You are on page 1of 28

NORVEŠKI

Pravila
1. Kada o stoji ispred duplih suglasnika čita se kao å ( Odnosno srpsko o) : kommer, sommer
2. g ispred samoglasnika čita se kao j : geit, gift
3. U pozajmicama g ispred samoglasnika čita se kao š: gilo, generell
4. Čita se kao aj: - ei : vei, lei, sei, leilighet
- ai: kai, hai, mai
- øy: bøye, gøy, fornøyelse
- au: au, sau, maur, Australia, euro, Europa
5. kj, ki, ky se čitaju kao ś: kjøre, kirke, kysse
6. skj, sj, sk se čitaju kao š kada se nalaze ispred i, y, ei, øy : sjal, ski, sky, skøyter
7. ng se izgovara kroz nos: sang, mange, ting
8. g ispred j se ne čuje s tim što ima izuzetaka
9. g u pridjevskom sufiksu -ig, -lig s ne čuje : mulig, rolig
10. Glagol je uvjek na drugom mjestu u rečenici
11. Upitne rečenice mogu biti sa upitnom riječju na početku i sa glagolom na početku.
12. Upitne riječi počinju sa hv , pritom se h ne čuje
13. Nå može biti na početku ili na kraju rečenice.
14. rs se čita kao š
15. u se čita kao labijalizovano u, u svim slučajevima osim kada stoji ispred : kk, ks, kt, nk, ng, m, ff i tada
se izgovara kao srpsko u.
16. d se izgovara kao srpsko d ali:
- kada je na kraju riječi iza vokala (ne naznačenog) ne izgovara se : glad, god, blad
- d iza l i n se izgovara kao ll ili nn : kald, kaldt, vind, vinden
ali ima izuzetaka: alder, skulder, kunde
17. m na kraju riječi nikad se ne piše duplo iako je dugo : lam, dam, rom
- kada se doda nastavak za množinu ili odredi oblik m se duplira : lammet, dommen
18. tj se izgovara skoro kao kj
19. t se ne čuje u zamjenici det
20. sk na kraju riječi se čita kao sk
21. et - član moće biti ispred imenice: et land ili zaljepljen na nju: landet
land - ne određeni oblik množine
landene - određeni oblik množine
22. der se čita kao dar - znači tamo
her - znači ovde
23. u glavnoj rečenici ikke negacija je uvjek iza glagola
24. Hvor i Brasil kommer du fra - Iz kog grada u Brazilu dolaziš
25. Da znači Tu

Upitne riječi
1. hva - šta, kako , koliko (šta) košta
2. hvor - odakle, gdje , koliko mnogo
3. hvem - ko, kome
4. hvorfor - zašto
5. hvilken - koji, koja - muški rod
6. hvilke - koje, koja - množina
7. hvilket - srednji rod
8. hvordan - kako
9. når - kada
Veznici
og - prevodi se kao i ili kao a
eller - prevodi se kao ili

Predlozi:
på - prevodi se kao na ili kao u
i - predlog za mjesto

Dette - znači ovo je kada je nešto blizu


Det - znači ovo je kada je nešto daleko
Det na početku rečenice ima funkciju subjekta npr:
Det sitter noen ellever ( neodređeni oblik množine) i klassen - Nekoliko učenika sjedi u razredu
Kada je imenica neodređenog oblika det je uvjek na prvom mjestu u rečenici

Na upitnu riječ vorfor - zašto , odgovor je uvjek fordi - zato što, zbog toga, što, jer

Jedno od pravila kada upotrebljavamo predlog nå i negaciju ikke :


- Han bor i Bergen nå ? Živi li on sad u Bergenu?
- Nå bor han ikke Bergen. On sad ne živi u Bergenu.

Iza brojeva uvjek ide neodređena množina.

U određenom obliku jednine srednji rod, t na kraju riječi se ne čuje.

Til - znači : do, u, na, k(a), za

Važno pravilo:
- Svaka imenica ima 4 oblika:
1. Neodređeni oblik jednine : en familie
2. Određeni oblik jednine: familien
3. Neodređeni oblik množine: familier
4. Određeni oblik množine: familiene

1. Imenice muškog roda u neodređenom obliku jednine imaju ispred član en


U određenom obliku jednine en se lijepi za imenicu na kraju
U neodređenom obliku množine en prelazi u er ( na kraju riječi)
U određenom obliku množine prelazi u ene ( na kraju riječi)

2. Imenice ženskog roda u neodređenom obliku jednine imaju ispred član en ili ei
Kad je ispred član en sve je isto kao i kod muškog roda
Kad je ispred član ei u određenom obliku jednine prelazi u a
U neodređenom obliku množine prelazi u er ( na kraju riječi)
U određenom obliku množine prelazi u ene

3. Imenice srednjeg roda u neodređenom obliku jednine imaju ispred član et


U određenom obliku jednine et se lijepi na kraju imenice
U neodređenom obliku množine et prelazi u er ( na kraju riječi)
Izuzetak: postoje imenice srednjeg roda koje u neodređenom obliku množine ostaju iste, to jest nemaju
član et ili er ni na početku ni na kraju riječi : mange, brev
U određenom obliku množine prelazi u ene ( na kraju riječi)
Jednina Množina
neodređeni oblik određeni oblik neodređeni oblik određeni oblik
Muški rod en avis avisen aviser avisene
en kopp koppen kopper koppene
Ženski rod ei skrive skriva skriver skrivene
ei flaske flaska flasker flaskene
Srednji rod et eple eplet epler eplene
et flaske flasket flasker flaskene
Srednji rod izuzeci et brev brevet brev brevene
et glass glasset glass glassene

Pronommen : Den, Det , De


Zamjenjuju subjekat ili zamjenicu

1. Za muški rod se koristi Den :


Hvor er koppen? Den står på bordet.

2. Za ženski rod se koristi Den:


Hvor er flaska? Den står på bordet.

3. Za srednji rod se koristi Det:


Hvor er glasset? Det står på bordet

4. Za množinu se koristi De:


Hvor er glasse? De står på bordet.

Jednosložne imenice srednjeg roda ( imenice koje imaju jedan samoglasnik) u neodređenom obliku množine
ne dobijaju nastavak:
Jednina Množina
neodređen oblik određen oblik neodređen oblik određen oblik
et barn barnet barn barna
et egg egget egg eggene

 Najčešće su konkretne imenice ženskog roda ( označavaju ono što je opipljivo : stvari, bića)
 Apstraktne imenice ( označavaju ono što se ne može opipati: osjećanja, prirodne i društvene pojave
npr. tuga, sreća, radost ) su najčešće muškog roda.
 Riječi koje se završavaju nastavcima: else, sing, sjon, dam, het su muškog roda
 Riječi koje se završavaju na sig, ukom, ing su ženskog roda.
 Imenice koje označavaju zanimanja i nacionalnost, a završavaju se na er su muškog roda. Ove
imenice u neodređenom obliku množine dobijaju nastavak e a u određenom obliku množine nastavak
ne.
 Riječi sa nastavkom ri su srednjeg roda npr. et bakeri
 Riječi koje se završavaju na skap su takođe srednjeg roda. Izuzeci su apstraktne imenice.
en kunnskap
 Gradivne imenice su takođe srednjeg roda: blod - krv, sølv - srebro, vann - voda, mel - brašno,
sukker - šećer, salt - so, kjøtt - meso
Izuzeci: melk - mlijeko ( ženski rod) , vinø - vino, kaffe - kafa ( muški rod)

Imenice koje se završavaju na el ili er se najprije sažimaju pa im se tek onda dodaju nastavci:
-er - za neodređeni oblik množine
-ene- za određeni oblik množine
Imenice koje imaju nastavak er, a označavaju osobe ( njihovu nacionalnu pripadnost ili zanimanje) u
neodređenom obliku množine imaju nastavak e, a u neodređenom obliku množine nastavak ne.
Primjer:

Jednina Množina
neodređen oblik određen oblik neodređen oblik određen oblik
en serber serberen serbere serberne
en baker bakeren bakere bakerne
en amerikaner amerikaneren amerikanere amerikanerne

Imenice muškog roda en ting i en feil nemaju nikakav nastavak u neodređenom obliku množine.
Primjer:

Jednina Množina
neodređen oblik određen oblik neodređen oblik određen oblik
en ting tingen ting tingene
en fail failen fail failene

Kada imamo neki pridjev ili opis ispred imenice onda je to neodređeni oblik imenice

Imenice koje se završavaju na et i er, a ne označavaju zanimanje ili nacionalnost sažimaju se, to jest gubi se
jedno e u neodređenom i određenom obliku množine.
Primjer:

Jednina Množina
neodređen oblik određen oblik neodređen oblik određen oblik
en nøkkel nøkkelen nøkkler nøkklene
en sommer sommeren sommrer somrene
en vinter vinteren vintrer vintrene

Beklager - izvinite .... upotrebljava se samo kada se izvinjavate


Unnskyld - izvinite.... upotrebljava se uvjek i kada se izvinjavate i kada nešto pitate
Både - og .....i - i
verken - eller .... niti - niti
enten - eller .....ili - ili

Modalni glagoli
må - morati + infinitiv bez infinitivne oznake å
kan - moći
skal - trebati
vil - željeti
prezent + infinitiv
må + være

Jeg må være presis - Moram da budem precizan


Nå jeg skal på norskkurs - Sada idem na kurs norveškog

Norvežani posle modalnog glagola infinitiv često izbacuju


Primjer:
- Han skal gå i kiosken (On treba ići do kioska)- Han skal i kiosken (On treba do kioska)
- Jeg må dra til tannlegen (Ja da idem kod zubara) - Jeg må til tannlegen (Moram kod zubara)
- Hun vil reise til USA (Ona želi da putuje u USA) - Hun vil til USA (Ona želi u USA)
Uz glagole kretanja ide član dit

Buduće vrijeme se gradi od skal + infinitiv bez oznake å:


Jeg skal rise til Norge. - Putovaću u Norvešku.
Skal dere kjøpe leilighet? - Hoćete li kupiti stan?
Umjesto skal može i vil

ut - ute - napolje, izaći


Han skal ut (On izlazi) - Han er ute ( On je izašao)

inn - inne - unutra, ući


Han går inn (On ulazi) - Han er inne ( On je ušao)

opp - oppe - gore, peti se, popeti se


Han skal opp(On će gore) - Han er oppe ( On je gore)

ned - nede - dolje, spuštati se


Han vil ned(On želi dolje) - Han er nede (On je dolje)

hjem -kući ; hjemme- kod kuće


Har går hjem(On ide kući) - Han er hjemme (On je kući)

dit - der - tamo


Han går dit ( On ide tamo) - Han er der ( On je tamo)

hit - her - ovde


Han kommer hit (On dolazi ovamo) - Han er her (On je ovde)

legge - liger - nalaziti se ( staviti nešto ) u horizontalnom položaju

sette - sitter - nalaziti se (staviti nešto) u vertikalnom položaju

Riječi i fraze
Å høre på radio - slušati radio
så - onda
å ringer til noe- pozivati nekoga
når - kada
halv - pola
kunder - mušterije
fri - slobodan
å møte - sresti
kommer for sent - kasniti
Ingenting takk - ništa hvala
For tidlig - prerano
morsomt - smješan, zabavan
skål - živjeli
servitøren - konobar
tid på dagen - vrijeme dana
Godt å vite - dobro je znati
Å være presis - biti precizan
Sent eller litt for tidlig - kasnije ili malo ranije
Imenice
Neodređeni oblik imenice - upotreba sa i bez člana
Upotreba imenice sa članom
1. Kada je značenje imenice neki- bilo koji ili neki- jedan primjerak:
- Kan jeg låne en penn? - Mogu li da pozajmim jednu olovku

2. Kada govorimo o nekom određenom primjerku - o nekoj određenoj osobi ako je to nova informacija u
rečenici:
- Jeg har kjøpt en penn til deg - Kupio sam ti jednu olovku
- Jeg kjenner en svenske - Poznajem jednog šveđanina

Upotreba neodređenog oblika imenice bez člana


1. Član se ne koristi ispred nebrojivih imenica:
- Jeg liker ikke snø - Ne volim snijeg
- Jeg har kjøpt smor og kaffe - Kupila sam puter i kafu

2. Kada je imenica u funkciji predikativa tj. kada opisuje subjekt, (najčešće iza glagola være i bli) i govorimo
kojoj grupi subjekt pripada ( vjera, nacionalnost, profesija):
- Han er politiker - On je političar
- Han er muslim - On je musliman
- Han er engelskmann - On je englez

3. Kada su glagol i imenica povezani u jednu cjelinu, frazu imenica u tom slučaju ne označava neki
konkrtetan primjerak:
- Du kan ta buss dit - Možeš uzeti autobus do tamo
- Skal dere kjøpe leilighet? - Hoćete li kupiti stan?

4. Imenica je u neodređenom obliku iza riječi koje označavaju količinu (tzv. kvantifikatori ; U njih spadaju
osnovni brojevi):
-mange, mye, noen, noe, all, ingen, hver
mange jenter- mnoge djevojke
all mat - sva hrana
tre gutter- tri dječaka

Određeni oblik imenice

1. Koristi se kada osoba kojoj se obraćamo zna o čemu govorimo


- Jeg skal i butikken - Ja ću u prodavnicu ( prodavnica u kojoj obično kupujemo)
- Jeg har vondt i hodet - Imam glavobolju ( radi se o mojoj glavi)
Uvjek kada govorimo o djelovima svog tijela koristimo određeni oblik

2. Kada nešto spominjemo drugi put


- Hun har ei datter. Dattera heter Lise - Ona ima ćerku. Ćerku po imenu Lisa.
To ne važi samo kada se ista riječ ponavlja, već i kada znamo o čemu se radi na osnovu onoga što je već
rečeno
-De har kjøpt ny leilighet(neodređeni oblik). Kjøkkenet(određeni oblik) (i leiligheten se podrazumjeva) er stort,
men badet er ganske lite.
- Oni su kupili stan. Kuhinja je velika, ali kupatilo je prilično malo.

3. Neki geografski pojmovi uvijek stoje u određenom obliku:


- Maldivene- Maldivi; Karpatene-Karpati ; Atlanterhavet-Atlantik ; Nordpolen- Sjeverni pol
4. Neki opštepoznati pojmovi su obično u određenom obliku:
-Jorda - Zemlja ; Månen - Mjesec ; Sola - Sunce

5. Imenice su u određenom obliku kada stoje iza pokaznih zamjenica : den, det, de, denne, dette, disse
-Dette huset - Ova kuća
-Denne boka - Ova knjiga
-Disse husene - Ove kuće
-Det huset - Ona kuća

Muški rod: Denne - Ovaj Den - Onaj


Ženski rod: Denne - Ova Den - Ona
Srednji rod: Dette - Ovo Det - Ono
Množina: Disse - Ove, ovi De - One, oni

Ispred til je ujek određeni oblik imenice


-Denne, dette, den, det - ide uz imenicu određenog oblika jednine
-De, disse - ide uz imenicu određenog oblika množine

Posle vilke ide imenica neodređenog oblika množine


Posle brojeva ide neodređena množina
Posle mange ide neodređena množina
Posle alle ide određena množina
Ako je imenica ispred pridjeva onda je ona u određenom obliku
Ako je imenica iza pridjeva onda je ona u neodređenom obliku

Genitiv
Genitivom se izražava pripadnost.
Genitiv se dobija tako što se na imenicu doda nastavak -s. Ako se imenica već završava na s dodajemo samo
apostrof.
Genitivni nastavak -s , se može dodati i na neodređeni i na određeni oblik imenica:
-Peters bil ( Peterov auto)
-Sveits' hovedstad (glavni grad Švajcarske)
-Skolens elever (Učenici škole)

Imenica je uvjek u neodređenom obliku iza genitiva!

Genitiv se koristi i u nekim vremenskim izrazima:


- to ukers ferie (dvonedeljni odmor)
- trårs utdanning (trogodišnje obrazovanje)

Takođe kao genitiv se koristi i sledeće:


-Teresa har en leilighet. Teresas leilighet er ren. Leiligheten til Teresaer.
genitiv genitiv - često se koristi
Iza til ide imenica u određenom obliku
Pridjevi
Osnovni oblik pridjeva isti je i za muški i za ženski rod.
Za srednji rod na osnovni oblik dodaje se nastavak -t.
Za množinu na osnovni oblik pridjeva doda je se nastavak -e.

Muški rod Genseren er pen fin gul varm


Ženski rod Jakka er pen fin gul varm
Srednji rod Skjerfet er pent fint gult varmt
Množina Vottene er pene fine gule varme

Pridjevi koji se završavaju na -ig , -isk, -i, -t i oni koji označavaju nacionalnost ili zanimanje ne dobijaju
nastavak -t u srednjem rodu.
ig isk nacionalnost -
zanimanje
Muški rod en billig bil en praktisk bil en tysk bil
Ženski rod ei billig dør ei praktisk dør ei tysk dør
Srednji rod et billig hus et praktisk hus et tysk hus
Množina billige hus praktiske hus tyske hus

Pridjevi koji imaju samo jedan vokal i sa njim se završavaju dobijaju u srednjem rodu dva t: -tt

Muški rod en ny bil en blå bil


Ženski rod ei ny kåpe ei blå kåpe
Srednji rod et nytt hus et blått hus
Množina nye gardiner blåe hus

Pridjevi koji se završavaju na -e, ostaju nepromjenjeni ( u svim formama)

Muški rod en moderne bil


Ženski rod ei moderne kåpe
Srednji rod et moderne hus
Množina moderne gensere

Pridjevi koji se završavaju na -en, -er, -el , u množini se sažimaju ( gubi se jedno -e) a dodaje se -e na kraju
riječi:
en, er, el Muški rod Ženski rod Srednji rod
jednina en åpen bil ei diger kake et gammelt hus
množina åpne dører digere fjell gamle venner

Određen oblik pridjeva


1. Pridjev stoji u određenom obliku kada stoji ispred imenice određenog oblika. Tada pridjev dobija nastavak
-e i određeni pridjevski član ispred sebe:
- Han har ny klokke - On ima novi sat
- Den nye klokka er dyr - Novi sat je skup
Ovo se zove dvostruka određenost ( i pridjev i imenica su u određenom obliku)

U nekim slučajevima možemo imati pridjev u određenom obliku uz imenicu u neodređenom obliku. Obično
su u pitanju imena :
- Det hvite hus - Bijela kuća
ili u formalnom jeziku:
- Den norske regjering - Norveška vlada
2. Pridjev je u određenom obliku iza riječi koje izražavaju pripadnos, imenica u genitivu i prisojnih
zamjenica pri čemu imenica ostaje u neodređenom obliku:
- Peters nye bil. - Peterov novi automobil
- Hans nye bil - Njegov novi automobil

Određeni oblik pridjeva


Pridjev stoji u određenom obliku kada stoji ispred imenice određenog oblika.
Iza člana: den, det, de, denne, dette, disse:
- Den fine bilen - Lijep automobil
- Det store huset - Velika kuća
- De gule eplene - Žute jabuke

Iza imenica u genitivu, pri čemu imenica ostaje u neodređenom obliku


- Piters nye bil - Piterov novi automobil
Piters - imenica u genitivu
nye - određeni oblik pridjeva
bil - neodređeni oblik imenice

Iza prisvojnih zamjenica : min, mi, mitt... , pri čemu imenica ostaje u neodređenom obliku
- Min nye bil - Moj novi automobil
- Mitt gamle hus - Moja stara kuća.

U nekim predloškim izrazima


I hele dag - Cijelog dana
Med største forøyelse - Sa najvećim zadovoljstvom

Iza frste - prvi; neste - sledeći; siste - poslednji; samme - isti

Neodređeni oblik pridjeva


Koristi se :
1) Kada pridjev nema ispred sebe član : den, det, de, denne, dette, disse
- Stor bil - Veliki automobil
- Grønt hus - Zelena kuća

2) Iza neodređenog člana : en, et, ei


- en stor bil - neki stari automobil
- et hvitt hus - neka bijela kuća

3) Iza ikke, noen / ingen (nijedan / nikakav) ,


iza hver (svaki) : Hver fin bil (Svaki lijep auto), Hvert fin hus (Svaka lijepa kuća)
iza noe (nešto) : Noe godt øl ( Nešto dobrog piva)
iza all / alt ( sav, sva, svo, sve) : all ny snø ( svaki novi snijeg)

4) Kada pridjev stoji iza glagola tj. dio je predikta slaže se sa imenicom u rodu i broju i uvjek je neodređen :
- Bilen er stor - Auto je star
- Huset er fint . Kuća je lijepa
- legen er pen×(e)
Pridjevi sa posebnom podjelom
lit, liten, lita, lite - mali

Muški rod Ženski rod Srednji rod


Neodređena jednina en liten gutt ei lita jente et lite barn
Određena jednina den lille gutten den lille jenta det lille barna
Neodređena množina små gutter små jenter små barn
Određena množina de små guttene de små jentene de små barna

anet - drugi( redni broj)

Muški rod Ženski rod Srednji rod


Neodređena jednina en annen gutt ei anna jente et annet barn
Određena jednina den andre gutten den andre jenta det andre barnet
Neodređena množina andre gutter andre jenter andre barn
Određena množina de andre gutene de andre jentene de andre barna

Pridjevi koji se završavaju na dupli suglasnik u srednjem rodu gube jedan suglasnik a u množini ne gube

Muški rod grønn


tykk
Ženski rod grønn
tykk
Srednji rod grønt
tykt
Množina grønne
tykke

Pridjevi koji se ne mjenjaju


bra - dobar
gratis - besplatan
stille - tih
kry - nadmen, hvalisav
stakkers - jadan, bijedan
tro - vjeran
sky - lukav
sjalu - ljubomoran
avsides - udaljen
alene -
moderne - moderan
+ svi pridjevi koji se završavaju na e

Jo! - znači Da i koristi se kao odgovor na pitanje sa negacijom.

Direktan i indirektan govor


Zavisne i nezavisne rečenice

Hun sier at hun er syk. - On kaže da je on bolestan.


Hun sier- glavna rečenica
at - veznik
hun er syk - zavisna rečenica

Zavisna rečenica stoji iza glavne rečenice i počinje veznicima


da - kada, onda
når - kada
at - da
om - da li
hvis - ako
som - kao, koji
fordi - zato što
derfor - zbog toga, stoga, zato
siden - pošto
etersom - budući da
slik at - tako da
selv om - iako

Kada je zavisna rečenica ispred glavne rečenice tj. na prvom mjestu iza nje pišemo zarez a zatim inverziju u
glavnoj rečenici:
Da han kom hit, var det snø - Kada je on došao ovde, bilo je snijega.
var-glagol
snø - subjekt

Zavisno izjavne rečenice počinju veznikom At što znači Da


-U zavisnoj rečenici ide, normalan red riječi ( subjekat pa predikat)

Zavisno upitne rečenice počinju veznikom Om što znači Da li


-Jon spør mamma: "Kjøper du sjokolade?" - direktan govor
Jon pita mamu:"Da li si kupila čokoladu?"
-Jon spør om hun kjøpe sjokolade? - indirektan govor
Jon pita da li je kupila čokoladu?

U indirektnom govoru pretežno se koriste zamjenice!!!


- Marko spør:" Er det varmt ute?" - Marko pita: "Da li je vruće napolju?"
- Marko spør om det er varmt ute?- Marko pita da li je napolju toplo?

- Vanesa spør Milos: "Kommer du i morgen?" - Vanesa pita Miloša: "Da li ćeš doći ujutru?"
- Vanesa spør Milos om han kommer i morgen? - Vanesa pita Miloša da li će doći ujutru?

Rečenični adverbijali
To su prilozi koji modifikuju značenje cijele rečenice:
ikke- negacija
aldri - nikada
altid - uvijek, stalno
ofte - često
nok- dovoljno
vel- dobro
visst- sigurno
...

Rečenični adverbijali u nezavisnoj rečenici stoje iza glagola ili između pomoćnog i glavnog glagola
Rečenični adverbijali u zavisnoj rečenici stoje ispred cijelog glagola.
- Jeg sier: " Jeg kommer ofte for sent!" - iza glagola
Ja kažem:" Ja često kasnim"
- Jeg sier at jeg ofte kommer for sent.- ispred glagola
Ja kažem da ja često kasnim.

- Anne sier: "Jeg snakker ikke med Bihang!"- Ana kaže " Ja nikad nisam govarila sa Bihang!"
- Anne sier at hun ikke snakker med Bihang. - Ana kaže da ona nikada nije govorila sa Bihang.
- Pablo forteller: "Gloria er pen." - Pablo kaže : "Glorija je lijepa".
- Pablo forteller at hun er pen. - Pablo kaže da je ona lijepa

- Misa forteller: "Jeg skal aldri reise til Norge." - Miša kaže :"Ja nikada neću otići u Norvešku."
- Misa forteller at hun aldri skal reise til Norge. - Miša kaže da nikada neće otići u Norvešku.

- Milan spør: "Har du det bra på norskkurset?" - Milan pita:" Da li si dobar na kursu norveškog?"
- Milan spør om jeg har det bra på norskkurset. - Milan pita da li sam dobar na kursu norveškog.

Derfor - Fordi
Derfor - zato
Fordi - zato što

- Hun fryser. Hun vil gå på kafe. - On se smrzava. On želi da ide u kafić


- Hvorfor vil han gå på kafe? - Zašto on želi da ide u kafić?
- Fordi han fryser. - Zato što se smrzava

- Hun vil gå på kafe fordi han fryser. - On želi ići u kafić zato što se smrzava.

Na pitanje Hvorfor ...- odgovor je uvjek Fordi...

Posle fordi u rečenici ide subjekat pa glagol.

-Hun fryser. Derfor vil han gå på kafe - On se smrzava. Zato želi ići u kafić.

Posle derfor u rečenici ide glagol pa subjekat.

Glagoli
Imperativ - zapovjedni način

Imperativ se gradi kada se od infinitiva oduzme e. Glagol u imperativu stoji na početku rečenice.

Infinitiv: Du må huske votter! Imperativ: Husk votter!- Zapamti rukavice!(Ne zaboravi rukavice)
Du må ikke skrive her! Ikke skriv her! - Ne piši ovde!

Infinitivna osnova se dobija kada se od infinitiva oduzme e.


å koste - infinitiv
kost - infinitivna osnova

Preterit - prošlo vrijeme


Preterit se gradi tako što se na infinitivnu osnovu dodaju određeni nastavci.
1) Kada se infinitivna osnova završava na kratak samoglasnik i dug suglasnik dodaje se nastavak et.
infinitiv prezent preterit
å koste koster kostet
å vaske vasker vasket
2) Kada se infinitivna osnova završava na dug samoglasnik i jedan suglasnik (bezvučni suglasnik p, t, k, f, s)
dodaje se nastavak te.
infinitiv prezent preterit
å spise spiser spiste

3) Kada se infinitivna osnova završava na dug samoglasnik i zvučni suglasnik r, b, d, g, v, ei dodaje se


nastavak de.
infinitiv prezent preterit
å veie veier veide
å gjøre å gjør gjørde

4) Kada se infinitivna osnova završava na ista slova kao infinitiv dodaje se dde.
infinitiv prezent preterit
å bo bor bodde
å ha har hadde

5) U petu grupu spadaju nepravilni glagoli.

For - za i Siden- od - se koriste uz preterit i izražavaju određeni trenutak


Da - tada (prošlost) , uz Da koristimo preterit.

Kada u rečenici imamo određene predloške odredbe (priloge za vrijeme ) koristimo preterit. To su:
- Da - prošlost
- i går - juče
- i forrige uke - prošle nedelje
- for to år siden - prije dvije godine
- i fjor - prošle godine
- i morges ( tidlig dag) - jutros ranije
- i går morges - juče ujutru
- i går kveld - sinoć
- i forgårs - prije 2 dana , prekjuče
- i natt - noćas

Futur - buduće vrijeme, budućnost

Futur, odnosno buduće vrijeme se gradi:


1) skal + ifninitiv ( za namjeravanje, planiranje buduće radnje) :
- Jeg skal reise til Beograd i morgen. - Sjutra ću putovati za Beograd.
- De skal flytte til neste uke. - Oni hoće da presele do sledeće nedelje.
- Hva skal dere gjøre etterpå? - Šta ćete raditi posle?

Ako je glagol kretanja koji se podrazumjeva on se može izostaviti:


- Hvor skal du? - Gdje ćeš?
- Jeg skal (gå) hjem. - Idem kući.
- De skal (gå) på kino i kveld. - On će ići u bioskop večeras.

2) vil + infinitiv ( za izražavanje očekivane buduće radnje, iza koje ne stoji nikaka namjera ili plan)
- Det vil sikkert bli pent vær i morgen. - Vjerovatno će biti lijepo vrijeme sjutra.
- Du vil forstå det senere. - Razumjećeš to kasnije.
- Jeg vil fortelle deg alt om det. - Ja želim (hoću) da ti ispričam sve o tome.

vil može da se zamjeni sa kommer til å :


- Det vil regne snart. -
- Det kommer til å regne snart - Uskoro će padati kiša.
- Hun kommer sikkert til å bli sint - Sigurno će se naljutiti.

3) Prezent se takođe koristi da označi budućnost, često u rečenicama čiji glagol označava neku promjenu ili
prelaz:
- Hun kommer på besok snart( skal komme) - Ona dolazi uskoro u posjetu ( će doći)
- Det blir pent vær i morgen (vil) - Dolazi lijepo vrijeme sjutra (biće)
- Vi flytter til neste år (skal flytte) - Selimo se sledeće godine ( slijećemo)

Priloške odredbe za vrijeme koje se koriste uz (za) futur su:


senere- budućnost
i morgen - sjutra
i neste uke - sledeće nedelje
om tre dager - za tri dana
om to år - za dvije godine
i morgen tidlig - sjutra rano (sjutra ujutru)
i morgen kveld - sjutra uveče
i morgen natt - sjutra u noć
i overmorgen - prekosjutra

Perfektum - Perfekat
Perfekat se gradi od prezenta pomoćnog glagola ha i participa perfkta
1. Grupa
U prvoj grupi perfekat je isti kao i preterit samo što ima pomoćni glagol har. Znači ako se infinitivna osnova
završava na dupli suglasnik ili na dva suglasnika, na nju se dodaje nastavak et.
infinitiv prezent preterit perfektum
å rydde rydder ryddet har ryddet
å vaske vasker vasket har vasket

2. Grupa
Druga grupa je grupa kada se infinitivna osnova yavråava na jedan suglasnik u pretitiu se dodaje nastavak te.
Perfekat se dobija kada od preterita oduzmemo poslednje e.
infinitiv prezent preterit perfektum
å betale betaler betalte har betalt
å glemme glemmer glemte har glemt
å spøre spør spurte har spurt

3. Grupa
Treća grupa je grupa gdje se infinitivna osnova završava na suglasnike r, b, d, g, v, ei. U preteritu se dodaje
nastavak de.
Perfekat se gradi tako što se od preterita oduzme poslednje e.
infinitiv prezent preterit perfektum
å leve lever levde har levd
å prøve prøver prøvde har prøvd
å gjøre gjør gjorde har gjort
gjøre - nepravilan glagol

Kada imamo i koristimo perfekat

4. Grupa
Četvrta grupa je grupa gdje je infinitivna osnova ista kao infinitiv. U preteritu se dodaje nastavak dde.
Perfekat se gadi tako što se od preterita oduzme poslednje e.

infinitiv prezent preterit perfektum


å bo bor bodde har bodd
å snø snør snødde har snødd
å ha har hadde har hatt

Når se koristi uz preterit.


Hvor lange - se koristi uz perfekat
I - se koristi uz perfekat

Nå - sadašnjost
i dag - danas
i mores - jutros
i denne uka - ova nedelja
i kveld - večeras
i år - godina
i natt - ove noći
i vinter - ove zime

Glagoli u kratkim odgovorima


Na određene upitne rečenice možemo dati i kratak odgovor

1) Kada pitanje počinje modalnim glagolom u kratkom odgovoru koristićemo modalni glagol.
Pitanje: -Skal du på ferie?
Normalan odgovor: - Ja, jeg skal på ferie.
Kratak odgovor: - Ja, det skal jeg.

2) Kada pitanje počinje pomoćnim glagolom å være i å ha u kratkim odgovorima koristićemo te glagole.
Pitanje: Er det et hotell der?
Normalan odgovor: Ja, det er et hotell der.
Kratak odgovor: Ja, det er det.

Pitanje: Har du billett?


Normalan odgovor: Ja, jeg har billett.
Kratak odgovor: Ja det har jeg.

3) Kada upitna rečenica počinje nekim drugim glagolom u kratkom odgovoru upotrebljavamo gjør.
Pitanje: Går det buss dit?
Normalan odgovor: Ja, det går buss dit.
Kratak odgovor: Ja, det gjør det.

Pitanje: Liker du blues?


Normalan odgovor: Ja, jeg liker blues.
Kratak odgovor: Ja, det gjør jeg.

Neka pravila:
 U rečenici posle glagola u prezentu ide infinitiv sa infinitivnom oznakom å ako nema modala. Ako
ima modala odnda ide infinitiv bez infinitivne oznake å.
 Kada je subjekat imenica koja stoji iza glagola riječ ikke dolazi ispred imenice
 Ikke ide iza zamjenice a ispred imenice
 Uz om ide imenica u određenom obliku
 Iza hvilken ide neodređena jednina imenice

Refleksivne zamjenice
jeg - meg - mene
du - deg - tebe
hun - seg - sebe
han - seg - sebe
vi - oss - nas
dere - dere - vas
de - seg - sebe

Jeg må ta på meg varme klær - Ja moram obući na mene ( sebe) toplu odjeću.
Du må ta på deg varme klær - Ti moraš obući na tebe ( sebe) toplu odjeću.
Han må ta på seg varme klær. - Ona mora obući na sebe toplu odjeću
Han må ta på seg varme klær. - On mora obući na sebe toplu odjeću
Vi må ta på oss varme klær. - Mi moramo obući na nas ( sebe) toplu odjeću.
Dere må ta på dere varme klær - Vi morate obući na vas ( sebe) toplu odjeću.
De må ta på seg varme klær.- Oni moraju obući na sebe toplu odjeću.

- å ta på seg - obući na sebe


- å ha på seg - imati na sebi

Objektform - objekatske zamjenice


jeg - meg - mene
du - deg - tebe
han - ham - njega
hun - henne - nju
den - den -
det - det -
vi - oss - nas
dere - dere - vas
de - dem - njih

Jeg liker Peter. Peter liker meg - Ja volim Petra. Petar voli mene.
Du er snill. Jeg liker deg - Ti si lijepa. Ja volim tebe
Han er i barnehagen. Grete henter ham - On je u vrtiću. Greta ide po njega.
Han går på skolen. Dinn leger mat til henne. - Ona ide u školu. Fin sprema hranu za nju.
Hvor er koppen? Dener på bordet. Jeg henter den. - Gdje je šoljica? Ona je na stolu. Ja uzimam nju.
Hvor et glasset? Det er i skapet. Jeg henter det - Gdje je čaša? Ona je u ormaru. Ja dnosim nju.
Vi bor i Fauske. Kommer du til oss? - Vi živite u Fausku. Dolažiš li ti kod nas?
Hører dere ikke. Jeg snakker til dere. - Ne čujete. Ja pričam sa(o) vama.
De gjør lekser. Vi hjelper dem - Oni rade lekcije. Mi pomažemo njima.
Red riječi
-Kada imamo før ili etter na početku rečenice red riječi je sledeći:
Før frokost dekker Hanne bordet. - Za doručak Hana postavlja sto
Etter frokost rydder Grete bordet. - Posle doručka Greta rasprema sto

- Kada imamo Først il Så ili Etterpå red riječi je sledeći:


Først lager de mat. Så spiser de.
Først lager de mat. Etterpa spiser de.
Prvo pripremite hranu. Pa je pojedite.

- Ako su før i etter na početku rečenice iza njih ide subjekat pa glagol.
- Ako su først, så, etterpå na početku rečenice iza njih ide glagol pa subjekat.

Preposisjoner - predlozi
Melom - između..................Musa er melom hyllene. Miš je između polica
Bak - iza..............................Musa er bak hvila. Miš je iza police
Under - ispod......................Musa er under hylla. Miš je ispod police
Over - iznad.........................Musa er over hylla. Miš je iznad police
Ved siden av - pored..........Musa er ved siden av hylla. Miš je pored police
Foran - ispred......................Musa er foran hylla. Miš je ispred police
På - na.................................Musa er på hylla. Miš je na polici
i - u.......................................Musa er i skåla. Miš je u činiji

Lyst til / lyst på


Lyst til + verb
Lyst til koristimo kada imamo želju da nešto uradimo ( želju za nekom radnjom)

Han har lyst til å dra hjem - On želi da ide kući


Han har lyst til å lese avisen. - On želi da čita novine

Lyst på + supstantiv
Lyst på koristimo kada imamo želju za nečim ( hranom, pićem, odjećom, obućom...)

Hun har lyst på en genser -Ona želi džemper


Hun har lyst på kaffe - Ona želi kafu.
Hun har lyst på noe å spise - Ona želi nešto za jelo.

Glagoli kretanja
Glagoli kretanja å gå, å dra, å reise kada stoje iza modalnih glagola mogu da se izostave
- Han skal gå i kiosken - On hoće da ide do kioska
- Han skal i kiosken - On hoće do kioska

- Jeg må dra til tannlegen - Ja moram ići kod zubara


- Jeg må til tannlegen - Ja moram kod zubara

- Hun vil reise til USA - On želi da putuje za USA


- Hun vil til USA - On želi za USA
Eiendomspronomen - prisvojne zamjenice
jeg du han hun vi dere de
Ženski mi di hans hennes vår deres deres
rod
Muški min din hans hennes vår deres deres
rod
Srednji mitt ditt hans hennes vårt deres deres
rod
Množina mine dine hans hennes våre deres deres

Prisvojne zamjenice mogu da stoje ispred imenice. Kada stoje ispred imenice onda je imenica neodređenog
oblika.
- hans bror - njegov brat
- mine venner - moji prijatelji
- vårt hus - naša kuća
- mitt hus - moja kuća
- Dette er min bil - Ovo je moj automobil
- Det er mitt hus - Ono(To) je moja kuća

Kada prisvojne zamjenice stoje iza imenice imenica je onda određenog oblika
-Her er bilen min- Ovo je moj automobil - Bilen er min - Automobil je moj
-Her er huset mitt- Ovo je moja kuća - Huset er mitt - Kuća je moja

Mange - mnogo
Mange se koristi uz brojive imenice u množini
-Kari kjøper mange epler- Kari kupuje mnogo jabuka
Pitanje: Hvor mange epler...?
Odgovor: Tre epler

Mye - mnogo
Mye se koristi uz brojive imenice (gradivne i zbirne) u jednini
-Ola kjøper mye kjøtt- Ola kupuje mnogo mesa
Pitanje: Hvor mye kjøtt....?
Odgovor: Tre kilo kjøtt.

Određenost i neodređenost imenica


Neodređen oblik imenice
Uz sledeće riječi (iza sledećih riječi) imenica se koristi u neodređenom obliku:
1. Hver - Hvert (svaki)
-Hvert dag - (neodređena jednina)
-Hver år -(neodređena jednina)

2. Hvilken, hvilket, hvilke -(koji, koje, koja)


-Hvilken dag (neodređena jednina)
-Hvilke dager (neodređena množina)

3. Noen (neki, nekoliko)


- Noen dager
4. Noe (nešto)
- Noe vann

5. Ingen (nijedan)
- Ingen dag
- Ingen dager

6. Ikke noe (nijedan nikakav)


- Ikke noe hus

7. Mange (mnogo)
- Mange dager

8.Mye (mnogo-nebrojivo)
- Mye mat

9.Flere (više)
- Flere doger

10. Mer ( više - nebrojivo)


- Mer mat

11. Litt (malo)


- Litt mat

12. Få, noen få ( mali broj, nekoliko)


- (Noen) få elever

13. Iza brojeva


- To dager
- tusen kroner

14. Neste, første, siste, samme ( sledeći, prvi, poslednji, isti)


- Neste dag
- Første dag
- Siste måned
- samme time

15. Forrige (prošli)


- Forrige uke

16. Iza prisvojnih pridjeva


- Min stol
- Mitt bord
- Mine bilder
17. Iza genitiva na -s
- Peters stol
- Åges barn
Određeni oblik imenice
Uz sledeće riječi (iza sledećih riječi) imenica se koristi u određenom obliku:
1. Kada uz gore pomenute riječi u primjerima od 1 do 10 stoji predlog av u značenju od
- Mange av eplene
- Noen av eplene
- to av barna
- hvilken av filmene
- ingen av husene...

2. Den, det, de (taj, onaj)


- Den stolen
- Det bordet
- De husene

3. Denne, dette, disse ( ovaj)


- Denne stolen
- Dette bordet
- Disse husene

4. Ispred prisvojnih pridjeva


- Stolen min
- Bordet mitt
- Klærne mine

5. U genitivu sa predlogom
- Stolen til Pek
- Barna til Åge
- Prisen på kjolen
- Blomstene i skogen

6. Hele ( ceo, čitav)


- Hel dagen
- hele året

7. All, alt ( sav- količina)


- All maten
- Alt brødet

8. Alle ( svi - broj)


- Alle dørene stenges klokka...
- Alle dørene i huset er stengt

Komparativ i superlativ
Positiv - je osnovni oblik pridjeva npr.: pen, flink
Komparativ se gradi kada na positiv odnosno osnovni oblik pridjeva dodamo nastavak ere
Superlativ se gradi kada na positiv dodamo nastavak est

positiv komparativ superlativ


pen penere penest
lijep ljepši najljepši
flink flinkere flinkest
pametan pametniji najpametniji
Kod pridjeva koji se završavaju na lig i som u komparativu dodajemo ere a u superlativu st.

positiv komparativ superlativ


vennlig vennligere vennligst
prijateljski više prijateljski najviše prijateljski
morsom morsomere morsomst
smješan smješniji najsmješniji

Postoje i nepravilni oblici


positiv komparativ superlativ
god bedre best
dobar bolji najbolji
liten mindre minst
mali manji najmanji
ung yngre yngst
mlad mlađi najmlađi
lang langre langst
dug duži najduži
ille verre verst
loš gori najgori
stor større størst
velik veći najveći
gammel eldre eldst
star stariji najstariji
tung tyngre tyngst
težak teži najteži

Superlativ ima i određeni oblik


-Određen oblik superlativa se gradi tako što se ispred dodaju nastavci den, det, de ( denne, dette, disse), i
na kraju superlativa e.

- Han er den peneste gutten i klassen. - On je najljepši momak u razredu


- Dette er det peneste huset i gata. - Ovo je najljepša kuća u ulici.
- Vi kjøper de peneste klærne i butikken. - Kupujemo najljepšu odjeću u prodavnici.

Određeni oblik superlativa se koristi kada izdvajamo nekoga ili nešto


Kada imamo riječ enn što znači od uvijek koristimo komparativ

-Ali er penere enn Tor. - Ali je ljepši od Tora.

Kada imamo eller onda koristimo običan superlativ

- Hvem er penest, Ali eller Tor? - Ko je ljepši, Ali ili Tor?

Ponekad koristimo mer u komparativu i mest u superlativu.


mye - mnogo
mer - više
mest - najviše

- De er mer glad i indisk mat enn i norsk - Oni više vole indijsku hranu od norveške.
- Jeg føler meg mer norsk enn fransk - Ja se osjećam više norveški nego francuski
- Vi er mest glad i kinesisk mat. - Mi najviše volimo kinesku hranu
Uz brojive imenice:
tellelig komparativ superlativ
mange biler flere flest
mnogo slika više najviše
få biler færre færrest
malo auta manje najmanje
noen biler
neki auti
ingen biler
bez- nijedan

Uz nebrojive imenice:
utellelig komparativ superlativ
mye trafikk mer mest
mnogo, gust saobraćaj više najviše
lite trafikk mindre minst
malo saobraćaja manje najmanje
noe trafikk
nešto
lit trafikk
ike noe trafikk

Red riječi
Nezavisna rečenica
U nezavisnim rečenicama na prvom mjestu u rečenici može biti ili subjekat ili priloška odredba ( za vrijeme)
ili upitna riječ ili glagol.

plass 1. verb 1 subjekat adverb verb 2 objekat - adverb


Han har alltid likt seg på skolen
I friminuttene spiller vi fotball
Hvorfor har jeg ikke fått beskjed
Har du husket matpakke

Znači ako je na prvom mjestu


1. subjekat
2. glagol
3. adverb (ikke, altid, aldri..)
4. glagol 2
5. objekat- adverb

1. priloška odredba
2. glagol
3. subjekat
4. objekat

1. upitna riječ
2. glagol
3. subjekat
4. adverb
5. glagol 2
6. objekat

1. glagol
2. subjekat
3. glagol 2
4. objekat - adverb

radi se o nezavisnoj rečenici.

Zavisne rečenice

U zavisnim rečenicama na prvom mjestu su veznici


U zavisnim rečenicama red riječi je sledeći:
1. subjunusjon ( veznici)
2. subjekat
3. adverb
4. verbene ( glagoli)
5. objekat- adverb

subjunusjon subjekt adverb verbene objekat- adverb


Hun sier at han alltid har fått dårlige karakterer
Jeg kommer for sent fordi du ikke vekket meg
Jeg kommer for sent hvis du ikke går nå...

noen - neko - osobe


noe - nešto - stvari, osjećanja

synes - smatrati ( kada si siguran nešto)


tror - misliti ( kada nisi siguran u nešto)
- Jeg synes du er en flink kokk. - Ja smatram da je odlično kuvano
- Dette er min mening. Jeg har smakt maten. - Ovo je moj meni. Ja sam probao hranu.

- Jeg tror filmen er bra. - Ja mislim da je film dobar.


- Jeg har ikke sett den, men mange sier at den er bra. - Ja ga nisam gledao, ali mnogi kažu da je dobar.

ingen / ikke noe - nijedan, nikakav, niko ( za osobe)


ikke noe - nijedan, nikakav, ništa ( za stvari)

prijatno fin lijepo ugodan dobar divan


prijatan fino
hyggelig hyggelig hyggelig hyggelig god deilig
grei fint koselig grei nydelig
koselig snill
flink

različit zaposlen još uvjek prilično brzo upravo


ulik ansatt fremdeles ganske fort akkurat
for sjelig en arbedstaker ennå nokså straks nettopp
svært

ljubazan udoban strog ljut jak tvrd


snill koselig streng sur sterk fast
hard hard hard hard

tačno otprilike oko takođe ponekad


akkurat cirka cirka også noen ganger
nettop omtrent omtrent i like måte av og til

činiti raditi biti razumjeti kupiti moliti


gjøre gjøre være forstå å kjøpe å be
jobbe å bli skjønne å handle søker
arbeide

razgovarati osjećati poznavati tražiti pozvati


snakke sammen kjenne kjenne søke om å innby
prate føle lete etter å inviter

pržiti peći putovati pričati htjeti trebati


å steke å steke å dra å snakke skal å skulle- skal
å bake å reise å prete å skulle å burde - bør
trenge

Nepravilni u preteritu
infinitiv preterit
å skynnde skynndte skyndt požiriti
å glemme glemmte zaboraviti
å love lovet obećati, obećavati
å fille fillte napuniti
å bestemme bestemmte odlučiti
å feire fairet slaviti
å skille skillte razvesti
å besøke besøkte posjetiti
å prate pratet pričati, ćaskati
å føle følte osjećati
å klage klaget žaliti
å smake smakte probati, imati ukus
å tenne tennte paliti, zapaliti, upaliti
å spille spillte igrati, svirati
å bade badet kupiti
å lage laget laget spremati
å spørre spurte har spurt pitati
å godkjenne godkjente har godijent odobriti
å kreve krevde har krevd zahtjevati

Pluskvan perfekat
har spist - perfektum
hadde spist - pluskvan perfekat

Pluskvan perfekat označava radnju koja se desila prije neke druge prošle radnje

Futur II - fortidsfuturum
skal spise - futur
skulle spise - fortidsfuturum

Futur II označava budućnost iz perspektive prošlosti

- Da jeg kom på busholddeplasen, badde busen aler ede gått, og denne neste bussen skulle komme om fem
minutten.
Kada sam ja došao na stanicu autobus je bio otišao, i(a) sledeći autobus bi trebalo da dođe za pet minuta
pp ff

Neki izrazi

Ono što bi na srpskom rekli: čitajući, razgovarajući, pitajući, slušajući, u norveškom ćemo reći na sledeći
način:
ved å lese - čitajući
ved å snakke - pričajući
ved å spørre - pitajući
ved å høre - slušajući
ved å se - gledajući
ved å skrive - pišući

znači ispred infinitiva sa prefiksom å dodaje se ved

Izražavanje planova
- Jeg har tenkt å lære norsk først - Namjeravam da prvo naučim norveški
- Jeg kommer til å være hjemme i et par år - Ja ću biti kući za nekoliko godina
- Jeg har lyst til å jobbe med barn - Želio sam da radim sa djecom
- Jeg vil gjerne arbeide i barnehage - Želio bih da radim u vrtiću
- Jeg vil helst ha deltidsarbeid - Radije bih rad sa skraćenim radnim vremenom
- Jeg håper å få en jobb som sjåfør - Nadam se da dobijem posao kao vozač
- Jeg skal begynne i ny jobb i neste uke - Ja ću početi novi posao sledeće nedelje

Kada u pitanju imamo riječ med upitna riječ na početku rečenice (pitanja) biće Hva

Pasiv ( sa pomoćnim glagolima)


Predikat može biti u aktivnom i pasivnom obliku. Aktivni oblik koristimo kada želimo da istaknemo ko je
vršilac radnje.
- Pål vasker trappa denne uka- Pol pere stepenice ove nedelje
U ovom slučaju Pol je vršilac radnje

Pasivni oblik koristimo kada vršilac radnje nije bitan, kada ne znamo ko je vršilac radnje ili to ne želimo da
kažemo
Pasiv koristimo kada nam je bitna sama radnja ili onaj/ono na koga je radnja usmjerena.

Pasiv se gradi od pomoćnih glagola bli ili være i participa perfekta glavnog glagola

Jon har vasket trappa - aktivni oblik - Jon je oprao stepenice


Jon - subjekat
trappa - objekat
Objekat aktivne reøenice postaje subjekat u pasivnoj rečenici
Trappa har blitt vasket. - Stepenice su oprane

Bli i være se mijenjaju


1) - Pål vasker trappa denne uka - aktiv
- Trappa blir vasket denne uka (av Pål) - pasiv

2) - Pål vasket trappa forrige uke - aktiv


- Trappa ble vasket forrge ukke ( av Pål) - pasiv
3) - Pål har vasket trappa - aktiv
- Trappa har blitt vasket ( av Pål) - pasiv

Pasiv prezenta - gradi se od prezenta pomoćnog glagola bli i participa perfekta glavnog glagola

- Pål vasker trappa hver dag - aktiv


- Trappa blir vasket hver dag - pasiv

Pasiv preterita - gradi se od preterita pomoćnog glagola bli i participa perfekta glavnog glagola

- Pål vasket trappa i forrige uke - aktiv


- Trappa ble vasket i forrige uke - pasiv

Pasiv perfekta
U pasivu perfekta možemo imati 3 različita oblika
- Pål har vasket trappa

1. Trappa har blitt vasket


(Pomoćni glagol ha u prezentu + pomoćni glagol bli u participu perfekta + particip perfekta glavnog
glagola)

2. Trappa er blitt vasket


( Pomoćni glagol være u prezentu + particip perfekta pomoćnog glagola bli + particip perfekta glavnog
glagola)

3. Trappa er vasket
(Pomoćni glagol være u prezentu + particip perfekta glavnog glagola)

Pasiv pluskvan perfekta


Imamo 3 oblika

1. Trappa hadde blitt vasket


(Pomoćni glagol ha u preteritu + particip perfekta pomoćnog glagola bli +particip perfekta glavnog glagola)

2. Trappa var blitt vasket


(Pomoćni glagol være u preteritu + particip perfekta pomoćnog glagola bli + particip perfekta glavnog
glagola)

3. Trappa var vasket


(Pomoćni glagol være u preteritu + particip perfekta glavnog glagola)

Pasiv futura
Pasiv futura se gradi od vil bli + particip perfekta glavnog glagola
- Trappa vil bli vasket neste uke

U govornom jeziku često se koristi kommer til å bli + particip prefekta


- Trappa kommer til å bli vasket neste uke
S' pasiv
S' pasiv se gradi
1) present + infinitiv - na infinitiv dodajemo s
- Avisbud leverer avisen hver dag
- Avisne leveres hver dag
Novine se isporučuju svakog dana

2) modalni glagol + infinitiv - dodaje se s


- Marta kan ikke møtes deg - Marta nije mogla da te upozna
- Dorene må stenges etter klokke åte. - Vrata moraju biti zatvorena posle osam sati

S' pasiv se koristi uz:


- pravila ( generalna, uopštena)
- u receptima

Vann må kokes i cirka 10 minuttes - Voda mora da kuva 10 minuta

Neodređeni oblik imenica


1. Iza brojeva - neodređena množina
2. Iza hvilke - neodređena množina
3. Iza mange - neodređena množina
4. Iza flare (više) - neodređena množina
5. Iza mer (više - nebrojivo) - neodređena množina
6. Iza Hvilken - neodređena jednina
7. Iza Hvilket - neodređena jednina
8. Iza mye - neodređena jednina
9. Iza hvert- hver (svaki)
10. Iza noen ( neki, nekoliko)
11. Iza noe (nešto)
12. Iza ingen (nijedan)
13. Iza ikke noe ( nijedan, nikakav)
14. Iza litt
15. Iza forige (prošli)
16. Iza neste (sledeći)
17. Iza første (prvi)
18. Iza siste (poslednji)
19. Iza samme (isti)
20. Iza få; noen få - mali broj, nekoliko
21. Iza genitiva na s
22. Iza prisvojnih zamjenica

Kada je imenica neodređenog oblika Det je na prvom mjestu u rečenici.

Određeni oblik imenica


1. Ispred til
2. Uz om
3. U genitivu sa predlogom til
4. Iza hele (ceo, čitav)
5. Iza all i alt
6. Ispred prisvojnih zamjenica
7. Iza den, det, denne, dette, - određena jednina
8. Iza de, disse - određena množina
9. Kada uz : hver, hvert, hvilken, hvilket, hvilke, noen, noe, ingen, ikke noe, mange, mye, flere, mer - stoji
predlog av u značenju od, iza je određeni oblik imenice

Neodređeni oblik pridjeva


1. Kada ispred sebe nema : den, det, di, denne, dette, disse
2. Iza neodeđenih članova : en , et, ei
3. Iza ikke noen / ingen
4. Iza hver
5. Iza noe
6. Iza all / alt
7. Kada pridjev stoji iza glagola

Određeni oblik pridjeva


1. Iza : den, det, di, denne, dette, desse
2. Iza imenica u genitivu - Imenica ostaje neodređena
3. Iza prisvojnih zamjenica - Imenica ostaje neodređena
4. Iza frste, neste, siste, samme