You are on page 1of 47

สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร

ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 2
111 ถนนมิตรไมตรี ดินแดง กรุงเทพฯ 10400
โทร. 0 2246 0301-2
www.bangkok.go.th/environment
• ปัญหาสิ่งแวดล้อม คือปัญหาของเราทุกคน
• ขยะอันตรายใกล้ตัวกว่าที่คิด
• โปรดระวัง ! ขยะอิเล็กทรอนิกส์ ภัยมืดยุคดิจิทัล
• การจัดการขยะอันตรายและขยะอิเล็กทรอนิกส์
เพื่อบ้านปลอดภัย ชุมชนน่าอยู ่
คำนำ มหานคร
แห่งความปลอดภัย
ปัจจุบันปัญหาขยะมูลฝอยในกรุงเทพฯ เป็นปัญหาที่ต้องให้ความสำคัญ
ในลำดับต้น เนือ่ งจากปัญหาขยะมูลฝอยส่งผลกระทบทัง้ ในด้านภูมทิ ศั น์ของเมือง
สุขอนามัยของประชาชน ระบบนิเวศ การปนเปื้อนของน้ำ การเกิดมลพิษทาง มหานคร
อากาศจากขยะมูลฝอย ฯลฯ แห่งความสุข
ด้วยความเป็นศูนย์กลางในทุก ๆ ด้านของประเทศ ทำให้มีประชาชน

เข้ามาอาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ อย่างหนาแน่น ซึ่งสร้างขยะมากถึง 8,700 ตัน

คิดเป็นสัดส่วน 1 ใน 4 ของขยะทั้งหมดทั่วประเทศ โดยขยะที่สร้างปัญหาแก่


ระบบนิเวศมากที่สุด คือ “ขยะอันตราย” หรือที่เรียกกันว่า “ขยะพิษ”
มหานคร มหานคร
ขยะอันตรายเหล่านี้มีอยู่ทั้งในบ้านเรือน ที่พักอาศัย อาคารสำนักงาน
และร้านค้าต่าง ๆ หากไม่ได้รับการจัดการอย่างถูกวิธี จะก่อให้เกิดผลกระทบ
แห่งอาเซียน
นโยบายหลัก สีเขียว

ต่ อ สุ ข ภาพอนามั ย ของประชาชนทั้ ง ในระยะสั้ น และระยะยาว นอกจากนี้

ยังก่อให้เกิดปัญหามลพิษต่อแหล่งน้ำ พื้นดิน และอากาศ มหานคร มหานคร


สำนักสิ่งแวดล้อม ในฐานะหน่วยงานหลักที่ทำหน้าที่ในการบริหาร แห่งโอกาส แห่งการเรียนรู้
จัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการเสริมสร้าง ของทุกคน

ความรู้ความเข้าใจในการคัดแยกขยะอันตรายให้แก่ทุกคน โดยเฉพาะเด็กและ
เยาวชน จึงได้จัดทำ “คูม่ อ ื การคัดแยกขยะอันตรายสำหรับเยาวชน” เพื่อ
เป็นความรู้พื้นฐานที่ถูกต้องเกี่ยวกับการคัดแยกและการจัดการขยะอันตราย
อั น จะนำไปสู่ ก ารจั ด การขยะอย่ า งเป็ น ระบบ และส่ ง ผลให้ ก ารดำเนิ น การ
10 มาตรการเร่งด่วน
ติดตั้งกล้อง CCTV และไฟฟ้าส่องสว่างเพิ่ม
เป็นไปในแนวทางเดียวกัน •
สำนักสิ่งแวดล้อม เชื่อว่าหากเรามีการสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง • จัดตั้งอาสาสมัครชุมชน เพื่อเฝ้าระวังภัยและยาเสพติด
ให้แก่เด็กและเยาวชนให้เห็นความสำคัญในการจัดการขยะอันตรายอย่างถูกต้อง • ปรับลดค่าโดยสารรถไฟฟ้า BTS และ BRT
เด็กและเยาวชนจะเป็น “กำลังสำคัญ” ในการป้องกัน ดูแลและรักษาสิง่ แวดล้อม • โรงรับจำนำ กทม. ดอกเบี้ย 1 สลึง 5,000 บาทแรก
ในวันหน้าได้ เพื่อให้กรุงเทพฯ ของเราเป็นเมืองที่ไร้มลพิษ สะอาด สวยงาม
• เพิ่มทักษะอาชีพ พร้อมสอนภาษาอังกฤษ จีน มลายู
น่าอยู่ตลอดไป สมกับการเป็นมหานครสีเขียว มหานครแห่งความสุขของทุกคน • อาสาสมัครผู้ดูแลเด็กเล็ก ปรับตำแหน่งและเพิ่มเงินเดือน
• เพิ่มจุดบริการงานทะเบียนราษฎร์ในห้างสรรพสินค้า
สำนักสิง่ แวดล้อม • ฟรี Hi-Speed Wi-Fi 4 MB 5,000 จุด
กรุงเทพมหานคร • เพิ่มบริการเก็บขยะ ไม่ให้ตกค้างในชุมชน
• เพิ่มแท็กซี่เพื่อคนพิการและผู้สูงอายุ

สารบัญ
บทที่ 1 ปัญหาสิ่งแวดล้อม คือปัญหาของเราทุกคน 6 บทที่ 4 การจัดการขยะอันตรายและขยะอิเล็กทรอนิกส์
• อะไรคือต้นเหตุที่ทำให้สิ่งแวดล้อมเป็นพิษ 8 เพื่อบ้านปลอดภัย ชุมชนน่าอยู ่ 50
• ประเภทของขยะมูลฝอย 11 • การจัดการขยะอันตรายในกรุงเทพมหานครเป็นอย่างไร 52
• ขยะอันตราย มีมาก เสี่ยงมาก 12 • ขยะอันตราย จัดการได้ สบายใจทั้งชุมชน 54
บทที่ 2 ขยะอันตรายใกล้ตัวกว่าที่คิด 16 • การจัดการขยะอันตรายแต่ละประเภท 58
• มารู้จักขยะอันตรายให้มากขึ้น 18 • จัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างถูกวิธี ชีวิตปลอดภัยยาวนาน 66
• ในบ้านของเรามีขยะอันตรายอะไรบ้าง 22 • รู้หรือไม่ว่า...ขยะอันตรายรีไซเคิลได้ 68
• ผลกระทบจากการจัดการขยะอันตรายไม่ถูกวิธี 24 • ขยะอิเล็กทรอนิกส์มีค่ามากกว่าที่คิด 72
• พิษของขยะอันตรายเข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร 26 • ขยะเหลือศูนย์ เราทำได้ ถ้าช่วยกัน 78
• รู้ได้อย่างไร ว่าเราอยู่ใกล้สารพิษหรือสารเคมีอันตราย 30 บรรณานุกรม 82
บทที่ 3 โปรดระวัง ! ขยะอิเล็กทรอนิกส์ ภัยมืดยุคดิจิทัล 32 ภาคผนวก 84
• ขยะอิเล็กทรอนิกส์คืออะไร 34 ศัพท์น่ารู้ ขอเสริมให้เพื่อน
86
• แนวโน้มขยะอิเล็กทรอนิกส์ล้นเมือง 40
• ดูสิว่า เราทำอย่างไรกับขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ใช้งานแล้ว 42
• สารอันตรายในขยะอิเล็กทรอนิกส์ 44

บทที ่ 1
ปัญหาสิ่งแวดล้อม
สิ่งเหล่านี้เป็นสัญญาณบอกว่า
เรากำลังเผชิญกับปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นพิษ

คือปัญหาของเราทุกคน
ปัจจุบนั ความเจริญก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสง่ ผลให้

มีวัสดุและผลิตภัณฑ์จำนวนมากที่ช่วยให้ชีวิตความเป็นอยู่ของเรามีความ

สุขสบายมากขึ้น
พวกเราบริโภคมากขึน้ ใช้มากขึน้ ทัง้ อาหาร เครือ่ งดืม่ โทรศัพท์มอื ถือ ฝุ่นละอองและสารพิษ
ปกคลุมท้องฟ้า หายใจไม่ออก
คอมพิวเตอร์ น้ำมัน รถยนต์ ฯลฯ ทุกคนดำเนินวิถีชีวิตพร้อมกับสิ่งอำนวย สัตว์พาหะนำโรคอย่างแมลงวัน
ความสะดวกต่าง ๆ มากมาย หนู แมลงสาบ มีมากขึ้น
ทุกอย่างดูปกติดี แต่รู้สึกไหมว่า...

ระยะหลังสภาพแวดล้อม
ของเมืองเปลี่ยนแปลง
ไปมาก น้ำเน่าเสียส่งกลิ่นเหม็น

6 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 7
สำหรับเยาวชน
อะไรคือต้นเหตุ เคยลองนับกันบ้างไหมว่า ในแต่ละวันตั้งแต่เช้าจรดเย็น เราได้บริโภค
สิ น ค้ า ต่ า ง ๆ ไปมากเพี ย งใด และที่ ส ำคั ญ สิ่ ง เหล่ า นั้ น กลายมาเป็ น ขยะ

ที่ทำให้สิ่งแวดล้อมเป็นพิษ ที่ เราสร้างขึ้นเองได้ในเวลาไม่นานนัก เช่น กล่องโฟมใส่อาหาร ถุงพลาสติก

คำตอบอยู่ไม่ใกล้ ไม่ไกล นั่นคือ มนุษย์อย่างพวกเรานี่เอง ที่เป็นต้นเหตุ ขวดพลาสติก กระป๋องสเปรย์ น้ำยาทาเล็บ หลอดไฟฟ้า แบตเตอรีม่ อื ถือ
สำคัญก่อให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นพิษ
แล้วรู้หรือไม่คนไทยทิ้งขยะวันละกี่ตัน
เป็นไปได้อย่างไร ? ในปีหนึ่ง ๆ คนไทยทิ้งขยะประมาณวันละ 67,000 ตัน เทียบเท่ากับ

เป็นไปได้สิ ไม่ว่าจะเป็นใคร ทุกคนมีส่วนก่อให้เกิดมลพิษในสิ่งแวดล้อม น้ำหนักของรถยนต์โดยสารขนาด 4 ที่นั่งถึง 67,000 คัน


ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การทิ้งของเสียลงสู่แม่น้ำลำคลอง การทิ้งขยะลงบน

ท้ อ งถนน การใช้ ส ารเคมี ที่ มี พิ ษ ในการเกษตรกรรมมากเกิ น ไป การทิ้ ง

กากของเสียอันตรายสู่ที่สาธารณะ การใช้รถยนต์ เป็นต้น


แต่หลายคนคงคิดไม่ถงึ ว่าการทิง้ ของเสียหรือขยะเพียงเล็ก ๆ น้อย ๆ ของตน
จะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

1วัน 67,000 ตัน

8 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย
67,000 คัน 9
สำหรับเยาวชน
ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมาปัญหาขยะมูลฝอยของประเทศไทยมีแนวโน้ม

ทวีความรุนแรงมากขึน้ เนือ่ งมาจากการเพิม่ ขึน้ ของจำนวนประชากร การขยายตัว

ประเภทของขยะมูลฝอย
ทางเศรษฐกิจ รวมถึงพฤติกรรมการกินการอยูข่ องคนในสังคม ทีบ่ ริโภคสิง่ ของต่าง ๆ เราลองมาดูสิว่าขยะมากมายที่พวกเราทิ้งไปนั้นมีอะไรบ้าง
ทั้งที่จำเป็นและฟุ่มเฟือย เรียกได้ว่าเราสร้างขยะกันแทบทุกวินาที ยิ่งใช้มาก ขยะอันตราย/ขยะพิษ คือ วัสดุที่ไม่ใช้แล้ว ผลิตภัณฑ์เสื่อมสภาพ
ก็ยิ่งทิ้งขยะมาก หรือภาชนะบรรจุต่าง ๆ ที่มีองค์ประกอบหรือปนเปื้อนวัตถุ/สารอันตราย
เช่น ถ่านไฟฉาย หลอดไฟ แบตเตอรี่ กระป๋องยาฆ่าแมลง ยาหมดอายุ
ขวดเครื่องสำอาง ขวดน้ำยาทำความสะอาด เป็นต้น
ปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้น ในปี 2551-2555*
ขยะทั่วไป คือ ขยะประเภทอื่นที่นอกเหนือจากขยะย่อยสลาย
ขยะรีไซเคิล และขยะอันตราย มีลักษณะที่ย่อยสลายยากและไม่คุ้มค่า
24.11 ปี 25.35 ปี สำหรับการนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ได้แก่ วัสดุหรือเศษวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว
ล้านตันต่อปี 2552 ล้านตันต่อปี 2554 เช่น ซองบะหมี่สำเร็จรูป ห่อขนมลูกอม ถุงพลาสติก เศษผ้า เศษหนัง
ขยะรีไซเคิล คือ บรรจุภัณฑ์ หรือวัสดุเหลือใช้ ซึ่งสามารถนำกลับ
มาใช้ประโยชน์ใหม่ได้ เช่น แก้ว ขวด กระดาษ แก้วพลาสติก
23.93 ปี 24.22 ปี 24.73 ปี
ล้านตันต่อปี 2551 ล้านตันต่อปี 2553 ล้านตันต่อปี 2555 โลหะ กระป๋องอาหาร กระป๋องเครื่องดื่ม เป็นต้น
ขยะย่อยสลายได้ (ขยะเศษอาหาร
หรือขยะอินทรีย์สามารถนำมาหมักทำปุ๋ยได้)
ขยะที่เน่าเสีย และย่อยสลายได้
เช่น เศษอาหาร เศษผัก เปลือกผลไม้
ใบไม้

*รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2551-2555
10 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 11
สำหรับเยาวชน
ขยะอั น ตราย มี ม าก เสี ย
่ งมาก
ในจำนวนขยะมูลฝอยเหล่านี้ ขยะที่สร้างปัญหาแก่ระบบนิเวศมากที่สุด
เชื่อหรือไม่? ในปี 2555 ภาคตะวันออกของประเทศไทย
กรุงเทพมหานครและปริมณฑล
คือ “ขยะอันตราย” หรือ “ขยะพิษ” ซึง่ มีแนวโน้มเพิม่ มากขึน้ ทุกปี สิง่ ทีน่ า่ กลัว เป็นพื้นที่ที่มีขยะอันตรายเกิดขึ้นมากที่สุด
คื อ หากขยะอั น ตรายเหล่ า นี้ ไ ม่ ไ ด้ รั บ การจั ด การอย่ า งถู ก วิ ธี จะก่ อ ให้ เ กิ ด
มีสัดส่วนรวมกันร้อยละ 73
ผลกระทบต่ อ สุ ข ภาพอนามั ย ของประชาชน และคุ ณ ภาพของสิ่ ง แวดล้ อ ม
ภาคเหนื อ ของปริมาณขยะอันตรายที่เกิดขึ้นทั้งหมด
ในระยะยาว 2.64%
ทั่วประเทศ*

ปริมาณขยะอันตรายที่เกิดขึ้นในปี 2551-2555*
ภาคตะวันออก
เฉียงเหนือ
4.06%
ภาคกลาง
17.16%

กรุงเทพฯ ภาคตะวันออก
และปริมณฑล 48.23%
25.43%
3.13 ล้า3.07
ล้านตันต่อปี นตันต่อปี 3.16
ปี 2551

ปี 2552

ล้านตันต่อปี
ปี 2553 3.4 ภาคใต้
2.48%
ล้านตันต่อปี
ปี 2554
4.71
ล้านตันต่อปี
ปี 2555 *รายงานสถานการณ์มลพิษ
*รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2551-2555 ของประเทศไทย ปี 2555
12 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 13
สำหรับเยาวชน
ขยะอันตรายจากชุมชน ขยะอันตรายในกรุงเทพมหานคร
คุ ณ รู้ ไ หมว่ า ... ชุ ม ชนเป็ น แหล่ ง กำเนิ ด ขยะอั น ตรายขนาดใหญ่
กรุงเทพมหานครมีขยะอันตรายที่สามารถจัดเก็บจากชุมชน แบ่งออกเป็น
และในแต่ละปีมีการทิ้งขยะอันตรายออกสู่สิ่งแวดล้อมเพิ่มมากขึ้น 3 กลุ่มหลัก คือ
กลุ่มแบตเตอรี่/ถ่านไฟฉาย
9%

ปี 2551
680,992 ปี 2552 ปี 2554
ตัน 698,506 ปี 2553 707,000 ปี 2555
ตัน 717,577 ตัน 712,270
ตัน ตัน
กลุ่มหลอดไฟ

ปี 2555 มีขยะอันตรายจากชุมชนเกิดขึ้นทั้งหมด 712,270 ตัน เทียบได้


27%
กับพื้นที่สนามฟุตบอลขนาดมาตรฐาน 285 สนาม
กลุ่มกระป๋องสเปรย์/อื่นๆ
64%
การจัดการในปัจจุบันพบว่า ขยะอันตรายส่วนใหญ่ยังถูกทิ้งปะปนกับ
ขยะมูลฝอยทั่วไป มีเพียงชุมชนไม่กี่แห่งที่มีการคัดแยกขยะและเก็บรวบรวม
นอกจากนี้ ซากผลิตภัณฑ์เครือ่ งใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ซึง่ ประกอบด้วย
ชิน้ ส่วนทีม่ มี ลู ค่าและชิน้ ส่วนทีเ่ ป็นอันตราย ส่วนใหญ่ถกู จัดการอย่างไม่เหมาะสม
ด้วยการถอดแยกชิ้นส่วนที่มีมูลค่าไปขายแล้วทิ้ง ส่วนที่เป็นอันตรายเมื่อลงสู่

ขยะอันตราย
จากชุมชนทั้งหมด สิ่งแวดล้อม ก่อให้เกิดผลกระทบต่อประชาชนและระบบนิเวศ
712,270 ขยะอันตรายถือเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่สำคัญ หากพวกเราไม่ช่วยกัน
ลดปริมาณของขยะอันตรายด้วยการแยกทิง้ ให้กรุงเทพมหานครจัดเก็บทุกวันที่ 1
ตัน และ 15 ของเดื อ น เพื่ อ นำไปกำจั ด อย่ า งถู ก วิ ธี ตั้ ง แต่ วั น นี้ บ้ า นของเรา

สนามฟุตบอล ชุมชนของเราอาจเต็มไปด้วยมลพิษมากมายโดยที่เราไม่รู้ตัว
14 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย
285 สนาม 15
สำหรับเยาวชน
บทที ่ 2
ขยะอันตรายใกล้ตัวกว่าที่คิด
ถึงเวลาแล้วที่เราควรทำความรู้จักกับขยะอันตรายให้มากขึ้น
รวมทั้งวิธีการจัดการขยะอันตรายอย่างถูกวิธี
เพื่อลดมลพิษ สร้างสิ่งแวดล้อมที่ดี
ความรูเ้ ท่าไม่ถงึ การณ์ของผูค้ นในชุมชน ทีร่ ว่ มกันทิง้ ขยะออกมาจากบ้าน
คิดแต่เพียงว่าจะโยนทิง้ สิง่ สกปรกต่าง ๆ ให้พน้ บ้านไป แล้วบ้านของเราจะสะอาด
คืนความสดใสให้โลกของเรา
โดยไม่ได้คำนึงถึงว่าขยะเหล่านัน้ จะเป็นขยะอันตรายทีม่ สี ารพิษหรือวัตถุอนั ตราย
ปนเปื้อนอยู่หรือไม่
ใครจะรูว้ า่ เพียงเสีย้ ววินาทีทขี่ ยะอันตรายพ้นจากประตูบา้ น ขยะอันตราย
ได้สร้างผลกระทบต่อสังคม สิ่งแวดล้อม กลายเป็นมหันตภัยร้ายที่ ค่อย ๆ
สะสม มากขึ้น...มากขึ้น...มากขึ้น จนกลายเป็นอันตรายที่อยู่ใกล้ตัวเรา
อย่างคาดไม่ถึง

%DROV;9EÿD %DR9SgIc= %DREÿc._'VG %DROS;7ETD

16 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 17
สำหรับเยาวชน
แหล่งกำเนิด
ขยะอันตรายในชุมชน*

อู่ซ่อมรถ

มารู้จักขยะอันตราย
และปั๊มน้ำมัน

ให้ ม ากขึ น

บ้านพักอาศัย

ขยะอั น ตราย หรื อ ขยะพิ ษ (Hazardous


Waste) คือ ขยะ วัสดุที่ไม่ใช้แล้ว ผลิตภัณฑ์เสื่อมสภาพ
หรือภาชนะบรรจุต่าง ๆ ที่มีองค์ประกอบหรือปนเปื้อนวัตถุ/ เกษตรกรรม
สารเคมีอันตรายชนิดต่าง ๆ ที่มีลักษณะเป็นพิษ สารไวไฟ
โรงพยาบาล
สารเคมีที่กัดกร่อนได้ สารเคมีที่ก่อให้เกิดการระคายเคือง คลินิก
สารทีร่ ะเบิดง่าย สารทีก่ อ่ ให้เกิดการเปลีย่ นแปลงทางพันธุกรรม และห้องปฏิบัติการ สถานประกอบการ
ร้านค้า
สารกัมมันตรังสี สารที่ทำให้เกิดโรค และสารอย่างอื่นไม่ว่า และแหล่งอื่น ๆ
จะเป็นเคมีภัณฑ์หรือสิ่งอื่นใดที่อาจทำให้เกิดอันตรายแก่
บุคคล สัตว์ พืช ทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อม

*กรมควบคุมมลพิษ
18 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 19
สำหรับเยาวชน
รูไ้ ด้อย่างไร ว่าผลิตภัณฑ์
หรื อ ภาชนะใดเป็ น ขยะอั น ตราย
หลายคนอาจไม่รวู้ า่ ในบ้านของเราแทบทุกคนมีวตั ถุอนั ตรายเก็บสะสมอยูม่ าก
ซึ่งเมื่อใช้ไม่หมดหรือติดอยู่ก้นขวดหรือก้นกระป๋องแล้วถูกทิ้งออกไปเป็นขยะ
ขยะเหล่านี้จะกลายเป็นขยะอันตรายหรือขยะพิษ นอกจากนี้ ต้องสังเกตคำเตือนที่ระบุ
อยู่ข้างภาชนะบรรจุด้วยนะครับ
เช่น ห้ามรับประทาน ห้ามเผา อันตราย
วิธีสังเกตง่าย ๆ ว่าผลิตภัณฑ์หรือภาชนะใดเป็นขยะอันตราย DANGER TOXIC CORROSIVE
และ FLAMMABLE เป็นต้น
ให้ดูจากฉลาก หรือ สัญลักษณ์ที่ติดอยู่บนผลิตภัณฑ์
หรือภาชนะบรรจุ เช่น

สารไวไฟ สารมีพิษ สารกัดกร่อน สารที่ระเบิดได้


ติ ด ไฟง่ า ยเมื่ อ ถู ก ประกายไฟ เช่ น อาจทำให้เสียชีวิต หรือบาดเจ็บอย่าง มีปฏิกิริยาทางเคมีที่สามารถเผาไหม้ ระเบิดได้เมื่อถูกการเสียดสี หรือถูก
ก๊าซหุงต้ม น้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันก๊าด รุ น แรงจากการกิ น สู ด ดม หรื อ จาก หรือทำลายผิวหนังและเป็นอันตราย ความร้อน เช่น ดอกไม้ไฟ กระป๋อง

น้ำมันจาระบี ทินเนอร์ ผงกำมะถัน การสั ม ผั ส เช่ น น้ ำ ยาล้ า งห้ อ งน้ ำ


ต่อระบบทางเดินหายใจ เช่น แบตเตอรี-่
สเปรย์ต่าง ๆ
น้ำยาทาเล็บ น้ำยาล้างเล็บ ยาขัดเงาพืน้ ยาฆ่าแมลงและกำจัดศัตรูพชื ลูกเหม็น รถยนต์ น้ำมันเคลือบเงารถ น้ำยาที่มี
ยาเบือ่ หนู ยาฆ่าเชือ้ รา เทอร์โมมิเตอร์ ส่ ว นผสมของแอมโมเนี ย น้ ำ ยาที่ มี
หลอดไฟ สารฟอกขาว น้ำยาฆ่าเชื้อ สีย้อมผ้า
น้ำยาทำความสะอาดท่อน้ำทิ้ง
20 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย
21
สำหรับเยาวชน
ห้องนอน :
หลอดไฟ ในบ้านของเรา
กระบอกไฟฉาย ถ่านไฟฉาย
เครื่องสำอางหมดอายุ
น้ำยาเปลี่ยนสีผม น้ำยาทาเล็บ
มีขยะอันตรายอะไรบ้าง
น้ำยาล้างเล็บ กาว
โรงรถ : ปากกาเคมี
แบตเตอรี่รถยนต์
แบตเตอรี่รถจักรยานยนต์ ห้องน้ำ :
น้ำมันเครื่องใช้แล้ว น้ำกรด น้ำยาแก้ท่อตัน
ทินเนอร์ น้ำมันสน กระป๋องสี น้ำยาล้างห้องน้ำ ห้องทำงาน :
กระป๋องสเปรย์ แลคเกอร์ น้ำยาฟอกขาว ยาหมดอายุ ปรอทวัดไข้
ยาฆ่าหญ้า ยาฆ่าแมลง ยาเบื่อหนู น้ำยาฆ่าเชื้อ โคมไฟ เครื่องสำรองไฟฉุกเฉิน
ยากันยุง ยาขัดรองเท้า ตลับหมึกเครื่องพิมพ์

ห้องครัว :
น้ำยาเช็ดกระจก
น้ำยาทำความสะอาด

ผลกระทบจากการจัดการ กลับคืนสู่มนุษย์

ขยะอันตรายไม่ถูกวิธี
รู้หรือไม่ หากเราทิ้งขยะอันตรายปะปนกับขยะมูลฝอยทั่วไป อาจเกิด
อันตรายหรือทำให้สารอันตรายปนเปื้อนสิ่งแวดล้อม ได้ทั้งในระหว่างขั้นตอน วงจรขยะอันตราย
การเก็บขนและการกำจัด
ความเสี่ยงต่อการเกิดโรค
การได้ รั บ สารอั น ตรายบางชนิ ด แพร่ไปในอากาศ
เข้าไปในร่างกาย อาจทำให้เจ็บป่วย
เป็นโรคต่าง ๆ จนอาจถึงตายได้ ปนเปื้อนเข้าไปในดิน
และแหล่งน้ำ

ผลกระทบต่อระบบนิเวศ กลับคืนสู่มนุษย์
การจัดการ หากสารอั น ตรายซึ ม หรื อ ไหลลงสู่ ขยะอันตรายที่ทิ้งรวม
กับขยะมูลฝอยทั่วไป
ขยะอันตรายไม่ถูกวิธี พื้นดิน หรือแหล่งน้ำ จะไปสะสมใน
ส่งผลกระทบ ห่วงโซ่อาหาร เป็นอันตรายต่อสัตว์นำ้
ต่ออะไรบ้าง และพืชผัก เมื่อเรานำไปบริโภคจะ ลงน้ำ
ได้รับสารนั้นเข้าสู่ร่างกายเหมือนเรา สัตว์
กินยาพิษเข้าไปอย่างช้า ๆ

ดินและพืช
ผลเสียหายต่อทรัพย์สินและสังคม
สารอั น ตรายบางชนิ ด นอกจากทำให้ เ กิ ด โรค เมื่อเราทิ้งขยะอันตรายไปพร้อมกับขยะทั่วไป
ต้ อ งเสี ย ค่ า ใช้ จ่ า ยในการรั ก ษาพยาบาลแล้ ว สารอันตรายหรือสารพิษต่าง ๆ
อาจปนเปื้อนเข้าสู่ระบบนิเวศ
อาจทำให้เกิดไฟไหม้ เกิดการกัดกร่อนเสียหาย และระบบห่วงโซ่อาหาร ผ่านทางดิน น้ำ
ของวัสดุ เกิดความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม และอากาศ ก่อให้เกิดอันตราย
ทำให้ ต้ อ งเสี ย ค่ า ใช้ จ่ า ยในการบำรุ ง รั ก ษา
ต่อชีวิตมนุษย์ สัตว์ และพืช

สภาพแวดล้อมและทรัพย์สินอีกด้วย
24 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 25
สำหรับเยาวชน
แบบเฉียบพลัน
เมื่อได้รับสารเคมีเข้าไปจะมีอาการทันทีทันใด ดังต่อไปนี ้
พิษของขยะอันตราย
เข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร >IV M;*S
TD_'OY * O$S _L
ER' <cM
C

M;
T C6Y
;Yg ';S
พิษของขยะอันตรายสามารถ

_$6V >

I*þ _IDÿ
เข้าสู่ร่างกายของเรา
จาก 3 ทาง คือ พิษของ
ขยะอันตราย

;

ส่งผลกระทบ
ทางการหายใจ ต่อร่างกาย
โดยการสูดดมเอาไอ ผง หรือละออง 2 แบบ คือ
สารพิษเข้าสูร่ า่ งกาย เช่น สี ตัวทำละลาย

- ÿI þ7
C R_ E
น้ำมันรถยนต์

_ L WD
f*

ทางปาก
โดยการรั บ ประทานเข้ า ไปโดยตรง
ทั้งตั้งใจและไม่ตั้งใจ เช่น สารพิษที่ O SC @ E$
T7 9T
ปนเปื้อนจากภาชนะใส่อาหาร หรือ > G 7 O
จากมือ รวมถึงสารพิษที่สะสมอยู่ใน
ผักและเนื้อสัตว์

ทางผิวหนัง แบบเรื้อรัง
โดยการสั ม ผั ส หรื อ จั บ ต้ อ งสารพิ ษ
เป็นการรับสารพิษแบบทีละน้อย ๆ และค่อย ๆ เข้าไปสะสมจนก่อให้เกิด
ซึง่ สามารถซึมเข้าสูผ่ วิ หนังและจะดูดซึม ผลกระทบต่อสุขภาพแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยอาการทีไ่ ด้รบั จะมากหรือน้อยนัน้
ได้มากยิ่งขึ้นหากมีบาดแผลที่ผิวหนัง ขึ้นอยู่กับความเป็นพิษของสารแต่ละตัว และปริมาณที่รับเข้าไปในร่างกาย
หรือเป็นโรคผิวหนังอยู่ก่อนแล้ว
26 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 27
สำหรับเยาวชน
แมงกานีส
ตัวอย่างขยะอันตราย
ผลต่อสุขภาพ
เมื่อสารพิษเข้าสู่ร่างกาย
ทำให้ปวดศีรษะ ง่วงนอน
และอาการเจ็บป่วย อ่อนเพลีย ซึมเศร้า
เมื่อสารพิษเข้าสู่ร่างกาย ประสาทหลอน
เกิดตะคริวกินที่แขน ขา

ปรอท
แมงกานีส ผลต่อสุขภาพ
เมื่อสารพิษเข้าสู่ร่างกาย
ถ่านไฟฉาย กระป๋องสี สารพิษ เกิดการระคายเคือง
ต่อผิวหนัง เหงือกบวม อักเสบ
เลือดออกง่าย กล้ามเนื้อ
กระตุก หงุดหงิด
ปรอท โมโหง่าย
หลอดไฟ สารฆ่าแมลง ถ่านกระดุม สารพิษ
ฟลูออเรสเซนต์
ตะกั่ว
ผลต่อสุขภาพ
ตะกั่ว เมื่อสารพิษเข้าสู่ร่างกาย
ทำให้ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย
แบตเตอรี่รถยนต์ สารฆ่าแมลง กระป๋องสี สารพิษ ตัวซีด ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
ความจำเสื่อม

สารพิษ
อื่น ๆ สารพิษอื่นๆ
สเปรย์ น้ำยาย้อมผม สารพิษ
ผลต่อสุขภาพ
เมื่อสารพิษเข้าสู่ร่างกาย
เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง
คัน หรือเห่อ บวม
ปวดศีรษะ หายใจขัด
น้ำยาทาเล็บ น้ำยาล้างเล็บ เครื่องสำอาง เป็นลม
28 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย หมดอายุ 29
สำหรับเยาวชน
รูไ้ ด้อย่างไร ว่าเราอยูใ่ กล้สารพิษ ง่าย ๆ เพียงลองสังเกตดูว่า รอบ ๆ ตัวเรา
พบเหตุการณ์อย่างหนึ่งอย่างใด ต่อไปนี้บ้างหรือเปล่า
หรือสารเคมีอนั ตราย
ถ้าพบเห็นสิ่งเหล่านี้ ให้ระวังตัวไว้ก่อนว่าอาจมีสารพิษ
หรือสารเคมีอันตรายในบริเวณนั้น
ได้กลิ่นที่ไม่สามารถระบุได้
อาจเป็นกลิ่นเหม็นหรือกลิ่นหอม
ที่ผิดแผกไปจากสภาพแวดล้อม
ในพื้นที่อย่างมาก
พบต้นไม้เปลี่ยนสีหรือเหี่ยวเฉา พบเห็นอุบัติเหตุ
หรือตายโดยไม่มีปรากฏการณ์ รถบรรทุกสารเคมีพลิกคว่ำ
ของความแห้งแล้งมาก่อน

เห็นไฟไหม้ที่มีควันเป็นสีเหลืองครีม

เพื่อน ๆ รู้หรือไม่ ของใกล้ตัวที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน
พบซากสัตว์ เช่น นก ปลา ตายอยู่ใน อย่างเครื่องสำอางหมดอายุ น้ำยาทาเล็บ
บริเวณเดียวกันเป็นจำนวนมาก กระป๋องสเปรย์ ยาฆ่าแมลง สีทาบ้าน น้ำยาขัดเงาพื้น
เป็นอันตรายได้ หากทิ้งไม่ถูกที่
คนรุ่นใหม่อย่างพวกเรา ควรหันมาสนใจทำความรู้จัก
กับขยะอันตรายให้มากขึ้น

พบผู้ที่มีอาการคลื่นไส้ เหงื่อออกมาก
ผิวหนังเป็นผื่น หมดสติ หรือตาย
โดยไม่ทราบสาเหตุเป็นจำนวนมาก
มีเสียงผิดปกติ เช่น เสียงฟู่ หรือในบริเวณที่เปียกน้ำ/
น้ำท่วม มีฟองอากาศผุดขึ้นอย่างต่อเนื่อง แสดงว่า
อาจมีการรั่วไหลของก๊าซได้

30 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 31
สำหรับเยาวชน
บทที ่ 3
โปรดระวัง ! ขยะอิเล็กทรอนิกส์
จากความหลากหลายนี้เองเป็นผลให้การผลิต
และการบริโภคเกินความพอดี สินค้าอิเล็กทรอนิกส์
มีแนวโน้มของอายุการใช้งานที่สั้นลง
ภัยมืดยุคดิจทิ ลั “ก่อนกินข้าวต้องถ่ายรูป
เนื่องจากล้าสมัยอย่างรวดเร็ว ของที่ตกรุ่นจะกลายสภาพ
เป็นภูเขาขยะกองใหญ่ที่ชื่อ “ขยะอิเล็กทรอนิกส์”
“ตื่นเช้ามาต้องอัพ Facebook” อัพ Instagram” หรือเรียกสั้น ๆ ว่า E-waste ขยะที่เป็นพิษ
ต่อสิ่งแวดล้อม และเป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน
ไม่สามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ

“ชอบใครต้อง Add Line”



“บ่าย ๆ กด Like รูปแฟน
Comment รูปเพื่อน”

“เปิด iPad เช็กเมล”

ทั้ ง หมดนี้ ล้ ว นเป็ น กิ จ กรรมในชี วิ ต ประจำวั น ที่ ค นในยุ ค ดิ จิ ทั ล ทำกั น

เป็นเรื่องปกติ ผ่านอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
ด้ ว ยความก้ า วหน้ า ทางเทคโนโลยี ส่ ง ผลให้ มี ก ารพั ฒ นาผลิ ต ภั ณ ฑ์

เครื่องใช้ไฟฟ้า และเครื่องมือเครื่องใช้อิเล็กทรอนิกส์อย่างต่อเนื่อง และมี

ความหลากหลาย ประกอบกับพฤติกรรม หรือไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภค ที่เน้น

ความสะดวกสบาย ต้องการเข้าถึง “ข้อมูล” เพียงปลายนิว้ สัมผัส เป็นส่วนสำคัญ


ให้การบริโภคสินค้าอิเล็กทรอนิกส์เพิม่ ขึน้ อย่างรวดเร็ว ด้วยสินค้าเหล่านีร้ าคาถูกลง
หาซื้อได้ง่าย แทบทุกคนต้องมีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตัวอย่างน้อย 1 เครื่อง
32 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 33
สำหรับเยาวชน
ขยะอิเล็กทรอนิกส์คอื อะไร
ขยะอิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์ (E-waste) หรื อ ซากผลิ ต ภั ณ ฑ์ เ ครื่ อ งใช้ ไ ฟฟ้ า

และอิเล็กทรอนิกส์ (Waste Electrical and Electronic Equipment: WEEE)


คือ เครื่องใช้ไฟฟ้า และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่เป็นที่ต้องการแล้ว ล้าสมัย

หมดอายุการใช้งานแล้ว และไม่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้อีกต่อไป

กล้องถ่ายวิดีโอ
เครื่องเล่นซีดี
และดีวีดี
ตู้เย็น
เครื่องปรับอากาศ

โทรศัพท์มือถือ โทรศัพท์บ้าน
ขยะ คอมพิวเตอร์ เครื่องซักผ้า
อิเล็กทรอนิกส์ โน้ตบุ๊ก เครื่องปิ้งขนมปัง
มีอะไรบ้าง แท็บเล็ต เตาไมโครเวฟ

จอมอนิเตอร์ เครื่องดูดฝุ่น
เครื่องพิมพ์ เตารีด
เครื่องสแกนภาพ หลอดไฟ
ฟลูออเรสเซนต์
เครื่องถ่ายเอกสาร เครื่องต้มกาแฟ

วิดีโอเกมส์
โทรทัศน์
วิทยุ
กล้องดิจิทัล

34 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 35
สำหรับเยาวชน
ปริมาณขยะอิเล็กทรอนิกส์ แหล่งกำเนิดขยะอิเล็กทรอนิกส์
ปี 2551-2555* ในประเทศไทย
โรงงานอุตสาหกรรม บ้านเรือน/บริษัท/ห้างร้านต่าง ๆ

=¯²²± =¯²²²
°²­©¶°¶7S; °²¶©­´­7S;

เศษจากขยะเหลือทิ้ง เครื่องเสีย ไม่สามารถซ่อมได้


ในกระบวนการผลิตสินค้า

ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน เครื่องใช้ไฟฟ้าที่หมดอายุ

=¯²²°
°±®©¶µ¶7S;

=¯²²¯
°°¯©µ°¶7S; =¯²²®
°¯¯©°µ­7S;

*รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2551-2555 ขยะอิเล็กทรอนิกส์กองโต


36 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 37
สำหรับเยาวชน
รู้หรือไม่ในหนึ่งครัวเรือน อายุการใช้งานผลิตภัณฑ์
มีขยะอิเล็กทรอนิกส์อะไรบ้าง อิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์
ผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวัน ที่เราเปลี่ยนใหม่
ตามเทรนด์กันเป็นว่าเล่น ใครจะรู้บ้างว่ามีอายุการใช้งานจริงเท่าไร
โทรศัพท์มือถือ
อายุการใช้งาน 4-5 ปี
a9E9SJ;
อัตราการเปลี่ยนเครื่อง 18 เดือน
_,GWgD®_'EāgO*¬'ESI_EāO;
_'EāgO*bMC98.98% โทรทัศน์
CYOLO*1.02% อายุการใช้งาน 8-10 ปี
อัตราการเปลี่ยนเครื่อง 7 ปี
_'EāgO*=ES<OT$TJ โน้ตบุ๊ก
7[_Df;
อายุการใช้งาน 5-6 ปี
_,GWgD®_'EāgO*¬'ESI_EāO; _,GWgD®_'EāgO*¬'ESI_EāO; อัตราการเปลี่ยนเครื่อง 3-5 ปี
_'EāgO*bMC98.27% _'EāgO*bMC99.15%
CYOLO*0.85%
กล้องดิจิทัล
CYOLO*1.73% อายุการใช้งาน 5-7 ปี
อัตราการเปลี่ยนเครื่อง 3 ปี
a9EJS@9CYO8YO a9EJS@9<T; ตู้เย็น
_,GWgD¯_'EāgO*¬'ESI_EāO; _,GWgD®_'EāgO*¬'ESI_EāO; อายุการใช้งาน 10-13 ปี
_'EāgO*bMC98.46%
_'EāgO*bMC99.67% CYOLO*1.54%
อัตราการเปลี่ยนเครื่อง 7 ปี
CYOLO*0.33% เครื่องปรับอากาศ
อายุการใช้งาน 7-10 ปี
อัตราการเปลี่ยนเครื่อง 5 ปี
a;7<Z$ $GO*6V+þ9SG
_,GWgD®_'EāgO*¬'ESI_EāO; _,GWgD®_'EāgO*¬'ESI_EāO; เราเปลี่ยนเครื่องใหม่
_'EāgO*bMC98.57% _'EāgO*bMC99.76% ก่อนที่เครื่องเก่าจะหมดอายุการใช้งานกันเสียอีก
CYOLO*1.43% CYOLO*0.24% ถ้าเราซื้อของใหม่แบบนี้ไปเรื่อย ๆ
จะเป็นอย่างไรนะ

38 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 39
สำหรับเยาวชน
แนวโน้ม
ขยะอิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์ ล น
้ เมื อ ง
ทุ ก วั น นี้ มี ใ ครขาดคอมพิ ว เตอร์ โทรศั พ ท์ มื อ ถื อ แท็ บ เล็ ต กั น ได้ บ้ า ง
เหลียวไปทางไหนก็จะเห็นภาพของผูค้ นทุกเพศทุกวัย ไม่วา่ จะเดินตามท้องถนน
ยืนอยู่ในรถไฟฟ้า หรือนั่งรับประทานอาหาร ต่างก้มมองและพุ่งความสนใจ

ไปที่จอโทรศัพท์มือถือ หรือแท็บเล็ตของตัวเอง หากเรายิ่งซื้อ ยิ่งใช้กันมากขึ้น


ก็จะยิ่งเร่งเพิ่มปริมาณขยะอิเล็กทรอนิกส์ให้แก่เมืองของเรา

ปริมาณขยะอิเล็กทรอนิกส์ ที่กำลังเพิ่มขึ้น
เฉพาะปี 2556 มีขยะอิเล็กทรอนิกส์
รวม 20.8 ล้านเครื่อง
ปี 2556
ปี 2558
20.8 โทรทัศน์ โทรศัพท์มือถือ เครื่องเล่นซีดีและดีวีดี

23.4 2.4 ล้านเครื่อง และโทรศัพท์บ้าน 3.3 ล้านเครื่อง
ล้านเครื่อง 9.1 ล้านเครื่อง
19.6
22.0
ล้านเครื่อง ล้านเครื่อง
27.3
ปี 2555 ล้านเครื่อง
โน้ตบุ๊ก เครื่องพิมพ์และโทรสาร
1.9 ล้านเครื่อง 1.5 ล้านเครื่อง
ปี 2557
ล้านเครื่อง

ตู้เย็น เครื่องปรับอากาศ กล้องถ่ายภาพและวิดีโอ


ปี 2559 872,000 เครื่อง 717,000 เครื่อง 785,000 เครื่อง
40 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 41
สำหรับเยาวชน
ดูสวิ า่ เราทำอย่างไร
กับขยะอิเล็กทรอนิกส์ ปัญหาสำคัญ คือ การทิ้งซากผลิตภัณฑ์
ปะปนกับขยะทั่วไป และการจัดการซากผลิตภัณฑ์
ที ่ไม่เมื่อไม่ใช้ใช้งงานผลิานแล้ ว
ตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและเครื่องใช้อิเล็กทรอนิกส์แล้ว

ให้ผู้อื่น
7.84%
ที่ไม่ถูกต้อง จะก่อให้เกิดผลกระทบ
ต่อสุขภาพอนามัยและสิ่งแวดล้อมได้

ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป
ผู้บริโภคส่วนใหญ่กว่าร้อยละ 50 จะขายต่อให้ซาเล้ง หรือรถขายของเก่า ของที่ 15.60%
ซ่อมได้ก็จะซ่อมแล้วใช้ต่อ ส่วนที่ขายไม่ได้ที่เหลือเก็บรวบรวมไว้ทิ้งปนกับ
ขาย
51.27%
ขยะทั่วไปและให้ผู้อื่น เก็บไว้
25.32%
พฤติกรรมของผู้บริโภคกลุ่มครัวเรือน
ในการจัดการกับผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและเครื่องใช้อิเล็กทรอนิกส์
เมื่อไม่ใช้งานแล้วแยกตามประเภท*
ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป
8.70% 22.44% 10.26% เก็บไว้ 36.60% 12.39% 7.77%
เก็บไว้ เก็บไว้ 19.89%
21.42% 32.69% เก็บไว้ เก็บไว้
เก็บไว้ ให้ผู้อื่น 31.66% 23.95%
ให้ผู้อื่น 48.72% ขาย
25.64% 4.51%
7.24% ขาย
ให้ผู้อื่น
ให้ผู้อื่น ขาย ให้ผู้อื่น ขาย 61.81%
50.18% 6.80%
ขาย ขาย
62.60% 4.63% 40.24% ให้ผู้อื่น 38.99% 5.77%
15.38%
โทรทัศน์ กล้องถ่ายภาพ กล้องถ่ายวิดีโอ โทรศัพท์บ้าน โทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์
(CRT/LCD/Plasma) ส่วนบุคคล

ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป


เก็บไว้ ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป ทิ้งรวมกับขยะทั่วไป เก็บไว้ 9.01% เก็บไว้ 8.82%
17.38% เก็บไว้ 16.67% 17.78%
21.39% 21.17% 17.52% เก็บไว้ 18.43%
ให้ผู้อื่น 25.00% ให้ผู้อื่น
6.60% ให้ผู้อื่น
ให้ผู้อื่น 6.47% 7.53%
8.76% ให้ผู้อื่น
ขาย ขาย 12.50% ขาย ขาย ขาย
54.19% 52.55% 45.83% 66.74% 65.21%

อุปกรณ์เล่นภาพ/เสียง เครื่องพิมพ์ เครื่องโทรสาร เครื่องปรับอากาศ ตู้เย็น


ขนาดพกพา *รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2555
42 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 43
สำหรับเยาวชน
สารอันตราย
ในขยะอิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์
เรามาดู กั น ว่ า ขยะอิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์ ส่ ว นใหญ่ มั ก มี ส ารอั น ตรายชนิ ด ใด

เป็นส่วนประกอบบ้าง โทรศัพท์มือถือ
มีโครเมียมเป็นส่วนประกอบ
คอมพิวเตอร์ ในฝาครอบ มีตะกั่ว สารหนู
คอมพิวเตอร์แบบตั้งโต๊ะ และโบรมีนในแผงวงจร
โทรทัศน์รุ่นเก่า โทรทัศน์ชนิด มีตะกั่วเป็นส่วนประกอบ
ส่วนคอมพิวเตอร์
แบบพกพา จะมีปรอท มีนิกเกิล-แคดเมียม
มีตะกั่วเป็นส่วนประกอบ จอแอลซีดี ในจอแสดงผล ในแผ่นจอแอลซีดี ในแบตเตอรี่
ในกรวยแก้วที่อยู่ด้านหลัง จะมีปรอทในหลอดไฟ และในแผงวงจร และมีเบริลเลียม
ที่ให้ความสว่างกับภาพ และนิกเกิล-
จอภาพ และมีตะกั่ว แคดเมียม ในปุ่มสัมผัส
ในแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์
ในแบตเตอรี ่

เครื่องปรับอากาศ เครื่องซักผ้า
มีสารทำความเย็น มีน้ำเกลือ อยู่ใน
ตู้เย็นรุ่นเก่า และน้ำมันหล่อลื่น อุปกรณ์รักษาสมดุล
มีโพลียูรีเทนโฟม เป็นส่วนประกอบ
ฉนวนกันความร้อน
และสารทำความเย็น
ซึ่งเป็นสาร
ที่ทำลายชั้นโอโซน

นอกจากนี้ ในโครงพลาสติกของผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้า
และเครื่องใช้อิเล็กทรอนิกส์ส่วนใหญ่มีสารหน่วงไฟเป็นส่วนผสม

44 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 45
สำหรับเยาวชน
สารอันตรายในขยะอิเล็กทรอนิกส์ สารทำความเย็น
เกิดการระคายเคืองต่อระบบ

ส่งผลอย่างไรต่อร่างกายของเรา ทางเดินหายใจ และระคายเคืองตา


โครเมียม ปวดศีรษะ หัวใจเต้นเร็ว หากสัมผัส
ตะกั่ว เป็นสารก่อมะเร็งชนิดหนึ่ง อาจเกิดอาการชาเหมือนน้ำแข็งกัด
ทำให้ปวดศีรษะ หากหายใจเข้าไปจะทำให้เกิด
คลื่นไส้ หากสะสม การระคายเคืองต่อระบบ สารหน่วงไฟ
อาจทำให้เกิดโรค ทางเดินหายใจ และเมื่อสัมผัส มีผลกระทบต่อ
พิษตะกั่วได้ จะทำให้เกิดอาการคันที่ผิวหนัง
ฮอร์โมนไทรอยด์
และเป็นแผล ซึ่งส่งผลต่อการเติบโต
ปรอท และพัฒนาการ
เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง
และระบบทางเดินหายใจ
ปวดท้อง ท้องร่วง หัวใจเต้นอ่อน สารหนู
ความจำเสื่อม มีผลทำลายระบบประสาท
ผิวหนัง และระบบการย่อยอาหาร โบรมีน
ทำลายสมองและไต เป็นสารก่อมะเร็ง
หากได้รับปริมาณมากเกินไป
อาจทำให้ถึงตายได้ มีผลเสียต่อระบบการย่อยอาหาร
และน้ำเหลือง ทำลายการทำงาน
นิกเกิล
ของตับ มีผลต่อระบบประสาท
หากสัมผัสอย่างต่อเนื่อง
และภูมิต้านทาน
จะทำให้ผิวหนังมีอาการแพ้
อย่างรุนแรง คัน
เป็นผื่นแดง มีแผลไหม้ เบริลเลียม
แคดเมียม เป็นสารก่อมะเร็งชนิดหนึ่ง
หากหายใจเข้าไปอย่างต่อเนื่อง น้ำเกลือ
เกิดการระคายเคือง
ต่อระบบทางเดินหายใจ จะเป็นโรคที่มีผลกับปอด เกิดการระคายเคืองต่อระบบ
และผิวหนัง เจ็บคอ หากสัมผัสจะทำให้เกิดแผล ทางเดินหายใจและผิวหนัง
ที่ผิวหนังอย่างรุนแรง หากสัมผัสเป็นเวลานาน
ปวดท้อง ท้องร่วง
ทำให้ปวดแสบปวดร้อน
อาเจียน
และแผลไหม้
46 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 47
สำหรับเยาวชน
สารอันตรายที่แฝงอยู่ในซากขยะอิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้ แตกต่างกันไป
แต่เมีอ่ ใดทีเ่ ราทิง้ ขยะอิเล็กทรอนิกส์ปะปนรวมกับขยะมูลฝอยทัว่ ไปในชุมชน
ขึ้นอยู่กับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ สารเหล่านี้จะไม่เป็นอันตรายต่อผู้ใช้ หากอยู่ เวลาผ่ า นไป ส่ ว นประกอบของขยะอิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์ เ หล่ า นั้ น จะเสื่ อ มสภาพ

ในสภาพการใช้งานปกติ ดังนัน้ ถ้านำขยะอิเล็กทรอนิกส์มากองรวมกัน อาจส่งผล หรือผุกร่อน สารเคมีที่เสื่อมสภาพภายในจะซึมหรือรั่วไหลกระจายปนเปื้อน

เพียงแค่ทำให้รกหูรกตาและเปลืองพื้นที่ สูส่ งิ่ แวดล้อม หรือหากมีการกำจัดไม่ถกู วิธี สารอันตรายเหล่านีจ้ ะปนเปือ้ นเข้าสู่


ระบบนิเวศ และระบบห่วงโซ่อาหารผ่านทางดิน น้ำ และอากาศ ก่อให้เกิด
อันตรายต่อสิ่งมีชีวิต และสิ่งแวดล้อม

อีก 10 ปีข้างหน้า
ปริมาณขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่เพิ่มขึ้น
จะสร้างปัญหาให้กับตัวเราและสิ่งแวดล้อม
ถึงเวลาแล้วหรือยัง
ที่เราควรหันมาช่วยกันจัดการ
ขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างมีประสิทธิภาพ

48 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 49
สำหรับเยาวชน
บทที่ 4 ผลกระทบจากขยะอันตรายและขยะอิเล็กทรอนิกส์นั้น
ใกล้ตัวกว่าที่คิด พวกเราจะนิ่งดูดาย ปล่อยให้ชุมชนของเรา
การจัดการขยะอันตราย เต็มไปด้วยขยะอันตรายแบบนี้ต่อไปไม่ได้
และขยะอิเล็กทรอนิกส์ เราต้องเริ่มเรียนรู้การจัดการขยะอันตรายที่ถูกต้อง
เพือ่ บ้านปลอดภัย ชุมชนน่าอยู่ กันตั้งแต่วันนี้ รักกรุงเทพฯ ร่วมสร้างกรุงเทพฯ
ภารกิจที่ทุกคนต้องช่วยกัน

50 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 51
สำหรับเยาวชน
การจัดการขยะอันตราย การจัดการขยะอันตรายในปัจจุบัน กรุงเทพมหานครได้ดำเนินการจัดเก็บ

ในกรุงเทพมหานครเป็นอย่างไร ทุกวันที่ 1 และ 15 ของเดือน โดยขยะอันตรายจากบ้านเรือนที่จัดเก็บ

ได้ทั้งหมดจะถูกส่งไปรวบรวม ณ สถานที่เก็บรวบรวมภายในสถานีขนถ่าย
มูลฝอยของกรุงเทพมหานคร จากนั้นส่งไปกำจัดอย่างถูกต้องโดยผู้รับเหมา

นำไปกำจัดของกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นบริษัทที่ได้รับอนุญาตจากกรมโรงงาน
อุตสาหกรรม

รถขยะ กทม.
ส่งไปเก็บรวบรวม J[;D$U+S6C[G?OD
OO;;Z-

L*c=$U+S6
%DROS;7ETD รถขยะ กทม.
+S6_$f<9Z$IS;9Wg ส่งไปเก็บรวบรวม J[;D$U+S6C[G?OD
®`GR®²%O*_6YO; M;O*`%C

;Uc=$U+S6ODT*8[$7O*

รถขยะ กทม.
ส่งไปเก็บรวบรวม J[;D$U+S6C[G?OD
52 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย
LTDcMC 53
สำหรับเยาวชน
ขยะอันตราย จัดการได้
สบายใจทั ง
้ ชุ ม ชน
การจั ด การ ขยะอันตรายภายในครัวเรือน เช่น ถ่านไฟฉาย แบตเตอรี่
หลอดไฟ ภาชนะบรรจุน้ำยาทำความสะอาด กระป๋องสเปรย์ ยาฆ่าแมลง

ยาและเครือ่ งสำอางหมดอายุ ถือเป็นเรื่องสำคัญที่เราต้องใส่ใจให้มีการคัดแยก


และการจั ด การที่ ถู ก ต้ อ งเหมาะสม เพื่ อ ป้ อ งกั น ความเสี ย หายที่ จ ะเกิ ด ขึ้ น
ซือ้ และใช้ผลิตภัณฑ์
ต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม โดยมีแนวทางดังนี ้ ทีม่ สี ารอันตรายเท่าทีจ่ ำเป็น

เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทมี่ คี วามปลอดภัย
หรือเป็นมิตรกับสิง่ แวดล้อม

ใช้ผลิตภัณฑ์ตาม
อย่าเปลีย่ นถ่ายผลิตภัณฑ์ใส่ภาชนะอืน่ คำแนะนำในฉลาก
ให้เก็บผลิตภัณฑ์ทเี่ หลือ หรือไม่ใช้แล้ว และใช้ในปริมาณ
ในภาชนะบรรจุเดิมทีม่ ปี า้ ยแสดงข้อความ/คำเตือน ทีแ่ นะนำเท่านัน้
ใช้ผลิตภัณฑ์
เพือ่ ความปลอดภัยและรอการเก็บขนจากเจ้าหน้าที่ ให้หมดก่อนทิง้

รวบรวมขยะอันตรายใส่ถงุ หรือติดฉลาก ผลิตภัณฑ์ทรี่ ไี ซเคิลได้


เพือ่ ให้เจ้าหน้าทีม่ องเห็นได้ชดั เจน ให้สง่ ไปยังสถานทีท่ รี่ บั ซือ้
หรือจุดรับทิง้ ขยะอันตราย

54 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 55
สำหรับเยาวชน
สิ่งที่ต้องระวัง การเก็บผลิตภัณฑ์ให้ปลอดภัย

อย่าให้เด็กจัดการ ปิดฝาภาชนะให้แน่นเพือ่ ไม่ให้ผลิตภัณฑ์


หรือ ระเหยหรือรัว่ ไหลได้
ทิง้ ขยะอันตราย

เก็บผลิตภัณฑ์ไว้ในตูท้ ลี่ อ็ ก
อย่าผสม อย่าทิง้ หรือให้หา่ งไกลจากเด็กและสัตว์เลีย้ ง
ผลิตภัณฑ์ ขยะอันตรายปะปนกับ
เหลือใช้อนื่ ๆ ขยะมูลฝอยทัว่ ไป
เข้าด้วยกัน
เก็บผลิตภัณฑ์ไว้ในทีแ่ ห้งและเย็น
ให้หา่ งไกลจากแหล่งทีม่ คี วามร้อน
อย่าวางผลิตภัณฑ์ อย่าเผา หรือติดไฟได้
ไว้ในทีท่ เี่ ด็ก หรือ
และสัตว์เข้าถึงได้ ฝังขยะอันตราย
ให้เก็บผลิตภัณฑ์ในภาชนะบรรจุเดิม
ทีม่ สี ญ
ั ลักษณ์ หรือข้อความระบุชดั เจน
อย่านำ อย่าทิง้ ถ้าภาชนะบรรจุเสือ่ มหรือชำรุด
บรรจุภณั ฑ์ ขยะอันตราย ให้ใส่ผลิตภัณฑ์พร้อมภาชนะทีบ่ รรจุนนั้
ขยะอันตราย ลงสนามหญ้า ลงในถังพลาสติกพร้อมปิดฝาให้สนิท
กลับมาใช้ใหม่ ท่อระบายน้ำ
เพือ่ วัตถุประสงค์ หรือแหล่งน้ำ
อย่างอืน่ ให้แยกเก็บผลิตภัณฑ์ตามลักษณะ
ความเป็นอันตราย เช่น สามารถติดไฟได้
มีฤทธิก์ ดั กร่อน หรือมีความเป็นพิษ เป็นต้น

56 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 57
สำหรับเยาวชน
การจัดการขยะอันตราย
แต่ละประเภท ทิ้งหลอดไฟอย่างไรดี
วิธีทิ้งถ่านไฟฉาย นำหลอดไฟทีจ่ ะทิง้ แล้ว
ใช้แล้วอย่างง่ายที่สุด ใส่ปลอกกระดาษทีเ่ คยใส่มา
ถ้าเป็นหลอดกลม
ตอนซือ้ หรือห่อด้วยกระดาษ

เก็บรวบรวม หนังสือพิมพ์หลาย ๆ ชัน้ หรือหลอดตะเกียบ
ให้หอ่ กระดาษเพือ่ ป้องกัน
ถ่านที่ใช้แล้ว เขียนข้อความติด เพือ่ ป้องกันหลอด
แตกหักเสียหาย การแตกเสียหาย
ใส่รวมกัน ข้างถุงว่าเป็น “ขยะพิษ” แล้วบรรจุใส่ถงุ หรือกล่อง
ไว้ในถุงพลาสติก หรือ “ถ่านไฟฉายใช้แล้ว”
หรือถุงดำ เพือ่ ให้เจ้าหน้าที่
มองเห็นชัดเจน เขียนข้อความ
ติดข้างถุงว่าเป็น
“หลอดไฟใช้แล้ว”
เพือ่ ให้เจ้าหน้าที่
มองเห็นชัดเจน

ทิง้ ทีจ่ ดุ ทิง้ ขยะอันตราย


ทิง้ ในภาชนะรองรับ หรือทิง้ กับรถขยะ
ขยะอันตรายทีก่ ำหนด ของกรุงเทพมหานคร
หรือทิง้ กับรถขยะของ หรือวางในจุดทีเ่ ห็นชัดเจน
กทม. ทุกวันที่ 1 และ 15 ไม่เสีย่ งต่อการแตกหัก
หรือตามทีส่ ำนักงานเขต เสียหาย
กำหนด

58 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 59
สำหรับเยาวชน
ดูอย่างไร...จึงรู้ว่ายาหมดอายุ แย่แล้ว...กินยาหมดอายุเข้าไป
ยาที่ใช้ทุกชนิดมีวันหมดอายุเสมอ ดังนั้น ทุกครั้งที่ใช้ยา จึงควรต้องทราบ

วันหมดอายุของยาด้วย เพราะยาหมดอายุนนั้ ไม่เพียงกินแล้วไม่ได้ผลในการรักษา ควรทำอย่างไร


แต่อาจเกิดโทษแก่รา่ งกายเราได้ มีวธิ สี งั เกตยาหมดอายุงา่ ย ๆ ดังนี้

ตัง้ สติ อย่าตกใจเกินเหตุ

ยาเม็ด เมื่อหมดอายุ สีของเม็ดจะจางซีดลงอย่างเห็นได้ชัด แตก


ร่อนง่าย เป็นผงง่าย เมือ่ เอามือจับจะรูส้ กึ เม็ดยานิม่ บีบเบา ๆ ก็แตก ดืม่ น้ำตามเข้าไป
ไม่ตอ้ งล้วงคอ
ยาเม็ดทีเ่ ป็นแบบเคลือบน้ำตาล เช่น วิตามินรวมต่าง ๆ หากหมดอายุ ไม่ตอ้ งดืม่ นม
เม็ดยาจะมีกลิน่ หืน เม็ดยามีลกั ษณะเยิม้ เหนียว

ยาแคปซูล เมือ่ หมดอายุจะมีลกั ษณะบวมโป่ง ผงยาภายในแคปซูล


จะเปลีย่ นสี อาจมีเชือ้ ราขึน้ ทีเ่ ปลือกแคปซูล จับกันเป็นก้อน
ยาน้ำแขวนตะกอน เช่น ยาคล้ายแป้งน้ำใช้ทาแก้คัน ยาลดกรด

หากหมดอายุจะตกตะกอน จับกันเป็นก้อน และเกาะติดกันแน่น เก็บฉลากชนิดยาทีก่ นิ


เขย่าอย่างไรก็ไม่กระจายตัว ทัง้ กลิน่ สี หรือรสก็เปลีย่ นไปจากเดิม จำจำนวนทีก่ นิ สังเกต
ยาน้ำเชือ่ ม จะกลายเป็นสีขนุ่ ๆ ตกตะกอนเป็นผง ๆ ไม่ละลาย หรือ ลักษณะทีผ่ ดิ ปกติ
เห็นน้ำเป็นคนละสีลอยปะปนเป็นเส้น ๆ อยู่ อาจมีกลิน่ เหม็นเปรีย้ ว เช่น สี กลิน่

ยาขี้ผึ้งและครีม หากหมดอายุ เนื้อยาจะแข็ง แห้ง หรือเปลี่ยนสีไป

จากเดิม
ติดต่อสอบถาม
ยาหยอดตา มีอายุจำกัด หากเก็บเกิน 1 เดือนในตู้เย็น ให้ทิ้งได้ ทีศ่ นู ย์พษิ วิทยา
หากนำมาใช้อาจเกิดอันตรายได้ โรงพยาบาลรามาธิบดี
สายด่วน 1367
เปิดตลอด 24 ชัว่ โมง
60 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 61
สำหรับเยาวชน
แป้งฝุน่ /บลัชออน/อายแชโดว์ ลิปสติก
ทิ้งเครื่องสำอางเมื่อไรดี อายุการใช้งาน 2 ปี อายุการใช้งาน 2 ปี
ผูห้ ญิงแทบทุกคนต้องมีเครือ่ งสำอางไว้ในครอบครอง ไม่วา่ จะเป็นสาวน้อย
สาวใหญ่ แต่รหู้ รือไม่วา่ เครือ่ งสำอางทีใ่ ช้กนั มีอายุการใช้งานเท่าใด และเมือ่ ไร

ทีเ่ ราควรจะทิง้ อย่ามัวเสียดายกับเครือ่ งสำอางทีห่ มดอายุ เพราะอาจเป็นสาเหตุ ลักษณะเมื่อหมดอายุ ลักษณะเมื่อหมดอายุ


เนื้อฝุ่นสีซีด กลิ่นและสีจะเปลี่ยนไป
ของการเกิดสิว หรืออาการแพ้ตา่ ง ๆ เราลองเช็กกันหน่อยว่า เครือ่ งสำอางทีม่ นี นั้ จาง ไม่ติดผิว มีกลิ่นค่อนข้างฉุน
หมดอายุหรือยัง

มาสคาร่า อายไลเนอร์ ลิปสติกกลอส ยาทาเล็บ


อายุการใช้งาน 3 เดือน อายุการใช้งาน 2 ปี อายุการใช้งาน 1 ปี อายุการใช้งาน 1 ปี

ลักษณะเมื่อหมดอายุ ลักษณะเมื่อหมดอายุ ลักษณะเมื่อหมดอายุ


ลักษณะเมื่อหมดอายุ
เหนียวข้น ติดกันเป็นเม็ด เหนียวข้น ติดกันเป็นเม็ด สีซีดจาง
เมื่อปัดแล้ว เมื่อทาแล้ว สีและน้ำมัน สีและน้ำมัน
เกิดการระคายเคือง เกิดการระคายเคือง จะแยกชั้นกัน จะแยกชั้นกัน
ที่เปลือกตา ที่เปลือกตา เห็นได้ชัดเจน เห็นได้ชัดเจน

น้ำหอม
อายุการใช้งาน 1 ปีครึ่ง
ดินสอเขียนขอบตา/ดินสอเขียนคิว้ รองพื้น/เบส
อายุการใช้งาน 2 ปี อายุการใช้งาน 1 ปี

ลักษณะเมื่อหมดอายุ
ลักษณะเมื่อหมดอายุ มีกลิ่นแอลกอฮอล์ฉุน
ลักษณะเมื่อหมดอายุ
เนื้อรองพื้นที่เคยเหลว น้ำเปลี่ยนเป็นสีเหลือง
สีซีด จาง เริ่มแข็งเป็นเม็ด
ไม่ติดผิว มีแป้งสีขาวขุ่นมัว

หากตรวจดูแล้วพบว่าเครื่องสำอางชิ้นใดหมดอายุ
ก็ควรทิ้งทันที ห้ามเสียดายเก็บไว้ใช้ต่อ
โดยเก็บรวบรวมทิ้งในภาชนะรองรับขยะอันตราย
62 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 63
สำหรับเยาวชน
วิธจี ดั การผลิตภัณฑ์อนั ตราย ยาฆ่าแมลงและกำจัดศัตรูพืช
จากบ้านเรือน ผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับรถ
ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด ยาฆ่าแมลง ยาเบื่อหนู ลูกเหม็น ยากำจัดวัชพืช
ยาฆ่าเชื้อรา ภาชนะบรรจุที่ใช้หมดแล้ว
ผลิตภัณฑ์ตกแต่งบ้าน
น้ำยา น้ำยาทำความสะอาด
ขจัดคราบ ท่อน้ำทิ้ง

น้ำยาทำความสะอาด
สุขภัณฑ์ พิษ/อันตราย
ยาขัดเงาพื้น เป็นพิษ
และน้ำยาฆ่าเชื้อ เฟอร์นิเจอร์
พิษ/อันตราย พิษ/อันตราย
ฤทธิ์กัดกร่อน ฤทธิ์กัดกร่อน
ติดไฟได้ เป็นพิษ
เป็นพิษ ทำให้ระเบิด วิธจี ดั การ วิธจี ดั การ
คัดแยก นำไปรีไซเคิล
ไม่ทงิ้ รวมกับขยะทัว่ ไป
พิษ/อันตราย วิธจี ดั การ พิษ/อันตราย รวบรวมรอการเก็บขน
ฤทธิ์กัดกร่อน คัดแยก ฤทธิ์กัดกร่อน
เป็นพิษ ไม่ทงิ้ รวมกับขยะทัว่ ไป เป็นพิษ
รวบรวมรอการเก็บขน

พิษ/อันตราย
ฤทธิ์กัดกร่อน พิษ/อันตราย
พิษ/อันตราย เป็นพิษ
พิษ/อันตราย เป็นพิษ พิษ/อันตราย พิษ/อันตราย
ติดไฟได้ ติดไฟได้ เป็นพิษ ติดไฟได้ เป็นพิษ
เป็นพิษ เป็นพิษ

แบตเตอรี่รถยนต์ น้ำมันเบรก
น้ำมันเคลือบเงาขัดรถ น้ำมันเครื่อง
กาว ทินเนอร์ สีน้ำมัน สีย้อม สียางไม้ น้ำยาเช็ดกระจก น้ำมันดีเซล
น้ำมันเคลือบเงา น้ำยาป้องกันเนื้อไม้ น้ำมันจาระบี น้ำมันเชื้อเพลิง
64 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย น้ำมันก๊าด 65
สำหรับเยาวชน
จัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์
อย่างถูกวิธี เราลองมาเรียนรู้การจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างละเอียดกันดู ว่ามีวิธ

ลดปริมาณอย่างไร ทิง้ อย่างไรจึงจะถูกต้อง
ชีวติ ปลอดภัยยาวนาน
คิดก่อนซือ้ ใช้อย่างคุม้ ค่า
เลื อ กซื้ อ ผลิ ต ภั ณฑ์ ที่ มี คุ ณ ภาพ เลือกซื้อรุ่นที่เหมาะสมกับการใช้งาน
ได้มาตรฐาน เพือ่ ยืดอายุการใช้งาน ใช้ อ ย่ า งระมั ด ระวั ง ดู แ ลรั ก ษาตาม
ลดการกลายเป็นขยะ คูม่ อื การใช้งาน

ทิง้ ตามสถานที ่
หรือตามเวลาทีก่ ำหนด อย่ามัวแต่วงิ่ ตามเทคโนโลยี
นำขยะอิเล็กทรอนิกส์ไปทิง้ ยังสถานที่ เพราะผลิ ต ภั ณ ฑ์ อิ เ ล็ ก ทรอนิ ก ส์
หรือจุดรับทิง้ ทีผ่ ผู้ ลิต หรือผูใ้ ห้บริการ ออกรุ่ น ใหม่ เ ร็ ว มาก เมื่ อ ซื้ อ ใหม่
เครื อ ข่ า ยโทรศั พ ท์ มื อ ถื อ จั ด ไว้ ใ ห้ ของเก่าจะเป็นแค่ขยะ ไม่มคี ณ ุ ค่า
หรือทิ้งให้กับรถจัดเก็บขยะมูลฝอย และเป็นพิษแก่สิ่งแวดล้อม หาก
ของสำนักงานเขตต่าง ๆ ซึ่งมีช่องรับ ของเก่าสภาพยังดี ใช้ได้ ให้ใช้ไปก่อน
ขยะอั น ตรายด้ า นหน้ า ตั ว รถหรื อ

รถจัดเก็บขยะอันตรายเฉพาะ ตามวัน
และเวลาที่สำนักงานเขตกำหนด

ให้คนทีเ่ ขาต้องการ
แยกทิง้
ส่งต่อเครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

ไม่ทิ้งขยะอิเล็กทรอนิกส์ปะปนกับขยะทั่วไป
ทีเ่ ราไม่ใช้แล้ว เพราะอาจมีหลายคนได้ใช้ประโยชน์
รวมถึงไม่นำไปเผา ฝังดิน หรือทิง้ ในแหล่งน้ำ
จากของทีเ่ ราไม่ใช้

66 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 67
สำหรับเยาวชน
รูห้ รือไม่วา่ ... การรู้ว่าขยะอันตรายประเภทใด
รีไซเคิลได้หรือไม่ จะช่วยให้การคัดแยกขยะ
ขยะอั น ตรายรี ไ ซเคิ ล ได้
เมื่อเหลียวมองไปรอบ ๆ บ้าน เห็นขยะอันตรายและขยะอิเล็กทรอนิกส์

มีประสิทธิภาพมากขึ้น เมื่อนำไปขาย
ก็จะเพิ่มมูลค่าของขยะมากขึ้น
และง่ายต่อการนำเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล
วางกองอยูม่ ากมาย ช่วยกันลดปริมาณขยะ ช่วยนำขยะเหล่านัน้ ไปขายเพือ่ เข้าสู่ ของขยะประเภทนั้น ๆ
กระบวนการรีไซเคิล ได้ทั้งเงิน ได้ทั้งช่วยโลก แต่รู้หรือไม่...ขยะอันตรายและ

ขยะอิเล็กทรอนิกส์อะไรบ้างทีร่ ไี ซเคิลได้หรือรีไซเคิลไม่ได้
ขยะอันตรายและขยะอิเล็กทรอนิกส์
ที่รีไซเคิลได้

ส่งขาย ส่งต่อ

แบตเตอรีร่ ถยนต์ แบตเตอรีร่ ถจักรยานยนต์ กระป๋องสเปรย์ กระป๋อง/ถังสี


หลอดฟลูออเรสเซนต์ ถ่านไฟฉายอัดประจุ/ถ่านชาร์จ ตลับหมึกพิมพ์เลเซอร์ สถานีรไี ซเคิล ศูนย์รไี ซเคิล หรือ โรงงานอุตสาหกรรมรีไซเคิล
และอิงก์เจ็ต โทรศัพท์มอื ถือ ซากผลิตภัณฑ์เครือ่ งใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ร้านรับซือ้ ของเก่าทัว่ ประเทศ

ขยะอันตรายที่รีไซเคิลไม่ได้

คัดแยก/ ส่งต่อ
รวบรวม

หลอดไฟทีไ่ ม่ใช่หลอดฟลูออเรสเซนต์ชนิดตรง ถ่านไฟฉาย ถ่านกระดุม ยาหมดอายุ เทศบาล หรือหน่วยงาน บริษทั ทีห่ น่วยงาน
เครือ่ งสำอางหมดอายุ ผูร้ บั ผิดชอบ ทางราชการอนุญาตให้รบั กำจัด

68 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 69
สำหรับเยาวชน
เราได้อะไรจากการคัดแยกขยะ ขยะอั น ตราย นี้มีราคา
หากเราสังเกตขยะอันตรายรอบ ๆ บ้านของเราให้ดี จะพบว่าขยะอันตรายเหล่านัน้
ไม่ใช่ของไร้ประโยชน์ แต่มมี ลู ค่า สามารถสร้างรายได้ให้กบั เราได้

ความสะอาด คัดแยกแล้วนำไปขาย
เป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้าน มีรายได้เสริมอีกทาง 24.50 20.25
บาท/กก. บาท/กก.

ลดขยะในระบบ แบตเตอรี่ขาว แบตเตอรี่ดำ

18.60 0.20-0.50
บาท/กก. บาท/กก.
ลดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม
แบตเตอรี่รถจักรยานยนต์ ขวดยาฆ่าแมลงขนาดเล็ก

ลดค่าใช้จ่ายในการกำจัดขยะ 13.50 3-4.30


บาท/กก. บาท/กก.

ลดการแพร่กระจาย ขวดพลาสติก กระป๋องสเปรย์/


ของเชื้อโรค ใส่น้ำยาต่าง ๆ กระป๋องสี
ลดภาวะโลกร้อน

(ราคา ณ ธันวาคม 2556)

70 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 71
สำหรับเยาวชน
ขยะอิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์
ส่ ว นประกอบในคอมพิ ว เตอร์ 1 เครื่ อ ง ทั้ ง ซี พี ยู (CPU) หลอดภาพ

มี คใครจะรู่ามากกว่ า ที ค
่ ด

บ้ า้ งว่า ขยะอิเล็กทรอนิกส์ทวี่ างไว้หลังบ้านหรือกองไว้ในห้องเก็บของ
แผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ พลาสติก และโลหะทีใ่ ช้การไม่ได้แล้ว สามารถนำกลับ
มาใช้ ป ระโยชน์ ใ หม่ ไ ด้ ทั้ ง หมด ซี พี ยู โน้ ต บุ๊ ก จอคอมพิ ว เตอร์ เครื่ อ งพิ ม พ์

ปล่อยให้ฝนุ่ จับ จะสามารถนำมารีไซเคิลและสกัดโลหะทีม่ คี า่ ออกมาได้มากกว่า


เครือ่ งสแกน และเครือ่ งสำรองไฟ มีราคาสามารถขายได้
ทีเ่ ราคิด

ในประเทศญี่ปุ่นสามารถสกัดทองคำ 1 กิโลกรัม
จากโทรศัพท์มือถือ จำนวน 200,000 เครื่อง ชิ้นส่วนตัวต้านทาน ซีพียู เมาส์
คีย์บอร์ด เครื่องพิมพ์
ในวงจรคอมพิวเตอร์สามารถสกัดแยกทองคำและพาลาเดียม จอคอมพิวเตอร์ เครื่องสำรองไฟ (UPS)
ได้อย่างละประมาณ 50-100 กรัมต่อซากเครื่องใช้ไฟฟ้า 2 บาท/กก. 5 บาท/กก.
และอิเล็กทรอนิกส์ หนัก 1 ตัน
รวมทั้งยังได้ทองแดงอีก 200 กิโลกรัม
โทรศัพท์มือถือ
ทองคำ
1 กิโลกรัม
สกัด
200,000 ทองคำ
เครื่อง 50-100
กรัม

พาลาเดียม
50-100
กรัม 1
ซากเครื่องใช้ไฟฟ้า สกัด ทองแดง กิโลกรัม
หนัก1ตัน 200
กิโลกรัม (ราคา ณ ธันวาคม 2556)
72 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 73
สำหรับเยาวชน
โทรศัพท์มอื ถือ เครื่องใช้สำนักงาน
โทรศัพท์มอื ถือ 1 เครือ่ ง สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้ 80% ช่องทางง่ายทีส่ ดุ เครือ่ งใช้สำนักงานนอกเหนือจากคอมพิวเตอร์แล้ว ยังมีเครือ่ งใช้สำนักงาน
คือ การนำไปคืนร้านที่ซื้อมา หรือนำไปหย่อนลงกล่องรับซากโทรศัพท์มือถือ
อี ก หลายประเภทที่ ส ามารถนำมาขายเพื่ อ รี ไ ซเคิ ล ได้ เช่ น เครื่ อ งโทรสาร

ตามจุดต่าง ๆ เช่น ร้านผูใ้ ห้บริการเครือข่ายโทรศัพท์มอื ถือ ร้านขายโทรศัพท์มอื ถือ เครือ่ งถ่ายเอกสาร โทรศัพท์สำนักงาน เป็นต้น
สำนักงานเขต หรือสำนักงานเทศบาล
โทรศัพท์
โทรศัพท์มือถือ สำนักงาน
2 บาท/กก. 2 บาท/กก.

เครื่องโทรสาร
เครื่องถ่ายเอกสาร
5 บาท/กก. เครื่องสำรองไฟ พัดลมดูดอากาศ
ฉุกเฉิน เครื่องกรองอากาศ
5.50 บาท/กก. 4 บาท/กก.

กล้องถ่ายรูป
1 บาท/กก.

1
กิโลกรัม

ก่อนบริจาคหรือขายชิ้นส่วนคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือ 1
อย่าลืมลบข้อมูลสำคัญทิ้งให้หมด กิโลกรัม
เพื่อป้องกันการถูกนำไปใช้ประโยชน์ หรือภาพลับถูกนำไปเผยแพร่
(ราคา ณ ธันวาคม 2556)
74 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 75
สำหรับเยาวชน
เครือ่ งใช้ไฟฟ้า
เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านของเราสามารถขายได้ราคา ไม่ว่าจะเป็นโทรทัศน์

ตูเ้ ย็น เครือ่ งเล่นวีซดี /ี ดีวดี ี กระติกน้ำร้อน ตูล้ ำโพง พัดลม ไดร์เป่าผม เครือ่ งทำน้ำอุน่
เครื่องตัดกระแสไฟ เครื่องปิ้งขนมปัง เครื่องปรับอากาศ หม้อหุงข้าวไฟฟ้า

เตาไฟฟ้า ฯลฯ
กระติกน้ำร้อน
เครื่องปั๊มน้ำ พัดลมตั้งโต๊ะ/เพดาน เครื่องกรองน้ำไฟฟ้า
7 บาท/กก. กระทะไฟฟ้า เครื่องดูดฝุ่น เครื่องทำน้ำอุ่น ตู้ลำโพง
ตู้เย็นและ เครื่องซักผ้า 4 บาท/กก. เครื่องเล่น
วีซีดี/ดีวีดี ไดร์ เป่าผม
คอมเพรสเซอร์ เครื่องทำน้ำเย็น
เครื่อง หม้อหุงข้าวไฟฟ้า 6 บาท/กก. เตาอบ/ เครื่องเสียง/สเตอริโอ 1 บาท/กก.
ปรับอากาศ 6.50 บาท/กก. เครื่องปิ้งขนมปัง เครื่องบดอาหาร
เตาไมโครเวฟ เครื่องตัดกระแสไฟ โทรทัศน์
8.50 บาท/กก. เตาไฟฟ้า 3 บาท/กก.
5 บาท/กก. 0.5 บาท/กก.
5 บาท/กก.

เห็นไหมว่า...

1 1
ขยะใกล้ตัวที่เรามองข้ามนั้น
มีค่ามีราคา สามารถนำไปขาย
กิโลกรัม กิโลกรัม สร้างรายได้เสริมให้แก่ตนเอง
และครอบครัวได้ เพราะฉะนั้น
ก่อนทิ้ง โปรดคิดสักนิด
(ราคา ณ ธันวาคม 2556) (ราคา ณ ธันวาคม 2556)

เช็กก่อนขาย
● ตรวจดู ซ ากเครื่ อ งใช้ ไ ฟฟ้ า ที่ แ ตกหั ก มี ร อยรั่ ว ว่ า มี ส ารเป็ น พิ ษ
● ขณะขนส่งเครือ่ งซักผ้าหรือตูเ้ ย็น ไม่ควร

รั่วออกมาจากรอยเหล่านั้นหรือไม่ ตั้ ง ตะแคงหรื อ เอี ย ง เพราะอาจทำให้

● ตรวจสอบป้ายบ่งชี้ด้านหลังว่ามีวัตถุไวไฟหรือวัตถุอันตรายที่เป็น สารทำความเย็ น น้ ำ มั น หล่ อ ลื่ น หรื อ

ส่วนประกอบหรือไม่ หากมี ขณะรวบรวมส่งและขนส่ง หลีกเลี่ยง น้ำเกลือในเครื่องซักผ้ารั่วออกมาได้


บริเวณที่อยู่ใกล้เปลวไฟหรือมีอุณหภูมิสูง เพราะเสี่ยงต่อการเกิด
เพลิงไหม้หรือระเบิดได้

76 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 77
สำหรับเยาวชน
ขยะเหลือศูนย์ การจัดการขยะเหลือศูนย์ (Zero Waste)
เราทำได้ ถ้าช่วยกัน เป็นการลดปริมาณขยะให้เหลือน้อยที่สุด โดยคำนึงถึง
ความจำเป็นที่จะต้องใช้สิ่งของเหล่านี้อย่างรู้คุณค่า และมองว่า
กรุ ง เทพมหานครเพี ย งหน่ ว ยงานเดี ย ว ย่ อ มไม่ ส ามารถแก้ ไ ขปั ญ หา

การจัดการขยะอันตรายได้อย่างสมบูรณ์ ที่สำคัญคือ ประชาชนต้องมีส่วนร่วม


“ขยะทุกชิ้นมีมูลค่าทางเศรษฐกิจ สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้”
ในการแก้ไขปัญหา ซึ่งแนวทางการจัดการขยะอันตรายที่ทุกคนสามารถทำได้ เราสามารถช่วยลดปริมาณขยะอันตรายให้เหลือน้อยที่สุดได้
และมีประสิทธิภาพในระยะยาว คือ การจัดการขยะเหลือศูนย์ (Zero Waste) ตั้งแต่ต้นทางโดยใช้หลัก 1A 3Rs

Avoid : หลีกเลี่ยง Reuse : การใช้ซ้ำ


คือ การหลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ก่อให้เกิดขยะอันตราย หรือผลิตภัณฑ์ที่ใช้ คือ การนำกลับมาใช้ซ้ำหรือนำกลับมาใช้อีก เป็นการช่วยยืดอายุการใช้งาน
ครั้งเดียวทิ้ง เช่น ถ่านนิกเกิลแคดเมียม หรือถ่านราคาถูก ผลิตภัณฑ์ โดยอาจซ่อมแซม (Repair) หรือปรับปรุงให้ทันสมัย (Upgrade)

Reduce : การลด Recycle : การนำกลับมาใช้ใหม่


คือ การลดการใช้ฟุ่มเฟือย ใช้เท่าที่จำเป็นจริง ๆ หากจำเป็นต้องซื้อให้เลือกซื้อ คื อ การนำหรื อ เลื อ กชิ้ น ส่ ว นของขยะอั น ตรายที่ ยั ง เป็ น ประโยชน์ ม าเข้ า สู่
ผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัย ไม่มีสารอันตราย ประหยัดพลังงานและสามารถรีไซเคิลได้ กระบวนการแปรรูปของแต่ละประเภท ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์เพือ่ นำกลับมาใช้ใหม่
อาจพิจารณาเลือกซื้อสินค้าที่มีฉลาก มอก. หรือฉลากเขียว หรือฉลากสินค้าที่
เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
78 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 79
สำหรับเยาวชน
ทุกสิ่งสำเร็จได้
ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกคน
การจัดการขยะอันตรายนัน้ มีมากมายหลายวิธแี ละทำได้งา่ ย ๆ เพียงปฏิบตั ิ แม้จะดูเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ถ้าพวกเราทุกคนร่วมมือร่วมใจกัน ความหวัง

ตามหลัก 1A 3Rs เป็นประจำ คิดก่อนใช้ คัดแยกขยะอันตรายออกจาก ในการลดขยะเหลือศูนย์กไ็ ม่ไกลเกินความจริง


ขยะอืน่ ๆ เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทสี่ ามารถนำกลับมารีไซเคิลหรือนำกลับมาใช้ใหม่ได้
นอกจากจะช่วยลดปริมาณขยะแล้วยังช่วยลดการปนเปือ้ นของสารพิษอันตราย รักกรุงเทพฯ ร่วมสร้างกรุงเทพฯ ให้เป็นมหานครสีเขียว
ในสิง่ แวดล้อมได้อกี ด้วย สิ่งแวดล้อมของเราเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นได้
เพียงช่วยกันคนละไม้คนละมือ เริ่มต้นที่ตัวเราเองตั้งแต่วันนี้
เพื่อให้กรุงเทพฯ ของเราเป็นเมืองที่น่าอยู่ น่าเยือนตลอดไป
บรรณานุกรม
ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. คู่ มื อ
ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. รายงาน
การดำเนิ น งานลด คั ด แยกขยะมู ล ฝอยภายในอาคารสำนั ก งาน. สถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2555. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., 2555.
กรุงเทพฯ: ฮีซ,์ 2552.
ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม. อันตรายจาก
ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. คู่ มื อ
ซากโทรศัพท์มือถือ-แบตเตอรี่และแนวทางการจัดการในประเทศไทย.
การจัดการซากผลิตภัณฑ์เครือ่ งใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์. กรุงเทพฯ: กรุงเทพฯ: ฮีซ,์ 2553.
ไทยเอฟเฟคท์สตูดโิ อ, 2551.
จางซูมนิ . หนูนอ้ ยนักคัดแยกขยะ. แปลและเรียบเรียงโดย กัญญารัตน์ วุฒวิ ฒั น์.
ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. คู่ มื อ กรุงเทพฯ: ดรีม พับลิชชิง, 2555.
ประชาชน เพือ่ การแยกขยะอันตรายจากชุมชน. กรุงเทพฯ: อุษาการพิมพ์,
2549. สวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน, กรม, กระทรวงแรงงาน. คู่มือการคัดแยก

ขยะอันตรายในสำนักงาน. กรุงเทพฯ: รำไทยเพรส, 2554.


ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. คู่ มื อ
ประชาชน เพื่อการลด คัดแยก และใช้ประโยชน์ขยะมูลฝอยชุมชน. สมไทย วงษ์เจริญ. คูม่ อื คัดแยกขยะประจำบ้าน. นนทบุร:ี วงษ์พาณิชย์ กรุป๊ ,
กรุงเทพฯ: กชกร พับลิชชิง, 2550. 2551.

ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. รายงาน สิง่ แวดล้อม, สำนัก, กรุงเทพมหานคร. การคัดแยกขยะมูลฝอยและนำกลับมา
สถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2551. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., 2551. ใช้ ใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, 2555.

ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. รายงาน สิ่งแวดล้อม, สำนัก, กรุงเทพมหานคร. คู่มือการจัดการมูลฝอยอันตราย.
สถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2552. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., 2552. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., ม.ป.ป.

ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. รายงาน สิ่งแวดล้อม, สำนัก, กรุงเทพมหานคร. ทางออก “สดใส” ของสิ่งเหลือใช้
สถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2553. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., 2553. “ขยะ”. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., 2555.

ควบคุมมลพิษ, กรม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. รายงาน สิง่ แวดล้อม, สำนัก, กรุงเทพมหานคร. รัก ชุมชน รักษ์สงิ่ แวดล้อม. กรุงเทพฯ:
สถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2554. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท., 2554. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย, 2554.

82 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 83
สำหรับเยาวชน
ภาคผนวก

ส่งขยะไปรีไซเคิลทีไ่ หนได้บา้ ง แบ่งปัน ส่งต่อของไม่ใช้แล้ว

• กระดาษ พลาสติก แก้ว โลหะ ขยะอิเล็กทรอนิกส์ ขยะทัว่ ไป
ให้เพือ่ นร่วมสังคม

ซาเล้ง ร้านรับซือ้ ของเก่า สถานีรไี ซเคิล หรือธนาคารขยะใกล้บา้ น
• ตลาดนัดสีเขียว
หรือติดต่อเครือข่ายร้านรับซือ้ ขยะเพือ่ รีไซเคิลวงษ์พาณิชย์
เครือข่ายตลาดสีเขียว โทร. 0 2222 5698, 0 2622 0955
(สำนักงานใหญ่ จ.พิษณุโลก) โทร. 0 5532 1555
(www.thaigreenmarket.com)
(ตรวจสอบรายชือ่ ประเภทและราคากลางที่ www.wongpanit.com)


• โครงการ “คุณไม่ใช้เราขอ” มูลนิธสิ วนแก้ว
• หลอดฟลูออเรสเซนต์ชนิดตรง รับบริจาคสิง่ ของเพือ่ นำไปซ่อม ประกอบ หรือใช้ประโยชน์ตอ่
บ. ไทยโตชิบาไลท์ตงิ้ จำกัด โทร. 0 2501 1425-9
ติดต่อแผนกรับบริจาค โทร. 0 2595 1946
บ. ฟิลปิ ส์ อิเล็กทรอนิกส์ (ประเทศไทย) จำกัด โทร. 0 2652 8652

(เฉพาะลูกค้าทีส่ งั่ ซือ้ จำนวนมาก)
• โครงการ “คอมพิวเตอร์เพือ่ น้อง” มูลนิธกิ ระจกเงา

รับบริจาคคอมพิวเตอร์เก่าไม่ใช้แล้ว เพือ่ นำไปซ่อมแซม
• แบตเตอรีอ่ ปุ กรณ์อเิ ล็กทรอนิกส์ ถ่านชาร์จ (Li-ion และ Ni-MH) หรือประกอบใหม่จนใช้งานได้ แล้วส่งให้แก่โรงเรียนในท้องถิน่ ทุรกันดาร
กล่องรับคืนซากแบตเตอรีแ่ ละถ่านชาร์จในห้างสรรพสินค้า
โทร. 0 2973 2237 ต่อ 112 (www.com4child.org)
กล่องรับรีไซเคิลของโครงการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยรักษ์โลก
(www.facebook.com/ChulaLovestheEarth)

• อะลูมเิ นียม
มูลนิธขิ าเทียม ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
รับทัง้ ห่วงเปิดกระป๋อง ตัวกระป๋อง และอะลูมเิ นียมทุกชนิด
โทร. 0 2224 5764, 0 5311 2271-3

84 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 85
สำหรับเยาวชน
ศั พท์น่ารู้ ขอเสริมให้เพื่อน • มลพิษ หรือมลภาวะ (Pollution)
• ขยะทัว่ ไป (General waste) คือ ของเสีย วัตถุอันตราย และมลสารอื่น ๆ รวมทั้งกาก ตะกอน หรือ

ขยะประเภทอืน่ นอกเหนือจากขยะย่อยสลาย ขยะรีไซเคิลและขยะอันตราย สิ่งตกค้างจากสิ่งเหล่านั้นที่ถูกปล่อยทิ้งจากแหล่งกำเนิดมลพิษ หรือที่มีอยู่ใน

มีลกั ษณะทีย่ อ่ ยสลายยากและไม่คมุ้ ค่าสำหรับการนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ สิง่ แวดล้อมตามธรรมชาติ ซึง่ ก่อให้เกิดหรืออาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อคุณภาพ


สิง่ แวดล้อม หรือภาวะทีเ่ ป็นพิษภัยอันตรายต่อสุขภาพอนามัยของประชาชนได้
• ขยะย่อยสลาย (Compostable waste)
คือ ขยะทีเ่ น่าเสียและย่อยสลายได้เร็ว สามารถนำมาหมักทำปุย๋ ได้ • ระบบนิเวศ (Ecosystem)
คือ ระบบความผูกพันของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม ในระบบนิเวศหนึ่ง ๆ

• ขยะรีไซเคิล (Recyclable waste) จะประกอบด้วยสิง่ มีชวี ติ และไม่มชี วี ติ ในพืน้ ทีเ่ ฉพาะแห่งทีต่ อ้ งพึง่ พากันและกัน

คือ ขยะของเสียบรรจุภัณฑ์ หรือวัสดุเหลือใช้ซึ่งสามารถนำกลับมาใช้ ตัง้ แต่หว่ งโซ่อาหาร การค้ำจุนชีวติ เช่น ระบบนิเวศป่าของป่าไม้ ระบบนิเวศของ
ประโยชน์ใหม่ได้ โดยการนำมาแปรรูปเป็นวัตถุดิบในขบวนการผลิตหรือใช้ ทะเล เป็นต้น
สำหรับผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่
• สารกัดกร่อน (Corrosive)
• ขยะเหลือศูนย์ (Zero Waste) คือ สารซึง่ มีปฏิกริ ยิ าทางเคมี ทีส่ ามารถเผาไหม้หรือทำลายผิวหนังเมือ่ สัมผัส
คือ การลดปริมาณขยะทีจ่ ะทิง้ ให้เหลือน้อยทีส่ ดุ โดยยึดหลักทีว่ า่ “ขยะทุกชิน้ และเป็นอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจจากการสูดดม ไอ และจากการกลืนกิน
มีมลู ค่าทางเศรษฐกิจ สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้”
• สารทีร่ ะเบิดได้ (Explosive)
• ขยะอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic waste หรือ E-waste) คือ ของแข็งหรือของเหลว หรือสารผสมที่สามารถเกิดปฏิกิริยาทางเคมี

หรือซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (Waste Electrical ด้วยตัวมันเอง ทำให้เกิดก๊าซทีม่ คี วามดันและความร้อนอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิด


and Electronic Equipment: WEEE) คื อ เครื่ อ งใช้ ไ ฟฟ้ า และอุ ป กรณ์ การระเบิด สร้างความเสียหายแก่บริเวณโดยรอบได้
อิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่เป็นที่ต้องการแล้ว ล้าสมัย หมดอายุการใช้งานแล้วและ

ไม่สามารถนำกลับมาใช้ซำ้ ได้อกี ต่อไป • สารมีพษิ (Poison)
คือ สารเคมีทเี่ ข้าสูร่ า่ งกาย หรือสัมผัสส่วนใดส่วนหนึง่ ของร่างกาย แม้เพียง
• ขยะอันตราย หรือขยะพิษ (Hazardous waste) จำนวนเล็กน้อย ก็ทำให้เกิดอันตรายต่ออวัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย เป็นผลให้เกิด
คือ วัสดุที่ไม่ใช้แล้ว ผลิตภัณฑ์เสื่อมสภาพหรือภาชนะบรรจุต่าง ๆ ที่ม
ี ความเสียหาย หรือถึงแก่ความตายได้
องค์ประกอบหรือปนเปื้อนวัตถุ/สารอันตราย ที่อาจทำให้เกิดอันตรายแก่บุคคล
สัตว์ พืช ทรัพย์สนิ และสิง่ แวดล้อม • สารไวไฟ (Flammable and combustible)
คือ วัตถุ/ของเหลวทีง่ า่ ยต่อการติดไฟและเผาไหม้ในทีท่ มี่ อี ากาศ
86 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย 87
สำหรับเยาวชน
ISBN 978-616-272-087-1
พิมพ์ครัง้ แรก จำนวน 75,000 เล่ม
ปีทพี่ มิ พ์ พ.ศ. 2556

ดำเนินการผลิตโดย
สำนักสิง่ แวดล้อม กรุงเทพมหานคร
ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 2
111 ถนนมิตรไมตรี ดินแดง กรุงเทพฯ 10400
โทร. 0 2246 0301-2
www.bangkok.go.th/environment

88 คู่มือการคัดแยกขยะอันตราย
สำหรับเยาวชน