You are on page 1of 3

‫ﺳﻨﮅي ﭔﻮﻟﻲ َء ﺟﻲ ﺗﺎرﻳﺦ‬

‫ﻟﻬﺠﻲ‬ ‫)ﭔﻮﻟﻲء( ﺟﻲ ﻫ‬
‫َ‬ ‫ﻋﺎم ﺗﺼﻮر اﻫﻮ آﻫﻲ ﺗﻪ ﺳﻨﮅي ﭔﻮﻟﻲ ﺳﻨﺴ ﺮت ﻣﺎن ﭰ ﻲ ﻧ ﺘﻲ آﻫﻲ‪ .‬ﭘﺮ اﻳﺌﻦ ﻧﺎﻫﻲ ﺳﻨﮅي ﺗﻤﺎم ﻗﺪﻳﻢ ﭔﻮﻟﻲ آﻫﻲ ﺟﻴ ﺎ ﭘﺮا ﺮت‬

‫ﻴﺘﺮﻳﻦ ﺋﻲ ﻏﻴﺮ ﺳﻨﮅي ﻗﻮﻣﻦ )ﻋﺮﺑﻦ‪ ،‬ارﻏﻮﻧﻦ‪ ،‬ﺗﺮﺧﺎﻧﻦ‪ ،‬ﻣﻐﻠﻦ‪ ،‬اﻧﮕﺮﻳﺰن وﻏﻴﺮه(‬ ‫ﮐﺎﻧﺴﻮاء ﺳﻨﮅ ﺗﻲ‬
‫ِ‬ ‫وراﭼﺪ اﭘﭝﺮﻧﺶ ﻣﺎن ﭰ ﻲ ﻧ ﺘﻲ آﻫﻲ‪ .‬ﮀﺎ ﺎڻ ﺗﻪ ﺳﻨﮅﻳﻦ‬

‫ﺗﺒﺪﻳﻠﻲء ﺳﺎن‬
‫َ‬ ‫ﻴﺘﺮاﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﭤﻮري‬ ‫ﭔﻮﻟﻲء ﺗﻲ ﮔﮭﭩﻮ اﺛﺮ ﭘﻴﻮ ۽ اﻧﻬﻦ ﭔﻮﻟﻴﻦ ﺟﺎ‬
‫َ‬ ‫اﻧﮕﺮﻳﺰيء وﻏﻴﺮه ﺟﻮ ﺳﻨﮅي‬
‫َ‬ ‫ﻴﻮن آﻫﻦ‪ .‬ﺗﻨﻬﻨ ﺮي ﻋﺮﺑﻲ‪ ،‬ﻓﺎرﺳﻲ‪،‬‬ ‫ﺣ ﻮﻣﺘﻮن‬

‫ﭔﻮﻟﻲء ۾ زم ﭤﻲ وﻳﺎ‪ .‬ﺟﻴﺌﻦ ﺑﺼﺮ )ﺑﺼﻞ(‪ ،‬ﺑﺪڪ )ﺑﻄﺦ(‪ ،‬زاﺋﻔﺎن )ﻇﻌﻴﻔﻪ(‪ ،‬ﭘﻬﺮاڻ )ﭘﻴﺮاﻫﻦ(‪ ،‬ﻣﺘﺮ ﻮ )ﻣﻄﺮﻗﻪ( ﻴﺸﮡ‬
‫َ‬ ‫ﻳﺎ وري ﺟﻴﺌﻦ ﺟﻮ ﺗﻴﺌﻦ ﻫﻦ )ﺳﻨﮅي(‬

‫ﻠﻬﻮڙن‬ ‫ﻨﺪي‬ ‫ﺎﻧﻪ ﻫﺌﻲ‪ ،‬ان ﺿﺮورت ﮐﻲ ﻣﺤﺴﻮس‬ ‫ﺎ ﻣﺨﺼﻮص ”آﺋﻴﻮﻳ ﺎ“ )اﻟﻔﺎﺑﻴ (‬ ‫ﺳﻨﮅيء ﮐﻲ‬
‫َ‬ ‫)اﺳ ﻴﺸﻦ(‪ ،‬ﻣﺎﭼﻴﺲ )ﻣﺌﭽﺲ( وﻏﻴﺮه‪ .‬اواﺋﻠﻲ دور ۾‬

‫ﺘﺎب ﻟﮑﻴﻮ ﺟﻨﻬﻦ ﮐﻲ اﺑﻮاﻟﺤﺴﻦ ﺟﻲ ﺳﻨﮅي ﺳ ﻳﻮ وﻳﻮ‪ .‬ﺟ ﻫﻦ ﺳﻨﮅ‬ ‫ﺟﻲ دؤر )‪1719‬ع ﮐﺎن ‪1782‬ع( ۾ ﻣﺨﺪوم اﺑﻮاﻟﺤﺴﻦ ﭠ ﻮي ”ﻣﻘﺪﻣﻪ اﻟﺼﻠﻮات“ ﻧﺎﻟﻲ‬

‫ﻤﺸﻨﺮ ﺳﺮ ﺑﺎر ﻞ ﻓﻴﺌﺮ ﻫ‬ ‫ﭔﻮﻟﻲء ﮐﻲ ﺳﺮ ﺎري زﺑﺎن ﺟﻮ درﺟﻮ ڏﻧﻮ وﻳﻮ‪ .‬ان وﻗﺖ ﺟﻲ ﺳﻨﮅ ﺟﻲ‬
‫َ‬ ‫‪1843‬ع ۾ اﻧﮕﺮﻳﺰن ﺟﻲ ﻗﺒﻀﻲ ﻫﻴﭟ آﺋﻲ‪ ،‬ﺗ ﻫﻦ ﺳﻨﮅي‬

‫ﻤﻴ ﻲ‬ ‫ﻻء ﻫ‬
‫ﺟﻲ ﺿﺮورت ﭘﻴﺶ آﺋﻲ ﺟﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﭘﻮراﺋﻲ ِ‬ ‫ﻻء ﺳﻨﮅي ﭘ ﻫﮡ ﻻزﻣﻲ ﻗﺮار ڏﻧﻮ‪ ،‬ﺗ ﻫﻦ ﺋﻲ ﺳﻨﮅي اﻟﻔﺎﺑﻴ‬
‫ﺣ ﻢ ﻧﺎﻣﻲ ﺗﺤﺖ اﻧﮕﺮﻳﺰ آﻓﻴﺴﺮن ِ‬

‫ﻧﮕﺮاﻧﻲء ۾ ﺟﻮڙي وﺋﻲ ﺟﻨﻬﻦ ۾ دﻳﻮان ﻧﻨﺪﻳﺮام‪ ،‬ﻣﻴﺎن ﻣﺤﻤﺪ ﺣﻴﺪرآﺑﺎدي‪ ،‬ﻗﺎﺿﻲ ﻏﻼم ﻋﻠﻲ‪ ،‬ﻣﻨﺸﻲ اڌارام ﭤﺎﻧﻮر‬
‫َ‬ ‫ﻤﺸﻨﺮ ﻣﺴ ﺮ اﻳﻠﺲ ﺟﻲ‬ ‫ﺳﻨﮅ ﺟﻲ اﺳﺴ ﻨ‬

‫ﺳﻨﮅيء‬
‫َ‬ ‫ﻲء ﻣﺨﺪوم اﺑﻮاﻟﺤﺴﻦ ﺟﻲ‬
‫ﻤﻴ َ‬ ‫ﻴﺎ وﻳﺎ‪ .‬ان‬ ‫ﺠﻬﻪ ﭘﺮڏﻳﻬﻲ ﻋﺎﻟﻢ ﺷﺎﻣﻞ‬ ‫داس‪ ،‬ﻗﺮﻳﺸﻲ ﻏﻼم ﺣﺴﻴﻦ ﭠ ﻮي‪ ،‬ﺧﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺮزا ﺻﺎدق ﻋﻠﻲ ﺑﻴﮓ ۽‬
‫ﺮي ﻧﺞ ﺳﻨﮅي اﮐﺮ )ٻ‪ ،‬ڄ‪ ،‬ڏ‪ ،‬ڳ( ﺟﻮڙﻳﺎ‪.‬‬ ‫ﺠﻬﻪ ﭕ ﻦ ﺟﻲ واڌ وﻳﺠﮭﻪ‬ ‫ﮐﻲ ﻧﻈﺮ ۾ رﮐﻨﺪي ﻋﺮﺑﻲ‪ ،‬ﻓﺎرﺳﻲ ۽ ﺳﻨﺴ ﺮت ﻣﺎن اﮐﺮ ﮐﻨﻴﺎ‪ .‬ﺟ ﻫﻦ ﺗﻪ اﻧﻬﻦ ۾‬

‫ﭔﻮﻟﻲء ﺟﻲ واﺣﺪ‬
‫َ‬ ‫ﮐﺎﻧﭙﻮء ‪ 52‬اﮐﺮن ﺗﻲ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﻣﻮﺟﻮده آﺋﻴﻮﻳ ﺎ ﺗﻴﺎر ﭤﻲ‪ .‬ﺟﻨﻬﻦ ﮐﻲ ﺳﺮ ﺎري ﻃﻮر ﺳﻨﮅي‬
‫ِ‬ ‫يء ﻃﺮح ﻳﺎرﻫﻦ ﻣﻬﻴﻨﻦ ﺟﻲ ﻣﺴﻠﺴﻞ ﺟﺪوﺟﻬﺪ‬
‫اﻫ َ‬

‫ﭼﻴﺎء ‪،‬‬
‫ِ‬ ‫ﺎء ﻧﻪ ﺑﺪﻟﺠﻲ ﺳﮕﮭﻴﻮ‪ ،‬ﻳﻌﻨﻲ ﺳﺎ ﻴﺎ ﻟﻔﻆ ﺟﺪا ﺟﺪا ﻃﺮﻳﻘﻦ ﺳﺎن ﻟﮑﻴﺎ وﻳﻨﺪا ﻫﺌﺎ‪ .‬ﻣﺜﺎﻻً‪ :‬ﭼﻴﺎﺋﻴﻦ =‬
‫اﻧﮑﺎﻧﭙﻮء ﺑﻪ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻮ ﺳ ُ‬
‫ِ‬ ‫آﺋﻴﻮﻳ ﺎ ﺟﻮ درﺟﻮ ڏﻧﻮ وﻳﻮ‪ .‬ﭘﺮ‬

‫ﺮ ﻣﺴ ﺮ ﺟﻴ ﺐ ﺻﺎﺣﺐ اﻫ ن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻮ‬ ‫ﻴ ﻫﻪ وﻏﻴﺮه‪ .‬ﻧﻴﭟ ‪ 1888‬ع ۾ ﺳﻨﮅ ﺟﻲ اﻳ ﻳﻮ ﻴﺸﻨﻞ اﻧﺴﭙﻴ‬ ‫ﻴ اﻧﻬﻪ‪،‬‬ ‫ﻴ اﻧﻬﻦ =‬ ‫ﺟﻴﺴﺘﺎء ‪،‬‬
‫ِ‬ ‫ﺟﻴﺴﺘﺎﺋﻴﻦ =‬

‫ﭔﻮﻟﻲء‬
‫َ‬ ‫ﺘﺎب‪ :‬ﺳﻨﮅي ادب ﺟﻮ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺟﺎﺋﺰو )ا ﺒﺮ ﻟﻐﺎري( ﺳﻨﮅي‬ ‫ﻴﻮ‪ .‬ﻣﺪدي‬ ‫ﻢ ۾ ﻣﺮزا ﻗﻠﻴﭻ ﺑﻴﮓ اﻫﻢ ﻗﺮدار ادا‬ ‫ﺮاﻳﻮن‪ ،‬ان‬ ‫ﭘ ﻴﻮن ﺻﻮرﺗﻮن ﻣﻘﺮر‬

‫ﺮ ﻋﺒﺪاﻟﺠﺒﺎر ﻣﻐﻞ(‬ ‫ﺟﻲ ﺳﮑﻴﺎ )ﺳﻴﺪ ﺷﻴﺮل ﺷﺎھ‪ /‬ڊا‬

‫ﺳﻨﮅ ﺟﻲ ﺗﺎرﻳﺦ ۽ اﺳﺎن ﺟﻮن ذﻣﻴﻮارﻳﻮن‬

‫ﻴﻮ وﻳﻮ آﻫﻲ‪ .‬ﻫﺘﻲ ﺗﺎرﻳﺦ ﮐﻲ ﺻﺮف ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺗﺒﺪﻳﻠﻴﻦ ﺟﻮ ﻧﺎﻟﻮ ڏﻧﻮ وﻳﻮ آﻫﻲ‪.‬‬ ‫۾ اﭸﺎن ﺳﻮڌو ﺗﺎرﻳﺦ ڏاﻧﻬﻦ ﺳﻨﺠﻴﺪﮔﻲ ﺳﺎن وﻳﭽﺎر ﺋﻲ ﻧﻪ‬ ‫اﺳﺎن ﺟﻲ ﻣﻠ‬

‫ﻬﺎﭨﻴﻦ ﺗﺎﺋﻴﻦ ﻣﺤﺪود رﮐﻴﻮ وﻳﻮ آﻫﻲ‪ .‬ﺟ ﻫﻦ ﺗﻪ ﺗﺎرﻳﺦ ﺟﻮ اﻫﻮ‬ ‫ﺎرﻧﺎﻣﻦ‪ ،‬ﺳﻨﺪن ﺟﻨﮕﻴﻦ‪ ،‬ﻗﺼﻦ ۽‬ ‫ﺗﺎرﻳﺦ ﮐﻲ ﺻﺮف ﺑﺎدﺷﺎﻫﻦ‪ ،‬اﻣﻴﺮن ۽ ﻣﺬﻫﺒﻲ رﻫﻨﻤﺎﺋﻦ ﺟﻲ‬

‫ﻨﻬﻦ ﻗﻮم ﺟﻲ ﺳﻴﺎﺳﻲ‪ ،‬ﺳﻤﺎﺟﻲ‪ ،‬اﻗﺘﺼﺎدي ۽ ﺛﻘﺎﻓﺘﻲ اﭜﻴﺎس ﺟﻮ ﻧﺎﻟﻮ آﻫﻲ‪ .‬دﻧﻴﺎ ۾ ﺗﺎرﻳﺦ ﺟﺎ‬ ‫ﺳﺎﺋﻨﺲ آﻫﻲ‪ ،‬ﺗﺎرﻳﺦ‬ ‫ﺗﺼﻮر ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻪ آﻫﻲ‪ .‬ﺗﺎرﻳﺦ ﻫ‬

‫ﻴﺘﺮاﺋﻲ ﺗﺼﻮر رﻫﻴﺎ آﻫﻦ‪ .‬ﭘﺮ ﺗﺎرﻳﺦ ﺟﻲ ﻣﺎدي ﻧﻘﻄﻲ ﻧﻈﺮ ﻣﻮﺟﺐ‪ ،‬اﻧﺴﺎﻧﺬات ﺟﻲ ﺳﻤﻮري ﺗﺎرﻳﺦ ﻃﺒﻘﺎﺗﻲ وﻳ ﻫﻪ ﺟﻲ ﺗﺎرﻳﺦ رﻫﻲ آﻫﻲ‪ .‬اﻫﺎ وﻳ ﻫﻪ ﭰﺮﻳﻞ ۽‬

‫ﭰﺮﻳﻨﺪڙ‪ ،‬ﺣﺎ ﻢ ۽ ﻣﺤ ﻮم ﺟﻲ وچ ۾ ﻫﻠﻨﺪي رﻫﻲ آﻫﻲ‪ .‬ﺗﺎرﻳﺦ ﺟﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺎدي ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻮﺟﺐ ﺳﻤﺎﺟﻦ ۾ اﭤﻞ ﭘﭥﻞ ﻳﺎ ﻧﻈﺮﻳﻦ ۽ ﺧﻴﺎﻟﻦ ۾ اﭤﻞ ﭘﭥﻞ ﺳﭵﻲ ﻣﺎدي‬
‫ﺮي ﺗﺎرﻳﺦ اﺻﻞ ۾ ﺳﻤﺎﺟﻲ‬ ‫ﭘﻴﺪاوار ﺟﻲ ﺗﺎﺑﻊ آﻫﻲ‪ .‬ﻣﺎدي ﭘﻴﺪاوار ﺟﻲ ﺗﺮﻗﻲ ﺳﺎن ﺋﻲ ﻧﻈﺮﻳﺎ‪ ،‬ﺳﻤﺎج ۽ اﻧﻬﻦ ﺟﺎ ﻃﻮر ﻃﺮﻳﻘﺎ ۽ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺪﻟﺒﺎ رﻫﻨﺪا آﻫﻦ‪ ،‬ان‬

‫ﻻء ﺟﺪوﺟﻬﺪ‬
‫ﺮاﺋﻦ ﺟﻮ ﻻ ﻴﺘﻮ ﻋﻤﻞ آﻫﻲ‪ .‬ان ﻃﺮﻳﻘﻲ ﺳﺎن ﺗﺎرﻳﺦ ﮐﻲ ﻧﻪ ﺻﺮف ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﺳﻤﺠﻬﻲ ﺳﮕﻬﺠﻲ ﭤﻮ‪ ،‬ﭘﺮ ان ﺟﻲ روﺷﻨﻲ ۾ ﻋﻮاﻣﻲ ﺣﻘﻦ ِ‬

‫ﺮي ﺳﮕﻬﺠﻲ ﭤﻲ‪ .‬اﻫﻮ ﺋﻲ ﺗﺎﻳﺦ ﺟﻮ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮﻳﻮ آﻫﻲ‪ .‬ﺟﻨﻬﻦ ﺗﺤﺖ اﺳﺎن ﮐﻲ ﺳﻨﮅ ﺳﻤﻴﺖ دﻧﻴﺎ ﺟﻲ ﺗﺎرﻳﺦ ﻟﮑﮡ‪ ،‬ﭘ ﻫﮡ ۽ ﺳﻤﺠﻬﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ‪.‬‬

‫"?‪https://sd.wikipedia.org/w/index.php‬‬
‫‪&oldid=38377‬ﺳﻨﮅي_ﭔﻮﻟﻲء_ﺟﻲ_ﺗﺎرﻳﺦ=‪ "title‬ﺗﺎن ورﺗﻞ‬
‫َ‬

‫‪ Last edited 3 years ago by‬ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺠﯿﺐ‬

‫ﻣﻮاد ﻣﻮﺟﻮد آﻫﻲ ‪ CC BY-SA 3.0‬ﺟﻲ ﺗﺤﺖ‪ ،‬ﻧﮧ ﺗﮧ ﭔﻲ ﺻﻮرت ۾‬


‫ﻧﻮٽ ﻴﻞ آﻫﻲ‪.‬‬