You are on page 1of 146

CURS PRACTİC DE LİMBA TURCĂ

PRATİK TÜRKÇE KURSU

Emel Emin

1

ALFABETUL LİMBİİ TURCE
TÜRK DİLİNİN ALFABESİ

Alfabetul limbii turce contemporane se bazează pe cel latin şi conţine următoarele litere: Aa, Bb, Cc,
Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Iı, İi, Jj, KK, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv,
Yy, Zz

Toate literele se citesc în orice poziţie şi numai într-un fel. Excepţie face litera Ğğ care nu se
pronunţă. Literele care deosebesc alfabetul turc de cel român sunt următoarele: Cc,Çç, Gg, Ğğ, Iı, Kk, Öö,
Üü, Yy

Cc – se citeşte ca litera g din alfabetul român urmat de e şi i ca de exemplu în cuvintele: geantă, gingaş.
cam (djam) - geam
ceviz (djevìz)- nucă
cuma (djumà)- vineri
cilt (djilt) – 1. piele.2. ten. 3. volum

Çç – se citeşte ca litera c, din alfabetul român urmat de e şi i, ca de exemplu în cuvintele: centru,
cinema.
çekiç (cechìci)- ciocan
çiçek (cicèc) - floare
çekmece (cecmedjè) – sertar
çocuk (ciodjùc) – copil

Gg – în orice poziţie se citeşte g .
gazete (gazète) – ziar
gemi – (ghemì) – nava
sevgi (sevghì) – dragoste
vergi (verghì) – impozit

Ğğ – acestei litere i se spune în limba turcă yumuşak g (iumuşàc g). În limba română apare sub
denumirea de g mut. Se scrie numai după vocale. În pronunţarea de astăzi a dispărut, dar cu toate că alfabetul
turc contemporan este fonetic, ea continuă să apară ca semn pentru a arăta că vocala care stă înaintea ei se
pronunţă mai prelungit.
dağ (da:) – munte
iğne (i:nè) – ac
eğlence (e:lendjè) – distracţie
oğlan (o:làn) – băiat)

Iı – se citeşte precum litera î românesc
ılık (îlîc) – călduţ
balık (balîc) – peşte
kaşık (caşîc) – lingură
ışık (îşîc) – 1. rază. 2. lumină

Kk –este singura literă care corespunde sunetului şi literelor c sau k.
kalem (calèm) – creion
kırk (cîrc) – patruzeci
2

bakış (bacîş) – privire
kapı (capî) – uşă

Öö – corespunde cu ö din germană sau cu eu din franceză. Se pronunţă prin rotunjirea mai pronunţată a
buzelor decât la o, iar poziţia limbii este mai apropiată de palatul dur decât la rostirea lui o.
ödev (ödèv) – 1. datorie; 2. sarcină; 3. temă
göl (göl) – lac
dört (dört) – patru
göz (ghöz) – ochi

Üü – corespunde cu ü din germană şi cu u din franceză. Se rosteşte prin rotunjirea ponunţată a buzelor.
Limba este mai apropiată spre cerul gurii decât la u.
üzüm (üzüm) – strugure
ütü (ütü) – fier de călcat
gül (gül) – trandafir
sözlük (sözlüc) – dicţionar

Yy – se rosteşte ca sunetul i din cuvintele româneşti: ied, iepure. Corespunde sunetului j din germană
şi y din engleză.
yardım (iardîm) – ajutor
yedi ( iedì) – şapte
ayı (aiî) – urs
yay (iai) – arc

Lecţia 2 ACCENTUL CİRCUMFLEX
3

În cuvintele constituite din trei sau patru silabe. Ââ kar (car) – zăpadă rüzgâr (rüzghia:r) – vânt kâr (chia:r) – câştig. În cuvintele împrumutate din alte limbi şi care sunt alcătuite din două silabe. üğ se rostesc prelungit şi în poziţia normală. respectiv avem literele â . accentul cade tot pe prima silabă: Bükreş (Bùkreş) – Bucureşti İsveç (Ìsveci) – Suedia Paris (Pàris) – Paris Norveç (Nòrveci) – Norvegia 2. pe ultima silabă a cuvântului. ü. în general. güzel (ghüzèl) – frumos yavaş (iavàş) – încet dolap (dolàp) – dulap yedi ( iedì) – şapte Excepţii: 1.Excepţii. se rostesc prelungit şi în poziţia mai anterioară. iar literele. î . iğ . în general. salut. â . La unele denumiri geografice alcătuite din patru silabe. û . compliment hala (hàla) – mătuşa din partea tatălui lâle (la:le) – lalea hâlâ (ha:la:) . profit selâm (sela:m) – 1. unde accentul cade pe ultima silaba: Bulgaristan-Bulgaria Hırvatistan (Hârvatistan) -Croaţia FORMULE DE SALUT SELÂMLAMALAR 4 . Trebuie să facem deosebire între literele â . İNCELTME VE UZATM A İŞARETİ Acest semn se pune deasupra literelor a . Grupele de litere ağ . accentul cade. ûğ . cauciuc Îî ilmî (ilmi:) – ştiinţific manevî (manevi:) – spiritual insanî (insani:) – omenesc adlî (adli:) – juridic Üû sükût (süchiü:t) – linişte üslûp (üslü:p) – stil mahkûm (mahcü:m) – condamnat hükûmet – guvern ACCENTUL VURGU Accentul în limba turcă cade. accentul cade pe prima silabă: balo (bàlo) – bal kablo (càblo) – cablu posta (pòsta) – poştă banka (bànka) – bancă Şi în denumiri geografice alcătuite din două silabe. i .încă lâstik (la:stìc) – 1. Anadolu (Anàdolu) – Anatolia Kastamonu (Castàmonu) – Castamonu 4. î . iğ . û şi arată că aceste vocale se rostesc mai prelungit în poziţia anterioară. î . accentul cade pe a doua silabă. influenţând şi consoanele din jurul lor. 2. elastic. repetăm. û şi grupele de litere ağ . 2. pe penultima silabă: komposto (compòsto) – compot Almanya (Almània) – Germania termometre (termomètre) – termometru İngiltere (İnghiltère) – Anglia Romanya (Romània) – România Köstence (Cöstèndje) – Constanţa 3.

Allah’a ısmarladık (Allah’à îsmarladîc!) . ARMONİA SUNETELOR SES UYUMU Specificul foneticii limbilor altaice constă în exisenţa armoniei sunetelor. LEGEA ARMONİEİ VOCALİCE SESLİLERİN (ÜNLÜLERİN) UYUMU Conform acestei legi vocalele dintr-un cuvânt şi sufixele pe care le primesc sunt identice sau asemănătoare.Babam Mehmet Güven. cine sunteţi? Öğretmen: .Hoşça kalın! (Hoşcià calîn) – La revedere! Cel care răspunde: .La revedere! Ad litteram: V-am lăsat în paza Domnului! Răspunsul este tot: .Ben öğretmenim. patru sau opt variante.İyi geceler! ADIN NE? Adın ne? (Adîn nè?) – Cum te cheamă? Adınız ne? (Adînîz nè?) – Cum vă cheamă?(dvs) İsminiz ne? (İsminiz nè?) – Cum vă numiţi?(dvs) İsminizi söyler misiniz. însuşirea acestei legi este foarte importantă.Siz kimsiniz? (Siz chìmsiniz?) -Dvs. (Babàm Mehmèt Ghiuvèn) -Tatăl meu … Eda: . Având în vedere că limba turcă este o limbă aglutinantă.Güle güle! În prezent la plecare sau despărţire se mai folosesc: -İyi günler!.(Adîm Metin Güvèn) -Numele meu este… Eda : -Adım Eda Güven.? Metin: . La rândul său această lege cuprinde: 5 . Alipirea lor la rădăcină /temă se face conform legilor fonetice de bază.Günaydın! (Günaidîn!) – Bună dimineaţa! İyi akşamlar! ( İi acşamlàr) – Bună seara! İyi sabahlar! (İi sabahlàr) – Bună dimineaţa! Merhaba! (Mèrhaba!) – Salut! İyi günler! (İi ghünlèr!) – Bună ziua! İyi geceler! ( İi ghedjelèr!) – Noapte bună! Forma de salutare Hayırlı geceler! (Haiîrlî ghedjelèr!) – Noapte bună! are ca răspuns tot: Hayırlı geceler! sau Hayıra karşı! -Noapte bună! La despărţire. O öğrenci (O ö:rendjì) –El este elev (student).Adım Metin Güven. (Ben ö:retmènim. Sufixele au câte două.Güle güle! (Gülè gülè!) – La revedere! Sau : . lütfen?) -Vă rog. şi anume: Legea armoniei vocalice. se salută în felul următor: Primul care salută: .-Mama mea…. lütfen? (İsminizì söylèr misiniz. Legea armoniei consonantice. în general.Annem Ayşe Güven (Annèm Aişè Güvèn). îmi spuneţi numele dvs.) -Eu sunt cadru didactic. (Adîm Edà Güvèn) Metin: .

gărgăriţă ayçiçeği (àicice:i) .la soare Fac excepţie de la această lege: a) cuvintele compuse: ağabey (a:abèi) .la mare güneş (ghünèş) . e . (gară) c) câteva cuvinte de origine turcă: anne (annè) – mamă kiraz (chiràz) .sentiment duygular (duigulàr) . Armonia vocalică labială.copac ekmek (ecmèc) . cursant. denize (denizè) .al impozitului deniz (deniz) – mare. declinare.mare. s.kitaplàr otobüs . ARMONİA VOCALİCĂ PALATALĂ BÜYÜK SESLİ (ÜNLÜ) UYUMU După locul de articulare cele opt vocale în limba turcă : a . Deci.istasyonlàr 6 .băiatului seyirci (seirdjì) . ı . u: anterioare: e .otobüslèr istasyon . -ken. De exemplu: kitap .şcoală okullar (ocullàr) .spectatori vergi (verghì) .spectator seyirciler (seirdjilèr) . s.frate mai mare hanımböceği (hanîmböge:ì) .uşă kapıcı (capîdjî) . ı . -leyin.şcoală deniz (denìz) .-daş -mtrak .şcoli duygu (duigù) . Sufixele care se adaugă la derivare.soare güneşe (ghüneşè) .a crede d) şi sufixele fără variante: -yor .cireaşă elma (elmà) – măr inanmak (inanmàc) . ü Exemple de armonie vocalică palatală: ağaç (a:àci) . u .frumos okul (ocùl . okul (ocùl) . conjugare sunt cu vocale identice sau asemănătoare.Armonia vocalică palatală. i .elev.grădină kitap (chitàp) – carte istasyon (istasiòn) – haltă.sentimente kapı (capî) .pâine çocuk (ciodjùc) – copil öğrenci (ö:rendjì) . ö .floarea-soarelui hanımeli (hanîmelì) – caprifoi b) cuvintele împrumutate: mektup (mectùp) – scrisoare bahçe (bahcè ) . rădăcina determină aspectul fonetic al cuvântului. o . ultima silabă a cuvântului determină natura vocalelor din sufixe.impozit verginin (verghinìn) . o . ö . În cazul absenţei armoniei vocalice. student akıl (acîl) – minte güzel (ghüzèl) . ü se impart în: posterioare: a . i .portar oğlan (o:làn) – băiat oğlana (o:lanà) .

ı . nu i se supun.este solnită? gülüş (ghülüş) – râs gözlük mü? (ghözlük mü?) . numeroase sufixe. vocalele într-un cuvânt sunt labiale ori numai nelabiale. ü Conform legii armoniei vocalice labiale.pod gezi (ghezì) – plimbare yolcu (ioldjù) – călător Sufixele la derivare. i .tinereţea? oturuş (oturùş) .lemn ekin (echìn) . Lecţia 3 CE ESTE? CİNE ESTE? BU NE? BU KİM? 7 .este barcadjiu? giriş (ghirìş) – intrare gençlik mi? (ghencilìc mi?) .modul de a se aşeza tuzluk mu? (tuzlùc mu?) . ö . conjugare.mü se supun la fel acestei lege a foneticii limbii turce.vânzare kayıkçı mı? (caiîkcî mî?) . Are multe excepţii.semănătură köprü (chöprü) . De asemenea. mi. De exemplu: satış (satîş) . labiale (rotunjite): o . De exemplu: kayık (caiîc) – barcă odun (odùn) . u .ARMONİA VOCALİCĂ LABİALĂ KÜÇÜK SESLİ (ÜNLÜ) UYUMU După forma de rotunjire a buzelor cele opt vocale ale limbii turce se împart în: nelabiale (nerotunjite): a .sunt ochelari? Legea aceasta nu este aşa răspândită. ca şi particulele interogative mı. mu . e . declinare. fără cel puţin patru variante.

l .” Bu bir dolap.) “Aceasta este o uşă. Un sufix dacă se supune la cele trei legi fonetice de armonie: vocalica. (Bu bir ev. ca la armonia vocalică se supun acestei legi. c .” Bu bir kapı.) “Acesta este un bărbat. (Bu bir tebeşìr. örme-ci. (Bu bir babà) “Acesta este un tată. s .) “Acesta este un dulap. z Majoritatea cuvintelor în limba turcă au consoane surde sau sonore.” Bu bir oğlan.) “Aceasta este o femeie. (Bu bir pèndjere.BU NE? Bu bir kitap. la fel. (Bu bir dolàp. ŞAHIS TEKİLİ 8 .) “Aceasta este o fată.) “Acesta este un creion.) “Aceasta este o mamă.” Bu bir defter.) “Aceasta este o cretă” Bu bir sıra. (Bu bir o:làn.” Bu bir baba. (Bu bir ö:retmèn. n .) “Aceasta este o geantă.” Bu bir çanta.” Bu bir ev. palatală.” Bu bir duvar.” Bu bir tebeşir. (Bu bir kîz.) “Aceasta este o perdea. r . (Bu bir perdè.) “Aceasta este o casă. (Bu bir hòdja. j . göz-cü. (Bu bir erchèc.” BU KİM? Bu bir kız. (Bu bir chitàp. k . ş . (Bu bir deftèr. (Bu bir kapî. kuş-çu. (Bu bir duvàr. (Bu bir calèm. labială şi la cea consonantică are opt variante. (Bu bir cadîn. m . g . p .) “Aceasta este o bancă. kuyum-cu. h . Sufixele.” Bu bir kalem. f . v . un rând.) “Acesta este un băiat. (Bu bir sîrà. cam-cı.” Bu bir öğretmen.” Bu bir anne. tarih-çi.” Bu bir kadın.” Bu bir pencere.” Bu bir masa.) “Aceasta este o masă” Bu bir sandalye. y . süt-çü PREDİCATUL NOMİNAL LA TİMPUL PREZENT PERSOANA A III-a EK EYLEMİN ŞİMDİKİ ZAMAN III.) “Acesta este un caiet.” Bu bir hoca.) LEGEA ARMONİEİ CONSONANTİCE SESSİZLERİN (ÜNSÜZLERİN) UYUMU Consoanele în limba turcă se împart în: surde: ç .” Bu bir perde.) “Aceasta este o carte. (Bu bir annè. d .) “Acesta este un învăţător.” Bu bir erkek. balık-çı. (Bu bir sandàlie) “Acesta este un scaun.) “Aceasta este o fereastră. (Bu bir ciànta.) “Acesta este un perete. t sonore: b . ( Bu bir màsa.

” BU KİMDİR? Bu avcıdır.Bu bir kitap mı? (Bu bir chitàp mî?) “Aceasta e o carte?” . aceasta este o carte. (Evet.” sau: .” Bu ağaçtır. Forma interogativă a predicatului nominal la timpul prezent.) “Acesta este un diplomat. (Bu avdjîdîr. în general. bu bir apartman. Particula interogativă în limba vorbită. (Bu tuzlùctur. müdür. În limba scrisă însă uneori se folosesc împreună şi atunci avem formele interogative: mıdır.) “Acesta este un vânător. -dür.) “Aceasta este o casă.Evet. Pronumele interogativ ne “ce” şi kim “cine” se pot folosi şi urmate de sufixul predicativ –dir. -dir. mi .) “Acesta este un copac. -tir. Olumlu şekil. -tür conform legilor armoniei vocalice şi consonantice. acesta e un bloc. (Bu èvdir.” 2. Ele se citesc ca enclitice.Bu apartman mıdır? (Bu apartmàn mîdîr?) “Acesta este un bloc?” 9 . şi predicatul nominal are patru forme la conjugare.Evet.-tur.” Bu otobüstür.) “Acesta este un trandafir. Soru şekli. BU NEDİR? Bu aynadır.) “Acesta este un autobuz. mu . .) “Acesta este un înotător. Atunci şi răspunsul este folosit prin adăugarea a unuia din sufixele: -dır. bu kitaptır. (Evet. mü.” . nu este însoţită de sufixul predicativ.) “Acesta este un secretar.” Bu memurdur.” Bu yüzücüdür. Precum aproape toate timpurile şi modurile în limba turcă.) “Acesta este un turc. aceasta e o carte. Forma interogativă. (Bu ocùldur. împreună cu cuvântul pe care îl urmează. bu bir apartmàn. -dur.” Bu okuldur.) “Aceasta este o oglindă. “Aceasta este o floare. Forma afirmativă.” Bu çiçektir. mudur. midir.) “Acesta este un artist.) “Aceasta este o şcoală. (Bu güldür. bu chitàptîr.Bu kitap mıdır? (Bu chitàp mîdîr?) “Aceasta este o carte?” . (Bu cicèctir). (Bu memùrdur.” Bu sekreterdir.) “Da.” Bu diplomattır. 1. (Bu secretèrdir.” sau: .” Bu güldür. bu (bir) kitàp.Evet. persoana a III-a singular.” Bu Türk’tür.Bu apartman mı? (Bu aprtmàn mî?) “Acesta e un bloc?” . însă se scriu separate. (Bu Türktür.) “Da. (Bu artisttir.(Evet. se redă prin adăugarea conform legilor armoniei vocalice a uneia din particulele interogative mı . (Bu ainàdîr. (Bu otobüstür. (Bu iüzüdjüdür. (Bu a:àçtîr.” Bu artisttir.” Bu tuzluktur. bu (bir) kitap. Răspunsul afirmativ se dă cu ajutorul adverbului evet “da”. (Bu diplomàttîr. -tır.) “Aceasta este o solniţă.” Bu evdir. “Acesta este un funcţionar.) “Da.

) “Da.Bu gözlük mü? (Bu gözlük mü?) “Aceştia sunt ochelari?” . bu gözlük. uneori sub forma değildir.” .) “Da.” La fel ca particulele interogative.Bu defter mi? (Bu deftèr mi?) “Acesta e un caiet?” . (Evet. bu deftèr. bu bir kutudur.) “Da. (Evet.Evet. (Evet.Evet.Bu kutu mu? (Bu kutù m?) “Aceasta e o cutie?” .” .) “Nu. bu sözlük.” sau: .) “Da.(Evet. Propoziţiile negative care cuprind acest cuvânt pot începe cu adverbul hayır “nu”.Bu vapur mu? (Bu vapùr mu?) “Acesta e un vapor?” . bu bir deftèr. acesta e un vapor.” sau: . (Evet.(Evet. bu gözlüktür. Se obţine cu ajutorul cuvântului de negaţie değil ( cu e scurt) “nu este. (Evet. (Evet.(Evet. bu gözlüktür. bu bir kutùdur.” sau: .Bu kutu mudur? (Bu kutù mudur?) “Da. (Evet. bu vapurdur. bu vapùrdur. aceasta este o floare. acesta este un vapor.Evet. acesta este un bloc.Bu sözlük müdür? (Bu sözlük müdür?) “Acesta este un dicţionar?” .Evet. aceasta este o cutie?” .) “Da.Evet. bu bir defter. bu bir cicèctir. În limba scrisă apare uneori sub forma değil. bu apartmandır.Evet.Bu bir çiçek midir? (Bu bir cicèc midir?) “Aceasta este o floare?” . bu bir deftèrdir. în limba vorbită nu se foloseşte însoţit de sufixul predicativ. bu bir kutù.” .Evet.Evet.Evet.) “Da.” .Evet. bu sözlüktür.) “Da. acesta e un dicţionar. bu apartmàndîr.” sau: .Evet. bu (bir) cicèc. aceştia sunt ochelari.Evet.) “Da.. bu defter.Bu kitap mı? . bu bir defterdir. (Evet.) . acesta e un caiet.Bu sözlük mü? (Bu sözlük mü?) “Acesta e un dicţionar?” . aceasta nu e o carte. ( Hàiîr. acesta este un caiet. bu bir çiçektir. bu bir kutu. acesta este un dicţionar.) “Da. bu (bir) çiçek.” sau: . aceasta e o cutie.Bu defter midir? (Bu deftèr midir?) “Acesta este un caiet?’ .) “Da. aceasta este o cutie. Olumsuz şekil. aceasta e o floare.” sau: .Bu gözlük müdür? (Bu gözlük müdür?) .Evet. bu sözlük. . (Evet.) “Da.Hayır. bu gözlük.) “Da.” 3. bu kitàp değìl.Bu çiçek mi? (Bu cicèc mi?) “Aceasta e o floare?” . bu kitap değil.Bu vapur mudur? (Bu vapùr mudur?) “Acesta este un vapor?” . acesta e un caiet. bu bir vapùr. Forma negativă.” . (Evet. bu sözlüktür. bu bir vapur.” 10 .

Hayır.) “Nu. bu apartmàn deildir. bu enstitüdür.Adăugaţi particulele interogative la următoarele cuvinte: Bu öğrenci …? Bu ev …? Bu köylü …? Bu sıra …? Bu göl …? Bu istasyon …? Bu çanta …? Bu mektup …? Bu ütü . bu otèl deìldir.) “Nu. aceasta e o ınstituţie. Olumsuz-soru şekli. bu gazète deìl.Hayır. bu otèl. acesta nu este un hotel.Bu otel değil mi? (Bu otèl deìl mi?) “Acesta nu e un hotel?” . bu apartman değil.” .” 4. bu gazete değildir. nu este?” Răspunsul poate să fie afirmativ sau negativ. acesta este un caiet. Forma negativ-interogativă.sau: . aceasta nu este o carte. ( Evet. acesta este un ziar. bu otèldir.” sau: .” sau: . acesta nu e un ziar. (Hàiîr. bu otèl deil. (Hàiîr.Bu gazete değil midir?(Bu gazète değìl midir?)“Acesta nu este un ziar?” . bu enstitüdür.) “Da. bu otel değil. bu defterdir.) “Nu. acesta nu este un bloc.Bu kitap mıdır? (Bu kitàp mîdîr?) “Aceasta este o carte?” . aceasta este o instituţie.Evet.) “Nu.” . Această formă se redă cu ajutorul cuvântului de negaţie değil şi particulei interogative mi.” sau: .) “Nu. bu gazète. bu kitàp deìldir.Bu otel değil midir? (Bu otèl deìl midir?) “Acesta nu este un hotel?” . (Hàiîr. (Evet. bu gazetedir. acesta nu este un ziar.Bu apartman mı? (Bu apartmàn mî?) “Acesta este un bloc?” . acesta este un hotel.? Bu perde …? Bu hastane …? Bu kablo …? Bu avcı …? Bu okul …? Bu kapı …? 11 . (Hàiîr. acesta nu e un hotel.” sau: . bu gazete değil. bu kitap değildir.Hayır.” Se poate întreba şi răspunde şi în felul următor: . bu gazete. bu oteldir.) “Da. bu enstitü.) ”Ba da. bu apartman değildir. bu apartmàn deil.Hayır.) “Ba da.)”Nu. bu otel. bu gazètedir..” . acesta este un hotel.(Hàir. (Hàiîr. Se traduce “nu e.Evet. acesta nu e un bloc. bu enstitü. (Evet.Hayır. -Bu gazete değil mi? (Bu gazète deìl mi?) “Acesta nu e un ziar?” -Evet.Hayır. bu defterdir. deci se adaugă değil mi în forma scurtă sau değil midir în forma lungă. (Evet.” sau: . bu gazete değildir.) “Nu. acesta e un ziar.Hayır.” Exerciţii: 1. bu otel değildir.Bu apartman mıdır? (Bu apartmàn mîdîr?) “Acesta este un bloc?” . (Hàir.Evet.

2. Lecţia 4 NE VAR? NE YOK? KİM VAR? KİM YOK? 12 . aceasta nu este o carte.Nu. Traduceţi următoarele propoziţii şi răspundeţi negativ: Bu çocuk öğrenci değil mi? Bu kitap sözlük değil mi? Bu sandalye güzel değil mi? Bu tuzluk değil midir? Bu köy değil midir? 4.Acesta este un copil.Da. .El este elev? .Acesta cine este? . el este elev. Traduceţi în limba turcă: . Răspundeţi întâi afirmativ. Acesta este un caiet. . pe urmă negativ la următoarele propoziţii: Bu çocuk mu? Bu oğlan mı? Bu kalem mi? Bu güzel midir? Bu göl mü? Bu gül müdür? Bu iyi mi? 3.Aceasta nu este o carte? .

durak. (Bu bir odà.Evet. mağaza var. iazî tahtasî var. sau a cuiva. (Bu sînîftà sîrà.” Substantivele odada. duràc. sokakta. dolàp. sandalye. există”.(Bu sînîftà bir ö:rengì ve bir ö:retmèn var.Bu sokakta kim var? (Bu socactà kim var?) “Cine se află pe strada aceasta?” .) Bu odada ne var? (Bu odadà ne var?) “Ce este în camera aceasta?” Bu odada masa.Bu sokakta işçi. (Bu bir socàc. Forma interogativă cu verbele var şi yok se obţine cu ajutorul particulelor interogative mı după verbul var şi mu după verbul yok. sandàlye. ma:azà var. yoktur arată lipsa.Bu odada televizyon var mı? (Bu odadà televiziòn var mı?) “În camera aceasta este un televizor?” . a cuiva. turist ve satıdjî var. un parc.) Bu sınıfta ne var? (Bu sînîftà ne var?) “Ce este în clasa aceasta?” Bu sınıfta sıra.Bu sınıfta kim var? (Bu sînîftà kim var?) “Cine se află în clasa aceasta?” . CUVİNTELE VAR Şİ YOK Cuvântul var. a) Răspuns în forma afirmativă: .” . Cuvântul yok. (Bu bir sînîf.” Propoziţiile formate cu aceste cuvinte pot fi în diferite forme: 1. parc. bu odadà televiziòn var.) “Pe strada aceasta este un bloc. Soru Şekli.) În camera aceasta este o masă.) Bu sokakta ne var? (Bu socactà ne var?) “Ce este pe strada aceasta?” Bu sokakta apartman. inexistenţa a ceva.Bu ne? (Bù ne?) Bu bir oda. răspunsul poate să fie afirmativ sau negativ.Bu odada bir oğlan var.) “Da. în camera aceasta este un televizor. (Evet. canepè var. kürsü.Bu odada kim var?(Bu odadà kim var?) “Cine este în camera aceasta?” . un turist şi un vânzător. .) “În clasa aceasta este o bancă. despre care vom învăţa mai amănunţit la lecţia despre cazuri. (Bu socactà apartmàn. Se poate traduce prin “nu este.Bu sınıfta bir öğrenci ve bir öğretmen var.) “Pe strada aceasta se află un muncitor. bu odada televizyon var. (Bu odadà bir o:làn var. (Bu socactà işci. un dulap. o catedră (şi) o tablă” . vardır arată existenţa a ceva.) . nu există. un scaun.) “În clasa aceasta sunt un elev şi un cadru didactic. (şi) o canapea. turist ve satıcı var. park. dolap. În forma interogativă. (Bu odadà màsa.” 13 . Se poate traduce prin verbele “este. kanepe var. yazı tahtası var. cürsü. (şi) un magazin” Bu ne? Bu bir sınıf. Bineînţeles.) “În camera aceasta se află un băiat. o staţie (de transport comun). sınıfta sunt în cazul locativ.Bu ne? Bu bir sokak.

Bu sınıfta öğretmen yok mu? (Bu sînîftà ö:retmèn iòc mu?) “În clasa aceasta nu este un cadru didactic?” 14 .” Răspunsul poate să fie şi afirmativ: . bu sokakta lokanta yok.Hayır. în casa aceasta este un musafir.) “Da. bu lisede şarkıcı yok. nu este. “nu este nimeni” accentul cade pe i.” b) Răspuns în forma negativă: .Bu lisede şarkıcı var mı? (Bu lisedè şarkîdjî var mı?) “În acest liceu sunt cântăreţi?” . pe i. iar la răspunsul negativ bìr şey yok “nu este nimic”. (Hàiîr.Hayır. bu göldè balîc ioc. bu gölde balık yok. a) Răspuns afirmativ cu var.” sau simplu yok. (Bu sînîftà şarkîdjî var.” b) Răspuns negativ cu hayır. bu sınıfta bir şey yok.) Nu. bu evdè kimsè var. -Bu sokakta tiyatro yok mu? (Bu sokaktà tiyàtro yòk mu?) “Pe strada aceasta nu este un teatru?” -Bu sokakta tiyatro var. Răspunsul negativ este kìmse yok.) “Nu.Bu sınıfta şarkıcı yok mu? (Bu sînîftà şarcîdjî iòc mu?) “În clasa aceasta nu este un cântăreţ?” .Bu sınıfta şarkıcı var.Evet.” Atenţie: La întrebarea bir şey var mı? “este ceva? ”.) “Nu. nu există. (Hàiîr. (Evet. bu evde misafir var.Evet. yok: . bu köyde sinema yok. bu evdè misafìr var.) “Nu. în acest lac nu sunt peşti.Hayır.) . bu köydè sinèma ioc.) “Da. (Bu sokaktà tiyàtro var.Bu evde misafir var mı? (Bu evdè misafìr var mı?) “În casa aceasta este un musafir?” .” .Hayır.. (Hàiîr. bu evdè kìmse ioc. este. pe strada aceasta este un teatru.Bu sınıfta bir şey var mı? (Bu sînîftà bir şèi var mî?) “În clasa aceasta este ceva?” .) “Nu. deci avem formula yok mu? “nu este?.Hayır.Bu gölde balık var mı?(Bu ghöldè balîc vàr mî?)”În acest lac sunt peşti?” . nu există?” Răspunsul poate să fie var “ba da.) “Pe strada aceasta este un teatru. în acest sat nu este un cinematograf. bu evde kimse yok. bu lisedè şarcîdjî ioc. în acest liceu nu sunt cântăreţi.” . accentul cade pe e. bu sınıftà bìr şei ioc. yok “nu. bu sokaktà tiyàtro var. bu evde kimse var.) “În acest sat există un cinematograf?” .” 2. Forma negativ-interogarivă.” . în clasa aceasta nu este nimic. (Evet. există” sau hayır.) “Ba da.Bu köyde sinema var mı? (Bu chöidè sinèma var mî?. în casa aceasta este cineva.) “Da. bu sokakta tiyatro var. (Evet. în clasa aceasta este un cântăreţ. (Hàiîr. .Bu sokakta lokanta yok mu? (Bu socactà locànta iòc mu?) “Pe strada aceasta nu este un restaurant?” .” .Bu sokakta tiyatro var mı? (Bu sokaktà tiyàtro var mı?) “Pe strada aceasta este un teatru?” .Bu evde kimse var mı? (Bu evdè kimsè var mî?) “În casa aceasta este cineva?” . în casa aceasta nu este nimeni .Hayır. La întrebarea kimsè var mı? “este cineva?” accentul cade pe e. (Hàiîr. (Haiîr. Olumsuz-soru şekli Această formă se obţine prin adăugarea particulei interogative mu la verbul yok. bu sokaktà locànta ioc.Evet.” .

(İilik.Hayır. -În clasa aceasta este un tablou? Nu. Bu gölde balık yok. .Puneţi la forma interogativă următoarele propoziţii şi răspundeţi negativ: Bu sokakta lokanta var. în casa aceasta sunt: o femeie.gemiler dağ – dağlar öğrenci – öğrenciler okul – okullar deniz – denizler kayık – kayıklar işçi – işçiler avcı – avcılar seyirci – seyirciler oda – odalar pencere – pencereler masa – masalar gül – güller balık – balıklar 15 . Traduceţi în limba turcă: -În camera aceasta este un televizor? Nu.) “Nu.În casa aceasta este cineva? Da. Lecţia 5 PLURALUL . este o hartă. Bu okulda öğretmen var. este un radio. Bu odada perde var. Bu odada ütü yok. Bu köyde lokanta yok. bu sınıfta öğretmen yok. (Bu sînîftà ö:retmèn ioc. Bu dolapta defter yok. Bu evde çiçek var. Puneţi la forma interogativă următoarele propoziţii şi răspundeţi afirmativ: Bu sokakta ağaç yok. Bu gölde kayık var. 2. Se poate răspunde şi : İyilik-güzellik. ne yok este ne vardır.. răspunsul este bir şey yok (Bìr şei ioc.ÇOĞUL çiçek – çiçekler ağaç – ağaçlar gemi.” Exerciţii: 1. în clasa aceasta nu este un tablou.). ne yok? se poate traduce “ce e nou?” Dacă nu este nimic nou. în clasa aceasta nu este un cadru didactic. Expresia ne var. ne yoktur . un bărbat. o fată şi un băiat. Bu evde çocuk yok. Se foloseşte rar.” Forma lunga la ne var. în camera aceasta nu este un televizor. ghüzellik) “Bunătate şi frumuseţe.

Evde üç çocuk var. Sokakta üç sinema var. Să vedem.yirmi 3 – üç 30 – otuz 4 – dört 40 – kırk 5 – beş 50 – elli 6 – altı 60 – altmış 7 – yedi 70 – yetmiş 8 – sekiz 80 – seksen 9 – dokuz 90 – doksan Numerele cu zeci şi unităţi se formează adăugând la zeci unităţile. chiar şi mai departe. aţi înţeles că pluralul este format cu ajutorul sufixului –ler după cuvinte cu vocale anterioare şi cu -lar după cele cu vocale posterioare. ultima vocală determină vocala sufixului. bin “o mie”. În cazul lipsei armoniei vocalice într-un cuvânt. ştim că. Să fim atenţi şi la ortografie.şi puteţi folosi numeralul în limba turcă până la milyon “un milion”. 16 . Numeralele se scriu împreună la operaţiuni financiare. Sınıfta yirmi bir sıra var. milyon “ un milion” se folosesc fără cuvântul bir în faţă. Acum să scriem cifre mai mari. Otelde yüz kırk sekiz turist var. Între ele nu se intercalează nici un cuvânt. anne – anneler kitap – kitaplar şair – şairler “poet” kardeş – kardeşler mektup – mektuplar televizyon – televizyonlar NUMERALUL CARDİNAL ASIL SAYILAR Birlikler Onluklar 1 – bir 10 – on 2 – iki 20 . numeralele de la 10 la 20.ev – evler kız – kızlar defter – defterler oğlan – oğlanlar Sperăm. 11 – on bir 16 – on altı 12 – on iki 17 – on yedi 13 – on üç 18 – on sekiz 14 – on dört 19 – on dokuz 15 – on beş Reţineţi şi cuvintele yüz “o sută” şi bin “o mie”. 1986 – bin dokuz yüz seksen altı 28 567 – yirmi sekiz bin beş yüz altmış yedi 549 743 – beş yüz kırk dokuz bin yedi yüz kırk üç 24 864 798 – yirmi dört milyon sekiz yüz altmış dört bin yedi yüz doksan sekiz 365 864 952 – üç yüz altmış beş milyon sekiz yüz altmış dört bin dokuz yüz elli iki Notă: Numeralele yüz “o sută”. de exemplu.

2843 kitap var. Üç Silâhşörler “Cei trei muşchetari” În caz de substantivizare numeralul cardinal se poate folosi şi în plural: Üçler Konferansı “Conferinţa celor trei. Denizde pekçok kayık yok. Romence-Türkçe Sözlük sol tarafta. câţi. Numai dacă este vorba de personaje celebre din literatură.” NUMERALE NEHOTĂRĂTE BELGİSİZ SAYILAR Sınıfta çok öğrenci var. Evde birkaç kapı var. sözlüke. Două sau mai multe numerale folosite una după alta în sens aproximativ sunt considerate la fel numerale nehotărâte: beş-on kişi “cinci-zece persoane” üç-dört kilo elma “trei-patru kilograme de mere” Numerale nehotărâte sunt de asemenea numeralele cardinale folosite cu sufixul pluralului şi sufixele -ca. Hastanede az hasta yok. insan. Să citim următorul text şi să aflăm la ce întrebare răspund numeralele cardinale şi numeralele nehotărâte. deoarece cantitatea deja exprimă numeralul.turc-român sağ tarafta – pe partea dreaptă sol tarafta – pe patea stângă Exerciţii: 1.Kaç sözlük var? Anne: . Eda: .Çok sözlük var. Cuvinte şi expresii kaç – cât. 583. Eda: . 2. Numeralele nehotărăte în limba turcă sunt următoarele: az “puţin”. kitaplıkta kaç kitap var? Anne: . memur. anne. 3. 248. birkaç “câţiva”. -ce: onlarca öğrenci “zeci de elevi”. yüzlerce memur “sute de funcţionari”.Türkçe-Romence Sözlük var mı? Anne: . KAÇ KİTAP VAR? Eda: . 29. 432. elma. milyonlarca insan “milioane de oameni”.Adăugaţi sufixul pluralului următoarelor substantive: öğretmen. Scrieţi cu litere următoarele cifre: 7. 28 962 751. Türkçe-Romence Sözlük sağ tarafta. Eda: -Teşekkür ederim. pekçok “foarte mulţi”. Kitaplıkta birçok kitap var. birçok “ mai mulţi”. câte teşekkür ederim – mulţumesc kitaplık – bibliotecă (mobilă) Türkçe-Romence . biraz “puţin”.Anne. çok “mult”. var. Sözler ve deyimler. kitaplık. Substantivul după numeral rămâne în singular. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă: 17 .Evet. substantivul uneori primeşte sufixul pluralului: Ali Baba ve Kırk Haramiler “Ali Baba şi cei patruzeci de hoţi”.

4. RECAPİTULARE I . Formaţi cinci propoziţii cu numerale nehotărâte. d) Pe strada aceasta sunt două şcoli. e) În hotelul acesta sunt mulţi turişti f) În casă sunt câţiva musafiri. b) În cameră sunt cinci tablouri.TEKRARLAMA I 1. c) În casă sunt patru camere.a) În parc sunt mulţi copii. Citiţi următoarele cuvinte: cam çam gemi sağlık balık dört okul küçük bilmece cocuk gazete oğlan ılık söz kiraz üzüm gece çekmece gezi ağaç sıcak seyir kayık arkadaş kapıcı çekiç gitmek doğru altı öğle köylü yetmiş 18 . g) În dulap sunt cinci –şase caiete.

Bu odada altı sandalye yok.Ce este în clasa aceasta? -În parc sunt puţini oameni. Bu bir fabrikadır. Răspundeţi negativ la următoarele propoziţii: Bu gölde balık var mı? Bu film güzel mi? Sağ tarafta mağaza var mı? Parkta çok insan var mı? Bu sokakta otel yok mu? Kitaplıkta sözlük var mı? 9.Câte bănci sunt în clasa aceasta? . Puneţi în forma interogatıvă. Bu fabrikada bin işçi var. Bu fabrikada iki yüz işçi var.Ce este pe strada aceasta? . 7. Bu bir doktordur.El cine este? . Bu sokakta az araba var. Puneţi în forma negativă următoarele propoziţii: Bu çocuk öğrencidir. Bu sınıfta kırk öğrenci yok. Bu köyde iki sinema yok. Çocuk oynuyor. Bebek gülüyor. 3. 4. un spital. 35 967. Sever radyo dinliyor.Numele meu este … . îmi spuneţi numele dvs. doktor. defter.El este un pescar. 6. Doktor muayene ediyor. satıcı. Bu bir sınıftır. göl. o tablă.În clasa aceasta sunt un profesor şi 26 de elevi. SEVER TÜRK DİLİNİ ÖĞRENİYOR 19 .În clasa aceasta sunt o catedră. Bu evde çok insan var.gazeteci çanta güzel soğuk kırk öğrenci kutu yedi ütü 2. Ressam resim yapıyor. . deniz. Scrieţi în limba turcă următoarele cifre cu cuvinte : 84 875. Traduceţi în limba turcă: . . Bu evde üç çocuk var. o cretă şi un tablou. un bloc. Bu bir işçidir. Bu film güzeldir.Cine este în clasa aceasta? .Vă rog. Sağ tarafta bir enstitü var. un magazin. Adăugaţi sufixul pluralului următoarelor cuvinte: mağaza. arkadaş. Lecţia 6 NE YAPIYOR? Öğretmen okuyor. Răspundeţi afirmativ la următoarele propoziţii: Bu tablo mu? Bu ev güzel mi? Bu tebeşir değil mi? Bu okul değil mi? Bu ütü değil mi? Bu hastane büyük mü? 8. . Bu mağazada altı satıcı yok.Sunt mulţi spectatori în cinematograf? . 17 624.? . Bu otelde çok oda var. Öğrenci yazıyor. . Bu kitaplıkta iki bin beş yüz kitap var. negativă şi negativ-interogativă următoarele propoziţii: Bu bir öğrencidir.Pe strada aceasta este o casă. 38 456. Bu sokakta üç mağaza var. 5.Sunt multe bărci pe mare? . Puneţi în forma interogativă următoarele propoziţii: Bu evde televizyon var. seyirci.

-Sen Türkçe bilmiyor musun? -Biraz anlıyorum. -Başarılar. okumak a citi yazmak a scrie ben okuyorum eu citesc ben yazıyorum eu scriu sen okuyorsun tu citeşti sen yazıyorsun tu scrii o okuyor el citeşte o yazıyor el scrie biz okuyoruz noi citim biz yazıyoruz noi scriem siz okuyorsunuz voi citiţi siz yazıyorsunuz voi scrieţi onlar okuyorlar ei citesc onlar yazıyorlar ei scriu bilmek a şti sormak a întreba ben biliyorum eu ştiu ben soruyorum eu întreb sen biliyorsun tu ştii sen soruyorsun tu întrebi o biliyor el ştie o soruyor el întreabă biz biliyoruz noi ştim biz soruyoruz noi întrebăm siz biliyorsunuz voi ştiţi siz soruyorsunuz voi întrebaţi onlar biliyorlar ei ştiu onlar soruyorlar ei întreabă 20 . 2. Sever! -Günaydın. 2. Se formează prin adăugarea la rădăcina sau tema verbului a sufixului –yor urmat de sufixele personale. Sever! Hoşça kal! -Teşekkür ederim. la cele terminate în consoană se intercalează una din vocalele ı.Forma afirmativă. Desenează dil – limbă yazıyor – scrie ressam – 1. İyi bilmiyorum. Olumlu şekil. Deci timpul prezent are următoarea formă: rădăcină (temă) + -yor+ sufixele personale La rădăcinile terminate în vocală se adaugă direct sufixul –yor. arkadaş! -Ne yapıyorsun? -Türk dilini öğreniyorum. i.pictor. CONJUGAREA TİMPULUİ PREZENT ŞİMDİKİ ZAMANIN ÇEKİMİ 1. o acţiune ce se desfăşoară în momentul vorbirii.ce faci? arkadaş – prieten gülüyor – râde bilmiyor musun? – nu ştii? iyi – bine.-Günaydın. Desenator sen – tu dinliyor – ascultă muayene ediyor – consultă bebek – bebeluş oynuyor – se joacă ne yapıyorsun? . la fel ca în limba română. İnfinitivul în limba turcă se formează prin adăugarea la rădăcina sau tema verbului a unuia din sufixele -mak sau –mek conform legii armoniei vocalice palatale. ü conform legilor armoniei vocalice. Şimdi Üniversite’de öğreniyorum. u. Accentul cade pe silaba care stă înaintea sufixului timpului. Güle güle! Sözler ve deyimler: okuyor – citeşte resim yapıyor – 1. pictează. bun öğreniyor – învaţă Ne yapıyor? – Ce face? Türkçe – turceşte bilmiyorum – nu ştiu başarılar – succese şimdi – acum TİMPUL PREZENT ŞİMDİKİ ZAMAN Timpul prezent exprimă.

gülmek a râde ben gülüyorum eu râd sen gülüyorsun tu râzi o gülüyor el râde biz gülüyoruz noi râdem siz gülüyorsunuz voi râdeţi onlar gülüyorlar ei râd Notă: a) Dacă rădăcina verbului se termină în a sau e. şi devine u. ci se rotunjeşte între prima vocală din rădăcina şi vocala labială din sufixul timpului. yazmak a scrie bilmek a şti ben yazmıyorum eu nu scriu ben bilmiyorum eu nu ştiu sen yazmıyorsun tu nu scrii sen bilmiyorsun tu nu ştii o yazmıyor el nu scrie o bilmiyor el nu ştie biz yazmıyoruz noi nu scriem biz bilmiyoruz noi nu ştim siz yazmıyorsunuz voi nu scrieţi siz bilmiyorsunuz voi nu ştiţi onlar yazmıyorlar ei nu scriu onlar bilmiyorlar ei nu ştiu 21 . “El se duce la munte şi ninge (începe să ningă). Uneori exprimă o acţiune ce se va desfăşura în viitor: Babam yarın gidiyor. De exemplu: O dağa gidiyor. kar yağıyor. -mü. “Tata pleacă mâine. yoklamak a controla ütülemek a călca ben yokluyorum eu controlez ben ütülüyorum eu calc Uneori timpul prezent exprimă o acţiune în trecut. -mi. e<i başlamak a începe beklemek a aştepta ben başlıyorum eu încep ben bekliyorum eu aştept sen başlıyorsun tu începi sen bekliyorsun tu aştepţi o başlıyor el începe o bekliyor el aşteaptă biz başlıyoruz noi începem biz bekliyoruz noi aşteptăm siz başlıyorsunuz voi începeţi siz bekliyorsunuz voi aşteptaţi onlar başlıyorlar ei încep onlar bekliyorlar ei aşteaptă b) Dacă prima silabă din rădăcina verbului conţine o vocală labială. muayene etmek a consulta spor yapmak a face sport ben muayene ediyorum eu consult ben spor yapıyorum eu fac sport yardım etmek a ajuta ben yardım ediyorum eu ajut 2. a din ultima silabă nu se transformă în ı. Accentul cade pe silaba care stă înaintea lor. -mu. iar e <ü. Olumsuz şekil Pentru a reda forma negativă a timpului prezent se intercalează între rădăcină şi sufixul timpului unul din sufixele de negaţie –mı.” La verbele compuse se conjugă doar verbul auxiliar. aceste vocale sub influenţa lui y din sufixul prezentului se transformă a<ı .Forma negativă.

Forma negativă.yorulmak a se obosi yüzmek a înota ben yorulmuyorum eu nu mă obosesc ben yüzmüyorum eu nu înot sen yorulmuyorsun tu nu te oboseşti sen yüzmüyorsun tu nu înoţi o yorulmuyor el nu se oboseşte o yüzmüyor el nu înoată biz yorulmuyoruz noi nu ne obosim biz yüzmüyoruz noi nu înotăm siz yorulmuyorsunuz voi nu vă obosiţi siz yüzmüyorsunuz voi nu înotaţi onlar yorulmuyorlar ei nu se obosesc onlar yüzmüyorlar ei nu înoată 3. Forma negativ. Nu are variante. Pentru a exprima această formă se foloseşte particula mu. Se scrie separat de tema timpului prezent. Ea se adaugă după sufixul prezentului şi înaintea sufixelor personale. La formele negativă şi negativ-interogativă t revine. ben gitmiyorum biz gitmiyoruz sen gitmiyorsun siz gitmiyorsunuz o gitmiyor onlar gitmiyorlar 3. Olumlu şekil ben gidiyorum biz gidiyoruz sen gidiyorsun siz gidiyorsunuz o gidiyor onlar gidiyorlar 2. Notă: pentru persoana a III-a plural se foloseşte particula interogativă mı yorulmak a se obosi ben yoruluyor muyum? eu mă obosesc? biz yoruluyor muyuz? noi ne obosim? sen yoruluyor musun? tu te oboseşti? siz yoruluyor musunuz? voi vă obosiţi? o yoruluyor mu? el se oboseşte? onlar yoruluyorlar mı? ei se obosesc? 4. Forma interogativă. Forma interogativă. 1.Forma afirmativă. Soru şekli. La tema negativă a timpului prezent se adaugă particula interogativă mu (mı la persoana a III-a plural) împreună cu sufixele personale. Accentul cade pe silaba care stă înaintea sufixului de negaţie. 22 . Olumsuz-soru şekli.interogativă. Soru şekli. çalışmak a munci ben çalışmıyor muyum? eu nu muncesc? biz çalışmıyor muyuz? noi nu muncim? sen çalışmıyor musun? tu nu munceşti? siz çalışmıyor musunuz? voi nu munciţi? o çalışmıyor mu? el nu munceşte? onlar çalışmıyorlar mı? ei nu muncesc? Notă: a) Verbul gitmek “ a se duce” a cărui rădăcină se termină în consoana t. acest t se sonorizează şi se transformă în d. la adăugarea un i înaintea sufixului timpului. Aceasta formă este o combinaţie între formele negativă şi introgativă.Olumsuz şekil.

Çalışıyorum. okuyor.Mehmet bey de çalışıyor.ben gidiyor muyum? biz gidiyor muyuz? sen gidiyor musun? siz gidiyor musunuz? o gidiyor mu? onlar gidiyorlar mı? 4.Conjugaţi verbul almak “ a lua” în cele patru forme al timpului prezent. Metin çalışmıyor mu? Metin çocuk.Mehmet bey ne yapıyor? . Ayşe? . Siz kimsiniz? 23 . oynuyor. Copiii se joacă. De exemplu: Siz okuyor. Lecţia 7 PROJE ENSTİTÜSÜ’NDE Günaydın! Günaydın! Özür dilerim. Traduceţi în limba turcă: El învaţă limba turcă. “Voi citiţi. . Olumsuz-soru şekli ben gitmiyor muyum? biz gitmiyor muyuz? sen gitmiyor musun? siz gitmiyor musunuz? o gitmiyor mu? onlar gitmiyorlar mı? b) Dacă într-o frază sunt două sau mai multe predicate exprimate la timpul prezent. atunci sufixul personal poate fi omis.Ne yapıyorsun. Forma negativ-interogativă. Öğretmen ne yapıyor? Öğretmen yazıyor. kapıcıyım. Metin face sport? Copilul se oboseşte. Pictorul nu pictează? Sever nu înoată. Ce face vânzătorul? Doctorul nu consultă?. Vânzătorul nu vinde? Înţelegeţi turceşte? Eda nu pictează. Eda ne yapıyor? Eda okuyor. siz kapıcı mısınız? Evet. 3. yazıyor ve soruyorsunuz.” Exerciţii: 1. Kimi arıyorsunuz? Müdür beyi arıyorum. Traduceţi în limba română: . cu excepţia ultimului predicat. scrieţi şi întrebaţi. 2. Şoferul conduce. Çalışmıyor.

I -ım. Sözler ve deyimler: proje – proiect arıyorsunuz (aramak) – căutaţi (a căuta) enstitü – institut bulunuyor (bulunmak) – se află ( a se afla) özür dilerim – scuzaţi vă rog buyurun (buyurmak) . ne istiyorsunuz? A-a-a. Buyurun. -uz. üm pl. Se redă cu ajutorul următoarelor sufixe: Sing. -siniz. -um. Mobilya Fabrikası’nda çalışıyorum. Bun memnuniyetle – cu plăcere şu – acest atölye – atelier orada – acolo büro – birou iş – treabă için – pentru rahatsız ettiğim için özür dilerim – imi cer scuze pentru deranj rahatsız etmiyorsunuz (rahatsız etmek) – nu deranjaţi (a deranja) istiyorsunuz (istemek) – doriţi (a dori) PREDİCATUL NOMİNAL EK FİİL Predicatul nominal în limba turcă se formează prin alipirea sufixelor prdicative la părţile de vorbire cu sens lexical. .Ben teknisyenim.I -ız. Forma afirmativă. . bine. -im. . Buyurun.treburile merg bine? kimi – pe cine aranıyor ( aramak) – se caută ( a căuta) müdür – director dar – 1. p.II -sın. 2. îngust.poftiţi ( a pofti) kapıcı . Neîncăpător bey – domn rica ediyorum ( rica etmek)– vă rog ( a ruga) mobilya – mobilă geliyor (gelmek) – vine ( a veni) iyi – 1. -sünüz 24 .İşler iyi gidiyor mu? .Rahatsız etmiyorsunuz. . Yeni atölye için proje rica ediyorum. Atölye dar geliyor. Müdür bey şu büroda bulunuyor. orada çalışıyorum. -sunuz. Olumlu şekil.portar işler iyi gidiyor mu? . -iz. iyi gidiyor.Günaydın! Rahatsız ettiğim için özür dilerim. -sin.Memnuniyetle.Evet. -üz p. -sun. siz Mobilya Fabrikası’nda çalışmıyor musunuz? ..Evet. Formarea timpului prezent pentru persoana a III-a singular deja aţi cunoscut-o la lecţia BU NEDİR? TİMPUL PREZENT AL PREDİCATULUİ NOMİNAL EK FİİLİNİN ŞİMDİKİ ZAMANI 1. -sün p. 2.. İyi. Mobilya çok aranıyor. p.II –sınız.

p. Exemple: ben satıcıyım biz satıcıyız ben öğrenciyim biz öğrenciyiz ben yolcuyum biz yolcuyuz ben köylüyüm biz köylüyüz yolcu – drumeţ 2. se scriu împreună cu ele. -dir.III –tırlar. ressam pictor ben ressam değilim eu nu sunt pictor sen ressam değilsin tu nu eşti pictor o ressam değil(dir) el nu este pictor biz ressam değiliz noi nu suntem pictori siz ressam değilsiniz voi nu sunteţi pictori onlar ressam değildirler ei nu sunt pictori (değiller) 3. mu. Forma negativă . însă sufixele personale care se adaugă. -dur.-dürler -tır. -türler Exemple: ressam pictor teknisyen tehnician ben ressamım eu sunt pictor ben teknisyenim eu sunt tehnician sen ressamsın tu eşti pictor sen teknisyensin tu eşti tehnician o ressam(dır) el este pictor o teknisyen(dir) el este tehnician biz ressamız noi suntem pictori biz teknisyeniz noi suntem tehnicieni siz ressamsınız voi sunteţi pictori siz teknisyensiniz voi sunteţi tehnicieni onlar ressamdırlar ei sunt pictori onlar teknisyendirler ei sunt tehnicieni (ressamlar) (teknisyenler) doktor doctor şoför şofer ben doktorum eu sunt doctor ben şoförüm eu sunt şofer Dacă cuvântul se termină în vocală. la care se adaugă sufixele personale fără variante. Pentru această formă se folosesc particulele interogative mı . şarkıcı cântăreţ teknisyen ben şarkıcı mıyım? eu sunt cântăreţ? ben teknisyen miyim? sen şarkıcı mısın? tu eşti cântăreţ? sen teknisyen misin? o şarkıcı mı(dır)? el este cântăreţ? o teknisyen mi(dir)? biz şarkıcı mıyız? noi suntem cântăreţi? biz teknisyen miyiz? siz şarkıcı mısınız? voi sunteţi cântăreţi? siz teknisyen misiniz? onlar şarkıcı mı(dırlar)? ei sunt cântăreţi? onlar teknisyen mi(dirler)? 25 . Forma interogativă. Olumsuz şekil. între ele se intercalează un y. -tirler. mi . Pentru că la persoana I-a singular şi plural particulele interogative se termină în vocală şi sufixele personale încep cu o vocală. -turlar. Aşa cum aţi văzut la persoana a III-a singular forma negativă se redă cu ajutorul cuvântului de negaţie değil. -durlar. -dür. -dirler. -tir. Vă amintim că aceste particule se scriu separat. p. Soru şekli. -tür p.III –dırlar. la persoana I-a singular şi plural se adaugă un y pentru a evita formarea diftongului. -tur. mü.III –dır.

Olumsuz-soru şekli. Traduceţi următorul text în limba turcă: . O sekreterdir.Domnul director este în birou. Baba geldi.Scuzaţi vă rog. çocuklar! Çocuklar: . O sekreterdir. Onlar teknisyendirler.memur ben memur muyum? biz memur muyuz? ben müdür müyüm? Biz müdür müyüz? 4. Siz müdürsünüz. Zil çalıyor.Domnul director este în institut? . Forma negativ-interogativă. Lecţia 8 BUGÜN NE YAPTINIZ? Acıktım. Formulă: cuvântul + değil mi+sufixele personale ressam ben ressam değil miyim? eu nu sunt pictor? sen ressam değil misin? tu nu eşti pictor? o ressam değil mi(dir)? el nu este pictor? biz ressam değil miyiz? noi nu suntem pictori? siz ressam değil misiniz? voi nu sunteţi pictori? onlar ressam değil(ler) mi? ei nu sunt pictori? değil mi(dirler)? Exerciţii: 1. Eda: . Metin: . Baba: . Susadım. Ben kapıcıyım. sunt secretara. O turisttir. 4.İyi akşamlar. Ce doriţi? . 2. Biz köylüyüz. Onlar öğretmendirler. Siz memursunuz. baba! Hoş geldin! 26 . Ayşe! İyi akşamlar. Anne: . Redaţi următoarele predicate nominale din propoziţii la forma negativă: Sever avcıdır. 3. Conjugaţi cuvintele satıcı şi memur în cele patru forme ale predicatului nominal. Ben turistim.Babayı bekliyoruz.Da. acıktım. çocuklar. Redaţi următoarele predicate nominale la formele interogativă şi negativ-interogativă: Biz öğrenciyiz.Anne. Această formă se redă cu ajutorul cuvântului de negaţie değil urmat de particula mi împreună cu sufixele personale. O kapıcıdır.İyi akşamlar. sunteţi secretara? .Ben de acıktım. Sen memursun. Sen doktorsun.

Masa hazır.tı . Baba: . a povesti) selâm söyledi (söylemek)– trimite salutări (a trimite) Problem çözdün mü? (çözmek) – Ai rezolvat probleme? (a rezolva. 2. -dum . -tular . -tu. -tüm p. -ti. p. Forma afirmativă.dın . . Metin? Metin: .Problem çözdün mü? Metin: . Olumlu şekil almak a lua vermek “a da” atmak “a arunca” ben aldım eu am luat ben verdim ben attım sen aldın tu ai luat sen verdin sen attın o aldı el a luat o verdi o attı biz aldık noi am luat biz verdik biz attık siz aldınız voi aţi luat siz verdiniz siz attınız onlar aldılar ei au luat onlar verdiler onlar attılar 27 . a deznoda) TİMPUL TRECUT DETERMİNAT BELİRLİ GEÇMİŞ ZAMAN Arată o acţiune desfăşurată înaintea momentului vorbirii.Baba: . -dim . selâm söyledi. III –dı . -tünüz p.dük. . -tüler Exemple de conjugare a timpului: 1.dü. . . I –dım . -tum . . . -tınız .amiază hazır – gata anlattık (anlatmak) – am stat de vorbă ( a sta de vorbă.ti . Sözler ve deyimler: bekliyoruz (beklemek) – aşteptăm (a aştepta) susadım – mi-e sete çalıyor (çalmak) – 1.tün p.Hoş bulduk! Nasılsınız? Bugün ne yaptınız? Eda: .dün. -tü după temele terminate în consoană surdă. . -diler. I – dık .Futbol oynadım.II. -düler. a cânta.tu . -di . -tılar .dik . dergi okudum. 3. -tim .tin . . a fura acıktım – mi-e foame geldi (gelmek) – a venit ( a veni) zil – sonerie Hoş geldin! – Bine ai venit! Ne yaptınız? – Ce aţi făcut? Hoş bulduk! – Bine v-am găsit! dergi – revistă Nasılsınız?.Cum vă simţiţi? kütüphane – bibliotecă okudum (okumak) – am citit (a citi) futbol – fotbal öğleden sonra – după.II –dınız . buyurun. Baba: .Sabahleyin kütüphanede kitap. -du . -diniz .Sen ne yaptın. -dular. p.du . . . -dü după temele verbale terminate în vocală sau consoană sonoră şi a variantelor sale –tı. .… Anne: .sună (a suna).Ne yapıyor Neş’e? İyi mi? Eda: . dünüz. -tuk . -tiler . Dacă scriem sufixele timpului şi sufixele personale împreună avem următorul tabel: sing. Öğleden sonra Neş’e geldi.di . . –tım . -tık .duk . Baba: . . la care vorbitorul a fost martor. -din . .tun .III -dılar . -tik . -tiniz ..İyi. -düm. -tın . anlattık. Se formează cu ajutorul sufixelor –dı . -dunuz .dun . . -tük p.tunuz . la care se adaugă sufixele personale.tü pl.

Olumsuz şekil. Accentul cade pe silaba precedentă sufixului de negaţie. Almak gitmek ben aldım mı? eu am luat? ben gittim mi? sen aldın mı? tu ai luat? sen gittin mi? o aldı mı? el a luat? o gitti mi? biz aldık mı? noi am luat? biz gittik mi? siz aldınız mı? voi aţi luat? siz gittiniz mi? onlar aldı(lar) mı? ei au luat? onlar gitti(ler) mi? sormak düşmek ben sordum mu? ben düştüm mü? sen sordun mu? sen düştün mü? o sordu mu? o düştü mü? biz sorduk mu? biz düştük mü? siz sordunuz mu? siz düştünüz mü? onlar sordular mı? (sordu mu?) onlar düştüler mi? (düştü mü?) 4. Olumsuz-soru şekli 28 . almak a lua düşmek ben almadım eu nu am luat ben düşmedim sen almadın tu nu ai luat sen düşmedin o almadı el nu a luat o düşmedi biz almadık noi nu am luat biz düşmedik siz almadınız voi nu aţi luat siz düşmediniz onlar almadılar ei nu au luat onlar düşmediler 3. -me care se intercalează între rădăcină şi sufixul timpului.sormak “a întreba” yürümek “a merge” gitmek “a se duce” ben sordum ben yürüdüm ben gittim sen sordun sen yürüdün sen gittin o sordu o yürüdü o gitti biz sorduk biz yürüdük biz gittik siz sordunuz siz yürüdünüz siz gittiniz onlar sordular onlar yürüdüler onlar gittiler tutmak “ a prinde” düşmek “a cădea” ben tuttum ben düştüm sen tuttun sen düştün o tuttu o düştü biz tuttuk biz düştük siz tuttunuz siz düştünüz onlar tuttular onlar düştüler 2. Se redă cu ajutorul sufixelor de negaţie –ma . Forma interogativă. Accentul cade pe particula interogativă. Forma negativă. Soru şekli La forma afirmativă se adaugă particulele interogative. Forma negativ-interogativă.

Forma afirmativă. Olumsuz şekil resim yapmak muayene etmek tedavi olmak resim yapmadım ben muayene etmedim tedavi olmadım resim yapmadın sen muayene etmedin tedavi olmadın resim yapmadı o muayene etmedi tedavi olmadı resim yapmadık biz muayene etmedik tedavi olmadık resim yapmadınız siz muayene etmediniz tedavi olmadınız resim yapmadı(lar) onlar muayene etmedi(ler) tedavi olmadı(lar) 3. Forma interogativă. La forma negativă se adaugă particulele interogative.Forma negativă. Soru şekli resim yapmak muayene etmek tedavi olmak resim yaptım mı? muayene ettim mi? tedavi oldum mu? resim yaptın mı? muayene ettin mi? tedavi oldun mu? resim yaptı mı? muayene etti mi? tedavi oldu mu? resim yaptık mı? muayene ettik mi? tedavi olduk mu? resim yaptınız mı? muayene ettiniz mi? tedavi oldunuz mu? resim yaptı(lar) mı? muayene etti(ler) mi? tedavi oldu mu/oldular mı? 29 . resim yapmak muayene etmek tedavi olmak “a se vindeca” ben resim yaptım ben muayene ettim tedavi oldum sen resim yaptın sen muayene ettin tedavi oldun o resim yaptı o muayene etti tedavi oldu biz resim yaptık biz muayene ettik tedavi olduk siz resim yaptınız siz muayene ettiniz tedavi oldunuz onlar resim yaptı(lar) onlar muayene etti(ler) tedavi oldu(lar) 2 . almak vermek ben almadım mı? eu nu am luat? ben vermedim mi? sen almadın mı? tu nu ai luat? sen vermedin mi? o almadı mı? el nu a luat? o vermedi mi? biz almadık mı? noi nu am luat? biz vermedik mi? siz almadınız mı? voi nu aţi luat? siz vermediniz mi? onlar almadı(lar) mı? ei nu au luat? onlar vermedi(ler) mi? sormak düşmek ben sormadım mı? ben düşmedim mi? sen sormadın mı? sen düşmedin mi? o sormadı mı? o düşmedi mi? biz sormadık mı? biz düşmedik mi? siz sormadınız mı? siz düşmediniz mi? onlar sormadı(lar) mı? onlar düşmedi(ler) mi? Notă: La verbele compuse se conjugă doar verbul auxiliar. 1. Olumlu şekil.

acum scriu. . 3. Öğrenci kalem aldı. sepet dolu.Da. gerçekten dolu. tuttum. terziydim. Siz avukat değil miydiniz? -Evet. Ressam resim yaptı. Elif a luat 8 caiete. . Teknisyen fabrikada çalıştı. nu a aşteptat. Forma negativ-interogativă.Şoferul nu a aşteptat? . Tuttum. nu am scris. büyük bir balık tuttum.Mamă.Nu. Metin problem çözdü.Conjugaţi verbul yazmak la cele patru forme ale timpului trecut determinat. Metin a plecat? . 30 . Memur bekledi.Nu. -O-o-o. . bir şeyler tuttunuz mu? -O-o-o.Olumsuz-soru şekli resim yapmak muayene etmek tedavi olmak resim yapmadım mı? muayene etmedim mi? tedavi olmadım mı? resim yapmadın mı? muayene etmedin mi? tedavi olmadın mı ? resim yapmadı mı? muayene etmedi mi? tedavi olmadı mı? resim yapmadık mı? muayene etmedik mi? tedavi olmadık mı? resim yapmadınız mı? muayene etmediniz mi? tedavi olmadınız mı? resim yapmadı(lar) mı? muayene etmedi(ler) mi? tedavi olmadı(lar) mı? Exerciţii: 1 . Traduceţi în limba turcă: . Turist gitti. Şimdi emekliyim. avukattım. Metin este acasă. Misafir geldi. Gençlikte balıkçı mıydınız? -Yo-o-o. acum a plecat. Bu gün güzel bir gün. doğrusu. Ben de şanslıyım. -Şanslısınız.Nu.Elif a luat caiete? . 2.Tu nu ai scris? . balıkçı değildim.Sağ olun! Sizin de kısmetiniz bol olsun! Nasıl. 4. Traduceţi şi transcrieţi verbele din următoarele propoziţii la forma negativă: Eda ve Metin acıktılar. Lecţia 9 KIYIDA -Merhaba! -Merhaba! Kısmetiniz bol olsun! .

Sözler ve deyimler: kıyı – mal balıkçı – pescar sepet – coş nasıl – cum. Când cuvântul se termină în vocală. La partea vorbirii cu sens lexical se adaugă cuvântul de negaţie değil împreună cu sufixele personale.noroc gerçekten – întradevăr şanslı – norocos genç – tânăr doğrusu – întradevăr gençlikte – în tinereţe gün – zi PREDİCATUL NOMİNAL LA TİMPUL TRECUT DETERMİNAT EK FİİLİNİN BELİRLİ GEÇMİŞ ZAMANI 1. Olumsuz şekil. ce fel yo-o-o – nu -u –u (în limba uzuală) dolu – plin bir şey. Forma afirmativă. Are aceleaşi sufixe ca predicatul verbal. între temă şi sufixul timpului se intercalează un y. avukat ben avukat değildim eu nu am fost avocat sen avukat değildin tu nu ai fost avocat o avukat değildi el nu a fost avocat biz avukat değildik noi nu am fost avocaţi siz avukat değildiniz voi nu aţi fost avocaţi onlar avukat değildi(ler) ei nu au fost avocaţi 31 . Forma negativă. Olumlu şekil. avukat avocat öğretmen ben avukattım eu am fost avocat ben öğretmendim sen avukattın tu ai fost avocat sen öğretmendin o avukattı el a fost avocat o öğretmendi biz avukattık noi am fost avocati biz öğretmendik siz avukattınız voi aţi fost avocati siz öğretmendiniz onlar avukattı(lar) ei au fost avocati onlar öğretmendi(ler) doctor müdür genç ben doktordum ben müdürdüm ben gençtim sen doktordun sen müdürdün sen gençtin o doktordu o müdürdü o gençti biz doktorduk biz müdürdük biz gençtik siz doktordunuz siz müdürdünüz siz gençtiniz onlar doktordu(lar) onlar müdürdü(ler) onlar gençti(ler) balıkçı terzi ben balıkçıydım ben terziydim sen balıkçıydın sen terziydin o balıkçıydı o terziydi biz balıkçıydık biz terziydik siz balıkçıydınız siz terziydiniz onlar balıkçıydı(lar) onlar terziydi(ler) 2. bir şeyler – ceva terzi – croitor büyük – mare (adjectiv) tutmak – a prinde emekli – pensioner şans .

3. Forma interogativă. Soru şekli.

Se redă cu particulele interogative mı, mi , mu , mü la care se alipesc sufixele timpului.
avukat öğretmen
ben avukat mıydım? eu am fost avocat? ben öğretmen miydim?
sen avukat mıydın? tu ai fost avocat? sen öğretmen miydin?
o avukat mıydı? el a fost avocat? o öğretmen miydi?
biz avukat mıydık? noi am fost avocaţi? biz öğretmen miydik?
siz avukat mıydınız? voi aţi fost avocaţi? siz öğretmen miydiniz?
onlar avukat mıydı(lar)? ei au fost avocaţi? onlar öğretmen miydi(ler)?

doktor müdür
ben doktor muydum? ben müdür müydüm?
sen doktor muydun? sen müdür müydün?
o doktor muydu? o müdür müydü?
biz doktor muyduk? biz müdür müydük?
siz doktor muydunuz? siz müdür müydünüz?
onlar doktor mudu(lar)? onlar müdür müydü(ler)?

4. Forma negativ-interogativă. Olumsuz-soru şekli.
5.
Se redă în felul următor: cuvântul cu sens lexical+ cuvântul de negaţie+ particula interogativă mi
împreună cu sufixele personale.
avukat
ben avukat değil miydim? eu nu am fost avocat?
sen avukat değil miydin? tu nu ai fost avocat?
o avukat değil miydi? el nu a fost avocat?
biz avukat değil miydik? noi nu am fost avocaţi?
siz avukat değil miydiniz? voi nu aţi fost avocaţi?
onlar avukat değil miydiler? ei nu au fost avocaţi?

Exerciţii:
1. Conjugaţi cuvântul teknisyen la cele patru forme ale predicatului nominal la timpul trecut determinat.

2. Transcrieţi la forma negativă următoarele propoziţii:
a) Balıkçı gençlikte şofördü.
b) Babam fabrikada işçiydi.
c) Turist bu gün hastaydı.
d) Özür dilerim, siz arkadaş mıydınız?
e) Avcı bu gün şanslı mıydı?
f) Ben bu okulda öğrenciydim.
32

g) Küçük çocuk güzeldi.
h) Oda büyüktü.
i) Çocuklar üçtü.
j) Müdür bey yeniydi.
k) Teyzem ihtiyardı.
l) Atölye dardı.

3. Traduceţi în limba turcă:
a) Coşul a fost plin.
b) Pescarul a fost norocos.
c) Copilul n-a fost mare.
d) Tata a fost muncitor în tinereţe.
e) Voi aţi fost sănătoşi?
f) Mama a fost bolnavă.
g) Dvs.aţi fost pictor în România?
h) Maşina a fost mare.
i) Studentii au fost vesel.
j) Şoferii au fost obosiţi.
k) Copiii erau cuminţi.
l) Bunicul a fost norocos.

Lecţia 10 EV, EVİN, EVE, EVİ, EVDE, EVDEN

Ev yenidir. Metin okuyor. Bükreş başkenttir.
Evin pencereleri geniştir. Metin’in kitapları temizdir. Bükreş’in sokakları temizdir.
Elif eve gidiyor. Metin’e sözlük verdi. Bükreş’e gidiyorum.
Annem evi temizledi. Metin’i okulda gördü. Bükreş’i seviyorum.
Aile evde toplandı. Metin’de çanta var. Bükreş’te oturuyor.
Metin evden çıktı. Metin’den top aldım. Tren Bükreş’ten hareket etti.

Sözler ve deyimler:
geniş – larg görmek – a vedea çıkmak – a ieşi
temiz – curat başkent – capitală aile – familie
33

sevmek – 1.a iubi.2. a-i plăcea toplanmak – a se aduna, a se reuni temizlemek – a curăţa
oturmak – 1. a se aşeza; 2. a locui hareket etmek –1. a porni; 2. a se mişca

CAZURİLE
İSMİN HALLERİ

În propoziţiile de mai sus aţi văzut trei substantive în următoarele cazuri:
Nominativ ev Metin Bükreş
Genitiv evin Metin’in Bükreş’in
Dativ eve Metin’e Bükreş’e
Acuzativ evi Metin’i Bükreş’i.
Locativ evde Metin’de Bükreş’te
Ablativ evden Metin’den Bükreş’ten

Notă: Substantivele proprii primind sufixele cazuale în scris se despart prin apostrof.
Cazurile limbii turce răspund la următoarele întrebări:
Nominativ ne? kim? neresi?
Genitiv neyin? kimin? neresinin?
Dativ neye? kime? nereye?
Acuzativ neyi? kimi? neresini?
Locativ nede? kimde? nerede?
Ablativ neden? kimden? nereden?

1. CAZUL NOMİNATİV
YALIN HAL
Subtantivul este în nominativ în următoarele cazuri:
 Când îndeplineşte funcţia de subiect.
Zil çalıyor. Öğrenci yazıyor. Köstence güzeldir.
 Când îndeplineşte funcţia de complement direct, exprimat printr-un substantiv nedeterminat cu
precizie.
Ben kitap okuyorum. Balıkçı balık tutuyor. Annem bir vazo aldı.
 Vocativul se poate reda tot prin cazul nominativ şi atunci accentul cade pe prima silaba:
Mètin, oku.

2. CAZUL GENİTİV
İLGİ HALİ

Acest caz exprimă posesia sau apartenenţa. Se formează cu ajutorul sufixelor - ın , -in , -un , -ün
adăugate după rădăcini sau teme terminate în consoană şi –nın , -nin , -nun , -nün după cele terminate în
vocală.
Sufixele acestui caz sunt accentuate.

Kızın defteri temizdir. Evin pencereleri büyüktür. Okulun zili çaldı.
Odanın kapısı açıktı. (a fost deschisă). İşçinin arkadaşları çoktur. Köylünün bahçesi güzeldi.
Gölün kıyısında balıkçılar balık tutuyorlar.

34

Şu bina belediyenin değildi. Bu kitap Eda’nın değildir. Bu kitap Eda’nındır. Olumsuz şekil.” Forma negativă. dar deocamdată noi putem adăuga doar sufixele timpurilor studiate. Olumlu şekil. Olumsuz – soru şekli. Soru şekli. Forma negativă. Forma afirmativă. Araba mühendisin değildi. “Maşina a aparţinut inginerului. Bu kitap Eda’nın mı(dır)? Yeni ev işçinin mi(dir)? Bu çanta halamın mı(dır)? Forma negativ-interogativă.” Şu bina belediyenindi. Bu kitap Eda’nın değil mi(dir)? Yeni ev işçinin değil mi(dir)? Bu çanta halamın değil mi(dir)? 2. Olumsuz şekil. Yeni ev işçinindir. La timpul trecut determinat. Bu çanta halamındır. Şimdiki zamanda. Olumlu şekil. Bu çanta halamın değildir. “Clădirea a aparţinut primăriei. La timpul prezent. Belirli geçmiş zamanda. Şampiyon Romanya’nın değildi. Yeni ev işçinin değildir.” Şampiyon Romanya’nındı. PREDİCATUL NOMİNAL LA CAZUL GENİTİV İLGİ HALİNDE EK FİİL Substantivul la cazul genitiv urmat de sufixele predicative de prezent sau trecut exprimă cui îi aparţine sau a aparţinut obiectul sau fiinţa. 1. Forma interogativă. Olumsuz-soru şekli Araba mühendisin değil miydi? Şu bina belediyenin değil miydi? Şampiyon Romanya’nın değil miydi? Notă: Predicatul nominal la cazul genitiv primeşte sufixele şi altor timpuri. Soru şekli Araba mühendisin miydi? Şu bina belediyenin miydi? Şampiyon Romanya’nın mıydı? Forma negativ-interogativă. Araba mühendisindi. Forma interogativă. “Campionul a aparţinut României. 35 . Forma afirmativă.

Completaţi spaţiile libere cu sufixul predicatului nominal la genitiv: A) la timpul prezent: B) la timpul trecut determinat: Güzel kitap ögrenci… Kamyon şoför… Geniş kayık balıkçı… Kukla kız… değil… Yeni proje bu mühendis… değildir. Defter öğretmen… mi…? Bu araba patron… değil mi…? Vila mühendis… değil mi…? RECAPİTULARE II TEKRAR II 1. d) Domnul director a rugat realizarea unui proiect. Declinaţi substantivele defter. 3. 2. f) Doctorul a consultat un bolnav. Traduceţi în limba română: a) Sözlük Eda’nındı. Braşov. g) Büyük tablo köylü ressamındı. d) İyi proje genç mühendisindi. Eda? a) Eda yüz… .Metin ne yap…? c) Sen futbol oyna… d) Biz trende gazete oku… 36 . beklemek în cele patru forme ale timpului prezent. f) Yeni otobüsler belediyenindiler.Ne yapı… . g) În şcoală este o secretară. c) Atölye fabrikanındı. Conjugaţi un predicat nominal la cazul genitiv. 2. oynamak. Özel . b) Tehnicianul a întrebat. n) Maşina această nu este a ţăranului? 5. e) Güzel ev işçinin değil mi? b) Bu top Metin’indi. 4. Conjugaţi verbele öğrenmek.Exerciţii: 1. e) În cameră este o floare. c) Pescarul a prins un peşte.Ders çalışı… b) Annem mektup bekle… . Traduceţi în limba turcă următoarele propoziţii: a) Băiatul a rezolvat probleme. Completaţi verbele din următoarele propoziţii cu sufixele timpului prezent şi cele personale: A) în forma afirmativă: B) în forma negativă: . h) Aceasta este geanta lui Metin? i) Acesta este caietul elevului? j) Casa această a aparţinut avocatului? k) Casa această nu a aparţinut pescarului? m) Maşina este a lui Özel.

Conjugaţi verbele öğrenmek. çalış… b) Balıkçı denizde balık tut… g) Ben Mobilya Fabrikası’nda çalış… c) Ben üniversitede oku… h) Siz mektup yaz… d) Satıcı mağazada sat… e) Yolcu durakta bekli… C) în forma interogativă: D) în forma negativ-interogativă a) Babam oku… a) İşçi bu fabrikada çalış… b) Hasan yorul… b) Satıcı elma sat… c) Sever Türkçe bil… c) Sen üniversiteye git… d) Sen denizde yüz… d) Siz parkta dinlen… e) Biz dergi al… e) Metin problem çöz… f) Siz tenis oyna… f) Çocuk yorul… 3. Completaţi predicatul nominal din următoarele propoziţii cu sufixele timpului prezent şi cele personale: A) la forma afirmativă: B) la forma negativă: a) Ben teknisyen … a) Elif memur … b) Ablam doktor … b) Siz ressam … c) Sen şanslı … c) Babam şoför … d) Siz balıkçı … d) Biz misafir … e) Bu çocuklar öğrenci … e) Onlar turist … f) Bu tablo güzel… f) Annem genç… g) Annem öğretmen… g) Hasta bu gün iyi… C) la forma interogativă: D) Forma negativ-interogativă: a) Ben artist … a) Bu kadın doktor … b) Misafir kapıcı … b) Bu tablo güzel … c) Bu kız sekreter … c) Balıkçı bu gün şanslı… d) Köylü memur … d) Onlar hasta … e) Siz memur… e) Ben şoför … f) Bu ailede çocuklar öğrenci … f) Hastane temiz … g) Sibiu güzel … 5. müdür. sürmek. 6. 4. teknisyen. a) Ressam bu odada resim yap… e) Onlar çocuk. satmak în cele patru forme ale timpului trecut determinat. satıcı ca predicat nominal în cele patru forme ale prezentului. Completaţi verbele din următoarele propoziţii cu sufixele timpului trecut determinat şi cele personale: A) în forma afirmativă: B) în forma negativă: a) Metin düş… a) Teknisyen büroda bekle… b) Eda bil… b) Metin problem çöz… c) Turist acık… c) Ablam mektup yaz… d) Terzi gel… d) Bu sabah gazete gel… e) Biz teşekkür et… e) Artist bu filmde oyna… f) İşçiler dolap yap… f) Sabahleyin kütüphanede oku… g) Öğretmen sor… g) Öğleden sonra dergi al… h) Çocuk susa… h) Sabahleyin çay iç… 37 . Conjugaţi cuvintele işçi.

Eve dönüyorum Akşama kadar çalışıyorum. Orhan bey: . Completaţi predicatul nominal din următoarele propoziţii cu sufixele timpului trecut determinat şi sufixele personale: A) în forma afirmativă B) în forma negativă: a) Ben teknisyen… a) Yol geniş … b) Biz bu okulda öğrenci… b) Ev yeni … c) Ablam doktor… c) Onlar bu enstitüde mühendis … d) Sen şanslı. 38 . Sen ne yapıyorsun? Mehmet bey: . Büyük bir psikolog ve gerçekçi. Babam hasta.İyi günler. Mehmet bey! Mehmet bey: .. İşe gidiyorum.Geçmiş olsun! Mehmet bey: .Sağ ol! Kitabı okudun mu? Orhan bey: .Teşekkür ederim.Çok beğendim. Orhan bey! Ne yapıyorsun? Nereye gidiyorsun? Orhan bey: . iyiyim.C) în forma interogativă: D) în forma negativ-interogativă: a) Metin düş… a) Bugün hasta acık… b) Müdür bey gel… b) Biz sabahleyin süt al… c) Sen çiçek al… c) Ressam parkta resim yap… d) Turistler çok yürü… d) Sen gazete ver… e) İşçiler mobilya yap… e) Öğrenci okula git… f) Sen balık tut… f) Teknisyen proje yap… g) Siz bilet al… g) Siz öğleden sonra büroda çalış… h) Neş’e çok anlat… 7.Eve dönüyorum. şimdi o okuyor.İyi günler.Reşat Nuri’yi kim beğenmiyor?! Orhan bey: . Orhan bey: .Ben Sabahattin Ali’yi de çok beğeniyorum. Fikriye’ye verdim. Mehmet bey: .. doktora götürdüm. d) Park sağ tarafta … e) O fabrikada müdür… e) Sözlük kitaplıkta … f) Biz bu okulda öğrenci… f) Ben büroda … g) Sen enstitüde memur… g) O okulda müdür … h) Onlar şehirde mühendis… h) Parkta ağaçlar büyük… C) în forma interogativă: D) în forma negativ-interogativă: a) Müdür bey gençlikte teknisyen … a) Sen bu enstitüde mühendis … b) Onlar iyi arkadaş … b) O belediyede memur … c) Belediye gerçekten büyük … c) Sen atölyede teknisyen … d) Siz enstitüde mühendis … d) Biz köyde öğretmen … e) Traktör köylünün … e) Onlar hastanede doktor … f) Sen bu okulda öğretmen … f) Sen okulda iyi öğrenci … g) O belediyede mühendis … g) Baban Bükreş’te mühendis … Lecţia 11 NEREYE GİDİYORSUN? İşe gidiyorum.

separat din masa generală a obiectelor de acelaşi fel. -ü după rădăcini sau teme terminate în consoană şi -yı.” Salataya tuz koydum.” Top fileye rastladı. nereye? “Mă întorc acasă. kime? “ İ-am dat studentului. neye? “în ce?. sunt în dativ şi primesc sufixele –a .Hoşça kal! Mehmet bey: .” Öğenciyi dinledi. ne zamana kadar?. Atunci răspunde la întrebările nereye? “încotro?. neye? “În aur au adăugat (amestecat) argint. nereye? “A intrat la facultate. Kitabı okudun mu? neyi? “Ai citit cartea?” Babayı bekliyoruz. görüyorum. este individualizat.” Defteri aldım. kime? “L-am întrebat pe doctor. neresini? “unde?”.İşe acele ediyorsun. ne zamana kadar? “A muncit până seara. ne zamana kadar? “până când?”.-i. Orhan bey: .” Süte şeker koydum. servici tanımak – a cunoaşte gerçekçi – realist dönmek – a se întoarce düşünce – gând psikolog – psiholog götürmek – a duce duygu – sentiment acele etmek – a se grăbi pazarları – în zilele de duminică sağ ol – teşekkür ederim pazar – 1. neye? “Mingea a nimerit în plasă. kimi? “L-a salutat pe director. kime? “L-am întâlnit pe un prieten. Răspunde la întrebările kimi?“pe cine?”.” Öğrenciye verdim. 2.2.-u.” Bir arkadaşa rastladım. neye? “Am pus sare în salată. Okula gidiyorum.” Müdürü selâmladı.” Bu zamana kadar uçak yoktu. Düşünce ve duyguları çok iyi anlatıyor. Akşama kadar çalıştı.Güle güle! Sözler ve deyimler: nereye – unde. unde?”. -yi.” Altına gümüş karıştırdılar.Evet. ne vakite kadar? “Până acum n-a existat avion. kimi? “Îl aşteptăm pe tata. neyi? “Am luat caietul. ne vakite kadar?.” Fabrikaya gitti.duminică. -e după rădăcina sau tema terminate în consoană şi –ya.” 39 . Complementul direct este exprimat prin cazul acuzativ în următoarele situaţii: 1.” Mektubu yazdı. neyi? “ce?”. de timp. încotro insan – om beğenmek – a-i plăcea iş . Fakülteye girdi. neyi? “A scris scrisoarea. muncă. -yu.piaţă geçmiş olsun! – însănătoşire grabnică! akşama kadar – până seară CAZUL DATİV YÖNELME HALİ Substantivele care îndeplinesc funcţia de complement indirect şi răspund la întrebările kime? “cui?.1.” Satıcıya rica ettim. Când obiectul este deja cunoscut vorbitorilor.” Dativul îndeplineşte şi funçţia de complement circumstanţial de loc.Mehmet bey: . kime? “L-am rugat pe vânzător. insanları iyi tanıyor. pe cine?”. neye? “Am pus zahăr în lapte. nereye? “Mă duc la şcoală. la ce?”. kimi? “L-a ascultat pe elev.” Eve dönüyorum. -ye după cele terminate în vocală. Doktora sordum. nereye? “S-a dus la fabrică. -yü după cele terminate în vocală.” CAZUL ACUZATİV YÜKLEME HALİ Sufixele cazului acuzativ sunt: -ı . ne vakite kadar?. Ben pazarları akşama kadar okuyorum.

Se formează cu sufixele –da .” Eminescu’yu okudum. neresini? “Mi-a placut Constanţa.” nerede “unde”. .Metin nerede? .Mehmet bey işte .” Sorumluyu karşıladı. m) Artist rol… biliyor mu? 4.” 3. c) Mehmet. -de după cuvinte terminate în vocală sau consoană sonoră şi –ta. CAZUL LOCATİV BULUNMA HALİ Cazul locativ exprimă uneori raporturi spaţiale şi temporale. kimi? “L-am văzut pe Orhan. j) Top deniz… düştü mü? e) Eda kütüphanede Elif’… rastladı. Adăugaţi sufixele cazului acuzativ următoarelor cuvinte: insan işçi deniz düşünce cam oda tebeşir tablo memur 3.” Köstence’yi beğendim.” Kitabını okuduk. kimi? “L-am citit pe Eminescu.Mehmet bey nerede? .Tren saat kaçta geldi? . Metin nu s-a dus la bibliotecă. Orhan Kemal’… okudu. î) Müdür teknisyen… aramadı mı? d) Ressam göl… gördü. neyi? “Mi-am luat geanta. kimi? “L-am dus pe tata la doctor. . kimi? “L-a întâmpinat pe responsabil.Eda okulda. . Traduceţi în limba turcă: Sever s-a dus la universitate.Tren saat beşte geldi.” Babamı doktora götürdüm.Mağazalar sabahtan akşama kadar açık.Metin parkta. Când este exprimat printr-un nume cu sufix posesiv: Çantamı aldım. Am rugat-o pe mama mea. .Eda nerede? . 40 . Pe stradă l-am întâlnit pe pescar. Mingea a nimerit geamul.Gölü gördük. neyi? “İ-am citit cartea.Ayşe hanım evde. h) Hasta… doktor… götürdük. b) Öğrenci okul… gitti mi? i) Teknisyen kapıcı… sordu. Lecţia 12 NEREDE? .” Exerciţii: 1. -te după cele terminate în consoană surdă.” 2. kimde “la cine. k) Çanta… arkadaş… hediye etti mi? f) İş… acele ediyor musun? l) Şair şiir… yazmadı mı? g) Mühendis sabah… kadar çalıştı. Adăugaţi sufixele cazului dativ următoarelor cuvinte: okul kütüphane fabrika deniz dağ sinema ressam arkadaş kıyı 2.Ayşe hanım nerede? . neyi? “Am văzut lacul. Când este exprimat printr-un substantiv propriu: Orhan’ı gördüm.Mağazalar ne vakit açık? . İ-am dat caietul lui Sever. Completaţi spaţiile libere cu sufixele potrivite: a) Şoför Bükreş’… gitti. El a pus cutia în dulap İ-am dat scrisoarea lui Ayşe. În raporturi spaţiale răspunde la întrebările: nede “în ce”.

deocamdată. ne zaman? “În secolul acesta s-au făcut invenţii mari. nerede? “İnginerul face proiecte la institut.” Ressam parkta resim yapıyor.” Mehmet’te yeni kasetçalar var.” Bu yüzyılda büyük icatlar yapıldı.” Bu bilezikte gümüş var.” Bu kumaşta yün var. nede? “Brăţara aceasta conţine argint. kimde? “Mehmet are un casetofon nou. Il conjugăm. saat kaçta? “La ora opt încep lecţiile. kimde?” Mătuşa mea are albume frumoase. I.” Saat 8’de dersler başlıyor.” Mühendis enstitüde proje yapıyor.” Bu sepette elma yok. Forma interogativă. nerede? “Pictorul pictează în parc. nerede? “Muncitorul lucrează la fabrică. 1. Forma negativă. Olumsuz şekil ben evde değilim eu nu sunt în casă sen evde değilsin tu nu eşti în casă o evde değil(dir) el nu este în casă biz evde değiliz noi nu suntem în casă siz evde değilsiniz voi nu sunteţi în casă onlar evde değil(dirler) ei nu sunt în casă (onlar evde değiller) 3.Havada oksijen var. Forma afirmativă.” İşçi fabrikada çalışıyor.” Teyzemde güzel albümler var. nede? “Stofa aceasta conţine lână. nerede? “În acest coş nu sunt mere. nede? “În aer există oxigen.” PREDİCATUL NOMİNAL LA CAZUL LOCATİV YERLİK HALİNDE EK EYLEM Substantivul la cazul locativ primind sufixele predicative devine predicatul nominal al propoziţiei şi arată unde se află fiinţa sau obiectul. nede? “ Strugurii conţin vitamine. la timpurile studiate. ne zaman?. Olumlu şekil evde ben evdeyim eu sunt în casă sen evdesin tu eşti în casă o evde(dir) el este în casă biz evdeyiz noi suntem în casă siz evdesiniz voi sunteţi în casă onlar evde(dirler) ei sunt în casă 2. ne vakit?.” Avukatta deliller var.” Üzümde vitamin var.” Arkadaşımda yeni kaset var. Soru şekli ben evde miyim? sunt eu în casă? sen evde misin? eşti tu în casă? o evde mi(dir)? este el în casă? biz evde miyiz? suntem noi în casă? 41 . Timpul prezent. kimde? “Avocatul are dovezi. kimde? “Prietenul meu are o dischetă nouă. Şimdiki zaman.

Anne nereden geliyor? . ben evde değil miyim? nu sunt eu în casă sen evde değil misin? nu eşti tu în casă? o evde değil mi(dir)? nu este el în casă? biz evde değil miyiz? nu suntem noi în casă? siz evde değil misiniz? nu sunteţi voi în casă? onlar evde değıl mi(dirler)? nu sunt ei în casă? (onlar evde değiller mi?) II. Olumsuz-soru şekli. Forma negativ-interogativă.Eda nereden geliyor? . Olumsuz şekil. – Anne evden geliyor. ben parkta mıydım? am fost eu în parc? sen parkta mıydın? ai fost tu în parc? o parkta mıydı? a fost el în parc? biz parkta mıydık? am fost noi în parc? siz parkta mıydınız? aţi fost voi în parc? onlar parkta mıydı(lar)? au fost ei în parc? 4. ben parktaydım eu am fost în parc sen parktaydın tu ai fost în parc o parktaydı el a fost în parc biz parktaydık noi am fost în parc siz parktaydınız voi aţi fost în parc onlar parktaydı(lar) ei au fost în parc 2. Olumlu şekil. Olumsuz-soru şekli. Soru şekli. Belirli geçmiş zaman. Forma interogativă. ben parkta değil miydim? n-am fost eu în parc? sen parkta değil miydin? n-ai fost tu în parc? o parkta değil miydi? n-a fost el în parc? biz parkta değil miydik? n-am fost noi în parc? siz parkta değil miydiniz? n-aţi fost voi în parc? onlar parkta değil miydi(ler? n-au fost ei în parc? . ben parkta değildim eu n-am fost în parc sen parkta değildin tu n-ai fost în parc o parkta değildi el n-a fost în parc biz parkta değildik noi n-am fost în parc siz parkta değildiniz voi n-aţi fost în parc onlar parkta değildi(ler) ei n-au fost în parc 3. Foma afirmativă. 1. Timpul trecut determinat. Forma negativă. Forma negativ-interogativă.Eda okuldan geliyor.siz evde misiniz? sunteţi voi în casă? onlar evde mi(dirler)? sunt ei în casă? 4. 42 .

de măsură. de ce?. până la ce oră? ama – dar.” Ayten’den dergi aldım. Metin. nereden? “Am cumpărat sandale din magazin. ne vakitten?“De două săptămâni nu sunt veşti.Saat üçten beşe kadar. permis. ne vakit? “S-a întors după câteva săptămâni. ne vakitten?. Răspunde la întrebările: neden? “ din ce?. saat kaçtan kaça kadar ?– de la ce.Anneciğim. 2. anneciğim. drept.Pek iyi.” O Köstence’den geldi. verdi.” Annem şekerlemeleri Hayat’tan sakladı. nasıl? “Cântăreţul a intrepretat din inimă.1. doğru . Anne: -Saat kaçtan kaça kadar? Eda: .Babadan izin aldınız mı? Eda: -Dün istedik.Evet. nasıl? “Il iubesc din suflet pe fratele meu. nereden? “A adus bluza din Bucureşti. Mağazadan sandal aldım.Metin nereden geliyor? . de la cine?”.” Şarkıcı kalpten çaldı.” İki haftadan beri haber yok.” Exerciţii: 1. concediu. neden? “Am făcut dulceaţă de trandafir.” Erol’dan iyi intibalarla kaldım. oră. izin –1.Metin parktan geliyor. de mod. de timp. CAZUL ABLATİV ÇIKMA HALİ Substantivele şi pronumele în acest caz îndeplinesc funcţie de complement indirect. -den după rădăcini sau teme terminate în vocală sau consoană sonoră şi –tan . de cauză.Baba işten geliyor. ceas.. Anne:. 2. kimden? “Am luat o revistă de la Ayten.de cât timp?” Tahtadan dolap yaptım. BABADAN İZİN ALDINIZ MI? Eda: . kimden? Mama a ascuns bomboanele de Hayat.Baba nereden geliyor? . .” Birkaç aydan sonra döndü. Neş’e ve ben sinemaya gitmek istiyoruz.1. Anne: . nereden? “El a scos pâine din dulap. neden? “Am făcut un dulap din lemn. ne zamandan?“de când?. nereden?“de unde?”. Sözler ve deyimler: gitmek istiyoruz – vrem să mergem. direct. kimden? “Am rămas cu impresii bune despre Erol. kimden? “de cine?.” Dolaptan ekmek çıkardı. -ten după cele terminate în consoană surdă.” Kardeşimi candan seviyorum. Eda: . Se formează cu ajutorul sufixelor -dan . 3. saat .corect izin almak – a avea permisiunea cuiva. voie. complement circumstanţial de loc.” Gülden tatlı yaptık.” Bükreş’ten bluz getirdi. 2. ama sinemadan doğru eve. nereden? El a venit din Constanţa. Adăugaţi sufixele cazului locativ următoarelor cuvinte: deniz perde ağaç tablo 43 .

l) Şoför köy… gitti. Lecţia 13 NEREDE YAŞIYORSUN? Aydın ile Nurcihan sokakta karşılaştılar. Sözler ve deyimler: 44 .Ben de iyiyim.çocuk radyo televizyon sınıf sözlük arkadaş öğrenci defter 2. Conjugaţi verbul predicativ fabrikada la timpul prezent. k) El a muncit de dimineaţă până seară. h) Tren Bükreş… geldi. g) N-am luat nimic de la magazin. Seni çoktan görmedim. Ferdinand caddesinde. k) Deniz… vapur var.Merhaba. d) Annem… izin istedim. Adăugaţi sufixele cazului ablativ următoarelor cuvinte: vapur çiçek Bükreş Bursa sokak işçi terzi avukat deniz kitap akşam televizyon 3. f) Mama a făcut dulcaţă de struguri.Ben Mecdiye’de yaşıyorum. b) Enstitü… çalışıyorum. Şimdi nerede yaşıyorsun? Aydın: -Köstence’de yaşıyorum. i) Teyzem… gittim. j) Bu oda… temiz hava yok. j) În casă este un televizor. n) Köy… temiz hava var. h) Portocalele conţin vitamina C.Merhaba. Completaţi spaţiile libere folosind sufixele cazurilor dativ. Sen nasılsın? Nurcihan: . f) Doktor hastane… gitti. Seni bizde bekliyoruz. Aydın: . 35 numarada. 4. 5. Aydın: . Ya sen evde mi. Ya sen? Nurcihan: . bir evde. iyiyim. arkadaş! Nasılsın? İyi misin? Aydın: -Teşekkür ederim.Apartmanda. m) Mühendis köy… geldi.Hangi sokakta? Nurcihan: -Tineretului sokağında. b) Prietenul meu are trei vaze. iar köyde la timpul trecut determinat. Nurcihan! Nurcihan: . apartmanda mı yaşıyorsun? Aydın: . g) Satıcı… üzüm aldım. locativ sau ablativ. a) Öğrenci okul… gidiyor. e) Bu sepet…balık yok. c) Kütüphane… okuyorum. Traduceţi în limba turcă: a) Mărul conţine vitamine. i) Profesorul are cărti c) In Constanţa sunt câteva muzee.

a trăi. sanat “artă”. Sende sözlük var mı? Dün size gittik. Metin topa vurdu. “organizaţie”. ca de exemplu: saat. Ata binmek istedim. În scris în locul lui k apare ğ. Neş’e bize geldi. benden senden ondan bizden sizden onlardan Exemple în propoziţii: Babam kitabı bana verdi. kayıkta şekerlikte çocukta gözlükte Abl. kayıktan şekerlikten çocuktan gözlükten Aceeaşi transformare o suferă şi consoanele p . kitaptan kiremitten ağaçtan Notă: Multe cuvinte terminate în t de origine străină. kayığın şekerliğin çocuğun gözlüğün D.) – a se întâlni çoktan – de mult seni görmedim – nu te-am văzut ya sen – dar tu cadde. 3. top “minge”.. ç care se sonorizează în b. d .Loc. sau de origine turcă: anıt “monument”. 45 . De asemenea. 2. memleket.karşılaşmak (N.. Saçın rengini beğenmedik DECLİNAREA PRONUMELOR PERSONALE ŞAHIS ZAMİRLERİNİN ÇEKİMİ N. bulvar – bulevard hangi – care yaşamak (N.1. örgüt. yakıt “combustibil”nu se supun regulei mai sus anunţate. c. kitabı kiremidi ağacı L. benim senin onun bizim sizin onların D. Onların müziği çok güzel. a se menţine SONORİZAREA UNOR CONSOANE LA DECLİNARE İSİM SONUNDAKİ BAZI SERT SESSİZLERİN ÇEKİM ESNASINDA TONLULAŞMASI Consoana k la sfârşitul cuvintelor urmate de un sufix care începe cu o vocală se sonorizează. kitap kiremit “ţiglă” ağaç N. kayık şekerlik çocuk gözlük G. bende sende onda bizde sizde onlarda Abl. t . kayığa şekerliğe çocuğa gözlüğe A. kitabın kiremidin ağacın D. kitapta kiremitte ağaçta Abl. Loc. kitaba kiremide ağaca A. iar la pronunţare vocala dinaintea lui se prelungeşte. 4. kayık şekerlik çocuk gözlük N.). kitap kiremit ağaç G. a locui. saç “păr”. a se întreţine. unele cuvinte monosilabice fac excepţie de la această regulă: at “cal”. kayığı şekerliği çocuğu gözlüğü Loc. Onda pekçok tablo var. bana sana ona bize size onlara A. beni seni onu bizi sizi onları Loc. ben sen o biz siz onlar G.

iyiyim. Declinaţi următoarele cuvinte: mektup. Traduceţi în limba română următoarea conversaţie: Günaydın. ne yok? Tiyatroda bir yeni sahne oyunu var. Saat kaçta başlıyor? Saat beşte. Satıcı neyle satıyor. a) Te-am văzut la teatru. teraziyle satıyor. Sen gördün mü? Hayır. Ressam fırçayla ve boyayla resim yapıyor.” 2. sözlük.Exerciţii: 1. Öğrenci kalemle yazıyor. çekiç. f) L-au întrebat pe el? g) Babam bize sandal aldı. Şimdi nereye gidiyorsun? Şimdi sinemaya gidiyorum. . Traduceţi în limba română: 4. Satıcı kantarla. b) El este un prieten bun c) Size kim geldi? c) Am cumpărat un bilet pentru tine. arkadaş! Günaydın! Nasılsın? Teşekkür ederim. henüz görmedim. İyi seyirler! Teşekkür ederim!! 3. Güzel film var mı? Bir Türk filmi oynuyor. Düğünde hepimiz toplaşmıyor muyuz? -Siz ne vesaitle geldiniz. Mehmet bey? -Ben uçakla geldim. Ne var. g) Au cerut voie de la el? h) Gemici ona vazo getirdi. Çocuk neyle oynuyor? Ressam neyle resim yapıyor? Çocuk topla. 46 . kanat “aripa. d) Sizde anten yok mu? d) Ei de unde au venit? e) Ondan iki kitap aldım. h) Cântăreţul a cântat din suflet? i) Turiştii unde au plecat? j) De la ce ora aşteptaţi? k) Muncesc de la ora 9. dolap. Sen nasılsın? Ben de iyiyim. f) Bende kalem var. e) De la ei am văzut mult bine. Traduceţi în limba turcă: a) O bana sözlük verdi. bebekle oynuyor. Lecţia 14 NEYLE? Öğrenci neyle yazıyor? . b) Onlara misafir geldi. NEYLE GELDİN? -Hepimiz toplaştık mı? -Hemen hemen hepimiz toplaştık.

Loc. e bine? toplaşmak (N. a şi plecat. In româneşte se poate traduce prin conjuncţia cu. a şi dispărut. toată lumea şimdi . (Cum a venit.” denmiyor. nu însă şi două propoziţii de acelaşi fel.l. “ dediler. Ablam da saat beşte vapurla geliyor.. -Şimdi anladım. “Apariţia şi dispariţia lui au avut loc în acelaşi timp. herkes güldü. Şimdi oldu mu? . vapurla. Eda ile Metin okula gittiler. küçük? -Ben de ayakla geldim.) – a râde POSTPOZİŢİA İLE İLE EKİ Postpoziţia ile după vechea ortografie se scria separat.)” Görünüşüyle-kayboluşu bir oldu.” Hava yoluyla İstanbul’a vardık.. “A plecat la Bucureşti prin Hîrşova. evet. İki saat yolculuk yaptım. -Sen neyle geldin.) – a se aduna uçak – avion düğün. După terminaţia în consoană i dispare total şi sufixul rămăne sub forma de –la . un înţeles spaţial Bükreş’e Hırşova yoluyla gitti.Şimdi oldu. otobüsle. Ben trenle geldim.)” 2.” Cuvântul ile uneori se poate traduce prin conjuncţia şi. -Ha-ha-ha… -Babacığım niçin herkes bana güldü? Onlar “uçakla.”dedim.nuntă yolculuk – călătorie vesait.mijloace yolculuk yapmak – a călători ağabeyim – fratele meu mai mare niçin? – de ce?. siz uzakta yaşıyorsunuz.” deniyor. “Am ajuns la İstanbul pe calea aerului. -yle. “Venirea şi plecarea lui a avut loc în acelaşi timp. un raport temporal Gelişiyle-gidişi bir oldu. poate să exprime şi: 1. pieton. cazul instrumental. 2. (Cum a apărut. kimse gülmedi.acuma gülmek(N. În afara de aceasta. În acest caz el leagă două părţi de vorbire de acelaşi fel. Vocala i se pierde şi în locul ei după cuvinte cu terminaţie în vocală apare y şi sufixul primeşte formele-yla . -le.D. Siz ne vesaitle geldiniz? -Otobüsle geldim.-A. Sözler ve deyimler: neyle? – cu ce? Ne vesaitle geldiniz? – Cu ce mijloc de transport aţi venit? hepimiz – noi toţi oldu mu? – s-a făcut?. Acum se scrie mai mult împreună cu cuvântul pe care îl urmează şi atunci după părerea unor turcologi se transformă în sufix şi formează vasıta hali. ben de annemle. 47 . “yaya geldim. pe jos herkes – toţi. Ben “ayakla geldim. -Çünkü “ayakla geldim. babamla yaya geldim. Peki. trenle. Annemle babam düğüne geldiler.. arabayla geldik.pentru ce? ablam – sora mea mai mare çünkü – pentru că ayak – picior yaya – 1. Ağabeyim arabayla geldi.

Niçin toplaştılar? .Pentru că a luat examenul.Çünkü pahalıydı. Cu çünkü explicăm rezultatul unei acţiuni sau fenomen.Çünkü yanıldı . -le stă la cazul nominativ. -le următoarelor cuvinte: traktör tebeşir kayık sözlük otobüs kantar müdür kapıcı 2. Sizinle gitmediler mi? Onlarla toplaştık. Cu için explicăm scopul. .Deoarece a întârziat autobuzul. b) O çiçek… geldi. Excepţie face pronumele la persoana a III-a plural. Notă: Când urmează un cuvânt cu terminaţia în l sufixele –la.Niçin geciktin? . Seninle mi geldi? Onunla konuştuk. . –N-a venit la serviciu.Niçin güldüler? .” Niçin …? … için. Bizimle yolculuk yaptı. Niçin …? Çünkü … . . Çocuğu masalla uyuttum. c) Ben annem… yolculuk yaptım.Pentru că a fost scump. Exerciţii: 1 Adăugaţi sufixele –yla . iar pronumele la cazul genitiv. -le îşi păstrează forma şi în scris apare dublu l.De ce a venit? . care stă la cazul nominativ. “Am adormit copilul cu o poveste.De ce n-ai luat? . -yle.De ce se bucură? . . deoarece este bolnav. . .Completaţi spaţiile libere: a) Çocuk kamyon… oynadı.Pentru că a greşit.Niçin işe gelmedi? -De ce n-a venit la serviciu? .De ce ai întârziat? . . .De ce s-au adunat? . -yle . Niçin …? … için … . Benimle okudu.Düğün yapmak için.Ca să facă nuntă.Niçin almadın? .Çünkü otobüs gecikti. -la .Ca să facă plajă. 48 .Plâj yapmak için.Çünkü sınavı kazandı.Niçin geldi? . Cu adverbul niçin întrebăm despre cauza acţiunii.” Gönül’le konuştum. Substantivul care precedă postpoziţia ile sau sufixul –yla .De ce au râs? . cauza acţiunii sau fenomenului. . -la.Hasta olduğu için işe gelmedi. .Niçin seviniyor? . “Am vorbit cu Gönül.

. Lâmba yeşil yandı.D.) – a ieşi karşı – vizavi. c) Doctorul a consultat cu stetoscopul h) İnginerul şi muncitorul muncesc. Sözler ve deyimler: yollanmak (N. b) Ei au venit prin Medgidia. a sta ilerlemek (D. Otobüs geldi ve çocuklar bindiler. Sokaktan caddeye çıktılar. a.staţie durmak (N.. Okula yakın bir sokakta otobüsten indiler ve okul avluna girdiler. opus yakın . a sui doğru – spre 49 . Traduceţi în limba turcă: a) Sever şi İon au plecat cu avionul..D.) – a intra durak .a se opri.Dergi okumak çin.Çetin niçin problem çözmedi? . f) N-a călătorit cu noi. Kaldırımdan yürüdüler. Yolkavşağında durdular. Traduceti în limba română: a) Onlarla işe gittik.)– a porni geçmek (N. Lâmba kırmızı yanıyor.Loc.) – 1.Çünkü oynadı. Durakta otobüsü beklediler. taşıt vasıtaları geçiyorlar.Dikkat! dedi Eda. a spune. d) Sizinle gelmedi mi? e) Seninle düğüne gitmedi mi? f) Çocukla parka mı gidiyor? G) Eda ile Metin mesaj yazdılar mı? h) Trenle mi geliyor? i) Babamla Metin sokaktalar. c) Benimle yolculuk yapmadı. 5.aproape yolkavşağı – intersecţie girmek (N..) – a trece önce – întâi çıkmak (Abl.Ab.. . a zice. İki kardeş yayageçidinden karşı tarafa doğru ilerlediler. j) Braşov yoluyla mı gittiler? 4. d) El a luat struguri cu coşul i) Profesorul a scris cu creta..) – a înainta dikkat – atenţie demek – 1. Traduceţi în limba română următoarele dialoguri: .3. 2. D. 2.. b) Onunla tiyatrodaydık. apoi taşıt vasıtaları – mijloace de transport binmek (D) – a se urca. e) Cu tine a vorbit? Lectia 15 EDA İLE METİN OKULA GİDİYORLAR Eda ile Metin okula yollandılar. g) Eda cu prietena ei au plecat la bibliotecă.Eda kütüphaneye niçin gitti? . a numi kaldırım – trotuar sonra – pe urmă.

-nüz p. -unuz. -miz. -im.II –ın.I –ımız. -niz. p.) – a coborî kardeş – frate. -ü Exemple: kızım evim okulum köyüm kızın evin okulun köyün kızı evi okulu köyü kızımız evimiz okulumuz köyümüz kızınız eviniz okulunuz köyünüz kızı evi okulu köyü “fata mea casa mea şcoala mea satul meu” Notă: Substantivul urmat de sufixul apartenenţei la persoana a III-a plural poate să indice: a) un posesor şi mai multe obiecte.yayageçidi – trecere de pietoni inmek (Abl.III –ı. care indică posesorul.-müz p. -ü p. c) mai mulţi posesori şi mai multe obiecte: onların evleri “casele lor”. -su. p. -ün p. Substantivele la plural au două variante. -i.II –nız. -un.III –ı. -in. Substantivele cu terminaţia în vocală primesc următoarele sufixe: Sing. Aceste sufixe sunt accentuate. -si. -sü Exemple: babam annem komşum enstitüm baban annen komşun enstitün babası annesi komşusu enstitüsü babamız annemiz komşumuz enstitümüz babanız anneniz komşunuz enstitünüz babası annesi komşusu enstitüsü “tatăl meu mama mea vecinul meu institutul meu” Substantivele cu terminaţie în consoană primesc următoarele sufixe posesive: sing. -muz. II –n p. -nuz. -imiz. b) mai mulţi posesori şi un singur obiect: onların evi “casa lor.III –sı. -u. -u.III -sı. I –mız. -iniz.II –ınız. -si. -sü p. fraţi okul avlusu – curtea şcolii SUFİXELE APARTENENŢEİ İYELİK EKLERİ In limba turcă substantivul şi pronumele personale primesc sufixele apartenenţei. p. -ünüz p. ca de exemplu: onun evleri “casele lui”. I –m pl. -umuz. -su. I –ım. p. -um. ümüz p. -i. kızlarım evlerim kızların evlerin kızları evleri 50 . -üm pl.

annemde babamda kardeşlerimde arkadaşlarımda Abl. “Am învăţat proverbe de la tata.” Kardeşlerimi candan seviyorum. singular şi plural sunt identice. p . anneme babama kardeşlerime arkadaşlarıma A. annemden babamdan kardeşlerimden arkadaşlarımdan Anneme hediye aldık. Sufixele cazuale urmează sufixele posesive.” Notă: 1. “İi iubesc din suflet pe fraţii mei. t ilâç “medicament” çocuk kitap dert “necaz” ilâcım çocuğum kitabım derdim ilâcın çocuğun kitabın derdin ilâcı çocuğu kitabı derdi ilâcımız çocuğumuz kitabımız derdimiz ilâcınız çocuğunuz kitabınız derdiniz ilâcı çocuğu kitabı derdi Notă: Numeroase substantive de origine străină nu se sonorizează. “Nu pot dojeni prietenii mei.” Nasreddin Hoca sözünden çıkmaz. “El s-a ţinut de cuvânt.” Arkadaşlarımı kıramam.” O sözünde durdu. annemin babamın kardeşlerimin arkadaşlarımın D. De exemplu: memleketim “ţara mea”. Între sufixul posesiv şi sufixele locativului şi ablativului se adaugă un n. annem babam kardeşlerim arkadaşlarım N. annemi babamı kardeşlerimi arkadaşlarımı L. Şi aici nu trebuie să uităm sonorizarea cuvintelor cu terminaţie în ç . k. “İeri bolnavul n-a ieşit din casa lui. “Nasreddin Hoca îşi respectă cuvântul. Aceste cazuri sunt indicate în dicţionare. annem babam kardeşlerim arkadaşlarım G. La primirea sufixelor posesive unele substantive suferă modificarea fonetică metateză: akıl “minte” oğul “fiu” gönül “suflet” aklım oğlum gönlüm aklın oğlun gönlün aklı oğlu gönlü aklımız oğlumuz gönlümüz aklınız oğlunuz gönlünüz aklı oğlu gönlü 51 . “Am cumpărat un cadou mamei. vaziyetim “situaţia mea” etc.” Babamdan atasözleri öğrendim. Hasta dün evinden çıkmadı. kızlarımız evlerimiz kızlarınız evleriniz kızları evleri Sperăm că aţi observat: sufixele posesive pentru persoana a III-a.” 2.

Traduceţi în limba română: a) İnginerul a plecat la Braşov via Bucureşti. a) Nermin’in arkadaşları üniversitede toplaştılar. Hanımeli) “Sufletul meu pe tine te-a ales din grădina frumuseţii.” (E. Traduceţi în limba turcă: a) Prietenul meu lucrează în acest institut. g) Bu söz sözlükte yok. e) Araba avukatın değil mi? f) Turiştii au plecat la Sibiu. (E. ablativ. Belgin. e) Vecinii mei sunt oameni buni. c) Belediye bu sokakta değildir. Evlâdım üniversitede okuyor. Eminescu var mı? e) Şehrimiz güzel ve temizdir. RECAPİTULARE III TEKRAR III 1. b) Casa lor este mare.” “Sen de onun gibi inanarak yürü. g) Copilul lor unde învaţă? c) Te duci la mătuşa ta? h) Treburile tale merg bine? d) İnstitutul nostru este pe bulevardul acesta. 2. Traduceţi în limba turcă: 4.” “Gönlüm seni seçti güzellik bahçesinde. 3. f) Hepimiz bizde toplaştık. g) Tata a venit din İstanbul. b) Metin’in topu suya düştü. Alcătuiţi şase propoziţii cu cazurile spaţiale: dativ. 2. i) Am citit cartea lui. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Kızı lisede okuyor. c) Şcoala satului este nouă. 52 .Emin. iş. locativ. Önder. Hikmet. Declinaţi următoarele cuvinte: hasta. f) İşiniz nasıl gidiyor? g) Bu çocuk oğlunuz mu? h) Bunlar mı kitaplarınız? 3. b) Străzile Constanţei sunt curate. sınıf. j) În grădina noastră sunt flori. d) Kitaplığınızda M.” Exerciţii : 1. fiule.. “Aklım başımda ebediyete kavuşmak istiyorum. b) Affedersiniz. babanız nerede çalışıyor? c) Sokağımız temizdir. Adăugaţi sufixele posesive următoarelor cuvinte:teyze. sağlık. sözlük.”(N. oğlum. f) Tatăl meu lucrează în spital. d) Ferestrele casei sunt mari. Oğluma Masal) “Păşeşte şi tu cu încredere. Hanımeli) “Doresc să trec în eternitate cu conştiinţa trează. köy. oda. Bursa.Emin. d) Sözlük kitaplıkta mı? e) Elevul a scris pe caiet.

Çok insan geliyor.Pe bulevardul acesta. ama ben beğenmiyorum. Bluz çok. f) Dün hepimiz tiyatrodaydık 8.Özür dilerim. .Da. . Bir güzel bluz arıyorum.Çocukların okula neyle gidiyorlar? . Hastaneye gidiyorum.Merhaba.Câte ore munciţi? .Unde se află İnstitutul de Proiectări? . Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Avukat yeni evde oturuyor.Avocatul dimineaţa nu este la serviciu? . d) Yeni ev terzinin değil midir? 6.Ablam için. 9. Dün çok hasta geldi.Dimineaţa inginerul este la serviciu. h) Turist Almanya’dan geldi.La İnstitutul de Proiectări. . ben de iyiyim.Muncesc de dimineaţa până seara. Onlarla konuşuyoruz. sol tarafta.Minibüsle gidiyorlar.İnginerul dimineaţa este la serviciu? . . Nurcihan! Nasılsın? . Alcătuiţi patru propoziţii cu predicatul nominal la cazul genitiv. Okula yakın bir yerde minibüsten iniyorlar.Bu sokakta. . Çok beğendim.Teşekkür ederim. . c) Yeni ev terzinin midir? b)Yeni ev terzinin değildir. dertlerini anlatıyorlar. d) Sabahleyin evde değilim.Ne vakit gördün ? . 7.Ne vakit okuyorlar? . b) Dün bu evde düğün vardı. İyi günler! . bir yün bluz gördüm. büyük bir mağazada.Onlara başarılar! 53 .Unde aveţi serviciul? .İş arıyorlar. hastalar beni bekliyorlar. e) Öğleden sonra işte misiniz? c) Akşamları hepimiz evdeyiz. .Ne yapıyorsun. Yayageçidinden geçmiyorlar. . iyiyim.h) Portocalele conţin vitamine. Belediyede çalışıyorum.Kimin için bluz arıyorsun? . Sen nasılsın? . Traduceţi următoarele dialoguri în limba română: . .Teşekkür ederim. avem mai multe proiecte. Traduceţi următoarele dialoguri în limba turcă: .İyi günler! . Traduceţi în limba română: a) Yeni ev terzinindir.Sabahleyin. .Bu sabah.Ben bu gün mağazadan mağazaya giriyorum. i) Salataya tuz koymadın mı? j) Terzi bu gün şanslı mı? 5. Sabahleyin onları muayene ediyoruz.Merhaba. . Aydın! . arkadaş? . . pe partea dreaptă. i) Am luat două dicţionare din dulap.Aveţi proiecte noi? . Biz de annemle mağazadan mağazaya girdik.Avocatul dimineaţa nu este la serviciu.

dreapta. Lokanta sol tarafta. Yolcu: . otelin lokantası yok.Buyurun.Üç yıldızlı.Pentru a lua examenul. 2.Bu sokakta.Özür dilerim.biroul de informaţii memur – funcţionar yakında bir yerde.Bir otel arıyorum.restaurant 54 .De ce înveţi? . Formaţi propoziţii cu ele. Yocu: – Kaç yıldızlı? Memur: . 11.Pentru că am cumpărat o bluză pentru mama.. 10. Răspundeţi la întrebările: a) Bükreş’e neyle gidiyorsun? e) Sepet balıkçının mı? b) Köylü tarlayı neyle sürüyor? f) Öğrenci deftere neyle yazıyor? c) İşe neyle gidiyorsunuz? g) Araba neyle çalışıyor? d)Yeni eviniz var.Teşekkür ederim Sözler ve deyimler: danışma bürosu . . bir şey sorabilir miyim? Memur: .Teşekkür ederim. . Yakında bir yerde otel var mı? Memur: . Traduceţi în limba turcă: . Yolcu: . Yolcu: .Otelin lokantası var mı? Memur: .Hayır. otelin karşısında.De ce te bucuri? . sağ tarafta turistik bir otel var. Adăugaţi sufixele posesive şi cele cazuale la cinci cuvinte. Lecţia 16 DANIŞMA BÜROSUNDA Yolcu: . h) Memur neyle çalışıyor? 12.Pentru că mă duc la serviciu.De ce te grăbeşti? .în apropiere undeva sağ – 1. teafăr Kaç yıldızlı? – Cu câte stele? lokanta .

yedinci 3. banyolu.dokuzuncu 5. -nci.İyi günler! Sözler ve deyimler: tek – unul. cu cifre arabe sau romane după care se scrie un punct. . – altmış ikinci 55 . . 1.Tabiî. Yolcu: .548.Teşekkür ederim. efendim.Bu kayıt kâğıdına adınızı ve soyadınızı. cu televizor ancak – numai că klimalı – cu aer condiţionat doğum yeri ve tarihi . – beşinci În rest toate numeralele cardinale se transformă în numerale ordinale prin adăugarea sufixelor sus numite numai la unităţi sau zeci întregi.Hayır.etajul cinci daimî ikametgâh – domiciliu stabil asansör – ascensor tabiî – bineînţeles milliyet – naţionalitate uyrukluk – cetăţenie NUMERALE ORDİNALE SIRA SAYILARI Numeralele ordinale se formează prin adăugarea următoarelor sufixe:-ncı. – altıncı 2. – dördüncü 9. – birinci 6.-bininci 62.Hazır.Ne gibi formaliteler gerek? Resepsiyon memuru: . İyi günler! Resepsiyon memuru: .karşı – vizavi OTELDE Yolcu – Günaydın! Resepsiyon memuru: . Yolcu: . -üncü. İki yataklı var. – yirminci 70. Yolcu: .Hoş geldiniz! Buyurun. – kırk birinci 20. Tek yataklı odamız kalmadı. Yolcu: . lütfen. 10.sekizinci 4.Tabiî.Teşekkür ederim. Yolcu: . –altmışıncı 100. televizyonlu. mii. Ancak beşinci katta.Banyolu mu? Resepsiyon memuru: . klimalı. milliyet ve uyrukluğunuzu geçirin. doğum yeri ve tarihi. singur fiyatı ne kadar? – cât costă? anahtar -cheie kahvaltı – micul dejun tek yataklı – cu un singur pat dahil – include üzgünüm – îmi pare rău soyadı – numele de familie banyolu ve televizyonlu – cu baie. Yolcu: . Buyurun anahtarı. – onuncu 60.Odanın fiyatı ne kadar? Resepsiyon memuru: . -ıncı. – üçüncü 8. Tek yataklı oda arıyorum.Asansör çalışıyor mu? Resepsiyon memuru: . Odamın numarası kaç? Resepsiyon memuru: . . Respsiyon memuru: .Üzgünüm. Kahvaltı dahil değil.80 RON. -inci. Yolcu: . sute. daimî ikametgâhınızı.locul şi data naşterii beşinci kat . –yüzüncü 41. – yetmişinci 1000.Bu fiyata kahvaltı da dahil mi? Resepsiyon memuru: . Yolcu: . -uncu. – ikinci 7. Se poate scrie cu litere.

sekseninci 40.30. cetăţenia.köylü “sat – sătean” b) Substantive care denumesc ocupaţia. . -li . a) Adăugat la denumiri geografice. -lu . starea socială. 1. akıl – akıllı “minte. – ellinci SUFİXUL –LI -LI EKİ Sufixul –lı împreună cu variantele sale –li . – otuzuncu 80.-lü sunt sufixele –sız . cu mare” b) De la unele rădăcini verbale gizlemek –gizli “a ascunde.deştept” bahçe – bahçeli “grădină – cu grădină” tuz – tuzlu “sare – sărat” gürültü – gürültülü “zgomot – zgomotos” dikkat. -suz .fără zahăr 56 . akıl – akılsız minte – fără minte şeker – şekersiz zahăr. cu mare” gece-gündüz / geceli-gündüzlü “zi-noapte /ziua şi noaptea” iri-ufak / irili-ufaklı “mare. -lü formază substantive şi adjective. naţionalitatea. Se poate traduce cu ajutorul prepoziţiei “fără”. Romanya – Romanyalı “România – din România” Portekiz – Portekizli “Portugalia – din Portugalia” İngiltere – İngiltereli “Anglia – din Anglia” Braşov – Braşovlu “Braşov – din Braşov” dağ – dağlı “munte – muntean” şehir – şehirli “oraş – orăşean” köy . diploma – diplomalı “diplomă – cu diplomă” ev – evli “casă – căsătorit” maharet –maharetli “îndemânare – îndemânatic” 2.dikkatli “atenţie. formează substantive care exprimă locul de baştină. – kırkıncı 90.ascuns” süpürmek-süpürülü “ a mătura.atent” terbiye – terbiyeli “educaţie – educat” Se pot forma adjective sau adverbe compuse de la substantive antonime: büyük-küçük /büyüklü-küçüklü “mic-mare / cu mic. – doksanıncı 50. -siz .măturat” SUFİXUL -SIZ -SIZ EKİ Antonimele sufixelor -lı .-süz. Formarea substantivelor. -lu . Formarea adjectivelor: a) De la unele substantive. îndeletnicirea.mărunt /cu mic.

4. Transformaţi următoarele numerale cardinale în ordinale: 46.tuz – tuzsuz sare. 56. Mehmet bey: . sunteţi din România? . Cu televizor. Henüz giyinmedin.Aveţi o camera liberă? .Küçük otel kaç yıldızlı? .Da.Puccini’nin Madam Butterfly operası.Parkın karşısında. Dün iki bilet aldık.Dersleri çok.-lu . Fikriye hanım: .Da.Üç yıldızlı ve temiz.Gata. Evde yalnız kalacaklar.Ben ne giyeceğim? Ayşe hanım: .Uzakta mı? . A.Hangi opera var bu akşam? Ayşe hanım: .Paşaportul. 57 .Poftiţi formularul. iyiyim. beyaz entarini giyeceksin. Butterfly rolünde bir Japon şarkıcı çalacak. bu akşam gideceğiz. Ayşe’yi görmeğe geldim. Fikriye hanım: .Este cu televizor? . . Gri kostümümü giyeceğim. Traduceţi următorul dialog în limba turcă: .fără sare gürültü – gürültüsüz zgomot – fără zgomot Exerciţii: 1.İyi akşamlar! Nasılsınız.O. am sosit astăzi cu autobuzul Lecţia 17 AYŞE HANIMLA MEHMET BEY OPERAYA GİDECEKLER Fikriye hanım: . poftiţi. Mehmet bey: . Fikriye hanım? Fikriye hanım: .Teşekkür ederim. 786. cu baie.Siyah kostümünü. vă rog. değil mi? Ayşe hanım: . . pentru o persoană. Doriţi? . çok temiz.-lü următoarelor cuvinte: çiçek resim balkon araba ütü Köstence Asya Bükreş boya 3. Adăugaţi sufixele –lı .Tabiî. Mehmet bey: .Siyah kostümden hoşlanmıyorum. -li . 73.Çocuklar gitmeyecekler mi? Ayşe hanım: .Ce formalităţi sunt necesare? . bineînţeles. Çin kravatını takacaksın. Fikriye hanım: . Zil çalıyor.Geç kalacağız. Ayşe hanım: . .Mehmet beyle beraber. ne şıksın! Nereye böyle? Ayşe hanım: . .Da.Operaya gideceğiz. 2. Traduceţi următorul dialog în limba română: .

). Forma afirmativă. Sözler ve deyimler: gideceğiz (gitmek . Conjugarea: 1.Sen hazır mısın? Ayşe hanım: . La persoana I-a singular şi plural k de la sufixul timpului.a agăţa) yalnız – singur acele et ( acele etmek. Mehmet bey: .A. yàlnız – numai hoşlanmak (Abl.Güle güle! Kusura bakma.A. în poziţia intervocalică.) – vom merge (a merge) böyle – aşa gitmeycekler mi? – nu vor merge? beraber – împreună kalacaklar (kalmak.negru takacaksın (takmak.. Abl. A. lütfen. almak a lua gitmek a pleca ben alacağım eu voi lua ben gideceğim eu voi pleca sen alacaksın tu vei lua sen gideceksin tu vei pleca o alacak el va lua o gidecek el va pleca biz alacağız noi vom lua biz gideceğiz noi vom pleca siz alacaksınız voi veţi lua siz gideceksiniz voi veţi pleca onlar alacaklar ei vor lua onlar gidecekler ei vor pleca okumak a citi beklemek a aştepta ben okuyacağım eu voi citi ben bekleyeceğim eu voi aştepta sen okuyacaksın tu vei citi sen bekleyeceksin tu vei aştepta o okuyacak el va citi o bekleyecek el va aştepta biz okuyacağız noi vom citi biz bekleyeceğiz noi vom aştepta siz okuyacaksınız voi veţi citi siz bekleyeceksiniz voi veţi aştepta 58 . D. tabiî.L.Ya bileziğini takmayacak mısın? Ayşe hanım: . -yecek (după rădăcinile terminate în vocală) la care se adaugă sufixele personale..Hiç bileziksiz operaya gidilir mi?… Ayşe hanım: . N.a-i plăcea TİMPUL VİİTOR CATEGORİC GELECEK ZAMAN Acest timp exprimă. te rog. se transformă în ğ. în mod categoric. D.) – vor rămâne ( a rămâne) şık – elegant giyinmek (D. N. Se formează astfel: la rădăcinile verbale se adaugă unul din sufixele -acak.D. Abl. A. N. kara . chinezesc siyah.) – a se îmbrăca henüz – încă Ne giyeceğim? – Cu ce mă îmbrac? ders – lecţie Çin – China.) –vei pune (1. lütfen – Scuză-ne. Yalnız acele et.Hazırım.) – grăbeşte-te ( a se grăbi) beyaz. Size iyi seyirler! Hoşça kalın! Ayşe hanım: . N.a-şi pune. Abl.) – se poate asculta? (a asculta) bilezik – brăţară gidilir mi? (gitmek. Spre deosebire de timpul prezent-viitor nu arată o acţiune care se va desfăşura permanent.Hiç kravatsız opera dinlenilir mi?… Fikriye hanım: .Olumlu şekil. o acţiune care se va desfăşura după momentul vorbirii. evet.Ayşe hanım: . -ecek (după rădăcinile terminate în consoană) sau -yacak. Bileziğimi takmadım. N.Ben gidiyorum. Gene buyur. Mehmet bey: . 2. Mehmet bey: . D.) – se poate merge? hiç – nici.Peki. deloc Kusura bakma. D. ak – alb dinlenilir mi? ( dinlemek. L.

Forma negativ.interogativă. Olumsuz-soru şekli. Silaba care stă înaintea sufixului de negaţie primeşte accentul cuvântului. almak a lua gitmek ben almayacağım eu nu voi lua ben gitmeyeceğim sen almayacaksın tu nu vei lua sen gitmeyeceksin o almayacak el nu va lua o gitmeyecek biz almayacağız noi nu vom lua biz gitmeyeceğiz siz almayacaksınız voi nu veţi lua siz gitmeyeceksiniz onlar almayacak(lar) ei nu vor lua onlar gitmeyecek(ler) okumak beklemek ben okumayacağım ben beklemeyeceğim sen okumayacaksın sen beklemeyeceksin o okumayacak o beklemeyecek biz okumayacağız biz beklemeyeceğiz siz okumayacaksınız siz beklemeyeceksiniz onlar okumayacak(lar) onlar beklemeyecek(ler) 3.onlar okuyacaklar ei vor citi onlar bekleyecek(ler) ei vor aştepta 2. Această formă se redă astfel: la forma negativă. almak gitmek ben almayacak mıyım? eu nu voi lua? ben gitmeyecek miyim? eu nu voi pleca? sen almayacak mısın? tu nu vei lua? sen gitmeyecek misin? tu nu vei pleca? o almayacak mı? el nu va lua? o gitmeyecek mi? el nu va pleca? biz almayacak mıyız? noi nu vom lua? biz gitmeyecek miyiz? noi nu vom pleca? siz almayacak mısınız? voi nu veţi lua? siz gitmeyecek misiniz? voi nu veţi pleca? onlar almayacak(lar) mı? ei nu vor lua? onlar gitmeyecek(ler) mi? ei nu vor pleca? Exemple în propoziţii: 59 . Forma interogativă. Olumsuz şekil Pentru redarea formei negative se intercalează sufixele de negaţie -ma. mi după sufixul timpului. persoana a III-a se adaugă particulele interogative împreună cu sufixele personale. Forma negativă. Aceste particule. se scriu separat şi primesc sufixele personale. -me între rădăcina verbului şi sufixul viitorului. Soru şekli Pentru redarea formei interogative se adaugă una din particulele mı . almak a lua gitmek a pleca ben alacak mıyım? eu voi lua? ben gidecek miyim? ei voi pleca? sen alacak mısın? tu vei lua? sen gidecek misin? tu vei pleca? o alacak mı? el va lua o gidecek mi? el va pleca? biz alacak mıyız? noi vom lua? biz gidecek miyiz? noi vom pleca? siz alacak mısınız? voi veţi lua? siz gidecek misiniz? voi veţi pleca? onlar alacak(lar) mı? ei vor lua? onlar gidecek(ler) mi? ei vor pleca? 4. singular. vă amintim.

Ben de masanın üstünü hazırlayacağım. abla? Eda: . çatal.” Buraya tiyatro kuracağız. Kalkın. Metin: . Eda: .Buzdolabında.Derhal. “Mâine ei vor merge la Braşov. masa hazır. bu sabah kahvaltıyı siz hazırlayacaksınız. Yıkanın. Eda: .Şimdi. Eda: . çocuklar! Anneniz hasta.Başı ağrıyor. 60 . çocuklar. 3. Eda: . Conjugati verbele: çalışmak. Ekmeği dilimlere keseceğim ve ekmek sepetine dizeceğim. peçeteleri unuttun. Metin: . bulmak. Tereyağı. Metin: .Hazır.Ben bizim için süt. balı. kaşar. Baba: . kaymak.Öğrenciler problem çözecekler. zeytin neredeler.Annenizin de kahvaltısını götürün.” Tatilde denize gitmeyeceğiz.Günaydın. baba.” Bluzu bu hafta bitireceğim. Çay bardaklarını. baba? Baba: . “Voi termina bluza săptămâna aceasta. peynir. şekerliği masanın üstüne koyacağım. Completaţi spaţiile libere: A) în forma afirmativă: B) în forma negativă: a) Metin problem çöz… a) Bu gün Metin oyna… b) Elif kütüphane… gid… b) Biz yarın konser… git… c) Babam mağaza… armut al… c) Ben çay iç… d) Çocuklar deniz… yüz… d) Onlar sözlük al… C) în forma interogativă: D) în forma negativ-introgativă: a) Siz opera… gid… ? a) Sen tiyatro… git… ? b) Onlar ev al… ? b) Siz dinlen… ? c) Arkadaşlar biz… gel… ? c) Çocuklar film… bak… ? d) Sen bu gazete… oku… ? d) Siz çay iç… ? Lecţia 18 KAHVALTI Baba: . “Elevii vor rezolva probleme.” Yarın Braşov’a gidecekler. gülmek la cele patru forme ale timpului viitor. Her şeyi koydum mu. “Aici vom construi un teatru. giyinin ve mutfağa gelin.Evet. dinlemek. Gürültü kaldırmayın. baba. kahve kaşıklarını.Annemin nesi var. annem için çay kaynatacağım. meyveleri unuttum. Metin: .” Konsere gitmeyecek miyiz? “Nu vom merge la concert?” İhtiyara yardım etmeyecek miyiz? “Nu-l vom ajuta pe bătrân?” Kütüphaneye gidecek misin? “Te vei duce la bibliotecă?” Sinemaya bilet alacak mısınız? “Veţi lua bilete pentru cinema?” Exerciţii: 1.Bıçak. abla? Eda: . Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Ayşe hanımla Mehmet bey nereye gidecekler? b) Çocuklar niçin gitmeyecekler? c) Mehmet bey ne giyecek? d) Mehmet bey neden hoşlanmıyor? e) Ayşe hanım neyi unuttu? 2. Bir de reçeli. “În timpul vacanţei nu vom merge la mare.Baba.

I – p. A.A. -ün .A. -sünler Exemple: bakmak “a se uita” gitmek “a se duce” bak . lütfen.ınız.A.) – spălaţi-vă .duceţi-vă baksın .uitaţi-vă git .citeşte okuyun (okuyunuz) . -sin.) . p.” 2.Abl.nu faceţi gălăgie kaşar – caşcaval tereyağı . 1. Forma negativă.. p. Olumlu şekil Are următoarea structură: sing. I .să ţină tutsunlar . -iniz. iar persoana a III-a singular şi plural prin modul conjunctiv. sfat. a se spăla koymak (N.înţelege anlayın (anlayınız) .D. vă rog.A. Olumsuz şekil.să înoate La verbele cu terminaţie în vocală la persoana a II-a plural. kalkmak ( N. III -sın.înţelegeţi După cum aţi observat.L. La persoana a II-a plural forma lungă se foloseşte pentru exprimarea unei adresări mai politicoase.să se uite gitsin . persoana a II-a singular şi plural se traduc tot prin imperativ. la forma scurtă sau lungă se intercalează un y între rădăcina verbului şi sufıxele imperativului. o interdicţie. -sunlar.să se ducă tutmak “a ţine” yüzmek “a înota” tut .) – a pregăti dizmek (N. A. -ünüz.înoată yüzün (yüzünüz) .) – a fierbe kahve (çay) kaşığı – linguriţă bıçak – cuţit çay bardakları – căni de ceai buzdolabı – frigider her şey – totul masanın üstüne – pe masă unutmak (N. A.a înşirui dilim – felie başı ağrıyor – o doare capul şekerlik – zaharniţă ekmek .unt yıkanın. götürmek (N.du-te gidin (gidiniz) .)– a tăia peçete – şerveţel bal – miere götürün.Abl.L.să ţină yüzsün . Bineînţeles.II –ın.să înoate yüzsünler . Siz okuyunuz. II coincide cu rădăcina verbală p.) . un îndemn. Abl.uită-te bakın (bakınız) .înotaţi tutsun . -sinler.citiţi anla . -un.a pune peynir –brânză kaynatmak (N. Forma pozitivă.ţine tutun (tutunuz) – ţineţi yüz . “Citiţi dvs.să se ducă gitsinler .) – a uita reçel – gem ekmek sepeti – coş de pâine çatal – furculiţă hazır – gata kesmek (N.să se uite baksınlar .sculaţi-vă (a se scula) nesi var? – ce are? süt – lapte hazırlamak (N.. -sun. -unuz. -in..L.pâine gürültü kaldırmayın . -sün p.D. yıkanmak (N.Abl.) – duceţi. a duce derhal – imediat kaşık – lingură İMPERATİVUL EMİR KİPİ La fel ca în limba română exprimă o poruncă.III –sınlar. plural p.) . 61 . are doar două forme.Sözler ve deyimler: kahvaltı – micul dejun kaymak – smântână zeytin -măslină kalkın. oku .

Pazara gittim. muayene etmek. Kahvaltı için alışveriş yaptım. taşıt vasıtaları.nu ţine tutmayın (tutmayınız) . yazmak b) kitaplar. Cănile de ceai unde sunt? . Oradan al. . kaşar aldım. İa şi zaharniţa.nu te duce gitmeyin (gitmeyiniz) . Pentru redarea acestei forme se intercalează unul din sufixele de negaţie –ma sau -me între rădăcina verbului şi sufixele imperativului. binmek c) tiyatro.Şeker. dinlemek.Günaydın! Fikriye hanım: .Günaydın. Te rog. Accentul cade pe silaba care stă înaintea sufixului de negaţie. 2. kitaplık. çalışmak. dilim. Formaţi propoziţii folosind verbul la modul imperativ: a) öğrenciler. Traduceţi următorul dialog în limba română: Ayşe hanım: .Eu am tăiat pâinea în felii. dizmek i) asansör.să nu ţină gitmek gitme . tutmak . Conjugaţi la modul imperativ. Completaţi spaţiile libere cu sufixele modului imperativ. te rog.Şeker var mı? Ben şeker. Am pus pe masă linguriţele.Da. koymak d) iş. Peynir. gelmek h) anne. totul este gata. reçel sol taraftaki mağazada var. mektup. următoarele verbe: beklemek. acele etmek k) ekmek. buzdolabı. spune-i lui Metin să vină. forma afirmativă şi negativă. A) la forma pozitivă: B) la forma negativă: a) Metin problem çöz… a) Çocuklar her filme bak… b) Eda annesini bekle… b) Onlar duvara yaz… c) Siz bu kitabı oku… c) Babayı rahatsız et… d) Bu odaya buyur… d) Gürültü kaldır… e) Bu kitabı öğrenciler oku… f) Sınavda kopye çek… 3.Totul este gata? . zeytin almadım. almak j) kaşar.să nu se ducă Exerciţii: 1.Ai fiert ceaiul? . Fikriye hanım: . dikkat etmek l) sınıf.Am fiert ceaiul.a ţine tutma . yavaş. gemul. konuşmak m) süt.Güle güle! 5. geçmek 4. am pus pe masă brânza.să nu se ducă gitmesinler .nu vă duceţi gitmesin . bilet.nu ţineţi tutmasın . kesmek e) yol. 62 .În dulap.să nu ţină tutmasınlar . furculiţele şi cuţitele. . Ayşe hanım: . Ayşe! Ne yapıyorsun? Ayşe hanım: . reçel almak istiyorum. buyurmak f) lütfen. Traduceţi următorul text în limba turcă: . pişirmek g) cadde. Zeytin yoktu. yayageçidi. Hoşça kal! Fikriye hanım: .

bir biç. Metin: . başlık.Sabahtan akşama kadar ne yaptığınızı. Yarın dağa gideceğiz. Bir çift de kundura gerek.Hayır. sapıyla göz çıııkarma. ne atkı. atkı. çoraplarımı. Akşama yatarken pijama. Aslında bavul hazırlamak zor iş değil.Evet. Bu defa bavullarınızı kendiniz hazırlayacaksınız. Ben bir şut attım mı.Soğuk havalar için pardesü. b) Bin ölç. bu defa da bu işi sen yap. 63 .Artık büyüksünüz. Eda: . giy abayı. küçüklere göster yol. Metin: . h) Az olsun. sonra söyle. ne pardesü gerek. Eda: . sandallarımı giyiyorum. Metin: . Canım anneciğim. diş macunu gerek. Eda: . e) Evvelâ düşün. Demek sabun. bir söyle.6. Metin: . c) Büyüklerle büyük ol.Baba tatil aldı. Kendi işinizi kendiniz görün.Yaşasın! Eda: . uz olsun. ne elbiseler giydiğinizi düşünün ve gereken şeyleri unutmayacaksınız. çocuklar. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următoarele proverbe: a) İki dinle. gelir başına. mert ol. burada haklısın. anne? Anne: . pantolonumu. Lecţia 19 BAVUL HAZIRLAMAK ZOR İŞ DEĞİL Anne: . Anne: . diş fırçası.Zor değil mi? Anne: .Biz şimdiye kadar hiç bavul hazırlamadık. d) Dinle babayı. j) Gülme komşuna.Onlar bayan Eda gibi bütün gün okuyanlar için. Eda ve Metin: . yıkanıyorum. g) Uyuyan aslanı uyandırma.Şutları atmak için de birkaç çift ayakkabı al.Ne hazırlıklar yapacağız.Sabahleyin kalkıyorum. f) Sert olma. i) Kaşıkla aş verip. havlu. çocuklar. Sonra gömleğimi.

ne oğlanlar katıldı.pereche bu defa – de data aceasta yatarken – la culcare atkı – fular gereken şeyler – lucruri necesare elbise – îmbrăcăminte havlu . hem işçiler çalıştılar. Önünde ne kitap var. “Este şi frumos şi util. “La olimpiadă va participa ori Önder. ambele acţiuni s-au desfăsurat. însuşiri unul este de ales. NE ….concediu.” Hem çalıştı. se desfăşoară sau se vor desfăşura. hem faydalı.” Ne büyük. HEM …. “În faţa lui nu este nici carte.” Hem dağa gittiler.nici …nici … ayakkabı – încălţăminte diş – dinte yıkamak (N. hem becerikli. să trăiască sonra – pe urmă kendiniz.Öyle ise iş başına. ya … arată că dintre două obiecte. deasupra yeter – suficient kendi işinizi kendiniz görün – descurcaţi-vă singuri CONJUNCŢİİLE NE …. ne … se folosesc pentru negarea a două obiecte. “Şi vizită. Ya denize gideceğim. a şi învăţat.” Ne telefon açtı.Anne: . “Au muncit şi inginerii şi muncitorii. entari. YA …. însuşiri sunt de aceeaşi valoare.2.hem …arată că ambele fiinţe sau obiecte. Conjuncţiile hem ….” Hem Türkçe. sau că participă împreună la o acţiune. se desfăşoară sau se va desfăşura. ya Deniz katılacak.) – a spăla üst – pe. hem Romence biliyor.” Yarışmaya ne kızlar. “Ştie şi turceşte şi româneşte. L. hem oğlanlar geldiler. ne kıpırtı “Pe stradă nu este nici un zgomot. nici n-a scris o scrisoare. “Nici Yahya Kemal. însuşiri sau acţiuni. hem ticaret. A. “N-a cumpărat o casa nici mare. ne Orhan Seyfî Tanzimat Edebiyatı’na ait değildirler. “Nici n-a mâncat. HEM. nici n-a băut.” 2. HEM …. vacanţă diş macunu – pastă de dinţi zor – greu yaşasın – ura.” Ne Yahya Kemal. A. “N-a dat nici telefon. haklısın – ai dreptate bavul – valiză düşünmek (N.înşivă hazırlık – pregătire gömlek – cămaşă çift . nici alb. ne … . ne mektup yazdı.)-a se şifona sabun .” Sokakta ne ses var. “Mă duc la mare sau la munte.” 64 . hem okudu. HEM …. “S-au dus şi la munte şi la mare. L.” Ya kitap. dintre două acţiuni una s-a desfăşurat. ne içti. nici nouă. NE ….” Olimpiyada ya Önder.” Hem ziyaret. “A cumpărat şi casă şi maşină. nici caiet.) – a gândi buruşmak (N. fiinţe.” Ne kırmızı. Hem ev aldı. ne defter. nici Orhan Seyfî nu fac parte din literatura Renaşterii. nici o mişcare. “Au venit şi fete şi băieţi.” Bu kız hem akıllı.” 3.) – a îmbrăca diş fırçası – periuţă de dinţi hiç – deloc tatil – 1.Abl.” Ne yedi. ya dağa. şi comerţ. tot ce se pune pe cap. ori Deniz. hem denize. buruşmasınlar.prosop canım anneciğim – dragă mamă şut atmak – a da şut kundura . titlu.” Hem mühendisler.A. “La concurs n-au participat nici fetele.pantof ne …. Sözler ve deyimler: başlık – 1.” Hem kızlar. ne yeni ev almadı. ya tablo hediye edeceğim. ne beyaz gül al. Conjuncţiile ya …. L.“Fata această este şi deşteaptă şi îndemânatică. hem araba. nici băieţii. fiinţe. “Voi dărui o carte sau un tablou. Conjuncţiile ne ….2. eteklik ve bluzunu bavulun üst tarafına koy. “Nu ia trandafir nici roşu.YA … BAĞLAÇLARI 1. YA …YA … NE ….săpun giymek (N. Eda. “A şi muncit.” Hem güzel.

ne de temizlik yaptım. Toplama “Adunare” 2.Bir bluz.Ya doktor.roşu kara. n-am scris. Dün ne okudum. Çıkarma (eksiltme) “Scădere” 2+2=4 iki artı iki eşit dört 4-2=2 dört çıktı (eksi) iki eşit iki (dörtten iki çıktı kaldı iki) 7+ 8= yapar ne kadar? 3. boz – gri pembe .” Neş’e hem matematikte.” Ya oku.” Ya kaşar.ori smântână. Vă rog traduceţi următorul dialog: . Bölme “Împărţire” 2x2=4 iki çarpı iki eşit dört (iki kere iki eder dört) 4:2=2 dört bölü iki eşit iki Exerciţii: 1. şi la fizică. ya çık! “İntră sau ieşi!” Notă: Dacă obiectele. Răspundeţi în scris la următoarele întrebări: a) Güven ailesi nereye gidecek? b) Eda ve Metin’in ne yapmaları gerek? c) Metin bavuluna ne koyacak? d) Eda bavuluna ne koyacak? 2. atunci se adaugă una din conjunţiile da sau de.verde bej – bej gri. “İa trandafir galben sau roz.” TEMEL RENK ADLARI PRİNCİPALELE CULORİ beyaz. ya çalış. şi la desen. ya pembe gül al.“İa o maşină nouă sau nu cumpăra deloc. ya da kaymak al. însuşirile sau acţiunile sunt mai multe decât două.” Ya gir. hem fizikte. siyah – negru mavi – albastru sarı .Ne renk? 65 . ak – alb kırmızı . Adăugaţi culorile la veşmintele următoare: ceket bluz pantolon kravat atkı pardesü etek entari 3. ori brânză . ya peynir. “Neş’e este bună şi la matematică. “İeri n-am citit. “İa ori caşcaval.” Ya sarı. “Învaţă sau munceşte. ne yazdım. nici n-am făcut curăţenie.Ne istiyorsunuz? .roz turuncu – portocaliu alaca – pestriţ OPERAŢİUNİ ARİTMETİCE DE BAZA ESAS ARİTMETİK İŞLEMLER 1. ya hiç alma. ya hemşire gelecek. Çarpma “Înmultire” 4. .galben kahverengi – maro mor – mov lâcivert – bleumarin güvez – grena yeşil. hem de resimde iyi. fiinţele.“Va veni doctorul sau o soră medicală.” Ya yeni araba al.

. ya sarı.Ne kadar düz batı Anadolu yaylası! Baba: .Dağ eteklerinde nasıl yapraklı ormanlar yetişirler? Metin: . be oğlum?! Eda: .Evet. 5. Alıyorum. n) Du-te ori cu avionul. Baba: . k) Pe strada noastră nu trec nici tramvaie. h) İa geanta maro sau bej. Dağ eteklerinde geniş yapraklı ormanlar bulunur. Eda: . ama dağ uzaktan gerçekten bulut gibi duruyor. yamaçlar. g) Săptămâna aceasta am fost şi la operă şi la teatru. İşte. l) În camera mea nu este nici televizor. Lecţia 20 YOLDA Anne: . m) Vom cumpăra ori casa.Dağın çizgileri ne iyi görünüyor: işte dağ etekleri. e) În valiza aceasta am pus şi bluze şi fuste. Baba: . Traduceţi următoarele propoziţii: a) În vaza aceasta sunt flori albe. i) Ori rezolvă probleme. nici autobuze.Hem bej. bir bluz için param var. Metin: .Akşama biz nerede kalacağız? Baba: .Bir dağ evinde. ya yeşil. dağ tepesi… Haritada gibi… Siz Metin’e güldünüz. Baba: .Kahverengi bir etek için ya bej. kızım. o) I-am dat lui Metin şi caietul şi creionul. Formaţi propoziţii cu conjuncţiile studiate la lecţie. ori cu trenul. hem yeşil istemiyor musunuz? . Bej ve yeşil alaca bluzumuz var. Eda: . Metin: . nici radio. “iki bluz alınız.Bayat yaylasından doğar. bakın. 4. c) Am cumpărat şi caşcaval şi brânză. maro şi verde. ori apartamentul.İğne yapraklı ormanlar yetişirler.Gerçekten güzel.İğne yapraklı ormanlar yüksek dağ yamaçlarında yetişirler.Nerede yiyeceğiz? Ben acıktım. f) Îmi place şi Eminescu şi Coşbuc.İşte.Bulutlar kabarıyor. .” demek istemedim. j) Nu-mi place rochia nici cea verde.Her vakit boz. Dağ boğazından geçecek miyiz .Hayır. 66 . baba? Baba: .bulanık akar şu Sakarya.Onlar bulut mu.. karşıda. roz şi roşii. geçeceğiz. güzel değil mi? . ya da kırmızı.Nerede görüyorsun sen bulut? Metin: .. d) S-au odihnit şi la munte şi la mare. ori citeşte. b) Cravatele fratelui meu sunt gri.Üzgünüm. nici cea galbenă. Karadeniz’e dökülür. Eda: .

3.) – 1. O acţiune care se va desfăşura curând: Yarın kütüphanede buluşuruz. bulunmak (N. 2. bu küçük bebeğe bisküvi ver.se naşte (a se naşte) bulut – nor dökülür.L. “Fluviul Dunărea se varsă în Marea Neagră. uzak – departe akar. ale societăţii. plat. biz . 1.Lütfen.2.L. a se dezvolta dağ evi – cabană akşama nerede kalacağız? – unde vom înnopta? pırzola – friptură kendin pişir.L. salatayı hazırlarız. linie.. “Gutuile se coc toamna. D. “Zilele acestea vine fratele meu.) – curge..) – cresc.brad nasıl yapraklı ormanlar? – ce fel de păduri? hava –1.A.” Bu günlerde kardeşim gelir. olmaz mı? Sözler ve deyimler: düz – neted.” Pazara size gideriz. întins iğne – ac Anadolu yaylası – podişul Anatoliei.” 67 . a curge yamaç – versant doğar. vreme bulunur. aer.” Avrupa Asya’nın batısında bulunur. “Mâine ne întâlnim la bibliotecă.“Kendin pişir. a se vărsa bulanık – tulbure bulutlar kabarıyor – se înnorează yüksek – înalt çizgi – 1.2. akmak (N.) – se află.D Abl. “Ciclul primar învaţă între orele opt şi douăsprezece.” yok mu? Siz babanla ateşi yakarsınız.O acţiune care se desfăşoară permanent sau se repetă regulat conform unor reguli ale naturii.. a aprinde.2. a arde AORİSTUL (TİMPUL PREZENT-VİİTOR) GENİŞ ZAMAN Aoristul exprimă: 1. gürültüden uzak… Metin: . kendin ye – loc organizat pentru picnic yiyecek – aliment. yakmak (N. “Păsările călătoare se întorc primăvara în ţara noastră. kendin ye. yetişmek (N.L.) – veţi aprinde 1. çamların altında.” 2. a se afla haritada gibi – ca pe hartă iğne yapraklı ormanlar – păduri de conifere dağ tepesi – vârf de munte geniş yapraklı ormanlar – păduri de foioase uzaktan – din depărtare yetişir.de Eda’yle pırzolaları.” İlk okul saat sekizden on ikiye kadar okur..Temiz havada. Tuna nehri Karadeniz’e dökülür.Anneciğim. Contur dağ boğazı – defileu dağ etekleri – poalele muntelui çamların altında – sub brazi bulut gibi duruyor – arată ca nişte nori çam . Ayva güzün olgunlaşır. Baba: . izvoreşte (a izvori) 2. Abl. “Europa se află la vest de Asia. doğmak (N. “Duminica venim la voi..a creşte. trăsătură. yiyecek için konuşmayın.biscuit yakarsınız.Anne : .) – se varsă.” Göçebe kuşlar ilk baharda ülkemize dönerler. çok acıktım. dökülmek (N. Eda: . hrană küçük bebek – bebeluş ateş – foc olmaz mı? – nu se poate? bisküvi .

a sădi” – diker içmek “a bea” .anlar gizlemek “a ascunde” .gizler okumak “ a citi” .güldürür Notă: Unele verbe monosilabice terminate în consoană primesc la fel sufixele –ır .alır vermek “a da” .içer 3.ölür denmek “a se zice” .çalışır becermek “a reuşi” . respect . (vă rog)?” Notă: Timpul prezent-viitor se foloseşte foarte des în proverbe. ai parte.” İlim ocağı aç kalmaz.bulur vurmak “a lovi .” Kuvvet birlikten doğar. 3. există femeie care transformă pe bărbatul ei în scrum. Olumlu şekil. İnsan ahbabından belli olur.varır gülmek “a râde” .kalır olmak “a fi” .” FORMAREA TİMPULUİ PREZENT-VİİTOR GENİŞ ZAMANIN KURULUŞU Pentru formarea acestui timp se adaugă la rădăcinile verbale următoarele sufixe: 1.susar tartmak “a cântări” -tartar gezmek “a se plimba” -gezer yüzmek “a înota” . r se ataşează rădăcinilor verbale terminate în vocală: anlamak “a înţelege” .vurur varmak “a ajunge. Bu hediyeyi kabul eder misiniz? “(Vă rog. “In unire constă puterea. -ur .denir Conjugarea. 1. -ür se adaugă la rădăcinile verbale polisilabice terminate în consoană.becerir uydurmak “a potrivi” .a coase. erkeğini kül eder.ır. Çekimi. çalışmak “a munci” .gelir görmek “a vedea” . 2.tutar susmak “a tăcea” .görür kalmak “a rămâne” . kadın var ki. -ur.” Gülü seven dikenine katlanır. a se duce” .uydurur güldürmek “ a face să râdă” .yüzer gitmek “a pleca” -gider dikmek “1. –ar. suportă ghimpele.okur 2. “Există femeie care transformă pe bărbatul ei în trandafir. -ir . Folosit la forma interogativă arată politeţe.olur ölmek “a muri” . “Bate fierul cât e cald.gülür gelmek “a veni” .bilir bulmak “a găsi” . ür. “Ai carte.bakar tutmak “a ţine” . “Omul se cunoaşte după prieteni.verir bilmek “a şti” . Forma afirmativă. 68 . -ir.” Demir kızgınken dövülür.” Kadın var ki. yazmak “ a scrie” . “Cine iubeşte trandafirul. Cele mai des folosite sunt următoarele: almak “a lua” . . erkeğini gül eder. -er se ataşează la rădăcinile verbale monosilabice terminate în consoană.yazar bakmak “a privi” .) primiţi acest cadou?” Telefon eder misiniz? “Daţi un telefon (vă rog)?” Bize haber eder misiniz? “Ne anunţaţi.

În fiecare zi doctorul vizitează pe bolnavi. Valiza o pregătesc eu. Dobruca’da geniş yapraklı ormanlar yetişir. Komşularımı selâmlarım. Constanţa se află pe malul Mării Negre. 3. oynamak. Traduceţi în turcă: Râul Olt se varsă în Dunăre. Traduceţi în română: Otobüs o sokaktan geçer. La tema formată din rădăcina verbului şi sufixele prezent-viitorului se adaugă sufixele personale. dinlemek. Arkadaşıma telefon ederim. Mecdiye Dobruca’da bulunur. Her sabah yıkanırız. forma afirmativă. çalışmak a munci beklemek a aştepta ben çalışırım eu muncesc voi munci ben beklerim eu aştept voi aştepta sen çalışırsın tu munceşti vei munci sen beklersin tu aştepţi vei aştepta o çalışır el munceşte va munci o bekler el aşteaptă va aştepta biz çalışırız noi muncim vom munci biz bekleriz noi aşteptăm vom aştepta siz çalışırsınız voi munciţi veţi munci siz beklersiniz voi aşteptaţi veţi aştepta onlar çalışırlar ei muncesc vor munci onlar beklerler ei aşteaptă vor aştepta konuşmak a vorbi gülmek a râde ben konuşurum eu vorbesc voi vorbi ben gülürüm eu râd voi râde sen konuşursun tu vorbeşti vei vorbi sen gülürsün tu râzi vei râde o konuşur el vorbeşte va vorbi o gülür el râde va râde biz konuşuruz noi vorbim vom vorbi biz gülürüz noi râdem vom râde siz konuşursunuz voi vorbiţi veţi vorbi siz gülürsünüz voi râdeţi veţi râde onlar konuşurlar ei vorbesc vor vorbi onlar gülürler ei râd vor râde Exerciţii: 1. Bu ressam dağ eteğinde resim yapar. Sabahları çay içeriz. Noi luăm bilete şi pentru bunica. Mâine cumpăr 1kg. În grădina aceasta se joacă copii. 69 . yürümek la timpul prezent-viitor. Eu muncesc între orele 7-15. Kütüphanede dergiler okurum.de zahăr. Mâine voi merge la bibliotecă şi voi citi acolo romanul. 2. Tata va veni după o oră Pe strada aceasta trec autobuze.Conjugaţi verbele yazmak. În fiecare dimineaţă elevii se duc la şcoală.

Kahvaltıda az şekerli çay içiyoruz. 2. beklemek. Köylü bir traktör aldı. Răspundeţi la întrebările: Hangi müzikten hoşlanıyorsunuz? Hangi renklerden hoşlanıyorsunuz? Bu yaz dağa gidecek misiniz? Saat kaçtan kaça kadar çalışıyorsunuz? Kütüphaneye gidiyor musunuz? Soğuk havalarda nasıl elbise giyersiniz? 4. giymek. Teyzem gürültülü bir caddede oturuyor. Kahvaltısız okula gitmiyorum. Conjugaţi verbele hazırlamak. 70 . Müdür bey bahçeli evde oturacak. Conjugaţi verbele çalışmak. RECAPİTULARE IV TEKRAR IV 1. almak. Traduceţi următoarele propoziţii: Bükreşli arkadaşlar trenle geldiler. vermek la cele 2 forme ale modului imperativ. yüzmek la cele 4 forme ale timpului viitor categoric. Bu işte gizli bir şey yok. oturmak. Romanya’da elektriksiz köy yoktur. Balıkçı gürültüsüz bir köyde oturuyor. 3. Hasta tuzsuz ekmek yiyor. Geceli-gündüzlü çalıştı.

Conjugaţi trei verbe la timpul prezent-viitor. . Formaţi propoziţii cu verbul la timpul viitor categoric. nici galben.Yarın kaç saat okulda olacaksın? . . Nu-mi place nici culoarea roz. 8. Mâine voi cumpăra o pereche de sandale. sonra okula gideceğim. ne …. ori fă cumpărături. ori fă curăţenie. Günüm böyle geçecek. ya …. Biraz televizyon seyredeceğim. nici caşcaval. România se află în Europa. Citesc reviste şi în limba turcă şi în limba română.Yarın saat 8’den 1’e kadar okulda olacağım. 9.Sabahleyin saat 6’da kalkacağım. Acasă micul dejun îl pregăteşte mama. babamla. Nu cumpăr nimic sărat: nici brânză. Traduceţi următoarele propoziţii folosind conjuncţiile ne ….5. lütfen? 7.Büyük annene yardım etmeyecek misin? . Okuldan doğru eve döneceğim. ori ajută-o pe bunica.Büyük anneme dün alışveriş yaptım. O bu gün teyzeme gidecek. Traduceţi următoarele propoziţii folosind verbul la timpul prezent-viitor.Akşam yemeğini annemle. kahvaltıyı hazırlayacağım. Magazinul este deschis între orele 8-20. Ori dă un telefon. Bir saat tenis.ya … Nu voi cumpăra nici bluză. ori scrie o scrisoare. forma afirmativă. Turcia se află şi în Europa şi în Asia. După masă veniţi la bibliotecă? Dimineaţa nu mă duc la tenis. Când vine vaporul din Turcia? La ce ora se deschid magazinele în Constanţa? 10. . Ascult şi muzica turcă şi română şi clasică. Öğleden sonra derslerime çalışacağım. nici pantalon. Traduceţi următorul text: . . Să facem operaţiuni aritmetice în limba turcă : 25+12= 84-26= 6x7= 81:9= 142+39= 256-120= 12x12= 27:3= 435+25= 894-83= 6x8= 56:7= 71 . Yıkanacağım. . Yemek yiyeceğim. Ori citeşte o carte.Kahvaltı yapmayacak mısın? . nici pâine.Evet. 6. hem …hem. Învaţă.Akşam yemeğini saat kaçta yiyeceksin? . Dunărea se varsă în Marea Neagră. kardeşimle saat yedide yiyeceim. saat 7’de kahvaltı yapacağım.Siz ne yapacaksınız? Siz de bir gününüzü anlatır mısınız.

Anne. Havanın çok değiştiğini bildirmek için insanlar böyle derler. oğlum. anneciğim?! Bir gecede hava dokuz defa değişir mi? Anne: . Kar yağıyor. Anne: . Metin: . dolu yağar. hava sıcak.Evet. gideriz. Rüzgâr güneyden hafif esti.Söz gelişi. Haberlerden sonra hava raporunu verirler. Hava bir gecede dokuz defa değişir. Yarın sabahleyin sisli. Hava güneşli. parçalı bulutlu.Havaya bağlı. Anne: . Havanın nasıl olacağını söyler. Eda: .Hiç o kadar olur mu. boğucu sıcak olur. derler. Lecţia 21 HAVA NASIL? Yağmur yağıyor.Hava raporu: Bu gün doğu ve kuzey bölgelerde gök yüzü berrak. öğleye doğru açık.Hava raporunu dinleriz. televizyonu açın. ertesi gün soğuk olur. batı ve güney bölgelerde parçalı bulutlu geçti. kızım. gürler. 72 . yarın plâja gidecek miyiz? Anne: . yarın da güzel olur.Yarın havanın nasıl olacağı bu güne bağlı değil ki. Deniz sakindi. Metin: . güneşli geçecek. Rüzgâr esiyor. şimşek çakar.Bu gün hava güzeldi. Televizyon spikeri: . Bu gün güneşli. Eda: . güzel olursa.

plin gök yüzü .Metin: . deschis. A. p.cer dokuz defa – de nouă ori doğu . atmosferă hiç o kadar olur mu? – se poate chiar aşa de mult? havaya bağlı – depinde de vreme soğuk – rece olursa – dacă va fi söz gelişi – vorba vine parçalı bulutlu – parţial înnorat bildirmek (N.) – a se certa bölge – regiune herkes – toţi. Olumsuz şekil.Ah. -mezsiniz p.III –maz. aer 3.2. pardon.3. mez p.I –mayız. A.) – a se schimba batı – vest açık – 1. anneciğim.Yarın plâjdayız.) . çocuklar. Forma negativă. kayığı almak. Değiştirmek için de deniz mayosu almayı unutmayın. Sözler ve deyimler: hava – 1. Eda: .Çekişmeyin.a înştiinţa boğucu sıcak – sufocant de cald hava raporu – buletin meteorologic ertesi gün – a doua zi televizyon – 1. Herkes eşyalarını kendisi hazırlasın. vreme. Metin: . efendim. grindină. Bayan Eda’nın kitaplarını. Această forma se exprimă cu ajutorul următoarelor îmbinări de sufixe: Sing..) – a se teme berrak – 1. Anne: . kitabımı kendim de alırım. 2. senin. 2.televiziune şimşek çakmak – a fulgera haber – veste. ştire gök gürlemek – a tuna haberler – jurnal de ştiri dolu –1. Abl.II –mazsınız.. II –mazsın. dergilerini unuttuk.L.est değişmek (N.Senin için çantayı hazırlamak. toată lumea rüzgâr – vânt eşya – obiect. 2. televizor.nord güney – sud korkmak (N. p. -meyiz p. I –mam. limpede çekişmek( N. Ben çantayı şimdiden hazırlayacağım. -mem pl.) – a schimba sakin – liniştit deniz mayosu – costum de baie sis – ceaţă öğleye doğru – spre prânz TİMPUL PREZENT-VİİTOR (Continuare) GENİŞ ZAMAN (Devam) 2. -mezler almak a lua ben almam eu nu iau nu voi lua sen almazsın tu nu iei nu vei lua o almaz el nu ia nu va lua biz almayız noi nu luăm nu vom lua siz almazsınız voi nu luaţi nu veţi lua onlar almazlar ei nu iau nu vor lua beklemek a aştepta 73 .Korkma. -mezsin p. 2. lucru hafif esmek – a bate uşor değiştirmek N.III –mazlar. descoperit kuzey.. evet. Eda: . clar. demek.

mi . Forma negativ-interogativă. Olumsuz-soru şekli. persoana a III-a a particulelor interogative mı. Se formează prin adăugarea la forma negativă. mi împreună cu sufixele personale. persoana a III-a . singular. Forma interogatıvă Soru şekli Se formează prin adăugarea la forma afirmativă.a uneia din particulele mı. çalışmak A munci ben çalışır mıyım? eu voi munci (oare)? sen çalışır mısın? tu vei munci (oare)? beklemek A astepta o çalışır mı? el va munci (oare)? ben bekler miyim? eu voi aştepta (oare)? biz çalışır mıyız? noi vom munci(oare)? sen bekler misin? tu vei aştepta (oare)? siz çalışır mısınız? voi veţi munci (oare)? o bekler mi? el va aştepta (oare)? onlar çalışır(lar) mı? ei vor munci (oare)? biz bekler miyiz? noi vom aştepta (oare)? siz bekler misiniz? voi veţi aştepta (oare? onlar bekler(ler) mi? ei vor aştepta (oare)? konuşmak A vorbi ben konuşur muyum? eu voi vorbi(oare)? sen konuşur musun? tu vei vorbi (oare)? o konuşur mu? el va vorbi (oare)? biz konuşur muyuz? noi vom vorbi (oare)? siz konuşur musunuz? voi veţi vorbi (oare)? onlar konuşur(lar) mı? ei vor vorbi (oare)? yüzmek A inota ben yüzer miyim? eu voi înota (oare)? sen yüzer misin? tu vei înota (oare)? o yüzer mi? el va înota(oare)? biz yüzer miyiz? noi vom înota (oare)? siz yüzer misniz? voi veţi înota (oare)? onlar yüzer(ler) ei vor înota (oare)? mi? 4. konuşmak A vorbi ben konuşmaz mıyım? eu nu voi vorbi (oare)? sen konuşmaz mısın? tu nu vei vorbi (oare)? o konuşmaz mı? el nu va vorbi (oare)? biz konuşmaz mıyız? noi nu vom vorbi (oare)? 74 .ben beklemem eu nu aştept nu voi aştepta sen beklemezsin tu nu aştepţi nu vei aştepta o beklemez el nu aşteaptă nu va aştepta biz beklemeyiz noi nu aşteptăm nu vom aştepta siz beklemezsiniz voi nu aşteptaţi nu veţi aştepta onlar beklemezler ei nu aşteaptă nu vor aştepta 3. mu . singular. mü împreună cu sufixele personale.

C) negativ-interogativă: a) Metin sabahleyin saat altıda kalkmaz. 2. b) Eda annesinden izin almadan sinemaya gitmez. e) Siz annenize yardım edersiniz. Ayşe! Nasılsın. pek güzel bir memleket Romanya. Traduceţi în limba turcă: İeri a fost un timp frumos. f) Eda ile Metin okula beraber giderler f) Onlar İngilizce konuşurlar.Ayın başında.Uçakla gidersiniz.Günaydın. e) Ben Romence’den sözlüksüz çevirmem. Ne vakit yolculuk? Fikriye hanım: . FİKRİYECİĞİM ! Fikriye hanım: . Mâine va ninge şi vântul va bate puternic. İstanbul’dan Bükreş’e gidiş-dönüş biletleri aldık. 3. c) Braşovlular dağa gitmezler. Balkan yarımadasını daha iyi görürüz. yürümek la cele patru forme ale timpului prezent-viitor. Ben uçakla yolculuktan hoşlanmıyorum. După-amiază vremea va fi închisă. Astăzi burniţează(çisiyor). Fikriye hanım: . 75 . Fikriyeciğim! İyiyim. a) Siz Bükreş’e gidersiniz b) Oğlum bu hafta telefon açar. c) Eda spor yapar.Günaydın. Ayşe hanım: . f) Annem bizi yemeksiz bırakmaz. Traduceţi următarele propoziţii în româneşte şi transcrieţi verbele la forma: A) negativă: B) interogativă: a) O Almanca bilir.Ben de iyiyim. d) Onlar pazarları evde oturmazlar. canım? Ayşe hanım: .Hayır. dinlemek. d) Bu ressam deniz kıyısında resim yapar. Buletinul meteorologic anunţă ploaie. Lecţia 22 İYİ YOLCULUKLAR. Trenle gideceğiz. oynamak. d) O Romence konuşur. b) Metin tatilde problem çözer.O. Ayşeciğim. pek düzenli. e) Ali annesini dinler.siz konuşmaz mısınız? voi nu veţi vorbi? onlar konuşmaz(lar) mı? ei nu vor vorbi (oare)? beklemek A astepta ben beklemez miyim? eu nu voi aştepta (oare)? sen beklemez misin? tu nu vei aştepta (oare)? o beklemez mi? el nu va aştepta (oare)? biz beklemez miyiz? noi nu vom aştepta (oare)? siz beklemez misiniz? voi nu veţi aştepta (oare)? onlar beklemez(ler) mi? ei nu vor aştepta (oare)? Exerciţii: 1. Conjugaţi verbele yazmak. ne iyi! İşittim ki. Ayşe hanım: . Romanya’ya gitmek için hazırlanıyorum. sen nasılsın? Fikriye hanım: . c) Onlar haberleri dinlerler. tabiî.

öte “încolo. fazla “mai mult. L. üst “deasupra”. hemen “îndată.L. Abl. ne zamana kadar? “până când?” 2. încât düzenli – aranjat. teafăr”. sonra “pe urmă”. drumeţie ayın başında – la începutul lunii gidiş-dönüş – dus şi întors kalmak (N. mai înainte”. bazen “uneori”. ablativul şi primesc următoarele forme: N. içeri “înauntru”. Adverbele de loc se folosesc cu dativul. beri “încoace”. önce “ întâi. nerede? “unde?”. Braşov şehrine gideceğiz. oldukça “destul de …. De cantitate: çok “mult”. şimdi “acum. nereden? “ de unde?” 3. excepţional” . ileri “înainte”. De timp: demin “adineauri”. aşağı aşağıya aşağıda aşağıdan yukarı yukarıya yukarıda yukarıdan ileri leriye ileride ileriden öte öteye ötede öteden beri beriye beride beriden içeri içeriye içeride içeriden Răspund la întrebările: nereye? “încotro?”.Abl. dostça “prieteneşte. bugün (bu gün)“astăzi”.İki-üç gün kalacağız. 76 . erken “devreme”.Ayşe hanım: .Bükreş’te kalacak mısınız? Fikriye hanım: . geç “târziu”. daima “mereu”. Ayşe hanım: .” ertesi gün “a doua zi” Acestea răspund la întrebările: ne vakit?.) – a auzi ki – că. acele acele“cu grabă. sonra deniz boyuna gideceğiz. sağ-salim “sănătos. tamamiyle “complet”.” son derece “excesiv. birazdan “ peste puţin timp”. evvelsi gün “alaltăieri.) – a rămâne Bükreş yoluyla – via Bucureşti ne mutlu sana – ferice de tine ADVERBUL EDAT În limba turcă adverbele cele mai des folosite sunt următoarele: 1. Fikriyeciğim! İyi tatiller! Sözler ve deyimler: İyi yolculuklar! – Drum bun! işitmek (N. locativul. usulca “uşor”. kat kat “dublu-triplu”. yarın “mâine”. amical”. gündüz “ziuă”. yukarı “sus”. delicesine “nebuneşte”. dün “ieri”. sabahleyin “dimineaţă”. De mod: yavaş yavaş. akşamleyin “seară”. alt “sub. dışarı “afară”. ne zaman? “când?”. dedesubt”. D. geri “înapoi”. gizlice “ în mod ascuns”. eskiden “ înainte. hâlâ “încă”. ne surette?. ne zamandan beri?“ de când?”. yazın “în timpul verii”. De loc: aşağı “jos”. organizat yolculuk – călătorie. pe timpuri”. L. kışın “în timpul iernii”. Oradan Karpat dağlarına. çoktan “de mult”. ne halde?. în plus”. ne tarzda? “în ce mod?” 4. cu iuţeală. biraz “puţin”.A.Ne mutlu sana! İyi yolculuklar. derhal “imediat”. az. cât se poate de …. ne vakitten beri ?. Răspund la întrebările: nasıl?“cum?. yavaşça “încet”. Yine Bükreş yoluyla Türkiye’ye döneceğiz. cam …. imediat”. dincolo”. ne vakite kadar?. în ce fel?”.

Nilgün bardağı usulca koydu.” Răspund la întrebările: niçin?. 2.” Aceste adverbe nu răspund la o întrebare.” Sen fazla yoruldun. Tren birazdan gelecek. “Bolnavul a mers încet. “Jucătorii au jucat în mod amical.” O Romence’yi oldukça iyi konuşuyor. “Din cauza aceasta n-a putut să meargă la şcoală. “Acum înţeleg puţin turceşte. “El vorbeşte româneşte destul de bine. din cauza aceasta” . încet. Bu film belki değerli. repede. Puneţi întrebări la adverbele din următoarele propoziţii: Annem biraz yoruldu. “exclusiv”. din ce cauză?” 6.Güven ailesi nerede oturuyor? . hayır “nu”. her halde “se pare că. Halklar daima barış isterler.” Hasta yavaş yavaş yürüdü.” Sabahleyin yıkanırım.” O bilhassa Orhan Kemal’i çok okuyor. Terzi entariyi acele acele bitirdi. Oyuncu delicesine koşuyor.” Belki yarın kütüphaneye giderim “Poate că mâine mă duc la bibliotecă. Erken yat. De cauză: niçin “de ce”.” Turistler her halde otobüsle gelecekler.” Metin çok acıktı. Exemple de adverbe folosite în propoziţie: Şimdi Türkçeyi biraz anlıyorum. erken kalk Bu artist son derece güzel oynuyor. “Lui Metin i-a fost tare foame.” Memur acele acele konuştu. “Dimineaţă mă spăl” Misafir içeriye girdi.” Exerciţii: 1. “Funcţionarul a vorbit repede. O geri dönmez. “El citeşte în mod deosebit pe Orhan Kemal.” Bunun için okula gidemedi. nice? “ cât de …?” 5. muhakkak “neapărat”. tabiî “fireşte”. “Musafirul a intrat (înăuntru). yàlnız “doar. neye? “ de ce? . “ belki . onun için “de aceea”.” Oyuncular dostça oynadılar. “Tata a venit acum câteva clipe. bunun için “de aceea.“poate” bilhassa “mai cu seamă. neden “din ce cauză. “Se pare că turiştii vor veni cu autobuzul.Güven ailesi ötede oturuyor.” Babam henüz geldi. Eskiden bilgisayar yoktu. numai. De relativitate: evet “da”. Metin gizlice baklava yedi. Exemplu: . a) Sinemada insanlar nereye bakıyorlar? b) Çocuk nasıl koştu? c) Çiçekleri nereden aldın? d) Hasta nasıl yürüdü? e) Ressam evine nasıl döndü? 77 . “Tu te-ai obosit prea mult. Răspund la întrebările: ne kadar? . Răspundeţi la următoarele întrebări folosind adverbul potrivit.

Fikriye hanım: . d) Çok susadık. tarihsel anıtlar. Răspundeţi afirmativ la următoarele întrebări: Uçakla mı yolculuk yapacak? Çabuk mu yazıyorsun? Siz Romanya’ya trenle mi gideceksiniz? Derhal mı gelecekler? Evde yalnız mı oturuyorsunuz? Traduceţi în limba turcă: Muncitorul s-a dus în grabă la servici.Bana mı soruyorsun? Fikriye hanım: . Orhan bey: . Arkadaşlarla Türkçe konuşuyoruz. Romen halkının gelenek ve âdetleri. Afară ninge. b) Sabahleyin evde kahvaltı yaparız. oku. tedavî yerleri.“ Romanya turizm için ne gibi olanaklar sağlar?” Orhan bey: . Înăuntru este cald. Se pare că şoferul este bolnav. Tata se duce dimineaţa la servici. Astăzi neapărat voi da telefon mamei. Tuna deltası.Exprimaţi subiectele din propoziţiile următoare folosind pronumele personal: a) Yarın konsere bilet alırım. Lecţia 23 PASAPORTLARINIZI VERİN. c). este o rochie foarte frumoasă. 4.Agiemin Baubec beyin “Romence-Türkçe Konuşma Kılavuzu”nu okuyorum.f) Müdür ne kadar konuştu? g) Siz ne kadar çalıştınız? h) O niçin gelmedi? i) Arkadaşını ne vakitten görmedin? 3. Fikriye hanım: .” 78 . Karpat dağları. e) Dün fazla çalıştın. f) Bizi dostça selâmladılar.“Ülkenin doğal güzellikleri meşhurdur. İyi akıl. LÜTFEN Eren ailesi trende. Se pare că. g) Çok yoruldunuz h) Güzel resim yapar. Karadeniz kıyısı.Oku. birçok tedavî usulleri bunlar arasında bulunmaktadır.

Eşyalarınız gümrükten muaf.İyi günler! Lütfen.. a completa. A. Fikriye hanım: .Abl. L.Pasaportlar sende değil mi? Orhan bey : ..Cebimdeler.Orhan bey: . Sınır subayı: ... Deniz suyu sıcak ve sakindir. L. bavullarınızı kontröle hazırlayın. Gümrük kâğıtlarını doldurun. comparativ..Deniz sahili hakkında ne yazıyor? Fikriye hanım: . D.İyi günler! Buyurun. Bulgaristan’dan tranzit geçeceğiz ve tatilimizi Romanya’da geçireceğiz. Orhan bey: . a se prelungi iyi akıl – idee bună pasaportlarınız tamam – paşapoartele sunt în regulă bavul – valiză gümrük kâğıtları. a umple gelenek – tradiţie her güne lâzım giyecekler .Pasaportlarınız tamam.îmbrăcăminte de toate zilele âdet – obicei gümrükten muaf – scutit de taxa vamală meşhur. lütfen.Her güne lâzım giyecekler ve birkaç hediye. Abl.İyi günler! Pasaportlarınızı verin. Sınır subayı: .. Yaz günleri 120 gün devam eder ve güneşli günler 14 saat sürer.monumente istorice gümrük – vamă GRADELE DE COMPARATİE ALE ADJECTİVELOR SIFATIN DERECELERİ În limba turcă adjectivele au trei grade de comparaţie: pozitiv.) – 1. Gümrük memuru: ..declaraţiile vamale hediye – cadou doldurmak (N. Sözler ve deyimler: ne gibi olanaklar sağlar? – ce posibilităţi asigură? eşya – bagaj doğal güzellikleri – frumuseţi naturale sahil – litoral tedavî yerleri – staţiuni balneoclimaterice tedavi – tratament bunlar arasında – printre acestea usul – metodă konuşma kılavuzu – ghid de conversaţie doğuya bakan – orientat spre est devam etmek (N. Fikriye hanım: .Evet. Her kategoriden oteller.” Orhan bey: . Gradul pozitiv arată o însuşire fără vreo comparaţie güzel şehir – oraş frumos temiz ev – casă curată iyi insan – om bun mavi deniz – mare albastră değerli kitap – carte valoroasă 79 .Teşekkür ederiz.) – a continua. efendim! Orhan bey: . Gümrük memuru: . superlativ. 1. lütfen.Romanya’ya mı yolculuk? Orhan bey: . İyi yolculuklar.“Bunlar doğuya bakan ince kumlu plâjlardır. villâlar ve kempingler vardır.2. ünlü. bavullarınızı açınız. Sınır subayı: . A.celebru gümrük vergisine tabi – supus taxei vamale ince kum – nisip fin tarihsel anıtlar .Kapıkule’ye geldik. Gümrük vergisine tabi eşyalarınız yok.

Köstence Tulça’dan büyüktür. Numai persoana a III-a plural rămâne în cazul nominativ. după funcţia pe care o îndeplineşte în propoziţie. “Metin a crescut puternic ca un leu.” Arkadaşım daha güzel bir evin projesini çizdi. substantivul poate să stea în diferite cazuri. ziyade “mult. Benim gibi öğretmen çoktur.” Onlar daha güzel eve göçtüler. daha ziyade.o clădire mult mai înaltă Dintre cei doi termeni de comparaţie dacă este folosit numai unul. dublu”. “Am văzut o casă mai frumoasă. foarte mult”.” Kar gibi beyaz bir bluz giydi. Deniz kadar engin bir göl göründü. atunci acesta stă în cazul genitiv. “A apărut un lac întins cât marea. “Ei s-au mutat la o casă mai frumoasă. Daha güzel bir ev gördüm.” Annem daha güzel evi görmedi. prea mult”. b) Comparativul de egalitate Se exprimă prin cuvintele : kadar “cât. atunci adjectivul devine predicat nominal.“Mama n-a văzut o casă mai frumoasă. daha fazla “mai mult”.” O daha güzel evde oturuyor. az “puţin”. În exprimarea comparativului de superioritate şi de inferioritate adjectivul este precedat de cuvintele: daha “mai”. Dacă obiectul pe care-l determină este deja cunoscut ambilor vorbitori. bir kat daha “ de două ori. “Prietenul meu a proiectat o casă mai frumoasă.” Metin aslan gibi kuvvetli yetişti.” Şehir kadar düzgün köyler kuruldu. “El stă întro casă mai frumoasă. “S-au construit sate sistematizate ca oraşele. çok “mult.” Se poate spune şi: Köstence Tulça’dan büyük şehirdir. “Constanţa este un oraş mai mare decât Tulcea.” Komşular daha güzel evden göçtüler. daha çok “mai mult”.” O senin gibi iyi mühendistir. Are două subgrupe: a) De superioritate şi de inferioritate. daha az “mai puţin”. ca” când în comparaţie se indică o cantitate şi gibi “ca”. daha güzel ev – o casă mai frumoasă ziyade tatlı baklava – o baclava prea dulce daha ziyade süslü oda – o cameră împodobită mai mult az verimli toprak – un pământ puţin fertil daha az değerli kitap – o carte mai puţin valoroasă çok düzenli aile – o familie foarte ordonată bir kat daha ucuz kumaş-o stofă la jumătate de preţ çok daha yüksek bina. “Vecinii s-au mutat de la o casă mai frumoasă. atunci când se sugerează o calitate. “Sunt multe cadre didactice ca mine. “El este un inginer tot aşa de bun ca tine. În acest caz folosirea cuvintelor de comparaţie este facultativă: Köstence Tulça’dan daha büyük şehirdir. al doilea stă în ablativ.” Dacă determinatul este exprimat prin pronume. Gradul comparativ. prea” fazla “mai mult.” 80 .” Dacă sunt folosiţi ambii termeni. Köstence Tulça’dan daha büyüktür. “A îmbrăcat o bluză albă ca zăpada.2.

b) Eda daha güzel bir çanta aldı. d) Kitap fevkalâde iyi arkadaştır. Folosiţi adjective în cele 3 grade de comparaţie şi alcătuiţi propoziţii cu ele. foarte mult”. g) Daha iyi bir şarkıcı dinledim. En iyi oyuncular olimpiyada yetiştiler. “ En yüksek tepe Everest’tir. “Sportivii cei mai buni au ajuns la olimpiadă.” Olağanüstü istidatlı ressam sergi açtı. Superlativul este de două feluri: a) Superlativul relativ – arată că însuşirea unei persoane sau a unui obiect este superioară faţa de însuşirile altor persoane sau obiecte de acelaşi gen. çok geniş plâjlar var.” Bizim gibi çalışkan memurlar çoktur. gayet. prea. extrem de. “Am citit o carte foarte valoroasă. Karadeniz sahili. Se exprimă cu ajutorul particulei en “cel mai.Onun gibi iyi uzman bizim fabrikada da var. olağanüstü “foarte. c) Romanya’da ince kumlu. kılavuz. Alcătuiţi propoziţii cu următoarele cuvinte: turizm. 4.” Gayet değerli bir kitap okudum. cei mai. Karpat dağları. cea mai. 3. fevkalâde. pasaport. Gradul superlativ Arată că însuşirea unei persoane sau unui obiect este la nivelul cel mai înalt sau cel mai scăzut. h) Romanya’da en büyük şehir hangisidir? 81 . “Yahya Kemal a scris poezii extraordinar de frumoase. extraordinar de…” Yahya Kemal fevkalâde güzel şiirler yazdı. Traduceţi în româneşte: a) Gayet güzel bir film gördüm.” Exerciţii: 1. “Poeţi ca ei nu se nasc în fiecare zi. “Specialişti buni ca el sunt şi în fabrica noastră. pek “mult.” Onlar gibi şairler her gün doğmaz. e) Şu şarkıcı çok şen şarkılar çaldı.“Sunt mulţi funcţionari harnici ca noi ” Sizin gibi iyi öğrenciler büyüdüklerinde iyi uzman olurlar. “Pictorul cu un talent extraordinar a vernisat o expoziţie. “Cel mai înalt vârf este Everestul. f) Romanya’da gayet güzel turistik yerler var.” b) Superlativul absolut arată o însuşire extraordinară. Se exprimă cu ajutorul cuvintelor çok.” 3. “Mi e ruşine de scrisul meu extraordinar de urât. “Elevii buni precum voi devin buni specialişti.” Gayet çirkin yazımdan utanıyorum. Răspundeţi la următoarele întrebări: Fikriye hanımla Orhan bey nereye gidiyorlar? Romanya’da hangi turistik yerler var? Romanya’da deniz sahili nasıldır? Kapıkule’de pasaportları kim kontrol etti? Gümrük memuru ne dedi? 2. cele mai”.

b) Sen… kadar iyi arkadaş bulunmaz. Uzun yolculuktan sonra yorgunluğumuzu çıkarabildik. Sabahleyin İonescu ailesi ile buluştular. . Doamna Eren: .İyi sabahlar! Eren ailesi: . Cu dumnealui o să vorbim în engleză.Traduceţi în turcă: Doamna şi domnul Eren sunt în tren. că nu înţeleg mai bine româneşte.Îmi pare rău. Cum o să ne înţelegem cu familia İonescu? -Doamna İonescu înţelege puţin turceşte. Bay Eren: . gürültüden uzak.i) Az şekerli çay severim.. 6. Bay İonescu: . Lecţia 24 BÜKREŞ GEZİSİ Eren ailesi geceyi otelde geçirdi.Evet.Nici eu nu vorbesc româna ca tine. f) Eda.Eu nu vorbesc engleza la fel de bine ca tine.İsterseniz Bükreş semtlerinde biraz gezebiliriz. . 5. c) Siz… gibi bir şarkıcı çaldı. d) O… gibi sporcular okulumuzda çoktur.İyi sabahlar! Bayan İonescu: . Gülten… daha iyi okur.Hay. İonescu ailesi: . Completaţi spaţiile libere: a) O… kadar bilgili insan burada yoktur. hay! Vaktinizi almıyorsak… 82 . e) Metin. Erol… daha iyi oynar. j) Fazla uzun filmleri sevmem.Bu gece iyi dinlenebildiniz mi? Bayan Eren: . Domnul İonescu vorbeşte foarte bine engleză. otel sakin bir sokakta.

D. Arată o posibilitate în săvârşirea acţiunii.industrial yurdun kalbi – inima ţării FORMA POSİBİLİTATİVĂ Şİ İMPOSİBİLİTATİVĂ A VERBULUİ YETERLİK FİİLİ 1. gül… Ne kadar çok gül ve yeşillik var her tarafta. plăcere.Ve gül. pretutindeni kubbe – cupolă poligrafik kombina – combinatul poligrafic ulusal – naţional sergi pavyonu – pavilionul de expoziţie uluslararası – internaţional başkent – capital yurt – 1. kültürel. Yanındaki kubbeli bina serge pavyonu. patrie. değil mi? Bayan İonescu: . clădire.Şu beyaz.a putea scrie 83 . cu plăcere saray – palat vaktinizi almıyorsak – dacă nu vă răpim din timp ileri – înainte estağfurullah – se poate.Herăstrău gölü ve parkına doğru gidiyoruz. fakat gayet sağlam ve muhteşem yapılar.. Bizim için bir zevk.alabilmek a lua – a putea lua yazmak .Estağfurullah.2. Bayan Eren: . Structură sağlam – 1. hay – da.Yurdun idarî.Romanya’nın başkenti gerçekten düzenli ve güzel. Sözler ve deyimler: dinlenebildiniz mi? – aţi putut să vă odihniţi? gezi – plimbare sakin – 1. Bayan İonescu: .cămin idarî – administrative bilimsel – ştiinţific sanayî . Forma posibilitativă. Bay Eren: . Burada eski yapılar var. bilimsel. Locuitor semt – sector yorgunluğumuzu çıkarabildik – am reuşit să ne reface eski – vechi isterseniz – dacă doriţi gezebiliriz – putem să ne plimbăm hay. yani Serbest Basın Evi.Ne beyaz.Evet.) – a intra düzenli – aranjat. Ulusal ve uluslaraarası sergiler bu binada yapılır.liniştit. Olumluluk şekli. (y)e. Bayan Eren: .Bu eski saray. Şimdi merkezden geçiyoruz. Buyurun arabaya. 2. după legilor armoniei vocalice. Casa Presei Libere. gust yapı . Akademi Kütüphanesi. güzel binalar! Ne düzenli mahalleler!… Bayan Eren: . da.Bay İonescu: . Bay Eren: . Biz “Bükreş yurdun kalbidir” diyoruz. Se formează prin adăugarea verbului bilmek la rădăcina unui alt verb.Eski. Solda Athene Palace. una din sunetele –(y)a . sanayi merkezi. trainic muhteşem – splendid sanat galerisi – galerie de artă girmek (N.yazabilmek a scrie. PTTR’nin binası. almak . Romanya Sanat Galerisi bu binada bulunuyor. 2.2. 2. ordonat gül – trandafir yeşillik – verdeaţă her tarafta – peste tot. rezistent . Bay İonescu: . Bayan İonescu: . Biraz ileride Çocuk Mağazası. yüksek bina Poligrafik Kombina.1. Între cele două verbe se intercalează. nu face nimic zevk – 1. Bay İonescu – Şimdi de yeni bir mahalleye giriyoruz.

Gelecek zaman a) Olumlu şekil.anlayabilmek a întelege – a putea înţelege beklemek . Exemplu: verbul yazabilmek la timpurile studiate. La formele pozitive se conjugă la fel ca verbul simplu. a) Olumlu şekil.gitmek . Geniş zaman.görebilmek a vedea – a putea vede okumak .dinleyebilmek a asculta – a putea asculta Accentul cade pe sufixul formei infinitive.bekleyebilmek a aştepta – a putea aştepta dinlemek .okuyabilmek a citi – a putea citi anlamak . a) Olumlu şekil b) Soru şekli yazabilirim pot să scriu yazabilir miyim? pot să scriu? yazabilirsin poţi să scrii yazabilir misin? poţi să scrii? yazabilir poate să scrie yazabilir mi? poate să scrie? yazabiliriz putem să scriem yazabilir miyiz? putem să scriem? yazabilirsiniz puteţi să scrieţi yazabilir misiniz? puteţi să scrieţi? yazabilir (ler) pot să scrie yazabilir(ler) mi? pot să scrie? Exemple în propoziţii: 84 . a) Olumlu şekil b) Soru şekli yazabildim am putut scrie yazabildim mi? am putut scrie? yazabildin ai putut scrie yazabildin mi? ai putut scrie? yazabildi a putut scrie yazabildi mi? a putut scrie? yazabildik am putut scrie yazabildik mi? am putut scrie? yazabildiniz aţi putut scrie yazabildiniz mi? aţi putut scrie? yazabildi(ler) au putut scrie yazabildi(ler) mi? au putut scrie? 3. Şimdiki zaman.gidebilmek a pleca – a putea pleca görmek . 1. Belirli geçmiş zaman. b) Soru şekli yazabileceğim voi putea scrie yazabilecek miyim? voi putea scrie? yazabileceksin vei putea scrie yazabilecek misin? vei putea scrie? yazabilecek va putea scrie yazabilecek mi? va putea scrie? yazabileceğiz vom putea scrie yazabilecek miyiz? vom putea scrie? yazabileceksiniz veţi putea scrie yazabilecek misiniz? veţi putea scrie? yazabilecek(ler) vor putea scrie yazabilecek(ler) mi? vor putea scrie? 4. b) Soru şekli yazabiliyorum pot să scriu yazabiliyor muyum? pot să scriu? yazabiliyorsun poţi să scrii yazabiliyor musun? poţi să scrii? yazabiliyor poate să scrie yazabiliyor mu? poate să scrie? yazabiliyoruz putem să scriem yazabiliyor muyuz? putem să scriem? yazabiliyorsunuz puteţi să scrieţi yazabiliyor musunuz? puteţi să scrieţi? yazabiliyor(lar) pot să scrie yazabiliyor(lar mı) mu? pot să scrie? 2.

(y)e.” Köylüler tarlaları sulayabildiler. Forma imposibilitativă. Sunetele –(y)a. 1. Verbul bilmek aici nu se foloseşte. -ye)+-ma(-me)+mak(-mek) alamamak a nu putea lua yazamamak a nu putea scrie gidememek a nu putea pleca görememek a nu putea vedea okuyamamak a nu putea citi anlayamamak a nu putea înţelege dinleyememek a nu putea asculta gizleyememek a nu putea ascunde Accentul cade pe vocalele intercalate imediat după rădăcina verbului. Olumsuzluk şekli Exprimă imposibilitatea săvârşirii unei acţiuni. -me la rădăcina verbului. Şimdiki zaman a) Olumsuz şekil b) Olumsuz soru şekli. Se conjugă la fel ca verbul simplu la forma negativă şi negativ-interogativă. Deci avem formula: rădăcina+ -a(-e. Belirli geçmiş zaman a) Olumsuz şekil b) Olumsuz-soru şekli yazamadım nu am putut să scriu yazamadım mı? nu am putut să scriu? yazamadın nu ai putut să scrii yazamadın mı? nu ai putut să scrii? yazamadı nu a putut să scrie yazamadı mı? nu a putut să scrie? yazamadık nu am putut să scriem yazamadık mı? nu am putut să scriem? yazamadınız nu aţi putut să scrieţi yazamadınız mı? nu aţi putut să scrieţi? yazamadı(lar) nu au putut să scrie yazamadı(lar) mı? nu au putut să scrie? 3. Gelecek zaman a) Olumsuz şekil b) Olumsuz soru şekil yazamayacağım nu voi putea scrie yazamayacak mıyım? nu voi putea scrie? yazamayacaksın nu vei putea scrie yazamayacak mısın? nu vei putea scrie? yazamayacak nu va putea scrie yazamayacak mı? nu va putea scrie? biz yazamayacağız nu vom putea scrie yazamayacak mıyız? nu vom putea scrie? siz yazamayacaksınız nu veţi putea scrie yazamayacak mısınız? nu veţi putea scrie? onlar yazamayacaklar nu vor putea scrie yazamayacak(lar) mı? nu vor putea scrie? 4. “În fiecare dimineaţa pot face gimnastică.” Her sabah jimnastik yapabiliyorum.Metin problemleri çözebildi. intercalate la forma posibilitativă rămân. Se formează prin adăugarea sufixelor de negaţie ma . “Metin a putut (reuşit) să rezolve problemele. “Ţăranii au putut iriga ogoarele.-ya.” O üniversiteye girebildi. Geniş zaman 85 . “El a putut (reuşit) să intre la facultate. yazamıyorum nu pot să scriu yazamıyor muyum? nu pot să scriu? yazamıyorsun nu poţi să scrii yazamıyor musun? nu poţi să scrii? yazamıyor nu poate să scrie yazamıyor mu? nu poate să scrie? yazamıyoruz nu putem să scriem yazamıyor muyuz? nu putem să scriem? yazamıyorsunuz nu puteţi să scrieţi yazamıyor musunuz? nu puteţi să scrieţi? yazamıyor(lar) nu pot să scrie yazamıyor(lar mı) mu? nu pot să scrie? 2.” Yarın kütüphaneye gelebilir misin? “Mâine poţi veni la bibliotecă?” Cumartesi bluzu bitirebilecek misin? “Sâmbătă poţi termina bluza?” 2.

” Metin denizde yüzemeyecek. “Eu nu pot face aşa ceva.” Hasta işe gidemiyor. ”Metin nu va putea înota în mare. h) Biraz süt içebilirsin.” Bu dersi anlayamadık. “Bolnavul nu poate să se ducă la serviciu. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Eren ailesi otelde kimlerle buluştu? b) Otel nasıl yerde? c) İonescu ailesi Eren ailesini Bükreş’in neresinde gezdirdi? d) Eren ailesi yeni mahalleler hakkında ne dedi? e) İonescu ailesi daha nerelerini gösterdi? f) Bayan Eren Bükreş hakkında ne dedi? g) Bükreş yurdun nasıl bir merkezi? 2.” Pazara bluzu bitiremeyecek misin? “Duminica nu vei putea termina bluza?” Exerciţii: 1. d) Siz araba tamir edebiliyorsunuz. B) Negativ-interogativă: a) Yarın kütüphaneye gelebilir misin? b) Opera için bilet alabilir miyim? c) Bükreş’ten anneme bir çanta alabilir misin? d) Eve telefon edebilir misin? e) Onlar ev alabilecekler mi? f) Yaza hasta işe gidebilecek mi? g) Çocuk da sizinle gelebilecek mi? h) Defterini bana iki gün için verebilir misin? i) O hastaneye girebildi mi? 86 . b) Metin iyi yüzebiliyor. “Lecţia aceasta nu am putut s-o înţelegem.a) Olumsuz şekil b) Olumsuz-soru şekli yazamam nu pot să scriu (nu pot scrie) yazamaz mıyım? nu pot să scriu? (nu pot scrie?) yazamazsın nu poţi să scrii yazamaz mısın? nu poţi să scrii? yazamaz nu poate să scrie yazamaz mı? nu poate să scrie? yazamayız nu putem să scriem yazamaz mıyız? nu putem să scriem? yazamazsınız nu puteţi să scrieţi yazamaz mısınız? nu puteţi să scrieţi? yazamaz(lar) nu pot să scrie yazamaz(lar) mı? nu pot să scrie? Exemple în propoziţii: Ben böyle bir şey yapamam. f) Tatilde Bükreş’e gidebileceğiz. e) İyi sporcular olimpiyada yetişebildiler. c) Akşama operaya gidebilecekler. g) Kitabı beş günde okuyabilirim. Transcrieţi propoziţiile următoare cu verbele la forma: A) negativă: a) O Çince okuyabiliyor.

Ben bu dersi anlayamadım. Eda: . Traduceţi următorul dialog: Metin: . Topkapı ve Dolmabahçe sarayları. b) Misafir Türkçe konuşamıyor. Yalnız iki kıta arasında bulunduğu için değil de.Bir kere daha dene (încearcă). Bay İonescu: . D) interogativă: a) Sen müdür beyle konuşamaz mısın? b) Yarın bize gelemez misiniz? c) Dersleri anlayamıyor mu? d) Ressam sergi açamıyor mu? e) Pazara köye gidemeyecek miyiz? f) Telefonda annenle konuşamadın mı? g) Dün konseri dinleyemediniz mi? h) Gölden balık tutamadınız mı? i) Bizimle sinemaya gelemez misiniz? j) Hasta parkta gezemeyecek mi? 3.Dikkatle okudun mu? Metin: . Bayan Eren: . j) Dağda dinlenemem. belki çözebilirsin. bir taraftan Haliç. yardım et. e) Çocuklar bavulları kendileri hazırlayamadılar. bir prolemi çözemedim. Eda: . Arkadaşları Eren ailesi onları karşıladılar.Rica ederim. Eda: . Numeroşi turişti din ţară şi din străinătate vizitează acest oraş. çözemiyorum.Burası eski İstanbul’un kurulduğu yer. Bir taraftan Marmara. industrial şi turistic.Problemleri çözebildin mi? Metin: .C) afirmativă: a) Çetin sabah 6’da kalkamıyor. Astăzi este un centru administrativ. Metin: . g) Akşama anneme mektup yazamayacağım. f) Tatilde Bükreş’e gidemeyeceğiz. yarımada. Bayan İonescu: . hâl hatır ettiler. i) Çocuk yalnız gezemez. 4. cultural. en orijinal şehirlerinden biri. ablacığım. ama anlayamadım. 87 .İstanbul dünyanın en güzel. çeşitli uygarlıkların geçtiği yer gibi de ilginç. c) Dün kütüphaneye gidemedim. kuzey-batısında ise Boğaziçi kıyılarını yıkarlar. İki aile selâmlaştılar.Okudum. Lecţia 25 İONESCU AİLESI İSTANBUL’DA Bay ve bayan İonescu İstanbul’un Sirkeci istasyonunda trenden indiler. h) Akşamları kitap okuyamaz. d) Çayı kaynatamadım. Traduceţi în limba turcă: Constanţa este un oraş situat pe ţărmul Mării Negre.İstanbul’u görmeyi o kadar arzu ediyorum… Şimdi 27 asırlık bu şehirde bulunduğum için çok mutluyum.Üç problemi çözdüm.

“M-am dus până la mama.) ) – a dori bir taraftan – de o parte hal-hatır etmek – a întreba de sănătate Marmara – Marea Marmara asır (yüzyıl) – secol Haliç – Cornul de Aur mutlu – fericit Boğaziçi – Bosfor kıta – continent saray – palat çeşitli – diferit Aya Sofya – Sfânta Sofia uygarlık.” Gara kadar otobüsle gittik. Sultan Ahmet camileri.” Bir çocuk dört yaşına kadar konuşmadı. Arkeoloji Müzesi.” Okula kadar hep konuştuk .mijloc köprü .” Anneme kadar gittim.Evet. Limita în spaţiu. 1. Çemberli Taş hep bu yarımadada bulunurlar. Bay Eren: . “Astăzi am muncit până seara. Limita în timp. değil mi? Bayan Eren:. până la se traduc cu substantivul primul în ablativ. “Până la ora 12 suntem în şcoală.Evet. Abl. “Te-am aşteptat până la 1.30’a (bir buçuğa ) kadar seni bekledim. “Până la gară am mers cu autobuzul.” Saat 1. birkaç dakika içinde bir kıtadan başka kıtaya geçilir. Bu gün akşama kadar çalıştım. Yani. Bayan İonescu: .Boğaziçi köprüsü şu karşıdaki asılı köprü .suspendat vasıta .Ne kadar zarif.” 2. având sensul de până la.suplu yani – deci POSTPOZİŢİA EDAT POSTPOZİŢİA KADAR KADAR EDATI Postpoziţia kadar exprimă limita în spaţiu şi timp. al doilea în dativ cărora li se adaugă postpoziţia kadar. “Până în secolul trecut omul n-a putut să zboare. medeniyet – civilizaţie cami – geamie ilginç – interesant kısım – parte asılı . Sözler ve deyimler: arzu etmek (N. A.” Conjuncţiile: de la. 88 .pod zarif ..” Kayığa kadar yüzdük.” Geçen yüzyıla kadar insan uçamadı. öğle yemeğini de Asya’da yiyebiliriz. Bayan İonescu: . Kütüphaneye kadar arkadaşımla yürüdük. Substantivul care o precedă stă la cazul dativ. Süleymaniye. güzel.” Saat 12’ye kadar okuldayız. Aya Sofya. “Am înotat până la barcă. İslâm Uygarlığı Müzesi.. “Până la şcoală am tot vorbit. Bayan İonescu: . “Un copil n-a vorbit până la vârsta de patru ani. sabah kahvaltısını Avrupa’da yapabilir.30. Örmeli Sütun . “Până la bibliotecă am mers cu prietenul meu.Asya kısmına nasıl geçilir? Bayan Eren: -Boğaziçi’nin üstünde bulunan iki köprüden veya vapurlarla.

Răspundeţi la întrebările: a) Bay ve bayan İonescu İstanbul’a neyle gittiler? b) İonesci ailesini istasyonda kimler bekledi? c) İstanbul nerede bulunur? d) İstanbul nasıl bir şehirdir? e) Boğaziçi’nden neyle geçilir? f) İstanbul’da hangi tarihî yerler var? 89 . locativ şi ablativ. “În casă nu era altcineva în afară de un bătrân.” Benden başka kimsesi yok.” Tatilden döneli beri hep çalışıyor. Bükreşten başka. “În afară de mine nu are pe nimeni.” Küçük yaştan beri hayatını kendi kazanıyor. ne-am dus şi la Braşov. în rol de postpoziţie. Exerciţii: 1. În această îmbinare substantivul stă în cazul ablativ şi se traduce prin: în afară de …. “L-am lăsat pe frăţiorul meu în faţa fabricii.” Saat 5’ten 6’ya kadar arabayı tamir ettiler. “În faţa casei este o grădină.” Evde ihtiyardan başka kimse yoktu.” Hastanenin önüne kadar beraber gittik. iar ön primeşte sufixul posesiv şi sufixele cazurilor: dativ. “De când s-a întors din concediu munceşte continuu. sensul de în faţă. “De acasă până în parc am mers pe jos.” Çocuğun önüne oyuncaklar koydum. Dünden beri kar yağıyor. “Am pus jucării în faţa copilului. care urmând un substantiv se foloseşte ca postpoziţie.” Sabahtan akşama kadar yağmur yağdı. Substantivul sau pronumele cu care se îmbină stau la cazul genitiv. “De ieri ninge continuu. Evin önünde bahçe var.” Bir aydan beri arkadaşımdan haber alamadım.Evden parka kadar yaya yürüdük. “A plouat de dimineaţă până seara. “Până în faţa spitalului am mers împreună.” Apartmanın önünden tramvay geçiyor. “De o lună n-am putut primi de la prietenul meu nici o veste. pe lângă ….” POSTPOZİŢİA BERİ BERİ EDATI Substantivul împreună cu această postpoziţie stă la cazul ablativ şi exprimă punctul de pornire al unei acţiuni.” Kardeşimi fabrikanın önünde bıraktım. “De la Constanţa până la Bucureşti am venit cu trenul.” Köstence’den Bükreş’e kadar trenle geldik. “Prin faţa blocului trece tramvaiul. Braşov’a da gittik. “De la o vârstă fragedă îşi câştigă existenţa. “În afară de Bucureşti. “De la ora 5 până la 6 au reparat maşina.” POSTPOZİŢİA BAŞKA BAŞKA EDATI Cuvântul başka este un adjectiv.” POSTPOZİŢİA ÖN ÖN EDATI Cuvântul ön în traducere: partea din faţă are.

n) Învaţă de două luni pentru examen. ön. d) Gar… kadar taksiyle gitti. Alcătuiţi câte un buletin meteorologic. k) Köy… geleli beri hep düşünüyor. b) Sabahları pencereleri açar. f) Avrupa’… Berlin’… kadar gittim. 3. c) Te-am aşteptat până la ora patru. 2. b) De la serviciu până acasă sunt doi kilometri. m) De dimineaţă vântul nu s-a oprit. h) Am trecut prin faţa muzeului. i) Evvelsi gün… beri yağmur yağıyor. j) İki ay… beri yağmur yağmadı. 4. Completaţi spaţiile libere în următoarele propoziţii: a) Okul… ön… ağaçlar var. Scrieţi o compunere cu titlul “Străzile oraşului (satului) meu. odaları havalandırırız. l) În faţa mamei toţi copiii suntem respectoşi (saygılı). d) Am scris de dimineaţă până seara. başka. g) Köstence Arkeoloji ve Ulusal Tarih Müzesi… ön… Ovidius’un heykeli yükseliyor. b) Troleybüs ev… ön… geçer. k) În faţa teatrului este un parc plin de flori. e) Sabah… öğlen … kadar müzeyi ziyaret ettim(am vizionat).” “Şehrimin (Köyümün) Sokakları. m) Bir ev… başka malı yok. i) De doi ani fiul meu învaţă la scoală.” RECAPİTULARE V TEKRAR V 1. h) Dedem… ve babam… ön… çok dikkatli konuşuruz. Traduceţi următoarele propoziţii folosind postpoziţiile studiate: a) Până la serviciu am mers pe jos. Formaţi câte două propoziţii cu postpoziţiile: kadar. 5. c) Yaza Romanya’nın batısına gider miyiz? 90 . Conjugaţi un verb la cele patru forme ale aoristului. j) De 20 de ani locuim pe malul Mârii Negre. c) Bulgaristan… bir akrabam… başka kimse kalmadı. e) În sală în afară de mine au fost trei studenţi. beri.2. 3. Traduceţi buletinul meteorologic dintr-un ziar cotidian. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Akşamları saat 19’da haberleri dinleriz. g) Automobilul s-a oprit în faţa spitalului. l) Roman… okuyalı beri görüşleri (viziunea lui) değişti.

c) Am pus în poşetă ghidul de conversaţie român-turc. Soarele va străluci în toata ţara. În faţa primăriei este un parc. 7. Ziua bună se cunoaşte de dimineată. b) Ünlü ressamın tabloları sergilendi. Traduceţi următoarele propozıţii folosind postpoziţiile studiate: În afară de Turcia n-am vizitat altă ţară. g) Astăzi este o zi însorită şi caldă. i) Köstence Sanat Galerisi şehrin merkezinde bulunur. Prietenul meu m-a luat din faţa Universităţii. “Este unu şi treizeci (de minute). “Este unu şi un sfert.d) Sınırda hangi memurlar çalışırlar? e)Yazın şehrimize Avrupa’dan turistler gelir ve her kategoriden otellerde kalırlar. In nordul ţării va ploua. Traduceţi în limba turcă: a) Facem plajă pe nisipul fin din Mamaia. 5. În fata camerei mele este un copac. Lecţia 26 SAAT KAÇ? Saat tam bir. Alcătuiţi câte 3 propoziţii cu adverbele de timp. i) Prietenii noştri au venit cu autobuzul. 6.” sau: Saat ikiye çeyrek var. 8. In zonele montane va ploua. d) Nazım Hikmet verimli oyun yazarıdır.” Saat biri kırk beş dakika geçiyor.” Saat biri on beş (dakika) geçiyor. “Este ora două fără cincisprezece minute.”Este ora două fără un sfert. va fulgera şi va tuna. Traduceţi următorul buletin meteorologic: Mâine dimineaţa va fi ceaţă. h) Bükreş Romanya’nın güneyinde bulunur. pe urmă cerul va fi senin. b) Nu avem bagaje supuse taxei vamale.” sau: Saat bir buçuk.” 91 . j) Ulusal Tarih ve Arkeoloji Müzesi’nin önünde Lâtin şairi Ovidius’un heykeli bulunur. 4. În faţa hotelului este un restaurant. “Este ora unu şi patruzeci şi cinci de minute” sau: Saat ikiye on beş dakika var.” Saat biri otuz (dakika) geçiyor. “Este ora unu fix. g) Kışın dağda çığ yuvarlanabilir (se poate declanşa avalanşă). Vântul va sufla slab din nord-est. de cantitate. Folosiţi adjectivele din următoarele propoziţii la gradele comparativ şi superlativ. d) Primăvara vremea se schimbă extraordinar de mult. Traduceţi următoarele propoziţii folosind verbul la aorist: Bulgaria se află în nord-vestul Turciei şi în sudul României. cultural. industrial şi turistic. Trenul s-a oprit în faţa gării. În vila cea mare în afară de un bătrân nu locuieşte nimeni. ülkenin kalbidir. f) Kışın Karpat dağlarına çok kar yağar ve oteller yerli ve yabancı turistlerle dolar. h) Ofiţerul grănicer a controlat paşapoartele. Prietenul bun se cunoaşte în zilele negre. de cauză şi de relativitate. f) Galeria de Artă şi Muzeul de İstorie Naţională se află în centrul Bucureştiului. “Este ora unu şi cincisprezece (minute). “Este ora unu şi jumătate. 9. a) Faruk Nafiz Çamlıbel büyük şairdir. În România se vorbeşte cel mai mult româneşte. Seara va burniţa. După amiază sudul ţării va fi parţial înnorat. c) Dobruca’da engin ( întinse) tarlalar var. e) Ankara este un centru administrativ.” Saat biri beş (dakika) geçiyor. e) Değerli atasözlerini not ettim.” Este ora unu şi cinci (minute). De ieri n-a sunat nimeni. de mod. De trei zile este festival naţional în Medgidia.”sau: Saat biri çeyrek geçiyor. de loc.

gül. Misafirlerin önünde hep söyledin. Okuluna kadar yolun var. Beş dakika daha uyuyacağım. Metin: . çabuk yıkan. Onu hatırla.a uita solmak (N.) a-şi aduce aminte unutmak ( N.ON İKİ AY Bir yılda on iki ay.Duvar saati iyi çalışmıyor. haziran. Bak. Sayması bak ne kolay: Ocak. Bilmemek budalalık. Metin: . Sözler ve deyimler: duvar saati – ceas de perete ileri gidiyor – merge înainte uyumak (N. oğlum. Okuluna gitme vakti yaklaşıyor. Derslere geç kalma. nisan.Gençlikte öğrenilen mermere yazılır. şubat.Hangi ay girdi? Anne: .(N.Ablam kalktı mı? Anne: . Haydi. “Jumătate de oră. ağustos.Duvar saati tam altıyı on dakika geçiyor.” Saat biri on geçe toplantı başlayacak. mermere mi yazmışsın… Metin: . L..prostie ZAMANLA İLGİLİ SÖZLER haftanın günleri ay adları yılçağları (mevsimler) 92 . a se decolora budala .) . Abl. A. mart. Metin: .11.) – a dormi geri kalıyor – rămâne în urmă meydan saatine göre – după (conform) ceasul public 9’a on kala – la nouă fără zece Hangi ay girdi? – În ce lună am intrat? şiir – poezie hatırlamak .prostuţ budalalık .Yıkanacaksın. geri kalıyor. Eda: -Aferin. Temmuz.. “La ora unu şi zece va începe şedinţa. kahvaltı yapacaksın.a se ofili. Abl. Kahvaltı için seni bekliyor.) – 1. Metin: .Meydan saati de 6. Sonra mayıs. Artık solar çiçek. Akşam 9’a 10 kala hazırladım. Anne: .Senin küçükken aylar sırasıyla bir şiirin vardı. A. Söyleyeyim mi? Anne: . Okula gideceksin.Hiç unutur muyum… Biliyor musun. Kalkma vakti.. “La trei fără zece va începe serialul.Yarım saat. Göster bakalım.Bu gün ayın kaçı? Anne : . Ekim. Anne: .Saat kaç? Anne: ... L. kol saatin de 6.Uyan. Metin: .. eylül. Metin: . Metin: -Çantam hazır.” Saat üçe on kala dizi film başlayacak. Metin: .Biri. anne? Ben bu şiiri yeni ay girdiğinde hep hatırlıyorum. ileri gidiyor. L. Anne: . benim kardeşime! Budala değil.” SABAHLEYİN Anne: .Meydan saatine göre kalkacağım. kasım. L. 2..Ablan her vakit dakik.11. aralık.İleri gitmiyor. ihtiyarlıkta öğrenilen buz üstüne yazılır.

” 93 .Göçebe kuşlar (păsările călătoare) hangi yıl çağında ülkemize dönerler? .Eski (antik) çağdan hangi şairleri biliyorsunuz? . locativ sau ablativ şi se traduce: “în spatele.poimâine .Ayın on beşinde. după.” Defterin arkasına not ettim.Hangi mevsimi en çok seviyorsunuz? . Răspundeţi la următoarele întrebări: . 3. orta çağ – evul mediu çağdaş – contemporan Bu gün günlerden ne? (Bu gün haftanın hangi günü?) “Ce zi e astăzi?” bir hafta (ay.Çağdaş şairlerden hangilerini tanıyorsunuz? POSTPOZİŢİA ARKA ARKA EDATI Substantivul arka “spate” când se foloseşte ca postpoziţie.” öbür gün . timp. “În spatele casei este o instituţie mare. İn cât suntem?” asır. kış ) ayları hangileridirler? . kasım) perşembe nisan kış cuma mayıs cumartesi haziran pazar temmuz ağustos eylül ekim kasım aralık Zamanla ilgili deyimler: evvelsi gün – alaltăieri geçen hafta – săptămâna trecută evvelsi akşam – alaltăseara bu hafta – săptămâna aceasta milâttan önce – înainte de era noastră gelen hafta – săptămâna viitoare bu gün (bugün) – astăzi yarın – mâine . viaţă) Exercitii: 1.” Evin arkasında büyük bir enstitü var.” Exemple în propoziţii: Televizyonun arkasına geçme.Ayın kaçında? “Pe ce dată? dün – ieri . yüzyıl – secol. în urmă şi din spatele. “Să nu treci în spatele televizorului. epocă. son bahar.Bu günkü tarih…“Data de astăzı. “Am notat pe spatele caietului. bahar) salı şubat yaz çarşamba mart son bahar (güz. veac .Bu gün ayın kaçı? “Ce dată e astăzi?. iar arka primeşte sufixul posesiv şi sufixul unuia dintre cazurile: dativ. sezon. ömür) zarfında – timp de o săptămână ( lună. “Pe cincisprezece ale lunii.“zilele săptămânii” “lunile” “anotimpurile” pazartesi ocak ilk bahar (ilk yaz.2.Mehmet Fatih ne vakit yaşamış? . an. substantivul sau pronumele care o precedă stau la cazul genitiv.Büyük İskender (Alexandru cel Mare) hangi çağda yaşamış? . yıl. perioadă milâttan sonra – era noastră eski çağlar – antichitate.Kışın hangi sporlar yapılır? .İlk bahar (yaz.” binyıl – mileniu çağ – 1.

” Dolabın üstünde çiçek saksısı var “Pe dulap este un ghiveci de flori. “La teatru s-a aşezat în spatele lui.” Senin arkana geçti. “Am trecut prin spatele automobilului. “După dulce nu se mânâncă sărat. “Pe casă este o antenă. “Pisica stă pe fotoliu. Çocuk şiiri üzerine konuştu.” Asılı köprü üzerinden geçti.” Dacă o îmbinare între substantive se foloseşte înaintea postpoziţiei üzer.” Masanın üstünden sözlüğü aldım. la fel nu primeşte sufixul cazului genitiv.” POSTPOZİŢİA ÜST ÜST EDATI Substantivul üst“partea superioară” folosind ca postpoziţie se traduce în limba română prin prepoziţia “pe”. Tatlı üstüne tuzlu yenmez. “De la acest eveniment au trecut ani. “În spatele şcolii este un teren de joc. “A făcut cuib pe acoperiş. Sevgi üzerine birçok şiir yazıldı.” Sizin arkanızda kim var? “Cine stă în spatele Dvs?” Onun arkasından yükseldi.” Când postpoziţia üzer se foloseşte cu substantiv concret.” Otomobilin arkasından geçtik. acesta din urmă primeşte sufixul genitivului.” Kedi koltuğun üstünden indi. De exemplu: Masanın üstüne bir sözlük koydum “Pe masă am pus un dicţionar. “A trecut în spatele lui.” İşçilerin arkasından yürüdüm.” Onların arkasından yürüdük. “S-au scris multe poezii despre dragoste.” Tiyatroda onun arkasına oturdu. “Am luat dicţionarul de pe masă. “Am mers în urma muncitorilor.” Evin üstünde anten var.” Onun arkasına geçti. iar üst primeşte sufixul posesiv de persoana a III-a singular şi unul din sufixele cazurilor dativ. “Pe masă este o vază.Okulun arkasında oyun yeri var.” Ev üstüne yuva yapmış.” Kedi koltuğun üstüne yerleşti.” Notă: Uneori substantivul rămâne în nominativ. “Pisica s-a dat jos de pe fotoliu. “S-a ridicat pe spatele (umerii) lui. “A trecut în spatele tău. Şi în acest caz substanivul stă la genitiv.” POSTPOZİŢİA ALT ALT EDATI 94 . “A vorbit despre poezii pentru copii. Masanın üzerinde vazo var. “Am mers în urma lor.” Sinonimul lui üst este üzer care se foloseşte mai mult cu substantivele abstracte şi în această îmbinare nu primeşte sufixul genitivului. locativ sau ablativ. “A trecut pe podul suspendat.” Bu olay üzerinden yıllar geçti.

2. l) Până la serviciu am mers pe jos. d) Defteri masa… üst… koydum.Romanyalı misafirlerimiz bayan ve bay İonescu. g) Dil üzer… çalıştı c) Kitabı masa üst… aldım. nu primesc sufixul cazului genitiv. r) În clasă.” Exerciţii: 1. “Creionul a căzut sub masă” La fel ca în cazul postpoziţiei üzer substantivul abstract sau o îmbinare dintre substantive urmate de postpoziţia alt. e) Copilul s-a dus în spatele casei. h) Apartma… alt… mağaza kapalı. Traduceţi în limba turcă: a) Pe dulap este o cutie. h) Am trecut prin faţa spitalului. de pe masă. i) Sub copac doarme un copil. n) Te-am aşteptat până la ora patru.Ne iyi ettiniz de geldiniz. Completaţi spaţiile libere: a) Yolu Universite’nin arka… geçiyor. Lecţia 27 ROMANYA’DA HANGİ DERSLER OKUNUYOR? Güven ailesi Eren ailesinin Romanya’dan misafirlerine “Hoş geldin’e”geldi. Eren ailesi: . p) Fiul meu de doi ani învaţă la şcoală. partea inferioară ” în rol de postpoziţie se traduce în româneşte prin “sub”. çocukları Eda ve Metin. b) İa cartea. g) În faţa spitalului este un parc. 95 . Bayan Eren onları kapıda karşıladı. m) De la serviciu până acasă sunt doi kilometri. Bay Eren misafirleri biribirine takdim etti: . d) În spatele casei este un cinematograf. f) Turistul a trecut prin spatele autobuzului. i) Kalem masa… alt… düştü. Şi această postpoziţie primeşte sufixul posesiv de persoana a III-a singular şi sufixele cazurilor dativ. b) Otobüs heykel… arka… durdu. lütfen. 3. Salona buyurun. j) Pisica a ieşit de sub maşină. o) Am citit de dimineaţă până sera. efendim. e) Vazo masa… üst… duruyor. Scrieţi o compunere cu tema: “Ziua mea” precizând orele de desfăşurare a activităţilor. f) Turizm meselesi üzer… konuştular. k) Caietul l-am pus sub carte. Substantivul alt “partea de jos.Biz de memnun olduk. “Vrem să trăim sub steagul păcii. iar substantivul care stă înaintea ei primeşte sufixul cazului genitiv. Bayan Eren: .” Kalem masanın altına düştü. İonescu ailesi: .” Barış bayrağı altında yaşamak istiyoruz. Çocuk iyi şartlar altında büyüdü. Ağacın altında bir çocuk oynuyor. locativ sau ablativ. c) Pe casă este o pisică. te rog. aile dostlarımız bayan ve bay Güven.Memnun olduk. în afară de mine mai erau trei elevi. “Sub copac se joacă un copil. “Copilul a crescut în condiţii bune.

spaniolă resmî dil . Rusça.2.” Çocuğun yanında kim kalacak? “ “Cine va rămâne lângă copil?” Postpoziţia yan precedată de pronumele personale primeşte sufixul dativului. la. Bundan başka Romanya’da azınlıklar olan bölgelerde öğrenciler ana dillerini de öğrenirler. alături. anayasa. Almanca.” Yemeğin yanına turşu da koydu.regiune Fransızca – franceză ana dili – limba maternă İspanyolca . fizik. Bayan İonescu: .chimie fizik – fizică tabiat bilgisi .Demek.desen ilk okul – ciclul primar müzik .Kaç yaşındasın. Fransızca. efendim.Evet.” Substantivele şi pronumele care precedă această postpoziţie stau tot în cazul genitiv. Bayan İonescu: . efendim.dată aile dostu – prieten de familie anayasa . matematik.On dört yaşındayım. “Lângă masă este un dulap. Bayan Eren: .Hangi dersler okunuyor Romanya’da yedide.) . resim. latură” cu rol de postpoziţie se poate traduce prin “lângă.a prezenta memnun olduk – ne-a părut bine Çince . Metin? Metin: .cunoştinţe despre natură POSTPOZİŢİE (Continuare 2) EDAT (Devam 2) POSTPOZİŢİA YAN YAN EDATI Substantivul yan “direcţie.Çaya buyurun. tarih. Romanya’da öğrenciler resmî dil olan Romence’yi.geografie orta okul – ciclul gimnazial resim . lütfen? Bayan İonescu: . “Lângă mâncare a pus şi murături.constituţie ne iyi ettiniz – ce bine aţi făcut coğrafya . modern dillerden iki dil: İngilizce. De exemplu: Masanın yanında dolap var.A. eğitsel çalışmalar.muzică lise – liceu beden eğitimi – educaţie fizică İngilizce – engleză eğitsel çalışmalar – lucru manual Almanca – germană azınlık – minoritate Rusça – rusă bölge . locativului sau ablativului benim yanıma “lângă mine” benim yanımda “lângă mine. söyler misiniz. spre.Romen dili.limba oficială yabancı dil – limba străină kimya.Benim oğlum da orta okul yedide.chineză Romanyalı – din România tarih – 1. dativ şi ablativ. Sözler ve deyimler. la mine” 96 .” Müdür beyin yanından geliyorum.istorie. coğrafya. beden eğitimi. İspanyolca veya Çince. tabiat bilgisi. Metin: .Bayan İonescu: . kimya. iar yan primeşte sufixul posesiv de persoana a III-a şi sufixele cazurilor locativ. müzik. Bay Güven: . iki yabancı dil ve azınlıklar bir de ana dillerini öğrenirler.Orta okul yedide misin? Metin: . hoş geldine gitmek (gelmek) – vizită de bun venit takdim etmek (N. lütfen. “Vin de lângă domnul director.

” POSTPOZİŢİA KARŞI KARŞI EDATI Substantivul karşı “partea opusă” ca postpoziţie se poate traduce “vizavi.” Onlar istismara karşı savaştılar “Ei au luptat împotriva exploatării. adevărat. iar substantivele şi pronumele care o precedă stau la cazul dativ.senin yanına “lângă tine” senin yanında “lângă tine. “Vizavi de hotel se află un restaurant. în direcţia. către.” Sizin yanınıza yeni bir işçi gelecek.” Doktor hastalanma tehlikesi karşısında bulundu.” Okulun karşısından geçti. la voi” onların yanına “lângă ei” onların yanında “lângă ei. “Lângă voi va veni un muncitor nou. “Lângă noi este un magazin. când are sensul de contra. împotriva: Romatizmaya karşı ilâç aranıyor. “Ne-am dus la el. direct. “A trecut prin faţa şcolii. de la voi” onların yanından “ de lângă ei. la ei” benim yanımdan “de lângă mine.” Onların yanından geçtik. Bu vaziyet karşısında ne diyeceğimi bilemedim. Substantivele sau pronumele care preced această postpoziţie pot sta: a) în cazul nominativ. când sunt concrete: Otelin karşısında lokanta var. corect. “Se caută un medicament împotriva reumatismului.” POSTPOZİŢİA DOĞRU DOĞRU EDATI Cuvântul doğru se poate traduce prin “drept. la noi” sizin yanınıza “lângă voi” sizin yanınızda “lângă voi. în faţă” şi stă în cazurile dativ. “Fratele meu a plecat de la noi. de la noi” sizin yanınızdan “de lângă voi. “În faţa acestei situaţii n-am stiut ce să spun.” Onun yanına gittik.” b) în cazul genitiv. la tine” onun yanına “lângă el “ onun yanında “lângă el.“Doctorul s-a aflat în faţa pericolului de a se îmbolnăvi. locativ sau ablativ.” Ca postpoziţie se traduce prin cuvintele: “spre. de la mine” senin yanından “de lângă tine.” Kardeşim bizim yanımızdan gitti. de la tine” onun yanından “de lângă el. de la el” bizim yanımızdan “de lângă noi. “M-am aşezat în faţa bătrânului.” c) în cazul dativ. înspre.” Nu primeşte nici un fel de sufix. 97 . “Am trecut pe lângă ei.” Kardeşim bizim yanımızda kalıyor. “Fratele meu stă la noi. la el” bizim yanımıza “lângă noi” bizim yanımızda “lângă noi. când sunt abstracte.” İhtiyarın karşısına oturdum. de la ei” Exemple în propoziţii: Bizim yanımızda mağaza var.

“Drumul scurt trece în afara Bursei. De exemplu: Öğretmen öğrencileri şehrin dışına çıkardı. răstimp.” Mall şehrin dışında bulunuyor. iar iç primeşte sufixul posesiv şi sufixul unuia dintre cazurile: locativ.” Otobüsün dışına reklam afişi koydular. “Musafirul s-a uitat în cameră. “Şoferul cu emoţie a povestit accidentul. “Câinele a ieşit din parc. Ca postpoziţie se poate traduce prin cuvintele: “înauntrul ….: “Învăţătorul a scos elevii în afara oraşului. în exterior. spaţiu. “Turiştii au pornit spre muzeu. “Toţi l-am întâmpinat pe tata cu bucurie.” Herkes ona doğru baktı.” POSTPOZİŢİA ARA ARA EDATI Substantivul ara se poate traduce prin cuvintele: interval.” Tebeşir dolabın içinde bulunuyor. Substantivele care o precedă suferă următoarele schimbări: a) Substantivul primeşte sufixul pluralului dacă este vorba de lucruri de acelaşi fel: 98 . “În jumătate de oră am ajuns în sat. locativ sau ablativ. în. din afară. dintre.” Turistler müzeye doğru yollandılar. De exemplu: Misafir odanın içine baktı. printre.” Köpek parkın içinden çıktı. De exemplu: Şoför heyecan içinde kazayı anlattı.” Substantivul care o precedă stă în cazul genitiv.” Hepimiz sevinç içinde babamı karşıladık.” POSTPOZİŢİA DIŞ DIŞ EDATI Substantivul dış ca postpoziţie are înţelesul de: “în afară. “Doctorul în două ore a terminat operaţia. “În afara satului se află un parc. “În afara oraşului se află un mall.” POSTPOZİŢİA İÇ İÇ EDATI Substantivul iç înseamnă: interior. Postpoziţia ara primeşte sufixul posesiv şi sufixul unuia dintre cazurile dativ. în decurs de … “ Substantivul sau pronumele cu care se îmbină această postpoziţie stau la cazul genitiv.” Yarım saat içinde köye vardık. “Toţi s-au uitat spre el. iar dış primeşte sufixul posesiv şi sufixul unuia dintre cazurile: dativ. locativ sau ablativ. distanţă.De exemplu: Öğrenciler üniversiteye doğru gidiyorlar. “Au pus afiş de reclama la autobuz. “Creta este în dulap.” Köyün dışında bir park var.” Doktor iki saat içinde ameliyatı bitirdi. “Studenţii se duc spre universitate.” Substantivele abstracte îmbinate cu postpoziţia iç rămân în nominativ. Se poate traduce prin cuvintele: între. din exterior.” Kısa yol Bursa’nın dışından geçer. printre.. între. dativ sau ablativ.

” Tuna nehri ile (nehriyle) Karadeniz arasına kanal kuruldu.” İki şehir arasında motel var. “Drumul se află între vie şi grădină. İki nehir arasına kanal kuruldu.” Dağlar arasında nehirler var. “Mamaia se află între mare şi lac. benim ile senin aranda “între mine şi tine” senin ile onun arasında “între tine şi el” (benimle senin aranda) (seninle onun arasında) bizim ile sizin aranızda “între noi şi voi” sizin ile bizim aramızda “între voi şi noi” (bizimle sizin aranızda) (sizinle bizim aramızda) Excepţie face pronumele personal onlar care nu primeşte sufixul genitivului. bizim aramızda “între noi’ sizin aranızda “între voi” onlar (ın) arasında (aralarında) “între ei” Exerciţii: 1. “Nu se amesteca între soţ şi soţie.” Öğretmen 30 öğrenci arasından Metin’i seçti.” Sporcular arasından en iyileri şampiyon oldular. Mamaya deniz ile (denizle) göl arasında bulunur. primind şi sufixul unuia dintre cazurile dativ. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Güven ailesi Eren ailesine niçin geldi? b) Bay Eren ne yaptı? 99 . “S-a construit un canal între fluviul Dunărea şi Marea Neagră. “Între cele două oraşe se află un motel. Karı-koca arasına girilmez. substantivele raman in nominativ. locativ sau ablativ.” d) când se folosesc după un numeral. “Se uită totul între mamă şi fiică. “Printre munţi se află (curg) fluvii.” Pronumele personale urmate de postpoziţia ara stau în cazul genitiv şi se leagă între ele cu conjuncţia ile.” b) Substantivele rămân în cazul nominativ când denumesc diferite lucruri. “Între cele două fluvii s-a construit un canal.” Yol bağ ile bahçe arasından geçiyor.Yazarlar arasına girdi. “A intrat printre scriitori. iar ara se acordă în persoană cu ultimul pronume.” c) Foarte des substantivele de diferite feluri sunt legate între ele prin conjuncţia ile care se poate scrie şi împreunat cu cuvântul pe care îl urmează.” Ana-kız arasında her şey unutulur. “Dintre cei 30 de elevi profesorul l-a ales pe Metin. “Cei mai buni dintre sportivi au devenit campioni. onlar ile bizim aramızda “între ei şi noi” bizim ile onlar arasında “între noi şi ei” onlar ile sizin aranızda “între ei şi voi” Pronumele personale la plural şi postpoziţia ara împreună primesc sufixele posesive.

c) İonescu ve Güven ailesi ne dediler?
d) Bayan İonescu Metin’e ne sordu?
e) Romanya’da yedinci sınıfta hangi dersler okunur?
f) Romanya’da azınlıklar resmî dil ve modern dillerden başka hangi dili okuyorlar?

2. Formaţi propoziţii cu postpoziţiile: yan, karşı, doğru, iç, dış, ara.

3. Completaţi spaţiile libere în următoarele propoziţii:
a) İstasyon… yan… eczane var. n) Yaz… doğru entari alacağım.
b) Çantasına kitaplar… yan… gözlük de koydu. o) Ekmek dolab… içinde duruyor.
c) Hasta… yan… doktor var. p) Kedi araba… iç… çıktı.
d) Annem biz… yan… oturuyor. q) Kardeşim sevinç iç… geldi.
e) Biz… yan… bir arkadaş geldi. r)Yarım saat iç… mektup yazdım.
f) Siz… yan… kibrit yok mu? s) Köy… dışı… oyun alanı var.
g) Masada annem… karşı… oturuyorum. t) Bir saat sonra Bükreş’… dış… çıktık.
h) Sinema karşısı… bekledim. u) İşçiler ara… biri konuştu.
i) Arkadaşım… karşı konuşamam. v) Arabalar ara… geçti.
j) Müdür üç işçi ara… Doru’yu seçti. w) Pencere ile kapı ara… durma!
k) İki köy ara… yol yapıldı. x) İki kıta ara… deniz var.
l) Tren Köstence’… doğru yollandı. y) Biz ile siz… ara… dostluk var.
m) Hastane… doğru hareket etti. z) Siz… ara… iyi öğrenciler var.

3. Traduceţi în limba turcă următoarele propoziţii:
Lângă noi a venit un copil.
Lângă copil stă fratele lui.
Stau la mama.
Vizavi de spital este o farmacie.
Nu pot să vorbesc împotriva fratelui meu.
Te voi aştepta vizavi de teatru.
Între două vapoare este o barcă.
Între Bucureşti şi Constanţa sunt 250 de km.
Printre munţi curge un fluviu.
A mers spre spital.
Autobuzul a pornit spre Bucureşti.
Spre iarnă mă duc în satul meu.
Bluza mea e în dulap.
În jumătate de oră am ajuns acasă.
Elevii au ieşit afară din şcoală.
Lecţia 28 HAZIRELBİSE MAĞAZASINDA

Bayan ve bay İonescu İstanbul’dan çocuklarına hediye almak istediler. Bunun için Kapalıçarşı’ya gittiler.
Bay İonescu: - Kapalıçarşı dörtgen şekilde ve 18 kapısı var.
Bayan İonescu: - Duvarları ne kadar kalın ve sağlam!
Bay İonescu: - 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet’in emriyle kurulmuş, yanmış ve sonra birkaç kere
onarılmış.
Bayan İonescu: - Sen bunları nereden biliyorsun?
Bay İonescu: - Dün gece uykum yoktu. Oturdum, okudum.
Bayan Ionescu: - İşte kuyumcular mağazaları.

100

Bay İonescu: - Unutma, çocuklara bluz almağa geldik. İşte el sanatları mağazaları, işte hazırelbise
mağazaları.
Satıcı: - Buyurun, efendim.
Bayan İonescu: - On dört yaşında bir oğlan ve on iki yaşında bir kız için bluz istiyoruz.
Satıcı: -İnce mi, kalın mı bluz istiyorsunuz?
Bayan İonescu: - İnce, pamuktan, yaz için.
Satıcı: - Hangi rengi tercih ediyorsunuz?
Bayan İonescu: - Renginde henüz kararlı değiliz.
Satıcı: - İşte beyaz, kırmızı, lâcivert, güvez renkte bluzlar. Alaca soyları da var: yeşille bej,
kahverengi ile sarı, siyah üzerine pembe ve mor.
Bayan İonescu: - Oğlum için lâcivert, kızım için de beyaz bluz seçiyorum.
Satıcı: - Başka bir isteğiniz var mı?
Bayan İonescu: - Teşekkür ederim, hepsi bu. Ne kadar yapıyor?

Sözler ve deyimler:
hazırelbise – confecţie Kapalıçarşı – Bazarul Acoperit dörtgen – dreptunghi
sağlam – 1. rezistent. 2. Sănătos taraf – parte şekil – formă
emir – poruncă, ordin birkaç kere- de câteva ori mor – mov
kuyumcu – bijutier unutmak (N. A.) - a uita pamuk – 1 bumbac. 2. vată
tercih etmek (N., A.)– a prefer seçmek (N.A.) – a alege kalın – gros
kırmızı – roşu lâcivert – bleumarin güvez – grena
alaca – pestrit alaca soyları – cele pestriţe yeşil – verde
kahverengi – maro sarı – galben siyah, kara – negru
Ne kadar yapıyor? – Cât face? ince – subţire uyku - somn

renginde kararlı değiliz – nu suntem hotărâţi asupra culorii
Başka bir isteğiniz var mı? – Mai doriţi ceva?
el sanatları mağazaları – magazine de artizanat
kurulmuş (kurmak -A.) – a fost construit (a construi)
Fatih Sultan Mehmet – Sultanul Mehmet Cuceritorul
yanmış (yanmak – N.) – a fost ars (a arde)
onarılmış (onarmak N., A.) – a fost restaurat (a restaura)

TİMPUL TRECUT NEDETERMİNAT
BELİRSİZ GEÇMİŞ ZAMAN

Exprimă o acţiune desfăşurată înaintea momentului vorbirii, la care vorbitorul nu a fost martor sau
acţiunea a avut loc fără participarea lui conştientă. İnterlocutorul povesteşte acţiunea aflată de la altcineva.
Trebuie făcută deosebire între timpul trecut nedeterminat şi timpul trecut determinat la care vorbitorul
a fost martor în desfăşurarea acţiunii.
Se redă cu sufixele: -mış, -miş, -muş, -müş, care se adaugă la rădăcina verbului împreună cu sufixele
personale.

1. Forma afirmativă. Olumlu şekil.
101

almak “a lua”
ben almışım (cică, se spune că, se pare că) “eu am luat”
sen almışsın (cică) “tu ai luat”
o almış (cică) “el a luat”
biz almışız (cică) “noi am luat”
siz almışsınız (cică) “voi aţi luat”
onlar almış(lar) (cică) “ei au luat”

vermek “a da” sormak “a întreba”
ben vermişim (cică) “eu am dat” ben sormuşum (cică) “eu am întrebat”
sen vermişsin (cică) “tu ai dat’ sen sormuşsun (cică) “tu ai întrebat”
o vermiş (cică) “el a dat” o sormuş (cică) “el a întrebat”
biz vermişiz (cică) “noi am dat” biz sormuşuz (cică) “noi am întrebat”
siz vermişsiniz (cică) “voi aţi dat” siz sormuşsunuz (cică) “voi aţi întrebat”
onlar vermiş(ler) (cică) “ei au dat” onlar sormuş(lar) (cică) “ei au întrebat”

yürümek “a merge”
ben yürümüşüm (cică) “eu am mers”
sen yürümüşsün (cică) “tu ai mers”
o yürümüş (cică) “el a mers”
biz yürümüşüz (cică) “noi am mers”
siz yürümüşsünüz (cică) “voi aţi mers”
onlar yürümüş(ler) (cică) “ei au mers”

2. Forma negativă. Olumsuz şekil.

Se redă prin intercalarea sufixelor de negaţie –ma sau –me între rădăcina verbului şi sufixul timpului,
almak
ben almamışım (cică, se spune că, se pare că)“eu nu am luat”
sen almamışsın (cică) “tu nu ai luat”
o almamış (cică) “el nu a luat”
biz almamışız (cică) “noi nu am luat”
siz almamışsınız (cică) “voi nu aţi luat”
onlar almamış(lar) (cică) “ei nu au luat”

vermek
ben vermemişim (cică) “eu nu am dat”
sen vermemişsin (cică) “tu nu ai dat”
o vermemiş (cică) “el nu a dat”
biz vermemişiz (ciică) “noi nu am dat”
siz vermemişsiniz (cică) “voi nu aţi dat”
onlar vermemiş(ler) (cică) “ei nu au dat”

3. Forma interogativă. Soru şekli.

La forma afirmativă, persoana a III-a, singular, se adaugă una din particulele interogative mı, mi, mu,
mü împreună cu sufixele personale.

102

Almak vermek
ben almış mıyım? (cică) “eu am luat?” ben vermiş miyim? (cică) “eu am dat?”
sen almış mısın? (cică) “tu ai luat?” sen vermiş misin? (cică) “tu ai dat?”
o almış mı? (cică) “el a luat? o vermiş mi? (cică) “el a dat?”
biz almış mıyız? (cică) “noi am luat?” biz vermiş miyiz? (cică) “noi am dat?”
siz almış mısınız? (cică) “voi aţi luat?” siz vermiş misiniz? (cică) “voi aţi dat?”
onlar almış(lar) mı? (cică) “ei au luat?” onlar vermiş(ler) mi? (cică) “ei au dat?”

sormak yüzmek
ben sormuş muyum? (cică) “eu am întrebat?” ben yüzmüş müyüm? (cică) “eu am înotat?”
sen sormuş musun? (cică) “tu ai întrebat?” sen yüzmüş müsün? (cică) “tu ai înotat?”
o sormuş mu? (cică) “el a întrebat?” o yüzmüş mü? (cică) “el a înotat?’
biz sormuş muyuz? (cică) “noi am întrebat?” biz yüzmüş müyüz? (cică) “noi am înotat?”
siz sormuş musunuz? (cică) “voi aţi întrebat?” siz yüzmüş müsünüz? (cică) “voi aţi înotat?
onlar sormuşlar mı? (cică) “ei au întrebat?” onlar yüzmüşler mi? (cică) “ei au înotat?”
(sormuş mu?) (yüzmüş mü?)

4. Forma negativ-interogativă. Olumsuz-soru şekli.

La forma negativă, persona a III-a singular, se adaugă particulele interogative mı sau mi împreuna cu
sufixele personale.

almak vermek
ben almamış mıyım? (cică) “eu nu am luat?” ben vermemiş miyim? (cică) “eu nu am dat?”
sen almamış mısın? (cică) “tu nu ai luat?’ sen vermemiş misin? (cică) “tu nu ai dat?”
o almamış mı? (cică) “el nu a luat?” o vermemiş mi? (cică) “el nu a dat?”
biz almamış mıyız? (cică) “noi nu am luat?” biz vermemiş miyiz? (cică) “noi nu am dat?”
siz almamış mısınız? (cică) “voi nu aţi luat?” siz vermemiş misiniz? (cică) “voi nu aţi dat?’
onlar almamış(lar) mı? (cică) “ei nu au luat?” onlar vermemmiş(ler)mi? (cică) “ei nu au dat?’

ben sormamış mıyım? (cică) “eu nu am întrebat?”

ben yürümemiş miyim? (cică) “eu nu am mers?”

Exemple în propoziţii:
Ben küçükken iki yaşında yürümüşüm. “Cică, eu am mers la doi ani.”
O Ada Kale’ye gitmiş. ”Au spus că el a fost în Ada Kale.”
Padişahın oğlu ile arkadaşı suyun üstünde bir sandık görmüşler.
“Cică prinţul şi prietenul lui au văzut o ladă plutind pe apă.”
Büyük annem Bükreş’i görmemiş. “Bunica mea n-a văzut Bucureştiul.”
“Ondan sonra beş-altı adam daha denemişler, lâkin bunlar da oynayamamışlar. “ (En Doğru Haznedar , Türk
Dili ve Edebiyatı, Bükreş, 1972 V. sınıf) “Cică după el au mai încercat cinci-şase persoane, dar n-au reuşit”
(Cel mai cinstit vistiernic, Manualul Limba şi literatura turcă, Bucureşti, 1972, clasa a V-a)
Şoför kazayı görmüş mü? “Şoferul a văzut accidentul?”
Biz bu evi almamış mıyız? “(Se spune că, A spus că) casa aceasta noi n-am luat-o?”
Onlar harp görmemişler mi? “Ei n-au cunoscut războiul?’

Exerciţii:
1. Răspundeţi la următoarele întrebări:
103

a) Bayan ve bay İonescu İstanbul’dan ne almak istediler?
b) Kapalıçarşı ne vakit kurulmuş?
c) Bayan ve bay İonescu hangi mağazaları gördüler?
d) Hazırelbise mağazasında ne renkte bluzlar vardı?
e) Siz hangi renkleri tercih ediyosunuz?

2. Conjugaţi un verb în cele patru fome ale timpului trecut nedeterminat.

3. Completaţi spaţiile libere din următorul text cu unul din sufixele timpului trecut nedeterminat:
“Sıcak bir memlekette bir şapkacı var… O pekçok şapka yap… ve satmak için şehire, panayıra git…
Bu ormanda çok maymun var… Onlar adamın başına şapka koyduğunu gör… Adam uyuyunca ,
maymunlar ağaçlardan yavaşça in…, şapka kutusunun yanına gel… Her bir maymun bir şapka alarak başına
geçir… ve tekrar sessizce ağaçlara tırman…”

4. Traduceţi în limba turcă:
a) Se spune că Dimitrie Cantemir a învăţat în İstanbul.
b) Am auzit că, în casa aceasta au locuit bunicii mei.
c) Mama mea mi-a spus că am mers la vârsta de un an.
d) Această clădire a fost construită în secolul XVIII-lea.

Lecţia 29 MARANGOZ

Anne: - Niçin erken kalktın, Metin? Saat henüz 6.30.
Metin: - “Erken kalkan uzağa varır,” demiyor mu atasözü?
Anne: - Peki, sen nereye varacaksın? Ne yapacaksın?
Metin: - Tevfik Fikret’in Marangoz şiirini ezberlemem gerek.
Anne: - Ezberledin mi?
Metin: - Dinle, lütfen.

MARANGOZ

Marangozum ben beş gündür,
Çalışan her işi görür.
İnsan için zanaat çoktur,
104

Gönyelerim. Elim işler. Oh. sevgili âletlerim! Ben sizi her gün bilerim. Çekiç. cetvellerim. Sen de ondan geri kalma. törpü. kerpedenim. tezgâh . pergellerim.trusă. Metin: . Hepsi mükemmeldir benim.Yapılmıyacak iş yoktur.Ah. lecţia cu participiul o să ne pară foarte uşoară.2. Anne: .FİİL După ce am studiat timpurile principale. deoarece cele două categorii se deosebesc între ele numai după poziţia lor în propoziţie. Onları pek severim ben. aorist şi viitor. Sözler ve deyimler: yapılmıyacak iş – treaba care nu se poate face avadanlık .) – a ascuţi sıra – 1. İş başına biraz şimdi. Birkaç rendem..Aferin. A. sculă birer birer – câte unu bilemek ( N. İnstr. a spori iş görmek. bancă (şcolară). anneciğim… Öğretmen öyle kolay 10 yazar mı insana? Şiiri ezber söyle! Tahlil yap! Tevfik Fikret’in en önemli eserleri hangileridirler? Edebiyata katkısı ne? diye bir sürü sorular yağdırır.Loc.Ablan sadece 10 aldı. işim ürer.tejghea bıçkı – ferestrău mare testere – ferestrău mic rende – rindea kösere – piatră pentru ascuţit ölçü – centimetru pergel – compass gönye – echer cetvel – 1. Tezgâhımın bir yanında Hepsi durur sıra sıra: Bir bıçkım. ablan! Ablam bütün gün okuyor. Ölçülerim. Participiile în limba turcă sunt următoarele: 105 . Metin: .)– a se înmulţi. iş yapmak – a face treaba marangoz – tâmplar çalışan – cel care munceşte zanaat – meserie âlet – instrument. ablan. ustensile üremek (N. oğluma! Öğretmenin bu gün sana 10 yazar. Haydi. oğlum. şir. köserem var. Anne: .riglă. bütün elzem Avadanlıklardır. Participiul în limba turcă coincide cu sufixul timpurilor trecut nedeterminat. Kıskaçlarım. Torna.Nerde-e-e. rând.. Doar participiul timpului prezent primeşte altfel de sufixe. kalem.listă kıskaç – menghină kerpeden – cleşte çekiç – ciocan törpü – pilă keski – secure torna – strung burgu – burghiu elzem – absolut necesar PARTİCİPİUL SIFAT.Abl. burgu. bir testerem var. Âletlerim birer birer Geçerler her gün elimden. keski. 2.

o persoană ştiută konuşulduk olay – evenimentul discutat düşünüldük mesele – problema gândită yırtık perde – perdeaua ruptă gittik yer . Participiul trecut în -dık. –dik. ce bucate gustoase de ţară au fost!” Se poate folosi şi în forma negativă: kaynamamış çay – ceaiul nefiert sürülmemiş toprak – pământul nearat okumamış adam –omul neînvăţat görülmemiş olay .un om cunoscut bildik adam . H.locul vizitat övüttük buğday .omul pe care-l cunosc 106 . -müş este însoţit de postpoziţiile gibi sau kadar. -tik.-nül.” “Oh. 43) “A fost copleşit de frică că o va pierde pentru totdeauna pe Nuran.” “.”(A. -tık. yazılmış mektup – scrisoarea scrisă yıkanmış çamaşır – rufe spălate verilmiş söz – cuvântul dat alınmış mal – marfa cumpărată soyulmuş ev – casa jefuită kazanılmış hak – drept câştigat sürülmüş toprak – pământul arat işlenilmiş perde – perdeaua lucrată Participiul studiat poate să fie însoţit de participiul olan. Tanpınar. “Nuranı ebediyen kaybedecekmiş gibi korkuyordu. -in. almış kadar oldum.” (M. kaynamış olan çay yazılmış olan mektup gelmiş olan misafir verilmiş olan söz okumuş olan adam soyulmuş olan ev görmüş olan şahit sürülmüş olan toprak Exemple: “Okumuş adam dilinden belli olur” (Atasözü) “Omul învăţat se cunoaşte după vorbe” (Proverb) “Kudurmuş bir rüzgâr küçük pencerenin örtülmüş kapaklarına çarpıyordu. -nul.un om necunoscut bilmedik adam . -il. -ul. müş kaynamış çay – ceaiul fiert gelmiş misafir . 16) “Un vânt înfuriat lovea obloanele trase unei ferestruice. Esendal. ne tatlı pişmiş köy yemekleriydi!” (H.eveniment nemaivăzut Notă: Uneori participiul trecut în –mış. tük tanıdık insan . -nil.o persoană neştiută Unele din aceste participii primesc sufixele posesive: tanıdığım insan . -miş.martorul care a văzut (a asistat) Uneori acest participiu urmează o rădăcină care a primit unul din sufixele diatezei pasive: -l. Ev Ona Yakıştı.Gürpınar.”(Ömer Seyfettin. -ül. Bomba.musafirul venit okumuş adam – omul învăţat görmüş şahit . -duk. Eşkiya İninde) “Oh. -n. tuk.Eksik olma. -miş. -ün. -dük. -muş. -muş. Participiul trecut în –mış. consideră că am gustat. gülüm. un.1.grâul măcinat La forma negativă se adaugă sufixele de negaţie: -ma sau –me tanımadık insan . -ın. -ıl.” 2. Huzur. -nıl.R. 192) “Mulţumesc dragă.

evenimentul pe care l-aţi discutat Aici a dispărut sufixul diatezei pasive: düşündüğümüz mesele . “Copilul care dormea era frumos ca o păpuşă. “Toată lumea respectă pe cei cu şcoală. un loc cu care să vă obişnuiţi.” “Sular senin için akıyordu ve sevdiğin maşuka sende idi. 118) “Femeia de îndată ce a intrat în casă.om de încredere görünmez mikrop .omul pe care-l ştim konuştuğunuz olay .-ır.locul unde am fost övüttüğünüz buğday .” 3.”(Emin A. “A vorbit cu o încredere nezdruncinată. Öz. De remarcat faptul că nu primeşte sufixul –yor.” “Dayanılmaz bir sıcak çöküyor üstüme. “Vecinul meu este un om de cuvânt. iar în forma negativă –maz. Ali ve Ayşe.” “Dönülmez bir yolculuğun içindesin artık. 49) “Deja eşti pornit într-o călătorie fără întoarcere. ağlamayan çocuk .” Onu görür gözüm yok.copilul plângăcios işleyen demir .” (T. exprimă o însuşire şi în prezent şi în trecut.” Sarsılmaz bir inançla konuştu. -mez.” 4. –er. Participiul aoristului. biraz sonra istediği suyu getirdi. Participiul prezent. akar su .bildiğimiz adam . “Nici nu vreau să-l văd. -ür.apă curgătoare güler yüz .” (Proverb) 107 . yalnızlığın çehresine sinersiniz.” (E. Apaydın.” (Atasözü) “Omul muncitor se cunoaşte după mâini. În schimb.lucru nevandabil Okur-yazar insanları herkes sayar. Karaosmanoğlu. Ateş Düşünce. prin magazine. alışabileceğimiz yer bulamamaktan bezer. Yunus Emre) “Apele curgeau de dragul tău şi iubita ta a fost în fiinţa ta.vestea primită gelen misafir . Primeşte sufixele –(y)an. Yankı dergisi. alınan haber .problema la care ne-am gândit gittiğim yer . tanıdık çehre. on gün çarşı-sokak gezdikten sonra. “ Nimeni nu cunoaşte bine problema.zâmbitor” bilir kişi – expert güvenilir insan .grâul pe care l-aţi măcinat “Kadın vakit geçirmeden içeriye girerek.” (Atasözü) “Ochii care văd nu cer confirmare. vă închideţi în cameră şi vă adânciţi în singurătate. -ur.” Komşum sözünde durur bir adamdır. după ce nu găsiţi nicio faţă cunoscută.copilul care nu plânge bilinmeyen hastalık . “Nu m-am uitat cu gândul de a cumpăra. Karay.” Alır gözle bakmadım. a adus apa cerută. 136) “Mă cuprinde o căldură insuportabilă.” Ev sahibi bizi güler yüzle karşıladı. odanıza girer.”(R.” (Proverb) Uyuyan çocuk bebek gibi güzeldi.musafirul venit ağlayan çocuk .. În forma pozitivă primeşte sufixele: -r.” “Beş.” (K.” Meseleyi iyi bilir kimse yok.” “Gören göz kılavuz istemez.microbul nevăzut satılmaz eşya . -ir. -(y)en.fierul muncit La forma negativă se intercalează sufixele de negaţie –ma sau -me între rădăcină şi sufixul participiului. -ar.boala necunoscută “İş yapan insan ellerinden bellidir. “Stăpânul casei ne-a primit cu un zâmbet.H. Zincir) “După ce v-aţi plimbat cinci-zece zile pe străzi.

Buğra. kurulacak bina . pasive sau factitive.“Artistul care va citi poezia este pe scenă. se vor duce la bibliotecă. 232) “S-a oprit în faţa ferestrei orientate spre parc.me. Completaţi următoarele rădăcini verbale cu sufixele de participiu: bil… söyle… yaz… gel… dur… kalk… git… sor… çalış… düşün… 108 .artistul care va citi söylenecek söz .Gürpınar.” Müzik dinleyecek davetliler salona girdiler.” (T.” 5. kütüphaneye gidecekler. Se formează cu sufixele timpului viitor: -(y)acak sau -(y)ecek.Karaosmanoğlu.marfa care nu se va vinde Bu daireyi alacak aile yarın gelecek.elevul (studentul) care nu va citi söylenmeyecek söz .locul de plimbare tamir ettirilecek araba . Eşkiya İninde.” (Atasözü) “Fierul muncit nu se rugineşte.vorba de spus gezilecek yer .K.” (Proverb) “Parka bakan pencerenin önünde durdu.” Patron satılmayacak malları bir tarafa koydu.” “Dayak yiyen bir çocuk gibi ağlamağa başladım.vorba necuviincioasă satılmayacak mal . “Studenţii care nu vor pleca în excursie.“İşleyen demir pas tutmaz.cladirea care va fi construită okuyacak artist .maşina de reparat La forma negativă între rădăcină şi sufixul participiului se intercalează unul din sufixele –ma sau . “İnvitaţii dornici să asculte muzică au intrat în salon. okumayacak öğrenci . Hep O Şarkı. Rădăcina poate să fie folosită cu sufixele diatezei active.” Exerciţii: 1.” (Y.R.” (H. “Familia care va cumpăra acest apartament va veni mâine.” Şiiri okuyacak artist sahnede. 55) ”Acum avem de rezolvat nişte socoteli cu ei.” Geziye gitmeyecek öğrenciler. Participiul viitor. 48) “Am plâns ca un copil care a mâncat bătaie. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Metin niçin erken kalktı? b) Annesi Metin’e ne dedi? c) Marangoz şiiri hangi alandan sözler sıralıyor? d) Öğretmen öğrencilere ne soruyor? e) Eda nasıl notlar alıyor? 4. Yağmur Beklerken.” “Şimdi onlar ile görülecek hesaplarımız var. “Patronul a pus la o parte marfa care nu este de vânzare.

Ben de yeşil fasulye pişireceğim.Tabiî. Lecţia 30 PAZARDA Fikriye hanım: . Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă: a) Toate instrumentele le-am pus în dulap. cele de curăţat sunt pe tejghea. Pazar yerinde. e) İnstrumentele curăţate sunt în dulap. d) Nu mi-a plăcut cum a reparat tâmplarul uşa. Köşede buluşuruz.Karnıbahara bak. Sen nasılsın? Fikriye hanım: .Nasılsın.Ne alışveriş yapacağız? Ayşe hanım: . biber. h) Maşina reparată a plecat azi dimineaţă. b) Au reparat singuri cu ciocanul. çiçek gibi açmış! 109 .Alo. limon gerek. şükür. 4. e) Metin ezberleyecek şiiri önce iyi anladı. Pazara gidecek miyiz? Ayşe hanım: . günaydın! Ayşe hanım: . Fikriye hanım: . Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Şiiri okuyacak öğrenci nerede? b) Söyleyecek sözleri düşündün mü? c) Kampa gidecek öğrenciler saat 10’da okula gelsinler! d) Okunmuş kitapları bir tarafa.Günaydın. Supa için havuç. f) Poezia de învăţat este în această carte. Ayşe hanım: . Ayşeciğim.Bu gün patlıcan musakkası pişirmek istiyorum. domates. derhal çıkıyorum. dereotu alacağım. Salata için de soğan. okunacak kitapları başka tarafa koydum. Fikriyeciğim! Fikriye hanım: . g) Studentul care a trecut pe stradă este colegul meu. c) Meseria învăţată în şcoala nu se uită. Fikriye hanım: . canım? Ayşe hanım: .3. maydanoz.İyiyim.Ben de iyiyim.

. Abl. a se întâlni Alte denumiri de legume: sebze.Kara üzüm kan yapar. Fikriye hanım: . D.legumă bezelye – mazăre ıspanac – spanac mercimek – linte labada – ştevie mantar .roşcovă kayısı – caisă ceviz ..Fikriye hanım: . 2. baharın sonuna kadar dayanır. İnstr. Şu insana bak.Loc.Âlem turşu yapmağa başlamış.. Loc. hatırlattın. kasımın başında yaparım.) – 1...Sabah kahvaltısı için zeytin. Loc..Boşuna karnıbahar dememişler. Turşu yapacak her halde. şeker. Abl.zarzără harup.. A.. pancarı. kereviz.) – a umple patlıcan musakkası – musaca de vinete buluşmak (N. bu gün incirler güzel.) – a pune pe cineva să-şi aducă aminte kara üzüm kan yapar – strugrii negri fac sânge beyaz üzüm can yakar – strugurii albi te ard la inimă ne alışveriş yapacağız – ce cumpărături vom face doldurmak (N. keçiboynuzu . Fasulye yemeğine sarmısak almayacak mısın? Fikriye hanım: . salatalık – castravete bamya – bamă turp – ridiche alabaş – guile kuşkonmaz – sparanghel Alte denumiri de fructe: kiraz – cireaşă armut – pară vişne – vişină kavun – pepene galben çilek – căpşună karpuz – pepene verde dağ (orman) çileği.2. Beyaz üzüm can yakar. mor lâhana. Loc.Üzümler güzel değil.İşte patates. piaţă.nucă 110 . İnstr.corcoduşă muşmula – moşmoană erik – prună frenk üzümü – coacăză zerdali .ciupercă hıyar. zerzevat . İyi ki. havuç. sarmısak. a se sprijini hatırlatmak (N.fragi kızılcık – coarnă ahududu – zmeură ayva – gutuie can eriği . D. A. Sözler ve deyimler: pazar – 1. Ayşe hanım: .. Ayşe hanım: . poşetlerini doldurmuş: yeşil domates. Satıcı: .. şeftali almam lâzım. duminică köşe – colţ pazar yerinde – în piaţă patlıcan – vânătă soğan – ceapă biber – ardei fasulye – fasole domates – roşie maydanoz – pătrunjel limon – lămâie karnıbahar – conopidă çiçek gibi açmış – a înflorit boşuna – în zadar patates – cartof sarmısak – usturoi zeytin – măslină şeftali –piersică incir – smochină poşet – sacoşă din polietilenă yeşil domates – gogonele kereviz – ţelină havuç – morcov mor lâhana – varză roşie âlem – lume şeker pancarı – sfeclă de zahăr turşu – murătură dayanmak (N. a rezista.) – a se găsi.A. evet. Ben bu işi ekimin sonunda. Ayşe hanım: .

bir kilo da domates veriniz. bir kilo biber.elma .dovleac greypfrut – grapefruit ananas . -mişim.măr badem. -müşsün p II-a –mışsınız. -muş. -muşsunuz. -müş p III-a –mışlar. -mişiz.ananas Yeşillikler .migdală fındık – alună nar – rodie fıstık – arahidă böğürtlen . Se formează cu numele predicativ şi următoarele forme verbale copulative: Singular plural p I-a –mışım. -muşlar. -müşüz p II-a mışsın. Forma afirmativă.-Vă rog. Olumlu şekil. -mişler.verdeţuri: maydanoz – pătrunjel tere out – mărar kereviz – ţelină Expresii legate de legume şi fructe: sebze bahçesi – grădină de legume meyve bahçesi – livadă bahçıvan –grădinar manav – zarzavagiu Ne sebze ve meyveleriniz var? – Ce legume şi fructe aveţi? Taze sebzeleriniz var mı? – Aveţi legume proaspete? Lütfen. -müşüm p I-a –mışız. -muşsun. mişsiniz. Kavun. -müşler yaramaz “neastâmpărat” ben yaramazmışım “(cică) eu am fost neastâmpărat” sen yaramazmışsın “(cică) tu ai fost neastâmpărat” o yaramazmış “(cică) el a fost neastâmpărat” biz yaramazmışız “(cică) noi am fost neastâmpăraţi” siz yaramazmışsınız “(cică) voi aţi fost neastâmpăraţi” onlar yaramazmışlar “(cică) ei au fost neastâmpăraţı” temiz “curat” yoksul “sărac” ben temizmişim “(cică) eu am fost curat” ben yoksulmuşum “(cică) eu am fost sărac” sen temizmişsin “(cică) tu ai fost curat” sen yoksulmuşsun “(cică) tu ai fost sărac” o temizmiş “(cică) el a fost curat” o yoksulmuş “(cică) el a fost sărac” biz temizmişiz “(cică) noi am fost curaţi” biz yoksulmuşuz “(cică) noi am fost săraci” 111 . -müşsünüz p III-a –mış. -muşuz. un kilogram de ardei şi un kilogram de roşii.mură muz – banană kestane – castană portakal – portocală hurma – curmală mandalina – mandarină kabak . karpuz nerede satılır? – Unde se vinde pepene galben şi pepene verde? Kuru üzümün kilosu kaça? – Cât costă kilogramul de stafide? Kuru yemişiniz var mı? – Aveţi fructe uscate? PREDİCATUL NOMİNAL LA TİMPUL TRECUT NEDETERMİNAT EK FİİLİNİN BELİRSİZ GEÇMİŞ ZAMANI 1. -muşum. -miş. -mişsin.

mi. yaramaz ben yaramaz değilmişim “(cică) eu n-am fost neastâmpărat” sen yaramaz değilmişsin “(cică) tu n-ai fost neastâmpărat” o yaramaz değilmiş “(cică) el n-a fost neastâmpărat” biz yaramaz değilmişiz “(cică) noi n-am fost neastâmpăraţi’ siz yaramaz değilmişsiniz “(cică) voi n-aţi fost neastâmpăraţi” onlar yaramaz değilmişler “(cică) ei n-au fost neastâmpăraţi’ uslu ben uslu değilmişim “(cică) eu n-am fost cuminte” sen uslu değilmişsin “(cică) tu n-ai fost cuminte” o uslu değilmiş “(cică) el n-a fost cuminte. Se redă prin adăugarea la numele predicativ a uneia din particulele interogative mı. yaramaz ben yaramaz mıymışım? “(cică) eu am fost neastâmpărat?” sen yaramaz mıymışsın? “(cică) tu ai fost neastâmpărat?” 112 . Olumsuz şekil Se redă prin adăugarea la numele predicativ a cuvântului de negaţie değil împreună cu sufixul timpului trecut nedeterminat şi sufixele personale. biz uslu değilmişiz “(cică) noi n-am fost cuminţi” siz uslu değilmişsiniz “(cică) voi n-aţi fost cuminţi” onlar uslu değilmiş(ler) “(cică) ei n-au fost cuminţi” 3. Forma negativă. mu. Forma interogativă. Soru şekli. mü împreună cu unul din variantele timpului trecut nedeterminat şi sufixele personale. N-are variante.siz temizmişsiniz “(cică) voi aţi fost curaţi” siz yoksulmuşsunuz “(cică) voi aţi fost săraci” onlar temizmişler “(cică) ei au fost curaţi” onlar yoksulmuşlar “(cică) ei au fost săraci” küçük “mic” ben küçükmüşüm “(cică) eu am fost mic” sen küçükmüşsün “(cică) tu ai fost mic” o küçükmüş “(cică) el a fost mic” biz küçükmüşüz “(cică) noi am fost mici” siz küçükmüşsünüz “(cică) voi aţi fost mici” onlar küçükmüşler “(cică) ei au fist mici” Când numele predicativ se termină în vocală se intercalează un y între numele predicativ şi sufixul timpului trecut nedeterminat De exemplu: ben hastaymışım “(cică) eu am fost bolnav” ben öğrenciymişim “(cică) eu am fost elev” ben usluymuşum “(cică) eu am fost cuminte” ben köylüymüşüm “(cică) eu am fost ţăran” 2.

o yaramaz mıymış? “(cică) el a fost neastâmpărat?” biz yaramaz mıymışız? “(cică) noi am fost neastâmpăraţi?” siz yaramaz mıymışsınız? “(cică) voi aţi fost neastâmpăraţi?” onlar yaramaz mıymışlar? “(cică) ei au fost neastâmpăraţi? ben temiz miymişim? ben yoksul muymuşum? ben küçük müymüşüm? 4. Forma negativ-interogativă. Neş’e n-a fost la cinematograf? 113 . Completaţi spaţiile libere: Dedem gençlikte öğretmen… Pamuk Kız çok güzel… 1998’de sen öğrenci… Büyük annem o vakit genç… Bir vakitler buraları ormanlık… 4. Conjugaţi un predicat nominal în cele patru forme ale timpului trecut nedeterminat. yaramaz ben yaramaz değil miymişim? “(cică) eu n-am fost neastâmpărat?” sen yaramaz değil miymişsin? “(cică) tu n-ai fost neastâmpărat?” o yaramaz değil miymiş? “(cică) el n-a fost neastâmpărat?’ biz yaramaz değil miymişiz? “(cică) noi n-am fost neastâmpăraţi?” siz yaramaz değil miymişsiniz? “(cică) voi n-aţi fost neastâmpăraţi?” onlar yaramaz değil miymişler?” “(cicî) ei n-au fost neastâmpăraţi?” Exerciţii: 1. 3. pere şi struguri. Răspundeţi la următoarele întrebări: Fikriye Hanımla Ayşe Hanım nerede buluştular? Fikriye Hanım ve Ayşe Hanım bu gün ne pişirecekler? Fikriye Hanım salata için hangi sebzelerden alacak? Fikriye Hanım supa için neler alacak? Ayşe Hanım kahvaltı için ne alacak? Bir insan turşu için hangi sebzelerden almış? Ayşe Hanım turşuyu ne vakit yapıyor? 2. Se redă în felul următor: numele predicativ+değil+mi (i de la imiş se transformă în y) +miş+ sufixele personale. Olumsuz-soru şekli. Traduceţi următoarele propoziţii cu predicatul nominal la timpul trecut nedeterminat: Bunicul meu a fost doctor. Mama a luat mere.

sınıfta hangi dersler okunuyor? h) Romanya’da resmî dil hangisidir? Başka hangi diller konuşulur? i) Tevfik Fikret “Marangoz” şiirinde hangi âlet adlarını saymış? 114 . RECAPİTULARE VI TEKRAR VI 1. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Bayan ve bay İonescu nereye ve neyle (ne vesaitle) gittiler? b) İstanbul nerede bulunur? c) İonescu ailesi İstanbul hakkında ne dedi? d) İstanbul ne bakımdan ilginçtir? e) İonescu ailesi hazırelbise mağazasından neler aldı? f) Hangi renkleri biliyorsunuz? g) Romanya’da VII.

k) Edebiyat üzerine makaleler yazdı. ee) Ev… yanına bir eczane kuruldu. n) Otel… karşısında yeni banka bu gün kapalı. p) Mağaza… içinde saat altıda buluşacağız. c) Avrupa… başka bir kıtaya gidemedim. Bükreş’ten … trafik yoğun. l) Müdür bey… yanında az kaldı. ii) Güneş… doğru baktık. dd) Sahne oyunu üzerine konuştuk. m) Belediye… karşısına hazırelbise mağazası açıldı. r) Onlar ile biz… aramızda sadece bir ev var. Öğretmen ögrenciler … en iyi şiir okuyanı seçti. e) Bükreş’… beri trafik çok kalabalık. j) Deniz… üstünde kayıklar dolaşıyor. bb) Misafirler… arkasından yürüdü. kk) Köy… dışını görmedim. Köyün … bereketli topraklar uzanıyor. Köstence. Çingiz Aytmatov Kirgiz köylüsünü gerçek bir şekilde tasvir etmiş. i) Masa… üstünde üç vazo çeşit çiçeklerle dolu. jj) Turist otel… içine baktı. Conjugaţi două verbe în cele patru forme ale timpului trecut nedeterminat. Bizim köye yağmur yağmamış mı? 115 . z) Mağaza… önünde buluştuk. Babadağı’na … yolda bir gül bahçesi gördük. v) İki ay… beri yağmur yağmadı. aa) Proje Enstitüsü’… önünde toplaştık. h) Mağaza… arkasında taksi durağı var. d) Polis sabah… beri trafiği idare ediyor. mm) Edirne’… dışından geçtik. Evleri halamın evine yakınmış. Evin … garaj yaptırmışlar. o) Sibiu’… doğru yola çıktık. Bir aydan … havalar hep soğuk gidiyor.Ulusal Tarih ve Arkeoloji Müzesi … Ovidius’un heykeli duruyor. 5. 3. hh) Herkes şampiyon… doğru baktı. f) Babam… önünde saygıyla dururum. gg) Kanser… karşı ilâç aranıyor. t) Mağaza… kadar yaya yürüdüler. Çocuk arabaların … koştu. b) Sergide üç-beş ziyaretçi… başka kimse yoktu. Müdür bey öğrencilerin … konuşmuş. Onlar misafirlerini hava alanında karşılamışlar mı? Dün konsere gitmemişler mi? Faturayı ödememiş. ll) Araba köy… dışında durdu. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: Bu yaz onlar Retezat dağına gitmişler. Hazır elbise mağazasından çeşit hediyeler almışlar. q) Yolcular otobüs… içine girdiler. Completaţi spaţiile libere cu postpoziţiile potrivite: Okulun … bir durakta otobüsten indik. Folosiţi sufixul cazului potrivit înaintea postpoziţiei în următoarele propoziţii: a) İonescu ailesi İstanbul’… kadar trenle gitti. Herkes sevinç … oynadı. cc) Başımız… üstünde yeriniz var. x) Akşam… kadar çalıştık. Masanın … sözlüğü aldı.j) Hangi sebze ve meyvelerin adlarını öğrendiniz? 2. s) Ben… o… arasında uzun bir arkadaşlık oldu. u) Arkadaşım… başka kimsem yok. g) Servis… önünde telefon konuşması yaptı. Einstein dört yaşında konuşmuş. Mimarlar Proje Enstitüsü’nün … arabaya bindiler. ff) O… yanında bu problemi konuşamam. y) Ev… önünde çiçekler açmış. 4.

Dedem gençlikte muallim… Ben küçükken şişman… Steaua takımı beş yıl önce en güçlü… Annem o vakitler genç kız… Bu bina eskiden kral sarayı… Köstence. Otobüste onlarla beraber daha birçok insan vardı. tersanede … İş yerleri ço-o-ok. Am citit într-o broşură (broşür) că Moscheia Carol a fost construită în1910. Am citit că Cinghiz Aitmatov a fost tradus în mai multe limbi. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă: (Cică) el a citit vestea în ziar. (Se spune că) în Hotelul İntim din Constanţa a înnoptat M. 6. hangi meslek adlarını biliyorsun? 116 . bakalım. Ama.Kimi fabrikada.Ulusal Tarih ve Arkeoloji Müzesi önce belediye binası… Ovidius en ünlü Lâtin şairlerinden biri… Amıcam ve halam aynı okulun öğrencileri değil … ? 8. În sat. Cică Brazilia a câştigat cupa mondială la fotbal. çeşitli bakanlıklarda. adliyede. Eminescu. Completaţi predicatul nominal din următoarele propoziţii cu unul din sufixele timpului trecut nedeterminat. Ziarele au scris că în Africa n-a plouat toată vara. primăria n-a fost cea mai înaltă clădire.Meslekler iş yerlerinden de çok.Ben bildiğim meslek adlarını sayayım. 7. Se zice că în afara din oraş sunt vii. oğlum. În secolul al XIX-lea Babadagul a fost un oraş mare. el la ţară a fost sănătos. ne kadar çok insan var otobüste… İşe gidiyorlar. bilimsel araştırma enstitüsünde. kuruculukta. iş var. kütüphanede. tabiî. has-tanede. mağazada. Herkes bir türlü işle ekmeğini kazanmağa çalışıyor. kimi bankada. Onlar nerede çalışıyorlar. (Se spune că). lâboratuarda. Ce scrie în ziare? Cine a câştigat meciul? Am auzit că turiştii au vizitat muzeul. Constanţa în secolul XIX-lea a fost un oraş mic. Lecţia 31 METİN NE OLACAK? Mesleğiniz ne? Uzmanlık alanınız hangisi? Mehmet beyle Metin arabalarına yedek parça almak için bir mağazaya yollandılar. inginerul a găsit un serviciu bun. iş var. Metin: .Ne gibi meslekler var dünyada. astăzi la piaţă legumele n-au fost proaspete? Se zice că Eminescu şi Creangă au fost prieteni. babacığım? Baba: . Mama a spus că el n-a dat telefon de câteva zile.Dinleyelim. Mama sa a spus că.Babacığım. împreună cu cele personale. Cică el n-a fost un tâmplar bun? Cine a zis că. Onları saymak kolay değil. Metin: . Traduceţi următoarele propoziţii folosind predicatul nominal la timpul trecut subiectiv.Ahmet Mithat Efendi küçük yaşta babasını kaybetmiş. pe vremuri. bilmediklerimi de sen tamamlarsın olur mu? Baba: . okulda. Metin: . babacığım? Baba: .

ne gibi memurlar çalışırlar? Metin: . örmeci... Geç fabrikaya.farmacie 117 .. A. Ne cevap verebilirdim?! Ne o kadar küçüğüm rast gele söylemeğe. aklıma gelenlerini sayayım: ressam.Sen bu kadar meslekten hangisini seçeceksin. meslek adı değil. lehimci. terzi. kimya.. ziraat. onların birçoğu muhasebeci oluyor. bayi. gemici. biyolog. konsolos meslek adları değil. yani eğitimde: öğretmen. daha ne meslekte çalışanlar var okulda… Metin: . Her müdür veya müfettiş de öğretmen olabilir.Ne demek hiçbirini? İşsiz-dalkavuk mu olacaksın? Metin: . İn. Metin: . şoför. tekstil mühendisi). müdür veya müfettiş olabilir. tesisatçı.Daha kütüphaneci. savcı. 2. Burada doktorlar.) – a cunoaşte Metin ne olacak? – Ce va deveni Metin? yedek parça – piesă de rezervă (de schimb) bakanlık – minister kuruculuk.construcţie adliye – justiţie tersane – şantier naval iş yeri – loc de munca ekmeğini kazanmak – a-şi câştiga pâinea meslek – profesie dünya – lume saymak (N. Şimdi ise memur çeşitlerini sayayım mı? Baba: .Ya-a-a. derici. kunduracı. Baba: .İktisatçı.. oymacı.Fabrikada işçiler ve memurlar çalışırlar.Metin: . de cercetări ştiinţifice tanımak (N. saatçi. okulda. garson. müfettiş. müzisyen.Öyle ama. lâborantlar ve hastanenin eczahanesinde eczacılar çalışırlar. Baba: . orkestra şefi vb. Baba: . biliyor musun? Sınavları kaldırmak için ve öğrencilere uzun uzun tatiller vermek için. müdür.Saydıklarımdan hiçbirini. noter. Baba: . ne de yeteri derecede büyüğüm meslek seçmeğe. Bakan. Ne gibi işçiler. şarkıcı. nakışçı. (demek N. inşaat . cumhur başkanı. Onlar meslek bakımından öğretmen. Loc. bestekâr. Sözler ve deyimler: bilimsel araştırma enstitüsü – inst. müfettiştirler. yargıç). Baba: . bakayım? Metin: . Öyle değil mi.Diyelim. kuyumcu.Kalifiye olan işçiler ve kalifiye olmayan işçiler. kürkçü. A. sekreter vb. hoca.A.Burada yanıldın. Loc. Baba: ..)– a complete diyelim. jeolog. Bakan. aşçı. babacığım.Pek genel olarak söyledin. Loc.Biliyorum. şair.să zicem eğitim – învăţământ müfettiş – inspector görev – funcţie kütüphaneci – bibliotecar hizmetçi – servitor geçelim – să trecem hemşire – 1.) – a enumera.. Metin: . tesisat. satıcı. Abl.Bir de sanat adamları vardır.Peki. Hukukçu (avukat. babacığım. artist.Onlar da uzmanlık alanlarına göre ayrılırlar. bak sen! Ama sen yine yanıldın! Metin: . Her öğretmen.Hayır.Hem de eğitim bakanı olacağım. babacığım.Bu alanda da bilgilerini işidelim. marangoz. a înşira kolay – uşor meslek adları – denumiri de profesii bilmediklerimi – cele pe care nu le ştiu tamamlamak ( N.Loc. hastabakıcılar. babacığım? Baba: . hoca. heykeltraş.Öyleye benziyor. badanacı. Bildiğim. eleştirici (münekkit).asistentă medicală. berber. tezgâhtar vb. kapıcı var.Düşüneyim. Şaka ettim. hemşireler. Baba: . mühendis (inşaat. baba? Baba: . soră bakalım – să vedem hastabakıcı – infirmier eczahane . kuaför. Hepsini saydım mı.. Ben bakan olacağım. fabrikada veya başka alanlarda işçi mesleklerini sayayım: tornacı. Metin: . Am-bülânslarda da şoförler. görev adları. hoca. elçi.Ne dedin?! Metin: . balıkçı. Geçelim hastaneye. Onlar ne gibi uzman olabilirler? Metin: . film yapımcısı. Baba: . hizmetçi.. babacığım. Devam et. görev bakımından müdür. Niçin. bakalım.) . yazar. şimdiden meslekleri tanı ve ona göre hazırlan.

piaţă. a auzi saatçi – ceasornicar iktisatçı. A.3. almak “a lua” başlamak “a începe” ben alayım “eu să iau” ben başlayayım “eu să încep” sen alasın “tu să iei” sen başlayasın “tu să începi” o ala “el să ia” o başlaya “el să înceapă” biz alalım “noi să luăm” biz başlayalım “noi să începem” 118 . teren tornacı – strungar marangoz – tâmplar terzi – croitor berber – frizer kuaför – coafor kuyumcu – bijutier badanacı . uzmanlık – specializare alan .. domeniu. Forma afirmativă.Loc.inginer de instalaţie ziraat mühendisi – inginer agronom kimya mühendisi – inginer chimist tekstil mühendisi – inginer textilist sanat adamları – oameni de artă aklıma gelenleri . Loc. Se formează cu ajutorul sufixelor –(y)a.preşedinte de republic elçi – ambasador konsolos – consul şaka etmek – a glumi cevap – răspuns rastgele . kompozitör .eczacı – farmacist öyleye benziyor – aşa se pare genel olarak – la modul general ne gibi – ce fel kalifiye – calificat ihtisas.1. Olumlu şekil...zugrav gemici – navigator aşçı – bucătar garson – ospătar kunduracı – cizmar örmeci – tricoteză nakışçı – brodeză lehimci – sudor derici – pielar kürkçü – blănar tesisatçı – instalator satıcı. Conjugarea: 1.întâmplător MODUL CONJUNCTİV İSTEK KİPİ Exprimă o dorinţă pentru desfăşurarea acţiunii. İn.. tezgâhtar – vânzător bayi.. Abl.) – a alege saydıklarım – cele enumerate de mine hiçbiri – nici unul işsiz – şomer dalkavuk – linguşitor bakan – ministru yine – din nou cumhurbaşkanı ..Abl) – să auzim. işitmek (N.compositor film yapımcısı – regizor orkestra şefi – dirijor seçmek (N..cele care îmi vin în minte heykeltraş – sculptor oymacı – gravor şair – poet yazar – scriitor eleştirici – critic müzisyen – muzician bestekâr. ekonomist – economist hukukçu – jurist noter – notar savcı .vânzător işidelim. -(y)e care se adăugă la rădăcina verbală împreună cu sufixele personale.procuror yargıç – judecător mühendis – inginer inşaat mühendisi –inginer constructor muhasebeci – contabil tesisat mühendisi . A. 2.

-me se intercalează între rădăcina verbului şi sufixul modului. Forma interogativă. Şi la modul conjunctiv sufixele de negaţie –ma. Almak başlamak ben alayım mı? “eu să iau?” ben başlayayım mı? “eu să încep?” sen alasın mı? “tu să iei?” sen başlayasın mı? “tu să începi?” o ala mı? “el să ia?” o başlaya mı? “el să înceapă?” biz alalım mı? “noi să luăm?” biz başlayalım mı? “noi să începem?” siz alasınız mı? “voi să luaţi?” siz başlayasınız mı? “voi să începeţi?” onlar ala(lar) mı?” “ei să ia?” onlar başlaya(lar) mı? “ ei să înceapă?” silmek beklemek ben sileyim mi? “eu să şterg?” ben bekleyeyim mi? “eu să aştept?” sen silesin mi? “tu să ştergi?” sen bekleyesin mi? “tu să aştepţi ?” 119 . Forma negativă.siz alasınız “voi să luaţi” siz başlayasınız “voi să începeţi” onlar ala(lar) “ei să ia” onlar başlaya(lar) “ei să înceapă” silmek “a şterge” beklemek “a aştepta” ben sileyim “eu să şterg” ben bekleyeyim “eu să aştept” sen silesin “tu să ştergi” sen bekleyesin “tu să aştepţi” o sile “el să şteargă” o bekleye “el să aştepte” biz silelim “ noi să ştergem” biz bekleyelim “noi să aşteptăm” siz silesiniz “voi să ştergeţi” siz bekleyesiniz “voi să aşteptaţi” onlar sile(ler) “ei să şteargă” onlar bekleye(ler) “ei să aştepte” 2. almak başlamak ben almayayım “eu să nu iau” ben başlamayayım “eu să nu încep” sen almayasın “tu să nu iei” sen başlamayasın “tu să nu începi” o almaya “el să nu ia” o başlamaya “el să nu înceapă” biz almayalım “noi să nu luăm” biz başlamayalım “noi să nu începem” siz almayasınız “voi să nu luaţi” siz başlamayasınız “voi să nu începeţi” onlar almaya(lar) “ei să nu ia” onlar başlamayalar “ei să nu înceapă” silmek beklemek ben silmeyeyim “eu să nu şterg” ben beklemeyeyim “eu să nu aştept” sen silmeyesin “tu să nu ştergi” sen beklemeyesin “tu să nu aştepţi” o silmeye “el să nu şteargă” o beklemeye “el să nu aştepte” biz silmeyelim “noi să nu ştergem” biz beklemeyelim “noi să nu aşteptăm” siz silmeyesiniz “voi să nu ştergeţi” siz beklemeyesiniz “voi să nu aşteptaţi” onlar silmeye(ler) “ei să nu şteargă” onlar beklemeyeler “ei să nu aştepte” 3. Soru şekli. Olumsuz şekil. Se redă prin adăugarea la forma afirmativă a uneia din particulele interogative mı sau mi.

hastanede insanlar hangi mesleklerde çalışıyorlar? İşçiler hangi kategorilere ayrılıyorlar? Sanat adamlarının ne gibi ihtisasları var? Metin ne olmak istiyor? Niçin? Hangi görev adlarını biliyorsunuz? 2. Olumsuz-soru şekli. “Să vă uitaţi la noul film. 3.” Bu sözü sorayım mı? “Să întreb despre acest cuvânt?” Yarın plâja gidelim mi? “Să mergem mâine la plaja?” Mektubu sana okuyayım mı? “Să-ţi citesc scrisoarea?” Çocuk bu filme bakmaya mı? “Copilul să nu se uite la acest film?” Exerciţii: 1. Răspundeţi la următoarele întrebări: Metin’le babası nereye gidiyorlar? Ne gibi iş yerleri var? Okulda. almak ben almayayım mı? “eu să nu iau?” sen almayasın mı? “tu să nu iei?” o almaya mı? “el să nu ia?” biz almayalım mı? “noi să nu luăm?” siz almayasınız mı? “voi să nu luaţi?” onlar almaya(lar) mı? “ei să nu ia?” ben başlamayayım mı? “eu să nu încep?” ben silmeyeyim mi? “eu să nu şterg?” ben beklemeyeyim mi? “eu să nu aştept?” Notă: Acest mod se foloseşte mai mult la persoana I-a singular şi plural. “Să nu înotaţi în acest lac. La forma negativă. Forma negativ-interogativă. Completaţi spaţiile libere cu sufixele modului subjonctiv. “Să ne pregătim pentru examene.” Sınavlarda kopye çekmeyesiniz. se adaugă una din particulele interogative mı sau mi împreună cu sufixele personale. Conjugaţi verbele vermek şi saymak în cele patru forme a modului subjonctiv.” Yeni filme bakasınız. “Să nu copiaţi la examene. A) în forma afirmativă: 120 . Exemple în propoziţii: Çiçekleri sulayayım mı? “Să ud florile?” Sınavlara hazırlanalım.o sile mi? “el să şteargă?” o bekleye mi? “el să aştepte?” biz silelim mi? “noi să ştergem?” biz bekleyelim mi? “noi să aşteptăm?” siz silesiniz mi? “voi să ştergeţi?” siz bekleyesiniz mi? “voi să aşteptaţi?” onlar sile(ler) mi? “ei să şteargă?” onlar bekleye(ler)mi? “ei să aştepte?” 4.” Bu gölde yüzmeyesiniz.

Bak. bense yanında değilim. Anne: . Sadece “âcil ameliyat oldu” demişler. yolcu treni.Biliyorum. Anne: . sürat treni. gitti! Kaçırdım treni! Kardeşim hastanede. Metin: . Telefonda “ağır hasta”. dememişler.Âcil ameliyat olur da. Anne : . hangisi olsa olsun.Aldım bilet.Belki kör bağırsaktan. Belki yakında başka tren hareket eder.Doğru mu gidiyor.Ah.Telâş etme. Biraz sonra. sense yerinde duramıyorsun. anne. Bekleme salonuna gir. anne. anneciğim. Şimdi yatağında sakin sakin yatıyordur. otur. yoksa aktarma yapmam mı lâzım? 121 . Metin: . Ben tren tarifesine bakayım. İlk tren için bilet al.Hepiniz bu filme bak… Biz bu gün kütüphaneye gide… Ben mutfağı temiz… Annemize yardım ed… Sen arkadaşının numarasını yaz… B) în forma negativă: Çok uzağa git… Çiçekleri kopar… Çocuk ağla… Çayı çok şekerli iç… Onlar hastaneye gir… C) în forma interogativă: Alış verişe gid… Kardeşime bak… Metin top oyna… Eda kitap oku… Her akşam süt iç… D) în forma negativ-interogativă: Çocuklar bu filme bak… İnsanlar yalan söyle… Belediye binası fazla süslü ol… Denizde fazla yüz… Biz çocukları yalnız bırak… Lecţia 32 İSTASYONDA Anne: . oğlum. Metin: .Peki. oğlum? Metin: . Tren yarım saat sonra ikinci hattan kalkıyor. ağır hasta olmaz olur mu. ekspres. belki bademciklerinden ameliyat olmuştur.

)– a găsi vaziyet – situaţie yemek pişirmek – a prepara mâncare dayı – unchi după mamă kuzen – văr baş üstüne – cu plăcere yenge – cumnată (soţia unei rude mai în vârstă decât vorbitorul) MODUL CONDİŢİONAL. Abl.. D.Her halde artık vakit. Metin: . Güle güle! İyi yolculuklar! Sözler ve deyimler: treni kaçırdım – am scăpat trenul bense – iar eu telâş etmek (N. Dayıma bizim adımızdan “Âcil şifalar!” de. otobüsle git.Sen bizi düşünme.. Anne: . Loc.50’de Bükreş’te olacağım.Sen de kendine iyi bak. oğlum! Metin: .urgent ameliyat – operaţie ağır hasta – grav bolnav kör bağırsak . “Dacă nu vine prietenul meu. bulamadım.Eskişehir’de ineceksin. A.apendice sense – iar tu bekleme salonu – sala de aşteptare oturmak (N. telefon edeceğim.. Metin: .” Acest mod se foloseşte foarte des cu conjuncţia eğer “ în cazul că…. kuzenlerime selâmlar! Anne: . la 9. Sen anlatırsın vaziyeti. “Dacă prind trenul de ora 7. Anne: . Babanı telefonda aradım. biletin süresini uzatmayı unutma. Loc. “Dacă trenul a plecat. D. îi voi da un telefon. anneciğim. Eğer tren hareket etmişse. Loc.” care întăreşte condiţia pentru desfăşurarea acţiunii. Yengeme.Bakarım ben..legătura cea mai bună biletin süresi – valabilitatea biletului uzatmak – a prelungi rezervasyon – rezervare bulmak (N. yeri buluncaya kadar vakit geçer. En iyi bağlantıyı orada yapabilirsin.Baş üstüne! Kendinize iyi bakın! Hoşça kal..50 voi fi în Bucureşti. de împlinirea căreia depinde o altă acţiune..a se aşeza. a lua loc tren tarifesi – mersul trenurilor yolcu treni – trenul personal sürat treni – trenul accelerat hangisi olsa olsun – care o fi ilk – primul hat – linie aktarma – transbordare en iyi bağlantı .Eskişehir’den sonra rezervasyon yapmadılar. Olumlu şekil.te cu autobuzul..” Acest mod se formează prin adăugarea la rădăcina verbală a sufixelor sa sau se .) – a se îngrijora sadece – doar âcil . Conjugarea: 1. Saat 7 trenini tutsam. du.OPTATİV DİLEK – ŞART KİPİ Modul condiţional-optativ exprimă o dorinţă. Sen indikten bir çeyrek saat sonra bağlantı yapacak tren gelecek.” Arkadaşım gelmese.Metin: . Yemeğinizi ablan pişirir. 9. okumak “ a citi” gitmek “a pleca” ben okusam “eu dacă citesc” ben gitsem “eu dacă plec” sen okusan “tu dacă citeşti” sen gitsen “tu dacă pleci” o okusa “el dacă citeşte” o gitse “el dacă pleacă” 122 . Biz vagonu. o condiţie.Forma afirmativă. Boş yer araman lâzım. după care urmează sufixele personale. Abl.. Eğer bağlantıyı kaçırsan.) .

Soru şekli. okumak gitmek ben okumasam “eu dacă nu citesc” ben gitmesem “eu dacă nu plec” sen okumasan “tu dacă nu citeşti” sen gitmesen “tu dacă nu pleci” o okumasa “el dacă nu citeşte” o gitmese “el dacă nu pleacă” biz okumasak “noi dacă nu citim” biz gitmesek “noi dacă nu plecăm” siz okumasanız “voi dacă nu citiţi” siz gitmeseniz “voi dacă nu plecaţi” onlar okumasalar “ei dacă nu citesc” onlar gitmeseler “ei dacă nu pleacă” 3. Olumsuz-soru şekli. Olumsuz şekil. Se redă prin adăugarea la forma negativă a uneia din particulele interogative mı sau mi. Okumak gitmek ben okusam mı? “eu să citesc oare?” ben gitsem mi? “eu să plec oare?” sen okusan mı? “tu să citeşti oare? sen gitsen mi? “tu să pleci oare?” o okusa mı? “el să citească oare?” o gitse mi? “el să plece oare?” biz okusak mı? “noi să citim oare ?” biz gitsek mi? “noi să plecăm oare?” siz okusanız mı? “voi să citiţi oare?” siz gitseniz mi? “voi să plecaţi oare?” onlar okusalar mı? “ei să citească oare?” onlar gitseler mi? “ei să plece oare?” 4.biz okusak “noi dacă citim” biz gitsek “noi dacă plecăm” siz okusanız “voi dacă citiţi” siz gitseniz “voi dacă plecaţi” onlar okusalar “ei dacă citesc” onlar gitseler “ei dacă pleacă” 2. Se redă prin adăugarea la forma afirmativă a particulelor interogative mı sau mi. gitmesem mi? “Oare să mă duc la Bucureşti sau nu?” Bir bluz alsam mı. Între rădăcina verbului şi sufixul modului se intercalează sufixele de negaţie -ma sau me. almasam mı? “Să-mi iau o bluză sau nu?” Bu işe başlasam mı. Bükreş’e gitsem mi. başlamasam mı? “Să încep acest lucru sau nu?” 123 . Forma negativ-interogativă. Okumak gitmek ben okumasam mı? “eu să nu citesc oare?” ben gitmesem mi? eu să nu plec oare? sen okumasan mı? “tu să nu citeşti oare?” sen gitmesen mi? tu să nu pleci oare? o okumasa mı? “el să nu citească oare?” o gitmese mi? el să nu plece oare? biz okumasak mı? “noi să nu citim oare?” biz gitmesek mi? noi să nu plecăm oare? siz okumasanız mı? “voi să nu citiţi oare? siz gitmeseniz mi? voi să nu plecaţi oare? onlar okumasalar mı? “ei să nu citească oare?” onlar gitmeseler mi? ei să nu plece oare? Adesea formele interogtivă şi negativ-interogativă se folosesc consecutiv şi atunci exprimă o situaţie ambiguă. Forma interogativă. Forma negativă.

.Hocaefendi. yoksa çiftçi mi? diye sormuş. alma… …? b) Hasta ambülans çağır… …. cevabını vermiş. c) Mühendis küçük bir hata yap…. Completaţi spaţiile libere din următoarele propoziţii cu sufixele modului condiţional-optativ şi sufixele personale. b) Metin iyi bir meslek seç… ve onun için iyi hazırlan…. s.. çağır… …? çağırmak – a chema c) Eda olimpiyadaya katıl… …. Misafir olduğu köyün ağası ile konuşuyormuş. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următorul text: HANGİSİ BÜYÜK? Nasreddin Hoca bir seyahata çıkmış. (Türk Dili ve Edebiyatı. işime vaktinde giderim..Conjugaţi verbele kalmak şi inmek în cele patru forme ale modului condiţional-optativ. insanca yaşayamaz. ne yapması lâzım? Ayşe hanım gitmeden önce kimi düşünüyor? Metin kime “Âcil şifalar!” diliyor ve kime selâm gönderiyor? 2. b) Sabahleyin kahvaltı yap…. bereket olmaz. padişah mı büyük. 1992. araba süremem. V-inci sınıf. topluma yararlı olabilir. A) în forma afirmativă: a) Yazar eserini bilgisayarda kendi yaz…. git… …? 4..Exerciţii: 1. c) Dayım telefon aç….Elbet de çitçi büyüktür. birçok can ve mal kaybına neden olabilir. d) Sabahleyin erken kalk…. annem telâş eder. Hoca hiç düşünmeden: ..36) 124 . Bir aralık ağa: . hatalarını düzeltebilir. padişah acından ölür. Răspundeţi la următoarele întrebări: Ayşe hanım neye telâş ediyor? Metin annesine neyle yardım ediyor? Ne gibi trenler vardır? Metin nasıl tren için bilet alabiliyor? Ayşe hanım en iyi bağlantıyı kaçırsa. d) İnsan çalış…. B) în forma negativă: a) Yağmur yağ. Çiftçi buğday vermese. 3. katıl… …? katılmak – a participa d) Biz bu yaz Bulgaristan’a git… …. C) în forma interogativă şi negativ-interogativă: a) Onlar arabayı al… ….

İşime acele ediyordum. Arabadan sinirli sinirli çıktı. İlerideki arabada bir kadın vardı. öne geçmek istedim. derken hanımın arabasına dokundum. oğlum? Bir kimseye bir şey mi oldu? Metin: . Metin: . anlayış gösterin. isteyerek yapmadım” dedi. 125 . Birden fren sesi işittim. arabanın evrakını gösterin. lütfen. İki araba tokuşmuşlar. Sokak tenhaydı. Dönüp baktım. Annesi telâş içinde onu kapıda karşıladı. yeni arabam. Bu arada polis bey belirdi: “Sürücü ehliyetinizi.İyi günler. bilsen neler oldu!… Anne: . Gerideki. Şimdi anlatacağım.” dedi.Sakin ol. âdeta ağlıyordu: “Ah. ondan korunayım. Önce bir bardak su içeyim. can kaybı yok. Okuldan çıktım. anne! Ah.Kaza oldu! Anne: . İki ay bile kullanmadım… Bakın. Bu arada karşı yönden bir kamyon belirdi.Ne oldu. Vitrinlere baka baka eve dönüyordum. kazayı yapan şoför: “Kasten yapmadım. Lütfen. ne hâle getirdiniz?!… “dedi.Kaza mı oldu? Can kaybı var mı? Nerede oldu? Ne vakit? Metin: . polis bey. Lecţia 33 KAZA Metin eve geç kaldı.

. acele etmek (N. Loc.) – a întârzia telâş içinde – îngrijorat(ă) bir kimseye bir şey mi oldu? – cineva a păţit ceva? can kaybı – pierderi de vieţi tenha – pustiu fren –frână dönüp baktım – m-am întors şi m-am uitat tokuşmak N. yokuş yukarı bir taşıt vasıtasının önüne geçmek yasak. kaza yaptığınız için para cazasına çarpılıyorsunuz. D. adeverinţă para cezası . Loc. 2....) – a se ivi sürücü ehliyeti – permis de conducere arabanın evrakı – actele maşinii geri – în spate. Polis: “Tamirat izni için sertifika veriyorum.Polis: .a folosi ne hale getirdiniz – în ce stare aţi adus-o belirmek (N. prima la dreapta Tehlikeli eğilim – Coborâre periculoasă Sola zikzak – Curba dublă. fakat trafik kurallarına uymadınız.“Tabiî ki isteyerek yapmadınız.) – mă grăbeam Expresii legate de circulaţie: Dur! – Stop! Sağa viraj! – Curba la dreapta! Sola viraj! .) – a se feri dokunmak(N..) -1. Loc.Curba la stânga! Tâli yol kavşağı – İntersecţie cu un drum fără prioritate Kavşak – İntersecţie de drumuri Sağa zikzak – Curba dublă. D. fiţi înţelegător isteyerek – dorind. expre trafik kuralları – regulamene de circulaţie uymak (N... L. İnstr.Sens giratoriu Tek yönlü yol . Loc. Loc.. yön – direcţie korunmak (N.) – a se ciocni sinirli sinirli – enervat(ă) âdeta – parcă ağlamak (N. A.) . Loc.) – a atinge lütfen. başkasını da sakatlayabilirdi. a respecta. certificat. gecikmek (N. a se potrivi yokuş yukarı – urcuş yasak – interzis sigorta poliçesi – poliţă de asigurare tamirat – reparaţie sertifika . A. Abl.Biliyorsunuz ki...Viteza minimă Döner kavşak ..Dikkatsiz herif! Kendisi de kazalanabilir. Hepimiz seni bekliyoruz. Anne: .” dedi polis bey.) – a plânge kullanmak (N. beyinse yoktu.. Sigorta poliçelerinizi verir misiniz?” dedi. Hanımın sigortası vardı. în urmă istikamet. D. D. Loc... prima la stânga Devamlı virajlar – Mai multe curbe Daralan kaplama – Drum îngust Kasis yol – Drum cu denivelări Sağa dönülmez – İnterzis a vira la dreapta Sola dönülmez – İnterzis a vira la stânga Klakson çalınmaz – Claxonarea interzisă Yol ver! – Cedează trecerea! Park – Parking Park yapılmaz – Parcarea interzisă Geçme yasağı – Depăşirea interzisă Durmak yasaktır –Staţionarea interzisă Işıklı işaret – Semnalizare luminoasă Azamî hız – Viteza maximă Asgarî hız . İnstr. Ellerini yıka.1. anlayış gösterin – vă rog..) – a fi amendat dikkatsiz herif – neatent kasten – intenţionat sakatlayabilmek (N..accident geç kalmak.2. Abl.) – a–i cauza cuiva o infirmitate acele ediyordum. İnstr..amendă para cezasına çarpılmak (N. Bir de trafik kurallarına uymayarak.Sens unic Mecburî yön – Sens obligatoriu Karşıdan gelene yol ver! – Prioritate pentru circulaţia din sens invers Motörlü taşıt giremez – Accesul interzis tuturor autovehiculelor Taşıt trafiğine kapalı yol – Circulaţie interzisă în ambele sensuri Taşıt giremez! – İntrarea mijloacelor de transport este interzisă! 126 . masaya geç. Sözler ve deyimler: kaza .

În propoziţie acest gerunziu îndeplineşte funcţia complementului circumstanţial de mod.” “Sıcak sandviçi ağzında döndüre döndüre. Kiralık Konak. GERUNZİUL ZARF.” Kitap ala ala paralarını bitirdi.” Anne müzik dinleyerek masayı hazırladı. explicând modul de acţiune. “Copiii au petrecut ziua râzând–jucând.” Şimşek çakarak. “A plouat fulgerând şi tunând.” (Sait F. “Pictorul uitându-se a pictat marea. yan yana konuşarak geleceğiz. “Tinerii au intrat pe terenul de sport ţipând-urlând. Karaosmanoğlu.” (Ömer Seyfettin. Kiralık Konak. “Cumparând mereu cărţi şi-a terminat banii. Îndeplineşte funcţia de complement circumstanţial de mod. “Metin s-a întors acasă privind mereu vitrinele. A). 130) “Târâş-grăbiş a venit în casa lui Hagi Hüseyin.” Babam güle güle eve gelir.” Ressam denize bakarak resim yaptı. “Copilul a adormit plângând.” 2.” “İhtiyar adam eğile eğile iki kat olmuştu. “Mama ascultând muzică a pregătit masa. “Bolnavul plângând–gemând şi-a spus durerea.” (Y. Abasıyanık. “El şi-a câştigat existenţa muncind.” Çocuk ağlaya ağlaya uyudu.” Durakta bekleye bekleye bıktım. 155) “Fetele tinere n-au putut să se abţină şi au început să râdă. Bomba. Gerunziul în –(y)a. Karaosmanoğlu.” Metin vitrinlere baka baka eve döndü.” B) Reduplicarea cu diferite rădăcini verbale: Se reduplică verbe sinonime cu sensuri apropiate sau cu verbe antonime.” “Genç kızlar kendilerini tutamayarak gülüşmeye başladılar. 93) “Bătrânul aplecându-se mereu a râmas înţepenit.Reduplicarea cu aceeaşi rădăcină verbală: Türk dilini okuya okuya öğrendim. Çocuk sokağı koşarak geçti. Gerunziul în –(y)arak. “Viaţa trece râzând-plângând. -(y)erek.” “Akşam trenine onu almaya gideceğim.” b) cu verbe antonime: Merdivenleri ine-bine yoruldum.” Gençler bağıra–çağıra spor alanına girdiler. K.” O hayatını çalışarak kazandı. “Am obosit urcând-coborând scările. Se foloseşte reduplicat cu aceeaşi rădăcină verbală sau cu diferite rădăcini verbale. “M-am plictisit aşteptând mult în staţie.” 127 .” “Düşe-kalka Hacı Hüseyin’in evine geldi. gök gürleyerek yağmur yağdı. Exprimă o acţiune simultană cu cea exprimată de verbul predicativ. üfleye üfleye yedi. Lüzümsüz Adam.” Çocuklar günü güle-oynaya geçirdiler. K.” Ömür ağlaya-güle geçiyor. -(y)e Acest gerunziu exprimă o acţiune continuă sau care se repetă regulat. “Am învăţat limba turcă citind mereu. “Tata vine acasa râzând mereu. a) cu verbe sinonime sau cu sens apropiat: Hasta ağlaya-sızlaya derdini anlatıı.FİİL 1.”(Y.21) “A mâncat sandviciul învârtindu-l în gură şi suflând. “Copilul a traversat strada alergând.

Înotând neîntrerupt a ajuns la mal. Birkaç hamlede mat yaparsın. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă: În autobuz văzând o cunoştinţă s-a bucurat. Ders kitaplarından başka bir kitap okuduğun yok.Sen nasıl istersen… Piyadeler. Autobuzul a mers coborând-urcând prin munţi. Citind din nou cartea. Kalp Ağrısı. Anne: . adamakıllı yap.Seninle hiç olmasa. Ama bunun için … Metin: .Beyazlarla daha şanslı oluyorum. atlar yerinde. Vecinul trece totdeauna salutând.” diye övünelim. siyah kare üstünde olmalı. Üç İstanbul. beyazlarla mı? Metin: . oynamak lâzım. filler. kaleler.Öyle deme. 47) “S-a sculat încetişor sprijinundu-se pe pămănt. birkaç hamlede mat yapmağa öğrenirsin. a înţeles-o mai bine. Dün yürüye yürüye yoruldum. seni yenen olacak mı? Dizdin mi? Siyah taşlarla mı oynayacaksın.” Exerciţii: 1. Yalnız ferzle. başka bir şey düşünmeden. Crainicul îşi câştigă existenţa vorbind.Berabere kalmak şöyle dursun. Dünyada benim gibiler de vardır.Ama gene sen yenersin. de atletizme başladı. de tenis. Spor yaptıktan sonra birini yap. Beyimiz de futbol.” diye belki sen de bir gün oturup. Öğretmen öğrencileri selâmlayarak derse başladı. 4. Onlar konuşa konuşa konser salonuna kadar yürüdüler.Herkes benim ablam gibi ödüller kazanamaz. Eda: . altın madalya aldı. İnce Memet. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: Zavallı ana düşe-kalka çocuklarını büyüttü. hepsini yarıda bıraktı. İhtiyar dinlene dinlene yürüdü. siyah ferz. Eda: . İşlet kafanı. Metin: . Adıvar. okursun. de yüzme. Răspundeţi la următoarele întrebări: Annesi Metin’i nasıl karşıladı? Kadın sürücü niçin üzgündü? Metin eve niçin geç kaldı? Hangi arabadaki şoför suçluydu? Metin okuldan nasıl dönüyordu? Kazayı yapan şoför neyi unuttu? Kazada can kaybı oldu mu? Trafik polisi şoförlerden neyi istedi? Kaza nasıl oldu? Trafik polisi ne yaptı? 2. Adăugaţ sufixele gerunziilor studiate la următoarele rădăcini verbale: Oku dinle bak ağla düşün gül 3. berabere kaldığım günü görebilsem… Eda: . 32) “Adnan şi-a adus aminte de mătuşa sa şi s-a oprit aici.(Halide E.” “Ellerini toprağa bastırarak usul usul kalktı.” “Adnan teyzesini hatırlayarak burada durdu. Lecţia 34 SATRANÇ Metin: . cântând s-au plimbat prin parc. C.İstiyor musun. Eda: . Metin: . Copilul râzând a intrat în casă.” (M. Sporu da başlayıp başlayıp bırakıyorsun. bak.Dikkat ede ede. Kuntay. de voleybol. Oynaya oynaya öğrenirsin. Biz de “kardeşim birinciliği kazandı.“Hava yağmurlu. Hasta yürüyerek hastaneden çıktı. Ne vakitten beri oynamadınız. seferber et kendini. Arkadaşım susarak haberleri dinledi. Beyaz ferz beyaz kare üstünde. Yaya geçidini dikkat ederek geçti.Çocuklar. Metin? Haydi oynayalım. 45) “Deseară voi merge la tren ca s-o întâmpin şi ne vom întoarce (acasă) stând de vorba. Müdür bey düşünerek konuştu. 128 .” (Yaşar Kemal. Metin: . Eda: . Copiii jucându-se.Hava yağmurlu. Bu gün pikniğe gidemeyeceğiz. şahın yerlerini değiştir. satranç oynasanız ya. Çocuk sevinerek annesine koştu.

” Çamaşırları yıkayıp serdi. İns. Exprimă: a) O acţiune care precede o altă acţiune. a fi la egalitate GERUNZİU (Continuare 1) ZARF-FİİL (Devam 1) 1. İns.” Konser dinleyip oturdum. Üç Anadolu Efsanesi.” (S.” “Üstlerindeki kaya bir kavak gibi uzayıp gidiyordu.. İns.. nebun la şah. “S-a întors de la poştă după ce a dus coletul. “Metin s-a oprit şi s-a uitat la vitrine.. 2. A. (y)up..İns. remiză la şah.” Metin yolda durup vitrinlere baktı.) – a învinge hamle – mutare. efort boy – statură. a concentra at – cal seferber et kendini – concentrează.) – a inşirui taş .te satranç – şah (jocul) dizmek (N.1... İns. “Elevul a înţeles lecţia după ce a citit-o. İnce Memet. mărime belki – posibil. A.” b) Arată o acţiune simultană cu cea exprimată de predicat. “Toată lumea a rămas uimită.” Müdür bey düşünüp konuştu. Gerunziul în –y)ıp. a se mândri ödül – premiu bizim gibiler – cei ca noi oynasanız ya – hai să vă jucaţi yenmek (N. Loc.” “Gökte parça parça buzdan bulutlar akıp gidiyordu. D.” Koliyi postaya götürüp geldi. A. Loc. Lüzümsüz Adam.) – a schimba.. -(y)üp.. A.) – a pune în funcţiune ferz – regină la şah seferber etmek (N.. talie.cetate fil .cum trebuie altın madalya – medalie de aur övünmek (N. “Mama a plecat după ce a făcut mâncare.) – a se lăuda.” 129 .. -(y)ip. “Sora mea a aranjat rufele după ce le-a călcat..” Ablam çamaşırları ütüleyip yerleştirdi.. 2. Loc. 2. elefant değiştirmek (N. “Am stat ascultând muzică.” Çocuk ağlayıp içeri girdi. Herkes şaşıp kaldı. Doktor hastaya yaklaşıp baktı.) – a mobiliza.Sözler ve deyimler: ders kitabı – manual yüzme – înot yarıda bırakmak – a lăsa pe jumătate atletizm – atletism adamakıllı . pion. infanterie kale – 1. cauza.” Dedem yolda durup dinlendi.1. “A pus çărţile aranjându-le. probabil boy ölçmek – a măsura statura piknik – picnic işletmek (N. piatră. “Bolnavul a venit pe propriile picioare.” Öğrenci dersi okuyup anladı.2.” (Yaşar Kemal.” (Yaşar Kemal. “Copilul a intrat în casă plângând... 45) “Pe cer mănunchi de nori îngheţaţi înaintau plutind. “Domnul director tot gândindu-se a vorbit . “Bunicul meu s-a odihnit pe drum oprindu-se. “Doctorul l-a privit pe bolnav după ce s-a apropiat . D.. Abasıyanık . Annem yemeği pişirip gitti. İns.” Kitapları dizip koydu.. condiţia în care s-a desfăşurat acţiunea. a înlocui kare – pătrat berabere kalmak – 1. tura la şah.” Hasta yürüyüp geldi. 5) “Îl căutau şi nu-l găseau. A. F. 120) “ Stânca deasupra lor se înâlţa ca un plop. arătând modul. “A întins rufele după ce le-a spălat. piesă la şah sen nasıl istersen – cum doreşti tu piyade – 1.. 2.” “Arayıp bulamıyorlardı.

gidip trafiği kontrol ediyor. “de îndată ce …”. îndată ce a apărut în sală.” “Başını iyice çevirince pencereden kasabanın ışıklarını gördü. “imediat ce …”.” Annesi gidince çocuk ağladı. Dönüp dolaşıp aynı yere geldik. “Bebeluşul a adormit şi s-a trezit în repetate rânduri. 206) “ Îndată ce a aflat că. ün.” Satıcı demetleri bağlayıp bağlayıp satışa çıkardı.” Polis gelip. toată lumea a aplaudat-o. Are forma: -mayınca şi meyince. 59) “İarna copiii se adună în jurul vetrei şi nu pleacă de acolo până seara.” Hocamı görünce heyecanlandım. “Bolnavul a mers din când în când odihnindu-se. “Îndată ce a citit e-mail-ul. Kerimcan’ın köye gitmeyeceğini duyunca sevinmişti. continuă.” b) Forma negativă. “Îndată ce am ieşit afară mi-am dat seama că este cald.“Kış günü çoluk-çocuk (tandırın) etrafına üşüşüp akşama kadar oradan ayrılmazlar. Arată o acţiune de scurtă durată care s-a desfăşurat sau se va desfăşura cu foarte puţin timp înaintea acţiunii exprimată de verbul predicativ. “Ne-am învârtit pe acelaşi loc. bolnavul s-a simţit bine.” Arkadaşım düşünüp düşünüp konuştu. “Florăreasa a scos buchetele la vânzare de fiecare dată legate.“Prietenul meu tot gândindu-se a vorbit . copilul a plâns. Devlet Ana. “İmediat ce s-a operat. “De cum a plecat mama sa. herkes alkışladı.” c) Exprimă şi o acţiune repetată. Bizim Köy.Olumsuz şekil Forma negativă a gerunziului în –(y)ınca. Kerimcan nu va pleca la ţară.” (Mahmut Makal. istasyona koştu. “De cum l-am văzut pe profesorul meu. -(y)ince.” Hasta dinlenip dinlenip yürüdü. a alergat la gară. Dışarıya çıkınca havanın sıcak olduğunu anladım. “Poliţistul mergând înainte-înapoi controlează circulaţia.” (Kemal Tahir.” Notă: Gerunziul uneori este exprimat de două verbe cu sens apropiat sau de două verbe antonime. Gerunziul în –(y)ınca. -(y)ünce arată o condiţie în desfăşurarea acţiunii exprimată de verbul predicativ. “dacă nu …”. a văzut luminile oraşului. Dacă nu se desfăşoară acţiunea exprimată de gerunziu. a) Forma afirmativă.” Nadia salonda belirince. -(y)unca.” “Aslıhan. -(y)ünce. Accentul cade pe silabele –ın.” 2. Olumlu şekil. m-am emoţionat. 54) “Cum şi-a întors capul spre fereastră. “Nadia. -(y)unca. -un. Aslıhan s-a bucurat. În limba română se traduce prin locuţiunile: “pâna ce nu …”.” Hasta ameliyat olunca iyileşti. Ateş Düşünce. “A vorbit strigând. “A oferit musafirului salata de fiecare dată ornând farfuria cu ea. -in. “în caz că nu …” 130 .” Misafire salatayı süsleyip süsleyip sundu. Bağırıp bağırıp konuştu. Se traduce în româneşte prin: “de cum …” .” (Talip Apaydın.” E-maili okuyunca.” Bebek uyuyup uyuyup uyandı. nu se desfăşoară nici acţiunea verbului predicativ sau se desfăşoară imediat. -(y)ince. “cum …” În propoziţie îndeplineşte funcţia de complement circumstanţial de timp.

” Exerciţii: 1. “Cum bolnavul n-a deschis ochii. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următoarele proverbe: Damlaya damlaya göl olur. n-a ieşit de la serviciu.Adăugaţi sufixele gerunziului în -(y)ıp. făceau gălăgie. İyi haberi duyunca. doctorul s-a împacientat. kendisi gitti.” Rüzgâr esmeyince. Pencereyi açınca içeriye temiz hava girdi. hepimiz sevindik. -(y)ip. gürültü çıkarıyorlardı. “Până ce curentul n-a fost oprit. Metin dersleri dinleyip öğrendi. Üzüm üzüme baka baka kararır. Kara Kitap. “Până nu fierbe laptele.” “Millî piyangodan gene bir şey çıkmayınca. bu oyunları Alâaddin imal ediyor sanıp.” Süt kaynamayıncaya kadar ocak başından ayrılmam. (Atasözü) “Până nu bate vântul. Yağmur yağınca her yer yeşerdi. atunci gerunziul primeşte sufixul dativului. s-a dus imediat la ea. Çocuklar topa vurup vurup oynuyorlar. Elmaları yıkayıp yedi. Răspundeţi la următoarele întrebări: Metin niçin üzgün? Eda Metin’den bir işi nasıl yapmasını istiyor? Metin hangi sporları başlayıp bıraktı? Sporda birincilik kazananlara ne veriliyor? Anne ne öneride bulunuyor? Satranç oyununun hangi taşları var? Eda Metin’in nasıl oynamasını istiyor? 2. n-a lăsat cartea. yaprak oynamaz. doktor telâş etti.” (Orhan Pamuk. nu mă îndepărtez de lângă sobă. spunând că Alâaddin a inventat jocurile acestea. unii enervaţi. –(y)üp şi -(y)ınca. Gökte ararken yerde buldu. “Cum n-a primit nici o veste de la mama sa. 131 .”(Proverb) Annesinden haber gelmeyince. Ceryan kesilmeyinceye kadar kitabı bırakmadı. 44) “Când n-au câştigat nimic la loterie naţională. 4.Saat tam 4 olmayınca işten çıkmadı.” Hasta gözlerini açmayınca.-(y)ünce următoarelor verbe: çalışmak bakmak dinlemek anlamak konuşmak görmek düşünmek yürümek 3. Turist oteli bulunca. frunza nu se mişcă. Traduceţi în limba română: Manav sebze ve meyveleri satıp evine döndü. çok sevindi.” Uneori după acest gerunziu se foloseşte postpoziţia kadar. “Până nu s-a făcut 4 fix. öfkeye kapılan bazıları. Satıcı mağazadan ışığı söndürüp çıktı. -(y)up.

ödev olarak. Metin: . Onları not edeyim.” Bir de şiir şeklinde aklıma geldi.Anneciğim. Bolnavul până ce nu s-a operat. l-a sunat. Când mama a văzut că fiul ei n-a venit. Lecţia 35 ATASÖZLERİ Metin: .” “Sağlık en büyük zenginliktir. onlarca kitap mı araştırayım? Anne: . Benim de aklıma gelmeğe başladılar: “Gün doğmadan. a început munca pe câmp A înţeles poezia. Eda: . după ce alegi bine. Traduceţi în limba turcă: Cumpăra.“Can çıkmadan huy çıkmaz. Her vakit için geçerlidirler. Eda: .Bizden vecizeler de öğrenmemizi istemişti hocamız.” Veya: “İyi dost kara günde belli olur. söyleyeyim ne olduğunu. după ce a udat florile.” Anne: .” Metin: . îndată ce a citit-o. ablacığım. Onları öğrenin ve onlardan şaşmayın. Atasözünü tutmayanı yabana atarlar.” dedi.Kitaplıkta bir atasözü derlemesi var.” Eda: . sen de biliyorsun. Ben onları nereden bulabilirim? Yazarlar. Hepimiz biliyoruz onları. A plecat la Bucureşti. on atasözü yazmamızı istedi. n-a putut să meargă. politikacılar sık sık atasözleri kullanırlar.“İşleyen demir pas tutmaz. Mama a adormit bebeluşul cântând.Onları önce kendi beyninde ara. Cum a ajuns în İstanbul. Cum a venit vacanta. Zahmet çekmeden bal yenmez. babama hak verdim. Pictorul a pictat uitându-se mereu la mare. sevilelim. sen hep söylersin: “Göster dostunu. ama ben bunca atasözü bulmak için. gazeteciler. Anneciğim. 132 .” Bir de buna benzer: “Adam ahbabından belli olur.Sağ ol. Düşün. edebiyat dersinden hocamız.” “İş insanın aynasıdır. neler doğar.İyi düşününce.” Gördünüz mü? Ben de biliyorum. s-a întors în satul său. Bizim hocamız atasözleri hakkında: ”Yaşamın anayasasıdırlar. Ţăranul îndată ce şi-a vândut perele. Sen iki tanesini kullandın bile.Sofraya oturacakta ben size ne diyorum: “Can boğazdan gelir. 5. Bütün sınıf ögrenmiştik: “Sevelim. şairler. a căutat un taxi.

Hep Tevfik Fikret’ten: “Yükselmeyen düşer: ya terakki.Yunus Emre’nin sözleri. Aşk bir güneşe benzer İubirea soarelui-mi pare. Misâl-i taşa benzer” E piatră oarecare. – Sănătatea este bunul cel mai de preţ “Sevelim. veli cane duyurma. Ama hepsinin anlamını sorar bana… Eda: .-Fără efort nu poţi să mânânci miere. Aşkı olmayan gönül Dar cel ce nu iubeşte. – Vigoarea omului depinde de hrana lui. Sönmez.Bakî’den: “Sabreyle dilâ. nu te destăinui iubitei. derdini canane duyurma. Gün doğmadan neler doğar… – Ce nu se poate ivi înainte de răsărit… Adam ahbabından belli olur. Nazım Hikmet “Oğluma Masal”ı böyle bitiriyor: “Sen de onun gibi yorulmadan. sen de onun gibi susamadan. . irade.” (Tevfik Fikret) 133 . Sağlık en büyük zenginliktir.Vay be. Bir tane var. – Cine nu ţine de proverbe.” Anne: .” Bu sözler kime aittir. Misali taşa benzer. ya inhitat!” Eda: . Can içre nihan eyle. “Hayatta ne yetişsen yetiş.Sen de söylersin.– Omul până ce nu moare.. Can çıkmadan huy çıkmaz. ne hünerin olsa olsun.Benim de evlâtlarım inanarak yürür. benim kardeşim de on alır. bir edebiyat dersi çıkardık! Bunların hepsini yazıp. İnanan sona erer.” Anne: . Hep ondan: “İşidin ey yarenler. kıldım taleb. başarıya inanmak gerek. oğlum. o bitirmeye bilmez. Aşkı olmayan gönül.” Eda: . onu babam rahmetli sık sık kullanırdı: “Ehli diller arasında aradım. sevilelim – Să iubim şi să fim iubiţi. Sönmez. bilmiyorum.Bir şey yetişmek için de akıl. – Omul se cunoaste după prieteni. nu scapă de năravuri. ama çok anlamlı. yarın hocama söyleyeceğim. illâ edeb. – Fierul folosit.Închide în suflet. veli cane duyurma”. Bu dünya kimseye kalmaz. illâ edeb. ebedî her gecenin gündüzü vardır. sen de onun gibi inanarak yürü.Rabda inima mea. inşallah. nu prinde rugină. Aşk bir güneşe benzer. (Traducere Nedret Mahmut) “Sabreyle dilâ. Can içre nihan eyle. ebedî her gecenin gündüzü vardır. Anne: -Şimdi babanız da gelse. “Göz yumma güneşten ne kadar nuru kararsa.” Anne: . nu spune iubitei necazul tău. . İşleyen demir pas tutmaz. İnanarak çalışsa. önce edep. (Traducere: Enver Mahmut) “İşidin ey yârenler Poetul îţi grăeşte. vicdanı hür bir şairim. Metin: . Her hüner makbul imiş. Sözler ve deyimler: Atasözünü tutmayanı yabana atarlar.” Eda: . este îndepărtat (de societate) Zahmet çekmeden bal yenmez.Ne hür bir şairmiş! Fikri hür. irfanı hür.” Tevfik Fikret’ten: “Göz yumma güneşten ne kadar nuru kararsa. derdini canane duyurma. Can boğazdan gelir. Bu dünya kimseye kalmaz” – Lumea n-o s-o moştenim.

“Să nu vii.a crede inşallah – după voia lui Allah edebiyat – literatură anlam – sens GERUNZİU (Continuare 2) ZARF-FİİL (Devam 2) 1. Abl. a se uimi ödev – temă. hayat . Her hüner makbul imiş.” “Sunt un poet liber în gândire.” Doktor teşhis koymadan. înainte de a se întoarce tata. în conştiinţă.” (A.).– Munca este oglinda omului.” İş insanın aynasıdır .” Alışveriş yapmadan gelme.” “Printre virtuţi am căutat-o pe cea superioară. ya inhitat!” “Cel care nu se înalţă (nu progresează) cade: progres sau regres!” “Fikri hür. “Să facem curat în camere.. “Göster dostunu – Spune cu cine te însoţeşti Söyleyeyim ne olduğunu” – Ca să-ţi spun cine eşti benzer – asemănator masal – poveste. -meden.” Annenle akıl danışmadan söz verme.. după fiecare noapte. D. Loc.Tanpınar.” Babam eve dönmeden önce odaları temizleyelim. a se abate . 3.. urmează o nouă zi. “Nu promite înainte de a te consulta cu mama ta. “Nu lua medicamente înaintea ca un doctor să pună un diagnostic şi să prescrie reţeta. Nu se stinge. strâmtoare. (Mi-am dat seama) orice virtute este de valoare.viaţă her vakit geçerli – universal valabil vecize . înainte să faci cumpărături.) – 1. “Du-te la doctor înainte să iei medicamente.” “Yükselmeyen düşer: ya terakki. ilâç alma. fakat bir türlü bu manzumeyi bitirmeden yazamadım. reçete yazmadan. İlâç almadan önce doktora git . oricât de puternică îi e lumina. “Vino. înainte de toate e morala. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Mektupları. totdeauna. dar înainte de toate e morala.) – a folosi bunca – aşa de mult derleme.” Se poate îmbina şi cu postpoziţiile önce sau evvel.în formă poetică can – suflet boğaz – 1. irfanı hür. gât. în suflet.culegere beyin – creier hakkında – despre yaşam. “Nu închide ochii în faţa soarelui. sarcină bir de benim aklıma geldi – şi mie mi-a venit în minte bile – déjà şiir şeklinde . şimdi de aklımda – şi acum ţin minte inanmak (N. illâ edeb. 2. illâ edeb. Gerunziul în –madan. Se traduce: ”înainte de….. A. fără să… “ Alışveriş yapmadan gel.maximă zahmet – efort iki tanesi – două dintre ele şaşmak (N. vicdanı hür bir şairim. Exprimă: O acţiune ce trebuie să se împlinească înainte de acţiunea predicatului verbal care poate să aibă forma afirmativă sau negativă. hrană.” “Ehli diller arasında aradım.” “Sana üç günden beri mektup yazma mecburiyetindeyim. 35) 134 .H.2. fără să faci cumpărături. basm rahmetli – răposat hep – mereu gazeteci – ziarist politikacı – politician kullanmak (N. kıldım taleb.

“Când cumpăram la librărie un dicţionar. a strigat İsmail Efendi. “Mi-am zis. predicatul nominal primeşte. “Tocmai când să ies din casă.” (A. bir de romanı alayım.44) “Când vorbeam de zilele de atunci.Tanpınar.Adıvar. “Doctorul când consultă bolnavul. “A căzut pe scări pe faţă. gözüme bir roman ilişti. se gândeşte doar la boală.modului necesitativ+ken Kitabevinden bir sözlük alıyorken. “Am luat această casa cumpărând-o. İsmail Efendi seslendi.” 2. Bu evi satın aldım. mă apăsa o ciudată stare sufletească. Annem muallimeyken. Huzur. cu acţiunea verbului predicativ.” Arkadaşım Bükreş’teyken operaya gitmiş. “Când mama a fost învăţătoare. modurile optativ.” “Tam dışarı çıkacakken. Nu are variante.” Sözlüğü almışken. am zârit un roman. aoristului+ken almalıyken – rădăcină+suf. sadece hastalığı düşünür. să cumpăr şi romanul. În schimb.” Tamam evden çıkacakken. Nu se adaugă direct la rădăcină. prin.” Notă : Timpul trecut determinat.” Doktor muayene ederken.” Hiç ilgisi yokken. poate cu luni de zile nu m-am gândit la Nuran. timpului viitor+ken almışken – rădăcină+suf. s-a dus la operă. “Prietenul meu când a fost în Bucureşti. Exprimă o acţiune desfăşurată concomitent. timpului trecut nedeterminat+ken alırken – rădăcină+ suf. dar romanul nu?” “O günleri konuşurken. tekrar sıkıntı ağırlığı üstüme çöktü. okulda sıralar 4-5 kişilikmiş.83) “Tocmai când ieşeam.” (Sevinç Çokum. Ağustos Başağı. timpului prezent+ken alacakken – rădăcină+suf. satın almak -a lua cumpărând (prin cumpărare). bir misafir geldi.“De trei zile simt obligaţia de a-ţi scrie scrisoare. ci după sufixul unui timp sau mod. dacă am cumpărat dicţionarul. a venit un musafir.” 3. alıyorken . 135 . Gerunziul –(y)ın. Kalp Ağrısı. romanı almamalı mı? “Trebuie să cumpere dicţionarul. Se poate traduce prin cuvintele: pe.rădăcină + suf. dar în nici un fel n-am putut. Un gerunziu folosit doar la unele expresii. -(y)un. Arată modul de a se desfăşura acţiunea. dedim.a cădea pe faţă Merdivenlerden yüzü koyun düştü. băncile în şcoli erau de 4-5 persoane. 270) “Cu jumătate de ora înainte de a scrie. Gerunziul –ken. E.” (H. imperativ nu primesc acest sufix.H.” Sözlüğü almalıyken. înainte de a termina poezia. condiţional-optativ. oturumda söz aldı.” yüzü koyun düşmek .” “Yazmadan yarım saat evvel belki Nuran’ı aylarca düşünmemiştim.

şi şi-a aranjat părul fără să se uite. -meyerek. dikenine katlanır. Kurtlar Sofrası) “Deşi nu se cuvenea de loc. 141) “Ei tot timpul evocă tristeţea pricinuită de acest eveniment.” (Yaşar Kemal. Sakla samanı.K. Altının kıymetini sarraf bilir.” (A. Karaosmanoğlu) “Am fost martor. -mayarak. că a muncit pe ogor ore întregi fără să-şi îndrepte spinarea. Răspundeţi la următoarele întrebări: Metin’in ne ödevi vardı? Annesi ne öneriyor? Eda’nın hocası atasözleri hakkında ne demiş? Atasözünü tutmayanı ne yaparlar? Dostluk hakkında hangi atasözlerini hatırlıyorlar? İş ve sağlık hakkında hangi atasözlerini hatırlıyorlar? Vecizeler nasıl sözlerdir? Yunus Emre’nin vecizesinden ne sonuç çıkarıyorsunuz? Bakî görüşlerinde sizce haklı mı? Atasözleri ile vecizeler arasında ne benzeyiş ve ne aykırılıklar vardır? Türkçede ve Romence’de biribirine benzeyen hangi atasözlerini biliyorsunuz? Atasözlerinde daha çok hangi zamanlar kullanılırlar? Türkçe ve başka dillerde biribirine benzeyen hangi atasozkerini biliyorsunuz? 2. Zor adama öğretir. -meden.İlhan. Er olan ekmeğini taştan çıkarır. gitti geyikli aynada kendini görmeden. Exprimă un mod de acţiune asemănătoare de gerunziile -madan. a luat totuşi cuvântul. Traduceţi următoarele proverbe cu ajutorul dicţionarului: Sağlam kafa. kimse inanmamış. İlim ocağı aç kalmaz. deşi n-a avut nicio tangenţă. -meksizin se subliniază lipsa de ceva.” “Bu olaydan duyduğu kederi durup durmaksızın ortaya atıyorlar. “İyiliğe karşi iyilik her kişinin işi. gelir zamanı. Gerunziul –maksızın. ayrılmaksızın – fără să se despartă durmaksızın – fără oprire görmeksizin – fără să vadă düşünmeksizin – fără să se gândească Çocukluğunu annesinden bir gün ayrılmaksızın geçirdi. Yalancının evi yanmış. -meksizin.” Exerciţii: 1.“La şedinţă.” O düşünmeksizin yazmaz. saçlarını düzeltti.” Dedesini görmeksizin şehirden gitmek istemedi. “N-a vrut să plece din oraş fără să-l vadă pe bunicul său. sağlam vücutta bulunur. İnce Memet.”(Y. s-a dus la oglindă cu cerbul. “Şi-a petrecut copilaria fără să se despartă o zi de mama sa. 136 . La forma infinitivă a verbului se adaugă sufixul -sızın sau -sizin cu sens de lipsa de ceva. Gülü seven. “El nu scrie fără să se gândească.” “Ve tarlada saatlerce belini doğrultmaksızın çalıştığına şahit olmuşumdur. Zanat altın bileziktir.” “Hiç sırası değilken.” 4. Cu gerunziul -maksızın.

Kışın ekmeksiz. yazın abasız yola çıkma. Alcătuiţi câte 2 propoziţii cu fiecare fel de gerunziu. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următorul text: “Öğleyin. d) Söylenenlere bakmaksızın.” Gülme komşuna. Eski dosttan düşman olmaz. gidelim. hatta baş dönmesine benzer bir şey veriyordu. Apartman) RECAPİTULARE VII TEKRAR VII 1. d) Nu te întoarce din Bucureşti fără să vizitezi un muzeu. -meksizin anlamak temizlemek varmak süslemek yazmak telefon açmak düşünmek görmek vurmak görmek hoşlanmak bağlantı yapmak g) –ken anlamak avukat durmak terzi bilmek genç işitmek ihtiyar değil 2. beşinci katta. insana sersemlik. Bir gün iş bulup on gün bulmadığı sıralarda onu. telefon çaldı. bir daha göndermemişti.” (Sabahattin Ali. g) Ev ödevlerini yapmadan. Gülü seven. c) Şiire tahlil yapmadan. Böyle yüksekte. c) Tata nu vorbeşte fără să se gândească. şair hakkında konuşma. -(y)e b) -arak. Bir akşam olsa. h) Geç kalanları beklemeden. ağaç altında durulmaz. 3. b) Nu pot să ies din casă. 5. Traduceţi în limba română următoarele propoziţii: O gazeteciler konferansında kendini tutamayarak gülmeğe başladı. şöyle on dakika dinlenip biraz ekmekle yarım karpuz yemiş. f) Yağmur yağarken. hemen işe başlamıştı. j) Mutfak mobilyası satın almak istiyoruz.Kötülüğe karşi iyilik er kişinin işi. mütemadiyen başının üst tarafında keser sallamak. (y)ip. Seyirci sahneye çıkarak opera şarkıcısına çiçek sundu. Adăugaţi sufixele următoarelor gerunzii: a) –(y)a. sebebini anlamadan iş olsun diye verdiği okuldan almış. Köylü tarlayı sulaya sulaya ürün aldı. doluya tutulduk. e) Yağmurdan kaçarken. -meden e) -(y)ınca. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă a) Nu pot să mă urc în tren fără bilet. yardımına devam etti. -erek c) –(y)ıp. okula gitme. i) Dalgalara bakmaksızın. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Kahvaltı yapmadan. Satıcı şarkı söyleyerek üzüm satıyor. b) Ona-buna bakmadan. -(y)up. gelir başına. yarı yatmış. (y)ünce f) –maksızın. işe başlama. 4. (y)unca. ayakları sokağın bozuk taşlarına yapışmış gibi adımlar atarak ilerlemeğe çalışan küçük hamal kendi oğlu idi. înainte de a stinge lumină(ışığı söndürmek). -(y)üp hazırlanmak dinlemek çalışmak yüzmek bakmak muayene etmek spor yapmak gülmek saymak bilmek sormak sürmek d) -madan. Küfeye yükletilen eşyanın altında. 3. denize açıldı. bir eve gitse de. kendi yolunda yürü. arkası üstü yatsa……………………………………………. yarı ayakta durarak yaş tahtalara abanmak. dikenine katlanır. (y)ince. Terzi hayatını dikiş dike dike kazanır. k) Misafirlerle konuşurken. Bükreş’te geze geze yorulduk. 137 .

Şoferul a condus fără să facă accidente. Bebek annesini görünce. Spor takımı bağıra-çağıra zaferi kutladı (a sărbătorit victoria). -meden Nu pot traduce fără să mă uit în dicţionar. Când a ieşit pe stradă.Genç kız türkü söyleyerek odasını temizledi. -(y)erek Am dat exemple uitându-mă în caiet. Bolnavul s-a dus la consultaţie. după ce s-au adunat cu toţii. D) gerunziul –(y)ınca. s-a răcorit (hava serinledi). Arkasını dönünce. -(y)up. Sokağı sağına soluna bakmadan geçme. a zâmbit. Eda şi Metin au luat bilete pentru cinema. C) gerunziul –(y)ıp. içine üzüntü çöktü. Am obosit tot urcând. Evdekilerini selâmlamadan konuşmağa başlamaz. İnginerul a construit vila studiind proiectul. Entarisini ütüleyip dolaba yerleştirdi. turist kalabalığı fark etti. Studentul s-a dus la facultate după ce s-a pregătit bine pentru seminar. după ce a stins lumina. Nu putem pleca în excursie. 138 . Ayakkaplarını fırçalamadan yerine koymaz. gülmeğe başladı. Tinerii se distrează dansând. -(y)unca. Ea a citit poezia ascultând muzică. Bükreş treni köprüden geçip Dobruca’ya girdi. Absolvenţii nu s-au adunat fără să învite (davet etmek) pe profesori. B) gerunziul –(y)arak. fără să ascultăm buletinul meteorologic. după ce au cerut voie de la părinţi. Daireyi para biriktirip alacak. a făcut un accident. Copilul îndată ce şi-a văzut mama. odada sürprizi denedi. Traduceţi următoarele propoziţii folosind gerunziile studiate: A) gerunziul –(y)a. -(y)üp S-a dus la concert după ce şi-a pus cravata. Citind mereu. a simţit frigul. arkadaşını gördü. A ieşit din cameră. Îndată ce a văzut afişul pentru concert. Borcunu ödemeden başka harcamalar yapma. A trăit fără să jignească (gücendirmek) pe cineva. odihnindu-se întruna pe drum. Szabo koşarak şampiyon oldu. acuma vorbeşte bine limba turcă. Dersi iyi öğrenmeden okula gitmez.-(y)ince. -(y)ip. S-au aşezat la masă. İnsanlar konuşa konuşa anlaşırlar. Işığı yakınca. a cumpărat bilete. E) gerunziul –madan. După ce a plouat. (y)e Studenţii tot vorbind au ajuns (varmak) la facultate Jucătorii râzând-glumind au ieşit de pe stadion. Tren istasyona yaklaşınca. Öğrenciler hocalarını ayağa kalkıp selâmladılar. Cântăreaţa a cântat fără să se uite pe note. Arkadaşlarıyla görüşüp anlaştılar. -(y)ünce. 4. Gece odanı havalandırmadan yatma. Gün kararınca. Şoferul îndată ce a încercat să depăşească (sollamak).

onun yatağını çevirse. kol kemikleri ve ayak kemikleri. Ne var. değiştirse de ayaklarım yolunu? Gözümün önündedir. kaburgalar. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următoarea poezie: AKARSU Görünce bir kuvvetin bükülmeyen kolunu. İnsan vücudunda önce şunları ayırt ederiz: kafa. Fakat biz nasıl nefes alırız? Nefes alınız da kendi kendinizi deneyiniz. salkımların hevengi… Bunlar sizin duygunuz. Turistul când mergea spre muzeu. a văzut un magazin cu ar-tizanat. Eğer hafifçe sıvazlarsak. kürek kemikleri. göğüs kemiği. Când vorbesc cu tata. NEFES ALMA Bir insan. yaprakların. Biz hava teneffüs ederiz. Kaslara adale de derler. çeneler. sunt foarte atent. bir akarsuyum ki. Când lucrez nu mă uit la televizor. İskeletin başlıca kemikleri şunlardır: kafatası kemikleri. Ovalarda. Biz havayı göğüse çekeriz ve sonra dışarıya çıkarırız. Doctorul când consultă. omurga kemikleri. gövde ve iki çift üye ki. İnsan bütün ömrünce böyle nefes alır. 5. akarsuların. se uită la aparat. leğen kemikleri. İnsan vücudunun kemikleri iskeleti teşkil ederler. derinin altında kasların ve kemiklerin bulunduğunu duyarız. değişmeyen hedefim.F) getrunziul –ken Când mergeam pe strada. hep o sonsuz emeller… Gönlüme dokunmadı. Yatıyor can evimde. Kaslar kemiklere bağlıdır ve beraberce insan vücudunu harekete getirirler. boyun. kırılsa da sedefim. sizin düşüncenizdir! Geçtiği yerler. yemeden 20-30 gün ve hatta daha fazla bile yaşayabilir. fakat havasız beş dakika bile yaşayamaz. Ben. Havayı içeri çektiğimiz zaman o nereden geçer? 139 . Yine. göğsümü yırtan eller! İncimi kaybetmedim. üst üyeler veya kollar ve alt üyeler veya ayaklar. Susuz da birkaç gün yaşayabilir. Vücut deri ile kaplıdır. tek hedefi denizdir! Faruk Nafiz ÇAMLIBEL TEXTE SUPLİMENTARE EK METİNLER İNSANIN VÜCUDU Her bir insan vücudunun yapılışını tanımalıdır. bellerde bin türlü şekle girse. ondaki tatlı rengi Yaratan. am întâlnit un coleg. Onlara halk dili ile et deriz.

sınıf IV. Alanya. Dişlerimizin yardımı ile bir ekmek parçası ısırırız. hava burundan geçerken ısınır. Rahat çalışabildik. Ankara yaz aylarında hiç bu kadar serin geçmedi. Biz onu çiğnemekte iken. Barsak 9-10 metre kadar uzunlukta bir borudur.Peki. Boynunuzu sıvazlayınız. BESİNLER.1991) İKLİM DENGESİ Nesil: . Akciğerlerde hava değiştirilir. bronşlar. Kendisi kıvrık olup son tarafı kalındır. Yaş dilimiz. Bu epeyce geniş bir borudur. Allah’tan. Esen Hanım:. Esen Hanım: . Avrupa’da da iklim dengesi kalmamış. yemişler ve bitkilerden alınan bütün besinler. Nesil: . yaz geldi geleli hiçbir yere gitmediniz. Sert bir boru duyarsınız. Mide bir torbaya benzer. barsağın kalın tarafına geçer ve vücudumuzdan dışarı çıkarılır. Oralarda sıcaklık 35-40 derecenin altına hiç düşmedi. Nesil: . Fakat. Önce hava buruna girer. o çiğnenmiş ve yumu şamış ekmek parçasını kolayca yutabiliriz.Ama ablacığım.yemek borusu denilen bir borudan geçerek mideye varır. süt. bitkisel besinlerdir. Besinler vücudumuzun içinde epeyi uzun bir yol yaparlar. Soluma borusundan. Çok çalıştınız. (TÜRK DİLİ. Bunlar gögüs kafesinde bulunurlar ve onu hemen hemen doldururlar. sütü ve yumurtayı hayvanlardan alırız. Besleyici maddeler barsağın duvarından kana geçerler. sağanak yağışlı.Bu yaz tatile çıkacak zamanım yok. ekmeği dişlerin arasına götürür ve ekmeği çiğneriz. bu yaz sıcak yüzü görmedik. Bir hamur haline girerek daha ileri. Ağustos ayının ortasındayız. barsakta bütün yemek besleyici maddeye değişmez. Midede bulunan bir takım eritici maddeler etkisiyle. O soluma borusudur. İki gün önce yazdı ve hava sıcaklığı 41 dereceydi. ekmeği yumuşatır. Antalya gibi güney kıyılarımızda bulunan bütün şehirler çok sıcak. Nesil: .Güney kıyılarımız kasımda da sıcak.Dinle bak. Şimdi o. yumurta ve onlardan yapılan ürünler hayvansal besinlerdir.Ablacığım. Besinler türlü türlüdür. soluma borusu ve burun yoluyle dışarı çıkarılır. çünkü boğazımız çabuk soğuk alabilir. Bükreş. İnsanın iki akciğeri vardır: sağ ve sol ciğerleri. bu yıl hiç tatil yapmayı düşünmüyor musunuz? Esen Hanım: . Bereket. Sebzeleri ve meyveleri bitkilerden alırız. Eti. televizyon hava raporunu veriyor. Soğuk havayı ağızdan çekmek iyi değildir. SİNDİRİM ORGANLARI Bir günde birkaç kere yemek yeriz. Esen Hanım: . Bundan başka. yani ince barsaklara geçer. İklim dengesi iyice kayboldu. Bu gün iyi geçti. Dün yağmur yağdı. Barsağın ince tarafına iki organ özsuyunu akıtır. Ne giyeceğimizi şaşırdık. Yarın hava gök gürleyişli. Besleyici maddeye değişmeden kalan kısmı daha ileri. Nesilciğim. diyorlar. Et. Artık. yemeği besleyici maddelere çevirirler. Ekmek. Havada bulunan toz bu dericiğe ve burun içinde bulunan küçük kıllara yapışır. Bu yaz işler çok yoğun oldu. orada ekmek büyük değişikliğe uğrar. karaciğer ve pankreastan gelen özsular. Kan da.Doğru. Ama kışın yıllık iznimi alıp. Bu havalara bir şeyler oldu. Bu organlar karaciğer ve pankreastır. 140 . Ama iç Anadolu Bölgesi’nde iklim dengesi kalmadı. tatile çıksam iyi olacak. hava bronşlar yolu yolu ile akciğerlere geçer. sebzeler. barsağın kendisinden. bu besleyici maddeleri vücudun her tarafına taşır. Değişen hava da. havalar serin geçti. böylece burun içinde hava temizlenir. Barsağın ince tarafında.Haklısın. Burundan hava soluma borusuna geçer. tatil yapmadınız. Besinin vücut içindeki değişmelerine yardım eden organlara sindirim organları denir. Burnun içi ıslak ve gayet ince bir dericik ile kaplıdır. ağızda durmadan hasıl olan tükürük. Yarın yine yağmur yağacak.

O zamanlar Myra çok önemli bir kentmiş. “Beşinci Frank” Esen Hanım: .Burası çok güzel bir yer. Cengiz Bey: . (Mehmet Hengirmen. Kış sporlarını ihmal ediyoruz. Erksin Hanım:. burada olsalardı sorardık. Erksin Hanım:. böyle doğa güzellikleriyle kaynaşmış tarihi eserleri her yerde göremez. Gazetelere bakar. Hayyam’ın şu dörtlüğünü çok severim: 141 . İznimizi hep yaz aylarında kullanıyoruz. sonra çeker gider. Bu tiyatroyu da Likyalılar yapmış. Değişen sadece kostümler ve isimlerdir.Kim yazmış? Erksin Hanım:. Cengiz Bey: . Esen Hanım: . Bütün oyunları görmedim.Yazar Friedrich Dürrenmatt.Nesil: . Bence Myra çok önemli bir yer. yürüyün! Bugün çok yorulduk.2.Şimdi burada ayak üstü karar veremeyeceğiz.Biz de her gün televizyonda film seyrediyoruz. Esin Hanım: . s.Mutlaka bir yere gideceksek sinemaya gidelim. Burada eskiden Likyalılar yaşarmış. Emin Bey: .Ben “Mine’yi gördüm. Likyalılar ne zaman yaşamış? Emin Bey: . Ne iyi ettik de geldik. Esen Hanım: . TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ.Myra hakkında bilgin var mı? Emin Bey: .Ama Akün sineması’nda çok güzel bir film var.127) ANTİK TİYATRODA Esen Hanım: .Devlet Tiyatrolarında ne oynuyor? İsterseniz şöyle bir bakalım. Nikolas Myra’da piskopos olmuş. Myra Noel Baba’nın kenti olduğu için de çok ünlü.Dünya tiyatro sahnesine benzer. binlerce seyirci bunları izlemiştir.Myra üzerine bir şeyler okudum.St. Nikolas’ın öteki adı Noel Baba değil mi? Emin Bey: . Cengiz Bey: . S. Çok güzel bir oyunmuş.Galiba sen bütün oyunları gördüğün için tiyatroya gitmek istemiyorsun. Neydi adı. Cengiz Bey: . yüzyılda Myra kentini kurmuşlar. Ama pek iyi değil. Hiçbir yere gidemeyiz. Altındağ tiyatrosunda da “Karacaoğlan” oynuyor. bir karara varırız. İşte.Bu gün tiyatroya gidelim mi? Erksin Hanım:.Evet. Necati Cumalı yazmış.Ö. Emin Bey: .Bursa’ya gitmeyi düşünüyorum.Ben onu da gördüm. Esen Hanım: .M. Oradan da Uludağ’a geçerim.Likyalılar neden ölülerini kaya mezarların içine gömüyorlarmış? Emin Bey: . Bugünlerde pek iyi tiyatro oyunu yok. Myra ile Limyra arasında gemi seferleri yapılıyormuş ( se faceau). Esen Hanım: . Esen Hanım: .Kim bilir burada kimler yaşamıştır? Şu tiyatroda yüzlerce oyun oynanmış. oyununu oynar.İnsan her yerde denize girebilir. Esen Hanım: .Bilmem ki. Esen Hanım: . Pek o kadar da güzel değil. Erksin Hanım:. Eve gidelim.Nereye gitmeyi düşünüyorsunuz? Esen Hanım: . yüzyılda St.Öyle deme Cengiz. Erksin Hanım:. evet. Birkaç gün Birsenler’de kalırım. BUGÜN NEREYE GİDELİM? Esen Hanım: . Birsen ile Haşim’i özledim.Şaka yapma. M. hatırladım.Haydi.V. Ayrıca Büyük Tiyatro’da bir oyun daha var. Hele Ceren burnumda tütüyor. Cengiz Bey: . Ama. IV. Likyalılar ölülerini kayaların içine oydukları mezarlara gömerlermiş. Milyonlarca insan gelir.Doğrusunu istersen öyle. Büyük Tiyatro’da çok güzel oyunlar var. bu karşıda tiyatronun üzerinde kayalar içine oyulmuş mezarların hepsi Likyalılar’a ait.Yeni Sahne’de “Mine”. Orhan Asena’nın yazdığı “Hurrem Sultan“ çok güzelmiş. ama iyi olanlarını gördüm. Bu kış Uludağ’da bir hoca tutup kayak kaymayı öğrenmek istiyorum. Biraz fazla abartmışlar. Sinemayı unuttuk bile.Dinçer Sümer’in yazdığı “”Karacaoğlan” oldukça iyiymiş.

Hıristiyan. Herkes dinini iyi tanısaydı. dilinden kimsenin zarar görmediği insandır. biz de hemen felsefeye başladık. En iyi dinin kendi dini olduğuna inanır.Salonda binlerce kişi var. Mevlâna Müslümanlığ’ı en doğru şekilde anlayan ve anlatabilen büyük bir düşünürdür.Doğru. Peygamber efendimize “Müslüman kimdir?” diye sormuşlar. 3. yıldızların hareketlerini bilmesi onun bilimde çok ileri olduğunu gösteriyor. Sıcak fena bastırdı. din yüzünden çıkan bunca savaşların hiç biri olmazdı. zerreler yani atomlar her şey.Semazenler’in bu şekilde dönüşlerinin bir anlamı var mı? Tayfun Bey: . Emin Bey: . Tayfun Bey: . 142 . Mevlâna ile aynı yüzyılda yaşamış. gezegenler.Mevlâna’ya göre de din . felsefesini iki mısrada özetlemiş: “Yaratılmışı hoş gördük Yaratandan ötürü” Tayfun Bey: . Uzun söze gerek yok. Semazenler de dönerek evrendeki bu genel kanunu dile getiriyorlar.” diye cevap vermiş.Zaten Müslüman olmanın bir şartı da Allah’ın peygamberlerine ve kitaplarına inanmaktır. onun yarattıklarını da sever. Bunun da anlamı Hak’tan aldığını halka vermektir. TülâyHanım: . Hümanisttir.Yunus Emre de bu konuda aynen Mevlâna gibi düşünüyor.2) MEVLÂNA’NIN FELSEFESİ Tayfun Bey: . bütün insanları sever. Bakın. yine gel. Sahneye çıkıyoruz birer ikişer Bitti mi oyun. Bizim dergâhımız ümitsizlik dergâhı değildir. Semazenlerin ellerinden biri yukarıya. s. Tülây Hanım: .Yunus Emre de yetmiş iki millete birlik ile bakmamız gerektiğini söyler.Bence Yunus Emre. Müslümanlığı da yanlış anlamışlardır. TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ. Geç kalmayalım. Ne yazık ki pekçok kimse kendi dininden olmayanlara kâfir der. Önemli olan iyi bir insan olmaktır. din. Ama kendi dinini iyi tanımaz. Ay. sandıktayız hepimiz. Tayfun Bey: . Ama Mevlâna dindar bir insan değil mi? Nasıl olur da kâfirleri. Tülây Hanım: . Nitekim Kuran’da da aynı şeyler söylenir. putperest ve Yahudi olsan da yine gel. (Mehmet Hengirmen.” Tülây Hanım: .Bence bu iki mısra yeterli.Bu güzellikler insanı hem şair. Tanrı’yı seven. Sabiilerin. ama her şey döner.Mevlâna’ya göre evrende her şey döner.Maalesef insanların çoğu dini de. Hırıstiyanların. Kuklacı felek usta. Tülây Hanım: . İkisi de aynı konuları işlemiş.Mevlâna bilim.Yunus Emre.Haklısın. sözü fazla uzatmadan gidelim. “Elinden. Bakara Süresi’nin altmış ikinci ayetinde Yahudiler’in. hem filozof yapar. Yüz kere tövbeni bozmuş olsan. beraberliğe çağıran şu dörtlüğü çok meşhurdur: “Gel gel. Tülây Hanım: . putperestleri dergâhına çağırır? Bu İslâmiyet’e aykırı değil midir? Tayfun Bey: .Bir hadisi hatırladım.Gerçekten çok güzel bir şiir. güneş. diğeri aşağıya doğru uzanır. Buradan da açıkça anlaşıldığı gibi önemli olan iyi insan olarak yararlı işler yapmaktır. TayfunBey: . Kâfir.” Esen Hanım: . iyi işler yapanların Tanrı katında mükâfatlarının olduğu yazılıdır. yıldızlar.insanları doğru yola getirmek için sadece bir vasıtadır. “Gerçekten bir kukla sahnesindeyiz. Onun bütün insanlara seslenen ve onları birliğe. felsefe alanlarında geniş bilgisi olan büyük bir şair ve düşünürdür. ne olursan ol yine gel.Günümüzden yedi yüzyıl önce (şimdi sekiz yüzyıl-müellifin notu) Mevlâna’nın atomların . kuklalar da biz. Tayfun Bey: . Tülây Hanım: . Müslüman veya Yahudi olmak önemli değildir.

dedi. Hepsini ayrı ayrı dinledi. bu dört adam da aynı şeyi söylüyor. İnepti. (Türk Atasözü) (Mehmet Hengimen.Tülây Hanım: . Kavga da bitti.. (Türk Atasözü) Dinini pula satan. dinden de olur. İstafil de Rumca üzüm demekti. 3. yumruk yumruğa dövüşüyorlardı. dört kişi arkadaş olmuş. Acem itiraz etti: Hayır. biraz insanî emeğe ihtiyacı olan birini ara.Unutmadık. 3 s. belki o yaşamaktan usanmış. Bu bir liranız. diye başladılar tartışmaya… Derken iş kavgaya döküldü. Muratlarınızı yerine getirir.98) İYİ İNSANLARA OLAN İHTİYAÇ Gözlerini aç ve biraz zamana. Kavganın sebebini sordu. Onun için sen de insanlığın hizmetine verebileceğin bir şeyin olup olmadığını araştır! Eğer beklemek ve denemek zorunda kaldığını görürsen. Bir liralık üzüm aldı. Tayfun Bey: . onu geleceğe bırakıp ihmal etme! Hayal kırıklığına uğrayacağından daha işe başlamadan emin ol ve buna kendini alıştır. engür alalım… Engür de Farsça üzüm demekti.TÜRKçE ÖĞRENİYORUZ. Yani Mevlâna’nın yaptığı gibi yaptık. TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ. insan denilen o paha biçilmeyen heyecan ve enerji kaynağının yapmaya muktedir olduğu şeyleri sayabilir? Her köşe ve bucakta ona ihtiyaç vardır. yok üzümdü. Sonunda anladı ki. Müziği. Albert SCHWEİTZER 143 . oradan geçiyordu. Gönlünüzü bana teslim edin. Kim. ne engür… Bize şu sıcakta istafil iyi gelir.s. Benim canım inep istiyor. dedi bu parayla inep alalım. tatmin edilmiş sayma! Eğer sen tam bir ruhla buna sarılırsan. Birisi bunların haline acıyarak bir lira verdi. İstafil alalım. seni bekleyen muhakkak biri vardır. dövüşmeyin… Ben bu bir lira ile hepinizin isteğini yerine getiririm. diyerek çarşıya koştu. istediğiniz şeylerin hepsini yapar. arkadaşlar. O bir ihtiyar veya bir çocuk olabilir. Semazenleri konuştügümuz yerden seyrettik. Güzel sözler: Her din öteki dinler kadar doğrudur. biraz arkadaşlığa. Bu parayla üzüm alalım. boş bir gecesini ona verecek veya onun için koşacak gönüllülere ihtiyacı vardır. Sen onlara bir şey olabilirsin. Arapça üzüm demekti.Biz konuşmaya daldık. semazenleri unuttuk. İçlerinden Arap olan: Arkadaşlar. Belki de iyi bir işin. puldan da.96) İSTEKLER BİR DİLLER AYRI Dört ayrı milletten. kırılmış biridir veya bir kötürümdür veya hayatında hiçbir başarı gösterememiş olan bir talih-sizdir. engürdü. bul! Yahut insanlık yararına yapabileceğin bir iş araştır ve yap! Belki o yalnız kalmış biridir.. istafildi. (Burton) Dinsizin hakkından imansız gelir. dansı ve düşünceyi birleştirdik. biraz dostluğa. Parayı aldı: Susun. dövüş de… Dört adam şaşakaldılar… (Mehmet Hengirmen. Paraları yoktu.O sırada bilgin. yani üzüm istiyor. Rum olanı dedi ki: Hayır. biraz sempatiye. Kendini insanlara insan olarak teslim etmedikçe. Sonunda Türk dayanamadı: Ben sizin istediklerinizin hiçbirini istemiyorum. Bu arada da düşüncelerimizi belirttik. önlerine koydu. dedi. ne inep. seyahat ediyorlardı. Müziği dinledik. kadri yüce bir kişi. göreceksin ki. İnep.

Cazurile...………………………………………………………. Cazul acuzativ …………….…. Evi. 27 Lecţia 9 Kıyıda. Cazul genitiv. Predicatul nominal la timpul trecut determinat …………………………………... Pedicatul nominal la cazul locativ.. Numerale nehotărâte.... Numeralul cardinal.. Cazul nominativ. Predicatul nominal..……………………………………………….8 Lecţia 4 Ne Var? NeYok? KimVar? KimYok? Cuvintele var şi yok …………………………………………………………………………..... Predicatul nominal la cazul genitiv . Adın Ne? Armonia sunetelor.……………… 16 Recapitulare I ………………………………………………………………………………………….. CUPRİNS pag.……………………………………….13 Lecţia 5 Pluralul.…… 20 Lecţia 7 Proje Enstitüsü’nde..... Babadan İzin Aldınız mı? Cazul ablativ…. 34 Recapitulare II ………………………………………………......…………………………………….………………………………………4 Lecţia 3 Ce este? Cine este? Armonia consonantică. Kaç Kitap Var? ……………………………………………………. Evden... 41 Lecţia 13 Nerede Yaşıyorsun? Sonorizarea unor consoane la declinare. 19 Lecţia 6 Ne Yapıyor? Sever Türk Dilini Öğreniyor. Timpul prezent al predicatului nominal …………………………………………………. Lecţia 1 Alfabetul limbii turce …………………………………………………………………....……. Formule de salut. 39 Lecţia 12 Nerede? Cazul locativ.... Bu Nedir? Bu Kimdir?…………………………………..………. persoana a III-a. Accentul...…………………………………………………... Eve.2 Lecţia 2 Accentul circumflex. Predicatul nominal la timpul prezent.. Armonia vocalică labială…. Timpul prezent ……………………. 144 .31 Lecţia 10 Ev.. Evde...………………………. 24 Lecţia 8 Bu Gün Ne yaptınız? Timpul trecut determinat ……………………………………. Evin... 37 Lecţia 11 Nereye Gidiyorsun? Cazul dativ. Armonia vocalică palatală...

53 Lecţia 16 Danışma Bürosunda..……....…. 76 Lecţia 23 Pasaportlarınızı Verin...… 55 Lecţia 17 Ayşe Hanımla Mehmet Bey Operaya Gidecekler.............. Sufixele apartenenţei …………………………………….. 129 Ledcţia 35 Atasözleri. -(y)ünce …………..133 Recapitulare VII …………………………………….Gerunziul în –(y)ıp..50 Recapitulare III………………………………………………………………………………………...………………….... Gerunziul în –(y)a.. Timpul viitor categoric ……………...... Conjuncţiile ne ….…. Postpoziţia ara... 67 Recapitulare IV ……………………………………………………………………………………….... Postpoziţia doğru .. 64 Lecţia Yolda.……. 73 Lecţia 22 İyi Yolculuklar.……………………………………………………. Predicatul nominal la timpul trecut nedeterminat . -meden. Gerunzil în –(y)ınca... -in. Postpoziţia dış. Otelde. Numerale ordinale..…………………………. ya … Operaţiuni aritmetice de bază ……………… ……………………………………….. -un... ... -(y)üp.…………………………….…. Aoristul (Timpul prezent-viitorul.. 45 Lecţia14 Neyle? Neyle Geldin? Postpoziţia ile ………………………………………………….. …………………………………………… 96 Lecţia 28 Hazırelbise Mağazasında. 88 Recapitulare V ………………………………………………………………………………….…………….………………………….…………………………………………………138 Texte suplimentare ……………………………………………………………………………………..... 83 Lecţia 25 İonescu Ailesi İstanbul’da .. Gerunziul în –(y)arak. Gerunziul în -ın. Gerunziul în -ken. 105 Lecţia 30 Pazarda.. -(y)up. 92 Lecţia 27 Romanya’da Hangi Dersler Okunuyor? Postpozitie (Continuare 2) Postpoziţia yan. ...... 91 Lecţia 26 Saat Kaç? Sabahleyin. Lütfen . 79 Lecţia 24 Bükreş Gezisi Forma posibilitativă şi imposibilitativă a verbului ……………………….... Postpoziţia karşı. İmperativul ……………………………………………………………….…………. hem …. 61 Lecţia 19 Bavul Hazırlamak Zor İş Değil.. Fikriyeciğim! Adverbul ………………………………………………….…….... Postpoziţia üst... Postpoziţie (Continuare 1) Postpoziţia kadar.. Sufixul –sız ………….Timpul trecut nedeterminat …………………………………… 101 Lecţia 29 Marangoz.. 71 Lecţia 21 Hava Nasıl? Timpul prezent-viitor (Continuare ) …………………………………………. ya …... 140 145 .. -(y)ip. hem …. 115 Lecţia 31 Metin Ne Olacak? Modul conjunctiv …………………………………………………….. Postpoziţia ön. -(y)unca.formarea)………………………………………. (y)e...…. 47 Lecţia 15 Eda ile Metin Okula Gidiyorlar. Gradele de comparaţie ale adjectivelor ………………. 117 Lecţia 32 İstasyonda. Participiul ………………………………………………………………….... Postpoziţia alt ….… 58 Lecţia 18 Kahvaltı. Postpoziţia arka.. (y)erek …..... Postpoziţia beri. Declinarea pronumelor personale . .……………………………………………………. şi maksızın…………………………………………………………......…110 Recapitulare VI …………………………………………………………………………………….. -(y)ince. Gerunziul în madan . Postpoziţia iç .…… 126 Lecţia 34 Satranç... Sufixul -lı.. Modul condiţional-optativ…………………………………………………… 122 Lecţia 33 Kaza.......…. ne … . .. Pospoziţia başka..

199 Sunulan ders kitabı Türk dilinin gramerinin tamamını kapsamamaktadır. Onlara bu alanda başarılar dilerim. 146 . Ümit ederim. başka türkologlar bu ders kitabının çok daha üstününü ve tama- mını gerçekleştirirler.