You are on page 1of 2

Teorija o tri faze razvoja

(Triphasic theory)

(Prim.prevodioca: U tekstu se pominje "treći stepen zastoja" u razvoju ličnosti. Zastoj je rezultat sukoba dva dela ličnosti. Po
teoriji zastoja, sukob se dešava izmedju ego stanja Roditelj i Dete. Za stepen zastoja bitan je uzrast deteta u kome se sukob
Roditelj-Dete odigrava.)

Impasse theory found

Teorija o tri faze separaciono-individuacionog razvoja deteta prvi put je izložena 1985. godine. Ona se oslanja na teorije Frojda
i Margaret Maler ali veći deo ove teorije proizilazi iz Gezelove razvojne skale. Arnold Gezel je psiholog koji je napravio niz
razvojnih skala. Njegovo istraživanje obuhvatalo je posmatranje više hiljada dece tokom dužeg niza godina. Posmatrao je
njihovo ponašanje i savladavanje zadataka značajnih za odredjeni uzrast deteta.

Na kraju je objedinio skale i tako odredio relevantne psihološke norme vezane za odredjeni razvojni period. Skale omogućavaju
roditeljima i onima koji rade sa decom da prate dečji razvoj i utvrde da li ona savladavaju zadatake koji su odgovarajaći
njihovom uzrastu.

Teorija o tri faze podeljena je u tri stadijuma simbioze i tri stadijuma negativizma.

Dijagram 1

Level of attachment (Nivo emotivne vezanosti)

Prema ovoj teoriji postoji sedam razvojnih stadijuma:

1. Stadijum infantilne simbioze. Od 5-og meseca do 2-ge godine.

2. Stadijum infantilnog negativizma. Od 2-ge do 3-će godine.

3. Stadijum simbioze ranog detinjstva. Od 3-će do 4-te godine.

4. Stadijum negativizma ranog detinjstva. Od 4-te do 5-te godine.

5. Stadijum juvenilne simbioze. Od 5-te do 11-te godine.

6. Stadijum juvenilnog negativizma od 11-te do 17-te godine.

7. Stadijum psihološkog rodjenja. Od 17-te godine pa naviše.


Tokom stadijuma simbioze deca su uglavnom poslušna i kooperativna u izgradnji odnosa i emotivne vezanosti sa majkom. U
ovom periodu individualizacije deca uče ko su oni kao osobe i koja su njihova lična prava.

Tokom perioda negativizma deca su uglavnom nekooperativna i konfliktna. Rade na prekidanju emotivne vezanosti za majku i
njihovog odnosa i pokušavaju da se odvoje od nje.

Kao što pokazuje Dijagram 1 emotivna vezanost počinje da se formira oko 5-7 meseca života.

Prioritet ovog perioda je nekritička privrženost. Dete, u psihološkom smislu, ne pravi razliku medju osobama koje ga hrane,
presvlače, drže. Zbog ovakvih karakteristika neki ovaj period nazivaju i periodom primarnog narcizma. Oko 6-8 meseca deca
razvijaju posebnu emotivnu vezanost - to je objektni period vezanosti. Tada se razvija emotivnu vezanost isključivo za jednu
osobu, u najčešćem slučaju za majku. Tokom ovog perioda dete pokazuje strah od nepoznatih osoba i strah od napuštanja od
strane primarnog objekta vezanosti.

Ako se ova faza vezanosti završi na pravilan način, nakon nekoliko meseci, dete će emotivnu vezanost širiti i na druge ljude.
Prvo na još jednu osobu, a zatim i na nekoliko njih. Oko 18-tog meseca života dete će se emotivno vezati za nekoliko osoba,
neka istraživanja pokazuju da samo 13 procenata dece od 18 meseci ostaju vezana isključivo za jednu osobu.

Ako deca tokom ovog perioda ne uspeju da izgrade ove emotivne veze može doći do razvoja infantilnog autizma ili dečije
shizofrenije. Ako pak uspeju da ostvare vezanost prelaze na sledeći stadijum razvoja.

Oko druge godine deca počinju da se bune i tako počinje Stadijum infantilnog negativizma. Od ovog perioda deca počinju sa
razgradnjom one emotivne vezanosti koju su stvarali prethodnih godinu ipo dana. Psihološki cilj je da se postigne fizički osećaj
odvojenosti od majke. Dete gradi osećaj da je u fizičkom smislu odvojena jedinka. Ukoliko se ovo uspešno ne okonča može se
razviti stanje koje Margaret Maler naziva simbiotski psihotični sindrom.

Nakon ovoga opet počinje faza kooperativnosti, tokom Stadijuma simbioze ranog detinjstva. On traje do 4-te godine kada
počinje druga faza negativizma nazvana Stadijum negativizma ranog detinjstva. Tokom ovog perioda deca razdvajaju svoja
osećanja od majčinih. Dete stvara predstavu - moja osećanja su samo moja osećanja i odvojena su i različita od majčinih. Ono
takodje izgradjuje svoj seksualni identitet što znači da u psiholočkom smislu uči da pripadaju muškom ili ženskom polu.

Problemi u ovom periodu mogu da dovedu do transvestizma, transseksualnosti, aseksuanosti, velikih teškoća u asertivnom
ponašanju i poremećaja koje se nalaze kod trećeg stepena zastoja u razvoju.

Od 5-te do 11-te godine prethodni, snažan otpor popušta i počinje Stadijum juvenilne simbioze. Nakon toga dolazi do trećeg
perioda negativizma tokom tinejdžerskog doba nazvanog Stadijum juvenilnog negativizma. Tokom ovog perioda dete razdvaja
svoja uverenja od majčinih. Ono razvija sopstvena razmišljanja, uverenja, stavove i filozofiju života (vrednosti ego stanja
Roditelj). Razvija se takodje i altruistički seksualni identitet ili - ko sam ja - u smislu seksualnih odnosa sa drugima.

Ako se ovaj stadijum uspešno završi osoba u psihološkom smislu postaje odvojena i jedinstvena sa svojim sopstvenim
pravima, što se ponekad naziva i psihološkim rodjenjem osobe.