You are on page 1of 8

Ispitivanje progamne faze oplodnje kod sorte {ljive

^a~anska lepotica

Milena Kuzmanovi}, Sanja Radi~evi}, Radosav Cerovi}


Institut za vo}arstvo, ^a~ak, Srbija
E-mail: milena@tfc.kg.ac.yu

Primljeno12. novembra, 2006; prihva}eno 17. jula, 2007.

Rezime. U radu je ispitivana progamna faza oplodnje kod {ljive sorte ^a~anska lepotica (Prunus do-
mestica L.), odre|ivanjem kvantitativnih parametara efikasnosti rasta polenovih cev~ica u tri vari-
jante opra{ivanja (sorta ^a~anska najbolja, samoopra{ivanje i slobodno opra{ivanje) u sistemu gu-
ste sadnje. U obe godine ispitivanja najve}i prose~an broj polenovih cev~ica u stubi}u konstatovan
je u varijanti samoopra{ivanja. U plodniku sorte ^a~anska lepotica najve}i prose~an broj polenovih
cev~ica utvr|en je u varijanti slobodnog opra{ivanja u prvoj, i u kombinaciji sa cv ^a~anska najbol-
ja u drugoj godini ispitivanja. Rezultati ispitivanja dinamike rasta polenovih cev~ica in vivo u obe
godine pokazali su najve}u efikasnost opra{ivanja u varijanti sa sortom ^a~anska najbolja kao opra-
{iva~em.

Klju~ne re~i: {ljiva, opra{iva~i, fluorescentna mikroskopija, test in vivo.

1
Effect of chemical control of weeds on the quality of yellow
plum seedling rootstocks (Prunus cerasifera L.)

Zarya Rankova
Fruit Growing Institute, Plovdiv, Bulgaria
E-mail: rankova_zarya@abv.bg

Received 31 August, 2006; accepted 25 January, 2007

Abstract. In the period 2001–2003 at the Fruit Growing Institute – Plovdiv a field experiment was
carried out on alluvial-meadow soil for studying the efficiency of the soil herbicides napropamid,
pendimethalin, terbacil and metolachlore on the vegetative habits of yellow plum seedling root-
stocks. During the period of vegetation observations were carried out on plant growth and develop-
ment – emergence and external symptoms of toxicity. In August (15–20 August) the rootstock qual-
ity was assessed by reporting the following biometric indices: stem height (cm) and width in the
grafting zone (mm). Quality assessment in that period coincided with the grafting season defined as
the most suitable one in our fruit-growing practice and it showed the possibility of obtaining plant-
ing material of good quality for grafting after its treatment with soil herbicides.The results obtained
showed that napropamid – Devrinol 4 F – 4.0 l/ha, pendimethalin – Stomp 33 EC – 4.0 l/ha and ter-
bacil – Sinbar 80 WP – 1.0 kg/ha could be applied for efficient weed control in the production of
yellow plum seedling rootstocks. Plant growth was suppressed when the seedling rootstocks were
treated with metolachlore – Dual Gold 960 EC. The active substance metolachlore is not recom-
mended in the integrated systems of weed control in the production of yellow plum seedling root-
stocks.

Key words: yellow plum, seedling rootstock, soil herbicide, vegetative habits.

2
Living mulch – a promising system for maintenance of soil
surface in young plum plantations established on sloping
terrains
Hristina Dinkova, Penka Mihaylova, Kalin Dragoyski, Bonka Vaneva
Institute of Mountain Stockbreeding and Agriculture, Troyan, Bulgaria
E-mail: kris05@abv.bg

Received 31. August, 2006; accepted 7 February, 2007

Abstract. In the region of the Central Balkan Mountains the predominating part of plum plantati-
ons are established on sloping terrains susceptible to water erosion.
The grassing of the interrow spacing in young plum orchards has a high antierosion effect, does not
require additional fertilizing, cutting and handling of grass. Through the well-tried new system for
soil surface maintenance, the grass strips are not cut, but are treated two or three times with low her-
bicide doses (Roundup 800 ml/ha; Touchdown 3000 ml/ha). The growth of grass strips is suppres-
sed during the whole growing season, but their root system is living and protects the soil from ero-
sion. The system does not exert a negative influence on plum tree growth and fruiting.

Key words: plums, systems for soil surface maintenance, living mulch, Roundup, Touchdown.

3
Rodnost sorti {ljive ^a~anska lepotica i Stanley u gustoj
sadnji

Milan Raki}evi}, Miladin Blagojevi}, Milisav Mitrovi}, Rade Mileti}


Institut za vo}arstvo, ^a~ak, Srbija
E-mail: rakicevicm@tfc.kg.ac.yu

Primljeno 6. novembra, 2006; prihva}eno 16. februara, 2007.

Rezime: U zasadu {ljive u periodu od tre}e do osme godine starosti ispitivana je rodnost sorti ^a-
~anska lepotica i Stanley u uzgojnom obliku „vitko vreteno“ i „V sistem“. Vo}ke su kod uzgojnog
oblika „vitko vreteno“ zasa|ene na rastojanju 4 x 1,0 m; 4 x 1,25 m i 4 x 1,5 m, a kod „V sistema“
4 x 0,7 m; 4 x 0,85 i 4 x 1,0 m. U toku {estogodi{njeg perioda prou~avanja (2000–2005. god.) usta-
novljen je najve}i prinos cv ^a~anska lepotica kod „V sistema“ na rastojanju 4 x 0,85 m (27,674
t/ha, odnosno 9,41 kg/stablu). Nasuprot tome, najmanji prinos dobijen je kod sistema „vitko vrete-
no“ na rastojanju 4 x 1 m (15,05 t/ha, odnosno 6,02 kg/stablu). Rodnost sorte Stanley tako|e je bila
najve}a kod „V sistema“ sa najmanjim rastojanjem 4 x 0,7 m (17,723 t/ha, odnosno 4,963 kg/sta-
blu). Najmanji prinos kod ove sorte bio je kod sistema „vitko vreteno“ na rastojanju 4 x 1,5 m
(13,739 t/ha, odnosno 8,242 kg/stablu).

Klju~ne re~i: gusta sadnja, sorte, prinos, masa ploda, rastvorljive suve materije.

4
Uticaj padavina i navodnjavanja na pomolo{ko-tehnolo{ke
osobine plodova i prinose sorti {ljive
Rade Mileti}1, Radomirka Nikoli}2, Nevena Miti}2, Milan Raki}evi}1,
Miladin Blagojevi}1
1
Institut za vo}arstvo, ^a~ak, Srbija
E-mail: readem@tfc.kg.ac.yu
2
Institut za biolo{ka istra`ivanja „Sini{a Stankovi}“, Beograd, Srbija

Primljeno 17. oktobra, 2006; prihva}eno 16. februara, 2007.

Rezime. Analizirani su klimatski uslovi na podru~ju isto~ne Srbije i prikazani prvi rezultati navod-
njavanja sorti {ljive razli~itog vremena zrenja. U odnosu na kontrolu u varijanti navodnjavanja plo-
dovi su bili krupniji sa ve}om masom, a prinosi ve}i. Nasuprot tome, u godini sa obilnijim padavi-
nama, plodovi su bili sa boljim osobinama, a prinosi ve}i od kontrolne varijante u godinama navod-
njavanja, ali manji od navodnjavanih.

Klju~ne re~i: {ljiva, navodnjavanje, padavine, plod, prinos, kvalitet.

Vo}arstvo, Vol. 39. br. 151 (2005, 3), 100–100 5


Utro{ak vremena za formiranje uzgojnog oblika kod nekih
sorti {ljive gajenih u zasadima razli~ite gustine sadnje

Ivan Gli{i}1, Tomo Milo{evi}1, Ivana Gli{i}2


1
Agronomski fakultet ^a~ak, Srbija
E-mail: glishoo@yahoo.com
2
Institut za vo}arstvo, ^a~ak, Srbija

Primljeno 6. novembra, 2006; prihva}eno 1. februara, 2007.

Rezime. Formiranje uzgojnog oblika u gustim zasadima {ljive sa malim razmacima sadnje i kruna-
ma malih dimenzija bazira se pre svega na specifi~nim pomotehni~kim zahvatima u po~etnim godi-
nama po sadnji.
U radu su prikazani rezultati koji govore o utro{ku vremena za sprovo|enje tih zahvata u toku prve
i druge godine starosti zasada. Na kraju su isti upore|eni sa utro{kom vremena za formiranje pobol-
j{ane piramide kod klasi~nog na~ina gajenja {ljive.
Ispitivanja su vr{ena na 4 sorte {ljive (^a~anska rodna, ^a~anska rana, ^a~anska lepotica i Stanley)
kalemljenim na sejancu d`anarike i gajene pri razmaku sadnje 4 x 2 m (1.250 stabala po hektaru).
Predvi|eni uzgojni oblik je vretenasti `bun. Kod pobolj{ane piramide razmak sadnje je bio 5 x 4 m
(500 stabala po hektaru), a ispitivanja su vr{ena na 2 sorte (^a~anska lepotica i Stanley).
U toku prve vegetacije sprovo|eni su slede}i pomotehni~ki zahvati: savijanje mladara u horizonta-
lan polo`aj uz pomo} ~a~kalica, uvrtanje mladara, kao i korekcija i ponavljanje tih operacija. U to-
ku druge godine sprovo|eni su zahvati u cilju daljeg formiranja uzgojnog oblika: rova{enje produ-
`nice, savijanje prevremenih gran~ica, savijanje letorasta, uvrtanje mladara i letnja rezidba.
Na po~etku tre}e vegetacije stabla svih sorti imala su zadovoljavaju}i i skoro u potpunosti formira-
ni uzgojni oblik. Za njegovo formiranje ukupno je utro{eno: kod cv ^a~anska rodna 215,0 ~aso-
va/ha; kod cv ^a~anska rana 151,8 ~asova/ha; kod ^a~anska lepotica 175,8 ~asova/ha; kod sorte
Stanley 145,4 ~asa/ha.
Kod klasi~nog na~ina gajenja {ljive za formiranje pobolj{ane piramide utro{eno je 19,60 ~as/ha kod
sorte Stanley, odnosno 19,81 ~as/ha kod sorte ^a~anska lepotica.

Klju~ne re~i: {ljiva, gusta sadnja, formiranje uzgojnog oblika, utro{ak vremena.

6
Uticaj odr`avanja zemlji{ta na pomolo{ko-tehnolo{ke
osobine ploda i prinos nekih sorti {ljive
Rade Mileti}1, Radomirka Nikoli}2, Nevena Miti}2, Milan Raki}evi}1,
Miladin Blagojevi}1
1
Institut za vo}arstvo, ^a~ak, Srbija
E-mail: radem@tfc.kg.ac.yu
2
Institut za biolo{ka istra`ivanja „Sini{a Stankovi}“, Beograd, Srbija

Primljeno 17. oktobra 2006; prihva}eno 16. jula, 2007.

Rezime. Izu~avan je uticaj zastiranja (crna folija, bela folija, biljni materijal), tretiranja herbicidima
i ru~nog okopavanja (kontrola) prostora u zoni redova, na pomolo{ko-tehnolo{ke i produktivne
osobine plodova pet sorti {ljive. Krupno}a plodova i ko{tica bila je najve}a u varijanti zastiranja
crnom folijom, a najmanja u petoj, kontrolnoj varijanti. U odnosu na kontrolu, plodovi u ostalim var-
ijantama su bili sa ve}om masom od 10,9 do 2,0 g ili za 27,7%, odnosno 6,6%, a sadr`aj mezokarpa
ve}i za 1,5 do 0,5%. Prinos plodova je bio u granicama od 26,8 kg/stablu (crna folija) do 20,2 kg/sta-
blu (kontrola) ili od 13,4 do 10,10 t/ha. Na ovaj na~in prinosi su pove}ani za 6,6 do 3,6 kg/stablu,
odnosno za 3,3 do 1,8 t/ha, ili za 24,7 do 15,2%. Indeks slasti je bio od 12,1 (crna i bela folija) do
8,6 (kontrola).

Klju~ne re~i: {ljiva, sorte, zastiranje, plodovi, krupno}a, masa, hemijski sastav, prinos.

7
Ispitivanje mogu}nosti razmno`avanja nagrtanjem
selekcionisanih podloga za {ljivu

Gorica Paunovi}, Ljiljana Bo{kovi}-Rako~evi}


Agronomski fakultet, ^a~ak, Srbija
E-mail:gorica @ tfc.kg.ac.yu

Primljeno 10. novembra, 2006; prihva}eno 7. jula 2007.

Izvod: U mati~njaku nagrtanica oformljenom od potomstva selekcionisanih vegetativnih podloge za


{ljivu u periodu 1998-2001. god. izvr{ena je analiza mati~nih `bunova izra`ena kroz: broj izbojaka
po mati~nom `bunu, broj okorenjenih izbojaka po mati~nom `bunu, procenat o`iljavanja izbojaka i
visinu zone okorenjavanja.
Za uspe{nost kori{}enja nagrtanja u proizvodnji vegetativnih podloga veoma zna~ajnu ulogu imaju
klimatski uslovi u vreme nagrtanja. U toku ispitivanog perioda 2000. godina je bila veoma su{na,
{to se nepovoljno odrazilo na o`iljavanje izbojaka po mati~nom `bunu. Nagrtanje kao na~in proiz-
vodnje vegetativnih podloga imalo je bolje rezultate kod selekcije poreklom od Prunus ceasifera
Ehrh., nego kod selekcija koje vode poreklo od Prunus domestica L.

Klju~ne re~i: {ljiva, vegetativna podloga, nagrtanje.