You are on page 1of 9

LAPORAN PRAKTIKUM

KRISTALOGRAFI DA N MINERALOGI

Diajukan untuk memenuhi salah satu syarat ujian praktikum kristalografi dan
mineralogi Semester Ganjil Tahun Akademik 2014/2015, Jurusan Teknik
Pertambangan, Fakultas Sains dan Teknik, Universitas Nusa Cendana.

Oleh:

NENGSY MALIOY
1306101016

JURUSAN TEKNIK PERTAMBANGAN

FAKULTAS SAINS DAN TEKNIK

UNIVERSITAS NUSA CENDANA

KUPANG

2014

i

Bani (1106101006) (1106101024) (1106101030) Asisten dosen 7 Asisten dosen 8 Asisten dosen 9 Rosdiana G. Kotta. Bunganaen Muhammad I.S Hanmina Grace D.MT NIP. Manehat (1206107038) (1206101013) Mengetahui Dosen Pengampuh DR. Bukifan (1106102001) (1106102045) (1206101019) Asisten dosen 10 Asisten dosen 11 Asisten dosen 12 Febiana Y. Herry Z. Bria Feriyanti B. Mandala Yohanes S. ST. Kian Richardus N. Timoro (1206101012) (1206101005) (1206107044) Asisten dosen 16 Asisten dosen 17 Sepryanto Sir Venentia Y. LEMBAR PENGESAHAN PRAKTIKUM KRISTALOGRAFI DAN MINERALOGI Disusun Oleh: KLARITA DALUNG 1306102044 Disetujui Oleh: Asisten dosen 1 Asisten dosen 2 Asisten dosen 3 Enos Ndapareda Fransiska A. 19690710 199703 1 001 ii .L Costa Johan B.A Adoe (1106101014) (1106102052) (1106101027) Asisten dosen 4 Asisten dosen 5 Asisten dosen 6 Graciela R.T Sagala Priscindy Q. Amtiran Glory O. Klau Adrianus C. Donuata (1206101017) (1206102024) (1206101003) Asisten dosen 13 Asisten dosen 14 Asisten dosen 15 Maria M.

ST. mendoakan dan selalu mengharapkan keberhasilan Penulis. Teman-teman Jurusan Teknik Pertambangan angkatan 2013 yang selalu setia dan membantu Penulis dalam proses perkuliahan di Kampus. Kakak dan adik-adik penulis yang juga turut membantu memberikan dukungan dan semangat untuk berkuliah. 3. iii . HALAMAN PERSEMBAHAN Dengan Tulus Hati Penulis Mempersembakan Tulisan Ini Kepada: 1. Herry Z. Dr. Kotta.membiayai. Orang tua Penulis yang dengan kasih sayang telah membesarkan. MT selaku dosen pengasuh mata kuliah kristalografi dan mineralogi yang telah memberikan banyak ilmu pengetahuan. Asisten plug dan asisten pengasuh mata kuliah kristalografi dan mineralogi. 4. 2. 5. yang telah membimbing penulis selama praktikum kristalografi dan mineralogi. 7. 6. Almamater tercinta Fakultas Sains dan Teknik khususnya Jurusan Teknik Pertambangan UNDANA.

Laporan praktikum ini berisikan tentang penjelasan mengenai kristalografi. KATA PENGANTAR Puji dan syukur penulis panjatkan ke hadirat Tuhan Yang Maha Esa karena atas berkat dan tuntunannya. sehingga penulis dapat menyelesaikan laporan “LAPORAN PRAKTIKUM KRISTALOGRAFI & MINERALOGI” ini dengan baik. Penulis sepenuhnya menyadari bahwa laporan ini masih jauh dari kesempurnaan. Oleh karena itu. mineralogi. proses terbentuknya mineral. Kritik dan saran dari pembaca yang sifatnya membangun. Akhir kata. kelas-kelas kristal dan mineral. sangat penulis harapkan demi penyempurnaan laporan ini. Januari 2015 Penulis iv . Pembuatan laporan ini tidak akan lebih baik jika tanpa bantuan dari orang lain. penulis mengucapkan selamat membaca semoga laporan ini dapat dijadikan referensi dan bermanfaat bagi kita semua. Kupang. penulis mengucapkan terimakasih kepada semua pihak yang baik secara material maupun non material telah membantu penulis dalam pembuatan laporan ini. cara penggambaran kristal.

..................................................................................5 Unsur-Unsur Simetri Kristal.1 Kristal..................1 Pengertian Mineralogi..1 Penentuan Kelas Simetri........................................1 Dasar Teori.....................................2 RUANG LINGKUP.......................................................................................1.............................................................................................................................. 3 1.........................................................................................................................1 PENDAHULUAN..... 4 BAB II KRISTALOGRAFI...................................................................................................................1......................................................................................1 Sifat-Sifat Fisik Yang Dicermati...... 1 1.......1......... 15 2. iv DAFTAR ISI...........................................................................3 DESKRIPSI KRISTAL.......................... 1 1..............2 Maksud dan Tujuan................................. 31 2..............................2.............1............................................ 12 2.............................................................3 Sumbu kristalografi............ 50 v ..............................................................................................................2 Cara Pemberian Nama Mineral..........6 Proyeksi Orthogonal dan Proyeksi Stereografis............................... i HALAMAN PENGESAHAN.................................................1 DASAR TEORI...........1.................7 Simbol Kristalografi........................ ii HALAMAN PERSEMBAHAN........................................................ v DAFTAR GAMBAR...... 5 2............................... 11 2...3 ALAT DAN BAHAN YANG DIGUNAKAN..... 50 3.......8 Klasifikasi Kristal.................. 18 2.....1 Latar Belakang............................................................................ 45 3... 3 1...................................................................................................... 2 1....... 45 3..... 14 2.......................................... iii KATA PENGANTAR.......................... 10 2............................................................................................................................ 16 2......................... 20 2........................................................................1.............................................1.......................................1......................................3. DAFTAR ISI HALAMAN JUDUL ......................................... 5 2........................................................... 5 2............................................3 Manfaat............ 45 3..2 Kristalografi..............1.2 CARA KERJA................................................. ix BAB I PRAKTIKUM KRISTAL DAN MINERAL..................................1...1.................................................................................................... 1 1....................................................................................4 Sudut Kristalografi.. 31 BAB III MINERALOGI......................... vii DAFTAR TABEL............................1............................................................................................................................

..................................................................................................................... 97 DAFTAR PUSTAKA......... 3..................2 KRITIK......... 65 BAB IV PENUTUP......................3 Deskripsi Mineral.......................................................3 SARAN......................... 99 vi ........................................ 97 4...................1 KESIMPULAN................................ 98 LAMPIRAN..................................................... 95 4........................................................................................................................................................... 95 4..........................................................................................................................................

.............16 Sistem Orthorombik.......... 50 3.............14 Cara Menggambar Sistem Trigonal.................................. 29 2......................20 Contoh Mineral Berbentuk Monoklin....................................................6 Sistem Isometrik.....................................................23 Rodoknosit Contoh Mineral berbentuk triklin....................................... 27 2............................................................................................9 Contoh Mineral yang berbentuk tetragonal ................................................................................................. 48 3.11 Membenang...............................................................................7 Gambar Mineral Manganite....................................................................................................9 Acicular Rutilated Quartz..................17 Cara Menggambar Sistem Orthorombik..................................................................................... 47 3......... 22 2......... Milky Kuarsa da Agate..................................................12 Menjari..............................................................................4 Tujuh Prinsip Letak Bidang Kristal Terhadap Susunan Salib Sumbu Kristal.....8 Sistem Tetragonal................ 46 3.............19 Cara Menggambar Sistem Monoklin............................................................. 26 2....................... 51 3...... 24 2...............12 Contoh Mineral Yang Berbentuk Hexagonal...........22 Cara Menggambar Sistem Triklin................... 11 2......................................................................... 28 2............... 49 3...............................................5 Gambar Tujuh Sistem Kristal................................................. 20 2...........................18 Sistem Monoklin........................................................ 30 2................................................................7 Cara Menggambar Sistem Reguler.......... 29 2. 12 2.......................... 29 2.......................................................21 Cara Menggambar Sistem Triklin................................................................................................... 53 vii .................................................................10 Sistem Hexagonal..............................................6 Gambar Mineral Kalsedon......... 13 2.............................................10 Menjaring..3 Gambar Mineral Limonit dan Manganit.......................................... 52 3............................................ 26 2................ 27 2..................................................... 47 3......................... 21 2............................... 52 3.................................................................... 23 2........................................................................................ 52 3................ 7 2........................3 Kristal dalam Penggambaran........ 21 2......................................4 Gambar Mineral Aragonit................................................... 49 3.2 Gambar Mineral Pirit...........................1 Struktur Kristal......................................................................................................................1 Gambar Mineral Sulful..8 Columnar Quartz......................................... DAFTAR GAMBAR 2......... 24 2........................................... 25 2...15 Contoh Mineral Berbentuk Trigonal....... 23 2........5 Gambar Mineral Gysum dan Barite...............11 Cara Menggambar Sistem Hexagonal............................................................... 30 3..............................13 Sistem Trigonal..............................................2 Sumbu dan Sudut Kristalografi..................................

............................................................................................ 65 viii ............................................................. 54 3..........................................18 Membulu.............................................................. 56 3.......................23 Stalaktit............................................25 Kilap Pada Mineral....................................................................... 60 3.......................................................................................................19 Mamillary.............................3................ 54 3.. 56 3.......................................................... 54 3.............................................................................................................................................. 55 3.........13 Bladed.........................................16 Mendaun...............................................................15 Membata.....................................................20 Membulat........21 Membulat Jari............................................................................27 Goresan Pada Mineral...........................................22 Granular............ 53 3........................24 Mengginjal...28 Pecahan Pada Mineral................................................................................................................................................ 56 3.............................................................14 Memapan.................... 57 3................. 53 3......................................... 54 3............17 Memencar........................ 55 3........................................................ 55 3............................................

..................................3 Skala Keras Mohs................. DAFTAR TABEL 2............................................1 Penggambaran 7 Sistem Kristal................................ 59 ix ..... 16 2..................................2 Penentuan Kelas Simetri Menurut Herman Mauguin Dan Schoenflish........ 18 2.........