
კონფიდენციალობის დარღვევა (violarea secretului corespondenţei) არ იყო ამ
კანონიერი მიზნის მიღწევის ერთადერთი საშუალება და სწორი ბალანსი არ იყო
დაცული მისი პირადი ცხოვრების დაცვას და დამქირავებლის უფლებას შორის
განახორციელოს მისი ბიზნესის ფუნქციონირების მეთვალყურეობა.“

II. შესაბამისი შიდასახელმწიფოებრივი კანონმდებლობა

13.ინტიმური, პირადი და ოჯახური ცხოვრების დაცვის უფლება გარანტირებულია


რუმინეთის კონსტიტუციის შესაბამისად (მუხლი 26), ისევე როგორც პირადი
მიმოწერის კონფიდენციალობის უფლება (მუხლი 28).
14.სისხლის სამართლის კოდექსის 195-ე მუხლში აღნიშნულია, რომ:
“ნებისმიერი პირი, რომელიც უკანონოდ გახსნის სხვა პირის მიმოწერას ან ხელში
ჩაიგდებს ან მოისმენს სხვა პირის საუბარს ან კომუნიკაციას ტელეფონით,
ტელეგრაფით ან ინფორმაციის გადაცემის ნებისმიერი სხვა საქალაქთაშორისო
საშუალებით, ექვემდებარება თავისუფლების აღკვეთის ღონისძიებას ექვსი
თვიდან სამ წლამდე.”
15. იმ მომენტისთვის მოქმედი შრომის კანონმდებლობის მუხლი 40(1)(დ)
შესაბამისად, დამქირავებელს უფლება ჰქონდა განეხორციელებინა მისი
თანამშრომლების მიერ პროფესიონალური დავალებების შესრულების მეთოდის
მონიტორინგი. მუხლი 40(2)(ი) შესაბამისად, დამქირავებელი ვალდებულია
უზრუნველყოს თანამშრომლის პირადი ინფორმაციის კონფიდენციალობა.
16. კანონი no. 677/2001, რომელიც ეხება ფიზიკური პირების დაცვას, პირადი
მონაცემების დამუშავებისა და პირადი მონაცემების თავისუფალი მიმოქცევის
კუთხით (“კანონი no. 677/2001”) ვრცელდება ევროკავშირის დირექტივის 95/46/EC
(იხილეთ პუნქტი 18 ქვემოთ) დებულებებზე. ის განმარტავს „პირად მონაცემებს“
როგორც „ნებისმიერ მონაცემებს, რომელიც დაკავშირებულია იდენტიფიცირებულ ან
იდენტიფიცირებად პირთან“ (მუხლი 3(ა)). იგი ითვალისწინებს, რომ მონაცემების
დამუშავება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მიღებულია პირის
თანხმობა და მასში მოცემულია იმ გამონაკლისების ჩამონათვალი, როდესაც თანხმობა
არ არის საჭირო. გამონაკლისები ეხება, სხვა შემთხვევებთან ერთად, კონტრაქტის
შესრულებას, რომლის მხარესაც წარმოადგენს აღნიშნული პირი და მონაცემთა
ოპერატორის კანონიერი ინტერესის დაცვას. (მუხლი 5(2)(ა და ე)). იგი ასევე
ითვალისწინებს, რომ მონაცემების დამუშავებისას, სახელმწიფო უწყებებს
უნარჩუნდებათ ვალდებულება დაიცვან პირის ინტიმური, პირადი და ოჯახური
ცხოვრების კონფიდენციალობა (მუხლი 5(3)). და ბოლოს, ნებისმიერ პირს, რომელიც
დაზარალდება მისი პირადი მონაცემების უკანონო დამუშავების შედეგად, უფლება
აქვს მიმართოს სასამართლოს კომპენსაციის მოთხოვნით (მუხლი 18(2)).

6
II. შესაბამისი საერთაშორისო კანონმდებლობა

A. ევროსაბჭოს ინსტრუმენტები

17. 1981 წლის ევროსაბჭოს კონვენცია, რომელიც ეხება ფიზიკური პირების დაცვას
პირადი მონაცემების ავტომატურ დამუშავებასთან დაკავშირებით („მონაცემთა
დაცვის კონვენცია“) განმარტავს „პირად მონაცემებს“, როგორც „ნებისმიერ
ინფორმაციას, რომელიც დაკავშირებულია იდენტიფიცირებულ ან
იდენტიფიცირებად პირთან”. კონვენცია ითვალისწინებს, inter alia, შემდეგს:

მუხლი 2-განმარტებები
“წინამდებარე კონვენციის მიზნებისთვის:
(...)
(c) ’ავტომატიზებული დამუშავება’ ნიშნავს შემდეგ ოპერაციებს, თუ ისინი
სრულდება მთლიანად ან ნაწილობრივ ავტომატიზებული საშუალებების
გამოყენებით: მონაცემთა შენახვა, ლოგიკური და/ან არითმეტიკული
ოპერაციების განხორციელება აღნიშნულ მონაცემებზე, მათი შეცვლა, წაშლა,
მოძიება და გავრცელება ...”

მუხლი 3-მოქმედების სფერო


“(1) მხარეები კისრულობენ პასუხისმგებლობას გამოიყენონ აღნიშნული
კონვენცია ავტომატიზებულ პირად საქმესთან და პირადი მონაცემების
ავტომატიზებულ დამუშავებასთან მიმართებაში საჯარო და კერძო სექტორში.”
(...)

მუხლი 5-მონაცემთა ხარისხი


“დამუშავებას დაქვემდებარებული პირადი მონაცემები უნდა იყოს:
(ა) მიღებული და დამუშავებული სამართლიანად და კანონიერად;
(ბ) ინახებოდეს განსაზღვრული და კანონიერი მიზნებისთვის და არ უნდა იყოს
გამოყენებული აღნიშნულ მიზნებთან შეუსაბამოდ;
(გ) სათანადო, შესაბამისი და არ უნდა იყოს გადაჭარბებული იმ მიზნებთან
შედარებით, რისთვისაც ისინი ინახება;
(დ) ზუსტი და, სადაც საჭიროა, განახლებული;
(ე) დაცული ისეთი ფორმით, რომელიც იძლევა მონაცემთა სუბიექტების
იდენტიფიცირების შესაძლებლობას იმ დროის მონაკვეთში, რომელიც საჭიროა
იმ მიზნისთვის, რომლისთვისაც ინახება აღნიშნული მონაცემები.”
(...)

7
მუხლი 8 – დამატებითი გარანტიები პირადი მონაცემების სუბიექტისთვის
“ნებისმიერი პირი შეძლებს:
(ა) დაადგინოს ავტომატიზებული პირადი საქმის ფაილის არსებობა, მისი
ძირითადი მიზანი, ისევე, როგორც ფაილის მაკონტროლებელი პირის ვინაობა და
საცხოვრებელი ადგილი ან საქმიანობის წარმოების ძირითადი ადგილი;
(ბ) მიიღოს ინფორმაცია გონივრული შუალედებით და გადაჭარბებული
დაყოვნების გარეშე ან ხარჯის დადასტურების გარეშე, ინახება თუ არა მასთან
დაკავშირებული პირადი მონაცემები ავტომატიზებულ პირად საქმეში, ისევე,
როგორც ამგვარი მონაცემების მიღებას მისთვის გასაგები ფორმით (...)”

B. ევროკავშირის ინსტრუმენტები

18. ევროპის პარლამენტისა და ევროკავშირის საბჭოს 1995 წლის 24 ოქტომბრის


დირექტივაში 95/46/EC, რომელიც ეხება ფიზიკური პირების დაცვას პირადი
მონაცემების დამუშავების კონტექსტში და ასეთი მონაცემების თავისუფალ
მიმოქცევას, აღნიშნულია, რომ შიდასახელმწიფოებრივი კანონმდებლობის მიზანი ამ
სფეროში არის კონფიდენციალობის უფლების დაცვა, როგორც აღიარებულია
კონვენციის მე-8 მუხლში და ევროკავშირის კანონმდებლობის ზოგად პრინციპებში.
დირექტივა განსაზღვრავს პირად მონაცემებს, როგორც „ნებისმიერ ინფორმაციას,
რომელიც დაკავშირებულია იდენტიფიცირებულ და იდენტიფიცირებად ფიზიკურ
პირთან” (მუხლი 2(ა)) და მოითხოვს წევრი ქვეყნებისგან აკრძალონ ისეთი პირადი
მონაცემების დამუშავება, როგორიცაა, სხვათა შორის „ჯანმრთელობა ან სექსუალური
ცხოვრება” (მუხლი 8(1)).
19. დირექტივის 29-ე მუხლის შესაბამისად შეიქმნა მონაცემთა დაცვის სამუშაო
ჯგუფი („სამუშაო ჯგუფი“), რომლის მიზანს წარმოადგენდა სამუშაო ადგილზე
ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობის საკითხის შესწავლა და
თანამშრომლებისთვის მონაცემთა დაცვის შედეგების შეფასება თანამშრომლებისთვის
და დამქირავებლებისთვის. ის არის ევროკავშირის დამოუკიდებელი
საკონსულტაციო ორგანო. სამუშაო ჯგუფმა გამოსცა 2001 წლის სექტემბერში
მოსაზრება 8/2001 პირადი მონაცემების დამუშავებასთან დაკავშირებით შრომით
კონტექსტში, რომელიც აჯამებს ფუნდამენტალურ მონაცემთა დაცვის პრინციპებს:
საბოლოო ხასიათი, გამჭვირვალობა, კანონიერება, პროპორციულობა, სიზუსტე,
უსაფრთხოება და პერსონალის ცნობიერება. რაც შეეხება თანამშრომელთა
მონიტორინგს, მასში ნათქვამია, რომ ის უნდა იყოს:
“დამქირავებლის პროპორციული რეაგირება იმ რისკებზე, რომლის წინაშეც ის
დგას, კანონიერი კონფიდენციალობისა და თანამშრომლების სხვა ინტერესების
გათვალისწინებით“.
20. 2002 წლის მაისში სამუშაო ჯგუფმა შექმნა „სამუშაო დოკუმენტი სამუშაო
ადგილზე ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობის და მონიტორინგის

8
შესახებ“ („სამუშაო დოკუმენტი“). აღნიშნული სამუშაო დოკუმენტი ამტკიცებს, რომ
ის ფაქტი, რომ მონიტორინგი ან მეთვალყურეობა ემსახურება დამქირავებლის
ინტერესს, ვერ გაამართლებს თანამშრომლის კონფიდენციალობის დარღვევას.
დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ მონიტორინგის ნებისმიერი ღონისძიებები უნდა
აკმაყოფილებდნენ ოთხ კრიტერიუმს: გამჭვირვალობა, საჭიროება, სამართლიანობა
და პროპორციულობა.
21. ტექნიკური თვალსაზრისით, სამუშაო დოკუმენტი მიუთითებს, რომ:
“პროგრამულ უზრუნველყოფას სწრაფად შეუძლია ისეთი ინფორმაციის
მიწოდება, როგორიცაა გამაფრთხილებელი ფანჯრები, რომლებიც ჩნდება და
აფრთხილებს თანამშრომელს, რომ სისტემამ გამოავლინა და/ან მიიღო ზომები
ქსელის არასანქცირებული გამოყენების აღკვეთის მიზნით.”
22. უფრო კონკრეტულად, რაც შეეხება თანამშრომლის ელექტრონული წერილების
წვდომის საკითხს, სამუშაო დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ:
“თანამშრომლის ელექტრონული ფოსტის გახსნა შეიძლება საჭირო გახდეს სხვა
მიზნებისთვის, გარდა მონიტორინგისა და მეთვალყურეობის, მაგალითად,
მიმოწერის წარმოების მიზნით, როდესაც თანამშრომელი არ არის ოფისში (მაგ.,
ავადმყოფობის ან შვებულების გამო) და მიმოწერის შესრულება შეუძლებელია
სხვაგვარად (მაგალითად, ავტომოპასუხის ან ავტომატური გადაგზავნის
მეშვეობით).”

კანონი

I. კონვენციის მე-8 მუხლის სავარაუდო დარღვევა

23. მომჩივანმა აღნიშნა, რომ შრომითი ხელშეკრულების მოშლასთან


დაკავშირებული დამქირავებლის გადაწყვეტილება ეფუძნებოდა მისი პირადი
ცხოვრებისა და მიმოწერის პატივისცემის უფლების დარღვევას და რომ
შიდასახელმწიფოებრივმა სასამართლოებმა ვერ დაიცვეს მისი უფლება; ის დაეყრდნო
კონვენციის მე-8 მუხლს, რომელშიც ნათქვამია:
“1. ყველას აქვს უფლება პატივი სცენ მის პირად და ოჯახურ ცხოვრებას, მის
სახლს და მიმოწერას.
2. დაუშვებელია ამ უფლების განხორციელებაში საჯარო ხელისუფლების ჩარევა,
გარდა ისეთი შემთხვევისა, როდესაც ასეთი ჩარევა ხორციელდება კანონის
შესაბამისად და აუცილებელია დემოკრატიულ საზოგადოებაში ეროვნული
უშიშროების, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან ქვეყნის ეკონომიკური
კეთილდღეობის ინტერესებისათვის, უწესრიგობის ან დანაშაულის თავიდან

9
ასაცილებლად, ჯანმრთელობის ან მორალის თუ სხვათა უფლებათა და
თავისუფლებათა დასაცავად.”

A. დასაშვებობა

1. მხარეთა კომენტარები
24. მთავრობა ამტკიცებდა, რომ კონვენციის მე-8 მუხლი არ გამოიყენება ამ საქმეში.
მან აღნიშნა, რომ მომჩივანმა შექმნა Yahoo Messenger-ის ანგარიში პროფესიონალური
სარგებლობისთვის და ის აცხადებდა, რომ იყენებდა აღნიშნულ ანგარიშს მხოლოდ ამ
მიზნისთვის; მთავრობამ დაასკვნა, რომ მომჩივანი ვერ მოითხოვდა
„კონფიდენციალობის დაცვას“ მაშინ, როდესაც უარყოფდა პირად გამოყენებას.
25. მან ასევე აღნიშნა, რომ ევროსაბჭოს რამდენიმე წევრმა სახელმწიფომ მოითხოვა
კომუნიკაციის კერძო ხასიათის აღიარება, რასთან დაკავშირებითაც მოთხოვნილი იყო
კონფიდენციალობის დაცვა; ისინი დაეყრდნენ, სხვა საკითხებთან ერთად,
საფრანგეთის საკასაციო სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს, სადაც ნათქვამია,
რომ თანამშრომლის მიერ გაგზავნილი ელექტრონული წერილები მისი
დამქირავებლის მიერ უზრუნველყოფილი საშუალებებით, მიჩნეულ უნდა იქნას
პროფესიონალური ხასიათის მატარებლად და უნდა იყოს ხელმისაწვდომი
დამქირავებლისთვის, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ მათი კერძო ხასიათი მკაფიოდ არის
განსაზღვრული.
26. თუ გავითვალისწინებთ სხვაობას ელექტრონულ წერილებსა და
შეტყობინებების მომენტალურ გაგზავნას შორის (ამ უკანასკნელს არ აქვს საგნის
ველი), მთავრობა ამტკიცებდა, რომ კომუნიკაციის პირადი ხასიათის დამტკიცება იყო
მნიშვნელოვანი, რათა ის მომხდარიყო მე-8 მუხლის ფარგლებში. ამრიგად, მთავრობამ
აღნიშნა, რომ მომჩივანს მიეცა შესაძლებლობა განეცხადებინა, რომ მის მიერ Yahoo
Messenger-ის გამოყენება იყო, ნაწილობრივ მაინც, პირადი, და მომჩივანმა მკაფიოდ
აღნიშნა, რომ ეს არ იყო ასე, ვინაიდან ის ახორციელებდა კომუნიკაციას მხოლოდ
კლიენტებთან მისი დამქირავებლის სახელით.
27. მთავრობამ დაასკვნა, რომ მომჩივანმა მიიღო სათანადო წინასწარი
გაფრთხილება იმასთან დაკავშირებით, რომ მისი დამქირავებელი სავარაუდოდ
განახორციელებდა მისი კომუნიკაციის მონიტორინგს; ის დაეყრდნო დამქირავებლის
2007 წლის 3 ივლისის შეტყობინებას და საოლქო სასამართლოს დასკვნებს, რომელიც
მომჩივანმა არ გაასაჩივრა მის აპელაციაში. მათ არ წარადგინეს შეტყობინების ასლი.
28. და ბოლოს, მთავრობამ აღნიშნა, რომ წინამდებარე საქმე განსხვავდება საქმისგან
ჰალფორდი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ (1997 წლის 25
ივნისი, გადაწყვეტილებებისა და განჩინებების ანგარიშები 1997-III, სადაც ერთერთი
სტაციონარული სატელეფონო ხაზი ოფისში განკუთვნილი იყო მომჩივნის პირადი
სარგებლობისთვის), და კოპლანდი გაერთიანებული სამეფოს
წინააღმდეგ (no. 62617/00, ECHR 2007-I, სადაც პირადი სარგებლობა იყო
ნებადართული და მეთვალყურეობის მიზანი იყო იმის დადგენა „გადაჭარბებულად

10
იყენებდა“ თუ არა საშუალებებს მომჩივანი); წინამდებარე საქმეში, დამქირავებლის
რეგულაციებით მკაფიოდ იყო აკრძალული კომპანიის რესურსებით, მათ შორის
კომპიუტერებითა და ინტერნეტით, პირადი მიზნებისთვის სარგებლობა.
29. მომჩივანმა გაასაჩივრა მთავრობის არგუმენტები და ამტკიცებდა, რომ მისი
კომუნიკაცია Yahoo Messenger-ით ატარებდა პირად ხასიათს და შესაბამისად მოექცა
კონვენციის მე-8 მუხლის ფარგლებში. მომჩივანმა მოიხსენია სახელმწიფოს
დადებითი ვალდებულებები მე-8 მუხლის თანახმად და ამტკიცებდა, რომ ეს
დებულება გამოიყენებოდა იმ ფაქტთან დაკავშირებით, რომ რუმინეთის
სახელმწიფომ ვერ შეძლო მისი პირადი სივრცის დაცვა დამქირავებლის ჩარევისგან.
მან აღნიშნა, რომ მომჩივანი მუდმივად იყენებდა აღნიშნულ არგუმენტს
ადგილობრივი ორგანოების წინაშე.
30. მომჩივნის აზრით, უდავოა ის ფაქტი, რომ მისი დამქირავებლის მიერ მიღებული
ინფორმაცია წარმოადგენდა „პირად მონაცემებს“ და „კონფიდენციალურ პირად
მონაცემებს“ no. 677/2001 კანონის და 95/46/EC ევროკავშირის დირექტივის ფარგლებში;
ინფორმაცია დაკავშირებული იყო იდენტიფიცირებულ პირებთან (მომჩივანი, მისი
საცოლე და ძმა) და ეხებოდა კონფიდენციალურ საკითხებს (როგორიცაა მომჩივნის
ჯანმრთელობა და სექსუალური ცხოვრება). მომჩივანმა არ განმარტა, თუ რატომ
იყენებდა Yahoo Messenger-ს პირადი მიზნებისთვის, მაგრამ აღნიშნა, რომ იმ დროს
მობილური ტელეფონების ფასები იყო ძალიან მაღალი და მისი ანაზღაურება, როგორც
ინჟინრისა, რომელსაც ევალებოდა გათბობის მოწყობილობების გაყიდვა, იყო ძალიან
დაბალი 2007 წლის ივლისში.
31. მომჩივანმა ასევე აღნიშნა, რომ მისმა დამქირავებელმა ასევე მიიღო წვდომა მის
პირად Yahoo Messenger-ის ანგარიშთან, რომელსაც ჰქონდა პროფესიონალური
მიზნებისთვის დარეგისტრირებული ანგარიშისგან განსხვავებული ID გარდა ამისა,
მისი კომუნიკაციის ჩანაწერი ხელმისაწვდომი გახდა მისი კოლეგებისთვის,
რომლებმაც განიხილეს ის საჯაროდ.
32. საქმეზე ნიმიცი გერმანიის წინააღმდეგ დაყრდნობით (1992 წლის 16 დეკემბერი,
სერია A no. 251-B), მომჩივანი ამტკიცებდა, რომ მე-8 მუხლის ფარგლებში დაცვის
უარყოფა იმ საფუძველზე, რომ გასაჩივრებული ღონისძიება დაკავშირებული იყო
მხოლოდ პროფესიონალურ საქმიანობასთან, გამოიწვევდა უთანასწორობას, ვინაიდან
ასეთი დაცვა იქნებოდა ხელმისაწვდომი მხოლოდ იმ პირებისთვის, რომელთა
პროფესიული და არაპროფესიული საქმიანობა იყო იმდენად შერეული, რომ მათი
გარჩევა შეუძლებელია. საქმეზე ჩაპელი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ (1989
წლის 30 მარტი, სერია A no. 152-A) დაყრდნობით, ის ამტკიცებდა, რომ სასამართლომ
არ გამორიცხა კონვენციის მე-8 მუხლის გამოყენება კომერციულ ფართში ჩხრეკის
საქმეში.
33. მომჩივანი ამტკიცებდა, რომ Yahoo Messenger-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
მისი ბუნებიდან გამომდინარე შექმნილი იყო პირადი სარგებლობისთვის და
მომენტალური შეტყობინებების მომსახურება აძლევდა მას უფლებას ევარაუდა, რომ
მისი კომუნიკაცია იქნებოდა კონფიდენციალური. მომჩივანს რომ სცოდნოდა, რომ ეს
ასე არ იყო, ის შეიკავებდა თავს პირადი ინფორმაციის გამჟღავნებისგან. მომჩივანი
11
დაარწმუნა მისმა დამქირავებელმა, რომელმაც სთხოვა დაეცვა მისი Yahoo Messenger-
ის ანგარიში საკუთარი პაროლით. ის უარყოფს სათანადო წინასწარი შეტყობინების
მიღებას მისი დამქირავებლის მონიტორინგის შესახებ და ამტკიცებს, რომ
დამქირავებლის შიდა წესებში ზოგადი აკრძალვა არ უტოლდებოდა მონიტორინგის
შესახებ წინასწარ შეტყობინებას. მომჩივანი დარწმუნებული იყო, რომ 2007 წლის 3
ივლისის შეტყობინება გამოვლინდა ფაქტების შემდგომ; მან წარადგინა აღნიშნული
შეტყობინების ასლი, რომელიც არ იყო ხელმოწერილი თანამშრომლების მიერ.
34. მომჩივანმა განაცხადა, რომ მთავრობის არგუმენტები იმასთან დაკავშირებით,
რომ ის თავდაპირველად ამტკიცებდა, რომ იყენებდა ამ ანგარიშს პროფესიული
მიზნებისთვის, იყო ხელოვნური; მიუხედავად მისი საწყისი მდგომარეობისა, ის
ფაქტი, რომ მომენტალური შეტყობინების მომსახურების ფაქტიური გამოყენება
მოხდა პირადი მიზნებისთვის, რჩება უდავო. მან დაასკვნა, რომ თანამშრომლის
უფლება დაამყაროს და განავითაროს პირადი ურთიერთობა სამუშაო საათებში, არ
უნდა შეიზღუდოს დამქირავებლის შეხედულებისამებრ და მისი გადაწყვეტილებით.

2. სასამართლოს შეფასება
35. სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირადი ცხოვრების ცნება არის ფართო კონცეფცია
(იხილეთ საქმე ე.ბ. საფრანგეთის წინააღმდეგ [GC], no. 43546/02, § 43, 2008 წლის 22
იანვარი და საქმე ბოლენი გერმანიის წინააღმდეგ, no. 53495/09, § 45, 2015 წლის 19
იანვარი). ის მოიცავს, მაგალითად, სხვა პირებთან ურთიერთობის დამყარების
უფლებას და იდენტობისა და პირადი განვითარების უფლებას ( ნიმიცი,
ციტირებულია ზემოთ, § 29, და ფერნანდეს მარტინეს ესპანეთის წინააღმდეგ [GC],
no. 56030/07, § 126, ECHR 2014 (ამონარიდები)). მე-8 მუხლის ფართო განმარტება არ
ნიშნავს, რომ ის იცავს პირის ნებისმიერ საქმიანობას, რომელშიც ის შეიძლება ჩაერთოს
სხვებთან ერთად, რათა დაამყაროს და განავითაროს ასეთი ურთიერთობა.
მაგალითად, ის არ დაიცავს ინტერპერსონალურ ურთიერთობას ისეთ ფართო და
გაურკვეველ ფარგლებში, რომ არ იქნება უშუალო კავშირი სახელმწიფოს ქმედებასა
თუ უმოქმედობას და პირის პირად ცხოვრებას შორის (იხილეთ, mutatis mutandis, საქმე
ბოტა იტალიის წინააღმდეგ, 1998 წლის 24 თებერვალი, § 35, გადაწყვეტილებებისა და
განჩინებების ანგარიშები 1998-I).
36. ამრიგად, სასამართლოს პრეცედენტული სამართლის შესაბამისად,
სატელეფონო ზარები კომერციული ფართებიდან უპირველეს ყოვლისა მოიცავენ
„პირადი ცხოვრების“ და „კორესპონდენციის“ ცნებებს მე-8 მუხლის § 1 მიზნებისთვის
(იხილეთ ჰელფორდი, ციტირებული ზემოთ, § 44, და ამანი შვეიცარიის
წინააღმდეგ [GC], no. 27798/95, § 43, ECHR 2000-II). სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ
სამსახურიდან გაგზავნილი ელექტრონული წერილები დაცული უნდა იყოს მე-8
მუხლით, ისევე, როგორც ინტერნეტის პირადი მოხმარების მონიტორინგის შედეგად
მიღებული ინფორმაცია (იხილეთ კოფლანდი, ციტირებულია ზემოთ, § 41).
37. როდესაც არ მომხდარა გაფრთხილება იმასთან დაკავშირებით, რომ პირის
ზარები ექვემდებარება მონიტორინგს, მომჩივანს ჰქონდა სამსახურის ტელეფონით

12
განხორციელებული ზარების კონფიდენციალობის გონივრული მოლოდინი (იხილეთ
ჰელფორდი, ციტირებულია ზემოთ, § 45) და იგივე მოლოდინი ეხება მომჩივნის მიერ
ელექტრონული ფოსტისა და ინტერნეტის გამოყენებას (იხილეთ კოფლანდი,
ციტირებულია ზემოთ, § 41). საქმეში, რომელშიც მომჩივანის სამუშაო ადგილი
პროკურატურაში გაიჩხრიკა და ამოღებულ იქნა მისი რამდენიმე პირადი ნივთი (საქმე
პეევი ბულგარეთის წინააღმდეგ, no. 64209/01, 2007 წლის 26 ივლისი), სასამართლომ
აღნიშნა, რომ ჩხრეკა უტოლდებოდა მომჩივნის „პირად ცხოვრებაში“ ჩარევას;
სასამართლომ აღნიშნა, რომ მომჩივანს ჰქონდა კონფიდენციალობის გონივრული
მოლოდინი, რაც შეეხება მის პირად ნივთებს, რომელსაც იგი ინახავდა ოფისში (იქვე.,
§ 39). სასამართლომ დაადგინა, რომ:
“39. ... ასეთი შეთანხმება იგულისხმება დამქირავებელი-თანამშრომლის
ურთიერთობაში და საქმის კონკრეტულ გარემოებებში-როგორიცაა წესი ან
მომჩივნის დამქირავებლის პოლიტიკა, რის გამოც თანამშრომელი შეიკავებს
თავს პირადი დოკუმენტების შენახვისგან საკუთარ მაგიდაში ან ფაილებში-
არაფერი არ გვაძლევს შესაძლებლობას დავუშვათ, რომ მომჩივნის მოლოდინი
იყო უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი”.
38. სასამართლომ უნდა შეამოწმოს ჰქონდა თუ არა წინამდებარე საქმეში მომჩივანს
კონფიდენციალობის გონივრული მოლოდინი, როდესაც ის ახორციელებდა
კომუნიკაციას Yahoo Messenger-ის ანგარიშიდან, რომელიც მან დაარეგისტრირა მისი
დამქირავებლის თხოვნით. ამასთან დაკავშირებით, ის აღნიშნავს, რომ სადავო არ არის
ის ფაქტი, რომ მომჩივნის დამქირავებლის შიდა წესები მკაცრად უკრძალავენ
თანამშრომლებს კომპანიის კომპიუტერებისა და რესურსების გამოყენებას პირადი
მიზნებისთვის (იხილეთ მე-8 პუნქტი ზემოთ).
39. იქედან გამომდინარეობს, რომ, როგორც აღნიშნა მთავრობამ, საქმე განსხვავდება
ჰელფორდისა და კოფლანდის საქმისგან (ციტირებულია ზემოთ), რომელშიც ოფისის
ტელეფონის პირადი გამოყენება იყო დაშვებული ან მინიმუმ მისაღები. საქმე ასევე
განსხვავდება პეევის საქმისგან (ციტირებულია ზემოთ), რომელშიც დამქირავებლის
რეგულაციებით თანამშრომლებს არ ეკრძალებათ საკუთარი ნივთების ოფისში
შენახვა. 40. სასამართლო აღნიშნავს, რომ მომჩივანმა არჩია მიემართა საჩივრით
შიდასახელმწიფოებრივი სასამართლოებისთვის კონვენციის მე-8 მუხლის
შესაბამისად შრომის სამართლის საქმის წარმოების ფარგლებში.
შიდასახელმწიფოებრივი სასამართლოების წინაშე მისი საქმის მთავარი საგანი იყო
მისი გათავისუფლება და ის ფაქტი, რომ მისი გათავისუფლება გამოწვეული იყო მისი
პირადი ცხოვრების პატივისცემის უფლების დარღვევით, იყო ის არგუმენტი,
რომელიც მან გამოიყენა მისი დამქირავებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის
მიზნით.
41. აქედან გამომდინარე, სასამართლოს წინაშე მისი საჩივრის საგანი შეზღუდულია
დისციპლინარული სამართალწარმოების ფარგლებში მისი კომუნიკაციის
მონიტორინგით; დამქირავებლის გადაწყვეტილება მომჩივნის ხელშეკრულების
მოშლასთან დაკავშირებით არ ეფუძნებოდა მისი კომუნიკაციის ფაქტიურ შინაარს და

13
არც მისი საბოლოო გამჟღავნების ფაქტს. ამ მხრივ, სასამართლო აღნიშნავს, რომ
მომჩივანმა არ გახადა სადავოდ ის ფაქტი, რომ მას არ ჰქონია სხვა საშუალება, სადაც
ის შეძლებდა აღნიშნული არგუმენტების გამოტანას ადგილობრივი სასამართლოების
წინაშე. ადგილობრივი კანონმდებლობა, რომელიც ძალაში იყო აღნიშნული
მოვლენების დროს, უზრუნველყოფდა სხვა საშუალებებს, რომლებიც შექმნილი იყო
სპეციალურად პირადი ცხოვრების დაცვის მიზნით (როგორიცაა, სისხლის
სამართლის საჩივარი სისხლის სამართლის კოდექსის 195-ე მუხლის საფუძველზე ან
no. 677/2001 კანონის 18(2) მუხლზე დაფუძნებული საჩივარი; იხილეთ პუნქტები 14 და
16 ზემოთ), და მომჩივანი არ ამტკიცებდა, რომ ისინი იყო ბათილი.
42. ამრიგად, სასამართლომ უნდა დაადგინოს, შეინარჩუნა თუ არა მომჩივანმა
გონივრული მოლოდინი იმისა, რომ არ განხორციელდებოდა მისი კომუნიკაციის
მონიტორინგი, დამქირავებლის მიერ ზოგადი აკრძალვის დაწესების ფონზე. ამ მხრივ,
სასამართლო ითვალისწინებს, რომ მონაცემთა დაცვის კონვენცია აწესებს მკაფიო
პრინციპებს, რომლებიც ეხება მონაცემთა ავტომატიზებულ დამუშავებას, რათა პირმა
შეძლოს დაადგინოს ავტომატიზებული პირადი საქმის არსებობის და მისი მთავარი
მიზნის დადგენა (იხილეთ მონაცემთა დაცვის კონვენციის მე-5 და მე-8 მუხლები მე-17
პუნქტში ზემოთ). ევროკავშირის შესაბამისი კანონმდებლობა მოქმედებს იმავე
მიმართულებით, განსაკუთრებით სამუშაო ადგილზე ელექტრონული კომუნიკაციის
მეთვალყურეობის სფეროში (იხილეთ პუნქტები 18, 19 და 20 ზემოთ).
43. წინამდებარე საქმეში, სასამართლო აღნიშნავს, რომ დოკუმენტის კომპონენტები
არ იძლევა მარტივ პირდაპირ პასუხს. მართლაც, მხარეები დავობენ იმის თაობაზე
მიიღო თუ არა მომჩივანმა წინასწარი შეტყობინება იმასთან დაკავშირებით, რომ მისი
კომუნიკაცია შეიძლებოდა ყოფილიყო მონიტორინგის ქვეშ და შინაარსი გახდებოდა
ხელმისაწვდომი და საბოლოოდ გამჟღავნდებოდა. მთავრობა აცხადებს, რომ
მომჩივანმა მიიღო სათანადო წინასწარი შეტყობინება იმასთან დაკავშირებით, რომ მის
დამქირავებელს შეეძლო განეხორცილებინა მისი კომუნიკაციის მონიტორინგი
(იხილეთ პუნქტი 27 ზემოთ), მაგრამ მომჩივანი უარყოფს რაიმე კონკრეტული
წინასწარი შეტყობინების მიღების ფაქტს (იხილეთ პუნქტი 33 ზემოთ). სასამართლო
აღნიშნავს, რომ მთავრობამ არ წარადგინა დამქირავებლის 2007 წლის 3 ივლისის
შეტყობინების ხელმოწერილი ასლი (იხილეთ პუნქტი 27 ზემოთ) და რომ მომჩივნის
მიერ წარდგენილ ასლზე არ არის რაიმე ხელმოწერა (იხილეთ პუნქტი 33 ზემოთ).
44. სასამართლო ანიჭებს მნიშვნელობას იმ ფაქტს, რომ დამქირავებელმა მიიღო
წვდომა მომჩივნის Yahoo messenger-ის ანგარიშთან და მისი კომუნიკაციის ჩანაწერი
შემდგომში გამოყენებულ იქნა, როგორც მტკიცებულების ნაწილი ადგილობრივ
სასამართლოში. ის ასევე აღნიშნავს, რომ მომჩივნის არგუმენტების შესაბამისად,
რომლებიც მთავრობამ არ გახადა სადავოდ, მისი კომუნიკაციის შინაარსი მის
საცოლესთან და ძმასთან იყო პირადი და დაკავშირებული იყო, სხვა საკითხებთან
ერთად, ძალიან ინტიმურ საკითხებთან, როგორიცაა მომჩივნის ჯანმრთელობა ან
სექსუალური ცხოვრება (იხილეთ პუნქტები 7 და 30 ზემოთ). ასევე უნდა
გავითვალისწინოთ მომჩივნის არგუმენტი იმასთან დაკავშირებით, რომ მისმა

14
დამქირავებელმა მიიღო წვდომა მის პირად Yahoo Messenger-ის ანგარიშთან (იხილეთ
პუნქტები 7 და 31 ზემოთ).
45. აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, და განსაკუთრებით იმ ფაქტის,
რომ Yahoo messenger -ით მომჩივნის კომუნიკაციის შინაარსი გახდა ხელმისაწვდომი
და აღნიშნული კომუნიკაციის ჩანაწერი გამოყენებულ იქნა საქმის წარმოებაში
სასამართლოს წინაშე, სასამართლო კმაყოფილია, რომ მომჩივნის „პირად ცხოვრებას“
და „მიმოწერას“ მე-8 მუხლის § 1 მნიშვნელობის ფარგლებში შეეხო აღნიშნული
ღონისძიებები (mutatis mutandis, საქმე კოპკე გერმანიის წინააღმდეგ, (dec.), no. 420/07,
2010 წლის 5 ოქტომბერი). შესაბამისად, მან დაადგინა, რომ წინამდებარე საქმეში
გამოიყენება მე-8 მუხლის §1.
46. სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ მისი საჩივარი არ არის აშკარად
დაუსაბუთებელი კონვენციის 35-ე მუხლის § 3 (ა) მნიშვნელობის ფარგლებში და ის არ
არის დაუშვებელი ნებისმიერი სხვა საფუძვლით. შესაბამისად, ის უნდა გამოცხადდეს
დასაშვებად.

B. სამართლებრივი შეფასება

1. მხარეთა კომენტარები
47. მომჩივანს მიაჩნია, რომ ადგილი ჰქონდა მის პირად ცხოვრებაში და მიმოწერაში
ჩარევას კონვენციის მე-8 მუხლის მნიშვნელობის ფარგლებში და აღნიშნული ჩარევა
არ არის დასაბუთებული მე-8 მუხლის მეორე პუნქტის შესაბამისად. ის ამტკიცებდა,
რომ ეს ჩარევა არ იყო კანონის შესაბამისი, ვინაიდან მოქმედი კანონმდებლობა,
კერძოდ, შრომის კანონი, ვერ უზრუნველყოფდა საკმარის განჭვრეტადობას; ამ
კუთხით, ის აღნიშნავდა, რომ სასამართლოს დასკვნები საქმეში ოლექსანდრ უკრაინის
წინააღმდეგ (no. 21722/11, ECHR 2013) გამოყენებადია წინამდებარე საქმეში. მან
აღნიშნა, რომ არც შრომის კოდექსი და არც კანონი no. 677/2001 არ ითვალისწინებდნენ
პროცედურულ გარანტიებს, რაც შეეხება დამქირავებლის ელექტრონული
კომუნიკაციის მეთვალყურეობას.
48. მომჩივანმა ასევე აღნიშნა, რომ ჩარევა არ იყო დასახულ სამართლებრივ
მიზანთან პროპორციული. მან უარყო ადგილობრივი სასამართლოების დასკვნები
იმასთან დაკავშირებით, რომ მის დამქირავებელს არ ჰქონდა სხვა არჩევანი, გარდა
იმისა, რომ ხელში ჩაეგდო მისი კომუნიკაცია და განაცხადა, რომ არ მოიძებნა რაიმე
ალტერნატიული საშუალება იმისთვის, რომ მისი ფუნდამენტური უფლებებისთვის
დამდგარიყო ნაკლები ზიანი იმავე მიზნის მიღწევისას. მომჩივანმა ასევე აღნიშნა, რომ
მას ჰქონდა დაძაბული ურთიერთობა დამქირავებელთან და მოიხსენია სხვა შრომითი
სამართალწარმოება.
49. მთავრობამ განაცხადა, რომ სახელმწიფო ხელისუფლებამ დააკმაყოფილა მისი
დადებითი ვალდებულებები კონვენციის მე-8 მუხლის შესაბამისად. მან ასევე
განაცხადა, რომ ევროსაბჭოს წევრ ქვეყნებს შორის იყო სხვადასხვა მიდგომები
დამქირავებლის მიერ თანამშრომლების მონიტორინგის წესთან დაკავშირებით და არ

15
არსებობდა ევროპული კონსენსუსი სამუშაო ადგილზე ინტერნეტის პირადი
მიზნებისთვის გამოყენებასთან დაკავშირებით.
50. ის ამტკიცებდა, რომ წინამდებარე საქმეში ხელისუფლებამ უზრუნველყო
მომჩივნის საკმარისი დაცვა ამ საქმის ადგილობრივ სასამართლოში ეფექტური
განხილვის გამო. შიდა სასამართლოების დასკვნებზე დაყრდნობით, მან აღნიშნა, რომ
მომჩივნის მიერ კომპიუტერის პირადი მიზნებისთვის გამოყენების უარყოფამ აიძულა
დამქირავებელი გაერკვია კომუნიკაციის შინაარსი. ამრიგად, მომჩივანს წარუდგინეს
მისი კომუნიკაციის ჩანაწერები მოკლე პერიოდისთვის, ანუ შეტყობინებები 2007 წლის
5 ივლისიდან 13 ივლისამდე, რითაც დამტკიცდა, რომ ის უსაქმოდ კარგავდა დროს.
მთავრობა ასევე ამტკიცებდა, რომ სასამართლოები გადავიდოდნენ განსხვავებულ
დამაბალანსებელ ქმედებაზე, მომჩივანს თავიდანვე რომ ეღიარებინა, რომ ის იყენებდა
Yahoo Messenger-ს პირადი მიზნებისთვის.
51. მთავრობა ასევე ამტკიცებდა, რომ კომპანიის რესურსებით საკუთარი
მიზნებისთვის სარგებლობის აკრძალვა მკაფიოდ იყო მოცემული კომპანიის
რეგულაციებში და თანამშრომლებმა იცოდნენ როგორც მისი აღსრულების, ისე
შედეგების შესახებ. მან დაასკვნა, რომ შიდა სასამართლოებმა დაამყარეს სამართლიანი
ბალანსი მომჩივნის უფლებებსა და დამქირავებლის კანონიერ ინტერესებს შორის.

2. სასამართლოს შეფასება
52. სასამართლო აღნიშნავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მე-8 მუხლის ძირითადი
მიზანია დაიცვას ადამიანი სახელმწიფო ხელისუფლების მიერ თვითნებური
ჩარევისგან, ის არ ავალდებულებს სახელმწიფოს თავი შეიკავოს მსგავსი ჩარევისგან:
გარდა ზოგიერთი ქმედებებისგან თავის შეკავების ძირითადი ვალდებულებისა,
შეიძლება არსებობდეს პოზიტიური ვალდებულებები, რომლებიც დაკავშირებულია
პირადი ცხოვრების პატივისცემასთან. აღნიშნული ვალდებულებები შეიძლება
მოიცავდნენ ღონისძიებების გატარებას, რომლებიც შექმნილია პირადი ცხოვრების
პატივისცემის უზრუნველსაყოფად ადამიანებს შორის ურთიერთობების სფეროში.
(იხილეთ საქმე ფონ ჰანოვერი გერმანიის წინააღმდეგ (no. 2) [GC],
nos. 40660/08 და 60641/08, § 57, ECHR 2012, და საქმე ბენედიკსდოტირი ისლანდიის
წინააღმდეგ (dec.), no. 38079/06, 2009 წლის 16 ივნისი). მე-8 მუხლის ფარგლებში
სახელმწიფოს პოზიტიურ და ნეგატიურ ვალდებულებებს შორის საზღვარს არ აქვს
ზუსტი განმარტება. ორივე კონტექსტში გასათვალისწინებელია სამართლიანი
ბალანსი, რომელიც უნდა იყოს დაცული კონკურენტ ინტერესებს შორის – რომელმაც
შეიძლება მოიცვას კონკურენტი პირადი და საზოგადოებრივი ინტერესები და
კონვენციის უფლებები (იხილეთ საქმე ევანსი გაერთიანებული სამეფოს
წინააღმდეგ [GC], no. 6339/05, §§ 75 და 77, ECHR 2007-I) – და ორივე კონტექსტში
სახელმწიფოს აქვს შეხედულების გარკვეული ფარგლები ((იხილეთ საქმე ფონ
ჰანოვერი, ციტირებულია ზემოთ; და საქმე იუნესი ნიდერლანდების წინააღმდეგ [GC],
no. 12738/10, § 106, 2014 წლის 3 ოქტომბერი).

16
53. აღნიშნულ საქმეში, სასამართლო მიიჩნევს, რომ მომჩივნის სარჩელი
განხილული უნდა იყოს სახელმწიფოს პოზიტიური ვალდებულებების
თვალსაზრისით, ვინაიდან ის დაქირავებული იყო კერძო კომპანიის მიერ, რომელიც
თავისი ქმედებით ვერ გამოიწვევდა სახელმწიფო პასუხისმგებლობას კონვენციის
ფარგლებში. სასამართლოს დასკვნები საქმეში ალექსანდრე ვოლკოვი (ციტირებულია
ზემოთ), რომელიც დაკავშირებულია მოსამართლის გათავისუფლებასთან, და
შესაბამისად არ გამოიყენება წინამდებარე საქმეში (იხილეთ პუნქტი 47 ზემოთ).
54. აქედან გამომდინარე, სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, დაამყარა თუ არა
სახელმწიფომ, მე-8 მუხლის ფარგლებში მისი პოზიტიური ვალდებულებების
კონტექსტში, სამართლიანი ბალანსი მომჩივნის პირადი ცხოვრებისა და მიმოწერის
პატივისცემის უფლებასა და მისი დამქირავებლის ინტერესებს შორის.
55. ამ მხრივ, სასამართლო მიუთითებს მის დასკვნებზე, რაც შეეხება საჩივრის
მოცულობას, რომელიც შეზღუდულია მომჩივნის კომუნიკაციის მონიტორინგით
დისციპლინარული წარმოების ფარგლებში (იხილეთ პუნქტი 40 და 41 ზემოთ).
56. სასამართლო აღნიშნავს, რომ მომჩივანს შეეძლო წარედგინა მისი არგუმენტები,
რომელიც დაკავშირებული იყო მისი პირადი ცხოვრებისა და მიმოწერის
დარღვევასთან დამქირავებლის მიერ შიდა სასამართლოების წინაშე. ის ასევე
აღნიშნავს, რომ სათანადოდ შეამოწმა მისი არგუმენტები და დაადგინა, რომ
დამქირავებელი მოქმედებდა დისციპლინარული ძალაუფლების კონტექსტში,
რომელიც დადგენილია შრომის კოდექსით (იხილეთ პუნქტები 10 და 15 ზემოთ). შიდა
სასამართლოებმა ასევე დაადგინეს, რომ მომჩივანმა გამოიყენა Yahoo Messenger-ი
კომპანიის კომპიუტერზე და ასე იქცეოდა სამუშაო საათებში; მისი დისციპლინარული
დარღვევა ამრიგად დადგენილია (იხილეთ პუნქტი 12 ზემოთ).
57. ამ კონტექსტში, სასამართლო აღნიშნავს, რომ საოლქო სასამართლო და
სააპელაციო სასამართლო ანიჭებენ განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იმ ფაქტს, რომ
დამქირავებელმა მიიღო წვდომა მომჩივნის Yahoo Messenger ანგარიშთან იმ რწმენით,
რომ ის შეიცავდა პროფესიულ შეტყობინებებს, ვინაიდან ამ უკანასკნელმა თავიდანვე
მოითხოვა, რომ ის ყოფილიყო გამოყენებული მხოლოდ კლიენტებთან
საურთიერთობოდ (იხილეთ პუნქტი 10 და 12 ზემოთ). აქედან გამომდინარეობს, რომ
დამქირავებელი მოქმედებდა მისი დისციპლინარული ძალაუფლების ფარგლებში,
ვინაიდან, როგორც დაადგინეს შიდა სასამართლოებმა, მან მიიღო წვდომა Yahoo
Messenger ანგარიშთან იმ რწმენით, რომ აღნიშნული ინფორმაცია დაკავშირებული იყო
პროფესიულ საქმიანობასთან და ასეთი წვდომა იყო შესაბამისად კანონიერი.
სასამართლო ვერ ხედავს მიზეზს, რომ სადავოდ გახადოს აღნიშნული დასკვნები.
58. რაც შეეხება მომჩივნის მიერ Yahoo Messenger-ის მეშვეობით განხორციელებული
მიმოწერის ჩანაწერების გამოყენებას მტკიცებულების სახით შიდა სასამართლოების
წინაშე, სასამართლო არ მიიჩნევს, რომ შიდა სასამართლოები ანიჭებენ
განსაკუთრებულ მნიშვნელობას მას ან მომჩივნის კომუნიკაციის ფაქტიურ შინაარს.
შიდა სასამართლოები დაეყრდნენ ჩანაწერს მხოლოდ იმ მოცულობით, რამდენადაც ის
ამტკიცებდა მომჩივნის დისციპლინარულ დარღვევას, კერძოდ, რომ მან გამოიყენა
კომპანიის კომპიუტერი პროფესიული მიზნებისთვის სამუშაო საათების
17
განმავლობაში. მათ გადაწყვეტილებებში არ არის აღნიშნული კონკრეტული
გარემოებები, რომლებიც მომჩივანმა აცნობა კომუნიკაციის დროს; იმ მხარეთა
ვინაობა, ვისთანაც მომჩივანი ახორციელებდა კომუნიკაციას ასევე არ არის
რელევანტური. შესაბამისად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ კომუნიკაციის შინაარსი არ
ყოფილა გადამწყვეტი კომპონენტი შიდა სასამართლოების გადაწყვეტილებაში.
59. მართალია, არ აღინიშნა, რომ მომჩივანმა მიაყენა მის დამქირავებელს ფაქტიური
ზიანი (შეადარეთ საქმე ფეი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ, (dec.), no. 32792/05,
2008 წლის 16 სექტემბერი, სადაც მომჩივანი სამუშაო საათებს გარეთ ჩართული იყო
ისეთ საქმიანობაში, რომელიც შეუსაბამო იყო მის პროფესიულ საქმიანობასთან, და
საქმე კოფკე (ციტირებულია ზემოთ), რომელშიც მომჩივანმა მიაყენა მის
დამქირავებელს მატერიალური ზიანი), სასამართლო მიიჩნევს, რომ დამქირავებლის
სურვილი შეამოწმოს, თუ როგორ ასრულებენ მისი თანამშრომლები დაკისრებულ
მოვალეობებს სამუშაო საათებში, არ არის გასაკვირი.
60. გარდა ამისა, სასამართლო აღნიშნავს, რომ, როგორც ჩანს, შემოწმდა მხოლოდ
კომუნიკაცია მის Yahoo Messenger-ის ანგარიშზე და არა სხვა მონაცემები და
დოკუმენტები, რომლებიც ინახებოდა მის კომპიუტერზე. შესაბამისად, ის მიიჩნევს,
რომ დამქირავებლის მონიტორინგი იყო შეზღუდული მოცულობის და
პროპორციული (შეადარეთ საქმე ვიზერი და ბიკოს ბეტაილიგუნგენი გმბხ ავსტრიის
წინააღმდეგ, no. 74336/01, §§ 59 და 63, ECHR 2007-IV, და საქმე იუდიტსკაია და სხვები
რუსეთის წინააღმდეგ, no. 5678/06, § 30, 2015 წლის 12 თებერვალი).
61. გარდა ამისა, სასამართლო მიიჩნევს, რომ მომჩივანმა ვერ განმარტა
დამაჯერებლად, თუ რატომ იყენებდა ის Yahoo messenger-ის ანგარიშს პირადი
მიზნებისთვის (იხილეთ პუნქტი 30 ზემოთ).
62. ზემოთაღნიშნულის გათვალისწინებით, სასამართლომ დაასკვნა, რომ
წინამდებარე საქმეში არაფერი არ მიუთითებს იმაზე, რომ ადგილობრივმა
ხელისუფლებამ ვერ დაამყარა სამართლიანი ბალანსი, მისი შეხედულების
ფარგლებში, მომჩივნის უფლებას პატივი სცენ მის პირად ცხოვრებას მე-8 მუხლის
შესაბამისად და მისი დამქირავებლის ინტერესებს შორის.
63. ამრიგად, ადგილი არ ჰქონია კონვენციის მე-8 მუხლის დარღვევას.

II. კონვენციის მე-6 მუხლის სავარაუდო დარღვევა

64. კონვენციის მე-6 მუხლზე დაყრდნობით, მომჩივანი ასევე აღნიშნავს, რომ


სამართალწარმოება შიდა სასამართლოებში არ იყო სამართლიანი, კერძოდ, ის ფაქტი,
რომ მას არ დართეს ნება წარედგინა მოწმეები მის საქმეში.
65. სასამართლო აღნიშნავს, რომ მომჩივანს შეეძლო აღნიშნული არგუმენტების
წარდგენა სააპელაციო სასამართლოს წინაშე, რომელმაც დაადგინა, საკმარისად
დასაბუთებული გადაწყვეტილებით, რომ დამატებითი მოწმეების მოსმენა არ იყო
რელევანტური საქმესთან (იხილეთ პუნქტი 12 ზემოთ). ასეთი გადაწყვეტილება
მიღებულ იქნა საჯარო მოსმენაზე, რომელიც წარიმართა შეჯიბრებითობის

18
პრინციპით და არ არის თვითნებური (იხილეთ საქმე გარსია რუიზი ესპანეთის
წინააღმდეგ [GC], no. 30544/96, §§ 28-29, ECHR 1999-I).
66. აქედან გამომდინარეობს, რომ ეს საჩივარი აშკარად დაუსაბუთებელია და არ
უნდა დაკმაყოფილდეს კონვენციის 35-ე მუხლის §§ 3 (ა) და 4 შესაბამისად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლო

1. აცხადებს, ერთსულოვნად, რომ კონვენციის მე-8 მუხლის შესაბამისად


განხორციელებული საჩივარი არის დასაშვები და საჩივრის დანარჩენი ნაწილი არ
არის დასაშვები;

2. ადგენს, ექვსი ხმით ერთის წინააღმდეგ, რომ ადგილი არ ჰქონია კონვენციის მე-8
მუხლის დარღვევას;

შესრულებულია ინგლისურ ენაზე და წარმოდგენილია წერილობით ფორმაში 2016


წლის 12 იანვარს, სასამართლოს რეგლამენტის 77-ე წესის §§ 2 და 3 შესაბამისად.

ფატოს არაკი ანდრას საჯო


განმწესრიგებლის მოადგილე თავმჯდომარე

კონვენციის 45-ე მუხლის § 2 და სასამართლოს რეგლამენტის 74-ე წესის § 2


შესაბამისად, წინამდებარე გადაწყვეტილებას დართული აქვს მოსამართლე პინტო დე
ალბუკერკეს განსხვავებული მოსაზრება.

ა.ს.
ფ.ა.

მოსამართლე პინტო დე ალბუკერკეს ნაწილობრივ განსხვავებული მოსაზრება

1. საქმე ბარბულესკუ რუმინეთის წინააღმდეგ ეხება სამუშაო ადგილზე


ინტერნეტის გამოყენების მეთვალყურეობას. უმრავლესობა აღიარებს, რომ ადგილი
ჰქონდა ჩარევას მომჩივნის პირადი ცხოვრებისა და მიმოწერის პატივისცემის

19
უფლებაში, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის („კონვენცია“) მე-8 მუხლის
მნიშვნელობის ფარგლებში, თუმცა მათ გამოაქვთ დასკვნა, რომ ადგილი არ ჰქონია ამ
მუხლის დარღვევას, ვინაიდან დამქირავებლის მონიტორინგი შემოიფარგლებოდა
მოცულობაში და იყო პროპორციული. მე ვიზიარებ უმრავლესობის ამოსავალ
წერტილს, თუმცა არ ვეთანხმები მათ დასკვნას. მე ვუერთდები უმრავლესობას მე-6
მუხლის დაუშვებლობის აღიარებაში.
2. საქმე წარმოადგენს შესანიშნავ შემთხვევას ადამიანის უფლებათა ევროპული
სასამართლოსთვის („სასამართლო“), რათა განავითაროს მისი პრეცედენტული
სამართალი თანამშრომელთა ინტერნეტ კომუნიკაციასთან დაკავშირებით
კონფიდენციალობის დაცვის სფეროში[1]. ამ საქმის ახალი თვისებები ეხება ინტერნეტ
მეთვალყურეობის პოლიტიკის არ არსებობას, რომელიც სათანადოდ იქნებოდა
დანერგილი და შესრულდებოდა დამქირავებლის მიერ, თანამშრომლის
კომუნიკაციას, რომელზეც დამქირავებელმა მიიღო წვდომა, პირადული და
მგრძნობიარე ხასიათი და აღნიშნული კომუნიკაციის გამჟღავნების ფართო მოცულობა
თანამშრომლის წინააღმდეგ დისციპლინარული წარმოების დროს. აღნიშნულ
ფაქტებს უნდა მოეხდინათ გავლენა იმ წესზე, რომლის მიხედვით შეფასდა
დისციპლინარული წარმოებისა და სასჯელის კანონიერება. სამწუხაროდ, როგორც
შიდა სასამართლოების, ისე სასამართლოს უმრავლესობამ შეუმჩნევლად დატოვა
საქმის აღნიშნული მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი მახასიათებლები.

ინტერნეტის ხელმისაწვდომობა, როგორც ადამიანის უფლება

3. როგორც სასამართლოს დიდმა პალატამ ცოტა ხნის წინ განაცხადა, მომხმარებლის


მიერ განხორციელებული აქტივობა ინტერნეტში უზრუნველყოფს გამოხატვის
თავისუფლების განხორციელების უპრეცედენტო პლატფორმას[2]. თუ
გავითვალისწინებთ მის ხელმისაწვდომობას და შესაძლებლობას შეინახოს
ინფორმაციის დიდი რაოდენობა, ინტერნეტი ასევე თამაშობს მნიშვნელოვან როლს
ახალი ამბებისადმი საჯარო წვდომის და ზოგადად ინფორმაციის გავრცელების
ხელშეწყობის კუთხით[3]. იმავე არგუმენტაციით, ფრანგულმა საკონსტიტუციო
საბჭომ დაადასტურა, რომ „კომუნიკაციის საშუალებების ახლანდელ მდგომარეობაში
და თუ გავითვალისწინებთ საჯარო ონლაინ კომუნიკაციის მომსახურების ზოგად
განვითარებას და ამ უკანასკნელის მნიშვნელობას დემოკრატიაში მონაწილეობისთვის
და იდეების და მოსაზრებების გამოხატვაში, აღნიშნული უფლება (გამოხატვის
თავისუფლება) გულისხმობს ასეთი მომსახურების ხელმისაწვდომობის
თავისუფლებას.”[4] ამრიგად, სახელმწიფოებს გააჩნიათ პოზიტიური ვალდებულება
ხელი შეუწყონ ინტერნეტის ხელმისაწვდომობას, მათ შორის, ინფრასტრუქტურის
შექმნას, რომელიც საჭიროა ინტერნეტ კავშირისთვის[5]. ინტერნეტით პირადი
კომუნიკაციის შემთხვევაში, გამოხატვის თავისუფლების ხელშეწყობის
ვალდებულება ემატება პირადი ცხოვრების პატივისცემის უფლების დაცვის
ვალდებულებას. სახელმწიფოები ვერ უზრუნველყოფენ, რომ ადამიანებმა შეძლონ
თავისუფლებად მოიძიონ და მიიღონ ინფორმაცია ან გამოხატონ საკუთარი აზრი მათი

20
კონფიდენციალობის უფლების პატივისცემის, დაცვისა და ხელშეწყობის გარეშე.
ამავდროულად, ინტერნეტ კომუნიკაციის მიერ გამოწვეული ზიანის რისკი, რაც
შეეხება ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების განხორციელებას და
გამოყენებას, კერძოდ, პირადი ცხოვრების პატივისცემის უფლებას, არის უფრო
მაღალი, ვიდრე პრესის მიერ განსაზღვრული[6]. მაგალითად, სახელმწიფოები უნდა
დაუპირისპირდნენ რასისტულ და რელიგიურ დისკრიმინაციას ან სიძულვილის ენას
ინტერნეტში[7]. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, შეიძლება წარმოიშვას ისეთი
სიტუაციები, როდესაც ინფორმაციის მომწოდებლის გამოხატვის თავისუფლება,
რომელიც დაცულია მე-10 მუხლით, შეიძლება დაუპირისპირდეს სხვა პირების
პირადი ცხოვრების პატივისცემის უფლებას, რომელიც მოცემულია მე-8 მუხლში, ან
სადაც ორივე, გამოხატვის თავისუფლება და ინტერნეტით კომუნიკაციაში ჩართული
პირების პირადი ცხოვრების პატივისცემის უფლება, შეიძლება ეწინააღმდეგებოდეს
სხვა პირების უფლებებსა და თავისუფლებებს. წინამდებარე საქმე მიეკუთვნება
სიტუაციის ამ მეორე სახეობას.

თანამშრომლის ინტერნეტ კომუნიკაციის დაცვა საერთაშორისო სამართალში

4. ინტერნეტ მეთვალყურეობა სამუშაო ადგილზე არ არის დამქირავებლის


დისკრეციული უფლება. იმ დროს, როდესაც ტექნოლოგიამ წაშალა გამყოფი ხაზი
სამუშაო ცხოვრებასა და პირად ცხოვრებას შორის, და ზოგიერთი დამქირავებელი
უფლებას აძლევს თანამშრომლებს გამოიყენონ კომპანიის აღჭურვილობა პირადი
მიზნებისთვის, სხვები უფლებას აძლევენ თანამშრომლებს გამოიყენონ საკუთარი
აღჭურვილობა სამუშაო საქმეებისთვის და ზოგისთვისაც ორივე მისაღებია,
დამქირავებლის უფლება უზრუნველყოს შესაბამისი სამუშაო ადგილი და
თანამშრომლის ვალდებულება შეასრულოს მისი პროფესიული დავალებები
სათანადოდ, არ ამართლებს ინტერნეტში თანამშრომლის გამოხატვის შეუზღუდავ
კონტროლს[8]. იმ შემთხვევებშიც კი, როდესაც არსებობს კიბერსლექინგის ეჭვი,
დამქირავებლის IT რესურსების გადინება პირადი მიზნებისთვის, დამქირავებლის IT
სისტემების დაზიანება, უკანონო საქმიანობაში ჩართვა ან დამქირავებლის სავაჭრო
საიდუმლოებების გამჟღავნება, დამქირავებლის უფლება ჩაერიოს თანამშრომლის
კომუნიკაციაში არ არის შეუზღუდავი. თუ გავითვალისწინებთ, რომ თანამედროვე
საზოგადოებებში ინტერნეტ კომუნიკაცია არის გამოხატვის, მათ შორის, პირადი
ინფორმაციის მიწოდების, პრივილეგირებული ფორმა, მკაცრი შეზღუდვები
გამოიყენება დამქირავებლის მიერ თანამშრომლების მხრიდან სამუშაო საათებში
ინტერნეტის გამოყენების მეთვალყურეობასთან დაკავშირებით და კიდევ უფრო
მკაცრი არასამუშაო საათებში, იქნება ეს კომუნიკაცია, რომელიც ხორციელდება მათი
საკუთარი კომპიუტერული რესურსების ან დამქირავებლის კომპიუტერის
მეშვეობით.
5. კონვენციის პრინციპი არის ის, რომ ინტერნეტ კომუნიკაცია არ არის ნაკლებად
დაცული მხოლოდ იმ მიზეზით, რომ ის ხორციელდება სამუშაო საათების
განმავლობაში, სამუშაო ადგილზე ან შრომითი ურთიერთობების კონტექსტში, ან მას

21
აქვს გავლენა დამქირავებლის საქმიანობაზე ან თანამშრომლის მიერ
სახელშეკრულებო ვალდებულებების შესრულებაზე[9]. აღნიშნული დაცვა მოიცავს
არა მხოლოდ კომუნიკაციის შინაარს, არამედ მეტა მონაცემებს, რომელიც მიიღება
კომუნიკაციის მონაცემების შეგროვებისა და შენახვის შედეგად, რომელმაც შეიძლება
ხელი შეუწყოს ადამიანის ცხოვრების, რელიგიური სარწმუნოების, პოლიტიკური
შეხედულებების, პირადი უპირატესობებისა და სოციალური ურთიერთობების
გააზრებას[10]. იმ შემთხვევაში, თუ დამქირავებლისგან არ იყო შეტყობინება, რომ
ხორციელდება კომუნიკაციის მონიტორინგი, თანამშრომელს აქვს
„კონფიდენციალობის გონივრული მოლოდინი”[11]. დამქირავებლის მხრიდან რაიმე
ჩარევა თანამშრომლის უფლებაში პატივი სცენ მის პირად ცხოვრებას და გამოხატვის
თავისუფლებას, მათ შორის, თანამშრომლის პირად ცხოვრებასთან დაკავშირებული
პირადი მონაცემების შენახვა, უნდა იყოს გამართლებული დემოკრატიულ
საზოგადოებაში კონვენციის კონკრეტული ინტერესების დაცვით[12], კერძოდ,
დამქირავებლის ან სხვა თანამშრომლების უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვით
(მუხლი 8 § 2)[13] ან დამქირავებლის ან სხვა თანამშრომლების რეპუტაციის ან
უფლებების დაცვით და თანამშრომლის მიერ მიღებული კონფიდენციალური
ინფორმაციის გამჟღავნების თავიდან აცილებით (მუხლი 10 § 2)[14]. აქედან
გამომდინარე, თანამშრომლებისგან მაქსიმალური მოგებისა და პროდუქტიულობის
მიღება არ არის per se ინტერესი, რომელიც შედის მე-8 მუხლის § 2 და მე-10 მუხლის §
2, მაგრამ შრომით ურთიერთობებში სახელშეკრულებო ვალდებულებების
სამართლიანი შესრულების უზრუნველყოფის მიზანმა შეიძლება გაამართლოს
ზემოთაღნიშნულის უფლებების და თავისუფლებების გარკვეული შეზღუდვა
დემოკრატიულ საზოგადოებაში[15].
6. გარდა სასამართლოს პრეცედენტული სამართლისა, პირადი მონაცემების დაცვის
საერთაშორისო სტანდარტები, როგორც საჯარო, ისე კერძო სექტორში, განისაზღვრა
1981 წელს ევროპის საბჭოს კონვენციით, რომელიც ეხება პირის დაცვას პირადი
მონაცემების ავტომატიზებულ დამუშავებასთან დაკავშირებით[16]. აღნიშნულ
კონვენციაში პირადი მონაცემების დაცვა პირველად იყო გარანტირებული, როგორც
ცალკე უფლება, რომელიც მიენიჭა პირს. მონაცემთა დაცვის კონკრეტული წესები
შრომით ურთიერთობებში შესულია ევროპის საბჭოს კომიტეტის მინისტრთა
რეკომენდაციაში Rec(89)2 წევრი ქვეყნებისადმი, რომელიც დაკავშირებულია
შრომითი მიზნებისთვის გამოყენებული პირადი მონაცემების დაცვასთან, 1989 წლის
18 იანვარი, რომელიც ცოტა ხნის წინ ჩაანაცვლა მინისტრთა კომიტეტის
რეკომენდაციამ CM/Rec(2015)5 წევრი ქვეყნებისადმი, რომელიც დაკავშირებულია
პირადი მონაცემების დამუშავებასთან დასაქმების კონტექსტში. ასევე უაღრესად
მნიშვნელოვანია ამ კონტექსტში რეკომენდაცია No.R(99) 5 ინტერნეტში
კონფიდენციალობის დაცვასთან დაკავშირებით, რომელიც მიღებულია 1999 წლის 23
თებერვალს და რეკომენდაცია CM/Rec(2010)13, რომელიც დაკავშირებულია პირების
დაცვასთან პირადი მონაცემების ავტომატიზებული დამუშავების კუთხით
პროფილირების კონტექსტში, რომელიც მიღებულია 2010 წლის 23 ნოემბერს.

22
7.ევროკავშირის სამართლებრივ ჩარჩოში, პირადი ცხოვრებისა და პირადი
მონაცემების პატივისცემა აღიარებულია როგორც ცალკე ფუნდამენტური უფლება
ფუნდამენტური უფლებების ევროკავშირის ქარტიის მე-7 და მე-8 მუხლებში.
ევროკავშირის კანონმდებლობის ცენტრალური ნაწილია ევროპარლამენტისა და
საბჭოს 1995 წლის 24 ოქტომბრის დირექტივა 95/46/EC პირების დაცვასთან
დაკავშირებით, რაც შეეხება პირადი მონაცემების დამუშავებას და ასეთი მონაცემების
თავისუფალ მიმოქცევას. შრომითი ურთიერთობები კონკრეტულად მოხსენიებულია
მხოლოდ მგრძნობიარე მონაცემების დამუშავების კონტექსტში. ევროსაბჭოს
რეგულაცია No 45/2001 განსაზღვრავს ერთნაირ უფლებებსა და ვალდებულებებს
ევროსაბჭოს ინსტიტუტებისა და დაწესებულებების დონეზე. ის ასევე ადგენს
დამოუკიდებელ სამეთვალყურეო ორგანოს რეგულაციის დაცვის უზრუნველყოფის
მიზნით. დირექტივა 2002/58/EC დაკავშირებულია პირადი მონაცემების
დამუშავებასთან და ელექტრონული კომუნიკაციის სექტორში კონფიდენციალობის
დაცვასთან, რომელიც არეგულირებს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა
კონფიდენციალობა, ბილინგი და მონაცემების ტრაფიკი. კომუნიკაციის
კონფიდენციალობა დაცულია დირექტივის მე-5 მუხლით, რომელიც უწესებს წევრ
სახელმწიფოებს ვალდებულებას უზრუნველყონ კომუნიკაციის და დაკავშირებული
ტრაფიკის მონაცემთა კონფიდენციალობა საზოგადოებრივი კომუნიკაციის ქსელის და
საჯაროდ ხელმისაწვდომი ელექტრონული კომუნიკაციის მომსახურების მეშვეობით,
ეროვნული კანონმდებლობის გამოყენებით. კერძოდ, მათ უნდა აკრძალონ მოსმენა,
ჩაწერა, შენახვა და ჩარევის ან კომუნიკაციის მეთვალყურეობის სახვა სახეობები და
დაკავშირებული ტრაფიკის მონაცემები მომხმარებლების გარდა სხვა პირების მიერ,
მომხმარებლების თანხმობის გარეშე, გარდა სათანადო უფლებამოსილების
შემთხვევაში. კერძო ქსელების, მათ შორის, ელექტრონული ფოსტის, მყისიერი
შეტყობინების და სატელეფონო ზარების მეშვეობით განხორციელებული
კომუნიკაციის და ზოგადად პირადი კომუნიკაციის მოსმენა არ იგულისხმება,
ვინაიდან დირექტივა მოიხსენიებს საზოგადოდ ხელმისაწვდომ ელექტრონული
კომუნიკაციის მომსახურებას საჯარო კომუნიკაციის ქსელებში. ასევე რელევანტურია
ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2000 წლის 8 ივნისის დირექტივა 2000/31/EC
საინფორმაციოს საზოგადოების მომსახურების კონკრეტულ სამართლებრივ
ასპექტებზე, კერძოდ, ელექტრონული კომერცია, ინტერნეტ ბაზარი, რომელიც
განმარტავს, რომ წევრ სახელმწიფოებს არ აქვთ უფლება დაუწესონ ზოგადი
მონიტორინგის ვალდებულებები ინტერნეტ/ელექტრონული ფოსტის მომსახურების
პროვაიდერებს, ვინაიდან ასეთი ვალდებულება წარმოადგენს ინფორმაციის
თავისუფლების, ასევე მიმოწერის კონფიდენციალობის დარღვევას (მუხლი 15).
ევროკავშირის ყოფილი მესამე კომპონენტის ფარგლებში, ჩარჩო გადაწყვეტილება
2008/977/JHA ეხება პირადი მონაცემების დაცვას, რომლის დამუშავება ხორციელდება
პოლიციისა და სასამართლოს თანამშრომლობის ფარგლებში სისხლის სამართლის
საქმეებზე. ბოლოს, სამუშაო ჯგუფის მოსაზრების 8/2001 29-ე მუხლი შრომით
კონტექსტში პირადი მონაცემების დამუშავებასთან დაკავშირებით, რომელიც
მიღებულია 2001 წლის 13 სექტემბერს[17], სამუშაო დოკუმენტი სამუშაო ადგილზე
23
ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობასთან და მონიტორინგთან
დაკავშირებით, რომელიც მიღებულია 2002 წლის 29 მაისს[18], სამუშაო დოკუმენტი
95/46/EC დირექტივის 26(1) მუხლის ზოგად ინტერპრეტაციაზე, რომელიც მიღებულია
2005 წლის 25 ნოემბერს[19], და სამუშაო ჯგუფის მოსაზრების 2/2006 მუხლი 29
კონფიდენციალობის საკითხებზე, რომელიც დაკავშირებულია ელექტრონული
ფოსტის შემოწმების მომსახურების გაწევასთან, რომელიც მიღებულია 2006 წლის 21
თებერვალს[20], ასევე მნიშვნელოვანია ევროკავშირის ქვეყნების თანამშრომელთა
მონაცემების დაცვის სტანდარტების განსაზღვრისთვის. 2005 წლის ყოველწლიურ
მოხსენებაში, სამუშაო ჯგუფმა დაადასტურა, რომ „უდავოა ის ფაქტი, რომ კომპანიის
მიერ თანამშრომლებისთვის მინიჭებული ელექტრონული მისამართი წარმოადგენს
პირად მონაცემს, თუ მისი მეშვეობით შესაძლებელია პირის იდენტიფიცირება“[21].
8. ბოლოს, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის 1980
წლის სახელმძღვანელო კონფიდენციალობის და პირადი მონაცემების [22]
საერთაშორისო მიმოქცევის დაცვასთან დაკავშირებით და შრომის საერთაშორისო
ბიუროს 1997 წლის პრაქტიკის კოდექსი თანამშრომელთა პირადი მონაცემების
დაცვაზე, უზრუნველყოფენ მნიშვნელოვან კანონმდებლობას დამქირავებლებისთვის,
თანამშრომლებისთვის და სასამართლოებისთვის.
9. ამ საერთაშორისო სამართლებრივი ჩარჩოდან შეიძლება ამოღებულ იქნეს
პრინციპების კონსოლიდირებული, შეჯერებული ნაკრები ინტერნეტის გამოყენების
პოლიტიკის შექმნის, დანერგვის და აღსრულების მიზნისთვის შრომითი
ურთიერთობების ჩარჩოში[23]. ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც დაკავშირებულია
იდენტიფიცირებულ ან იდენტიფიცირებად თანამშრომელთან, რომლის შეგროვება,
შენახვა ან გამოყენება ხორციელდება დამქირავებლის მიერ შრომითი მიზნებისთვის,
მათ შორის, პირად ელექტრონულ კომუნიკაციასთან დაკავშირებით, დაცული უნდა
იყოს თანამშრომლის კონფიდენციალობის უფლების და გამოხატვის თავისუფლების
პატივისცემის მიზნით[24]. შესაბამისად, პირადი ინფორმაციის ნებისმიერი
დამუშავება სახელშეკრულებო ვალდებულებების შესრულების და დარღვევის,
პერსონალის მართვის, სამუშაოს დაგეგმვისა და ორგანიზაციის და შრომითი
ურთიერთობების მოშლის მიზნით საზოგადოებრივ და კერძო სექტორში, უნდა
მოწესრიგდეს კანონმდებლობით, კოლექტიური შეთანხმებით ან
ხელშეკრულებით[25]. პირადი მონაცემების დამუშავების კონკრეტული ფორმები,
მაგალითად, თანამშრომელთა მიერ ინტერნეტის ან ელექტრონული კომუნიკაციის
გამოყენება სამუშაო ადგილზე, საჭიროებენ დეტალურ რეგულაციას[26].
10. აქედან გამომდინარე, უნდა დაინერგოს სამუშაო ადგილზე ინტერნეტის
გამოყენების ყოვლისმომცველი პოლიტიკა, რომელიც მოიცავს ელექტრონული
ფოსტის, მყისიერი შეტყობინების, სოციალური ქსელების, ბლოგებისა და ვებ-
სერფინგის გამოყენების სპეციალურ წესებს. მიუხედავად იმისა, რომ პოლიტიკა
შეიძლება ადაპტირებული იყოს თითოეული კორპორაციის საჭიროებებზე
მთლიანობაში და კერძოდ, კორპორაციის ინფრასტრუქტურის თითოეული სექტორის
საჭიროებებზე, თანამშრომელთა უფლებები და ვალდებულებები უნდა
განისაზღვროს მკაფიოდ, გამჭვირვალე წესებით იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ
24
შეიძლება იყოს გამოყენებული ინტერნეტი, როგორ ხორციელდება მონიტორინგი,
როგორ ხორციელდება მონაცემთა დაცვა, გამოყენება და განადგურება და ვის აქვს
მისდამი წვდომა[27].
11.თანამშრომლების მიერ ინტერნეტის პირადი მიზნებისთვის გამოყენების სრული
აკრძალვა დაუშვებელია[28], ისევე, როგორც თანამშრომელთა მიერ ინტერნეტის
პირადი მიზნებისთვის გამოყენების სრული, ავტომატური, მუდმივი
მონიტორინგი[29]. პირადი მონაცემები, რომელიც დაკავშირებულია რასობრივ
წარმომავლობასთან, პოლიტიკურ შეხედულებებთან ან რელიგიურ და სხვა
სარწმუნოებასთან, ისევე როგორც პირადი მონაცემები, რომელიც დაკავშირებულია
ჯანმრთელობასთან, სექსუალურ ცხოვრებასთან ან სისხლის სამართლებრივ
დევნასთან მიიჩნევა „მგრძნობიარე მონაცემებად“, რომლებიც საჭიროებენ სპეციალურ
დაცვას[30].
12. თანამშრომლებმა უნდა ფლობდნენ ინფორმაციას მათ სამუშაო ადგილებზე
ინტერნეტის გამოყენების არსებული პოლიტიკის შესახებ, ისევე როგორც სამუშაო
ადგილებს გარეთ და არასამუშაო საათებში, რომლებიც მოიცავენ დამქირავებლის,
თანამშრომლის და მესამე მხარეების კუთვნილ საკომუნიკაციო აღჭურვილობას[31].
ყველა თანამშრომელს უნდა ეცნობოს პირადად აღნიშნული პოლიტიკის შესახებ და
მათ მკაფიოდ უნდა გამოხატონ თანხმობა[32]. მონიტორინგის პოლიტიკის
დანერგვამდე, თანამშრომლებმა უნდა იცოდნენ ასეთი მონიტორინგის მიზნების,
მოცულობის, ტექნიკური საშუალებების და გრაფიკის შესახებ[33]. გარდა ამისა,
თანამშრომლებს უნდა ჰქონდეთ უფლება რეგულარულად მიიღონ შეტყობინებები
მათი პირადი მონაცემების ფლობის და აღნიშნული პირადი მონაცემების დამუშავების
შესახებ, მათ პირად მონაცემებთან წვდომის მიღების შესახებ, მათი პირადი
მონაცემებიდან ნებისმიერი ჩანაწერის ასლის მიღების და შესწავლის უფლების
შესახებ და ნებისმიერი არასწორი ან არასრული პირადი მონაცემების და ისეთი
პირადი მონაცემების, რომელიც მიღებულია ან დამუშავებულია
არათანამიმდევრულად კორპორატიულ პოლიტიკასთან, წაშლის ან შესწორების
უფლების შესახებ[34]. იმ შემთხვევაში, თუ ადგილი ექნება თანამშრომლების მიერ
ინტერნეტის გამოყენების პოლიტიკის სავარაუდო დარღვევა, მათ უნდა მიეცეთ
შესაძლებლობა უპასუხონ ასეთ საჩივარს სამართლიან პროცესში, სასამართლო
ზედამხედველობით.
13. სამუშაო ადგილზე ინტერნეტის ხელმისაწვდომობის პოლიტიკის გამოყენება
უნდა რეგულირდებოდეს საჭიროებისა და პროპორციულობის პრინციპებით, რათა
თავიდან იქნეს აცილებული ისეთი სიტუაცია, როდესაც პირადი მონაცემები,
რომელიც მიღებულია სამართლებრივ საორგანიზაციო ან საინფორმაციო -
ტექნოლოგიურ პოლიტიკასთან დაკავშირებით გამოიყენება თანამშრომელთა ქცევის
კონტროლის მიზნით[35]. რაიმე კონკრეტული მონიტორინგის ღონისძიების
განხორციელებამდე, დამქირავებელმა უნდა შეაფასოს გადაწონის თუ არა აღნიშნული
ღონისძიების სარგებელი თანამშრომლის და მასთან კომუნიკაციის
განმახორციელებელ მესამე მხარეთა კონფიდენციალობის უფლებაზე გავლენის
უარყოფით შედეგს[36]. თანამშრომლის კომუნიკაციის შეგროვება, წვდომა და
25
ანალიზი მისი თანხმობის გარეშე, მათ შორის მეტა მონაცემების, დასაშვებია მხოლოდ
გამონაკლის შემთხვევებში, სასამართლოს ნებართვით, ვინაიდან თანამშრომლები,
რომლებიც ეჭვმიტანილი არიან პოლიტიკის დარღვევაში დისციპლინარულ ან
სამოქალაქო პროცესში, არ უნდა განიხილებოდნენ ნაკლებად სამართლიანად, ვიდრე
სავარაუდო დამნაშავეები სისხლის სამართლის პროცესში. მხოლოდ მიზნობრივი
მეთვალყურეობა პოლიტიკის დარღვევის კარგად დასაბუთებულ დარღვევებთან არის
დასაშვები, ზოგადი, შეუზღუდავი მონიტორინგით, რომელიც გულისხმობს
თანამშრომელთა გადამეტებულ თვალთვალს[37]. უპირატესობა უნდა მიენიჭოს
მონიტორინგის ნაკლებად ინტრუზიულ ტექნიკურ საშუალებებს[38]. ვინაიდან
ინტერნეტ კომუნიკაციის დაბლოკვა არის უკიდურესი ზომა[39], უფრო სათანადოდ
შეიძლება მიჩნეულ იქნას გაფილტვრის მექანიზმები, თუ საერთოდ საჭიროა, რათა
ადგილი არ ჰქონდეს პოლიტიკის დარღვევას[40]. მიღებული მონაცემების გამოყენება
დაუშვებელია ნებისმიერი მიზნისთვის, გარდა თავდაპირველი მიზნისა, და უნდა
იყოს დაცული ცვლილებისგან, არასანქცირებული წვდომისგან და არასწორად
გამოყენების ნებისმიერი სხვა ფორმისგან[41]. მაგალითად, მოპოვებული მონაცემები
არ უნდა გახდეს ხელმისაწვდომი სხვა თანამშრომლებისთვის, რომლებსაც არ აქვთ
მასთან კავშირი. როდესაც საჭირო აღარ იქნება, მოპოვებული პირადი მონაცემები
უნდა წაიშალოს[42].
14. ინტერნეტის გამოყენების პოლიტიკის დარღვევები იწვევენ სანქციების
გამოყენებას როგორც დამქირავებელთან, ისე დასაქმებულთან მიმართებაში.
ჯარიმები თანამშრომლების მიერ ინტერნეტის არასწორი გამოყენების გამო უნდა
დაიწყოს ზეპირი გაფრთხილებით და შემდეგ ნელ-ნელა გაიზარდოს წერილობით
საყვედურამდე, ფინანსურ ჯარიმამდე, დაქვეითებამდე და განმეორებითი
დანაშაულისთვის, შრომითი ხელშეკრულების მოშლამდე[43]. იმ შემთხვევაში, თუ
დამქირავებლის ინტერნეტ მონიტორინგი არღვევს შიდა მონაცემების დაცვის
პოლიტიკას ან შესაბამის კანონს ან კოლექტიურ შეთანხმებას, თანამშრომელს
შეიძლება მიენიჭოს უფლება მოშალოს მისი შრომითი ხელშეკრულება და მოითხოვოს
კონსტრუქციული გათავისუფლება, მატერიალური და მორალური ზიანის
ანაზღაურებასთან ერთად.
15. საბოლოო ჯამში, ასეთი პოლიტიკის გარეშე, ინტერნეტის მეთვალყურეობა
სამუშაო ადგილზე შეიძლება მოექცეს დამქირავებლის მიერ ბოროტად გამოყენების
რისკის ქვეშ, რომელიც გახდება უფროსი ძმა, რომელიც უთვალთვალებს
თანამშრომლებს ზურგს უკან, თითქოსდა ისინი ყიდიან არა მარტო შრომას, არამედ,
საკუთარ პირად ცხოვრებასაც. იმისთვის, რომ თავიდან იქნეს აცილებული
თანამშრომელთა ასეთი კომოდიფიკაცია, დამქირავებელი ვალდებულია შემოიღოს
და დანერგოს ინტერნეტის გამოყენების პოლიტიკა. ამასთან, ისინი იმოქმედებენ
ინტერნეტის თავისუფლების, როგორც ადამიანის უფლების პრინციპული
საერთაშორისო-სამართლებრივი მიდგომის შესაბამისად[44].

სამუშაო ადგილზე ინტერნეტის გამოყენების პოლიტიკის არარსებობა

26
16. მთავრობა ამტკიცებს, რომ კომპანიის შიდა წესები ითვალისწინებდნენ
კომპიუტერების პირადი მიზნებისთვის გამოყენების აკრძალვას. მიუხედავად იმისა,
რომ ეს არგუმენტი მართალია, ის არ არის რელევანტური, ვინაიდან მოცემული
საერთაშორისო რეგულაციები არ ითვალისწინებენ რაიმე მითითებას ინტერნეტის
მეთვალყურეობის პოლიტიკაზე, რომელიც ხორციელდება სამუშაო ადგილზე. ამ
კონტექსტში, გასათვალისწინებელია, რომ მთავრობა ასევე მიუთითებს 2007 წლის 3
ივლისის შეტყობინებას 2316, რომელშიც „აღნიშნულია, რომ სხვა თანამშრომელი
გათავისუფლდა დისციპლინარული დარღვევის გამო, კერძოდ, კომპანიის
ინტერნეტისა და ტელეფონის პირადი მიზნებისთვის გამოყენების გამო“ და
„დაადასტურა, რომ დამქირავებელი ამოწმებს და უწევს მონიტორინგს თანამშრომლის
საქმიანობას, განსაკუთრებული ხაზგასმით, რომ მათ არ უნდა გამოიყენონ ინტერნეტი,
ტელეფონები და ფაქსი პირადი მიზნებისთვის“, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ,
„ადასტურებს“ კომპანიაში ინტერნეტის გამოყენების მეთვალყურეობის პოლიტიკის
არსებობას[45]. ასევე, როგორც მთავრობა ამტკიცებს, თანამშრომლებმა იცოდნენ ამის
შესახებ და მომჩივანს ასევე ჰქონდა ხელი მოწერილი გაფრთხილებაზე. მომჩივანი
სადავოდ ხდის აღნიშნულ ფაქტებს. უმრავლესობა თავად აღიარებს, რომ სადავოა,
ფლობდა თუ არა მომჩივანი ინფორმაციას კომპანიის ინტერნეტის გამოყენების
მეთვალყურეობის პოლიტიკის შესახებ მის ინტერნეტ კომუნიკაციაში შეჭრამდე[46].
სამწუხაროდ, უმრავლესობამ არ განავრცო აღნიშნული მნიშვნელოვანი ფაქტი.
17. ვინაიდან მთავრობა ვარაუდობს წინასწარი შეტყობინების არსებობას და
მომჩივანი მას სადავოდ ხდის, მთავრობას ეკისრება აღნიშნულის დამტკიცების
ტვირთი, რაც მას არ განუხორციელებია[47]. გარდა ამისა, შეტყობინების 2316
ერთადერთი ასლი, რომელიც ხელმისაწვდომია სასამართლოს დოკუმენტაციაში, არც
არის ხელმოწერილი თანამშრომლის მიერ[48]. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, საქმეში
არ არის საკმარისი მტკიცებულება იმისა, რომ კომპანიის თანამშრომლებმა და
განსაკუთრებით მომჩივანმა, იცოდნენ, რომ დამქირავებელს ჰქონდა დაყენებული
მონიტორინგის პროგრამული უზრუნველყოფა და რეალურ დროში იწერებოდა
თანამშრომლის კომუნიკაცია კომპანიის კომპიუტერებში, დგებოდა თითოეული
თანამშრომლის მიერ ინტერნეტის გამოყენების სტატისტიკური ჩანაწერები და მათ
მიერ გაცვლილი შეტყობინებების ჩანაწერები და ასევე შესაძლებელი იყო მათი
კომუნიკაციის დაბლოკვა[49].
18. მაშინაც კი, თუ გავითვალისწინებთ, რომ შეტყობინება 2316 არსებობდა და
მართლაც ცნობილი იყო თანამშრომლებისთვის, მათ შორის მომჩივანისთვის,
აღნიშნულ მოვლენებამდე, ეს არ იქნება საკმარისი მისი ხელშეკრულების მოშლის
დასაბუთებისთვის, თუ გავითვალისწინებთ შეტყობინების უკიდურესად ბუნდოვან
ხასიათს. დამქირავებლის მხრიდან დასაქმებულებისთვის მარტივი შეტყობინება, რომ
„მათი საქმიანობა იმყოფებოდა მეთვალყურეობის ქვეშ”[50] აშკარად არ არის
საკმარისი თანამშრომლებისთვის ინტერნეტის მეთვალყურეობის დანერგილი
პროგრამის ხასიათის, მოცულობისა და შედეგის მისაწოდებლად[51]. ასეთი ცუდად
შედგენილი „პოლიტიკა“, თუ არსებობს, ის უზრუნველყოფს თანამშრომლების
მცირედ დაცვას. მისი გადამწყვეტი მნიშვნელობის მიუხედავად საქმის შედეგისთვის,
27
უმრავლესობამ არ გაითვალისწინა კომპანიის სავარაუდო ინტერნეტ
მეთვალყურეობის პოლიტიკის შეტყობინების პირობები. სასამართლოს წინაშე
წარდგენილი მტკიცებულების გათვალისწინებით, მე არაფერი არ დამრჩენია, გარდა
მივიჩნიო, რომ შეტყობინებაში არ იყო გამოვლენილი ინტერნეტის გამოყენების და
მეთვალყურეობის პოლიტიკის მინიმალური კომპონენტები, მათ შორის,
კონკრეტული არასწორი საქციელის მონიტორინგი, მეთვალყურეობის ტექნიკური
საშუალებები და თანამშრომელთა უფლებები, რომელიც დაკავშირებულია
მონიტორინგს დაქვემდებარებულ მასალასთან.

თანამშრომლის კომუნიკაციის პირადი და დელიკატური ხასიათი

19. წინამდებარე საქმის დელიკატური ბუნება მნიშვნელოვნად მძაფრდება


მომჩივნის კონკრეტული შეტყობინებების ხასიათით. ისინი ეხებოდა სექსუალური
ჯანმრთელობის პრობლემებს, რომლებიც გავლენას ახდენდა მომჩივანზე და მის
საცოლეზე[52]. ეს ეხება მომჩივნის პირადი ცხოვრების ძირითად ბირთვს და
საჭიროებს ყველაზე ინტენსიურ დაცვას მე-8 მუხლის შესაბამისად. გარდა აღნიშნული
მგრძნობიარე მონაცემებისა, შეტყობინებები ასევე მოიცავდნენ სხვა პირად
ინფორმაციას, როგორიცაა მისი შეშფოთება მტრული სამუშაო გარემოს გამო.
დამქირავებელმა მიიღო წვდომა არა მარტო Yahoo Messenger-ის საქმიან ანგარიშთან,
რომელიც შექმნა მომჩივანმა, არამედ მის პირად ანგარიშთანაც[53]. დამქირავებელს არ
ჰქონდა საკუთრების უფლება თანამშრომლის Yahoo Messenger-ის ანგარიშზე,
მიუხედავად იმ ფაქტისა, რომ თანამშრომლის მიერ გამოყენებული კომპიუტერი იყო
დამქირავებლის საკუთრება[54]. გარდა ამისა, დამქირავებელმა იცოდა, რომ მომჩივნის
მიერ გაცვლილი ზოგიერთი შეტყობინება მიმართული იყო ანგარიშზე „ანდრას
უყვარხარ“, რომელსაც აშკარად არაფერი საერთო არ ჰქონდა მომჩივნის მიერ
პროფესიული ამოცანების შესრულებასთან[55]. მიუხედავად ამისა, დამქირავებელმა
მიიღო წვდომა აღნიშნული კომუნიკაციის შინაარსთან და გააკეთა მისი ჩანაწერები,
მომჩივნის მკაფიო სურვილის წინააღმდეგ და სასამართლოს გადაწყვეტილების
გარეშე[56].

დამქირავებლის ჩარევის საჭიროების არარსებობა

20. გარდა ამისა, დამქირავებლის ჩარევას მოჰვა უარყოფითი სოციალური შედეგი,


ვინაიდან შეტყობინებების ჩანაწერები ხელმისაწვდომი გახდა მომჩივნის
კოლეგებისთვის და მათ განიხილეს კიდეც ისინი[57]. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ
მისაღებია მომჩივნის პირადი ცხოვრების უფლების დარღვევის გამართლება ამ
საქმეში, რაც ასე არ არის, დამქირავებელმა არ მიიღო საჭირო ზომები უაღრესად
მგრძნობიარე შეტყობინებების დისციპლინარული წარმოების უზრუნველსაყოფად.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, დამქირავებლის ჩარევა გაცდა საჭირო ფარგლებს[58].
21. აღნიშნულის გათვალისწინებით, მომჩივნის შრომითი ურთიერთობების მოშლა
კომპანიასთან არ შეიძლება ეფუძნებოდეს მტკიცებულებას, რომელიც არ

28
აკმაყოფილებს კონვენციის ფარგლებში თანამშრომლის კონფიდენციალობის დაცვის
სტანდარტებს. თანამშრომლის სამსახურიდან გაშვების გადაწყვეტილების
რატიფიცირებისას, შიდა სასამართლოებმა მიიღეს მომჩივნის პროფესიული
მოვალეობების დარღვევის სამართლებრივი მტკიცებულების სახით პირადი
კომუნიკაციის ჩანაწერები, რომლებიც ექვემდებარებიან დაცვას კონვენციის
შესაბამისად და, მიუხედავად ამისა, ისინი გამოყენებული და გასაჯაროებულია
დამქირავებლის მიერ, კონვენციის სტანდარტის დარღვევით[59]. გარდა ამისა,
მომჩივნის შრომითი ხელშეკრულების მოშლა არ არის პროპორციული, თუ
გავითვალისწინებთ, რომ არ დამტკიცდა, მიაყენა თუ არა მომჩივანმა ზიანი მის
დამქირავებელს ან ასე იქცეოდა ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში[60].

დასკვნა

22. “თანამშრომლები არ ამბობენ უარს კონფიდენციალობისა და მონაცემების


დაცვის უფლებაზე ყოველ დილით მათი სამსახურების კარებთან.”[61] ახალი
ტექნოლოგიების მეშვეობით მარტივია თანამშრომლის პირად ცხოვრებაში ცხვირის
ჩაყოფა და რთულია თანამშრომლისთვის აღნიშნულის გამოვლენა, და ამ რისკს
ზრდის შრომითი ურთიერთობების მზარდი უთანასწორობა. ადამიანის უფლებებზე
ორიენტირებული მიდგომა სამუშაო ადგილზე ინტერნეტის გამოყენებასთან
დაკავშირებით იძლევა გამჭვირვალე შიდა ნორმატიულ-სამართლებრივი ბაზის
გარანტიას, თანამიმდევრულ დანერგვის პოლიტიკას და პროპორციულ აღსრულების
სტრატეგიას დამქირავებლების მიერ. ასეთი ნორმატიულ-სამართლებრივი ბაზა,
პოლიტიკა და სტრატეგია არ არსებობდა წინამდებარე საქმეში. მომჩივნის
კონფიდენციალობის უფლების დარღვევა იყო გათავისუფლების გადაწყვეტილების
შედეგი, რომელიც მიღებული იყო მომჩივნის დამქირავებლის მიერ
განხორციელებული სპეციალური ინტერნეტის მეთვალყურეობის ღონისძიების
საფუძველზე, რასაც მოჰყვა მკვეთრი გავლენა მომჩივნის სოციალურ ცხოვრებაზე.
თანამშრომლის დისციპლინარული სასჯელი მოგვიანებით დადასტურდა შიდა
სასამართლოების მიერ, იმავე მტკიცებულების საფუძველზე, რომელიც შეგროვდა
ზემოთაღნიშნული მეთვალყურეობის სადავო ღონისძიების შედეგად. დოკუმენტიდან
გამომდინარე მკაფიო შთაბეჭდილება არის ის, რომ შიდა სასამართლოები ამართლებენ
დამქირავებლის მიერ ინტერნეტის ბოროტად გამოყენებას, როგორც არასასურველი
თანამშრომლის თავიდან მოცილების ოპორტუნისტულ გამართლებას, რომელსაც
კომპანია ვერ იშორებდა კანონიერი საშუალებებით.
23. კონვენციის უფლებებსა და თავისუფლებებს აქვთ ჰორიზონტალური ეფექტი,
იმდენად, რამდენადაც ისინი პირდაპირ სავალდებულოა კონვენციის ხელშემკვრელი
მხარეების სახელმწიფო ორგანიზაციებისთვის, და არაპირდაპირ სავალდებულოა
კერძო პირებისთვის ან ორგანიზაციებისთვის, სადაც ხელშემკვრელი სახელმწიფო
ვალდებულია აღკვეთოს და გამოასწოროს კონვენციის დარღვევები კერძო პირების ან
ორგანიზაციების მიერ. ეს არის შედეგის ვალდებულება, და არა მხოლოდ საშუალების
ვალდებულება. შიდა სასამართლოებმა არ შეასრულეს ეს ვალდებულება წინამდებარე

29
საქმეში, როდესაც აფასებდნენ დამქირავებლის გათავისუფლების გადაწყვეტილების
კანონიერებას, რომელიც მიღებული იყო თანამშრომლის წინააღმდეგ
განხორციელებული დისციპლინარული წარმოებისას. მიუხედავად იმისა, რომ მათ
შეეძლოთ მომჩივნის პირადი ცხოვრების პატივისცემის უფლების დარღვევის
გამოსწორება, მათ არჩიეს აღნიშნული დარღვევის დამტკიცება. ამ სასამართლომ ასევე
ვერ უზრუნველყო საჭირო დაკმაყოფილება. ამ მიზეზით მე არ ვეთანხმები მას.

[1] ეს პრეცედენტული სამართალი კვლავაც შეზღუდულია (იხილეთ საქმე კოფლანდი


გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ, no. 62617/00, ECHR 2007-I, და საქმე პეევი
ბულგარეთის წინააღმდეგ, no. 64209/01, 2007 წლის 26 ივლისი).
[2] საქმე დელფი ას ესტონეთის წინააღმდეგ [GC], no. 64569/09, §§ 110 და 118, 2015
წლის 16 ივნისი, საქმე აჰმეტ ილდირიმი თურქეთის წინააღმდეგ, no. 3111/10, § 48,
ECHR 2012, და საქმე გაზეთი თაიმსი შპს (nos. 1 და 2) გაერთიანებული სამეფოს
წინააღმდეგ, nos. 3002/03 და 23676/03, § 27, ECHR 2009.
[3] აჰმეტ ილდირიმი, ციტირებულია ზემოთ, § 48, და გაზეთი თაიმსი შპს,
ციტირებულია ზემოთ, § 27.
[4] საკონსტიტუციო საბჭოს გადაწყვეტილება no. 2009/580DC, 2009 წლის 10 ივნისი,
პუნქტი 12.
[5] იხილეთ, რეგიონალურ დონეზე, მინისტრთა კომიტეტის რეკომენდაცია
CM/Rec(2007)16 წევრი სახელმწიფოების მიმართ იმ ღონისძიებებთან მიმართებაში,
რომლებიც დაკავშირებულია ინტერნეტის მიერ საზოგადოებრივი მომსახურების
ღირებულების ხელშეწყობასთან, 2007 წლის 7 ნოემბერი, და, რაც ყველაზე
მნიშვნელოვანია, რეკომენდაცია CM/Rec(2011)8 მინისტრთა კომიტეტის მიერ წევრ
სახელმწიფოებს ინტერნეტის საყოველთაობის, მთლიანობის და გახსნილობის
ხელშეწყობასთან დაკავშირებით, 2011 წლის 21 სექტემბერი და ევროსაბჭოს სხვა
გადაწყვეტილებები, რეკომენდაციები და დეკლარაციები, კიბერდანაშაულის
კონვენციასთან ერთად და მისი დამატებითი პროტოკოლი, რომელიც აღნიშნულია
ჩემს ცალკეულ მოსაზრებაში, დართულია საქმეზე აჰმეტ ილდირიმ, ციტირებულია
ზემოთ; და გლობალურ დონეზე, გაეროს მილენიუმის დეკლარაცია, რომელიც
დამტკიცებულია 2000 წლის 18 სექტემბრის GA რეზოლუცია 55/2-ს მიერ, A/RES/55/2;
საერთაშორისო სატელეკომუნიკაციო კავშირი, ჟენევას პრინციპების დეკლარაცია,
მსოფლიო სამიტი საინფორმაციო საზოგადოებასთან დაკავშირებით, 2003 წლის 10
დეკემბერი (“ვალდებულება შეიქმნას ადამიანებზე ორიენტირებული, ინკლუზიური
და განვითარებაზე ორიენტირებული საინფორმაციო საზოგადოება, სადაც ყველა
შეძლებს შექმნას, გაეცნოს, გამოიყენოს და გააზიაროს ინფორმაცია და ცოდნა”);
ერთობლივი დეკლარაცია გამოხატვის თავისუფლებაზე და ინტერნეტზე გაეროს
სპეციალური მომხსენებლის მიერ გამოხატვის და აზრის თავისუფლებასთან
დაკავშირებით, ეუთოს მედიის თავისუფლების წარმომადგენელი, ამერიკული

30
სახელმწიფოების ორგანიზაციის მომხსენებელი გამოხატვის თავისუფლებასთან
დაკავშირებით და აფრიკის ადამიანის და ხალხების უფლებათა ქარტიის
მომხსენებელი გამოხატვის და ინფორმაციის წვდომასთან დაკავშირებით, 2011 წლის
1 ივნისი, პუნქტი 6; და გაეროს კომიტეტის ნამუშევარში, მაგალითად, ადამიანის
უფლებათა კომიტეტის ზოგადი კომენტარი no. 34, გამოხატვისა და აზრის
თავისუფლება (მუხლი. 19), 2011 წლის 12 სექტემბერი, CCPR/C/GC/34, პუნქტი 12; და
ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების საერთაშორისო კომიტეტი,
დასკვნითი შენიშვნები ჩინეთზე, 2005 წლის 25 აპრილი-13 მაისი, E/2006/22, პუნქტები
168 და 197.
[6] დელფი ას, ციტირებულია ზემოთ, § 133, და პრავოე დელოს სარედაქციო საბჭო და
შტეკელი უკრაინის წინააღმდეგ, no. 33014/05, §§ 63-64, ECHR 2011.
[7] დელფი ას, ციტირებულია ზემოთ, §§ 136 და 162; რასული დისკრიმინაციის
აღკვეთის კომიტეტის რეკომენდაცია XXX, მოქალაქეობის არმქონეთა მიმართ
დისკრიმინაცია, 2004 წლის 20 აგვისტო, A/59/18, პუნქტი 12, გვერდი 95; და
სპეციალური მომხსენებლის ანგარიში გამოხატვის და აზრის თავისუფლების
დაცვასთან და ხელშეწყობასთან დაკავშირებით, ფრენკი ლა რუ, 2012 წლის 7
სექტემბერი (A/67/357), პუნქტი 87.
[8] ამრიგად, ჩემთვის რთულია დავეთანხმო უმრავლესობის განცხადებას
წინამდებარე გადაწყვეტილების 58-ე პუნქტში.
[9] საქმეში ნიმიცი გერმანიის წინააღმდეგ, 1992 წლის 16 დეკემბერი, Series A no. 251-B,
§ 28, საქმე ჰელფორდი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ, 1997 წლის 25 ივნისი,
ანგარიშები 1997-III, § 44, და საქმე ამანი შვეიცარიის წინააღმდეგ [GC], no. 27798/95, §
43, ECHR 2000-II, სასამართლომ განიხილა ჩარევა სამუშაო ადგილზე მიმოწერაში ან
კომუნიკაციაში პირადი ცხოვრებისა და მიმოწერის კონცეფციის ფონზე მე-8 მუხლის
მიზნებისთვის, არ გაკეთებულა რაიმე განსხვავება პირად და პროფესიულ
კომუნიკაციასა და მიმოწერას შორის. სასამართლომ უკვე განაცხადა, რომ
კონფიდენციალობის უფლებები არ უნდა დადასტურდეს სამუშაო ადგილის გარეთ
ქცევის კონტექსტში, რომელსაც დამქირავებელი დაეყრდნობა, როგორც
გათავისუფლების საფუძველს (საქმე ფეი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ (dec.),
no. 32792/05, 2008 წლის 16 სექტემბერი).
[10] შთაგონებული საქმით მალონი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ, 1984 წლის
2 აგვისტო, § 84, სერია A no. 82, სასამართლომ დაადასტურა საქმეში კოფლანდი,
ციტირებულია ზემოთ, § 43, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ მონიტორინგი
შეზღუდულია „ინფორმაციით, რომელიც დაკავშირებულია სატელეფონო საუბრების
თარიღითა და ხანგრძლივობით და აკრეფილი ნომრებით”, ისევე, როგორც
ელექტრონული ფოსტისა და ინტერნეტის გამოყენებით, და კომუნიკაციის
შინაარსთან წვდომის გარეშე, ის მაინც არღვევს კონვენციის მე-8 მუხლს. იგივე აზრი
გამოთქვა ევროკავშირის სასამართლომ, ერთობლივი საქმეები C-293/12 და C-
594/12, ციფრული უფლებები ირლანდია და სეიტლინგერი და სხვები, 2014 წლის 8
აპრილის გადაწყვეტილება, პუნქტები 26-27, და 37, და გაეროს ადამიანის უფლებათა

31
უმაღლესი კომისარის ანგარიში კონფიდენციალობის უფლებაზე ციფრულ ეპოქაში,
2014 წლის 30 ივნისი, პუნქტი 19 (A/HRC/27/37).
[11] ჰელფორდი, ციტირებულია ზემოთ, §§ 44 და 45; კოფლანდი, ციტირებულია
ზემოთ, §§ 41 და 42; და პეევი, ციტირებულია ზემოთ, § 39. გაურკვეველია ის, თუ რას
გულისხმობდა ამით სასამართლო, ვინაიდან სასამართლო მოიხსენიებს სხვადასხვა
ფაქტორებს, როგორიცაა არასაკმარისი გაფრთხილება, პირადი სივრცის
უზრუნველყოფა და დამქირავებლის საკომუნიკაციო აღჭურვილობის პირადი
სარგებლობის უზრუნველყოფა, მაგრამ არ განმარტავს მათ მნიშვნელობას და არის
თუ არა ეს ფაქტორები ძირითადი ან კონკრეტულ პირობებზე დამოკიდებული.
ამრიგად, სასამართლო უგულებელყოფს „გონივრულობის“ კრიტერიუმის
ნორმატიულ ფასეულობას და ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომ თანამშრომლის
კონფიდენციალობა სამსახურში ყოველთვის განსხვავდება ხელმძღვანელობის
ინტერესებისგან, თითქოს და დამქირავებელს აქვს საბოლოო სიტყვის უფლება
იმასთან დაკავშირებით, თუ რომელი საქმიანობა არ მიიჩნევა პირადად სამუშაო
ადგილზე. კიდევ უფრო უარესი, სასამართლო არ იძლევა რაიმე მითითებებს იმ
ინტერესებთან დაკავშირებით, რომელსაც დამქირავებელი შეიძლება დაეყრდნოს მე-8
მუხლის § 2 შესაბამისად, რათა გაამართლოს თანამშრომლის კონფიდენციალობის
დარღვევა. ამ კონცეფციის პრობლემა მდგომარეობს იმაში, თუ როგორ იყო
ჩამოყალიბებული ის თავიდანვე. თანამშრომლის კონფიდენციალობის მოლოდინი
„სამუშაო ადგილზე საოპერაციო რეალობის“ კონტექსტში დაადასტურა აშშ-ს
უზენაესმა სასამართლომ საქმეში ოკონორი ორტეგას წინააღმდეგ, 480 US 709 (1983),
რომელშიც საქმე განხილულია დეტალურად, რამაც გამოიწვია ზოგადი პრინციპების
არარსებობა, როგორც აღინიშნა მოსამართლე სკალიის თანმხვედრ მოსაზრებაში. ჩემი
აზრით, „გონივრული მოლოდინის“ კრიტერიუმი არის შერეული ობიექტურ-
სუბიექტური კრიტერიუმი, ვინაიდან ადამიანს უნდა ჰქონოდა რწმენა
(სუბიექტურად), მაგრამ ასეთი ქმედება ასევე უნდა ყოფილიყო გონივრული მისთვის
(ობიექტურად). კრიტერიუმის ეს ობიექტური, ნორმატიული ნაწილი უნდა იყოს
გათვალისწინებული.
[12] ამანი, ციტირებულია ზემოთ, § 65, და კოფლანდი, ციტირებულია ზემოთ, § 43.
უფრო ფართო კონტექსტში, იხილეთ აგრეთვე ცალკე მოსაზრება, რომელიც ერთვის
საქმეს ილდირიმი თურქეთის წინააღმდეგ, no. 3111/10, 2012 წლის 18 დეკემბერი.
[13] დამქირავებლის კომპეტენციაში არ შედის ეროვნული უსაფრთხოების,
საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ან ქვეყნის ეკონომიკური კეთილდღეობის,
უწესრიგობის ან დანაშაულის აღკვეთა, ჯანმრთელობის ან მორალის დაცვის, და
სასამართლო ორგანოების ავტორიტეტისა და მიუკერძოებლობის ინტერესები და
შესაბამისად დამქირავებლის მიერ კონვენციის უფლების დარღვევა არ არის
გამართლებული. აქედან გამომდინარე, მაგალითად, არასწორი იქნება, თუ კერძო
დამქირავებელი განახორციელებს მისი თანამშრომლების მეთვალყურეობას
საზოგადოებრივი უსაფრთხოების საკითხებიდან გამომდინარე. ამ შემთხვევაში,
ვფიქრობ, რომ სახელმწიფო მეთვალყურეობის ოპერაციების ნებისმიერ საქმეში,
რომელიც შეეხება საზოგადოებრივ უსაფრთხოებას, დაცვას, სახელმწიფო
32
უსაფრთხოებას (მათ შორის სახელმწიფოს ეკონომიკური კეთილდღეობა, როდესაც
დამუშავების ოპერაცია დაკავშირებულია სახელმწიფო უსაფრთხოების საკითხებთან)
და სისხლის სამართლის სფეროში სახელმწიფოს საქმიანობას, გამოყენებული უნდა
იყოს სხვადასხვა წესები. მსგავსი ვარაუდი გაკეთდა ევროპის საბჭოს რეკომენდაციის
No. R (89)2 1.5 პუნქტში და ევროკავშირის დირექტივის 95/46/EC 3(2) მუხლში.
[14] დამქირავებლის კომპეტენციაში არ შედის ეროვნული უსაფრთხოების,
ტერიტორიული მთლიანობის ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების, უწესრიგობის ან
დანაშაულის აღკვეთა, ჯანმრთელობის ან მორალის დაცვის, და სასამართლო
ორგანოების ავტორიტეტისა და მიუკერძოებლობის ინტერესები და შესაბამისად
დამქირავებლის მიერ კონვენციის უფლების დარღვევა არ არის გამართლებული.
[15] მაგალითად, მე-10 მუხლში, საქმე პალომო სანჩესი და სხვები ესპანეთის
წინააღმდეგ, nos. 28955/06, 28957/06, 28959/06 და 28964/06, 2011 წლის 12 სექტემბერი.
[16] ETS no. 108.
[17] 5062/01/EN/საბოლოო.
[18] 5401/01/EN/საბოლოო.
[19] 2093/05/EN.
[20] 00451/06/EN.
[21] მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები იქნა მიღებული ამ სფეროში ლუქსემბურგის
სასამართლოს მიერ, როგორიცაა საქმე Asociación Nacional de
Establecimientos Financieros de Crédito (ASNEF) and Federación de Comercio
Electrónico y Marketing Directo (FECEMD) v. Administración del Estado, ერთობლივი
საქმეები C-468/10 და C-469/10, 2011 წლის 24 ნოემბერი, შიდასახელმწიფოებრივ
კანონმდებლობაში მონაცემთა დაცვის დირექტივის მე-7(ვ) მუხლის
განხორციელებაზე; საქმე დოიჩე ტელეკომ აგ გერმანიის რესპუბლიკის წინააღმდეგ, C-
543/09, 2011 წლის 5 მაისი, განახლებული თანხმობის საჭიროებაზე; საქმე College van
burgemeester en wethouders van Rotterdam v. M.E.E. Rijkeboer, C-553/07, 2009 წლის 7
მაისი, მონაცემთა სუბიექტის წვდომის უფლებასთან დაკავშირებით; საქმე
დიმიტრიოს პაჩტიტისი ევროკომისიის წინააღმდეგ, F-35/08, 2010 წლის 15 ივნისი, და
ვ ევროპარლამენტის წინააღმდეგ, F-46/09, 2011 წლის 5 ივლისი, ორივე უკავშირდება
პირადი მონაცემების გამოყენებას ევროკავშირის დაწესებულებებში დასაქმების
კონტექსტში.
[22] აღნიშნული სახელმძღვანელო განახლდა 2013 წელს, მაგრამ მე მოვიხსენიებ ორივე
ვერსიას, გავითვალისწინებ რა წინამდებარე საქმეში ფაქტების თარიღს.
[23] მიუხედავად იმისა, რომ ნიმუში გარკვეულწილად შეზღუდულია, სასამართლოს
მიერ შემოთავაზებული ობიექტივი უნდა იყოს უნივერსალური, იმ გაგებით, რომ
სასამართლომ უნდა მოიძიოს პრინციპული მიდგომა ინტერნეტ კომუნიკაციისადმი.
ეს დამავალი საერთაშორისო რეგულირება, რომელიც დაკისრებულია სასამართლოს
მიერ ზოგიერთ ფუნდამენტურ ასპექტში, არ აყენებს ეჭვქვეშ ინტერნეტის თავისუფალ,
მრავალმხრივ მმართველობას. პირიქით, ის იძლევა მის გარანტიას. ჩემი აზრით,
სასამართლომ არ უნდა დაივიწყოს ინტერნეტის პოლიტიკური ხასიათი, როგორც
სოციალური გამათანაბრებლისა და ადამიანის უფლებათა დაცვის ინსტრუმენტისა,

33
რომელიც უზრუნველყოფს პირადი ინტერესების გათვალისწინებას საჯარო
გადაწყვეტილებებში. ასეთი უმოქმედობა იქნება განსაკუთრებით სამწუხარო
შრომითი კანონმდებლობის კონტექსტში, რომლის მთავარი მიზანია შეუსაბამობის
გასწორება დაუცველ თანამშრომელთა და უფრო ძლიერ დამსაქმებელთა შორის მათ
სახელშეკრულებო ურთიერთობებში.
[24] ევროსაბჭოს რეკომენდაციის Rec (2015)5 14.1 პუნქტი: „პირადი ელექტრონული
კომუნიკაციის შინაარსი, გაგზავნა და მიღება სამსახურში არ უნდა იქნეს
მონიტორინგის საგანი არცერთ შემთხვევაში”, და პუნქტი 15.1: “საინფორმაციო
სისტემებისა და ტექნოლოგიების შემოღება და გამოყენება თანამშრომელთა
საქმიანობისა და ქცევის უშუალო და პრინციპული მიზნისთვის არ უნდა იქნას
ნებადართული.”.
[25] თუმცა, შრომითი კოდექსის ან ზოგადი დასაქმების კანონის უბრალო არსებობა,
რომელიც არეგულირებს ურთიერთობას დამქირავებელთა და თანამშრომელთა
შორის, არ არის საკმარისი, თუ ისინი არ უზრუნველყოფენ კონკრეტული წესების
ნუსხას თანამშრომელთა მონაცემთა დაცვასთან, მათ შორის სამუშაო ადგილზე
ინტერნეტის გამოყენების პოლიტიკასთან დაკავშირებით.
[26] მე-19 მუხლის განახლებულ ზოგად კომენტარში, ადამიანის უფლებათა
კომიტეტმა აღნიშნა ინტერნეტსა და ციფრულ მედიაში თავისუფალი გამოსვლის
გათვალისწინების საჭიროება (CCPR/C/GC/34, 2011 წლის 12 სექტემბერი, პუნქტი 12).
[27] შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 1997 წლის წესების პუნქტი 6.14.1 და
ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის 2013 წლის
გადასინჯული სახელმძღვანელოს პუნქტი 15, რომელმაც შემოიღო
კონფიდენციალობის მართვის პროგრამის კონცეფცია და ახმოვანებს მის ძირითად
ელემენტებს.
[28] სამუშაო ჯგუფის სამუშაო დოკუმენტის 29-ე მუხლი სამუშაო ადგილზე
ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობის შესახებ, გვერდები 4 და 24. როგორც
აღნიშნულია მონაცემთა დაცვის კანონის სახელმძღვანელოში, 2014, „ასეთი ზოგადი
აკრძალვა შეიძლება იყოს არაპროპორციული და არარეალური“.
[29] სამუშაო ჯგუფის სამუშაო დოკუმენტის 29-ე მუხლი, რომელიც დაკავშირებულია
სამუშაო ადგილზე ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობასთან, გვერდი 17,
და მანამდე, ავსტრალიის ფედერალური ინსპექტორის პირადი მონაცემების დაცვის
აპარატი, სამუშაო ადგილზე ელექტრონული ფოსტის, ინტერნეტისა და
კონფიდენციალობის სახელმძღვანელო, 2000 წლის 30 მარტი.
[30] იხილეთ ევროსაბჭოს კონვენციის მე-6 მუხლი, ევროსაბჭოს რეკომენდაციის No. R
(89)2 პუნქტი 10.1, შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის წესების პუნქტი 6.5 და
ევროსაბჭოს რეკომენდაციის Rec (2015)5 პუნქტი 9.1.
[31] თანამშრომელთა პირადი მონაცემების დამუშავების გამჭვირვალობის წესები
მოცემულია ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის 1980
წლის სახელმძღვანელოს მე-12 პუნქტში; ევროსაბჭოს რეკომენდაციის No. R (89)2
პუნქტი 3.1; შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 1997 წლის წესების პუნქტი 5.8;
სამუშაო ჯგუფის სამუშაო დოკუმენტის მუხლი 29, სამუშაო ადგილზე
34
ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობა, გვერდები 4 და 5; სამუშაო ჯგუფის
სამუშაო დოკუმენტი, მუხლი 29, სამუშაო ადგილზე ელექტრონული კომუნიკაციის
მეთვალყურეობა, გვერდები 13, 14, 22 და 25; და ევროსაბჭოს რეკომენდაციის Rec
(2015)5 პუნქტები 10.1-10.4 და განსაკუთრებით პუნქტი 14.1 და 21 (ა).
[32] ინფორმირებული და მკაფიო თანხმობის პრინციპი დადასტურებულია
ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის 1980 წლის
სახელმძღვანელოს, მე-7 პუნქტში, ევროსაბჭოს რეკომენდაციის No. R (89)2 3.2
პუნქტში, შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 1997 წლის წესების პუნქტებში 6.1-
6.4, სამუშაო ჯგუფის მოსაზრების no. 8/2001 29-ე მუხლში, გვერდები 3 და 23, სამუშაო
ჯგუფის სამუშაო დოკუმენტის 29-ე მუხლში, სამუშაო ადგილზე ელექტრონული
კომუნიკაციის მეთვალყურეობა, გვერდი 21 და ევროსაბჭოს რეკომენდაციის Rec
(2015)5 პუნქტებში 14.3, 20.2 და 21 (ბ) და (გ). ევროსაბჭოს შრომითი რეკომენდაციის
შესაბამისად, დამქირავებლებმა უნდა მოახდინონ მათი თანამშრომლების
ინფორმირება წინასწარ თანამშრომელთა პირადი მონაცემების დამუშავების ან
თანამშრომელთა პროდუქტიულობის ან გადაადგილებების მონიტორინგის მიზნით
ავტომატიზებული სისტემების დანერგვის შესახებ. ევროკავშირის ჩარჩოში,
მონაცემთა დაცვის სამუშაო ჯგუფმა განახორციელა თანხმობის მნიშვნელობა,
როგორც დასაქმების მონაცემების დამუშავების სამართლებრივი ბაზა და დაადგინა,
რომ ეკონომიკური დისბალანსი დამქირავებელს შორის, რომელიც ითხოვს თანხმობას
და თანამშრომელს შორის, რომელიც იძლევა თანხმობას, ხშირად გამოიწვევს ეჭვს, იყო
თუ არა თანხმობა მოცემული თავისუფლად. აქედან გამომდინარე, გარემოებები,
რომელშიც მოთხოვნილია თანხმობა, კარგად უნდა იქნეს შესწავლილი, როდესაც
ხდება თანხმობის შეფასება შრომით კონტექსტში.
[33] შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 1997 წლის წესების 6.14 მუხლის
კომენტარები და სამუშაო ჯგუფის მოსაზრების no. 8/2001 29-ე მუხლი, გვერდი 25.
[34] ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების 1980 წლის სახელმძღვანელოს
პუნქტი 13, ევროსაბჭოს 1981 წლის კონვენციის მე-8 მუხლი, ევროსაბჭოს
რეკომენდაციის No. R (89)2 პუნქტები 11 და 12, 1997 წლის შრომის საერთაშორისო
ორგანიზაციის წესების პუნქტები 11.1-11.3 და 11.9 და ევროსაბჭოს რეკომენდაციის
Rec (2015)5 პუნქტები 11.1-11.9.
[35] იხილეთ ჩემი ცალკე მოსაზრება საქმეში ილდირიმი, ციტირებულია ზემოთ,
მინიმალური კრიტერიუმის შესახებ კონვენციასთან თავსებადი
კანონმდებლობისთვის ინტერნეტის დაბლოკვის ღონისძიებებზე; და ასევე
ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის 1980 წლის
სახელმძღვანელოს მე-8 პუნქტი; ევროსაბჭოს 1981 წლის კონვენციის მუხლი 5(გ), (დ);
ევროსაბჭოს რეკომენდაციის No. R (89)2 პუნქტი 4.2; შრომის საერთაშორისო
ორგანიზაციის 1997 წესების პუნქტი 5.1-5.4; სამუშაო ჯგუფის მოსაზრების no. 8/2001
29-ე მუხლი, გვერდი 25; სამუშაო ჯგუფის სამუშაო დოკუმენტის მუხლი 29, სამუშაო
ადგილზე ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობა, გვერდები 17 და 18; და
ევროსაბჭოს რეკომენდაციის (2015)5 პუნქტები 4.1, 5.2 და 5.5.

35
[36] სამუშაო ჯგუფის სამუშაო დოკუმენტის მუხლი 29, სამუშაო ადგილზე
ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობა, გვერდი 13 და ევროსაბჭოს
რეკომენდაციის Rec (2015)5 პუნქტი 20.1.
[37] პუნქტი 6.14.2, 1997 წლის შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის წესები.
[38] სამუშაო ჯგუფის მოსაზრების no. 8/2001 29-ე მუხლი, გვერდები 4 და 25 და
ევროსაბჭოს რეკომენდაციის Rec (2015)5 პუნქტი 14.3.
[39] იხილეთ ჩემი ცალკე მოსაზრება საქმეში ილდირიმი, ციტირებულია ზემოთ,
მინიმალური კრიტერიუმის შესახებ კონვენციასთან თავსებადი
კანონმდებლობისთვის ინტერნეტის დაბლოკვის ღონისძიებებზე.
[40] ევროსაბჭოს რეკომენდაციის Rec (2015)5 პუნქტი 14.2. როგორც აღნიშნულია
სამუშაო ჯგუფის მონაცემთა დაცვის დოკუმენტის 29-ე მუხლში, სამუშაო ადგილზე
ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობა და მონიტორინგი, გვერდი 24,
„დამქირავებლის ინტერესი უკეთ არის დაცული ინტერნეტის არასწორად გამოყენების
აღკვეთისას, და არა ასეთი არასწორი გამოყენების გამოვლენისას“.
[41] ევროსაბჭოს რეკომენდაციის No.R (89)2 მე-13 პუნქტი, და ევროსაბჭოს
რეკომენდაციის Rec (2015)5 პუნქტი 12.1.
[42] ევროსაბჭოს რეკომენდაციის No.R (89)2 პუნქტი 14 და ევროსაბჭოს
რეკომენდაციის Rec (2015)5 პუნქტი 13.1.
[43] ამ ეტაპზე, აღსანიშნავია, რომ სასამართლოს მოთხოვნის ზღურბლი
გათავისუფლების მისაღებად საქმეში ვოგთი გერმანიის წინააღმდეგ, no. 17851/91,
1995 წლის 26 სექტემბერი, რომელშიც გათავისუფლება აღმოჩნდა გადაჭარბებული
თანამშრომლის მონაწილეობისთვის პოლიტიკურ საქმიანობაში სამსახურის გარეთ,
რომელიც არ ახდენდა გავლენას მის პროფესიულ საქმიანობაზე და საქმეში ფუენტეს
ბობო ესპანეთის წინააღმდეგ, no. 39293/98, 2000 წლის 29 თებერვალი, რომელშიც
გათავისუფლება დამსაქმებლის მიმართ შეურაცხმყოფელი განცხადებებისთვის ასევე
აღმოჩნდა ძალიან მკაცრი, თანამშრომლის სტაჟის გათვალისწინებით.
[44] იხილეთ ჩემი ცალკე მოსაზრება დართული საქმეზე ილდირიმი, ციტირებულია
ზემოთ; შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის, სამუშაო კრებულის პირობები, ტომი
12, ნაწილი I, სამუშაო ადგილზე მონიტორინგი და მეთვალყურეობა (1993), გვ. 77;
გამოხატვის და აზრის თავისუფლების გაეროს სპეციალური მომხსენებლის
ერთობლივი დეკლარაცია, მედიის თავისუფლების ეუთოს წარმომადგენელი და
გამოხატვის თავისუფლების ამერიკული სახელმწიფოების ორგანიზაციის
სპეციალური მომხსენებელი, მიღებული 2005 წლის 21 დეკემბერს; გაეროს ადამიანის
უფლებათა საბჭოს სპეციალური მომხსენებლის ანგარიშები გამოხატვისა და აზრის
თავისუფლების ხელშეწყობასა და დაცვაზე, ფრანკი ლა რუ (A/HRC/17/27), 2011 წლის
16 მაისი, და (A/66/290), 2011 წლის 10 აგვისტო, განსაკუთრებით ეს უკანასკნელი
ტექსტი, ონლაინ შინაარსთან წვდომის შესახებ (ნაწილი III) და ინტერნეტ კავშირთან
წვდომაზე (ნაწილი IV).
[45] მთავრობის დაკვირვებების მე-2 გვერდი.
[46] განჩინების 41-ე პუნქტი.
[47] განჩინების 27-ე პუნქტი.
36
[48] განჩინების 33-ე და 43-ე პუნქტები. უცნაურად მეჩვენება, რბილად რომ ვთქვათ,
რომ საოლქო სასამართლომ მოიხსენია შეტყობინება 2316, როგორც ხელმოწერილი
(განჩინების მე-10 პუნქტი), მაგრამ მთავრობა არ აპირებდა სადავო მტკიცებულების
ასლის წარდგენას სასამართლოსთვის.
[49] დამქირავებელმა გამოიყენა IMFirewall პროგრამული უზრუნველყოფა - Wfilter
მომჩივნის კომუნიკაციაში შეჭრის მიზნით, რომელიც ახორციელებს რეალური დროის
ჩაწერას და შეუძლია შეტყობინებების დაბლოკვა (იხილეთ მომჩივნის დაკვირვებების
პუნქტი 13, რომელიც მთავრობამ სადავოდ არ გახადა).
[50] განჩინების მე-10 პუნქტი, რომელიც მოიხსენიებს საოლქო სასამართლოს მიერ
შეტყობინების აღწერას.
[51] ეს არის ზუსტად იგივე მოსაზრება, რომელიც გაჟღერდა სამუშაო ჯგუფის სამუშაო
დოკუმენტის 29-ე მუხლში, სამუშაო ადგილზე ელექტრონული კომუნიკაციის
მეთვალყურეობა: „ზოგიერთი მიუთითებს, რომ ეს ასევე გულისხმობს (თუმცა ეს არ
იყო აღნიშნული განჩინებაში), რომ თუ მუშაკი გაფრთხილებულია წინასწარ
დამქირავებლის მიერ მისი კომუნიკაციის მონიტორინგის შესაძლებლობის შესახებ, ამ
შემთხვევაში, მან შეიძლება დაკარგოს მისი კონფიდენციალობის მოლოდინი და
ჩარევა არ იქნება კონვენციის მე-8 მუხლის დარღვევა. სამუშაო ჯგუფი არ იზიარებს
მოსაზრებას, რომ მუშაკის წინასწარი გაფრთხილება საკმარისია მისი მონაცემთა
დაცვის უფლებების დარღვევის გასამართლებლად” (გვერდი 8).
[52] განჩინების 45-ე პუნქტი.
[53] ევროსაბჭოს რეკომენდაციის (2015)5 5.3 პუნქტი აღნიშნავს მკაფიოდ, რომ
„დამქირავებლებმა თავი უნდა შეიკავონ თანამშრომლისგან ონლაინ სივრცეში
გაზიარებული ინფორმაციის მოთხოვნისგან, განსაკუთრებით სოციალურ ქსელებში
ურთიერთობისას.” როგორც ინგლისის უზენაესმა სასამართლომ აღნიშნა საქმეში
Smith v. Trafford Housing Trust (2013) IRLR 86, დამქირავებლის ვალდებულება ხელი
არ შეუწყოს რელიგიურ სარწმუნოებას, არ ვრცელდება თანამშრომლის Facebook
პოსტებზე და ამრიგად, ქრისტიან თანამშრომელს შეუძლია გამოხატოს მისი
შეხედულებები გეების ქორწინებაზე სოციალურ ქსელში სამსახურეობრივი
ვალდებულებების დაურღვევლად. მაგრამ შრომითი ხელშეკრულება შეიძლება
მოიშალოს, თუ თანამშრომელი ეწევა კომერციულ საქმიანობას სამსახურის შემდეგ
eBay-ზე, რომელიც მოიცავს დამქირავებლისთვის არასასურველ ვიდეოებს, როგორც
დაადგინა აშშ-ს უზენაესმა სასამართლომ საქმეში სან დიეგო როეს წინააღმდეგ, 543 US
77 (2004).
[54] საკუთრების არგუმენტს არ აკლია ლოგიკური მოწოდება, მაგრამ ის უნდა
განვიხილოთ სიფრთხილის დაცვით. შეიძლება ეჭვქვეშ დადგეს საკითხი, სწორია თუ
არა საქმისადმი მიდგომა რადიკალური მსჯელობით, იმის მტკიცებით, რომ
თანამშრომელს არ უნდა ჰქონდეს კონფიდენციალობის მოლოდინი, როდესაც იგი
იყენებს დამქირავებლის კუთვნილ IT რესურსებს და პირიქით, დამქირავებელს აქვს
ასეთი მოლოდინი, როდესაც იგი იყენებს საკუთარ IT რესურსებს. უფრო დეტალური
მიდგომაა საჭირო, როგორც ჩანს სამუშაო ჯგუფის სამუშაო დოკუმენტის 29-ე
მუხლიდან, სამუშაო ადგილზე ელექტრონული კომუნიკაციის მეთვალყურეობა და
37
მონიტორინგი, გვერდი 20: „ნებისმიერ შემთხვევაში, ელექტრონული საშუალებების
განლაგება და ფლობა არ გამორიცხავს კომუნიკაციის და მიმოწერის
კონფიდენციალობას, როგორც განსაზღვრულია ფუნდამენტალურ სამართლებრივ
პრინციპებში.” ცოტა ხნის წინ, კანადის უზენაესმა სასამართლომ ხაზი გაუსვა იგივე
იდეას, დაადასტურა რა თანამშრომლის კონფიდენციალობის გონივრული
მოლოდინი კომპანიის აღჭურვილობაში შენახულ მის პირად ინფორმაციასთან
დაკავშირებით (რ. კოლის წინააღმდეგ, (2012) SCC 53). გარდა ამისა, სამუშაო დროის
არგუმენტი, რომლის მიხედვით ადამიანი სამსახურში არ იმყოფება „პირად დროს“ და
შესაბამისად, სამუშაო ადგილზე არ გამოიყენება კონფიდენციალობის უფლება, ასევე
შეცდომაში შემყვანია. მოსამართლე ბლექმანის სიტყვებით რომ ვთქვათ, რომელიც
წერდა უმცირესობისთვის საქმეში ო’კონორი ორტეგას წინააღმდეგ, ციტირებულია
ზემოთ „სამსახურის რეალობა თანამედროვეობაში, მიუხედავათ იმისა, ასრულებენ
მას საჯარო თუ კერძო მოხელეები, ცხადჰყოფს, თუ რატომ უნდა იყოს
საგულდაგულოდ დაცული თანამშრომლის კონფიდენციალობის მოლოდინი.
სამწუხაროდ, ფაქტია, რომ ბევრი მომუშავე ამერიკელისთვის სამუშაო ადგილი გახდა
მეორე სახლი. ბევრი თანამშრომელი ატარებს მისი დღის საუკეთესო ნაწილს და
საღამოს უმეტეს ნაწილს სამსახურში...შედეგად, განსხვავება სამუშაო ადგილსა და
პროფესიონალურ საქმიანობას შორის, ერთის მხრივ, და პროფესიონალურ და პირად
ქმედებებს შორის, მეორეს მხრივ, არ არსებობს რეალობაში.”
[55] ამრიგად, დამქირავებლის მიერ მოწოდებული განმარტება, რომელიც
უმრავლესობამ მიიღო 57-ე პუნქტში, იმასთან დაკავშირებით, რომ დამქირავებელმა
მიიღო წვდომა მომჩივნის ანგარიშთან „იმ რწმენით, რომ ის მოიცავდა საქმიან
მიმოწერას“, არ არის დამაჯერებელი. გარდა ამისა, უმრავლესობა ეწინააღმდეგება
საკუთარ თავს, როდესაც აცხადებს 58-ე პუნქტში, რომ „სასამართლოს მიაჩნია, რომ
კომუნიკაციის შინაარსი არ იყო გადამწყვეტი ელემენტი სიდა სასამართლოს
მიგნებებში“. ერთის მხრივ, უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ თანამშრომლის პირადი
ცხოვრების პატივისცემის დარღვევა იყო „კანონიერი“, ვინაიდან „როგორც დაადგინეს
შიდა სასამართლოებმა“, თანამშრომელი მოქმედებდა „იმ ვარაუდით, რომ აღნიშნული
ინფორმაცია დაკავშირებული იყო პროფესიულ საქმიანობასთან“, მაგრამ, მეორეს
მხრივ, უმრავლესობა აცხადებს, რომ კომუნიკაციის პირადი ხასიათი არ იყო
გადამწყვეტი შიდა სასამართლოების მიერ სამსახურიდან გათავისუფლების
დასადასტურებლად. ამას აზრი არ აქვს. შიდა სასამართლოების აზრით, სწორად რომ
კომუნიკაციის პირადი, არაპროფესიონალური ხასიათი, რაც გადამწყვეტი ელემენტი
იყო მათ მიერ თანამშრომლის დისციპლინარული დარღვევის დადგენილად
მისაჩნევად.
[56] ფაქტიურად, დამქირავებელს ასევე ჰქონდა წვდომა მომჩივანსა და მის ძმას შორის
Yahoo messenge-ის ანგარიშის მეშვეობით განხორციელებულ კომუნიკაციასთან,
რომლის სახელწოდება იყო “meistermixyo” და მოიცავდა, მაგალითად, ინფორმაციას
უკანასკნელის საავტომობილო ავარიის შესახებ (იხილეთ მომჩივნის დაკვირვებების
მე-11 პუნქტი, რომელიც მთავრობამ არ გახადა სადავოდ).

38
[57] მომჩივნის დაკვირვებების მე-4 პუნქტი, რომელიც არ გახადა სადავოდ მთავრობამ
და განჩინების 31-ე პუნქტი.
[58] აღნიშნულის შედეგად აშკარად ირღვევა პირადი მონაცემების შიდა გამოყენების
წესები, რომელიც მოცემულია ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების
ორგანიზაციის 1980 წლის სახელმძღვანელოს მე10 პუნქტში, ევროსაბჭოს
რეკომენდაციის No. R (89)2 6.1 პუნქტში, შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 1997
წლის წესების 10.6 პუნქტში და ევროსაბჭოს რეკომენდაციის (2015)5 6.1 პუნქტში.
[59] სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, თანამშრომლის კონფიდენციალობის უფლების
დარღვევა, განსაკუთრებით მოპოვებული მგრძნობიარე მონაცემებთან დაკავშირებით,
იყო იმდენად აუტანელი, რომ მან გააფუჭა მოპოვებული მტკიცებულება და
შესაბამისად შენკის სტანდარტი არ გამოიყენება ამ შემთხვევაში (შენკი შვეიცარიის
წინააღმდეგ, no. 10862/84, 1988 წლის 12 ივლისი). მსგავსი მიდგომა გამოიყენა
პორტუგალიის საკონსტიტუციო სასამართლომ, მის განჩინებაში no. 241/2002,
მტკიცებულების ბათილად ცნობის შესახებ, რომელიც მოპოვებულია
გათავისუფლების საქმეში, შრომის სასამართლოს მოთხოვნის საფუძველზე
ტელეპაკისა და პორტუგალიის ტელეკომის მიმართ, ტრაფიკის მონაცემებთან და
ბილინგის ინფორმაციასთან დაკავშირებით, რომელიც ეხება თანამშრომლის სახლის
ტელეფონს. [60] უნდა აღინიშნოს, რომ თუ თანამშრომელს დაუსვამენ კითხვებს,
რომელიც არღვევს თანამშრომლის სექსუალური ცხოვრების შესახებ მონაცემთა
მოპოვების აკრძალვას და თანამშრომელი მოახდენს არასწორი ან არასრული
ინფორმაციის მიწოდებას, თანამშრომლის შრომითი ხელშეკრულება არ უნდა
მოიშალოს და ის არ უნდა დაექვემდებაროს დისციპლინარულ ღონისძიებას (შრომის
საერთაშორისო ორგანიზაციის 1997 წლის წესების 6.8 პუნქტი).
[61] სამუშაო ჯგუფის დოკუმენტი, მუხლი 29, სამუშაო ადგილზე ელექტრონული
კომუნიკაციის მეთვალყურეობა და მონიტორინგი, გვერდი 4.

39