You are on page 1of 7

IVANA MIRKOVIĆ

Pitanja za teorijski dio I kolokvija iz predmeta
Planiranje i projektovanje saobraćaja u mrežama

1. Šta je propusnost, a šta telekomunikacioni saobraćaj?
Propusnost je moć prespajanja, odnosno osnovno svojstvo centrale i mreže. Za propusnu
analizu propusnih centrala potrebno je poznavati osnovna načela telefonskog saobraćaja.
Telefonski saobraćaj u užem smislu je mjera ljudske potrebe za razne informacije u telefonu.
Osnovni cilj teorije telefonskog saobraćaja i njene primjene je da se postigne propusnost
telekomunikacione mreže koja može da prati sve potrebe telekomunikacionog saobraćaja.
2. Koje je osnovno svojstvo telekomunikacionog saobraćaja?
Osnovno svojstvo telekomunikacionog saobraćaja je slučajnost; njegova vrijednost se ne
može tačno unaprijed utvrditi, jer zavisi od niza faktora: doba dana, doba godine, raznih
društvenih događaja, stanja telekomunikacione mreže i dr.
3. Kako se slučajnost saobraćajne mreže može uvesti u proračun?
Da bi se pojedina svojstva telekomunikacionog saobraćaja mogla odrediti, odnosno da bi se
mogao primjeniti „matematički aparat“ na proces saobraćaja, moraju se učiniti neke
pretpostavke koje često izgledaju suvišno, ali omogućavaju dobijanje rezultata što je
primjenjivo u praksi. Pošto su činioci telekomunikacionog saobraćaja proces dolazaka poziva
i proces uslušivanja (trajanje) pretpostavka se uvodi za ova dva procesa.
4. Šta čini pravi......... u telefonskom saobraćaju?
U telefonskom saobraćaju postoje pravi i posredni izvori saobraćaja. Pravi izvori su korisnici
(telefonski priključak), a posredni izvori su vodovi između centrala; komutaciono polje (veza
imeđu) – traženje linije.
5. Koje je osnovno svojstvo pravih izvora saobraćaja?
Osnovno svojstvo pravih izvora saobraćaja su oni stvaraju pozive kada su slobodni nezavisno
jedan od drugog. Nezavisnost stvaranja poziva nije svojstvo posrednih izvora saobraćaja. Da
bi se ovo prikazalo, posmatra se grupa vodova između dvije centrale u dva slučaja:
a. kada su svi vodovi slobodni;
b. kada je jedan vod označen sa N – slobodan.
Jasno je da će vjerovatnoća pojavljivanja novog poziva na vodu N biti veća u drugom slučaju.
To znači da vjerovatnoća pojavljivanja poziva na jednom izvoru zavisi od stanja ostalih
izvora, a to znači da vodovi nisu međusobno nezavisni izvori saobraćaja, pa prema tome ne
mogu biti pravi izvori saobraćaja.

1
IVANA MIRKOVIĆ

6. Kako se opisuje proces dolazaka poziva?
Posmatra se proces dolazaka poziva u trenutku dolaska jednog slučajnog poziva, T0. Dužina
vremenskog intervala koji protekne od ovog trenutka do trenutka dolaska sledećih poziva, T;
je slučajna velićina koja u načelu znači:
a. od trenutka T0 – jasno je da u intervalu saobraćaja u toku dana ili u neradnim
danima interval vremena do sledećeg poziva može biti duži, nego u
intervalima jakog saobraćaja.
b. od poziva koji su stigli prije trenutka T0. Veliki broj poziva koji su došli prije
trenutka može da utiče na smanjenje vjerovatnoće dolazaka poziva poslije T0.
c. od stanja centrale u kojoj pozivi dolaze. Veliki broj veza u toku, u trenutku T0
može uticati na smanjenje vjerovatnoće dolazaka poziva.
d. od momenta završavanja razgovora koji su postojali u trenutku T0. Završetak
velikog broja razgovora neposredno poslije trenutka T0 može uticati na
povećanje vjerovatnoće dolaska novog poziva.

7. Koje važne pretpostavke se uvode?
Da bi se odstranio uticaj trenutka T0, tj. početa posmatranja pretpostavlja se da se posmatraju
na period najvećeg saobraćaja koji ima stalnu (stacionarnu) vrijednost, dakle nezavisnu od T0.
Ova pretpostavka obezbjeđuje procesu osobinu stacionarnosti. Da bi se odstranio uticaj
ostalih činilaca uvodi se pretpostavka da su novi pozivi potpuno nezavisni jedan od drugog.
Najviši stepen nezavisnosti pruža pretpostavku o negativnoj eksponencijalnoj raspodjeli
vjerovatnoća, dužini trajanja vremena između događaja t. Ovu raspodjelu ćemo u daljim
razmatranjima nazivati jednostavno eksponencijalnu.

(Sa predavanja kod prof. Ace)

2
IVANA MIRKOVIĆ

1. Šta pokriva pojam telekomunikacioni saobraćaj i šta je cilj proučavanja
telekomunikacionog saobraćaja?
Pojam telekomunikacioni saobraćaj pokriva sve načine komunikacionog saobraćaja. Teorija
se najčešće objašnjava na primjerima telefonskog saobraćaja i prenosa podataka. Cilj
proučavanja teorije telekomunikacionog saobraćaja može se formulisati na sledeći način:
Da učini saobraćaj mjerljivim u definisanim jedinicama kroz matematičke modele i
relacije između nivoa servisa Grade of Service (GoS) i kapaciteta sistema, gdje teorija
postaje alat u planiranju i investiranju u sisteme.
Teorija telekomunikacionog saobraćaja je definisana kao aplikacija teorije vjerovatnoće za
rješenje problema planiranja, razvoja, rada i održavanja telekomunikacionih sistema.

2. Šta sadrži model telekomunikacionog sistema u svrhu analize telkomunikacionog
saobraćaja-objasniti?
Za analizu telekomunikacionih sistema potrebno je predhodno definisati model. Posebno je
važno imati model kod analize telekomunikacionog saobraćaja te definisanja odnosno dizajna
novod sistema. Sve to iziskuje tehnička znanja, matematičke alate te primjenu na računaru u
vidu softverskih paketa. Model se sastoji od tri glavna elementa.:
1) Strukture sistema
2) Operativna strategija
3) Statističkih osobina saobraćaja.

Stuktura sistema
Ovaj je dio tehnički određen i u principu je moguće dobiti bilo koji nivo detaljnosti opisa svih
komponenti. Struktura sistema je data hardverski i softverski.
Operativna strategija
Dati fizički sistem može biti iskorišten na različite načine kako bi se prolagodio zahtjevanom
telekomunikacionom saobraćaju. U putnom saobraćaju implementiran je u zavisnosti od
pravila i strategija koje važe za transport, prilagođavajući saobraćaj različitim promjenama
koje se dešavaju tokom dana.
Statističke osobine saobraćaja
Korisnički zahtjevi su modelovani statističkim osobinama saobraćaja. Jedini način za
provjeru modela je poređenje rezultata dobijenih simulacijom model te mjerenjem na
stvarnom sistemu u realnim uslovima. Matematički model se dobija na osnovu postojećih
znanja o saobraćaju. Osobine saobraćaja se dobijanju poređenjem modela i rezultata
dobijenih mjerenjem.

3. Nabrojati tipove telefonskih mreža?
Tradicionalne telefonska mreža je izrađena na bazi hijerarhijske strukture. Na slici su
prikazane različiti tipovi organizacije telefonskih mreža:

3
IVANA MIRKOVIĆ

Različiti tipovi telefonskih mreža

Konekcija između dva pretplatnika obuhvata standardnu proceduru koja se sastoji iz sledećih
koraka:

gdje su oznake: USER – pretplatnik, LEX lokalna razmjena, TEX tranzitna razmjena.

4. Šta znači skraćenica ITU i koji sve glavni departmani ITU-a postoje?
Poglavlje je bazirano na ITU-T preporukama E.490.1: Pregleg preporuka vazanih za
telekomunikacioni saobraćaj. The International Telecommunication Union (ITU) je
organizacija osnovana u svrhu razvoja internacionalnog telekomunikacionog saobraćaja.
Sastoji se od tri sektora:
a. ITU-T standardni sektor
b. ITU-R radio komunikacioni sektor
c. ITU-D razvojni sector

5. Napisati formulu za srednju vrijednost intenziteta saobraćaja i navesti jedinicu za
saobraćaj?
Definicija intenziteta saobraćaja: Trenutni intenzitet saobraćaja u resursima saobraćaja
predstavlja broj zauzetih resursa u određenom trenutku vremena. Jedinica za intenzitet
saobraćaja je erlang i označava se sa E odnosno ERL.
Za srednju vrijednost intenziteta saobraćaja može se pisati:
T
1
Y (T )   n(T )dt
T
0
gdje je : n(t) broj zauzetih uređaja u jedinici vremena.

4
IVANA MIRKOVIĆ

6. Napisati obrazac za ponuđeni saobraćaj i objasniti?
Definicija ponuđenog saobraćaja A: Ponuđeni saobraćaj je saobraćaj prenesen kada nema
odbijenih poziva zbog manjka kapaciteta kada je broj server neograničen.Ponuđeni saobraćaj
ostvarenih poziva po srednjem vrmenu zadržavanja na pozivu:

A s
gdje su: λ intenzitet poziva odnosno srednji broj poziva ponuđen u jedinici vremena, s srednje
vrijeme trajanja servisa.

7. Napisati obrazac za eksponencijalnu distribuciju i navesti dva glavna momenta?
Eksponencijalna distribucija
Ovo je fundamentalna distibucija u teoriji telekomunikacionog saobraćaja nazvana negativna
eksponencijalna distribucija. Ova distribucija je okarakterisana jednim parametrom,
intenzitetom λ i glasi:

8. Navesti sve karakteristike saobraćaja koji karakterišu Poasonovu distribuciju sa
neograničenim kapacitetom?
Posonova distribucija
Uzimajući kod analize da je process dolazaka poziva raspodjeljen po Poasonovoj distribuciji
raspodjela i da je vrijeme zadržavanja odnosno trajanja poziva opisano eksponencijalnom
distribucijom i broj kanala je bekonačan tako da se zagušenje ne dešava i ne analizira. Ako se
definiše stanje sistema (i) putem dijagrama stanja, gdje je broj zauzetih kanala označen sa i
(i=0,1,2,….). Na slici su sva stanja sistema prikazana krugovima, a stanja između procesa su
prikazana strelicama.

Poasonova distribucija: Dijagram promjene stanja sistema sa beskonačnim brojem kanala
Kako su procesi jednostavni postoje samo tranzicije do susjednog stanja. Ako se analizira
sistem koji je u statičkoj ravnoteži, sistem će biti u stanju (i) proporcionalno sa p(i), gdje je
p(i) vjerovatnoća posmatranja sistema u stanju (i), u slučajnom trenutku vremena, odnosno
prosječnog vremena. Kada je proces u stanju (i) on će skočiti u stanje (i+1) λ puta u jedinici
vremena i u stanje (i-1) μ puta u jedinici vremena. Kada je i kanala zauzeto onda će svaki
kanal prekinuti poziv sa intenzitetom μ, pa će ukupni servis iznositi i·μ . Vjerovatnoća stanja

5
IVANA MIRKOVIĆ

ravnoteže p(i) ukazuje na količinu vremena koje process provodi u stanju (i). Srednji broj
skokova iz stanja (0) u stanje (1) je jednako λ·p(0) u jedinici vremena. Za stanje i=0 može se
pisati:

Za stanje i>0 dobijaju se sledeće formule ravnoteže:

Kako je sistem uvijek u nekom od stanja:

6
IVANA MIRKOVIĆ

9. Navesti karakteristike saobraćaja Erlangove B formule?

10. Navesti tri najbitnije Erlangove formule?

7