You are on page 1of 2

kn02 + 12 januari 2018 + p4

knactueel

Chili en Peru verwachten

Foto: CNS Photo - Ivan Alvarado
Een Chileense vrouw bereidt liturgische gewaden voor die gedragen zullen worden tijdens het bezoek van paus Franciscus aan het Zuid-Amerikaanse land.

Het nieuwe jaar van paus Franciscus wordt Negatieve berichtgeving heeft geleid tot wantrouwen ten opzichte van de Kerk.
Hoewel Sebastián Correa (35) de moeilijke situatie van Niet alleen buiten de Kerk, ook onder katholieken zelf.
ingeluid met een reis naar Chili en Peru. de Chileense Kerk bevestigt, weerspreekt hij de nega- Ik wil geen oordeel uitspreken over onze herders, maar
De twee Zuid-Amerikaanse landen worste- tieve berichtgeving in de media. De priester is direc- wij hebben hier als Kerk te traag op gereageerd. En dat
teur van het Centrum voor Katholieke Studies in Chi- heeft het Chileense volk ons niet vergeven.”
len met verschillende problematieken. li, een organisatie ter bevordering van evangelisatie in
Wat staat de paus te wachten en wat de cultuur. Een vernieuwde Kerk
Volgens Correa worden de controversiële thema’s door Toch kan het pausbezoek volgens de priester voor een
kan zijn bezoek voor de twee landen bete- antikatholieke media verspreid, zoals vaker gebeurt bij positieve omwenteling zorgen. “Onze grootste uitda-
kenen? een aanstaand pausbezoek. “Het probleem van de kos- ging is om vertrouwen en geloofwaardigheid terug te
ten speelde vooral in oktober. Maar de mensen zijn het winnen. Wij verwachten dat de paus helpt om de won-
Francesco Paloni allang vergeten. Het kwam aan het licht omdat de Kerk den te genezen, zowel van het volk als van de Kerk.
alle kosten juist openbaar maakte en niet geheim wil- Paus Franciscus pleit voor een missionaire Kerk. De
Na de “ronduit succesvolle” pausreis naar Colombia de houden. De hoogte van de begroting kan afschrik- Chileense Kerk wil opnieuw gaan dromen, opnieuw
in september, zet paus Franciscus opnieuw voet op ken, maar de organisatie gaan evangeliseren. Wij hopen dat het
Zuid-Amerikaanse bodem. Zijn 21e internationale reis
brengt hem van 15 tot 21 januari naar Chili en Peru.
heeft een duurzaam cri-
terium gehanteerd. Men
‘Onze grootste uitdaging pausbezoek deze ijver weer zal doen
ontbranden.”
Hoewel de twee landen aan elkaar grenzen, verschilt
de politieke, sociaaleconomische en kerkelijke situatie
wil tegelijkertijd de kos-
ten beheersbaar houden
is om vertrouwen Correa denkt met dankbaarheid terug
aan het bezoek van Johannes Paulus
hemelsbreed. maar ook veel mensen en geloofwaardigheid II aan Chili, dertig jaar geleden, dat
Vooralsnog lijkt het bezoek aan Chili het meest com- mobiliseren.” veel indruk maakte. “Kort daarna
plexe van de twee. Verschillende media berichtten dat Uit Correa’s woorden terug te winnen’ vond Chili de weg naar democratie.
het bezoek aan het uitgestrekte land wel eens “moei- blijkt hoe pijnlijk de toe- De Chileense Kerk kon jarenlang pro-
lijk en problematisch” zou kunnen worden. Vatican In- stand van de Chileense fiteren van dat bezoek. Hoewel deze
sider waarschuwde dat er volgens recente peilingen Kerk is. De afgelopen tien jaar zou het aantal katholie- paus anders is dan de toenmalige, en Chili een ander
weinig animo is voor de pausreis: slechts 36% van de ken in Chili met 10% zijn afgenomen, de grootste da- land is dan toen, verwacht men dat de komst van Fran-
Chilenen zou uitkijken naar Franciscus’ komst. ling van Zuid-Amerika. Ook zouden evangelische sek- ciscus de Kerk van binnenuit een impuls zal geven. Wij
Maar ook andere controverses dreigden. Het pausbe- tes gestaag terrein winnen. Correa: “Het grootste hebben het nodig om weer te kunnen dromen. De Kerk
zoek zou door de Chilenen als te duur worden be- probleem van de Chileense Kerk, is zijzelf. Wij zijn zeer moet zich tonen met een vernieuwd aanschijn, ver-
schouwd, en de geloofwaardigheid van de Chileense geschaad door de misbruikschandalen door geestelij- nieuwd door Jezus Christus.”
Kerk bevindt zich op een dieptepunt door de recente ken die de laatste jaren aan het licht kwamen, vooral Correa verwacht ondanks de negatieve berichten een
misbruikschandalen. bij zeer representatieve priesters en bisschoppen. Dit grote opkomst door de volksdevotie die veel mensen
kn02 + 12 januari 2018 + p5
knactueel

Modern Times
Be
e ld

de paus
:

CN
SG
raphic - Tyler O
Als katholieken weten
we dat eenzaamheid
heilzaam kan zijn. Be-
nedictus bracht jaren

rs b
alleen door in een grot

u
rn
voordat hij grondleg-
ger werd van het mo-
nastieke leven in het
Westen. Ignatius van
Loyola bracht veel tijd
in afzondering door in
Manresa voordat hij de
jezuïetenorde stichtte.
Eenzaamheid kan echter ook een groot kruis zijn.
Het is niet louter de duisternis waarin we Gods
vriendelijke licht kunnen ontwaren. Integendeel,
Teresa van Calcutta heeft ooit eens gezegd dat
eenzaamheid een van de pijnlijkste vormen van
armoede is.
Die pijnlijke vorm van isolement groeit. De voor-
malige Surgeon General van de VS, zeg maar het
hoofd van het ministerie van Volksgezondheid,
publiceerde vorig jaar een artikel over de groei-
ende epidemie van eenzaamheid in het zaken-
blad Harvard Business Review. De goede dokter
wees erop dat de toename ervan fysieke gevol-
gen heeft. Volgens hem drijft het mensen tot ge-
met de situatie in Europa. weld en verslaving, bendes en drugs. Minder
“Er is sprake van massa- dramatisch zitten veel mensen, van fabrieksar-
immigratie van Venezolanen, beiders tot dokters, aan de rand van een burn-
Peruvianen, Haïtianen en Co- out. Dr. Vivek Murthy zag de gevolgen ook bij
lombianen, in een land dat er niet patiënten die bij hem kwamen voor hulp. Een
in slaagt om met hen samen te le- oudere man met suikerziekte wilde zijn pijn ma-
ven. Wij hopen dat de paus ons kan le- nagen, maar ook met iemand praten. Een vrouw
ren hoe wij hiermee om kunnen gaan in die met AIDS te kampen had, had niemand om
een nieuw Chili.” te bellen om te vertellen dat ze ziek was. Een-
op de been brengt voor zaamheid vermindert de levensduur meer dan
religieuze feesten. “Dit Peru: andere situatie overgewicht en het roken van vijftien sigaretten
kan weleens een doorslag- Hoe anders de situatie in Peru is, blijkt uit de woorden per dag. Het vergroot het risico op hart- en vaat-
gevend succesfactor zijn van David Ramos (31), journalist bij de katholieke ziektes, dementie en depressie.
waardoor de Heilige Geest nieuwssite AciPrensa in de hoofdstad Lima. Hij vertelt De reden waarom dr. Vivek Murthy zijn artikel
zal handelen.” dat de Peruanen uitzinnig uitkijken naar de komst van in een zakenblad schreef, was simpel. Hoe kun
paus Franciscus. “Bij de openluchtmis in Lima op zon- je de plaag van eenzaamheid bestrijden? Wel, dat
Abortus en homohuwelijk dag worden anderhalf miljoen mensen verwacht. Ook kan alleen als je de instellingen engageert waar
Er zijn ook andere thema’s die het in de noordelijke stad Trujillo worden dergelijke aan- mensen het grootste deel van hun tijd doorbren-
pausbezoek aan Chili extra span- tallen verwacht. In Puerto Maldonado, in het oosten, gen. In de praktijk zijn dat gezinnen, scholen, so-
nend maken. Hoewel de Chileense economie als een denkt men wat minder hoge aantallen te halen, maar ciale organisaties en dan vooral hun werk. Met
van de meest solide in de regio geldt, staan bepaalde dat is een kleinere stad.” name op kantoor is de laatste jaren het gevoel
morele waarden steeds meer ter discussie. Zo voerde Ramos verwacht dat het bezoek aan die stad belang- ‘echte’ relaties te hebben sterk verminderd.
de regering onder de progressieve presidente Michel- rijk zal zijn. “De stad ligt in het Amazonegebied. Mo- Hier in Amerika komt dat gedeeltelijk doordat
le Bachelet in augustus een wet in die abortus in be- gelijk zal de paus spreken over de inheemse volkeren. mensen mobiel moeten zijn voor werk: ze vinden
paalde gevallen toestaat. Ook werd vorig jaar een wets- Maar de regio gaat ook gebukt onder het drama van vaak een baan ver van hun geboorteplaats en ver-
voorstel ingediend voor het legaliseren van het de illegale mijnbouw, de mensenhandel, milieuvervui- anderen vaak van werk. Daarnaast werken veel
homohuwelijk. In december won de liberaal-conserva- ling en prostitutie. Het is te verwachten dat de paus zal mensen thuis. Maar ook als mensen naar een
tief Sebastian Piñera de presidentsverkiezingen. Cor- spreken over het behoud van de schepping en over het ‘open kantoor’ gaan, staren de meesten de hele
rea: “De nieuwe president is katholiek, maar verwacht uitbuiten van mensen.” dag naar een computerscherm en zijn vergaderin-
wordt dat hij het homohuwelijk niet tegen zal houden gen louter gericht op het oplossen van problemen.
als het congres het goedkeurt. De progressief-laïcisti- Politiek en Kerk Murthy oppert een aantal stappen om iets aan
sche agenda wint langzamerhand terrein.” Ook in politiek opzicht verschilt Peru van Chili. Het eenzaamheid op het werk te doen. In wezen sug-
christelijk geloof heeft nog een belangrijk gewicht in gereert hij dat mensen belangstelling moeten
Mapuche-conflict en massa-immigratie de politiek, vertelt Ramos. “In de laatste vier jaar is gro- gaan hebben voor de ander als mens, en niet lou-
Mogelijk gaat de paus in Chili ook in op het ‘Mapuche- te druk uitgeoefend om abortus en het homohuwelijk ter als productiemiddel. Ook stelt hij voor dat je
conflict’ en de massa-immigratie. De Mapuche zijn een te legaliseren. Peru heeft weerstand kunnen bieden, moet proberen mensen op het werk te helpen,
inheems volk in Chili en Zuid-Argentinië. Zij leven van mede dankzij de Kerk. Er zijn massale protestbijeen- en, net zo belangrijk, om hulp te leren accepte-
oudsher op gespannen voet met de rest van de Chi- komsten georganiseerd, zoals de Mars voor het Leven ren. “Genereus hulp te geven en te ontvangen is
leense bevolking. Correa: “Het conflict is erg complex. in Lima. Ik denk dat politici de druk daarvan gevoeld een van de tastbaarste manieren waarop we onze
Zij claimen bepaalde gebieden maar eisen deze soms hebben. Men heeft ingezien dat een grote meerderheid relatie met de ander kunnen ervaren.”
met geweld op. Zo staken zij in het verleden meer dan van het volk tegen dit soort wetten is. En wanneer po- Ik heb zo’n vermoeden dat Benedictus, Ignatius
tien kerken in brand. Binnen deze groep is er geen een- litici aanvoelen dat het hun stemmen kan kosten, ne- en Moeder Teresa het daarmee niet oneens zou-
heid. Tegelijkertijd is de Kerk zich bewust van het feit men ze dit soort initiatieven terug.” den zijn.
dat vele Mapuches in armoede leven en vraagt zij de Volgens Ramos is de situatie van de Peruaanse Kerk
regering om die op te lossen. Het is een historisch pro- stabiel. Toch verwacht ook hij een impuls van het be- Kees Heesters, Baltimore
bleem waaraan geen enkele regering zijn vingers heeft zoek. “Misschien kan het ons uit onze comfortzone ha-
willen branden. De paus bezoekt de stad Temuco, die
het meest getroffen is door deze problematiek. Daarbij
zullen ook Mapuches aanwezig zijn.”
Verrassend is ook het beeld dat Correa schetst van de
massa-immigratie in Chili, die hij vergelijkbaar noemt
len. Wij kunnen naar buiten treden naar de periferie-
en zoals de paus zegt, en beter samenwerken. Het
bezoek kan katholieken die naar de Mis gaan in een
stabiele Kerk motiveren om niet in zichzelf gekeerd te
blijven, maar erop uit te gaan.” +
+++