You are on page 1of 6

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ–ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΩΡΙΑ-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ-ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΓΕΛ.ΠΟΛΙΧΝΗΣ

Κ
Υ
Ρ
Τ
Ε
Σ
Κ
Ο
Ι
Λ
Ε
Σ
Σ
Υ
Ν
Α
Ρ
Τ
Η
Σ
Ε
Ι
Σ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ
Έστω συναρτήση f κυρτή στο [α,β] με κ,λ>0 και κ+λ=1.Να
δείξετε ότι για κάθε x1,x2  [α,β] ισχύει f(κ x1+λ
x2)<κf(x1)+λf(x2) με x1 x2

1os

ΛΥΣΗ

τρόπος

Θα δείξουμε ότι κ x1+λ x2  (x1,x2) .Υποθέτουμε ότι x1< x2 τότε x1=(κ+λ)x1=κ x1+λ x1< κ
x1+λ x2 <(κ+λ)x2= x2 .Άρα x1< κ x1+λ x2 < x2 δηλαδή κ x1+λ x2  (x1 ,x2) [α,β]
Θεωρούμε συνάρτηση Φ με τύπο Φ(x)= f(κ x+λ x2) – κf(x) – λf(x2). Yπολογίζουμε την
πρώτη παράγωγο της Φ(x) με Φ’(x)=κ f’(κ x+λ x2) – κf’(x).Βρίσκουμε τις ρίζες και το
πρόσημο της Φ’(x). Αφού f κυρτή στο [α,β] τότε f’ γνησίως αύξουσα στο (α,β).Άρα η f’
είναι συνάρτηση ένα προς ένα.
Φ’(x)=0  κ f’(κ x+λ x2) – κf’(x)=0κ(f’(κ x+λ x2) – f’(x))=0 f’(κ x+λ x2) = f’(x))  κ x+λ
x2= x
 λ x2=(1-κ) x λ x2=λ x x= x2. Αφού η f’ είναι συνάρτηση ένα προς ένα τότε η
μοναδική λύση της εξίσωσης Φ’(x)=0 είναι x= x2.
Φ’(x)>0 κ f’(κ x+λ x2) – κf’(x) >0κ(f’(κ x+λ x2) – f’(x)) >0 f’(κ x+λ x2) > f’(x))  κ
x+λ x2>x
 λ x2> (1-κ) x λ x2> λ x x<x2.Αρα η συνάρτηση Φ είναι γνησίως αύξουσα στο (- ,x2]
Όμοια για Φ’(x)<0 κ f’(κ x+λ x2) – κf’(x)<0κ(f’(κ x+λ x2) – f’(x))<0 f’(κ x+λ x2) <
x
-
x2
f’(x))  κ x+λ x2<x  λ x2 < (1-κ) x λ x2< λ x x>x2. Αρα η συνάρτηση
Φ είναι
+
γνησίως φθίνουσα στο [x2,+ ).Επομένως η συνάρτηση Φ παρουσιάζει στο x2 τοπικό
Φ’
+
μέγιστο που
Φ
είναι το Φ(x2).


Ο πίνακας μεταβολών της Φ για τη μονοτονία και τα ακρότατα είναι
Αφού Φ γνησίως αύξουσα στο (-,x2] έχουμε για x<x2 τότε Φ(x)< Φ(x2).
Αφού Φ γνησίως φθίνουσα στο [x2,+ ) έχουμε για x>x2 τότε Φ(x)<Φ(x2).
Για x=x2 Φ(x)=Φ(x2).
Άρα η Φ παρουσιάζει ολικό μέγιστο στο x2 που είναι το Φ(x2).
Δηλαδή για κάθε x ισχύει Φ(x) Φ(x2) f(κ x+λ x2) – κf(x)–λf(x2) f(κ x2+λ x2) – κf(x2)–
λf(x2)
 f(κ x+λ x2) – κf(x) –λf(x2)  f[(κ +λ)x2] –(κ +λ) f(x2)  f(κ x+λ x2) – κf(x) –λf(x2)  0
 f(κ x+λ x2) κf(x)+λf(x2)
Για κάθε x ισχύει f(κ x+λ x2) κf(x)+λf(x2) άρα και για x=x1,
f(κx1+λx2)<κf(x1)+λf(x2).Η ισότητα δεν ισχύει διότι x1 x2.

Λ
Υ
Μ
Ε
Ν x
κ x +λ x
Ε x2os θτρόπος Θα δείξουμε
ότι κ x1+λ x2  (x1,x2) .Υποθέτουμε ότι x1< x2 τότε
θ
Σ x1=(κ+λ)x1=κ x1+λ x1< < κ x1+λ x2 <(κ+λ)x2= x2 .Άρα x1< κ x1+λ x2 < x2 δηλαδή κ x1+λ x2
1

1

2

2

1

Α
Σ
Κ
Η
Σ
Ε
Ι
Σ

2

 (x1 ,x2) [α,β].Eφαρμόζουμε το θεώρημα Μέσης τιμής για τη συνάρτηση f στα
διαστήματα [x1,κ x1+λ x2], [κ x1+λ x2,x2]
1) f συνεχής στο [x1,κ x1+λ x2]

1) f συνεχής στο [κ x1+λ

x2,x2]

2) f παραγωγίσιμη στο (x1,κ x1+λ x2) 2) f παραγωγίσιμη στο(κ
x1+λ x2,x2)
Εφαρμόζεται το θεώρημα Μέσης τιμής
υπάρχουν τουλάχιστον ένα θ1 (x1,κ x1+λ x2) και τουλάχιστον ένα θ2 (κ x1+λ x2,x2)
τέτοια ώστε f’(θ1)=
f(κx1+λx2 )-f(x1 ) f(κx1 + λx2 ) - f(x1 ) f(κx1 + λx2 ) - f(x1 ) f(κx1 + λx2 ) - f(x1 )
=
=
=
και
f’(θ2)=
κx1+λx2 -x1
(κ - 1)x + λx
-λx + λx
λ(x - x )
1

2

1

2

2

1

f(x2 )-f(κx1+λx2 ) f(x2 ) - f(κx1 + λx2 ) f(x2 ) - f(κx1 + λx2 ) f(x2 ) - f(κx1 + λx2 )
=
=
=
x2 -(κx1+λx2 )
(1 -λ)x - κx
κx - κx
κ(x - x )
2

1

2

1

Όμως η συνάρτηση f’ είναι γνησίως αύξουσα θ1< θ2

2

1

 f’(θ1)< f’(θ2) 

f(κx1 + λx2 ) - f(x1 )
λ(x2 - x1 )

<

άρα < 1 2 ω+ φ ω+ φ ω+ φ ω+ φ ω+ φ  φ x-φ x1 =ω x2-ωx φ x+ωx = ω x2+φ x1(ω+φ)x = ω x2+φ x1 x=   ω φ ω  φ  f x + x < f(x ) + f(x )  fκx + λx < κf(x )+ λf(x ) 1 1 1 1 2 2 2 2 ω+ φ ω+ φ  ω+ φ  ω+ φ ( ) .f(x)) βρίσκεται κάτω από την cf της f.Επίσης ΚΖ = ΔΗ < ΒΗ < f(x ) (4) 1 2 ω+ φ ω+ φ ω+ φ ω+ φ Προσθέτουμε κατά μέλη τις ανισότητες (3) και (4) ΜΖ= ΜΚ +ΚΖ < φ ω f(x ) + f(x ) 1 2 ω+ φ ω+ φ (5) Από το θεώρημα του θαλή προκύπτει ότι ΜΔ ΖΗ = ΜΓ ΕΖ ⇔ φ x -x 2 ω = x-x 1  φ(x-x1)=ω(x2-x)  φx + ωx 1 2 .ΠΟΛΙΧΝΗΣ Κ Υ Ρ Τ Ε Σ Κ Ο Ι Λ Ε Σ Σ Υ Ν Α Ρ Τ Η Σ Ε Ι Σ Λ Υ Μ Ε Ν Ε Σ Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ ΛΥΣΗ 3os τρόπος Αφού η συνάρτηση f είναι κυρτή τότε από τη γεωμετρική ερμηνεία της κυρτότητας η εφαπτομένη σε κάθε σημείο της γραφικής παράστασης της συνάρτησης βρίσκεται κάτω από τη γραφική της παράσταση.Όμως φ ω ω ω f(x ) (3). ΚΖ = ΚΖ ΔΗ = ω ω+ φ ω ω+ φ (2). Το τετράπλευρο ΓΕΗΔ είναι τραπέζιο με ΓΕ//ΔΗ (ΓΕ μικρή βάση-ΔΗ μεγάλη βάση) και το ευθύγραμμο Μ φΜΖΔείναι παράλληλο προς τις βάσεις. τμήμα Από Κ το θεώρημα του θαλή προκύπτει ότι ΜΔ = λόγους ομοιότητας έχουμε Ζ Η ΜΚ ΓΕ από τους x x2 β ΚΖ λόγους ομοιότητας έχουμε ΔΗ = = ΜΔ ΓΔ ΕΖ ΕΗ = = f(x2) ω Γ ΖΗ ω+ φ ω+ φ ε Ε φ ω .Τα τρίγωνα ΕΖΚ και ΕΗΔ είναι όμοια.(2) ως προς ΜΚ και ΚΖ αντίστοιχα ΜΚ = φ ω+ φ ΓΕ < φ ω+ φ ΑΕ < Α f(x1) ΓΔ ΕΗ Τα τρίγωνα ΔΜΚ και ΔΓΕ είναι όμοια. ΔΗ .Άρα α .  φx1 + ωx2  φ ω φ ω f(x ) + f(x ) .Όπως φαίνεται στο Β σχήμα η εφαπτομένη της cf της f στο σημείο Μ(x.Άρα από τους ΜΚ = 1Ο = φ ω+ φ φ ω+ φ x1 (1) και ΓΕ .Τότε κ= Τελικά f  και λ= .ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ–ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ-ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΛ.Δηλαδή ΜΚ ΓΕ Λύνουμε τις (1).H τιμή ω+ φ της f στο x είναι η τεταγμένη του σημείου Μ δηλαδή το μήκος του τμήματος ΜΖ.