You are on page 1of 159

1

Οδυσσέας Γκιλής
Επιμελεια

ΚΟΡΑΗΣ

Βιβλιογραφική επισκόπηση

Θεσσαλονίκη 2017
2
3

Κοραής, εξώφυλλα βιβλίων.
4
5
6
7

Περιεχόμενα

Κοραής, εξώφυλλα βιβλίων. ..................................................................................................... 3
Αδαμάντιος Κοραής .................................................................................................................. 8
Έργα ......................................................................................................................................... 21
ΑποσπΆσματα από βιβλία του ΚΟΡΑΗ και για τον ΚΟΡΑΗ .................................................... 31
Κοραής Βιβλιογραφία ............................................................................................................. 87
Biblionet ................................................................................................................................ 106
ΕΚΕΒΙ. Βιογραφικό Σημείωμα. ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ (1748-1833). ................................... 109
Κοραής-Γλώσσα ..................................................................................................................... 112
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ............................................................................................................................. 159
8

Αδαμάντιος Κοραής - Βικιπαίδεια. Ο Αδαμάντιος Κοραής (Σμύρνη, 27
Απριλίου 1748 – Παρίσι, 6 Απριλίου 1833), ήταν Έλληνας φιλόλογος με
βαθιά γνώση του ελληνικού πολιτισμού. Ο Κοραής είναι ένας από τους
σημαντικότερους εκπροσώπους του νεοελληνικού διαφωτισμού και
μνημονεύεται, ανάμεσα σε άλλα, ως πρωτοπόρος στην έκδοση έργων
αρχαίας ελληνικής γραμματείας, αλλά και για τις γλωσσικές του απόψεις
στην υποστήριξη της καθαρεύουσας, σε μια μετριοπαθή όμως μορφή της,
με σκοπό την εκκαθάριση ...

Αδαμάντιος Κοραής

Από τη Βικιπαίδεια. Ο Αδαμάντιος Κοραής (Σμύρνη, 27 Απριλίου 1748
– Παρίσι, 6 Απριλίου 1833), ήταν Έλληνας φιλόλογος με βαθιά γνώση του
ελληνικού πολιτισμού. Ο Κοραής είναι ένας από τους σημαντικότερους
εκπροσώπους του νεοελληνικού διαφωτισμού και μνημονεύεται, ανάμεσα
σε άλλα, ως πρωτοπόρος στην έκδοση έργων αρχαίας ελληνικής
γραμματείας, αλλά και για τις γλωσσικές του απόψεις στην υποστήριξη
της καθαρεύουσας, σε μια μετριοπαθή όμως μορφή της, με σκοπό την
εκκαθάριση των πλείστων ξένων λέξεων που υπήρχαν στη γλώσσα του
λαού.
Πίνακας περιεχομένων
1 Καταγωγή
1.1 Στο Άμστερνταμ
1.2 Στη Σμύρνη
1.3 Στο Μονπελιέ
1.4 Στο Παρίσι
2 Πνευματική δραστηριότητα
2.1 Τα πρώτα έργα
2.2 Φιλολογικό έργο
2.2.1 Προϋποθέσεις
2.2.2 Το έργο του
2.3 Θεολογικό έργο
3 Απόψεις για την Ορθόδοξη Εκκλησία
9

4 Απόψεις για την εκπαίδευση
4.1 Απόψεις για τη γλώσσα
4.1.1 Η γλώσσα του Κοραή
5 Τελευταία χρόνια
5.1 Η θέση του για τη Γαλλική Επανάσταση
5.2 Η θέση του για την Ελληνική Επανάσταση
5.3 Η θέση του για τον Καποδίστρια
6 Θάνατος
7 Κριτική που του ασκήθηκε
8 Άλλες πληροφορίες
9 Έργα
10 Σημειώσεις
11 Παραπομπές
12 Πηγές
13 Προτεινόμενη βιβλιογραφία
14 Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Καταγωγή
Ο Αδαμάντιος Κοραής γεννήθηκε στη Σμύρνη στις 27 Απριλίου 1748.
Πατέρας του ήταν ο Ιωάννης Κοραής, καταγόμενος από τη Χίο.
Ορφάνεψε σε μικρή ηλικία ο πατέρας του Αδαμάντιου και στράφηκε νωρίς
στο εμπόριο. Στην ελληνική κοινότητα της Σμύρνης εκλεγόταν συχνά
δημογέροντας ή επίτροπος των ιδρυμάτων της κοινότητας και του
Μετοχίου του Παναγίου Τάφου στη Σμύρνη.[1] Χρημάτισε πρόεδρος του
συστήματος των Χιωτών της πόλης. Μητέρα του ήταν η Θωμαΐδα Ρυσίου.
Στις οικογένειες και των δύο γονέων του υπήρχαν λόγιοι: Από την πλευρά
του πατέρα του, μακρινός πρόγονος ήταν ο ιατροφιλόσοφος Αντώνιος
Κοραής, αδελφός του πατέρα του, υπήρχε επίσης ο Σωφρόνιος
Βελιγραδίου, και εξάδελφός του πατέρα του, αλλά και ο ιερομόναχος
Κύριλλος, δάσκαλος στη Χίο.[2] Από την πλευρά του πατέρα του
προερχόταν κι ο γενναίος ναυτικός Ιππότης Κωνσταντίνος Κοραής (;-
1754).[3] Άπό τη μεριά της μητέρας του προερχόταν ο παππούς της
Αδαμάντιος Ρύσιος, σημαντικός λόγιος της εποχής του, ο οποίος
10

πεθαίνοντας μόλις ένα χρόνο πριν τη γέννηση του Αδαμαντίου, του
κληροδότησε τη βιβλιοθήκη του. Ο Αδαμάντιος Κοραής ήταν το πρώτο
από τα οκτώ παιδιά της οικογένειάς του: ωστόσο επέζησε μόνο ένας
αδελφός ονόματι Ανδρέας.[4] Διδάχθηκε από κάποιον Εβραίο την εβραϊκή
γλώσσα, κι από τον Ολλανδό πάστορα του ολλανδικού προξενείου της
Σμύρνης, Berhard Keun, λατινικά.[α] Τα πρώτα του γράμματα τα διδάχθηκε
στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, όπου δίδασκε ο Ιερόθεος
Δενδρινός.[6]
Στο Άμστερνταμ
Επιθυμία της οικογένειάς του όμως ήταν να ασχοληθεί με το εμπόριο, γι'
αυτό και το 1771 κατέληξαν στη συμβιβαστική λύση να μεταβεί στο
Άμστερνταμ,[β] όπου, παράλληλα με τις οικογενειακές επιχειρήσεις, θα
μπορούσε να διευρύνει τους ορίζοντές του και να αποκτήσει την
καλλιέργεια που επιθυμούσε. Στην πραγματικότητα, εγκαθίσταται ως
αντιπρόσωπος μιας εταιρείας, μιας συντροφίας, με έδρα τη Σμύρνη.[γ]
Εκείνο που χαρακτηρίζει την παραμονή του εκεί είναι «το πολύπλευρο των
δραστηριοτήτων του» και το ραγδαίο της μεταστροφής του μέσα σε λίγους
μήνες.[9] Έτσι μαθαίνει γλώσσες, (ολλανδικά, εβραϊκά, ισπανικά) και
μουσική (κιθάρα), μα και θετικές επιστήμες (γεωμετρία).[10] Παράλληλα
σταθεροποιεί και διευρύνει την αρχαιομάθειά του.[11] Γνωρίζει μια
Λουθηρανή κοπέλα και δρομολογεί γάμο μαζί της, όμως ο θάνατός της
μετά από σύντομη ασθένεια ανατρέπει την προοπτική του γάμου.[12] Οι
εμπορικές του ενασχολήσεις επικεντρώνονται σε μεταπρατικές
δραστηριότητες. Επιχειρώντας όμως, στη συνέχεια, να ασκήσει με νέους
όρους το εμπόριο, δηλαδή να παρακάμψει τους μεσάζοντες, επενδύοντας
μέρος του κεφαλαίου της επιχείρησης σε βιοτεχνία η οποία ό,τι παρήγαγε
θα το εμπορευόταν και η ίδια, και ταυτόχρονα, να επεκταθεί και στον
τομέα του θαλάσσιου εμπορίου, αποτυγχάνει. Η αδυναμία συντονισμού
της επιχειρηματικής στρατηγικής και της στρατηγικής των κεφαλαίων
οδήγησε σε αποσύνθεση της επιχείρησης.[13] Tο 1777 εγκατέλειψε το
Άμστερνταμ και επέστρεψε στη Σμύρνη.
Στη Σμύρνη
Στη Σμύρνη έφθασε την άνοιξη του 1779.[δ] Λίγο καιρό πριν από την άφιξή
του η πατρική του οικία είχε καταστραφεί από πυρκαγιά, που είχε κάψει
μεγάλο μέρος της πόλης. Έτσι, θα αναγκαστούν οικογενειακώς να
μετοικήσουν σε άλλη συνοικία.[15] Όταν επιστρέψει στη Σμύρνη, θα
δουλέψει ως γραμματέας του επιτρόπου πατέρα του και των άλλων
επιτρόπων στο εκεί Μετόχι του Παναγίου Τάφου.[16]
11

Στο Μονπελιέ
Φεύγει πάλι, το 1782, για ιατρικές σπουδές στο Μονπελιέ της Γαλλίας.[ε]
Χάρη στην οικονομική ενίσχυση του Μακάριου Νοταρά ολοκληρώνει τις
σπουδές του.[18] Το 1786 δημοσιεύει την διπλωματική του εργασία στη
λατινική γλώσσα με τίτλο Pyretologiae Synopsis αλλά και τη σύντομη
διδακτορική διατριβή του, Medicus Hippocraticus (1787).[19]
Στο Παρίσι
Με το πτυχίο της Ιατρικής από το Μονπελιέ είχε αποφασίσει οριστικά να
μην εξασκήσει το επάγγελμα του γιατρού, αλλά να ζήσει στο Παρίσι,
ενασχολούμενος με τις φιλολογικές επιστήμες. Η άφιξή του στο Παρίσι
συνέπεσε με τις παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης. Αρνήθηκε κάθε
βοήθεια από φίλους και επιδόθηκε σε μεταφράσεις ιατρικών έργων
εκλαϊκευμένου χαρακτήρα καθώς και αντιγραφές κειμένων από
παρισινούς κώδικες, κατά παραγγελία τρίτων.[20] Διέμενε αρχικά στην
οικία του φίλου του Clavier, ενώ αργότερα, στα 1793 και 1795 στην
εξοχική έπαυλη του φίλου του στην κωμόπολη Nozaye.[21]
Πνευματική δραστηριότητα
Τα πρώτα έργα

Το 1783 πέθανε ο πατέρας του και τ 1784 η μητέρα του. Από τότε ο
Κοραής άρχισε να αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες. Για
βιοποριστικούς λόγους έκανε μεταφράσεις στα γαλλικά από γερμανικά και
αγγλικά βιβλία, όπως η Κατήχησις του Ρώσου μητροπολίτη Πλάτωνος και
η Κλινικὴ Ἰατρική του Γερμανού ιατροφιλοσόφου Selle. Το 1788, έχοντας
ολοκληρώσει τις σπουδές του, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι με σκοπό να
ασχοληθεί αποκλειστικά με τα γράμματα και την εθνική αφύπνιση. Ενώ
δέχθηκε την γαλλική υπηκοότητα, η συνείδησή του παρέμεινε καθαρά
ελληνική. Στο Παρίσι συνέχισε να κάνει μεταφράσεις ιατρικών κυρίως
βιβλίων στα γαλλικά και ταυτόχρονα άρχισε να συγγράφει κείμενα
σχετικά με την κατάσταση του ελληνισμού: με το κείμενό του Ἀδελφικὴ
Διδασκαλία αντιτάχθηκε στις συντηρητικές θέσεις της Πατρικῆς
Διδασκαλίας, η οποία αντιδρούσε στον Διαφωτισμό και την πνευματική
πρόοδο και υποστήριζε την οθωμανική κυριαρχία. Με τα ποιήματα ᾎσμα
Πολεμιστήριον και Σάλπισμα Πολεμιστήριον προσπάθησε να τονώσει τις
ελπίδες των Ελλήνων για απελευθέρωση και να ενισχύσει την αγωνιστική
διάθεση, σε μια περίοδο κατά την οποία η εκστρατεία του Ναπολέοντα
στην Αίγυπτο δημιουργούσε προσδοκίες για ενδεχόμενη βοήθεια των
12

Γάλλων προς τους Έλληνες. Αποτέλεσμα αυτών των προσδοκιών ήταν και
το κείμενό του Ὑπόμνημα περὶ τῆς παρούσης καταστάσεως τῆς Ἑλλάδος.
Επίσης, αντιδρώντας στην "Πατρική Διδασκαλία" του Πατριάρχη
Ιεροσολύμων που καλούσε τους ορθόδοξους πιστούς να μην στηρίξουν
τους "άθεους Γάλλους" ενάντια στους Οθωμανούς, εξέδωσε την
"Αδελφική Διδασκαλία", στηλιτεύοντας τις θέσεις του συγγραφέα,
αμφισβητώντας οτι ο Πατριάρχης μπορεί να'ναι ο συντάκτης ενός τόσο
"φιλότουρκου κειμένου" και απορρίπτοντας τη νομιμότητα της
Οθωμανικής τυρρανίας πάνω στους Γραικούς.
Φιλολογικό έργο
Ο Κοραής εξέδωσε 66 τόμους βιβλίων. Από αυτούς οι 17 αποτελούν την
«Ελληνική Βιβλιοθήκη» και οι 9 τα «Πάρεργα της Ελληνικής
Βιβλιοθήκης».
Προϋποθέσεις
Η καλλιέργεια των φιλολογικών ροπών του επηρεάζεται από πολλούς
παράγοντες: από το λόγιο-οικογενειακό του περιβάλλον και κυρίως τη
βιβλιοθήκη του Διαμαντή Ρύσιου, τις λιγοστές γραμματικές γνώσεις που
έλαβε από την Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, τη βιβλιοθήκη του
Ολλανδού πάστορα που του μαθαίνει λατινικά με την πληθώρα των
Λατίνων κλασικών και την ξενόγλωσση βιβλιογραφία που περιέχει, καθώς
και από τη συνάντησή του στο Άμστερνταμ με τον Καλβινιστή Αδριανό
Βύρτο και τη λογία σύζυγό του. Στο Μονπελιέ οι σπουδές της ιατρικής τον
φέρνουν πιο κοντά στους αρχαίους Έλληνες ιατρούς και δι' αυτών στους
αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Η επαφή του με τον Γάλλο ελληνιστή Nτ'
Ανς ντε Βιλουαζόν είναι ένας ακόμα σταθμός στην καλλιέργεια και
εδραίωση των φιλολογικών του ενδιαφερόντων, αλλά και της φήμης του
Κοραή ως φιλολόγου. Οι δύο άνδρες αλληλογραφούν. Ο Κοραής
κοινοποιεί στον Βιλουαζόν δείγματα της κριτικής του δουλειάς (π.χ. κάνει
διορθώσεις σε Εμπεδοκλή και Σοφοκλή), ο Βιλουαζόν προσκαλεί τον
Κοραή στο Παρίσι προκειμένου να δουλέψει στη Βασιλική Βιβλιοθήκη ή
του αναθέτει αντιγραφικές εργασίες που ενισχύουν οικονομικά τον Χιώτη
λόγιο και τον φέρνει σε επαφή με άλλους λογίους και τις βιβλιοθήκες τους.
Επίσης, ο Βιλουαζόν προτείνει τον Κοραή για υποψήφιο κριτικό εκδότη
ολόκληρου του Ιπποκρατικού έργου για το Πανεπιστήμιο της
Οξφόρδης.[22] Βασικό στοιχείο της κοραϊκής αρχαιογνωσίας ήταν η
γλωσσομάθειά του: εννέα ξένες γλώσσες (λατινικά, ιταλικά, γαλλικά,
αγγλικά, ισπανικά, εβραϊκά, γερμανικά, ολλανδικά, τούρκικα). Πιο ειδικοί
λόγοι που ενίσχυσαν τη σχέση του με τη φιλολογία ήταν η φιλάσθενη
13

ιδιοσυγκρασία του, η κάπως προχωρημένη ηλικία του, η έλλειψη της
αναγκαίας για το ιατρικό επάγγελμα πρακτικής άσκησης και η στροφή σε
μεταφραστικές ενασχολήσεις για λόγους βιοπορισμού. Ακόμα, δέχεται
επιδράσεις από τις φιλελεύθερες ιδέες του Διαφωτισμού: με τα γραπτά του
μαχόταν υπέρ της πνευματικής αναγέννησης της Ελλάδας. Κύριο μέλημά
του ήταν η πνευματική ανάπτυξη του γένους, την οποία θεωρούσε
προϋπόθεση για την ελευθερία και την ανεξαρτησία. Στην ανανέωση της
παιδείας προσπάθησε να συμβάλει και σε πρακτικό επίπεδο με τις
φιλολογικές εκδόσεις αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων στη σειρά Ελληνική
Βιβλιοθήκη, αλλά και θεωρητικά, κυρίως στα προλεγόμενα που προέτασσε
στις εκδόσεις, τους Αυτοσχέδιους Στοχασμούς περί της ελληνικής παιδείας
και γλώσσης.[23]
Το έργο του
Η εκδοτική του δραστηριότητα ξεκίνησε το 1799, με τους Χαρακτῆρας του
Θεόφραστου. Την επόμενη χρονιά τύπωσε το Περὶ ἀνέμων, ὑδάτων καὶ
τόπων του Ἰπποκράτη, έκδοση που βραβεύτηκε το 1810,[24] και το 1804 τα
Αἰθιοπικά του Ἡλιοδώρου, η εισαγωγή του οποίου είναι η πρώτη ελληνική
πραγματεία για το λογοτεχνικό είδος του μυθιστορήματος.[25] Μετά το
1805 ενέταξε τις εκδόσεις του στη σειρά Ἑλληνικὴ Βιβλιοθήκη, η οποία
συνεχίστηκε έως το 1827, με τη χορηγία των αδερφών Ζωσιμά. Στην
Ἑλληνικὴν Βιβλιοθήκην εξέδωσε, μεταξύ άλλων, τους Βίους Παραλλήλους
του Πλουτάρχου, Λόγους του Ἰσοκράτη,[26] τις τέσσερις πρώτες ραψωδίες
της Ιλιάδας, Γαληνό, Στράβωνα, Μάρκο Αυρήλιο, τα Πολιτικά και τα
Ἠθικὰ Νικομάχεια του Ἀριστοτέλους, τα Ἀπομνημονεύματα του
Ξενοφώντα. Επίσης σχεδίαζε, αλλά ματαίωσε, την έκδοση της Ιστορίας
του Θουκυδίδου, των αρχαίων μυθογράφων[27] και του Ἡροδότου.[28]
Σημαντική είναι και η συμβολή του στο χώρο της επιγραφικής μέσα από
την έκδοση της Ὕλης Χιακῆς ἀρχαιολογίας, αφού διασώζει επιγραφές που
πια έχουν χαθεί, σχολιάζοντάς τες φιλολογικά και ιστορικά.[29] Οι εκδόσεις
του Κοραή και κυρίως οι πρόλογοί του δίνουν αφορμή για συζητήσεις
σχετικά με τη σύγχρονη Ελλάδα. Συνεργάστηκε με ξένους φιλολόγους, τον
Tomas Burgess και τον Robert Holmes. Ο πρώτος τον χαρακτήρισε
eruditissimum and sagacissimum και δημοσίευσε την πρώτη καθαρά
φιλολογική εργασία του Κοραή, Emandationes in Hippocratem στο
περιοδικό του Musei Oxoniensi Literarii cospectus et specimina, Oxonnii
MDCCXCII σ. 11-23.[30]
Θεολογικό έργο
14

Ο Αδαμάντιος Κοραής, καθότι πολυσχιδής προσωπικότητα, ασχολήθηκε
και με το θεολογικό κομμάτι της επιμόρφωσης των Ελλήνων. Ο ίδιος ήταν
συνειδητά ορθόδοξος χριστιανός,[ζ] αλλά πίστευε πως η ορθόδοξη
εκκλησία είχε αλλοιωθεί αρκετά σε σχέση με την αρχική πίστη των
αποστόλων, θεωρώντας ιδιαιτέρως υπεύθυνο για αυτό τον μοναχισμό,[31]
αλλά και την έλλειψη παιδείας που παρατηρούσε. Ήταν επικριτής της
θρησκευτικής δεισιδαιμονίας, της άγνοιας του κλήρου και εναντίον
πρακτικών όπως το Άγιο Φως. Ο ίδιος επεδίωκε ουσιαστικά μια
μεταρρύθμιση βασισμένη στην επιμόρφωση των υπόδουλων Ελλήνων,
εξού και ο θερμός χαιρετισμός του για τη λειτουργία της Αθωνιάδας
σχολής.[32] Η προσπάθεια της αναγέννησης αυτής θεωρείται πως είχε
επηρεασθεί αισθητά από το κίνημα του διαφωτισμού και τις βάσεις των
προτεσταντικών θεμελίων[33], χωρίς αυτό να σημαίνει πως εξαιρούσε από
την κριτική του και τις προτεσταντικές εκκλησίες.[34] Τελικά επεδίωξε μια
μεταρρύθμιση για την ορθόδοξη εκκλησία βασισμένη στο μεταφυσικό
οικοδόμημα του προτεσταντισμού, θεμέλια που σήμερα κάποιοι
υποστηρίζουν πως έχουν κατεδαφιστεί από τις σύγχρονες κοινωνικές και
θετικές επιστήμες.[35]
Ο Αδαμάντιος Κοραής στα θεολογικά θέματα συχνά παρότρυνε τους
ιερείς να αρχίσουν να κηρύττουν και να εξηγούν την Αγία Γραφή μέσα
στις εκκλησίες, για την οποία έλεγε ότι «ἂν καὶ εἶναι ἔργον αὐτοῦ τοῦ
Θεοῦ» έχει φθαρεί από την επίδραση της ανθρώπινης κακίας ώστε «ἡ
σημερινὴ θρησκεία δὲν εἶναι πλέον ἡ αὐτὴ καὶ ἀπαράλλακτος θρησκεία,
καθὼς ἐξῆλθεν ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ Ἰησοῦ». Ήταν θερμός υποστηρικτής της
διάδοσης της Αγίας Γραφής. Χαρακτηριστικό είναι πως σε γράμμα του
στον Μητροπολίτη Ιγνάτιο της Oυγγροβλαχίας, έγραφε «Μόνον τοῦ
Εὐαγγελίου ἡ διδαχὴ ἐμπορεῖ νὰ σώσῃ τὴν αὐτονομίαν τοῦ Γένους».[36]
Η γενική κατάπτωση στην οποία βρίσκονταν οι Έλληνες αναφορικά με την
χριστιανική πίστη τους και το γεγονός ότι τα κηρύγματα των ιεροκηρύκων
της εποχής αναφέρονταν μόνο σε ηθικά διδάγματα, παραλείποντας την
Ορθόδοξη δογματική διδασκαλία, υποκίνησε κληρικούς και άλλους
θρησκευόμενους της εποχής να εκδώσουν θρησκευτικά βιβλία με σκοπό
την κατήχηση των πιστών περί του δόγματος, της λατρείας και του
ήθους.[η] Σύμφωνα με τον μητροπολίτη Νεκτάριο Πενταπόλεως, «ἐντὸς τῆς
Ἑλληνικῆς Ὀρθοδοξίας ἡ πρώτη σημαντικὴ προσπάθεια εἰς τὸν τομέα αὐτόν
[δηλ. την κατήχηση του λαού] ὀφείλεται εἰς τὸν μεγάλον διδάσκαλον τοῦ
Γένους Ἀδαμάντιον Κοραῆν». Ο Κοραής καταπολέμησε την κοινή τότε
άποψη ότι η κατήχηση των Χριστιανών είναι περιττή και αναζήτησε
διαθέσιμα έργα Ορθόδοξης κατήχησης. Εντόπισε και θεώρησε ως
15

καλύτερο του είδους του την Ὀρθόδοξον διδασκαλίαν του μητροπολίτη
Μόσχας Πλάτωνα, ο οποίος το είχε συντάξει το 1765 κατόπιν αιτήματος
του Μεγάλου Δούκα και μετέπειτα Τσάρου της Ρωσίας Παύλου. Ο
Κοραής μετέφρασε το έργο αυτό από τη γερμανική έκδοση στα ελληνικά
και, αφού το εμπλούτισε με αγιογραφικές παραπομπές και άλλες
πρόσθετες σημειώσεις, το παρέδωσε για χρήση στον λαό το 1772.
Σύμφωνα με τον Νεκτάριο Πενταπόλεως, «αἱ πολλαὶ ὑποσημειώσεις,
ἅπασαι τοῦ Ἀδ. Κοραῆ, ἀποκαλύπτουσι τὴν βαθεῖαν γνῶσιν τῶν θεμάτων
τοῦ Χριστιανισμοῦ ὑπὸ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ διδασκάλου τοῦ Γένους». Η
κατήχηση αυτή διαδόθηκε ευρύτατα μεταξύ των Ελλήνων Ορθοδόξων και
όταν απέκτησε την ανεξαρτησία του το ελληνικό κράτος τυπώθηκε
επανειλημμένα στην Αθήνα «μὲ ἔγκρισιν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ τοῦ ἐπὶ τῶν
Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργείου [...] πρὸς
χρῆσιν τῶν ἁπανταχοῦ Γυμνασίων καὶ Σχολείων». Η εμπλουτισμένη από
τον Κοραή Κατήχησις αποδείχτηκε «ὠφελιμοτάτη διὰ τοὺς κατὰ πρῶτον
ἐξερχομένους ἀπὸ τῆς πλήρους ἀγνοίας Ἕλληνας». Στη συνέχεια
ακολούθησαν πλήθος άλλων Κατηχήσεων για χρήση από τα εκπαιδευτικά
ιδρύματα τόσο εντός του Βασιλείου της Ελλάδας όσο και στις περιοχές της
Οθωμανική αυτοκρατορίας.
Ένα άλλο όμως σύγγραμμα του Κοραή δεν είχε την ίδια τύχη. Το
«Συνέκδημον Ἱερατικόν», μιλούσε για τη δεισιδαιμονία, την τιτλομανία
και την ηθική κατάπτωση μέρους του κλήρου, γράφοντας χαρακτηριστικά:
«Ὁ φίλαρχος ἱερωμένος καταντᾷ εἰς φονικὸν τύραννον, ὁ φιλόπλουτος εἰς
αἰσχροκερδῆ γόητα καὶ ὁ φιλήδονος γίνεται ἵππος θηλυμανής». Επίσης
συνιστούσε τη μετάφραση της Αγίας Γραφής και την ανακαίνιση των
εκκλησιών. Το 1839 το βιβλίο καταδικάστηκε από το Οικουμενικό
Πατριαρχείο.[36]
Ο Κοραής ήταν θερμός υποστηρικτής της ανεξιθρησκείας.
Απόψεις για την Ορθόδοξη Εκκλησία

Από την αρχή της Επαναστάσεως είχε διατυπώσει τις απόψεις του για τις
κατ' αυτόν αναγκαίες εκκλησιαστικές μεταρρυθμίσεις, που θα έπρεπε κατά
προτεραιότητα να συνοδεύουν την πολιτική οργάνωση της
απελευθερωμένης Ελλάδας. Οι απόψεις του για τη θεσμοθέτηση ενός νέου
συστήματος σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας, μέσα από τις οποίες
έβλεπε να υλοποιούνται οι μεταρρυθμίσεις αυτές, στηριζόταν πάνω σε δύο
κύριου άξονες: α) στην άμεση διοικητική απεξάρτηση της εν Ελλάδι
16

τοπική Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και στην υπαγωγή
ολόκληρου του Εκκλησιαστικού οργανισμού στην εποπτεία και τον έλεγχο
της Ελληνικής Πολιτείας. Την πρώτη θέση, με μορφή παραινέσεων προς
τους αγωνιζομένους Έλληνες, διατύπωνε στα Προλεγόμενα της Ελληνικής
Βιβλιοθήκης στα Πολιτικὰ τοῦ Ἀριστοτέλους, «τοῦ ἕως τὴν ὥραν ταύτην
ἐλευθερωθέντος μέρους τῆς Ἑλλάδος ὁ κλῆρος δὲν χρεωστεῖ πλέον νὰ
γνωρίζῃ ἐκκλησιαστικὸν αρχηγόν του τὸν Πατριάρχην
Κωνσταντινουπόλεως, ἐνόσω ἡ Κωνσταντινούπολις μένει μολυσμένη ἀπὸ
τὴν καθέδραν τοῦ ἀνόμου τυράννου». Ως προς τον τρόπο διοίκησής της
προέβλεπε «σύνοδον ἱερέων, ἐκλεγμένην ἐλευθέρως ἀπὸ ἱερεῖς καὶ
κοσμικούς, καθὼς ἔπρασσεν ἡ αρχαία ἐκκλησία, καὶ πράσσει ἐκ μέρους
σήμερον ἀκόμη τῶν ὁμοθρήσκων Ῥώσσων ἡ ἐκκλησία...».[37] Ο θεωρητικές
απόψεις του δεν διατυπώνονταν μόνο διά των συγγραμμάτων του αλλά και
με επιστολές και υπομνήματα, σε μία επιστολή του προς τον Αλέξανδρο
Μαυροκορδάτο, του πρότεινε «[...] νὰ περιορισθῶσιν οἱ ἐκκλησιστικοὶ εἰς
τὸ ἐξῆς εἰς μόνην τὴν ἐκκλησιαστικὴν στρατείαν, ἀποκλειόμενοι ἀπὸ ὅλα τὰ
πολιτικὰ ὑπουργήματα».[38]
Στο έργο του, Προλεγόμενα εἰς Ξενοφῶντος Ἀπομνημονεύματα καὶ
Πλάτωνος Γοργίαν ασχολείται με το ζήτημα της προσέγγισης με τον
παπικό θρόνο για παροχή βοήθειας και αποδοκιμάζει αυστηρά κάθε
σχετικη πρωτοβουλία από όπου κι αν προέρχεται, χαρακτηρίζοντάς την
μωρίαν. Το κυριώτερο επιχείρημά του είναι το Παπικό πρωτείο, «ενόσω ο
πάπας ισχυρίζεται να κρατή ενωμένα δύο πράγματ' ασυμβίβαστα, την
ποιμενικήν ράβδον του Χριστού, και των κοσμικών ηγεμόνων το
σκήπτρον».[39] Ως προς το ζήτημα της ρύθμισης της θέσεως των
μουσουλμάνων και Εβραίων μέσα στην ελληνική επικράτεια, ο Κοραής,
θεωρούσε πως ήταν εθνικά επιζήμια η απροϋπόθετη ένταξή τους στην
νεοσύστατη Ελληνική πολιτεία.[θ] Τον Κοραή δεν τον αφήνει αδιάφορο
και η δράση των ξένων ιεραποστολικών ομάδων και του προσηλυτιστικού
τους έργου: προτείνει την διά νόμου υπαγωγή όλων σχεδόν των
δραστηριοτήτων των εν Ελλάδι δραστηριοτήτων των ετεροδόξων υπό τον
προληπτικό έλεγχο του Λειτουργοῦ τῆς Δημοσίας παιδείας. Το ενδιαφέρον
του για την προστασία της Ορθοδόξου Εκκλησίας από την εις βάρος της
προσηλυτιστική δράση, δεν εξηγείται παρά από την «[...] ισχυρή επίδραση
που είχε δεχθεί από το έντονα εχθρικό κλίμα κατά της ρωμαιοκαθολικής
Εκκλησίας[...]που την εποχή εκείνη επικρατούσε στη Γαλλία[...]».[41]
Απόψεις για την εκπαίδευση
17

Στα «Προλεγόμενα» των εκδόσεων αρχαίων συγγραφέων κατέθετε τις
προτάσεις του για την παιδεία, το περιεχόμενο των μαθημάτων, τα
εγχειρίδια και τις μεθόδους της διδασκαλίας και κυρίως την γλώσσα, που
ήταν το βασικό μέλημα των λογίων κατά την περίοδο του Διαφωτισμού.Ο
προβηματισμός του κάλυπτε διάφορες πτυχές της εκπαίδευσης:οργάνωση
και λειτουργία των σχολείων, μεθόδους διδασκαλίας, Βασικές του ιδέες
ήταν η ανάγκη «μετακένωσης» της δυτικής παιδείας στην Ελλάδα και ο
εκσυγχρονισμός της διδασκαλίας, διδακτέα ύλη και σχολικά βιβλία,
κατάρτιση διδασκάλων και εκπαίδευση μαθητών. Τον όρο μετακένωσις
τον έπλασε ο Κοραής για να αποδώσει το αίτημα της αξιοποίησης
τωνδυτικών επιτευγμάτων, που μπορούσαν να συμβάλου στην ανάπτυξη
της ελληνικής προσπάθειας.[42] Έτσι για την οργάνωση και λειτουργία των
σχολείων, δεχόταν τρεις βαθμίδες: τα κοινά: υποχρεωτικά για όλους με
διδασκαλία της ανάγνωσης, γραφής κι αριθμητικής αλλά και της
θρησκευτικής κατηχήσεως, τα γυμνάσια της Ελληνικής φιλολογίας και τα
νεώτερα γυμνάσια των επιστημών. Την φροντίδα για τη σύσταση των
σχολείων -προεπαναστατικά- να έχουν οι κοινότητες υπό την εποπτεία του
Κοινού της Κωνσταντινουπόλεως και την αιγίδα του Πατριάρχη. Μόλις
συσταθεί ανεξάρτητο Ελληνικό κράτος, τον κεντρικό συντονισμό να έχει
Λειτουργός της Δημοσίου Παιδείας. Δεν αποκλείει την καταβολή
διδάκτρων αλλά βασικά, υποστηρίζει τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης
από ταμείο χρηματοδοτούμενο από εισφορές λαϊκών και κληρικών και τη
φορολόγηση των μονών. Για τις μεθόδους διδασκαλίας, εισηγείτο, τη
χρήση σχολικών βιβλίων γραμμένων στην κοινήν γλώσσαν με την
αλληλοδιδικτική μέθοδο. Ως προς τη διδακτέα ύλη, να είναι κοινή για όλα
τα σχολεία κάθε βαθμίδας, τα αναγνωσματάρια να είναι όχι το Ψαλτήρι κι
η Οκταήχος, αλλά βιβλία Ιστορίας και Γεωγραφίας και το Σύνταγμα της
Ελληνικής Πολιτείας. Για την εφαρμογή των ιδεών του συμμετείχε στην
ομάδα των λογίων που ίδρυσαν το 1811 το περιοδικό Ερμής ο Λόγιος, στο
οποίο αρθρογραφούσε συχνά.[43]
Απόψεις για τη γλώσσα
Οι απόψεις του Κοραή για τη γλώσσα δεν είναι συστηματοποιημένες αλλά
διατυπώνονται διάσπαρτα στα κείμενά του: σε επιστολές, στους
Αὐτοσχεδίους Στοχασμούς του και στα Προλεγόμενα των Αρχαίων
συγγραφέων του. Αναπτύσσονται μέσα στα πλαίσια της Φιλοσοφίας, της
Παιδαγωγικής και της μεθόδου διδακτικής της Αρχαίας.[44] Ως κύριο στόχο
είχε την διαμόρφωση ενός γλωσσικού οργάνου κατάλληλου για την
πνευματική ανάπτυξη. Ανάμεσα στις δύο αντίρροπες τάσεις της εποχής,
την αποκλειστική χρήση της ομιλουμένης γλώσσας και την επαναφορά της
18

αρχαίας, ο Κοραής κράτησε μία ενδιάμεση στάση: βάση του ήταν η
ομιλουμένη γλώσσα, για την οποία πρότεινε τον «καθαρισμό» από ξένες
και ιδιωματικές λέξεις και την γενικότερη «διόρθωσιν» από τους
λογίους.[45] Ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης, επισημαίνει, «...ζητούσε μια
καλλιέργεια της δημοτικής και διόρθωση των βαρβαρικών στοιχείων που
και δύσκολο να εφαρμοσθεί ήταν και γλήγορα κατάντησε με τους οπαδούς
του σ΄έναν αχαλίνωτο καθαρισμό πίσω προς τ'αρχαία, εντελώς αντίθετο
προς τη βάση της αρχικής του διδασκαλίας[...]Είναι λοιπόν στραβό να
επικαλούνται τον Κοραή για πατέρα και υπερασπιστή της σημερινής
γλώσσας [ενν.Καθαρεύουσας] Με πολύ περισσότερο θα του δοθή μια
θέση κοντά στους άλλους συνηγόρους της κοινής[...]».[46] Όπως
επισημαίνει ο Peter Mackridge, «...δεν σημαίνει ότι ο Κοραής και οι
ομόφρονες με αυτόν διανοούμενοι επινόησαν την καθαρεύουσα: αυτή η
μορφή της Ελληνικής που πρότειναν ως γλώσσα του κράτους και της
παιδείας υπήρχε ήδη, αλλά ήταν πιο πολύ το αποτέλεσμα τυχαίας
συνάντησης αρχαίας και νεότερων στοιχείων παρά κάποιος μεθοδικά
σχεδιασμένος συμβιβασμός».[47]
Η γλώσσα του Κοραή
Όπως παρατηρεί ο Γεώργιος Μπαμπινιώτης, «Ο Κοραής ούτε στη
δημοτική, όπως τη νοούμε σήμερα, έγραψε ούτε ειδική γλωσσολογική
κατάρτιση διέθετε[...]έγραψε σε γλώσσα που αποτελούσε απλοποιημένη
(καθαρισμένη) μορφή της Εκκλησιαστικής κοινής των τελευταίων
μεταβυζαντινών αιώνων (16ος-18ος αι.)[...]στην πράξη όμως έγραψε σε
μια μορφή (συνεχώς μεταβαλλόμενη) δημοτικίζουσας καθαρεύουσας».[48]
Τελευταία χρόνια
Η θέση του για τη Γαλλική Επανάσταση
Ο Κοραής δεν φαινόταν να περίμενε την πολιτική εξέλιξη αυτή, αν και
διέγνωσε πως οι συνθήκες μέσα στη γαλλική κοινωνία κυοφορούσαν μια
τέτοια μεταβολή. Αρχικά υποστήριζε τις ενέργειές της και τα κηρύγματά
της όπως αυτά εκδηλώθηκαν από τους αρχικούς ηγέτες της. Η Διακήρυξη
των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη χρησιμοποιούνται εκτενώς
στα Κοραϊκά κείμενα: στην Ἀδελφικὴ Διδασκαλία, στην επιστολή του προς
τους φιλοπάτριδας προεστῶτας τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς λοιπῆς ἐλευθέρας
Ἑλλάδος (1822) και στις αδημοσίευτες Σημειώσεις εἰς τὸ προσωρινὸν
πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος, ενώ μετέφρασε την Decleration στα ελληνικά,
χωρίς να τη δημοσιεύσει. Αργότερα στηλίτευσε τις ακρότητες των
Ιακωβίνων, τον Ρωβεσπίερο υπαινικτικά. Επέκρινε αυστηρά ακόμα και
19

τον ίδιο τον Ναπολέοντα, αποφεύγοντας να του παράσχει υπηρεσίες
λογοκριτή βιβλίων με υψηλή αμοιβή, επειδή ερχόταν σε αντίθεση με τις
πεποιθήσεις του.[49]
Η θέση του για την Ελληνική Επανάσταση
Ο Κοραής έζησε τη Γαλλική Επανάσταση και την απήχησή της στην
Ελλάδα. Σε επιστολή του στα τέλη του 1814, έγραφε, «Δὲν ἔμεινεν
ἀμφιβολία [...] ὅτι ἔφθασε καὶ τῶν Γραικῶν ὁ καλὸς καιρός. καὶ ἔφθασε μὲ
τόσην ὁρμήν ὥστε καμμία δύναμις ἀνθρώπινος δὲν εἶναι πλέον καλὴ νὰ μᾶς
ὀπισθοποδίσῃ». Στα 1818 έγραφε, «ἤρχισα νὰ φοβοῦμαι ὄχι μὴ φωτσιθῇ τὸ
γένος, ἀλλὰ μή, πρὶν ἀποκτήσῃ φῶτα ἀρκετά, κεφαλαί τινες ἐνθουσιαστικαὶ
ἐπιχειρήσωσι πρὸ τοῦ πρέποντος καιροῦ τὴν συντριβὴν τοῦ ζυγοῦ».[50] Γύρω
στον Απρίλιο του 1821 ο Κοραής πληροφορήθηκε την είδηση την
εκδήλωσης της Επανάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Σε επιστολή
του προς τον Παντολέοντα Βλαστό, έγραψε: «Χαίρω χαρὰν δὲν ἐμπορεῖς
νὰ φαντασθῇς πόσην[...]Εἴκοσι ἔτη ἡλικίας ὀλιγότερα νὰ εἶχα, οὔτε θεοὶ οὔτε
δαίμονες ἤθελον μ' ἐμποδίσει», να κατέβει δηλαδή κι αυτός στην
επαναστατημένη Ελλάδα.[51] Η πεποίθησή του πως η Επανάσταση ήταν
πρόωρη επαναλαμβάνεται συχνά, όπως στην επίσημη επιστολή του προς
τις Ελληνικές αρχές τον Αύγουστο του 1825 και στα 1831, οπότε σε
επιστολή του προς τον Αλέξανδρο Κοντόσταυλο, έγραψε: «Ἡ ἐπανάστασις
τῆς Ἑλλάδος ἦτο δικαιοτάτη, ἀλλὰ ἔγινεν ἀκαίρως. Ὁ καιρός της ἦτο τὸ
1850 ἔτος, ὅτε ἠθέλαμεν ἔχει πολλοὺς ἀπὸ τοὺς ἔτι σπουδάζοντας νέους μας,
ἡλικιωμένους ἄλλους μεταξὺ 30 καὶ 40 ἐτῶν, καὶ ἄλλους ὑπὲρ τὰ 40, καὶ
διδαγμένους ἀπὸ τὰ συμβάντα καὶ συμβαίνοντα σήμερον εἰς τὴν Εὐρώπην,
ἱκανοὺς νὰ δράξωσι τὰ πράγματα καὶ νὰ διαλύσωσι τὰς φατρίας».[52]
Σύμφωνα με τον Αλέξη Πολίτη δεν ήταν μόνο η σύνδεση μεταξύ της
ανόδου του εκπαιδευτικού επιπέδου και των καλύτερων όρων για την
επαναστατική εκδήλωση, που προϋπέθετε ο Κοραής, αλλά και ο
προηγούμενος περιορισμός της κοινωνικής επιρροής των
κοτσαμπάσηδων, ιερωμένων και των Φαναριωτών, για να μην
αντικατασταθούν οι Τούρκοι από χριστιανοὺς τουρκίζοντας.[53]
Η θέση του για τον Καποδίστρια
Ο Κοραής αντιπολιτεύθηκε με οξύτητα το καθεστώς του Καποδίστρια και
ευχήθηκε την ανατροπή του. Χρησιμοποίησε το γνώριμό του διαλογικό
είδος εκδίδοντας δύο ψευδώνυμους διαλόγους με τίτλο, Τί συμφέρει εἰς τὴν
ἐλευθερωμένην ἀπὸ τοὺς Τούρκους Ἑλλάδα νὰ πράξῃ εἰς τὰς παρούσας
περιστάσεις διὰ νὰ μὴ δουλωθῇ εἰς Χριστιανοὺς Τουρκίζοντας. Ο πρώτος
διάλογος δημοσιεύθηκε το 1830 και δεύτερος μετά το θάνατο του
20

Καποδίστρια, το 1831. Το δεύτερο κείμενο καταστράφηκε από τους
Καποδιστριακούς στην Εθνοσυνέλευση του Ναυπλίου το 1832.[54]
Τα αίτια της ξαφνικής μεταστροφής του θα μπορούσαν να συνοψιστούν
στα εξής, σύμφωνα με τον Απόστολο Δασκαλάκη, α) η προσήλωση του
Κοραή στις δημοκρατικές και φιλελεύθερες αρχές, σε αντίθεση με τον
ολοένα και πιο συγκεντρωτικό τρόπο διακυβέρνησης του Καποδίστρια β)
Γινόταν αποκλειστικά δέκτης των επικριτικών και δυσφημιστικών
μηνυμάτων και πληροφοριών που έφταναν από την Ελλάδα (διά
αλληλογραφίας, επισκέψεων και εφημερίδων που έφταναν σε αυτόν) γ) Η
υπόθεση της Χίου και των Χίων, συμπατριωτών του, δεν επιλυόταν από
τον Κυβερνήτη δ) οι πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία την ίδια περίοδο: τον
Ιούλιο του 1830 ανατρέπεται το -μισητό για τον Κοραή- καθεστώς των
Βουρβόνων και ανεβαίνει στο θρόνο ο Λουδοβίκος Φίλιππος της
Ορλεάνης.[55] Η απόφασή του να στραφεί κατά του καποδιστριακού
καθεστώτος ενίσχυσε το κύρος του αντικυβερνητικού αγώνα και τον
πλούτισε με νέα επιχειρήματα. Παράλληλα, έφερε, με το κύρος και την
επιρροή του, νέους οπαδούς στην αντιπολίτευση, κυρίως Έλληνες της
διασποράς, ενώ εξασφάλισε πρόσβαση σε πολιτικούς κύκλους του
Παρισιού, για να στραφεί η γαλλική κοινή γνώμη κατά του Κυβερνήτη.
«Οπωσδήποτε, η πληροφόρηση του Κοραή για τα ελληνικά πράγματα
ήταν μονομερής. Ωστόσο κι αν ακόμη είχε τη δυνατότητα σφαιρικότερης
ενημέρωσης, η σύγκρουση με τον Καποδίστρια δύσκολα θα
αποφευγόταν».[56]
Θάνατος
Στην τελευταία περίοδο της ζωής του επιθυμούσε να πεθάνει όσο το
δυνατόν πιο γρήγορα, λόγω της κακής κατάστασης της υγείας του.[ι] Ο
Κοραής υπέφερε παιδιόθεν από αιμοπτύσεις.[58] Πέθανε τελικά στο
Παρίσι, στις 6 Απριλίου 1833, σε ηλικία 84 χρονών.[κ] Τις ακριβείς
συνθήκες του θανάτου του μας τις δίνει ο Χιώτης γιατρός Φίλιππος
Φουρναράκης, ο οποίος στάθηκε από τους πιο στενούς συντρόφους του
Κοραή, σε μια επιστολή του προς τον Ιάκωβο Ρώτα: ο θάνατος του Κοραή
δεν είχε έλθει φυσιολογικά, αλλά επισπεύθηκε από ένα ατύχημα: το
μεσημέρι της 18ης Μαρτίου 1833 ο Κοραής μετά από απώλεια της
ισορροπίας του υπέστη κάταγμα στο μηριαίο οστούν και μυϊκή κάκωση.
Αυτό σε συνδυασμό με την επιδεινούμενη αρθρίτιδα από την οποία
έπασχε, επέσπευσε το τέλος, το οποίο επήλθε στις 12:40 μεταμεσονύχτια
ώρα.[60]
Κριτική που του ασκήθηκε
21

Μετά τον θάνατό του, το 1833, εκδηλώθηκαν αντιδράσεις στο έργο του
και κριτική στις πολιτικές και γλωσσικές του ιδέες. Κατηγορήθηκε πως:[61]
δημιούργησε την καθαρεύουσα, μια τεχνητή γλώσσα που επικρίθηκε για
καταστρεπτικές συνέπειες στην πνευματική εξέλιξη του Νέου
Ελληνισμού,
ήταν ο θεωρητικός των κάθε είδους κοινωνικοπολιτικών και πνευματικών
συμβιβασμών που ανάσχεσαν την ομαλή πρόοδο της ελληνικής κοινωνίας,
δεν ήθελε την Ελληνική Επανάσταση λόγω του συμβιβαστικού χαρακτήρα
και της ιδεολογίας του,
εξέφρασε ουτοπικές θέσεις, θέτοντας ως προϋπόθεση για τον ξεσηκωμό
την πνευματική προκοπή των Ελλήνων,
ήταν ο βασικός εισηγητής «φράγκικων αντιλήψεων» που υπονόμευσαν
την Ορθοδοξία και τις αυθεντικές λαϊκές παραδόσεις.
Άλλες πληροφορίες
Τα οστά του στάλθηκαν στην Ελλάδα στις 8 Απριλίου του 1877 και ετάφη
στην Ελληνική πρωτεύουσα.
Η μαρμάρινη προτομή του κοσμεί το Λύκειο της Χίου, το οποίο
κληρονόμησε την βιβλιοθήκη του, ενώ άγαλμά του υπάρχει και έξω από
την Πρυτανεία του Πανεπιστημίου στην Αθήνα.

Έργα

Βίος Αδαμαντίου Κοραή συγγραφείς παρά του ιδίου
Άτακτα, 5 τόμοι
Αδαμαντίου Κοραή Επιστολαί προς τον Σμύρνης Πρωτοψάλτην
Προλεγόμενα εις τας προς Τιμόθεον δύο και προς Τίτον μίαν επιστολάς
του Αποστόλου Παύλου
Επιστολή ανέκδοτος Αθανασίου του Παρίου προς Κοραήν
Διάλογος δύο Γραικῶν (1805)
Ἄσμα πολεμιστήριον (1800)
Σάλπισμα πολεμιστήριον (1801)
Σημειώσεις
22

Τόσο τον εκτιμούσε ο Κοραής, ώστε του αφιέρωσε αργότερα την
συνταγμένη στα λατινικά διπλωματική του εργασία.[5]
Ταξίδεψαν μέσω Λιβόρνου, Βιέννης και φτάνουν στην Ολλανδία τέλη
Αυγούστου ή αρχές Σεπτεμβρίου 1771. Πολύτιμη πηγή για τη ζωή του στο
Άμστερνταμ είναι τα γράμματα του Σταμάτη Πέτρου, που συνοδεύει τον
Κοραή εκεί.[7]
Στην εταιρεἰα μετέχουν οι Στάθης Θωμάς, Μανουήλ Πετροκόκκινος και
Αντώνης Πατεράκης. Είναι άγνωστο αν σε αυτή μετέχει και ο πατέρας του
Αδαμάντιου Κοραή ή ο ίδιος ο Κοραής με κάποιο κεφάλαιο. Πρόκειται
για μια δικτυωμένη επιχείρηση σε Σμύρνη, Χίο, Κωνσταντινούπολη και
Άμστερνταμ.[8]
Έξι μήνες διήρκεσε η επιστροφή: σταθμοί ενδιάμεσοι ήταν η Βιέννη,
κοντά στον θείο του πρώην Βελιγραδίου, δύο μήνες έπειτα στην Τεργέστη
και όλο τον χειμώνα στη Βενετία. Η παραμονή του ήταν γεμάτη μελέτες
στις εκεί βιβλιοθήκες.[14]
Οπως επισημαίνει ο Νικόλαος Καλοσπύρος, «Η ενασχόληση με την
ιατρική δεν αποτελούσε τυχαία επαγγελματική επιλογή ή διόδευση στην
πεπατημένη της επαγγελματικής αποκατάστασης στην εποχή του: δεν ήταν
η ιπποκρατικοκεντρική επιστήμη στα μέτρα του Διαφωτισμού που
έστρεψε τον Κοραή στα αρχαία ιατρικά κείμενα και από εκεί στους
άλλους κλασικούς, αλλά η θεαματική ανάπτυξη της ανθρωποκεντρικής
(ως έρευνας της αισθητής διάστασης του ανθρώπινου όντος) ιατρικής
τέχνης τον 18ο αιώνα στη Γαλλία των Διαφωτιστών (νεοϊπποκρατικό
κίνημα) που σήμαινε την οριστικότερη στροφή προς την εμπειρία [...].[17]
Αδαμάντιος Κοραής: «Συμβουλὴ τριῶν Ἐπισκόπων» (1820): «[...]
φοβοῦμαι μὴ συκοφαντηθῶ ἀπὸ Γραικοὺς ὁ Γραικὸς ἐγὼ ὡς Ἄθεος, ἢ ὡς
Ἀνατροπεὺς τῶν καθεστώτων [...] Λέγω πρῶτον εἰς ἀπολογίαν μου, ὅτι εἶμαι
τέκνον τῆς Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας, εἰς αὐτὴν γεννημένος, μὲ αὐτὴν
ἑνωμένος, καὶ τὸ αὐτὸ Σύμβολον τῆς πίστεως ὁμολόγων [...]»
Για παράδειγμα, η Μικρὰ Κατήχησις και η Ὀρθόδοξος Ὁμολογία του
μητροπολίτη Κιέβου Πέτρου Μογίλα (1633–1647) μεταφράστηκε μεταξύ
άλλων και κυκλοφόρησε και στην ελληνική γλώσσα.
«οἱ Τούρκοι, μαθημένοι νὰ μᾶς δεσπόζωσι, χρειάζονται μακρότερον
χρόνου διάστημα ν' ἀπομάθωσι τὴν δεσποτείαν. Ἂν τοὺς δώσῃς πάραυτα τὴν
ἰσονομίαν, ἀντὶ νὰ σβέσῃς, θέλεις διεγείρειν εἰς τὰς ψυχάς των τὴν ἐπιθυμίαν
23

τῆς προτέρας ἀνομίας... Τῶν Ἰουδαίων πάλιν τὸ πρὸς ἡμᾶς μῖσος, ἂν καὶ
γεννημένον ἀπὸ αἰτίας ὄχι διόλου ὁμοίας, ὁμοιάζει, ἢ μᾶλλον ὑπερβαίνει καὶ
αὐτὸ τὸ Τουρκικὸν μῖσος...»[40]
Γράφει σε επιστολή του τον Αύγουστο του 1831, «Άν εν τω μεταξύ με
καταλάβη ο θάνατος (αν ήξευρες πόσον τον επιθυμώ!) ο Φουρναράκης θἐλει
πληρώσειν τα ζητήματά σας».[57]
Διέμενε στην οδό Madame αριθ. 5 σε ενοικιαζόμενη οικία. Η οικία του
βρισκόταν, τότε, στον ενδέκατο τομέα της πόλεως, σήμερα έκτο, και
συνόρευε με τον Κήπο του Λουξεμβούργου.[59]
Παραπομπές
Κουρνούτος (1949), σελίδες 28–59.
Δασκαλάκης, σελίδες 17–20.
Δείτε Κ.Δ. Μέρτζιος: «Κωνσταντίνος Κοραής», Αθηνά, τόμ. 51-52,
(1941-1948), σελ. 49-63
Κουρνούτος (1983), σελ. 2.
Ταϊφάκος, σελίδες 69–70.
Θερειανός, σελίδες 93–94.
βλ. Σταμάτης Πέτρου: Γράμματα από το Άμστερνταμ, επιμ. Φίλιππος
Ηλιού, εκδ. «Ερμής», Αθήνα 1976
Φίλιππος Ηλιού, «Από την παράδοση στο Διαφωτισμό:η μαρτυρία ενός
παραγιού», στο: Σταμάτης Πέτρου: Γράμματα από το Άμστερνταμ, εκδ.
«Ερμής», Αθήνα 1976, σελ. ν, νβ
Δημαράς (2000), σελ. 84.
επιστολή του Πέτρου, της 5ης Οκτωβρίου 1772, στο: Σταμάτης Πέτρου:
Γράμματα από το Άμστερνταμ, επιμ. Φίλιππος Ηλιού, εκδ. «Ερμής», Αθήνα
1976, σελ. 7
Φίλιππος Ηλιού: «Από την παράδοση στο Διαφωτισμό:η μαρτυρία ενός
παραγιού», στο: Σταμάτης Πέτρου: Γράμματα από το Άμστερνταμ, εκδ.
«Ερμής», Αθήνα 1976, σελ. λε΄-λστ΄
Φίλιππος Ηλιού: «Από την παράδοση στο Διαφωτισμό:η μαρτυρία ενός
παραγιού», στο: Σταμάτης Πέτρου: Γράμματα από το Άμστερνταμ, εκδ.
«Ερμής», Αθήνα 1976, σελ. κθ΄-με΄
24

Φίλιππος Ηλιού: «Από την παράδοση στο Διαφωτισμό:η μαρτυρία ενός
παραγιού», στο: Σταμάτης Πέτρου, Γράμματα από το Άμστερνταμ, εκδ.
«Ερμής», Αθήνα 1976, σελ. νη΄
Δασκαλάκης, σελ. 23, υποσ. 1.
Δασκαλάκης, σελίδες 23–24.
Κουρνούτος (1949), σελίδες 50–54.
Καλοσπύρος, σελίδες 169–170.
Gerhard Podskalsky: Η Ελληνική Θεολογία επί Τουρκοκρατίας: 1453-
1821, μτφρ. πρωτ. Γεώργιος Μεταλληνός, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα 2005, σελ.
463, υποσ. 196
Ταϊφάκος, σελ. 70.
Παπαδόπουλος, σελίδες 349–388.
Καλοσπύρος, σελ. 177.
Για τη φιλολογική σχέση των δύο ανδρών δείτε: Καλοσπύρος, σελίδες
161–167.
Γενικά για τη φιλολογική διαδρομή του Κοραή δείτε: Καλοσπύρος,
σελίδες 151–204.
Νικολάου, σελίδες 85–101.
Rotolo, σελίδες 55–66.
Μανδηλαράς, σελίδες 29–36.
Φραγκίσκος (2003), σελίδες 161–167.
Βαλέτας, σελίδες 75–80.
Μενδώνη (1983), σελίδες 17–27. Μενδώνη (1985), σελίδες 52–56.
Αγγελομμάτη-Τσουγκαράκη, σελίδες 232–233.
Κ. Δημαράς, Νεοελληνικός Διαφωτισμός, σελ. 152
Παράλληλοι Βίοι Πλουτάρχου, τ. Α2, σελίς 937
Γεώργιος Μεταλληνός, Φωτομαχικά-Αντιφωτομαχικά, Κάτοπτρο-
Ιστορητής, Αθήνα 2001, σελ. 40 & υποσημ. #72
Βασίλειος Καραγεώργος, Ο Αδαμάντιος Κοραής και η Ευρώπη, Αθήνα
1984, σελ. 28
25

Γεώργιος Μεταλληνός, Παράδοση και αλλοτρίωση, τομές στην
πνευματική πορεία του νεώτερου ελληνισμού κατά τη Μεταβυζαντινή
περίοδο, Δόμος, Αθήνα 1994, σελ. 176
Καβάκας, Ανανίας. «Αδαμάντιος Κοραής: Ένα λαμπρό αστέρι».
Πανελλήνιος Ευαγγελικός Σύνδεσμος. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο
στις 4 Φεβρουαρίου 2011.
Μανίκας, σελίδες 38–39.
Μανίκας, σελ. 51.
Μανίκας, σελίδες 246–247.
Μανίκας, σελ. 61, υποσ. 58 και σελ. 62, υποσ. 59.
Μανίκας, σελ. 61, υποσ. 58 και σελίδες 67–69.
Ηλιού (2003), σελ. 11.
Μπελιά, σελίδες 147–168.
Τσοπανάκης, σελ. 30.
Δημαράς (1984α), σελίδες 9–28. Δημαράς (1984β), σελίδες 91–95.
Χόρροκς, σελίδες 617–623.
Τριανταφυλλίδης, σελ. 127. Bernal, σελίδες 584 κ.εξ.
Mackridge, σελ. 48.
Μπαμπινιώτης, σελ. 183.
Φασουλάκης, σελ. 25.
Πολίτης, σελ. 242.
Πολίτης, σελ. 241.
Πολίτης, σελίδες 244–245.
Πολίτης, σελίδες 245–246. Ηλιού (2003), σελ. 21.
Κουλούρη & Λούκος, σελ. 25. Κούκκου, σελίδες 309–342.
Δασκαλάκης, σελίδες 552–558.
Λούκος, σελ. 208.
Μαντούβαλος, σελ. 153.
Πουρναρόπουλος, σελ. 153.
26

Ενεπεκίδης, σελ. 18.
Φραγκίσκος (1964), σελίδες 93–94. Δείτε και Μαντούβαλος, σελίδες
149–163.
Ηλιού (1984), σελ. 146.
Πηγές
Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη, Ελένη (1997). «Οι αντιλήψεις των ξένων για
τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό.» (pdf). Ο Ερανιστής (Όμιλος Μελέτης του
Ελληνικού Διαφωτισμού) 21: 225–247. doi:10.12681/er.214.
Bernal, Josep M. (2007). «Ο Κοραής, ο Τριανταφυλλίδης και η
διαμόρφωση της Νέας Ελληνικής: σημεία σύγκλισης». Στο: Δημάδης,
Κωνσταντίνος (επιμ.), επιμ. Ο Ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην εποχή του
Διαφωτισμού και στον εικοστό αιώνα. Πρακτικά του Γ΄ Ευρωπαϊκού
Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών (ΕΕΝΣ) Βουκουρέστι, 2-4 Ιουνίου
2006. Β'. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σελ. 583–593. ISBN 978-960-19-
0080-3.
Δασκαλάκης, Απόστολος (1965). Ο Αδαμάντιος Κοραής και η ελευθερία
των Ελλήνων. Αθήνα.
Δημαράς, Κωνσταντίνος Θ. (2000). «Ο Κοραής νέος». Σύμμικτα, Α'. Από
την παιδεία στη λογοτεχνία. Πολίτης, Αλέξης (επιμ.). Αθήνα:
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, σελ. 84–85.
Δημαράς, Κωνσταντίνος Θ. (2000). «Δύο βιβλία του 1839». Σύμμικτα, Α'.
Από την παιδεία στη λογοτεχνία. Πολίτης, Αλέξης (επιμ.). Αθήνα:
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, σελ. 142-144.
Ενεπεκίδης, Πολυχρόνης (1967). Κοραής - Κούμας - Κάλβος. Αθήνα:
Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
Ηλιού, Φίλιππος (2003). «Νεοελληνικός Διαφωτισμός. Η νεωτερική
πρόκληση». Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770–2000. 2ος τόμος, Η
Οθωμανική κυριαρχία, 1770-1821. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σελ. 9–
26.
Θερειανός, Διονύσιος (1889). Αδαμάντιος Κοραής. τ.1. Τεργέστη.
Καλοσπύρος, Νικόλαος (2006). Ο Αδαμάντιος Κοραής ως κριτικός
φιλόλογος και εκδότης. τ.1. Αθήνα: Σύλλογος προς διάδοσιν ωφελίμων
βιβλίων. ISBN 960-8351-23-5.
27

Κουλούρη Χριστίνα, Λούκος Χρήστος (1996). Τα πρόσωπα του
Καποδίστρια. Ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας και η νεοελληνική
ιδεολογία (1831-1996). Αθήνα: Πορεία. ISBN 978-960-7043-37-5.
Κουρνούτος, Γ.Π. (1949). «Το Αγιοταφικό της Σμύρνης και η οικογένεια
Κοραή». Αθηνά 53: 28–59.
Λούκος, Χρήστος (2003). «Ο Κυβερνήτης Καποδίστριας. Πολιτικό
έργο,συναίνεση και αντιδράσεις». Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770–
2000. 3ος τόμος, Η Ελληνική Επανάσταση, 1821–1832. Αθήνα: Ελληνικά
Γράμματα, σελ. 185–216.
Mackridge, Peter (1990). Η νεοελληνική γλώσσα. μτφρ. Κ.Ν.
Πετρόπουλος. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, σελ. 48–49..
Μανίκας, Κωνσταντίνος (2002). Σχέσεις Ορθοδοξίας και
Ρωμαιοκαθολικισμού στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Επαναστάσεως
(1821–1827). Αθήνα: Εκδόσεις Σταμούλη..
Μαντούβαλος, Ίκαρος (2009). «"Ο μέγας Κοραής απεβίωσε την 6
Απριλίου". Ανέκδοτη επιστολή του Φίλιππου Φουρναράκη προς τον Θωμά
Σπανιολάκη (1833)» (pdf). Ο Ερανιστής (Όμιλος Μελέτης του Ελληνικού
Διαφωτισμού) 27: 149–163. doi:10.12681/er.89.
Μενδώνη, Λίνα (1983). «Ο Αδαμάντιος Κοραής και οι Χιακές
επιγραφές». Χιακά Χρονικά ΙΕʹ: 17–27.
Μενδώνη, Λίνα (1985). «Ο Αδαμάντιος Κοραής και οι Χιακές επιγραφές:
προσθήκη». Χιακά Χρονικά ΙZʹ: 52–56.
Μπαμπινιώτης, Γεώργιος (2002). Συνοπτική ιστορία της Ελληνικής
γλώσσας (ε΄ έκδοση). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σελ. 176–185.
Πολίτης, Αλέξης (2008). «"Αν ήρχιζε μετά είκοσι χρόνους...". Ο Κοραής,
οι κοινωνικές ιδέες του Διαφωτισμου και η Ελληνική Επανάσταση.» (pdf).
Ο Ερανιστής (Όμιλος Μελέτης του Ελληνικού Διαφωτισμού) 26: 241–254.
doi:10.12681/er.74.
Τριανταφυλλίδης, Μανόλης (1963). «Απολογία της Δημοτικής». Άπαντα
Μανόλη Τριανταφυλλίδη. τ.4. Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών
Σπουδών. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, σελ. 119–252, ιδίως 127–
128.
Φασουλάκης, Στέργιος (23 Δεκεμβρίου 1999). Ο Κοραής, η μετακένωσις
και η Γαλλική Επανάσταση. «Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός και οι λόγιοι».
Ε Ιστορικά, ένθετο της εφημερίδας Ελευθεροτυπία (10): 23–25.
28

Φραγκίσκος, Εμμανουήλ (Αύγουστος 1964). «Το χρονικό και τα
παρακόλουθα του θανάτου του Αδαμ. Κοραή». Εποχές: σελίδες 87–100.
Φραγκίσκος, Εμμανουήλ (2003). «Θουκυδίδης, αρχαίοι μυθογράφοι. Δύο
ματαιωμένα εκδοτικά σχέδια του Κοραή» (pdf). Ο Ερανιστής (Όμιλος
Μελέτης του Ελληνικού Διαφωτισμού) 24: 161–167. doi:10.12681/er.12.
Χόρροκς, Τζέφρυ (2006). Ελληνικά. Ιστορία της γλώσσας και των ομιλητών
της. μτφρ. Μελίτα Σταύρου, Μαρία Τζεβελέκου. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον
της Εστίας.
Νέα Εστία 114 (1355). Χριστούγεννα 1983. Εθνικό Κέντρο Βιβλίου /
Ψηφιοποιημένα περιοδικά.
Κουρνούτος, Γ.Π. «Αδαμάντιος Κοραής 1748–1833», σελ. 2–15.
Τσοπανάκης, Αγαπητός. «Η γλωσσική θεωρία του Κοραή και η γλώσσα
του», σελ. 30–46.
Βαλέτας, Γ. «Η ματαιωμένη Ηροδότεια ανέκδοτη μετάφραση του
Κοραή», σελ. 75–80.
Πουρναρόπουλος, Γεώργιος. «Ο Αδαμάντιος Κοραής όπως τον είδε ένας
γιατρός», σελ. 152–161.
Διήμερο Κοραή. 29 και 30 Απριλίου 1983. Προσεγγίσεις στη γλωσσική
θεωρία τη σκέψη και το έργο του Κοραή. Αθήνα: Κέντρο Νεοελληνικών
Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. 1984.
Δημαράς, Κ.Θ. «Ο Κοραής και η γλώσσα: Η θεωρία», σελ. 9–28.
Νικολάου, Νίκος. «Η Ιπποκρατική φιλολογία και ο Κοραής», σελ. 85–
101.
Ηλιού, Φίλιππος. «Ιδεολογικές χρήσεις του Κοραϊσμού στον εικοστό
αιώνα», σελ. 143–207 [το ίδιο στις εκδ.Βιβλιόραμα, Αθήνα 2003].
Πρακτικά Συνεδρίου Κοραής και Χίος (Χίος 11-15 Μαΐου 1983). Αʹ.
Αθήνα: Ομήρειον Πνευματικόν Κέντρον. 1984.
Μανδηλαράς, Βασίλειος. «Η έκδοση του Ισοκράτη από τον Αδαμάντιο
Κοραή», σελ. 29–36.
Χριστοδούλου, Γεώργιος. «Ο Αδαμάντιος Κοραής ως διορθωτής των
κλασικών κειμένων», σελ. 37–54.
Rotolo, Vinenzo. «Ο Κοραής και το αρχαίο μυθιστόρημα», σελ. 55–66.
29

Ταϊφάκος, Iωάννης. «Ο Κοραής και τα λατινικά», σελ. 67–89.
Δημαράς, Κ.Θ. «Ο Κοραής και η γλώσσα: Η πράξη», σελ. 91–95.
Μπελιά, Ελένη. «Απόψεις του Κοραή διά την οργάνωση της
εκπαιδεύσεως», σελ. 147–168.
Κούκκου, Eλένη. «Κοραής και Καποδίστριας», σελ. 309–342.
Παπαδόπουλος, Θωμάς. «Οι αγώνες του Κοραή στο Παρίσι για
εξασφάλιση εισοδημάτων επιβιώσεως», σελ. 349–388.
Κ.Θ. Δημαράς, «Το σχήμα του Διαφωτισμού», Ελληνικός Διαφωτισμός,
Ερμής, Αθήνα 19802, σ. 23-120.
Κ.Θ. Δημαράς, «Ο Κοραής και η εποχή του», Ελληνικός Διαφωτισμός,
Ερμής, Αθήνα 19802, σ. 301-390.
Σταμάτης Πέτρου, Γράμματα από το Άμστερνταμ, επιμ.Φίλιππος Ηλιού,
εκδ.Ερμής, Αθήνα 1976
Κ.Θ.Δημαράς, Ιστορικά φροντίσματα, τομ.Β' Αδαμάντιος Κοραής,
εκδ.Πορεία, Αθήνα 1996
Προτεινόμενη βιβλιογραφία
Κελεσίδου-Γαλανού, Άννα, «Ο Κοραής και η ‘παθολογία’ της ειρήνης».
Φιλοσοφία 13-14 (1983-84), 475-484.
Milliex, Roger, «Η ελληνική ματιά του Αδαμαντίου Κοραή πάνω στη
Γαλλική Επανάσταση», ''Νέα Εστία'' 126 (1989), 223-230.
Νούτσος Παναγιώτης, "Aδ. Kοραής: Aπό τη 'φυσική ζωή' στην 'πολιτική
κοινωνία'", Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου "Kοραής και Xίος" τομ. A',
Aθήνα 1984, 207-213.
Βιογραφικά Κοραή, Αφιέρωμα Η Καθημερινή Επτά Ημέρες, 29
Νοεμβρίου 1998
Σκλαβενίτης, Τριαντάφυλλος Ε. (2004). «Τύχες της από 5-9-1816
επιστολής του Α. Κοραή (Μολιέρος, Κοκκινάκης, Σκυλίτσης και
Λιθόγραφος)». Μνήμων (Αθήνα) 26: 227–237.
Παπαδερός Αλέξανδρος, Μετακένωσις. Ελλάδα, Ορθοδοξία, διαφωτισμός
κατά τον Κοραή και τον Οικονόμο, μτφρ. Εμμανουήλ Γεωργουδάκης, εκρ.
Ακρίτας, 2010
30

Καραγεώργος Βασίλειος, Ο Αδαμάντιος Κοραής και η Ευρώπη, εκδ.
Ιστορικές εκδόσεις Στεφ. Βασιλόπουλος, Αθήνα 1984
Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Νεοελληνικός Διαφωτισμός, εκδ.Μ.Ι.Ε.Τ.,
Αθήνα 1999
Τάσος Γριτσόπουλος, «Ο αντικληρικός Κοραής εκ της αλληλογραφίας
του με τον Πρωτοψάλτην Δημ.Λώτον», Θεολογία, τομ.56(Οκτώβριος-
Δεκέμβριος 1985), σελ.830-877
Απόστολος Δασκαλάκης «Αἱ ἐκδόσεις τῶν ἔργων τοῦ Κοραῆ . Κοραῆς,
“Ἅπαντα τὰ πρωτότυπα ἔργα. Ἐπιστολές…”. Ἀναστύλωσε καὶ ἔκρινε Γ.
Βαλέτας, εἰς δύο τόμους, 1965» , Ἀθηνά,τομ.68 (1965), σελ 359-380
Ν.Κωστή, «Ανέκδοτοι επιστολαί Κοραή και προς Κοραήν», Δελτίον της
Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ.Ε, σελ.263-276
Ν.Κωστή, «Ανέκδοτον ποίημα Αδαμαντίου Κοραή», Δελτίον της
Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ.ΣΤ, σελ.163 , 128
Άννα Ταμπάκη, «H οπτική του Kοραή για τη λογοτεχνία και το θέατρο»,
Παράβασις/ Parabasis, τχ. 2, 1998, σελ. 81-101
Άννα Ταμπάκη, «Adamance Coray comme critique littéraire et
philologue», στον τόμο: Adamantios Korais and the European
Enlightenment, Edited by Paschalis M. Kitromilides, SVEC, 2010, σσ.
151-183.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:
Συγγραφέας:Αδαμάντιος Κοραής
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Αδαμάντιος Κοραής
Καλοσπύρος, Νικόλαος Α.Ε. (2004). Ο Αδαμάντιος Κοραής ως κριτικός
φιλόλογος και εκδότης: ένα κεφάλαιο στην ιστορία των κλασικών σπουδών
στην Ευρώπη του 19ου αιώνα (το χφ. Χίου 490). Διδακτορική διατριβή.
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), Τμήμα
Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης.
doi:10.12681/eadd/21346.
Μανίκας, Κωνσταντίνος (2001). Σχέσεις Ορθοδοξίας και
Ρωμαιοκαθολικισμού στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Επαναστάσεως
31

(1821–1827). Συμβολή στην Εκκλησιαστική ιστορία της Ελλάδος.
Διδακτορική διατριβή. Αθήνα: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο
Αθηνών. Σχολή Θεολογική. Τμήμα Θεολογίας. doi:10.12681/eadd/21222.
Χαραλαμπίδης, Δημήτριος. Ο Αδαμάντιος Κοραής και η πολιτική.
Διδακτορική διατριβή. Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών
Επιστημών. Τμήμα Κοινωνιολογίας. doi:10.12681/eadd/10194.
Πεχλιβάνος, Μίλτος (1999). Εκδοχές νεοτερικότητας στην κοινωνία του
Γένους: Νικόλαος Μαυροκορδάτος - Ιώσηπος Μοισιόδαξ - Αδαμάντιος
Κοραής. Διδακτορική διατριβή. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο
Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Σχολή Φιλοσοφική. Τμήμα Φιλολογίας.
doi:10.12681/eadd/10333.
Εκπαιδευτική τηλεόραση [1]

ΑποσπΆσματα από βιβλία του ΚΟΡΑΗ και για τον ΚΟΡΑΗ

A Grammar of the Modern Greek Language: With an Appendix Containing
...Alexander Negris - 1828 - - 2. Θέλω να πεθάνω. Και δεν πικραίνουν Τί
θέλ ειρήνην, Κτήνους γαλήνην ! "Η των Ερώτων, Ζήλιας με κρότον! Ν-"
Θέλω καθάδια," Βαθμούς, και χάδια " Κι εφημερίδας Υ-Υ Να "ν
φιλινάδας, Αυτά γυρεύω, Σχεδόν λατρεύω, Χωρίς ν' αφήσω Μ' αυτά θα
ζήσω. Η λέξις λ ο υ λ ο ύ δια, ταυτόν του ά ν 1 η, εμπορεί να εξευγενισθή,
παραγομένη από τού λ ο ύ ω, ώς λουόμενα υπό των υετών. Χ ω ρ α τ ά δα
ι ς ταυτόν του α σ τ ε ι ό τ η τ ε ς (jokes). Ο σοφός Κοραής δίδει
αξιολογώτατα την ετυμολογίαν της ...
Abrégé de la grammaire française: ou extrait de la nouvelle ...François
Joseph Michel Noël, Charles Pierre Chapsal, Geōrgios Theocharopulos -
1839 - - Διάλογους οικιακούς, και ετέρους ηθικοπολιτικοίις έκλελεγ-
μένουςέκτών Νενρικών διαλόγων του περιδόξου Φενελών. Δευτέρα
Ικδοσις Γαλλυελληνι/ί, ειθιορΟωβεισα καΐ έπαυξηθεϊσα μετά
περιοδευτικών τινών διαλόγων, και διαφόρων άλλων ουσιωδών
αντικειμένων, προστεθέντ»ν κατά τ6 τέλος και Διατριβής περι της κατά 12
απαριθμησεως [έκ τών του Κοραή], της κοινώς όνομαζομένης Δοζίνας,
επικρατούσης εις 8λα τά εθνη, άντι της φυσικής δεκάδος, και ετι λεξικού"
τών ομωνύμων ...
32

Ādamantíou Koraŷ Ēpistolaì pròs tòn Smúrnys prwtováltyn Adamandios
Κοραή s - 1838 - ... αύτον καβρον την Ελληνικήν διάλεκτον εις του
μαχαρίτου Ιεροθέου ; οταν ητο Χριστιανος, ·ώνομάζετο Νικόλαος. ··? "
"Εχω και άλλα πολλά να -«β γράψω καΐ περί -της ίνταΰθα χαταβτάβΜ&ς
καί π»ρν της λοιπής Εύρωπης· αλλ'· έχε , φίλε μου, χαί ολίγον
ίύβπλκγχνίαν και διάϊ,ρισιν ευρίσκομαι, βλέπεις > ειςτηΛΐ ι"» «ελί#α >ϊης
επιστολης· δεν θέλω στρέψεTM τ#|ν 2θ«ν , και αν ευρα «τι θέλει με
μεμφθην .λος ό κόσμος. Έρωσο! ·- Α. ΚΟΡΑΗΣ .
Adm. r.p.f. Laurentij de Peyrinis Genuensis ... Priuilegia ...1643 - - ...
Κοραή” ....
Akoluthia tes diatribes G. K., epi tes katastaseos tes enestoses ...G.K. -
1811 -
'Aletho phoneseis metrikai ... (Verae matris orationes contra ...Nicolaus
Logades - 1833 - (1) Ζ (1) Ο Καυσοκαλυβίτης όμως Νεόφυτος, ο
Γραμματικός, εις τον Νομoκάνονά του, εν χειρογράφοι, φερόμενον και ο
ανσιγραφος του Κοραής ο ιατρός, εν ιδίω βιβλιδαρίω τετυπωμένω
απαγορεύουσι την των Χριστιανών εις τον άγιον Τάρον απελευσιν,
παράγοντες επιστολών σινα του αγίου Γρηγορίου του Νύσσης, αδελφού
του μεγάλου Βασιλείου, εν ή φαίνεται εις αυτους ο Πατήρ, ότι εμποδίζει
τους εις τον καιρόν του απερχομένους Χριστιανούς εις Ιεροσόλυμα.
Αλλ'όμως σφαλλουσι και ...
Alexandros Adamantiou Emmanouēl Kōstēs Papagiōrgēs - 1997 -
Analogia Veteris ac Novi Testamenti... authore Martino Becano...Martinus
Becanus - 1621 - ... Κοραή ,...
Anarchiko lexiko: enkyklopaidiko - historiko : mia periplanēsē sta ...
Andrea Kalbu Apanta: lyra, ōdai Andreas Kalbos - 2009 -
Κάλβου Ανδ. Ωδαί. , 1-20: hermēneutikē ekdosē Andreas Kalvos,
Michalēs G. Meraklēs - 1976 -
Andreæ Fachinei ... Controuersiarum iuris libri decem: quibus omnes
...1619 - :: Κοραή...
Andreas Kalvos, Giannēs Dallas - 1997 - -
Anecdota Graeca E Codd. Manuscriptis Bibliothecae Regiae Parisiensis
1841 - - 25 Κοραή :.He Thysia tou Abraam. (Sacrificium Abrahami.
Drama sacrum denuo editum.) 1836 - ... στα γερατιά μας, Η' δός εμένα
33

θαύατοι, πριν αποθαίν εκείνο, Μή το ορίσ' ή χάρις σε, δίχως και ν
απομείνω. και ο Εχάθηκέ με, η δύναμίς, έκόπηκ' η καρδιά μου, "Η ψυχή
με συμμαζώνεται, κ' ήρθαν τα ύσεράμκ. Βοηθάτέ με, και δεν μπορώ,
γροικώ Και την Κοραή μας την καλήν, ...
Anglia Sacra Sive Collectio Ιστορία rum, Partim antiquitus, partim ...1691
- 226 Κοραή...
Anthimu Gazē” Λεξικόν Hellēnikon Pros Chrēsin Tōn Peri Tus Palaius
...Anthimos Gazēs - - λεγμ%ος ὑπὸ ἧς πόλεως αΐδρωπος, ὅς τις ἐπ ̓ ἑκαὶ
ματι ής πόλεως, ἐθέχεπ πὼς ξεύες πρέσβsς, καὶ ‫ | ء‬φρόντιζε ό πὼς
ὑποδέσεις αυή‫ ل‬πές πολιτικάς, καὶ · προσέφερεν αὐπῖς πάσαν χę።ώδη
βοήθειαν καὶ πρ σίαν· καὶ προς άπς ἦ πόλεων και φροντιςής καὶ πύ; ἱ ξεύες
ὑποδεχόμ%ας. Ο Κοραής παραβάλλει τῷ...
Apantēsis eis auton Karl Krumbacher - 1905 - -
Apo tēn pneumatikē kai koinōnikē zōē stēn Ελληνική epanastasē Mouseio
Benakē - 1971 -
Appiani Ιστορία Romana. Volumen II - Σελίδα 290 Paul Viereck - 1986
- . Κοραή:.
Arbol de los Veras. Dado a la estampa y divid ido para Doder ...Alonso
Lopez de Haro - 1636 - 1Ά Κοραή'...
Arthra kai logoi: anamnēstikos tomos - Σελίδα 10 Kōnstantinos Iōannou
Amantos - 1953 - Τπέρ των ίδανικών τούτων αφιέρωσε τήν ζωήν του ό
Κοραής, περί του όποίου σοφός καθηγητής είπε : «ό Κο- καί νά βγάζη
λόγους. 'Επιτρέπεται νά εϊπωμεν δτι ενεκα «φοβίας· έδημοσίευ- σεν
άνωνύμως π. χ. τέσααρας ραψωδίας του Όμηρου ; Ψυχολογικώ; ό Κοραής
δέν έξητάσθη ακόμη καλώς καί νομίζω δτι τά περί δειλίας καί φοβίας
αύτου πρεπει νά Αναθεωρηθουν. Ή ανωνυμία η ψευδωνυμία του Κοραή
είχε πολλούς λόγους Ό κ. Γκίνης ομιλεί καί περί «ψευτικης
μετριοφροσύνης» του ...
Athanasios Psalidas: ho didaskalos tou genou mas, 1767-1829 : ho ...1952
-
Athēna: syngramma periodikon tēs en Athēnais Epistēmonikēs Εταιρείας
1965 - -
Athenai kai e perix chora: dokimion patridographias ... - Σελίδα 234
Panagiōtēs Oikonomos - 1889 - 234 ΑΘΗΝΑΙ Άδαμάντΐος Κοραής Ό
34

Αδαμάντιος Κοραής έγεννήθη έν Σμύρνη τη 27 'Απριλίου 1748 έκ πατρδς
μέν Χίου μετερχομένου τ6 έμ- πόριον έν Σμύρνη καΐ έν Άμστελοδάμω, έκ
μητρός δέ Σμυρναίας θυγατρδς του φημιζομένου τότε δια τα γράμματα του
Αδαμαντίου του 'Ρωσίου, δστις είχε χρηματίστρ νέος και διδάσκαλος έν
Χίω. Τά πρώτα γράμματα έδιδάχθη ό Κοραής έν Σμύρνη έν τω ύπάρχοντι
έκεί Έλληνικω σχολείω, έξ ου εΰδοκίμως άποφοιτήσας ήρχισε νά μανθάνη
και ...
Auctarium adnotationum, indices - Σελίδα 243 Pausanias - 1828 - 22, 1..
Κοραής.Opera omnia. Recensuit et commentariis instruxit Godofreus
...Plato - 1840 - - 3ενοφώντος Απομνημονεύματα και Πλάτωνος Γοργίας,
εκδιδόντος και διορθoύντος Α. Κ (h. e. Κοραής). Εν Παρισίοις. Α. 1825.
8. Εst haec pars guinta decima Bibliothecae Graecae a viro praestantissimo
editae. Continet scholia Graeca et breves editoris annotationes, maximam
partem criticas. Praeterea nuper Αstius edidit Co m m entari o s in Go rgiam
longe uberrimos et copiosissimos, Ο p erum Ρ 1a t o n. Vol. ΧΙ. p. 1 - 478.,
in quibus videtur quidquid antea in hunc librum scriptum ...
Aurei compendi decisionum regalium supremorum tribunalium ...1640 - ...
Κοραή-.
Baldi Vbaldi Perusini iurisconsulti ... In 1. 2. et 3. [-11.] ... - Σελίδα 2 1615
- Κοραή,.
Biblia sacra, sive testamentum vetus ab Im. Tremellio es Fr. Junio
...Tremellio - 1648 - - Κοραή:
Bibliographikon Δελτίο n tēs Ellēnikēs Philologias 1872 -
Bios Adamantiu Κοραή : eis ton hoposton eprostethē hē eikōn kai to ...
Κοραής Αδαμάντιος - 1833 - ... τις Παπικές αυλής, κτνιηοΰυτρς πικρώς
σϊ «ΰτά τους Γραικούς κατηγοροΰν ανθρώπους ένοχλουμένους από
κάρφος , τυφλωμενοι από παχυτα'την ίοκόν αΰτοι". Νά κατακρ/ν/7 τις
όλους τους ίεοωμε'νους ανατολικους , <3Ί« την τρυφήν ολίγων
σαρδαναπάλων αρχιερέων, τρυφώντων εις τό Βυξα'ντιον, ειναι τό αΰτο και
νά π#οα6χλλ/3 όλους τους κοσμικούς με τους Φαναριώτας του Βν£αντιου.
Εν Παρισίοις, ί3 Δεκεμβριου, 1829- Α. ΚΟΡΑΗΣ . Γ . 31 Ο. ΒυοΝίβτ
Ό98 Ηοίτβτιΐ'. ΚΟΡΑΗ.
Byzantinisch-neugriechische Jahrbücher - Τόμοι 5-6 - Σελίδα 226 Nikos
A. Veēs - 1927 - - (Εντός παρενθέσεων παρατίθεμαι τάς υποσημειώσεις
του του Κοραή). Ηθΐΐπ. σ. 361,20 «κατά γαρ την σχεπεινήν και άκΰμονα>,
ούτω και δ Κοραής σ. 23 (οκεπτεινήν], δ Κϋΐιη VI, σ. 709 σιωπηλήν. —
35

Ηθΐΐη. σ. 361,25 «εΐ δε και μηδ' όλως άπορρέοι τι του ύδατος» (άπορρέοι
ΑΒ: άπορ- ρέοιτο V: άπορρεΐ Αβί.). Κορ. σ. 24 «εί δε και μηδέν δλως
άπορρέοι τον ύδατος» (άπορρέοι το τι του). Κΰΐιη σ. 709 «εΐ δε και μηδέν
δλως άτορ- ρέοιτό τι του ύδατος»..
Carminum Quae Supersunt Praemissa Commentatione De Solone Poeta
...Solon - 1825 - ... Penser ά φuelqu'un , των Γάλλων. Ο ΑΥΤΟΣ. ιέ, Ι.
Βranckias post ώδ' αν ex praecedentibus Ρlatarchi verbis reposuit δήμος,
τιt hexametro nameros suos reddat. Ιdem λίαν Ιonice dedit λίην. ις. Ημίν
δ'έδοξεν ο νούς είναι του λεγομένου , Ως και αυτός φησι πρότερον του
προςεχούς παρατεθειμένου στίχου, "Εργμασιν εν μεγάλοις κ. τ. λ. Εικός
γάρ τον στίχον τούτον (ώς αιτίαν της εις Αίγυπτον αποδημίας) μετά το,
Νείλου επί προχοήσι κ. τ. λ. τετάχθαι το πάλαι εν τοις Σόλωνος έπεσι.
ΚΟΡΑΗΣ .
Chios, 1898-1920: hena taxidi sto parelthon dia mesou tōn kart ...Geōrgios
A. Moutsatsos - 2002 -
Commentariorum in apocalypsim beati ... Haymo Halberstatensis - 1540 -
: Κοραή...
Conclusiones de locato conducto - Σελίδα 3 Johann Hollandt, J.
Reckershausen - 1596 - Κοραή Ι.
Conradi A Liechtenaw Vrspergensis Coenobii ... Chronicon : Quo Omnes
...Konrad von Lichtenau - 1609 - ... Κοραή, ...
De Prima missa et praerogativis christianae Pentecosτης , tractatio
...Théophile Raynaud - 1653 - Κοραή.
De scriptis despotis, pseudepigraphis, et supposititiis conjecturae:
...Johann Deckherr - 1700 - Κοραή...Monasticon Anglicanum, sive
Pandectae coenobiorum Benedictinorum, ...Roger Dodsworth - 1661 - - ...
Β. 1403· Κοραή...
De vitis, dogm. & apoph. clarorum philosophorum, Libri X. Hesychii
...Diogenes Laercio - 1615 - Νilus nando excrcίcit 2, 9 Ε fpecies 23ο
Νοέtuam Αthenasψrouerθium 215 Νomen φuid Stoicis 472 Νοίce teipίum
26 Νοσογνωμικη medicina 237 9 Νympha,τιide Κοραή. Ο Οbclus ,
perieftigmenus Ρlatonis 216 Οbliquicafus 476 4 Οchus Ρhαniz Ι ΦΟdium
quidStoicis και ο 6 ΤΟΕteus vicus 74 9 Οleum vefania pharmacum
Αnacharfidi 73 9 Οncficritus philofophus Cynicus 419. opus cius 2 Φ. 9
Οpinio guid 417 3 Οratιο φuid Stoicis 471 rationis genera 238.parκcs ,
Γccundum Stoicos 471.
36

Dēmōdē Vyzantina: meletes Stylianos Alexiou - 1997 -
Dialogoi treis, epexergasthentes kai ekdothentes hypo Neophytu Duka
Aeschines Socraticus - 1814 - Διαφ. Oύκοῦν ὅσα τῷ Kούμα, καὶ ἑταῖρε,
ἐπὶ τὸν Δούκαν περὶ τούτου τετόξευται, κάπ ̓ ἐκεῖνον εἰκότως εἶεν ἂν
άφειμέν' από τοῦ σου· eὐδὲ γάρ ἄλλως συνηγορῶν τῷ Δούκα ό σοφὸς
Κοραής (πῶς γάρ τῷ κακοτύχῳ καὶ ἐχθίς? Mακαρονιςă;) ἐπὶ τοὺς ἑταίρους
τὸ βέλος ἐκεῖν ἀπεσφενδόνησε ‫ وو‬Mήτε ή xημική σου, μήτε ή
Αλγεβράσου, ἀλλ' ἡ θεία τέχνη τοῦ λαλεῖν καὶ γράφειν τὸν άνSρωπον
τελειοῖ· οὐ διά τοῦτόφημι, ἀλλ' όρών τὸ τῆς Ελλάδος φωνής κακῶς ύπὸ
τῶν ...
Diatribe eis ten anakeryxin tu Login Hermu (etc.) (Abhandlung über
...[Anonymus AC09810939] - 1816 -
Diatribe eis ten anakeryxin tu Login Hermu (etc.) (Abhandlung über
...[Anonymus AC09810939] - 1816 -
Diēmero Κοραή , 29 kai 30 Apriliou 1983: prosengiseis stē glōssikē
...Diēmero Κοραή - 1984 - -
Digesta On Line Law Review: Κ. Παναγόπουλος, Κ. Κριμίζης - 2014 - Η
υιν νυν μια νυ ι μ ο νυν συμφέροντα του Σουλτάνου συμβούλευαν τους
ομοεθνείς τους ακόμη και την παραίτηση από τη διεκδίκηση των
θεμελιωδών τους δικαιωμάτων και την πλήρη υποταγή τους στην
οθωμανική κυριαρχία, Ανάμεσα σ' αυτούς, που είχαν άρτια γνώση και
γνώμη για τα κοσμογονικά γεγονότα της εποχής του και τη θετική επιρροή
τους στην ιδέα της εθνικής παλιγγενεσίας υπήρξε ο Αδαμάντιος Κοραής.
Ασκησε δριμεία κριτική στη δεισιδαιμονία μερίδας της ελληνικής ...
Diplomatum Belgicorum nova collectio sive Supplementum ad Opera
...1734 - -. Κοραή
Dokimion historikon peri tes philikes hetairias (Historischer ... - Σελίδα 99
Johannes Philimon - 1834 - Ολίγον υτερον ο Α. Κοραής , σύμφωνα, μετά
του Ρήγα, αναιρών (1800 ) την κατα της ελευθερίας πραγματείαν του
Ανθίμs, Πατριάρχs των Ιεροσολύμων, εποίησε το "ΕΛΛΗΝΕΣ
Συμπατριώται! Δsλοι νά μεθα ως πότε; . . . ,, Είναι αξία παρατηρήσεως ή
μετάπλασις τέτι, υπό τον τίτλον 'Ω,δή υ π ε ρ τής Ελλάδος. Εδημοσιεύ8η
δια το Λογίs Ερμ5 (1 Ιαννεαρίs, 1818, ) εξ ονόματος πλατε; τινος ΙΜοναχυ
τύ Αγίg "Ορυς. Η μεταμόρφωσις αύτη έχει μεν πρόσχημα την Παιδείαν
και Φιλογενείαν, βαδίΦει ...
37

Eidyllia. (Idyllia.) - Σελίδα 98 Stephanos Karatheodoris - 1818 - ... διά τάς
επιςήμας, τέχνας, γλώοσάν της, και δι' αυτάς ακόμη τάς χυδαϊκάς
προλήψεις, δεν είναι ολιγώτερον αξία περιεργίας και την σήμερον διά τα
δύο τελευταία. Την αλήθειαν ταύτην πρώτος ο Κοραής ( ο τίς, παρά τέτον
άλλος, έδύνατο;) όχι μόνον έγνώρισεν, αλλά και ανεκάλυψεν ως κοινόν
της Κριτικής εύρημα. Είμεν γαρ οι Φιλολόγοι εμιμέντο τες αρχιτέκτονας
και γλύπτας, και αυτές, μά την αλήθειαν, τές νομισματικές, τίξοχάζεται,
φίλε με, ήθελεν είναι ή ανάγνωσις των παλαιών τόσον δυσ.
Eis mnēmēn K. Amantou, 1874-1960
Ek tōn hellēnikōn papyrōn Phaidōn I. Koukoules - 1912 -
Ekklēsiastikē Ιστορία : apo tēs hidryseōs tēs ekklēsias mechri tōn ...
Diomēdous A. Kyriakou - 1898 - - Πλην τούτων έξέδωκεν ό Κοραής καΐ
άλλα θρησκευτικά Εργα, οίον την Συμβουλήν τών τριών επισκόπων, έν ή
δεικνύει καΐ ελέγχει την διαφθοράν της ωμαϊκής εκκλησίας και τον
δεσποτισμδν τοΟ πάπα καΐ την Διατριβήν του περί αγίου φωτός, δι' οδ
έργου κατακρίνει τάς δεισιδαιμονίας του δχλου. Προς τδν αύτδν δε σκοπδν
έξέδωκε και την περί τών άπιόντων είς Ιεροσόλυμα έπιστολήν Γρηγορίου
τοΟ Νύσσης. Ότε δέ εξεδόθη ή Αδελφική διδασκαλία ή άποδοθείσα τφ
πατριάρχη Ιεροσολύμων ...
Ekkl−esiastik−e Ιστορία apo t−es hidryse−os t−es ekkl−esias mechri
...Anastasios Diom−ed−es-Kyriakos - 1898 - -
Ekklēsiastikos Pharos - Τόμος 16 1917 - -
Eleuthero pneuma Giórgos Theotokás, Konstantínos Th. Dimarás - 2002 -
-
Enciclopaedia, seu Scientia universalis concionatorum, hoc est Sermones
Mario de Bignoni - 1676 - - Κοραή!"...
Enēmerōtiko Δελτίο - Τόμος 32 2007 - -
Epistēmonikē epetēris - Τόμοι 4-5 Aristoteleio Panepistēmio
Thessalonikēs. Philosophikē Scholē - 1939 - -
Epistēmonikē epetēris - Τόμοι 4-5 Aristoteleio Panepistēmio
Thessalonikēs. Philosophikē Scholē - 1939 - -
Επιστολαί autoschedioi grapheisai holan ephanehe deutera tes ...
Alexandros Basileios - 1809 - ... κρίνειν αδαήμονας άνδρας εάσης: αλλ'
επειδή ενδέχεται να ευρίσκωνταίτινες υπόκεφοι, οίτινες νομίζεσι γλώσσαν
38

καλήν, οποίαν δεν καταλαμβάνεσι, υ εις τας περί παιδείας συμβελάς πι:
σεύεσιν, ότι με την προπέτειαν ευρίσκεται ο η αλήθεια συνωδευμένη δια
τότσ απεφάσισα να εκδώσω εις φώς τας επιςολάς ταύτας, αι οποίαι ζωγρα,
φέσι με αληθείας χρώματα την παιδείαν τε Δέκα, δια να γνωρίσωσιν
οπωσεν ο αι απλέςεραι ψυχα, ποιος είναι ο ύ8ρισης Δέκας, οποίος ο
υβριζόμενος Κοραής.
Επιστολαί : ais dyo tu autu parērtētai ponēmata - Σελίδα 542 1864 - γάρ
Κοραής λέγει περί τούτου. "Αν οι Απόστολοι επεχείρουν να γράψωσιν, ώς
οι παλαιοί, τοιαύτη επι" χείρησις δεν ήμπόρει να κατορθωθή, πλήν διά του
αυτού εκείνου θαύματος των πυρίνων γλωσσών, το " όποιον τους εδίδαξε
τάς ξένας γλώσσας" ο δε τών Αμφιλοχίων εκδότης ορθώς προς τα του
Κοραή ταύτα τους Φωτίου λόγους αντιτίθησιν, εν οις τούτ' αυτό λέγει και
Φώτιος, όπερ δή και Κοραής είπεν, ότι διά της του άγίου ...
Επιτομή Ιστορία s Tēs Hellados etc. (Epitome Ιστορία e graecae. Ed.
...Gregorius Paliurites - 1815 - - Και παρακατιών Κλύοις αν ήδη, φοίβε
Κοραής εν Αισώπω. » Κεκρυμμςήίω με βάξιν. Σοφοκλής Ηλέκβα, 655. .
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓ. ΕΛΛΗΝ. ΒΙΒΛ. Β',
Erga Anastasiou S. Vyzantiou - Σελίδα 334 Anastasios Skarlatou
Vyzantios, Alexandros S. Vyzantios - 1893 - Από τη; προχθές τα οστά του
Κοραή δεν αναπαύονται πλέον έπ'ι τη; ςένης, άλλ' "σα τη φυσάση
πεφιλημένης γης των Παρισίων, « άλλ' εις την καρδία·; του ελληνισμού,
εν τω μέσω των τάφων των ενδόξων ανδρών των κεκοιμημένων εις την
νεκρόπολιν ταύτην και συντελεσάντων μετ' αϋτου ει; την άνάστασιν του
ελληνικού γένους», ως εΐπεν & εύγλωττος πανηγυριστής της νε·/.ρ'.·/.ής
τελετής Μάρκος Ήενιέρης. Πάσα ή πάλις ύπεδέξατο τα λείψανα του
μεγάλου ανδρός μετά της ευλάβειας, μεθ'η": ...
Erotokritos Vitzentzos Kornaros - 1992 - -
Erotokritos. (Erotocritus. Poema eroticum.) - Σελίδα 189 Vicentius
Kornaros - 1832 - -
Ethnikon hēmerologion: tu etus. 1867 - Σελίδα 222 1867 - - 2υγχρόνως δέ
καί οί κατά την Δύσιν έλληνισταί, έκτιμώντες την διόρθωσιν των
εκδόσεων του Κοραή, ήναγκάσθησαν ίνα έξοικειωθώσι προς το νεώτερον
των Ελλήνων γλωσσικόν ιδίωμα. 0 Κοραής ήτο προσωπικός φίλος των
πλείστων εν Γαλλία ελληνιστών, Βοϊσσονάδου, Κλαβιε'ρου, Κουριέρου,
ιδίως δέ του Θυρώτου, μεθ' ου ενίοτε και συνειργάζετο. 0 Κοραής και ό
Ασιος έτίμων [Λεν και έσέβοντο αλλήλους ώς εικός · ούδε'ποτε ό'μως
συνέδεσαν φιλίαν στενην · πρώτον (Λεν, διότι αμφότεροι, ...
39

Euanthia Kaïrē (1799-1866) Dēmētrios P. Paschalēs - 1929 -
Eukarpias epainos: aphierōma ston kathēgētē Panagiōtē D. Mastrodēmētrē
Π. Δ Μαστροδημητρης, Γιωργος Ανδρειωμενος - 2007 - Ή άμετακίνητη
δημοκρατική θέση του Κοραή τόν οδηγούσε σε άπέχθεια πρός τό
μοναρχικό πολίτευμα. "Ετσι τή λατρεία των βασιλέων (ώς θεσμοϋ) πού τή
θεωρεί αϊρεσιν θα τήν ονομάσει βασιλολατρβία (1829)2''. "Οσο για τα
πολιτεύματα πού συνίστανται άπο βασιλέα καί συνέδριο αντιπροσώπων,
αύτά άποκαλοϋνται άπο τόν Κοραή βασιλοπολιτεΐαι (1831)25, μίγμα
μοναρχίας καί δημοκρατίας. Τέλος, για τα τέκνα τοϋ βασιλιά, του
βασιλόπαιδες, θά χρησιμοποιήσει τή λ. βασιλότεκνα ...
Examen des méthodes proposées par MM. de l'Assemblée du Clergé de
...Jacques Basnage - 1684 - - Jacques Basnage.: Κοραή:...
Fwtíou ... ēpistolaí, metà prolegoménwn ŭpò I.N. Balétta - Σελίδα 542
Joannes N Valetta - 1864 - Σημειωτέον δέ, οτ» περί του ε 7 ο μ- βώσ ασθ
α ι πολλά καϊ σοφά. ό σοφός έσημειώσατο Κοραής εν τω Α'. Τύμω τών '
Ατακτων (σελ. 137 — 140), ένθα και ταύτης μνημονεύων της φράσεως
του Πέτρου λέγει" "Έμεταχειρίσθη την μεταφοράν " του ε γ κ ο μ β όω ό
Απόστολος Πέτρος κομψότατα, όταν λέγη ' την ταπεινοφροσύνη!)
έγκομβώσασθε"' " ήγουν, ένδύσασθε καϊ στολίσθητε την
ταπεινοφροσύνην, καϊ κρατείτε την σφικτά, ως να ητο κομβω- " μένη, διά
να μη Σας γύμνωση απ1 αυτήν ό ...
Γενική anthologia, poiēseos & [i.e. kai] pezographias - Σελίδα 121
Phaidōn K. Boumpoulidēs, Spyros Melas - 1956 - του πάππους, άπό
πατέρα, ό Αντώνης Κοραής, γιατροφιλόσοφος, είχε γράψει αρχαϊκές
ωδές, κι ό φιλόστοργος εγγονός τις τύπωσε, όταν ήρθε στίς δόξες του.
"Εξω και άπό αυτόν τόν πρόγονο είχε κι άλλους λόγιους συγγενείς ό
Αδαμάντιος Κοραής: "Ενας ξάδερφος του ήτανε δάσκαλος με πολύ
προχωρημένες για την εποχή του εκπαιδευτικές ιδέες κι ένας θείος του, ό
Σωφρόνιος Κοραής, φίλος των λογίων και των γραμμάτων, στάθηκε
δεσπότης στο Βελιγράδι. Άλλα κι ό πατέρας του, ...
Geōrgios Kokkinakēs, Πανεπιστημιο Πατρων. Ομαδα επεξεργασιας
ομιλιας & γλοσσας - 2008 -
Giannēs Phountas - -
Γλώσσα kai to 21: Kyriakos Simopoulos - 1971 - -
Glōssikai paratērēseis anapheromenai eis tēn nean Ελληνική nγλώσσα n
Kōnstantinos S. Kontos - 1882 - -
40

Glōssikai paratērēseis anapheromenai eis tēn nean Ελληνική nγλώσσα n
Kōnstantinos S. Kontos - 1882 - -
Glōssologikai meletai - Τόμος 1 Geōrgios N. Χατζηδάκις - 1901 - -
Grammata apo to Amsterntam: - Σελίδα 29 Stamatēs Petru, Philippos E.
Eliou - 1976 - στην Κωνσταντινούπολη μέ τόν Μ. Πετροκόκκινο καί στο
"Αμστερνταμ μέ τόν Διαμαντή Κοραή. Συντροφευμένος άπό τον Σταμάτη
Πέτρου ό Κοραής έφυγε από τή Σμύρνη το 17711. Ταξίδεψαν μέσω
Λιβόρνου, Βιέννης καί πρέπει νά έφτασαν στήν Όλλανδία στα τέλη
Αύγούστου ή στίς άρχές Σεπτεμβρίου τοϋ 1771. Τόν πρώτο χρόνο δλα
φαίνεται πώς πηγαίνουν καλά και στό κατάστημα τοϋ "Αμστερνταμ καί
στίς υποθέσεις της εταιρίας. Από τή Σμύρνη στέλνουν κυρίως, στόν
Κοραή, ...
Grammatica latina pro Helenica iuventute elaborata - Σελίδα 375
Anastasios Pallatidēs - 1834 - θρύλλητος Φιλολόγος δήμέτερος Κοραής,
και όστισδή; ποτε τών όμογενών, κάν μικράν φιλολόγου φήμην
άπέκτησεν. "Από αύτούς και τούς άλλους νεωτέρους Φίλου" λόγους
Γερμανούς και 'Αγγλους, οίτινες λατινιστί έρμηνεύουσι, σχολιάζουσι και
έκδίδουσι καθ' ήμέραν τά συγγράμματα τών άθανάτων ήμών προγόνων,
μέλλομεν νά σπουδάσωμεν, νά μάθωμεν καί νά φιλολογήσωμεν και ήμεϊς
τάς προπατορικάς συγγραφάς μ' έκβασιν έπιτυχεστέραν, παρά τούτο μέχρι
τούδε άπό άλλοεθνείς ...
Grēgorios 5 Takēs Ch Kandēlōros - 1921 -
Grēgorios E (Pemptos) saphēs ekphrasis tēs ekklēsiastikēs politikēs
...Nikolaos Gr Zacharopoulos - 1974 - Ή έπιστολή έξ άλλου ήν άπηύθυνεν
ό Κοραής προς τόν Γρηγόριον άμα τη άναλήψει τών αρχιερατικών
καθηκόντων είναι μία συνήθης εις τοιαύτας περιστάσεις συγχαρητήριος
έπιστολή, άνευ ίδιαιτέρας τινός σημασίας 52. Έπ' αυτής, οΰσης καθαρώς
φιλοφρονητικής, δέν είναι δυνατόν νά στηρίξη τις την άποψιν περί τής
στάσεως του Κοραή έναντι του Γρηγορίου. Αντιθέτως, ή στάσις αύτου
εναντι του Ιεράρχου, και κατ' έπέκτασιν εναντι πάντων τών
όμοφρονούντων αύτώ, είναι μαλλον έχθρική, ...
Griechische vorrevolutionäre Presse: Aikaterinē Koumarianou,
Österreichische Nationalbibliothek - 1995 -
Gvilielmi Bvdaei [...] De asse & partibus eius libri V. ad postremam
...Guillaume Budé - 1556 - ... Κοραή: ,...
Hai lexeis: Hellēn, Graikos (Graikylos), Vyzantinos, Rōmaios ...1920 -
41

Handbuch der Deutschen Litteratur seit der Mitte des 18n ...Johann Samuel
Ersch - 1827 - - (5 (μ.) 11. (187 ε).. Κοραή., ` 12. (155).
Harmonia: epistēmonikon periodikon syngramma - Τόμος 1 - Σελίδα 736
1900 - - έσκόπευε κατά των πτηνών, οσάκις ό Κοραής 'έκραζεν ΕϋΟΟ !
υπ ΙϊΟΟαΩοο ! "Ινα δε εκ του επουσιώδους τούτου έςαγάγωμεν κχί τι
σπου- δαιότερον, παρατηροϋμεν ότι ό Κοραής άνε'καθεν έγίνωσκε
τήν'Ιταλικήν. ες ης ύστερον μ.ετε'ορασε τον Βεκκαρίαν, μεταχειρισθείς
και Ιταλικά (ίοη- θηματα εν ταϊς σοφχίς αΰτου έκδόσεσι των Ελλήνων
συγγραφέων. "Άλλως τε ή Ιταλική γλώσσα ητο εν Σμ.ύρνη τότε μάλλον
έπιχοιριά- ζουσα η τανυν, διότι πολλάκις Άγγλοι και Όλλανδοΐ ιερείς
έκηρυττον τον ...
He Athena etoi, analekta geographika, philologika, historika (etc.)
[Anonymus AC09669411] - 1831 - ... καὶ ἡ πηγή από τας αρχάς ἔληνικών
παλαιῶν λέξεων· ἐκτὸς τέτων εύείσκοντα καὶ φράσεις πολαι καὶ παροιμία
καὶ γνωμικά, αν6ματα ζώων, φυτῶν, ἐργαλείων καὶ άλων πραγμάτων, ώsε
έαν γένη σύλλογή έλων τέτων τῶν εἰςημένων, κατα τὸν τρόπον, τὸν όποίον
μετεχesgί θη δ σοφύς Kοραής, ἕνα| εύκολον μετ' ὀλίγον καιρὸν να
%ηματιώκαὶ λεξικὸν ἐπωσὲν άκριβὲς της γλώσσης μας· ἐπ' αὐτή τη ζάσε
καταςρώνω τὸν ἐξής κατάλογον λέξεων, φράσεων, παραιμιών καὶ
γνωμικών, ...
en Chiō Vivliothēkē Κοραή : (Ιστορία , katalogos cheirographōn)
Stephanos D. Kavvadas - 1933 - 338 Κοραής Αδαμάντιος : Πίναξ
έξηγητικός περί του ήδη. Φΰλλον εν. Διαστάσεις 0,18X0,12. 339 Κοραής
Αδαμάντιος: Χωρία εκ του Πλάτωνος. Φΰλλον εν. Διαστάσεις
0,165X0,105. 340 Κοραής Αδαμάντιος: δοΐιοΐία ΟΓαβοα ίη Απδίορΐι.
βάίί. 1822. Φΰλλα 2. Διαστάσεις 0,185X0,120. 341 Κοραής Αδαμάντιος:
Σημειώσεις είς Διόδωρον Σικελιώτην. Φΰλλα 9, Διαστάσεις 0,170X0,105.
342 Κοραής Αδαμάντιος: Σχόλια εις. Φΰλλον εν. Διαστάσεις
0,108X0,100. 343 Κοραής Αδαμάντιος: ...
Gallikē Epanastasē kai Notioanatolikē Eurōpē - Σελίδα 159 Paschalis
Kitromilides - 1990 - - Αδαμαντίου Κοραή. Πρόταση έρμηνείας»,
Διήμερο Κοραή. Προσεγγίσεις ατή γλωσσική θεωρία, τή σκέψη και τό
εργο τοϋ Κοραή, Αθήνα. 1984, σσ. 102-112. 55. Γιά τΙς πλευρές αύτές της
δράσης τοϋ Κοραή βλ. Π. Μ. Κιτρομηλί- δης, «ΙβΓβπιγ Ββηίΐιαπι καί
Αδαμάντιος Κοραής», καί Αθανάσιος Μουλά- κης, «Ή άλληλογραφία
Κοραή - ίίβΓδοΠ», Κοραής και Χίος, τόμος Α', σσ. 285-308 και 269-284
άντίστοιχα. 56. Βλ. Λέανδρος Βρανούσης, «Ή Διακήρυξη των
δικαιωμάτων τοϋ άνθρωπου και ό ...
42

Η Ελληνική γλώσσα kai hoi dialektoi tēs - Σελίδα 52 2000 - Τα
αποσπΆσματα που αφιερώνει στη γεωγραφική ποικιλότητα απεικονίζουν
απόλυτα αυτή του την έγνοια: είναι γνωστό το γεγονός ότι ο Κοραής
συμβούλεψε τους Έλληνες να στείλουν δύο νέους λογίους που, χωριστά ο
καθένας, θα περιέλθουν την «Εΰρωπαϊκήν και Άσιανήν Ελλάδα, και τάς
νήσους αυτών» με σκοπό να συνάξουν τις λέξεις, τις φράσεις και τις
παροιμίες της γλώσσας «δσας έχει καθημέραν είς τό στόμα ό κοινός λαός»
( Κοραής [Ι809] Ι986, 342 κ.ε.). Χάρη σε αυτή την ιδέα, ...
He Ελληνική glossa kai Η sēmerinē morphē Michalēs Peridēs - 1965 -
He Ελληνική glossa kai Η sēmerinē morphē Michalēs Peridēs - 1965 -
Hē neara lyra: ētoi Ōdai hierai, kai ēthika tragōdia, dia ten neolaian Samuel
Sheridan Wilson - 1830 - λέγει ο Κοραής αναφορικώς εις της κατωτέρας
τάξεως τά παιδία, συνταιριάζει επίσης και εις εκείνα των ευκαταστάτων
διότι εις κάθε τάξιν, "αι κακαι συναναστροφαί διαφθείρουν τα καλά ήθη."
Πεποιθως της ορθότητος των άνω στοχασμών, ήγωνίσθην ν' εισάξω εις
την Ελλάδα ολίγην ποιητικήν τροφήν, να είπω ούτως, διά την ακριβήν της
Νεότητα. Ανέλπιστος δε της ιδίας μου δυνάμεως, του ν' ενδύσω απλάς
ιδέας με φράσεις αρκετώς απλάς διά την τρυφεραν ηλικίαν, εφοβούμην
ικανούς ...
Η paradosē tou Diaphōtismou stēn Hellada: Η periptōsē tou Κοραή
...Panagiōtēs Chiōtēs - 1998 -
Η liodōros Aithiorikōn - Τόμος 1 Heliodorus (Emesenus.), Κοραής
Αδαμάντιος - 1804 - ας ονομαζάμίΰα φίλος σου ΚΟΡΑΗΣ . ΕΚ ΤΟΤ
ΦΩΤΙΟΤ ).
Hēliodōru Aithiopikōn Biblia Deka, Ha charin Hellēnōn exedōke meta
...Héliodore d'Emèse, Koraís - 1804 - κακόν, ο φίλος σου Κοραής. ΕΚ
ΤΟΤ ΦΩΤΙΟΤ ... Ηλιοδώρου Αίδιονικά....
Hēlios Εφημερίς politikē, philologikē kai emporikē 1833 - "Αν - και από
χαραν έτοιμοι να πεταξωσ. Με. λόδραμα Ιταλικον εις την Ελλάδα: ειξ. την
γην όπου αντηχούσιν εισέτι αι αρμανι-" αι αρμονίαι των Αισχυλικων
Ποιημάτων, " Αν μ' - - - όπου η κόνις των σωζομένων παλαιών " Δούκας
δεν έπαυσε διδάσκων, συγγραφων και ωφελών το έθνο. Η φιλολογική αυτη
έρις υπήρξε πεισματώδης τα πάθη εξηφθησαν εις τοιούτον βαθμόν , ως ο
Ν. Δούκας εθεωρήθη αντίπαλος και εχθρος του Κοραή , εν και κατά βάθος
δεν ήτον ίσως ειμή ενάντιος εις τας ...
43

Hellas: Η Ιστορία kia ho politismos tou hellēnikou ethnous apo tis
...Giannēs A. Pournaras - 1998 - _] μίαν προκήρυξιν, λόγου χάριν, τοϋ
Λογίου Έρμου [ενν. το περιοδικό τής Βιέννης που υποστήριζε τις απόψεις
τού Κοραή], ή ένα μέρος τών Αυτοσχεδίων Στοχασμών [ενν. τα
Προλεγόμενα τών έργων τού Κοραή όπου εξέθεσε τις γλωσσικές του
θέσεις], και μάλιστα τών τελευταίων χρόνων τής γλωασονομικής
αίρέσεως, και θέλει ίδή όφθαλ- μοφανώς τήν διαφωνίαν και όυσαρέσκειαν
τών ακροατών ό ένας Θέλα είπή αυτά είναι Χιώτικα' ό άλλος Κυπριώτικα.
"Αλλος Κρητικά ή Αρβανίτικα, και όλοι ...
Hellēnes poiētes kai pezographoi - Σελίδα 387 Kōstas M. Prousēs - 1989 -
Σ' ένα από τα ταξίδια μου αυτά στη «Χώρα», είδα και «το μέρος που έμενε
ο Κοραής»! Μια μέρα δηλαδή περνώντας από την αγορά μ' έναν ξάδελφό
μου που φοιτούσε στο Γυμνάσιο, είδα ψηλά σε μια πόρτα μια μεγάλη
ταμπέλα: «Βιβλιοπωλείον ο Κοραής», και τη γνωστή μου από τα
κακοτυπωμένα βιβλία μου μορφή του Κοραή ζωγραφισμένη εκεί:
αυστηρή αλλά και αγαθή, στεγνή και λεπτή, με τα μαλλιά κάπως πεσμένα
στο μέτωπο, με δεμένα σφιχτά τα χείλια και με μάτια κουρασμένα και ...
Hellenika Chronika, (Griechische Chronik, politisches Tagesblatt in ...D
..Mager - 1840 - Ιο4 Τη 24 Δεκεμβρ 1824, Προ μηνών εδημοσιεύσαμεν
την επιστολήν του στρατηγού οδυσσέως προς τον σεβάσμιον Κοραή, και
τώρα αναγινώσκομεν απάντησίν του εις την εφημερίδα των Αθηνών η
απάντησις αύτη ήμπορεί να κατηγορηθή αφ' όσους θέλουν να γνωρίζουν
ορθά τα πράγματα και τα πρόσωπα, και όσοι κατοικούν μακράν της
Ελλάδος αλλά, και εάν δεν προσαρμόζεται προς ον επιγράφεται ή επιστολή
του κυρίου Κοραή, περιέχει όμως τόσον καλάς και ορθας συμβουλάς,
καθώς ...
Hellēnikes ekdoseis sta chronia tou neoellēnikou diaphōtismou: ...K.
Staïkos - 1998 -
Hena paidi metraei t'astra: mythistorēma Menelaos Lountemēs - 1958 - -
Hermēs ho logios - Τόμος 11 1990 - -
Hermēs ho logios - Τόμος 11 1990 - -
Ho bibliophilos - Τόμοι 6-10 - Σελίδα 11 122 Άπάν&ισμα επιστολών
Κοραή υπό I. Ρώτα Αθήναι 18391 123 Άηάνδ·ιαμα δεύτερον επιστολών
Κοραή υπό I. Ρώτα Αθήναι 18411 δεμ. 124 Απάνθισμα επιστολών Κοραή
Αθήναι 1877 δεμ. 125 Έπιστολαί Κοραή προς οίκογένειαν Πρασσακάκη
Λειψία 1885 άδ. 126 Έηιατ. άνεκδ. Κοραή (Χιακά Χρονικά τόμ. ε')
44

Αθήναι 1923 άδ. 127 Τών μετά Φάνατον τόμ. Α' Γαλλογραικικόν λεξικόν
Αθήναι 1881 δεμ. 128 Τών μετά θάνατον τόμ. Β'. Επιστολών τόμ. α'
Αθήναι 1885 δεμ. 129 Των μεζά ...
Ho charaktēras tōn Hellēnōn: anichneuontas tēn ethnikē mas tautotēta
...Apostolos Euangelou Vakalopoulos - 1983 - -
Ho charaktēras tōn Hellēnōn: anichneuontas tēn ethnikē mas tautotēta
...Apostolos Euangelou Vakalopoulos - 1983 - -
Ho exoristos tu 1831, komikotragikon historema. (Der Verbannte vom
...Alexander Sutzos - 1835 - ... καθιστά πραγματικώς Κέ. μητα της
Ελλάδος τον επί ψιλώ ενέματι Κόμητα της Ίστριας. Φιλοκατήγοροι δε
γλώσσα, λέγουν ότι εις το πολυτελές τούτο δώρον, το εν ονόματι πλην εν
αγνοία του έθνους γενόμενον, έ. λαβον μερίδα Κινκινάτοι τινές της
Συνελεύσεως, και ότι μεταξύ αυτών και του Εκλαμπροτάτου Αυγουστίνου
έγινον μυστηριωδώς έγγξαφoι συμφωνίαι. Μετα τούτο, ο πεντήκοντα έτη
μοχθήσας δια την αναγέννησιν της Ελλάδος Αδαμάντιος Κοραής
προγράφεται, ...
Ho Hellenikos diaphotismos proangelos tou Eikosiena Iōannēs M.
Chatzēphōtēs - 1971 - -
Ho Kapodistrias kai ta dikaiōmata tōn Hellēnōn Dēmētrēs P. Liatsos - 1971
-
Ho Leandros Panagiōtēs Sutsos - 1834 - -
ΠΟΛΙΤΗΣ - Τεύχη 60-64 - Σελίδα 48 1999 - - Έτσι, δταν δ Κοραής
φεύγει, άνοιξη τοϋ 1782, γιά νά σπουδάσει γιατρός στό Μονπαιλιέ, άντρας
ώριμος, τριαντατεσσάρων χρονών πιά, ή διεθνής επικαιρότητα θά
αποτελέσει ένα άπό τά κεντρικά θέματα τής άλληλογρα- φίας του μέ τόν
στενό του φίλο, τόν Δημήτριο Λώτο, τόν Σμυρνιό πρωτοψάλτη. Σ' αύτή
τήν άλληλογραφία θά βασιστούμε, γιά τήν άκρίβεια στά γράμματα τοϋ
Κοραή, πού ό πρωτοψάλτης τά φύλαξε ώς κόρην όφθαλμοΰ, καί, λίγο
σάντούς άρχαιο- λόγους, πού άπό τά ...
Ho Sampates zei: kai alles histories tou glykou nerou Dēmētrēs Petsetidēs
- 1998 -
Ho Solōmos Electra S. Zalouhou - 1916 -
Hodosēma: stoicheia prosanatolismou sto topio tēs Νεοελληηνικής
...Vangelēs Chatzēvasileiou - 1999 -
45

Hodosēma: stoicheia prosanatolismou sto topio tēs Νεοελληηνικής
...Vangelēs Chatzēvasileiou - 1999 -
Hoi logioi kai ho agōnas Alkēs Angelou - 1971 -
Homēros Chios aoidos: Η Chios diekdikei kai tima ton Homēro ana
...Athēna Zacharou-Loutrarē - 2005 - «Τη Γυμνάσιον της Χίου ή- το
κυρίως έργο του Κοραή», Κ. Άμαντος. Τα γράμματα εις την Χίον, όπ. π.,
42. Για την προσφορά του Κοραή στην Παιδεία της Χίου: Κ. Α. Τρυπάνης,
«Ο Κοραής και το Γιιμνάσιον Χίου», Πρακτικά Συνεδρίου « Κοραής και
Χίος», τ. Β ' , Αθήνα 1985", 151-258." Κ. Κουκουρί- δης, Ο Κοραής και
η Χίος, Αθήνα" 1993, 37-92. 323. Αό. Κοραής, «Χιακής Αρ- χαιολογίας
Ύλη», Άτακτα Γ , Παρίσι 1830, 1-278. Αδ. Κοραής 1830, 173, «την
Αρχαιολογίαν της Χίον την εκδίδω, ...
Homerou Ilias Homer, Anestēs Kōnstantinidēs - 1912 - -
Homilie in omnes epistolas dominicales ...Johannes Royardus - 1546 -
Κοραή (απ:...
Ho Κοραή s hōs ethnikos paidagōgos Chrēstos P. Oikonomos - 1919 - -
Ho Κοραή s kai Η epokhē tou - Σελίδα 47 1953 - νική γλώσσα. Ακόμη,
τότε είναι δπου έξέδωκε την εγκύκλιο του εναντίον των αρχαίων ονομάτων
και εναντίον της διδασκαλίας των φυσικών επιστημών, κβ'ι στούς ίδιους
καιρούς έπήρε άνπκοραϊκή θέση στην διένεξη του Κοραή μέ τον Κοδρικά.
Στα πολιτικά πράγματα έγνώριζε την ύπαρξη της Φιλικής Εταιρίας και δεν
την άπεδοκίμαζε. Στήν κρίσιμη δμως ώρα έδειξε συνέπεια απέναντι στην
παλαιότερη πολιτεία του : και τώρα, λίγο πριν μαρτυρήσει, κατεδίκασε τήν
Επανάσταση και αναθεμάτισε ...
Hymnos pros tēn M. bassilissan tēs Hellados Amalia - Σελίδα 5 M. D.
Kyprios - 1837 - Αφελής, ώς ό Αυσίας, ό πρεσβύτης Κοραής [/.ας, Μας
πυρόνει μέ την μνήμην της λαμπράς καταγωγης μας. Δημοσθένους έχει
γλώσαν ό δεινός μας Ααρισσαΐος, Καί τών εφεξής ρητόρων θέλει ειν ό
κορυφαίος. Η δυας τών Σούτσων λάμπει εις τον νέον Παρνασσόν μας, Καί
οί πρόδρομοι υπήρξαν τών μελλο'ντων αοιδών μας. Τών μουσών ή κλεινή
μητηρ, ή ΈΛ.Ιάς, άν έχερσώθη, Η δημιου ργο'ςτ/ις φύσις παντελώς δεν
έστειρώθη. Η Ελλάς ήτο, και είναι, καί θα είναι μένοι τέλους,
Θαυμαστή, ...
I dieci libri dell'architettura di M. Vitruuio, tradotti et ... - Σελίδα 279
Vitruvius Pollio - 1584 - - ......
46

Idiōtika tēs neōteras Ελληνικής glōssēs Iōannēs Prōtodikos - 1866 - -
Index lectionum in Universitate Studiorum Jagellonica Uniwersytet
Jagielloński (Kraków) - 1821 - Οοάίι:εττι Κοραή!" ·
Instilling Religion in Greek and Turkish Nationalism: A “Sacred ...I.
Grigoriadis - 2012 - - 6 Adamantios Korais, Γνώμαι Αδαμάντιου Κοραή
[Opinions of Adamantios Korais] (Athens: Ioannis Sideris [Ιωάννης
Σιδέρης], undated), pp.3–4. 7 AdamantiosKorais, Προλεγόμενα Ειςτα
ΠροςΤιμόθεονΔύω και Προς ΤίτονΜίαν Επιστολάςτου Απόστολου
Παύλου [Prolegomena to Timothy IIand TitusI Epistles of Apostle Paul]
(Athens: Lakonia [Λακωνία], 1879), p. 13. 8 Such viewsprevailed
eveninthe earlyyearsofthe Greek independence. See Victor
Roudometof,“Invented Traditions, ...
Iōannēs Kapodistrias: ho prōtos kyvernētēs tēs Hellados : anekdotikē
...Dēmētrios Gatopoulos - 1932 -
Iōannēs Kapodistrias: ho prōtos kyvernētēs tēs Hellados : anekdotikē
...Dēmētrios Gatopoulos - 1932 -
Iocorum atque seriorum, tum novorum tum selectorum, atque imprimis
...Dionysius Melander, Palthenius - 1617 - Κοραή:...
Iohannis Bvgenhagii Pomerani in Epistolam Pauli ad Romanos
interpretatio
Isagoge in Syntaxin Graecam - Σελίδα 848 Ippo C. Asopius - 1841 - (
Κοραής...
Isocratis orationes et epistolae: Ad optimorum librorum fidem ...Isocrates
- 1829 - - ΑΝΔΡΕΟΥ ΜΟΥΣΤoΞΥΛΟΥ Ε Π / Σ Τ Ο Λ Η. Τάςτής ιταλίας,
ώ φίλε και σοφε Κοραή, βιβλιοθήκας περιϊόντι μοι, και, όσον ή των αυτας
συστησάντων ελευθεριότης εκ της των ελλήνων, των την δουλείαν
φυγόντων, σπουδής και παιδείας έσχε τον έρανoν, αναλογιζομένω,
ερευνήσαι επήλθεν, είπου των ισοκράτους αντιγράφων, ούτω μακρόν,
ηλίκον ιωσήφ ο σκαλιγέρος δείξαι νικόλαον τον σοφιανόν μαρτυρεί
ερρίκω τώ στεφάνω, (επιστ. 431), τον παναθηναϊκόν ανευρείν δυνηθείην,
ή των τινάς ...
Isokratous ta Άπαντα meta scholiōn palaiōn kai neōterōn: - Σελίδα 269
Isocrates, Κοραής Αδαμάντιος , Athēnodōros P. Sophianopōlos - 1840 -
Εκ τούτων ανεδέχθην την Μετατύπωσιν τών Απάντων του "Ισοκράτους,
Λόγων τε και Επιτολών, με πολλών Ελληνιςών σχόλια, με σημειώσεις κ'
47

ερμηνείας του Κοραή, και με τα εις την γλώσσάν μας αυτού Προλεγόμενα,
όλα εκδοθέντα κατά τα 18ο7 εις δύο Τόμους, διά δραχ. 24. Τον Ισοκράτην
τεύτον όλοι οι ομογενείς τότε ν' αγοράσουν δεν έδυνήθησαν: πρώτον διά
το ακριβόν: δεύτερον, επειδή ολίγοι εκαταγίνοντο εις την Ελληνική
παιδείαν, και τρίτον ότι ο θησαυρός ούτος της Ελληνικής ...
Istorika - Τεύχος 39 - Σελίδα 267 2003 - -
Istvan Donati - 2013 - Chiliades adagiorum, opus integrum et per sectum
D. Erasmi ...Desiderius Erasmus - 1540 - - ... ο Κοραή
Johannes Bugenhagen - 1527 - ο Κοραή:...
Komplexiko: authaireto, authormēto, prosvlētiko kai ateles lexiko kompōn
Achilleas III - 2016 -
Konstantinos I. Amantos - 1960 - -
Koraēs kai Grēgorios V. : koinōnikes synkruseis kai diaphōtismos
...Giōrgos Karampelias - 2009 -
Korais printed and electronic Greek-English dictionary
Kōstas M. Rōmanos: diadromē 1929-1979 Kōstas M Rōmanos, Georgia
Alexiou, Virginia Rōmanos - 1979 -
Kōstas M. Rōmanos: diadromē 1929-1979 Kōstas M Rōmanos, Georgia
Alexiou, Virginia Rōmanos - 1979 -
Kritika kai hermēneutika eis Ploutarchou parallēlous vious Grēgorios N.
Vernardakēs - 1878 -
Kritika kai hermēneutika eis Ploutarchou parallēlous vious Grēgorios N.
Vernardakēs - 1878 -
Kritika phylla - Τεύχος 17
Kritika phylla - Τεύχος 17 - Σελίδα 303 1971 - -
Kyru paideia kai Kyru anabasis - Τόμος 1 1845 - - Επιστολή. τοϋ. Κοραή.
Την σοφολογιότητά σου ασπάζομαι φιλιχώς. Μη με/ι" φθής, παρακαλώ
σε, ζής προς την ΙπιατοΛψ σου άποχρί- σιως ταύτης μήτε την τάξιν μήτε
τόν λαχωνισμόν. Πί- στενσον, δτι είσαι τοϋ αριθμού τών ολίγων εκείνων,
τους όποιους χαϊ τιμώ, χαι αγαπώ ώς άδόλως επιθυμούντος την άνάστασιν
τή; ελεεινές ημών νεχ,ράς πατρίδος. Αλλά τό έ-' πιθυμ-ητόν, ΠΡΟΣ ΤΟΝ
ΑΝΑΓΙΝΩΣΚΟΝΤΑ. θ'.
48

La Comedia, con la nova espositione di Alessandro Velutello Dante
Alighieri - 1544 - ... ne, digro negligential.ntament uoghi no, fndo βyζίti
dal'Αgo/ino,tontien «h rifiorino olioβo Κοραή. hβta tardi, ta, Οnde
malperloro hannotardato ilre mo, coβ coβoro, thelenti e tφίdi erano
fiatimelamor diuino, onueniua conde, νε εfiruente uoluntarifornfliro tal
Ρενl, νο maltardaιο «9 intφίdito amore. ΝΕ γcator η creaturamai, Perpiu
φαν fament dithiararequal/ialamor"βοηο di/ho douerg, dhein
jufoluogo/ipur, ga,uien a diftingutreilbuono dalroama r", "in
homodo/iruoiή φutlo, emeritar demoritar, ...
La cultura umanistica nei periodici greci di Trieste Loutsia Markezeli-
Louka - 1968 - -
La cultura umanistica nei periodici greci di Trieste Loutsia Markezeli-
Louka - 1968 - -
Lēon ho diakonos: I. ta viographika, II cheirographa kai ekdoseis Nikolaos
M. Panagiōtakēs - 1965 -
Leonis Allatii De ecclesiæ occidentalis atque orientalis perpetua ...Leone
Allacci, Bartold Nihusius - 1648 - - 2.4, Κοραή: ...
Lexikographikon archeio tēs mess̄ kai neas Ελληνικής ...Geōrgios N.
Χατζηδάκις - 1923 - -
Lexikòn tŷs Gallikŷs. Grēgorios G. Zalikoglou - 1809 - Οί Γάλλο/ δεν
εχουσιν υποτακτικά, άρ$ρα. Κντ αυτών δ% μεταχειρίζονται τας λέξεις κα)
τας ίνομαζουσιν αντωνυμίας , άκολου$ουτες την με&οδον τΐίις λατινικής
γραμματικής. Έ,'κ τούτου Ίσως πολυμαης και ωφελίμως φιλόπονος
πολύτιμος και σεβάσμιος Κοραής ενόμισεν 'ίτι έπρεπε και οι ημέτεροι
γραμματικό) νά ζάλωσιν εις τάς αντωνυμίας το ύποτακτικον άρθρον.
Lexikòn tŷs kac' y̆mâs Ĕllynikŷs dialéktou, mecyrmyneuménys ...Skarlatos
D. Vyzandios - 1835 - ό/ι λοιπόν πεισμονή συστηματική πουθενχ, και
μάλιστα εις τίιν γλώσσαν, 5) οποία είνε κτήμα κοινδν, όχι πνεύμα φατρίας
! όχι διότι 'τδ είπενβ Κοραής, η « δείνα και δείνα, έστω και υπερέχων όλων
τών άλλων , άλλα διότι είνε καλδν , διότι 'τδ υπαγορεύει δ όρθδς λόγο;,
διότι 'τδ απεδέχθη το μεγαλνίτερον {Λέρος του έθνους ιδού ποία πρέπει
'νχ ην ή άπλαν/ις των λογίων πυξίς: ΣηΆερον γράφω άπλουστερον, αΰ'ριον
τεχνικώτερον, συμπροοδεύων με τας δυνάμεις Το3 έθνους, όχι
στεκόμενος ...
Lyrika (Lyrische Gedichte. 2. Aufl.) Athanasius Christopulos - 1814 - ...
και χάρης και γλυκάδας εις το λογογραφικόν, και αρμονίας, και πλούτου
49

εις το ποιητικόν. Η αμαθία, όπου μάς έθάμπoνε τον νούν, μάς εμπόδιζε να
ξανοίξωμεν, πώς το μονοπάτι, όπου εί, χαμεν πιάση δεν ήτον ο δρόμος,
όπου φέρνη εις την αληθινήν φιλοσοφίαν. Ενας Κοραής, όπου εγνώριζε
τους θησαυρούς της γλώσσας του καιρού του, την έβγαλεν από το πυκνόν
σύγνεφον, όπου την εσκοτάδιαζε, και μάς έδειξε τον δρόμον τής
πολυμαθείας με το μέσον της φιλολογίας, μόνον 1 ν " Ψ διά ...
Mariae deiparae, in ordinem Praedicatorum viscera materna Franciscus
Hyacinthus Choquetius - 1634 - Κοραή...
Marō Douka diavazei Geōrgio M. Vizyēno Geōrgios M. Vizyēnos, Marō
Douka - 2005 -
Miltos Sachtourēs: Η parakampsē tou hyperrealismou Vangelēs
Chatzēvasileiou - 1992 - "Του μιλανε τα κυματα-- «: ο Ανδρεας
Παπανδρεου πριν μπει στην πολιτικη Γιωργος Λακοπουλος - 2008
Miscellanea Lipsiensia nova 1744 - - ... νει·σ φωτ, Αεν όι.κ3ε άι1ώ1πτ
ΡϋρυΙἱ Κοραή ΒεἰΠΪε Γοεὶοε δ: επιἰεοεΡ ...
Mnēmē Leandrou Vranousē: Πρακτικά Epistēmonikou Symposiou,
Athēna, ...Leandros I. Vranousēs, Homilos Meletēs tou Hellēnikou
Diaphōtismou - 1997 -
Mouseion: Parisioi, 1819 Aikaterinē Koumarianou - 1995 - -
ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ - Τεύχη 1739-1740 - Σελίδα 713 2001 - Οί απόψεις τής
σχολής τής Ιδεολογίας γΓ αυτήν τή σχέση άποτελοΰν τή μετάβαση άπό τόν
παραδοσιακό οντολογικό δυϊσμό «ψυχή-σώμα» σέ έναν επιστημολογικό
μονισμό.11 Ή εγγύτητα τής κοράικής σκέψης μέ έκείνη των Ιδεολόγων
είναι έμφανής, γεγονός πού θά πρέπει νά οφείλεται καί στό ότι κοινός
παρονομαστής στή διαμόρφωσή τους υπήρξε σέ μεγάλο βαθμό ή
ιπποκρατική θεωρία. Ή σχέση μάλιστα του Κοραή μέ τή σχολή τής
Ιδεολογίας πιστεύω ότι ενδέχεται νά αρχίζει ήδη τό 1782 ...
ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ. - Τόμος 110 - Σελίδα 1352 1981 - - ό Κοραής δείχνει στό
γράμμα του προς τον Πατεράκη πώς είχε καταλάβει πολύ καλά το σύστημα
της εποχής54. Άπότά νοταρια- κά έγγραφα τής Σμύρνης και του
"Αμστερνταμ πού βρήκα δεν προκύπτει δτι ό Κοραής έκανε περισσότερα
λάθη από τούς σύγχρο- νούς του εμπόρους. Γύρω στα 1774-1775 ό
Κοραής και ό Στάθης χωρίζουν. Αργότερα ό Κοραής κάνει μια νέα
έταιρ'ια μέ τόν Αμβρόσιο Ράλλη. Επίσης είχε εμπορικές συναλλαγές και
μέ τδν οίκο τοϋ Μπακχάτορη, του οποίου ό ...
50

Neoellēnika dokimia kai meletai - Τόμος 2 Nikolaos V. Tōmadakēs - 1953
- -
Neoellēnika dokimia kai meletai - Τόμος 2 Nikolaos V. Tōmadakēs - 1953
- -
Neoellēnika philologika pseudōnyma: 1800-1981 Kyriakos D̲elopoulos -
1983 - -
Νεοελληηνική historiographia - Τόμος 1 - Σελίδα 1 1954 - -
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΝ ΣΗΜΕΙΟΜΑ Ο ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ ύπήρξεν δ
μέγιστος των Ελλήνων φιλολόγων και εκ των πρώτων φιλολόγων, ίσως δ
πρώτος, των Ευρωπαίων φιλολόγων των αρχών του ιθ' αιώνος. Πνεϋμα
καθολικόν, ήσχολήθη καΐ περί γενικώ- τερα ζητήματα ποικίλων
πολιτιστικών τομέων. "Εν των γενικωτέρας φύσεως τούτων ασχολημάτων
είναι καΐ ή διατριβή ... «Περί της νυν καταστάσεως του πολιτισμού Ιν
Ελλάδι», όπως ...
Νεοελληνικός Diaphōtismos: apopeira mias neas ereunētikēs synkomidēs
...V. P. Karagiannēs - 1999 -
Νεοελληνικός diaphōtismos: ta horia tēs diakindyneusēs - Σελίδα 161
Panagiōtēs Chr Noutsos - 2005 - Ή συγκεκριμένη πλαισίωση αυτής της
ρητορικής, πού διατρέχει τή σκέψη τών διαφωτιστών από τόν Ρήγα ώς τόν
ύστερο Κοραή, μέ ώθηση τά προπαγανδιστικά έντυπα τού Βοναπάρτη
(1797) γιά τήν «αναγέννησιν τής ελευθερίας» και κατακλείδα τή
διαβεβαίωση τού Καποδίστρια (1830) δτι συντελείται ή «βαθμιαία
αναγέννησις τής Ελλάδος», αφορά τήν «πολιτικήν παλινγενεσίαν τού
γένους» (1798 Βρα- νούσης 1997: 222, 296). Ή προσδοκία τής εθνικής
αφύπνισης, μέ ιδέα-δύναμη τήν ...
Nephelai Aristophanes, Gabriel Rudolf Ludwig ¬von Sinner - 1834 - -
Nichtlateinische Schriftzeichen - Σελίδα 1 K. P. Argyropulos - 1850 -
Nichtlateinische Schriftzeichen - Σελίδα 199 1843 - - ΙΙολυ δυσκολώτ?ρα
είναι τα έπιφερόμενα εις τδ προη- γούμενον χωρίον του Στράβωνος α
ιύόιάχντος γάρ ό τύπος χαϊ Λιθώδης- » τά δποΐα δχι ολίγον έξήσκησαν
τους κριτικούς, εν οΐς και δ ημέτερος Κοραής δέν δεικνυεται δ
ατυχότερος. Ό Γερμανός μεταφραστής Γροσκούρδιος (ΟγοβΙιιιπΙ)
αναφέρει τάς διαφόρους διορθώσεις των κριτικών, εκ τών οποίων
πιθανωτέραν ευρίσκει τήν του Σαλμασίου ούτος, αντί τύπος, τήν δποίαν
και ό Κοραής μετενόησεν εν ταϊς σημειώσεσιν δτι δέν παρέλαβεν ...
51

Nichtlateinische Schriftzeichen: (Eigenthümlichkeiten der neueren
...Iōannēs Prōtodikos - 1866 -
Nichtlateinische Schriftzeichen: (Eigenthümlichkeiten der neueren
...Iōannēs Prōtodikos - 1866 -
Novum Testamentum Graece Konstantin Von Tischendorf, Samuel
Prideaux Tregelles, Brooke Foss Westcott - 2007 - - Photographic reprint
of the unaltered 6th edition as published in 1894. Greek text by
Tischendorf. Critical apparatus by Tregelles and Westcott-Hort. Foreword
by O. von Gebhardt.
O Benjamin Lesbios kai e europaīke strepse tou dekatan ogdoon aiona
Rōxanē D. Argyropoulou - 2003 -
Odes, 1-20 Andreas Kalvos - 1979 - -
Opera, qvæ reperiri potvervnt, omnia, in sex tomos distincta Hrabanus
Maurus (Archbishop of Mainz), Georgius Colvenerius, Antoine de Henin -
1626 - - ... Κοραή...
Ophis kai krino: Nikos Kazantzakis - 1974 -
Orationes ex emendatione Dionys Lambini Cicéron, Lambin - 1581 - - ....
Κοραή...
Orthodoxia kai dysē stē neōterē Hellada Chrēstos Giannaras - 1992 - -
Pandōra: syngramma periodikon - Τόμος 12 - Σελίδα 55 1862 - - δτι έκ
των έζής β'. αορίστων της απαρεμφάτου εύρεϊν, ίδεΐν, ειπείν, πιεϊν,
έμβήναι, λαβείν, παθεϊν, μαθεϊν, φαγεΐν, καμεϊν, τυχεϊν, δραμεϊν, λαχεϊν,
κτλ. οΐ μέν πρώτοι πέντε είναι εύκαμπτοι και ευλύγιστοι, καί, έν ω
κάλλιστα λέγει τις: θέλω (ήθελον) εύρει, ΐδει, ειπεί, πίει, έμβη, χωρίς νά
προσβάλη κακώς εις την άκοήν μας, δύναται νά τους έμβάση είς τό χωνίον
του Κοραή, καί νά είπη κάλλιστα: θέλω (ήθελον) εϋρεϊ, ίδεϊ, ειπεί, πίεΐ
(τοϋτο όχι άνευ συνιζήσεως), έμβή, χωρίς πάλιν νά προσβάλ'/ι κακώς εϊ; ...
Paradosē kai allotriōsē Geōrgios D. Metallēnos - 1986 - -
Paradosē kai allotriōsē Geōrgios D. Metallēnos - 1986 - -
Parangeliai peri hygeias kai makrobiotetos (etc.) (Lehren der ...Gregorios
Kallirrhoi - 1829 - Ο ημέτερος περικλεής Α. Κοραής υπερέβη ήδη σας 83.
συνέγραψε πως αυτοσχεδίους στοχασμους περί της σημερινής μας
γλώσσης, τόσας αρίτας συμβελας προς το αγαθή τύχη ελευθερωθέν έθνος
52

μας, εκδίδει και σχολιάζει τόσες συγγραφείς, κατογινόμενος ταύσοτε εις
την σπουδήν χωρίς να βλάψη την υγείαν τυ. Τέτο δε προέρχεται, διότι
αυτοί οι μεγάλοι αλδρες ήξευρον πόσον, και με ποιον τρόπον πρέπει να
σπουδάζον, και πότε να διασκεδάζεν. α-π- - () Ερωτηθείς ο Γοργίας, δια τι
ζήσας ...
Parnassos - Σελίδα 278. 1977 - - Άλλα τότε ό Κοραής δέν έκανε καλές
δουλειές όπως άναφέρεται στήν άλληλογραφία τών έμπόρων τής έποχής.
Σημαντικό πάντως είναι ότι τήν είδηση αύτη την έχουμε τόν Ιούνιο τοΟ
1776, Εξη χρόνια μετά τΙς πληροφορίες του Σταμάτη γιά τόν Κοραή πού
είναι του 1772, έποχή πού άλλοι έμποροι γράφουν ότι ό Κοραής δούλευε
καλά . Εκείνη τήν έποχή οί περισσότεροι "Ελληνες έμποροι εγκαταλείπουν
τό "Αμστερνταμ. Ό Πρίγκος φεύγει τό 1776 μετά τήν χρεωκοπία του
συντρόφου του στήν ...
Parnassos: syngramma periodikon kata mēna ekdidomenon Philologikos
Syllogos "Parnassos.", Bampēs Anninos - 1893 - -
Parōdikē mikrographia mythistorēmatōn Michaēl Chourmouzēs, K. G.
Kasinēs - 1999 -
Patrologiae cursus completus, seu bibliotheca universalis, integra, ...1880
- - Ν·ηστεύειν δὲ τος τρεῖς τεσσοιρτικοστὁις τῇ htinc tem .ΜΜΜ tres
quadragesinas t in magna quidem biduum jejnnus μωρο, propter magnum
fe- μὲν μεγάλη audaci imp μεγάλης ἑορτῆς · Μοτο, exceptis Sabbato et
nominica : in duabus Sagszicou mt Κοραής· ται: δὲ δυσἱν icipna ώμο,
alterno die. cæteris autem anni diebusy semel παρὰ των. Με δὲ ϋπολοίποντ
Μέρας τοϋ χρόνου, άπαξ in die comcde. præter Sabbatum. llominicam et
cic ἡμέρας ccelum ἐκτὸς hegemo xai Κυριακΐκ, ...
Peri adikēmatōn kai poinōn Cesare marchese di Beccaria, Charilaos P.
Sophianopoulos - 1842 - - Μόνος ο Κοραής ευτύχησε να ερευνήση
κάλλιον παλαιούς συγγραφείς και να παραβάλη με νεωτέρους. Η
επανάσασις εκάλεσεν από τα τετραπέρατα τα τέκνα της: όλα σχεδόν
επανήλθον με γράμματα και πείραν, αλλ' έρημα χρημάτων και βιβλίων,
όλοι οι σπουδαίοι ώρμησαν εις το γράφειν και συγγράφειν. Αλήθεια
αναντίρρητος ότι οι καταγινόμενοι σήμερον εις της Ελληνικής παιδείας
την ανάκτησιν ανάγκη να οδηγηθούν από τους γέροντας του άγωνος. ό
σοφώτερος τούτων είναι ο Κοραής, ...
Peri politeiōn, peri tōn eis syntaxin kai syntērēsin autōn kai peri ...Είναι
ωφέλιμον οι νέοι Ελληνες, μιμούμενοι και κατά τούτο τους προγόνους, ν'
αφήσωσι κατεδαφισμένας τάς Eκκλησίας, όσας οι θηριώδεις και ασεβείς
53

τύραννοι της Ελλάδος κατέσκαψαν, διά να βλέπωσε πάντοτε και οι τωρινοί
και οι μεταγενέστεροι μάρτυρας τών έκ της τυραννίας παθημάτων, ο
σοφος Κοραής έσυμβούλευσε να ζήσωμεν εις τά ερείπια των τοιούτων
ναών τήλην με την έπιγραφήν ταύτην ΤΥΡΑΝΝΩΝ ΑΣΕΒΕΙΑ. Εις όλους
τους συμμάχους έταξαν φόρους οι Αθηναίοι δια ...
Peri tēs gnēsias prophoras tēs Ελληνικής glōssēs biblion - Σελίδα 314
Kōnstantinos Oikonomos - 1830 - - I Ό 5 αντός νποΰννάπτει χαϊ τα ίφεξής.
,,Τότο δ3 έίτως έχοντος , έπεϊ χαϊ 6 τον ει φ&όγγος χαϊ ό τδ ου μονοειδής
χαϊ άΰΰν&ετος χαι άμετάβολος έξ άρχής άχρι τέλος λαμβάνεται , εςαι χαϊ
ίτος ςοιχεϊον.1·1· τδτο το δεύτερον ον 6 -ημέτερος Κοραής (προλεγόμ.
εχδόσ. Ίΰοχρ.), διορ&όνει έξ είχαΰίας οι, χαϊ ή ειχαοία τον είναι τόΰον
πι&ανή , οϋον είναι βέβαιον ότι ό Σέξτος ομιλεί περί των διφ&όγγων
γενικώς ,,πάν Ο τ ή ς όμοιας έςϊ φν ο ε ω ς" [προς Γραμματ. χεφ. ε ). ΙΓ) Ό
μέγας Βαοίλειος (35θ, μ.
Peri Zachariou: hyiou Varachiou Matth. 23, 35 kai Look 11, 51 Theoklētos
Pharmakidēs - 1838 - Β', κ. Η δικαιοσύνη είναι ήσυχον, άμαχον, ατάραχον,
αστασίαστον η αδικία φέρει και μάχας, και ταραχάς, και στάσεις. Μία
Τουρκική παροιμία λέγει « Κατζάν μπιρί γέρ, μπιρί μπακάρ, κιγιαμετ όντα
κοπάρ, » ήτις μεθερμηνευομένη λέγει «όταν ο είς τρώγη, και ο άλλος
βλέπη, εκ τούτου γεννάται θόρυβος. » (ίδ. και Α. Κοραή προλεγ. εις τα
Πολιτικά του Αριστοτέλους Σελ, μιά.) Η αδικία εκίνησεν εις στάσιν και
τους ιερείς προς τους αρχιερείς, / ιερέων της εφημερίας αυτής, η άρχων
πατριάς ιερέων, ...
Peri Zachariu, hyiu Barachiu: Matth. 23,35 kai Luk. 11,51 - Σελίδα 46
Theoklētos Pharmakidēs - 1838 - Ο άντί- φασις ύπάρχει, και δεν
διορθώνεται δια τοιούτων παραδοξολογιών. 3 Έπιφάνιος. Ο συγγραφεύς
της ύπομνηματικης έπιςολης φέρει μάρτυρα καί τόν έπιφάνιον (α). Ο
Επιφάνιος αποτελεί την τρίτην παρ ήμϊν τάξιν χ&Ψ μαρτύρων. Σελ. 2α3
λέγει ό συγγραφεύς της (α) Τον Επιφάνιον γράφει ό συγγραφευς πανταχοϋ
και πάντοτε δια τής ΕΙ, ήτοι ΕπιφάνΕΙον. Τοϋτο αναπολεί είς τήν |/.νϊί(/.ϊιν
|/.ας τον ΕϋγένΕΙον τοϋ μακκρίτου Π. Κοδρικά, περί οι σημιειονει ό
άοίδιος Κοραής « Εύγένειον μ ...
Petrōnios kai Κοραή s: kritika kai hermēneutika scholia sto keimeno
...Iōannēs G. Taiphakos - 1997 -
Phaedri, Augusti Caesaris liberti, Fabularum Aesopiarum libri ...Phèdre,
Rigault - 1667 - -
Philippos Ēliou, Φίλιππος Η Ηλιού, Αννα Ματθαίου - 2005 -
54

Philologika analekta - Σελίδα 62 Geōrgios N. Χατζηδάκις - 1906 -
Phōtiou ... Επιστολαί : Hais dyo tou autou parērtētai ponēmata: [1.] ...1864
- - Έϊθε μοι των σων ην εναμιλλα λόγων τα έργα ούχ ίνα κλέος οντες
άκεστορι- 1 Οντως ΟΊσχέλιος καϊ Οικονόμος" οι δε άλλοι —
άναδεδειγμένος. — Σημειωτέον δε, ότι περϊ του ε' γ ο μ- β ώσ ασθ α ι
πολλά και σοφά 6 σοφός εσημειώσατο Κοραής εν τω Α'. Τόμω των
Άτακτων (σελ. 137 — 140), ένθα και ταύτης μνημονεύων της φράσεως
του Πέτρου λέγει" " Έμεταχειρίσθη την μεταφοραν " του ε γ κ ο μ β όω 6
Απόστολος Πέτρος κομψότατα, όταν λέγη ' την ταπεινοφροσύνην
εγκομβώσασθε"' ...
Phōtiou tou sophōtatou kai hagiōtatou patriarchou Kōnstantinoupoleōs
...Βαλέττας Ιωάννης - 1864 - υπέρ εκείνους δύνασθαι γράφειν, ει τοιαύτης
αυτώ γραφής προσέδει, ταύτα ου δίκαια λέγειν έδοξεν ο Κοραής τώ τών
Αμφιλοχίων εκδότη Σ. Οικονόμω ("Ιδε Αμφιλ. Προλ. σελ. νθ", σημ. δ)
είκότως γε. Ο μεν λ / » 2 γάρ Κοραής λέγει περί τούτου ν οι Απόστολοι
επεχείρουν να γράψωσιν, ώς οι παλαιοί, τοιαύτη επι"χείρησις δεν ήμπόρει
να κατορθωθή, πλήν διά του αυτού εκείνου θαύματος των πυρίνων
γλωσσών, το " όποιον ...
Phrontismata - Τόμος 1 Kōnstantinos Dēmaras - 1962 -
Phrouria eleutherias: ho Hellēnikos typos pro kai kata tēn ...Kōnstantinos
Th Papalexandrou - 1971 -
Platōn - Τόμος 32,Τεύχος 63 -Τόμος 35,Τεύχος 70 - Σελίδα 180 1981 -
(δηλ. ό Κοραής) τής Βολισσίας εκδόσεως έχει εκδόσεις τοϋ "Ομήρου άπό
των Εΰνιον 4 και τόν Ούόλφιον Προέβη λοιπόν εις τήν Ικδοσιν των
ραψωδιών της Ίλιάδος δια να καλύψη τήν μεγίστην έλλειψιν είς τά
έλληνικά Σχολεία νά άναγινώσκουν τόν "Ομηρον, τό Μέγα καύχημα της
Ελλάδος, άπό πεπαλαιωμένας εκδόσεις καί άφ' έτέρου διά τό προς τήν
Ελλάδα προσωπικόν του χρέος 4, τό όποιον ήσθάνετο προς τήν πατρίδα μέ
μόνην άμοιβήν των κόπων του τήν κοινοποίησιν ...
Platonis quae exstant opera: Accedunt Platonis quae feruntur scripta Plato,
Friedrich Ast - 1820 - - ΘΕΑΙ. ΤΙ &ή; ΕΕ. Το γενόμένον αεί γίγονεν όλον,
ωςτΐ οντε ον- ΰίαν οντε γένεαιν ως ονΰαν δει πςοςαγοςενειν [το εν η], το
όλον έν τοίδ ούαι μη τι&έντα, ΘΕΑΙ. Παντάπαΰιν ?ο«'β τ«νθ·' οί'τωί «χειν
· ' ΒΕ. Κκΐ (ϊ)ν ονδ' οποϋονονν τι άεϊ το μη όλον ει- ναι.· «όσον τι γάς ον,
όπόαον αν , τραοΰτον όλον «ν χαΐον αυτό είναι. ;. .. ΘΕΓ. Κοραή γι. , -
ΒΈ. Ε«1 τοίνυν «λλ«5 μνρ/αί ) « §/«5 εΉαδτον είληφοζ φανεϊται τφ το ον
ϊΐ'τϊ 6νο τινΐ Ε ίί'τε εν μόνον ε?ν«ι λΐ/ονπ» ., ) V». δΑον. ) «ΑΛ.·φβ»ίίίί.
55

Ploutarchou Solōn kai Themistoklēs: meta Εισαγωγή s kai hermēneutikou
...Plutarch, Panagēs Lorenzatos - 1928 -
Ploutarchou Solōn kai Themistoklēs: meta Εισαγωγή s kai hermēneutikou
...
Plutarch, Panagēs Lorenzatos - 1928 -
Pneumatikē apopsis tēs tourkokratoumenēs Hellados: ētoi periektikon
...Alexandros K. Pekios - 1992 - -
Poios egrapse tēn "Ελληνική nomarchia" Kōstas A. Papachristos - 1987 -

Politika phylladia tou Κοραή Αδαμαντίου Κοραής Αδαμάντιος ,
Loukia Droulia - 1983 -
Politika phylladia, 1798-1831, tou Ad. Korae - Τόμοι 7-11 Κοραής
Αδαμάντιος , Loukia Droulia - 1983 - -
Pōs proodeuoun hoi amerikanoi: to pneuma kai hai archai kai ho
...Dēmētrios Kallimachos - 1934 -
Pōs proodeuoun hoi amerikanoi: to pneuma kai hai archai kai ho
...Dēmētrios Kallimachos - 1934 -
Prosengiseis tēs Νεοελληηνικής philosophias Rōxanē D. Argyropoulou -
2004 -
Prosengiseis tēs Νεοελληηνικής philosophias Rōxanē D. Argyropoulou -
2004 -
Pseudattikismou elenchos ētoi K.S. Kontou Glōssikōn paratērēseōn
...Dēmētrios Nikolaou Bernardakēs - 1884 -
Quaderni - Τεύχος 2 1971 - -
R.P. Josephi Mansi ... Locupletissima bibliotheca moralis ...1722 - -
ΗιΙιιεΒιιιιιε, ειπε Κοραή (:οιιιιιιτ Ριιιιιιιιιἱ εοτιιιιιιι Γιιιτ, τεΓετιιιτ, οιιὸό
απο Με Ριιιιεερε ιο νειιατιο-Α· ιιε ιοτιιιο ιιοιίταιι ιτιιιιΓεἔιΠα, ΜιιεεΓεεοτε
Με το:ιιιιτε Γεω ...
Redevoeringen over verscheide stoffen - Σελίδα 59 Abraham a Sancta
Clara - 1742 - Κοραή' “η ...
Re-Port 1 - Σελίδα 26 Re-Port - Το Σαββατο ήταν εργασιμα από 8:30 -
73:00. Για να σχοαασειε δαααδή μία α ώρα το μεσαμέρι του Σαββατου
56

έπρεπε να δουαέφειε μισή ώρα πανω από το 8ωρο από Δευτέρα έωε
Παρασκευή. Η πιο συναθισμένα ψυχαγωγία ήταν τότε ο κιναματογραφοε,
ο οποίοε βρισκόταν και στιε δόξεε του. Υπήρχαν ποι:ίαέε
κιναματογραφικέε αίθουσεε. Στο κέντρο αταν: - - Σταν Κοραή:...
Roda kai mēta - Τόμος 1 - Σελίδα 101 Ψυχάρης Ιωάννης. - 1902 - -
Sēmeiōmata gia tēn Ιστορία tēs iatrikēs Aristotelēs K. Stauropoulos -
1984 -
Simplicii Commentarii in octo Aristotelis physicae auscultationis
...Simplicius - 1526 - - ... κθέμενος τους ακίνητoνλέγοντας ο ονήτοι
σίύαρχήν,μεταβαίνει επία, έπ ρον τμήμα, κή φησιν ήκινονμοίηνώςπερόι
φυσικοί, αντιδιασέλλων τοις ακίνητων λέγουσι τους φυσικούς, ωςμήδί
φυσικών όντων όλως τ% αναιρούντων σάω κίνησιν όπες εφεξής
σαφέ5ερον όδά και Μείξa.α Κοραή χή κινήσεως ή φύσις, πώς ανά φυσικός
ο τίύ φύσιν αυσίύαλαρώνειώθασιδί τους πείτι μόNος
ομλοσοφίασαπουδάσαντας,ύμόνονή μάλισαατσεκείνον καλάν,ώς ηθικόν
μί, εκρίλουν ών σωκράτη, φυσικούς δενώ ...
Solonis Atheniensis Carminum quae supersunt. Praemissa commentatione
...Solon - 1825 - ... τον (ώς αἰτίαν τῆς είς Δίλκυπτον άποδ'ημίας) μετὰ τα!
Νείλου ἐπὶ προχοῇσι οι. τ. λ. τετοίχθαι τό πάλαι ἐν 'τοῖς Σόλοινοε ἔπεσι.
ΚΟΡΑΗΣ . ο . Νείλου ἐπὶ προχοῇσι°...
Spanos Catalog - Σελίδα 277 Α/Α Κωδικός Συγγραφέας Περιγραφή Τιμ ή
[ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ] ΑΔΟΛΕΣΧΙΑ 4499 96/0992 ΦΙΛΟΘΕΟΣ,
4500 97/0929 [ΣΚΑΛΙΣΤΗΡΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ] 4501 98/0944 ΠΩΠ
ΖΗΝΟΒΙΟΣ Κ., 4502 98/0947 Μ ΟΥΡΟΥΔΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ, 4503
98/0951 ΡΟΥΣΣΩ ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ Ο ΕΚ ΓΕΝΕΥΗΣ, 4504
98/0954 [ΔΟΥΚΑΣ ΝΕΟΦΥΤΟ Σ] 4505 98/0955 [ ΚΟΡΑΗΣ -
ΜΟΥΣΤΟΞΥΔΗΣ] Ήτοι εκ της αναγνώσεως της Ιεράς Μωσαϊκής
Πεντατεύχου Βίβλου Ετπστάσεις ψυχωφελείς τε και Σωτηριώδεις ...
Stochasmoi peri tōn sympherontōn eis to hellēnikon ethnos - Σελίδα 11 I.
Nikolaïdēs-Lebadeus - 1832 - ... Έυρώπην : ή Αριστοκρατία -,-ίναι
λείψανον βαρβάρων αιώνων και θέλεί άφανισθήν. βαθμηδόν/καθώς
τό'σίίίάλλα. Δια τουτο έΤνάϊ' μάταιαχναφίΐνταζώμίθα, ότιέλσμεν
είάίμονησϊι μιμούμέ- : νοιάπίρισκεπτωςτούς' νόμους των ΕύώΉαΐκών
εθνών, άν δεν χροετοιμασθώμεν είς την πολιτικήν αύτήν μεταβολήν με την
(ί) ΠβρΙ τουτου, καθώς και περι πολλών άλλων, Εοωχε μάλιστα
«ςιολόγους συμβουλας 6 Κ. Κοραής. παιδείαν καί ήθικην (ι), έκτος τούτου
αΐ θίσμοθεσίαι των ε'συστηθησαν,
57

Stoicheia tēs Ελληνικής glōssēs: eis chrēsin tōn scholeiōn tēs Hellados
1815 - -— Κοραής ε/ς Πλουταρ. Τομ. Γ'. σελ. 428-...
Syllogē paroimiōn tōn neōterōn Hellēnōn: meta parallēlismou pros tas
...Iōannōn Ph Verettas - 1860 - -
Syllogē paroimiōn tōn neōterōn Hellēnōn: meta parallēlismou pros tas
...Iōannōn Ph Verettas - 1860 - -
Syllogē tōn eis tēn Ελληνική n bibliothēkēn: kai ta parerga ... Κοραής
Αδαμάντιος - 1833 - - kai ta parerga prolegomenōn kai tinōn syngramatōn
Κοραής Αδαμάντιος . ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΣ. ΔΕΥΤΕΡΑΝ
ταύτην φοράν, φίλοι ομογενείς, εκδίδονται - εις το φώς, εις τόμον
χωριστον, οι Αυτοσχέδιοι Στοχασμοί του Κοραή και η Πρός Αλέξανδρον
Βασιλείου επι.Σ Ν. Α. και 24 2 - στολή, διότι το έκριναν ωφέλιμον τινές
των ομογενών (ι), συνωδευμένοι όμως τώρα με τα Προλεγόμενα της
λοιπής - - - - " Α' Ελληνικής Βιβλιοθήκης, ...
Synekdēmos philologikos: diachronikes, hypertopikes kai ...María
Mantouválou - 1990 -
Synekdēmos philologikos: diachronikes, hypertopikes kai ...María
Mantouválou - 1990 -
Ta aitia kai hoi paragontes tēs Ελληνικής Epanastaseōs tou 1821
,Apostolos Vasileiou Daskalakēs - 1927 -
Ta Giannena ki Η Νεοελληηνική anagennēsē (1648-1820) Phanēs
Michalopoulos - 1930 - -
Ta peri tes anagnoseos tou graphon Άπαντα . (De lectione ... - Σελίδα 5
Chrysostomus Johannes - 1836 - ... διδαχθεντα λόγον της Α' \ - " \ \ "ν Υ 7
ιστέως, δα να δύναται και να παρακινη εις την υγιαινουσαν διδασκαλίαν,
κ) να ελέγχη τους αντιλέ3 και "ν - Α' γοντας." : Πως λοιπον θέλει τις
δύνασθαι, απαί Τάς μαρτυρίας εκ των προς Τιμόθεον και Τίτον Επιστολών
δίδομεν κατά την μετάφρασιν του Κοραή,
Tēs meta Markon basilias Ιστορία : Biblia 8 Herodianus (Historicus.) -
1813 - Αλλα ταύτα μεν καλώς , καί λίαν ορ3ώ; λε'ε! ό σοφό; Κοραής,
άλλ'Όίίφείλεν εξαρχής, ό'τε «φώναζε τάναντία και κατε'καίε τάς
ραμματίκάς οτε συννοησας ζγώ το εντεΰ&ζν όσον οι/πω κακόν ,
βπεςτηρίον το πράγμα, ως ίίυνάμην, ως ε'ν μεάλω χειμάρρω, προς
σοΰτηριαν , και άλλοθι ρεν πολλαχου εν τοις Χόγοις μου , ουχ ήττον ίέ καί
είς την προς Ζωσίμάίας , και τον Ουροίλαχίας ίεραρ-. χην Ινάτίον αλλ'
58

«υτβς άθελων πρώτον τον χαληνόν των καλών ραμματιτών ρε πολλάς
κομψάς ...
Themata Νεοελληηνικής philologias: grammatologika, ekdotika, kritika
...Aristoteleio Panepistēmio Thessalonikēs. Tomeas Mesaiōnikōn kai
Neōn Hellēnikōn Spoudōn. Epistēmonikē Synantēsē, Geōrgios P. Savvidēs
- 2001 - Ωστόσο, η συμμετοχή του Κοραή σε αυτό που ονομάζουμε
προσωπικό λόγο δεν εγγράφεται τόσο στην ισχνή άλλωστε ελληνική
παράδοση όσο στην ευρωπαϊκή και ειδικότερα την γαλλική μέσα στην
οποία ο Κοραής έζησε και κινήθηκε. Και εδώ, παρατηρούμε μία
περισσότερο συστηματική καλλιέργεια του προσωπικού λόγου που
μαρτυρά και κυρίως επιτρέπει μεγαλύτερη ενασχόληση με το άτομο.
Ξεκινώντας από τον Μοηΐ3ίηε και τα δοκίμιά του, το ζήτημα της αυτο-
παρατήρησης είχε ήδη ...
Theologia: epistēmonikon periodikon ekdidomenon kata trimēnon 1985 -
όταν ο Κοραής θα χρειάζεται ενίσχυσιν και θα ζητη μέσω της οικογενείας
του να την επιτύχη, όπως θα δούμε παρακάτω. "Ως γνωστόν, κατά τα έτη
1782-1783 ο Κοραής διά να έχη μίαν οικονομικήν ενίσχυσιν εξέδωκε τα
τρία πρώτα γνωστά βιβλία του δηλ. α) Ορθόδοξος Διδασκαλία, ήτοι
μετάφρασις του έργου του Μόσχας Πλάτωνος «Σύνοψις της χριστιανικής
θεολογίας» (Λειψία 1782) β) Σύνοψις της Ιεράς Ιστορίας και της
Κατηχήσεως, τυπωθείσα νύν πρώτον εις χρήσιν των κοινών σχολείων ...
Theophilos Kaïrēs Dēmētrios P. Paschalēs - 1928 - -
Theophilos Kairēs: ho neōteristēs philosophos Dēmētrēs N. Kyriakos -
1971 -
Theseis De Iure In Curia Mercatorum Usitato - Σελίδα 45 Wolfgang Adam
Lauterbach, Lucas Langermann - 1655 - - ...Κοραή ...
Thessalonikēs Eustathiou ta laographika - Τόμος 1 Phaidōn I. Koukoules -
1950 - -
To galázio vivlío - Σελίδα 1 Stratēs Myrivēlēs - 2005 - -
To Hellēniko phantastiko diēgēma - Τόμος 4 - Σελίδα 256 Makēs Panōrios
- 1997 - - ('Επίκρισις τού Κοραή κατά Κοδρικά υπό τό φευδόνυμον
Στέφανος Πανταζής) 1819, Αντωνίου τού Κοραή Ώδή εϊς Ερρίκον
Φραγκίσκον Δαγεισέα 1819, Κριτικά σημειώματα καί έπι- στολαί.
δημοσιευθείσαι εϊς τόν «Λόγιον Ερμήν» τού 1819, Διατριβαί
δημοσιευθείσαι εις τόν «Λόγιον Ερμήν» 1820, Δημοσιεύματα εις «Λόγιον
Έρμήν» 1821, Επιστολή τού Κοραή πρός τόν & /λεπ 1822, Επιστολή τού
59

Κοραή (συνυπογραφομένη υπό Π. Ήπίτου, Α. Βογορίδου καί Ν.
Πίκκολου) πρός τόν Εά. ΕναΈΐι ...
To prodomeno Eikosiena: Η pnigmenē anagennēsē--Η epanastatikē
...Βαλέτας Γεώργιος - 1946 - - Τη μεταφραστική αναδημιουργία με βάση
τή λαϊκή γλώσσα και τή λαϊκή παιδεία· Ό Κοραής μέ τοί'ς αρχαίους
υποστήριξε και τις επιστήμες και τις νέες ιδέες. Αυτό ζητουσαν οί εμποροι
στις παροικίες. Γι' αυτό και τό περιοδικό τής αμεσης επιρροής τους τό
έβγαλαν «Λόγιο Έρμή». Τό εμπορικό κεφάλαιο ζητοϋσε τότε ν' ανοίξει
τους πνευματικους του ορίζοντες και νά συγχρονιστή χωρις ν' ανατρέψει
τή βάση τοϋ Φαναριω- τισμοϋ. Ή γραμμή τοϋ Κοραή «φανερώνει
ανάγλυφα τή συμβιβαστική ...
To vivlio stis proviomēchanikes koinōnies: Πρακτικά tou A' Diethnous
...Kentro Neoellēnikōn Ereunōn (Ethnikon Hidryma Ereunōn) - 1982 - -
To vivlio stis proviomēchanikes koinōnies: Πρακτικά tou A' Diethnous
...Kentro Neoellēnikōn Ereunōn (Ethnikon Hidryma Ereunōn) - 1982 - -
Tōn Phōtōn B': opseis tou neoellēnikou Diaphōtismou Alkēs Angelou -
1999 -
Tōn Phōtōn B': opseis tou neoellēnikou Diaphōtismou Alkēs Angelou -
1999 -
Toutē Η γλώσσα einai dikē mas Paulos Tzermias - 2000 -
Tractatus moralis ad defensam animarum aduocatorum, iudicum, reorum,
...Pietro Paolo Guazzini, Farnese - 1650 - - ... “ααα" “πωπω“ απ:: "ίασι:ιικ:
ιιι :ια/Πω: νύἰιιυιι ροη/ι . 39 Ε: Πισω ά: παιδια: Κοραή . # 4ο ...
Tragédies de Smyrne: deux poémes inédits concernant des troubles a
...Stamatēs K. Karatzas, Κοραής Αδαμάντιος - 1958 - κοσι και πέντε έτη
διΐσταννο πρός τόν Μητροπολίτην των : Και τόν σεμνότερον άρχιερέα —
γράφει ό σοφός Κοραής — εντός Ιξ μηνών θά τόν μεταβάλετε εις
δαίμονα» 1. "Ετσι ή διατάραξη της ειρήνης χαραχτηρίζεται ώς αποτέλεσμα
τής δυστροπίας τοϋ Λώτου, οί λόγοι τοϋ Κοραή ώς άποτέλεσμα τής
ραδιουργίας τοϋ φίλου του και οί προστριβές μεταξύ μητροπολίτη και
αρχόντων ώς άποτέλεσμα τοϋ χαραχτήρα των τελευταίων: Ό Κοραής
είναι σοφός διδάσκαλος τοϋ Γένους, ό μητροπολίτης ...
Vasikē vivliothēkē "Aetou".: Seira prōtē - Τόμος 37 - Σελίδα 1 Dionysios
A. Zakythēnos, Iōannēs Michaēl Panagiōtopoulos, E. P. Papanoutsos -
1954 - - "Εν τών γενικωτέρας φύσεως τούτων άσχολημάτων είναι και ή
60

διατριβή ΜέιιιοΪΓε δΐιτ ΥέΙ&ί Είοιιιεί άε \& είνϊΐίδδΐΐοπ άαπδ 1ε Οτέοε —
«Περι της νϋν καταστάσεως του πολιτισμού έν Ελλάδι», δπω; μεταφράζει
τον τίιλον αυτός ό Κοραής εν τινι επιστολή του — τυπωθεΐσα εις τό
Παρίσι δις (1803 και 1818), κυκλοφορήσασα δε εις Έλληνι- κήν
μετάφρασιν ύπό °Α. Κωνσταντινίδου τφ 1853. Νέα μετάφρασις, άρίστη,
εγινεν ΰπό του διαπρεπούς Τεργεσταίου λογίου Θεαγένους Λιβαδά και
εδημοσι- ...
Vioi parallēloi tōn epi tēs anagennēseōs tēs Hellados diaprepsantōn ...1870
- - "Αλέξανδρος Στούρτζας μνημονεύει και έτέρου Κοραή, όστις
έχειραγώγει, λέγει, τό έθνος είς τήν παιδείαν κατά τό 1700 (1), Τοϋτον
άπλώς άποκαλεϊ ό 'Αδαμάντιος ιατροφιλόσοφον Κοραήν. " "Ο
συντελέσας όμως τά πλείστα ού μόνον εις τήν παιδικήν, άλλά καί εις τήν
νεανικήν μόρφωσιν τού Κοραή, ήτο ό ιερεύς Βερνάρδος Κεύνος (Bernard
Keun, έφημέριος τού 'Ολλανδικού έν Σμύρνη προξενείου. Ούτος μέν
έζήτει Έλληνα νά τόν διδάξη μόνον τήν καθ' ήμάς προφοράν τούτο
δέμαθών ό ...
Vioi parallēloi tōn opi tēs anagennēseōs tēs Hellados diaprexantōn ...1874
- - Τούτον απλώς αποκαλεί 6 ' Αδαμάντιος ίατροφιλόσο- φον Κοραήν. Ό
συντελέσας όμως τα πλείστα, ου μόνον εις τήν παιδικήν, άλλα χαΐ εις τήν
νεαν.κήν μόρφωσιν του Κοραή, ήτο ό Σερεύς Βερνάρδος Κεϋνος
(Βοπι&ΓίΙ Κοιιη) εφημέριος του Όλλανδικοΰ έν Σμύρνη προξενείου.
Ούτος μέν έζήτει "Ελληνα νά τον διδάξη μόνον τήν καθ' ήμας προφοράν
ό δέ Κοραής μαθών τοϋτο προέτεινεν εαυτόν, ουχί όμως έπί πληρωμή,
άλλ' επί ανταλλαγή της διδασκαλίας της Λατινικής. Ευθύς έκ τών
πρώτων ...
Vita et fabulae cum praeceptis bonorum morum Antonii Byzantii
...Aisopos - 1830 - ... Η παρούσα Εκδοσις των 15o. σώσων Αισωπείων
Μύθων εγινέτο κατα τίμ εν Παρισίοις τω Κυρία Κοραή. 1 19 ΕΚ ΤΩΝ
ΠΡΟΓΥΜΝΑΣΜΑΤΩΝ - Α Φ Θ Ο Ι 18 Α ΙΣΩ ΠΟΥ ΜΥΘΟΙ.
Vivliographikai ereunai anapheromenai eis ta erga tou Adamantiou
...Geōrgios G. Ladas - 1934 -
Vivliographikai ereunai anapheromenai eis ta erga tou Adamantiou
...Geōrgios G. Ladas - 1934 -
Vlyssis Aldrovandi [...] Quadrupedum omnium bisulcorum Ιστορία Ulisse
Aldrovandi, Marcus Antonius Bernia - 1647 - - . Κοραή...
61

Vocabolario degli Accademici della Crusca. Volume primo [-quinto]: L-P
1763 - Κοραή ...
Vocabulaire classique, français, anglais, grec moderne et ancien Geōrgios
Theocharopulos - 1834 - ... -Όθεν, ότι :Η Σταλα η .Στάλη τη; γλώσσηι μα;
(λέμε ό Κοραής) εὶναι ..των να καταχωρισθῇ καὶ εἰ; τα 'Ελλ. τό Στίλη,
μαρτυρείται όχι μόνον από τό εε οικω. ιο Φάσο. Διαιρῶ, ιϊ;. έ....
Vocabulaire français-anglais, grec moderne et grec ancien ...G. H.
Poppleton - 1834 - Προμηθεύομαι μι νιρον, Υδρεύομαι, Έλλ, ήγουν πίρνω
νιρον πηγαΐον δια την χρηΟΊν τοϋ πλοίου. πόθεν παράγεται (Χΐγι ο'
Κοραής), ...
Vyzantio kai Νεοελληηνική dianoēsē sta mesa tou dekatou enatou aiōnos
Phōtios Ar Dēmētrakopoulos - 1996 -
Xenokrátous kaì Galynoû perì tŷs āpò tŵn ēnúdrwn trofŷs oĭ̀s ...Xenocrates
(of Aphrodisias.), Adamandios Κοραή s - 1814 - ... φιιλος (ΐο. άνωτερ.
σελ. τ6ο). Πλατύτεροι ουν τό παρά τοις άργαίοις όνομα τί,ς Σάρκας
έχλυπτίον , ώς κα'ι ό Γαληνός ( 1οε άνωτερ. σελ. 36) ΰπονοεϊν παρέχει.
Μετά νάρ τό ειπείν, οτι αί ταριχευδεϊσαι πηλαμύίες τοϋ Πόντου , μόνων
τών έκ τις Σαροοϋς νήσου καϊ τών έξ ί&ιρίας απολείπονται, επάγει, «
Ονομάζονται οέ συνήθως ύπο τών » πάντων %όγ) τά τοιαϋτα ταρίχτ,
σάρόαι. Μετά οέ σάρκας τε κα' » πηλαμύοας κ. τ. λ. » εϊ3' έξης ( άνωτερ.
σελ. 42) λέγει, « Κοραή κϊνοι οέ καϊ Λύλλοί ...
Y̆liodẃrou Aīciopikŵn biblía déka, ằ ēxédwke metà symeiẃsewn ŏ d.
Heliodorus (bp. of Tricca.), Adamandios Κοραή s - 1804 - - κακόν, ο
φίλος σου Κοραής. « ...
Αδαμάντιος Κοραής υπό Δ. Θερειανού Εκτυπούνται Αναλωμάσι του ...
Κοραής Αδαμάντιος - 1889 -
Ἀδαμαντιου ΚΟΡΑΗ Ἐπιστολαι προς τον Σμυρνης Πρωτοψαλτην, νυν
πρωτον ...Adamantios I. KORAES - 1838 -
Αδαμάντιου Κοραή σημειώσεις εις το προσωρινόν πολίτευμα της
Ελλάδος: ...1933 -
Αλέξης Πολίτης, Μαρία Μαθιουδάκη, Τριαντάφυλλος Ε Σκλαβενίτης -
2002 - -
Αλλοκοτος Ελληνισμος: δοκιμιο για την οριακη εμπειρια των ιδεων.
Νικητας Σινιοσογλου - 2016 -
62

Αντώνιος Β.. Ξανθινάκης, Antōnēs V. Xanthinakēs, Christophoros
Charalampakēs - 2001 -
Ἀπανθισμα δευτερον Ἐπιστολων Α. ΚΟΡΑΗ, ἐκδιδοντος Ι. Ῥωτα..1841
- - ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ -raΤών επιστολών Αδαμαντίου Κοραή το Πρώτον
Απάνθισμα, εκδοθέν το 1889 έτος, έλαβε παράτων λογίων ομογενών και
αλλογενών δεξίωσιντοιαύτην, ώστε ενθαρρύνομαι σήμερον να εκδώσω
και Δεύτερον άλλο, εις το οποίον περιέχονται τα ακόλουθα ά, ό Βίος του
Κοραή, γραμμένος από τον ίδιον, έως το ογδοηκοστόν πρώτον έτος της
ηλικίας του. β, Επιστoλαι ανέκδοτοι προς τον φίλον του πρωτοψάλτην
Σμύρνης, ". Προς τον φίλον του Βερνάρδον Κεών (Βernard ...
Ἀπανθισμα Ἐπιστολων Α. ΚΟΡΑΗ, ἐκδιδοντος Ἰακωβου Ῥωτα.
[Containing a ...1839 - ... ότι οι φιλόκαλοι και φιλόμουσοι Ελληνες θέλουν,
μίαν ημέραν, μετακομίσειν από τους Παρισίους εις την Ελλάδα την κόνιν
του μακαρίου Κοραή, και την καταθέσειν εις λαμπρόν και περίβλεπτον
Μαυσωλείον, προς δόξαν αιώνιον των ευγνωμονούντων Ελλήνων,
Ομοιότητα μεγάλην έχει η ζωή του μακαρίου Κοραή, με την ζωήν του
θείου Σωκράτους. Καθώς ο θείος ούτος ανήρ, απαράλλακτα και ο
Κοραής, επέρασε τον βίον του όλον, διδάσκων και νουθετών τα
συμφέροντα των ομογενών του.
Απάνθισμα. - Σελίδα iii lakoboy pota - 1841 - Τών έπιστολδν Αδαμαντίου
Κοραή τύ Πρώτον Απάνθισμα, εκδοθέν τό 1839 έτος, έλαβε παράτων
λογίων ομογενών καΐ αλλογενών δεζίωσιντοιαύτην, ώστε ενθαρρύνομαι
σήμερον να εκδώσω και Δεύτερον άλλο, εις τό όποιον περιέχονται τα
ακόλουθα ά. Ο Βίος τοϋ Κοραή, γραμμένος άπό τόν ίδιον, εως το
όγδοηκοστόν πρώτον έτος 'της ηλικίας του. β. ΕπιστολαΙ ανέκδοτοι προς
τόν φίλον του Πρωτοψαλτών Σμύρνης, Πρό; τον φίλον του Βερνάρδον
Κεών (Ββιη»π1 Κβππι) ιερέα των εν ...
Απάνθισμα. (Απάνθισμα. deúteron) ēpistolŵn, ēkd. Ī. R̆ẃta Adamandios
Κοραή s, Iakōvos Rhōtas - 1839 - ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ ΧΙΟΣ
ΤΠΟ ΞΕΝΗΝ ΜΕΝ ΙΣΑ ΔΕ ΤΗΙ ΦΪΣΑΣΗΙ ΜΈΑΑΑΔΙ
ΠΕΦΙΛΗΜΕΝΗΝ ΓΗΝ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ ΚΕΙΜΑΙ Ελπίζω, δτι οί
φιλο'καλοί και φιλομουσοι έλληνας θέλοΰν μίαν ήξεραν, μεταχομίσειν άπο
τούς Παρισίους εις την Ελλάδα την χόνιν του μακαρίου ΚΟΡΑΗ, και την
καταθεσειν εις λαμπρον και περίβλεπτον Μαυσωλείον, προς δοξαν
αιώνιον των εύγνωμονουντων Ελληνων. Όμοιότητα μεγάλην έχει ή ζωη
του μακαρίου ΚΟΡΑΗ, με' την ζωήν του θείου Σωκράτους.
63

Απάνθισμα. ... (Sammlung seiner Briefe; hrsg. von Jacob Rota.)
Adamantios Korais - 1841 - ΑΕΕ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ Τών επιστολών
Αδαμαντίου Κοραή το Πρώτον Απάνθισμα, εκδοθέν το 1839 έτος, έλαβε
παράτων λογίων ομογενών και αλλογενών δεξίωσιντοιαύτην, ώστε
ενθαρρύνομαι σήμερον να εκδώσω και Δεύτερον άλλο, εις το οποίον
περιέχονται τα ακόλουθα ά, ό Βίος του Κοραή, γραμμένος από τον ίδιον,
έως το ογδοηκοστόν πρώτον έτος της ηλικίας του. β. Επιστoλαι ανέκδοτοι
προς τον φίλον του Πρωτοψάλτην Σμύρνης, Προς τον φίλον του
Βερνάρδον Κεών ...
Απάνθισμα. ... Adamantiu Κοραή : Απάνθισμα. epistolōn Adamantiu
Κοραή . Κοραής Αδαμάντιος , Iakōbos Rōtas - 1839 - - ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ
ΚΟΡΑΗΣ ΧΙΟΣ ΪΠΟ ΞΕΝΗΝ ΜΕΝ ΙΣΑ ΔΕ ΤΗΙ ΦΐΣΑΣΗΙ Μ'ΕΑΑΑΔί
ΠΕΦΙΑΗΜΕΝΗΝ ΓΗΝ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ ΚΕΙΜΑΙ . , ' · ' Ελπίζω, δτι οί
φιλόκαλοι και φιλόμουσοι έλληνες θέλουν, [/.ίαν ήμέραν, μετακομίσειν
άπο τούς Παρισίους εις την Ελλάδα την κόνιν του μακαρίου ΚΟΡΑΗ, και
την καταθέσειν εις; λαμπρον και περίβλεπτον Μαυσωλείον, προς δόζαν
αιώνιον των εύγνωμονουντων Ελλήνων. "Ομοιότητα μεγάλην ίχει ή ζωή
του μακαρίου ΚΟΡΑΗ, μ& την ζωήν του θείου Σωκράτους.
Απάνθισμα. Epistolon Adamántios Koraís - 1841 - - ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ
Τών έπιστολδν Αδαμαντίου Κοραή το Πρώτον Απάνθισμα, εκδοθέν τδ
1839 έτος, έλαβε παρατών λογίων δμογενών και αλλογενών
δεξίωσιντοιαύτην, ώστε ενθαρρύνομαι σήμερον νά εκδώσω και Δεύτερον
άλλο, εις τ4 όποιον περιέχονται τά ακόλουθα ά. 6 Βίοςτοϋ Κοραή,
γραμμένος άπδ τδν ϊδιον, έως τδ όγδοηκοστόν πρώτον έτος της Ηλικίας
του. β'. έπιστολαΐ ανέκδοτοι προς τδν φίλον του Πρωτοψάλτην Σμύρνης,
Πρδ; τδν φίλον του, Βερνάρδον Κεών (Ι3>βπ»3Ηΐ Κβαπι) ...
Απάνθισμα. epistolōn Κοραή Αδαμαντίου - Τόμοι 1-2 Κοραής
Αδαμάντιος - 1839 - - ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ ΧΙ ΟΣ Υ Π Ο Ξ Ε
Ν ΗΝ Μ Ε Ν ΙΣ Α Δ Ε ΤΗ Ι ΦΥΣ ΑΣΗ Ι Μ Ε Λ Λ Α Δ Ι ΠΕ Φ Ι Λ Η Μ
Ε Ν Η Ν. ΓΗΝ Τ Ω Ν Π Α Ρ Ι Σ ΙΩΝ Κ Ε Ι Μ Α Ι - Ελπίζω, ότι οι φιλόκαλοι
και φιλόμουσοι Ελληνες θέλουν, μίαν ημέραν, μετακομίσειν από τους
Παρισίους εις την Ελλάδα την κόνιν του μακαρίου Κοραή, και την
καταθέσειν εις λαμπρόν και περίβλεπτον Μαυσωλείον, προς δόξαν
αιώνιον τών ευγνωμονούντων Ελλήνων, Ομοιότητα μεγάλην έχει η ζωή
του μακαρίου Κοραή, με την ζωήν του ...
Άπαντα - Τόμος 8 Manolēs A. Triantaphyllidēs - 1965 - -
64

Από τη ζωή στη λογοτεχνία Ρέα Γαλανάκη - 2011 - Ο Νίκος ήρθε στον
μυθικό πλέον « Κοραή», το ιδιωτικό σχολείο που παρακολουθούσα στο
Ηράκλειο, στην τελευταία μόνο τάξη. Προηγουμένως πήγαινε στο
δημόσιο Γυμνάσιο, είχε όμως χάσει μια τάξη και γι' αυτό ήταν ένα χρόνο
μεγαλύτερός μου, Ήταν ωραίος. Ήταν αθλητής στη σφαιροβολία. Ήταν
ευγενικός και σεμνός. Το πιο σπουδαίο, ήταν ήδη ένας διανοητής με
μεθοδική σκέψη, με απέραντες εξωσχολικές γνώσεις, λογοτεχνικές και
φιλοσοφικές. Το πρώτο βιβλίο που μου χάρισε ήταν ο ...
Απ́ο τον "Λ́εανδρο" στον "Λουκ́η Λ́αρα" : μελ́ετες για την ...Ν́ασος
Βαγένας - 1997 -
Αποθήκη ton ophelimon gnoseon. (Sammlung nützlicher Kenntnisse)
...[Anonymus AC09662114] - 1837 - ... Αν όσους επτώχυνες καταφύγωσιν
εις τούτο, είναι αδύνατον να τες χωρήσή όλες.'- Κοραής . ΕΙΝΑΙ αισχίστη
χαμέρπεια το να αισχυνώμεθα να δείξωμεν τιμήν προς τον δυστυχούντα
αγαθόν άνθρωπον. Η χαμέρπεια αύτη είναι κατά δυστυχίαν κοινή, και δια
τούτο βάλε μεγαλητέραν προσοχήν νά μή την αφήσης να μολύνη ποτε την
ψυχήν σου.-ΣΙΛΒΙοΣ ΠΕΛΛΙκοΣ. "Αφιξις του ιδίου εις την Ελλάδα μετα
της Αντιβασιλείας 1833 116 Αύγ. ΑΠΟΘΗΚΗ ΤΩΝ ΩΦΕΛΙΜΩΝ
ΓΝΩΣΕΩΝ..
Αποθήκη ton paidon - Τόμος 1 Jeanne Marie Leprince de Beaumont - 1832
- - ... Δια τί δεν τις ξιφομεν με ικανοι τον άρτον, ο οποίος δuύαται να τις
κατατήση κανείς να μεταχειρίζωνται ορθώς το λογικόκ των; Δια τί δcύ
σαυπίττομον χαι ημείς μίαν Κατήχησιν κατ' ερωταπόκρισιν προς
διδασκαλίαν των παίδων (Ε); Δια τΔ δου (1) Η Σιμίοψις της Ιεράς Ις.oeίας
και Κατηχήσεως, θ π8 έδωκεν εις φώς αν Βενετία καπι το 1783. ο ταναυ
εν Παρισίοις διατρίβων ελογιμώτατος Δ. Κοραής (πε" ρι - δcύ
φροντίζομεν να γδυθώσιν εις απλήν διάλεκτον τας θαυμασες Μύθες ί,
ΠΡΟΛΟΓΟΣ.
Αποθήκη Αποθήκη tōn ōphelimōn gnōseōn - Σελίδα 104 1842 - -
ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ Ο ΡΥΣΙΟΣ, ΚΑΙ Η ΘΥΓΑΤΗ Ρ ΑΥΤΟ Υ ΘΕΟΔΩΡΑ.
ΕΚ των λογίων ανδρών, όσοι ετίμησαν την Σμύρνην εις το διάστημα της
δεκάτης όγδόης εκατονταετηρίδος, επισημότατος ήτον ο πρός μητρός
πάππος του Κοραή Αδαμάντιος Ρύσιος. « Η μήτηρ μου, λέγει ο Κοραής,
« έλαβεν ελευθεριωτέραν ανατροφήν του πατρός μου, διότι ευτύχησε να
έχη πατέρα Αδαμάντιον τον Ρύσιον, τον σοφώτατον εκείνου του καιρού
εις την Ελληνικήν φιλολογίαν άνδρα, όστις απέθανεν εν έτος (1747) ...
Απ'το ́ιδιο ποτ́ηρι και ́αλλες ιστορ́ιες: Misel Phaïs - 1999 - -
65

Αρχιτεκτονικες μεταμορφωσεις: Ελληνικη περιφερεια Δημητρης
Φιλιππιδης - 2006 - -
Αστυπαλαια: ιστορια και ιστοριες Ελευθεριος Φιλημων Ξανθος - 2009 -
Άτακτα. , ēgoun Pantodapōn eis tēn archaian kai tēn nean Ελληνική n ...
Κοραής Αδαμάντιος , Fragkios Fournarakēs - 1832 - - Δένει καὶ ὁ
Ι:Ισυχιος, ιι Ιἶδραι βουλης, αΐέρίνοντο κατα ο » πενταήμερον ». ιιΔιοιΣΙΣ.
κ. Καθένας. ιεΔΘΣΝΔΣ, ω...ι., καλα., Σ. καει., Δ. τι Κοραής (οΙ12011Π)
ευρίσκεται είς τὴν Νέαν Διαθήκην ουχνοί° ν Οἱ πολλοὶ έν σῶμα έσμέν έν
Χριςῷ, ὁ δὲ ΚΑΘΕΪΣ αλυ λήλων μέλη » (Πρὸς Ραμ. ιβ', 5), ὅπου φέρεται
καὶ αλλη 7ραοὴ διαιρετὴ , ΚΑΘ, ΕΙΣ , κατα το αλλου (Αποκαλυψ. κα , Μ)
παρόμοιου Ανα εὶς. Δέμει καὶ ὁ .Λουκιανός (Σολοικις·. δε» «Εἰ αρα καθ7
εἶς λ.αν5°άνει σε περιιιὶνν (ία. παριών), ...
ΆΤΑΚΤΑ. . - Σελίδα 820 1832 - - . Κοραής!·:.
Αφήγησις Λιβίστρου καί Ροδάμνης: κριτική έκδοση της διασκευής α
Παναγιώτης Α Αγαπητός - 2006 -
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ νεοελληνικης μετρικης: Νασος Βαγενας, Ευριπιδης
Γαραντουδης - 2000 - Το ταξιδι του Ματαροα, 1945: στον καθρεφτη της
μνημης Nellē Andrikopoulou - 2007 -
Βιβλιοφιλία - Σελίδα 12 - Η συλλογή των ιπποκρατικών εκδόσεων οι
οποίες εντοπίστηκαν στη Βιβλιοθήκη Χίου «Α. Κοραή» περιλαμβάνει 79
τίτλους. Οι τίτλοι αυτοί αναφέρονται στο σύνολο σχεδόν του ιπποκρατικού
έργου. Πρόκειται για εκδόσεις των έργων του μεγάλου ιατρού στα
λατινικά, στα γαλλικά, στα γερμανικά, στα ελληνικά, καθώς και για
δίγλωσσες ή τρίγλωσσες εκδόσεις. Εξ αυτών, οι 15 τίτλοι περιλαμβάνονται
στον κατάλογο του Ν. Πολίτη στην κατηγορία των ερμηνευτικών στον
Ιπποκράτη εκδόσεων.
Βρετανοί ριζοσπάστες μεταρρυθμιστές: φιλικές εταιρείες και κομιτάτα
...Γιάννα Τζουρμανά - 2015 -
Γενική εφημερίς της Ελλάδος - Τόμος 3 - Σελίδα 399 Griechenland - 1828
- - Αντίτυπα του βιβλίου τούτου ευρίσκονται παρά τώ εδώ Κυρίω Κ
Κοκκινάκη, και πωλούνται προς 12 φράγκα, Μόνη ή ανωτέρω σημείωσις
της επιγραφής του βιβλίου τούτου εμφαίνει την ανάγκην και χρησιμότητά
του και μόνη η είδησις ότι εκδότης αυτού είναι όσοφος Αδαμάντιος
Κοραής αρκεί να το συστήσή Εις ταύτην μόνον την απλήν είδησιν ημείς
περιοριζόμενοι, θέλομεν - προς ευχαριστησιν της περιεργείας του κοινού
να προσθέσωμεν μόνσν, ότι εις το βιβλίον τούτο των Ατάκτων ...
66

Γεωργιος Βιζυηνος: ο τρυφεροκαρδος κυριος Γ.Β Dēmētrēs Papachrēstos
- 2005 -
Γιώργος Γούσης, Δημοσθένης Παπαμάρκος, Γιάννης Ράγκος - 2016 -
Γραμματική. latinikē Anastasios Pallatidēs - 1834 - ... πλανώσιν ΰμας χαϊ
τήν τρίτον των ποίων Κοραής εις τούς αυ'τοσχείι'ους στοχασμούς περί
Έλληνιχής παιίει'ας χαί γλώσσης , εις τήν εχίοτιν Ίσοχρα'τους σελ. μί'.
ΤΗΙ. ΕΑΑΗΝΙΚΗΙ . ΝΕΟΑΑΙΑΙ. ΤΑΙΣ . ΧΡΗΣΤΑ1Σ . ΕΑΠΙΣΚ
ΠΑΝΤΟΣ.
Γραμματική. tēs kath' hēmas Hellēn. glōssēs kata parathesin pros tēn
...1839 - - Περί του Διαρκούς ή Π α ρ α τ α τ ι κ ο ύ Μέλλοντος. Οτε το
πονημα μας ητο περι τό τέλος της εκτυπώσεως, - ο - η -- εξεδόθη υπό του
Κ. Ι. Ρώτα Απά νθισμα έπι τολών Αδαμαντίου Κοραή. Ελυπήθημεν ότι
δεν μάς υπήρξε δυνατον νά χειραγωγηθώμεν εις τινα από το ειρημένον
Σύγγραμμα, αλλ' επειδή από τα εν αυτώ περί της καθ' ημάς γλώσσης
σποραδικώς αναφερόμενα, εις εν μόνον μέρος φαίΑν εν αν γεται διαφωνία,
δηλ. εις την παράστασιν του Διαρκούς -- η ...
Γυναικες θεατρικοι συγγραφεις στα χρονια της επαναστασης και το εργο
...Βαλτερ Πουχνερ - 2003 -
Δελτιον της Ιστορικης και Εθνολογικης Εταιρειας της Ελλαδος 1983 - Ό
Κοραής και ή γλώσσα : Κ. θ. Δ η μ α ρ δ ς, Ό Κοραής καϊ ή γλώσσα: Ή
πράξη. Δ. Κ 6 ρ σ ο ς, ΑΙ γλωσσικά! Ιδέαι τοΟ Αδαμαντίου Κοραή. Δ. Β
α- γιακάκος, Τά «Άτακτα» τοΟ Κοραή ώς Ιστορικόν λεξικόν τής
ελληνικής γλώσσης. Κ. Ρωμαίος, τά «Άτακτα» του Άδ. Κοραή ώς πηγή
πληροφοριών τοΟ λαΙκοΟ πολιτισμού, θ. Γ ρ α μ μ ο τ α ς. Γλωσσική καϊ
Ιδεολογική άντιπαρά- θεση κοραΙσμοΟ καϊ φαναριωτισμοΟ μέσα από τά
Κορακιστικά τοϋ Ιακώβου Ρίζου Νερουλού. — Κοραής καϊ λογοτεχνία ...
Διαθεματικές Γλωσσικές Δραστηριότητες Ek tou plēsion Odysseas Elytēs
- 1998 - -
Διάλογος Στεφάνου τοῦ Μελάνου βιβλιοπώλης καὶ φιλομαθής Suidas -
1499 - - ... που έκή τόκακουκόρακος καιών εις"μύον υόν από και άδος
μηχανήματος, Κόραξυόθώύ4 (αιών δυσχερώς τινοξΊνζενόντων, Κοραή.4ν
7ο αγαν πωςκαρτερ6jν θι λιπαρών ddo δν απεί6ίς θύρας, ωθηκών απειπτο
τιμηύων κοιμάaάχωρούνών Κορροναό.ταρα εδαίοις ιερός θεσαυροό.
σιλάτος γονι «εον "εσαιε 6,ς καταγεγαςύδέτο, καταναλίσκωνάρακνικίνισε
καταλάτι τεξακοή" ταδι ώΙ) κή ταρα" ας ρατιωτας πολλους απεκτείνει,
Κεεεινος εβαλίερς από πύ. ηόρακος κόρβους γαήκαλεστεωμαίοι τους ...
67

Διήμερο Κοραή, 29 και 30 Απριλίου 1983: προσεγγίσεις στη γλωσσική
...1984 -
Εγχειρίδιο του νεοελληνιστή: βιβλιογραφίες, λεξικά, εγχειρίδια, ...
Έθνος και Γλώσσα : Δημήτριος Γληνός - 2015 - Ένας άνθρωπιστής, ό
Κοραής. Και γιατί; Γιατί μόνος αυτό δεν είναι τυφλωμένος άπό τήν πλάνη
τού ξαναγυρισμού στήν άρχαία γλώσσα. Για μόνος αυτός αναγνωρίζει άν
και όχι όλότελα τό παρόν. Μόνος αυτός βλέπει μπροστά το την ύπαρξη
σύγχρονου έθνους, έθνους νέου και δεν περιφρονεί τα ψυχικά το δεδομένα,
τη γλώσσα του, τα ήθη του. Και αυτό ζητεί να υψώση χωρίς να τ
περιφρονήση όπως κατ' ουσίαν έκακαν όλοι οι άλλοι. Γι' αυτό έχει μάτι
και για τις άρετε και για τα ελαττώματα ...
Εισαγωγή στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία: ποίηση και πεζογραφία,
...Roderick Beaton - 1996 -
Ἐκθεσις περι του Ἑλληνικου Ἐκπαιδευτηριου κατα το σχολικον ἐτος
...Hellēnikon Ekpaideutērion (ATHENS) - 1857 -
Ἑλλας Και Κοραής . Ποιημα, Etc Sokrates PHILIPPIDES - 1873 -
Ελληνες εναντιον ελληνων: ο κοσμος των Ταγματων ασφαλειας στην
...Στρατος Ν Δορδανας - 2006 -
Έλληνες στο Λονδίνο Νίκανδρος Μπούρας - 2014 - Όταν προκηρύχθηκε
η τακτική έδρα « Κοραής» των Ελληνικών και ΒυζαντινώνΣπουδών στο
King's College του Λονδίνου, μετάτη συνταξιοδότηση του Donald Nicol
το 1988, προς μεγάλη έκπληξη όλων δενεξελέγη ο Richard Clogg,αλλά
οRoderick Beaton.Ο Richard Clogg θεώρησε ότιυπήρξαν κάποιες
παρασκηνιακές ελληνικές κινήσεις πουίσωςεπέδρασαν αρνητικά στην
εκλογή του.Ο λόγος ήτανότι είχε κυκλοφορήσει λίγο καιρόπριντο βιβλίο
του που αναφερόταν στην ιστορία τηςέδρας ...
Ελληνικά. historika ekpaideutēria stē Mesogeio apo tēn archaiotēta
...Tasoula Mandala - 2002 - Ο Κοραής ταυτίζει την ορθή χρήση της
ελληνικής γλώσσας με την εθνική ταυτότητα. Θεωρεί ότι οι νέοι που
έρχονται στην Ευρώπη για σπουδές πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με την
πλήρη και σωστή γνώση της ελληνικής γλώσσας, γιατί ελλοχεύει ο
κίνδυνος η ατελής γνώση της μητρικής γλώσσας, σε συνδυασμό προς τη
μάθηση ξένων γλωσσών, να οδηγήσει στη μείωση της προς την πατρίδα
αγάπης των νεαρών ελλήνων σπουδαστών στο εξωτερικό94. Ταυτόχρονα
προς την πλήρη και σωστή ...
68

Ελληνικά. : philologikon istorikon kai laographikon periodikon
syngramma. 1931 - ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ Ό Α. Κοραής ! άνήκεν
εις οίκογένειαν, ή όποια έδωκεν αξιόλογους λογίους είς τό έθνος. Ό έκ
πατρός πάππος του Αντώνιος Κοραής ήτο ιατρός καΐ λόγιος
«ιατροφιλόσοφος» της εποχές εκείνης. Ό έκ μητρός πάππος του
Αδαμάντιος Ρνσιος ήτο επίσης λόγιος, διδάσκαλος είς Χίον και πρόκριτος
έπειτα εις Σμύρνην. Ή μήτηρ του Θωμαΐς ήτο έκ των λογιωτέρων
Ελληνίδων των σκοτεινών χρόνων τής Τουρκοκρατίας. Ό πατήρ του
Ιωάννης Κοραής δέν ήτο λόγιος, άλλα ...
Ελληνική παραδοσιακή ναυπηγική Κώστας Α.. Δαμιανίδης - 1998 -
Ελληνική παραδοσιακή ναυπηγική Κώστας Α.. Δαμιανίδης - 1998 -
Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων (1821-1833) -
...Νικόλαος Κασομούλης - 2015 - 2) «Ερωτήσαντες τον Λάμπρον Νάκον,
αντιπρόεδρον (τής Συνελεύσεως), όταν επιστρέψαμεν (από την εις Ανατ.
Ελλάδα έκστρατείαν), διατί να δείξουν τοσαύτην κακίαν, νά καύσουν έν
βιβλίον τού Κοραή, ζητούσεν τότε ένα (αντίτυπον) να το αναγνώση, διότι
δεν το είχεν άναγνώσει», σημ. συγγρ. - Φυλλάδιο κατά του Καποδίστρια
γραμμένο από τον Κοραή και υπογραμμένο με τ' όνομά του, ή με
ψευδώνυμο, πού νάχη τον τίτλο «Δρέπανον τού Ζαχαρίου» δεν
κυκλοφόρησε ποτέ. “Ο Κοραής ...
Επετηρίς Εταιρείας Kykladikōn Meletōn - Τόμος 1 Hetaireia
Kykladikōn Meletōn - 1961 - -
Επετηρίς Εταιρείας Kykladikōn Meletōn - Τόμος 1 Hetaireia
Kykladikōn Meletōn - 1961 - -
Επιλογή κριτικών κειμένων από το Άστυ και το Νέον Άστυ Νικόλαος
Επισκοπόπουλος - 2011 - -
Ἐπιστολαι αὐτοσχεδιαι γραφεισαι ὁταν ἐφανη ἡ δευτερα της Τερψιθεας
...Alexandros BASILEIOU, Neophutos DOUKAS - 1809 - ( 4 ), - ποτα,
όταν της λογικές τάξπλα δεν έχανικών» - Ταύτα, φίλε, τά όλγα, όσα
έσημείωσα περί τών. γραμματικών κρίσεων τά, Τερψιθεωγρά; φε, είναι
ικανά νάδεξωσι και τάλλατε τοιας δυνά, μεως είναι, ήγεν γραμμένα μέ
θυμόν 3 δεξαμα. νίαν, και όχι μέ τό όρθά λόγω τήν πάθμην άλλη έπρεπε,
φίλε, δε ό Κοραής, όταν είπεν (προ, δρόμ. Αυτοίχι, ευχασμ. ιγ), ότι
περισσότερον ή θέλεν ωφελήσει τό γένος, ώς τις καίει, παρά ως της γράφει
γραμματικάς έπρεπε, λέγω, να ελα 64% την Τερψιθέαν, ...
69

Επιστολαί. - Σελίδα 542 Photius, Saint Patriarch of Constantinople
Photius, Iōannes N Balettas - σημειωτέον δέ, οτι περί τον έγ κ ο μ- βώσ ασ
θ α ι πολλά και σοφά. ό σοφός έσημειώσατο Κοραής έν τω Α'. Τόμω των
Άτακτων (σελ. 137 — 140), ένθα και ταύτης μνημονεύων τής φράσεως
το3 Πέτρου λε'γει" "Εμεταχειρίσθη την μεταφοράν " τον έγκο μ βόω ό
Απόστολος Πέτρος κομψότατα, όταν λέγη ' την ταπεινοφροσύνην
έγκομβώσασθί"' " ήγουν, ένδύσασθε και στολίσατε την ταπεινοφροσύνην,
και κρατείτε την σφιγκτά, ώς να ήτο κομβωμένη, Βιά να μη Σας γνμνώστ)
άπ αυτήν ό άνεμος ...
Επιστολές Αδ. Κοραή προς Θεόφιλο και Ευανθία Καϊρη 1978 -
Έρανος Eranos eis Adamantion Κοραή n - Σελίδα 2 Κοραής Αδαμάντιος
- 1965 - ταιον γενναίος ναυτικός Κωνσταντίνος Κοραής καί άλλοι
έξέχοντες άνδρες ά\ηκαν είς τήν οίκογένειαν Κοραή. Τό μοναδικόν αύτό
διά τήν έποχήν περιβάλλον μάς έξηγεί τήν άνωτέραν τινευματικήν δύναμιν
ιοΟ Κοραή. Ενωρίς ό Κοραής ήρχισε νά μανθάνη γλώσσας ε[ς τήν
Σμύρνην' ένόησεν δτι δέν έπρεπε νά μείνη έκεί, δπου δέν υπέφερε τούς
Τούρκους. Ό πατήρ του ήτο έμπορος μεταξωτών καί είχεν έμπορικάς
σχέσεις μέ τήν Όλλανδίαν καί έκεί έστειλε τόν Κοραήν. Καλός έμπορος
δέν έγινεν ...
Εργα και ημέρες στην Κρήτη: από την προϊστορία στο Μεσοπόλεμο
Angelos Chaniotis - 2000 -
Εργασια και πολιτικη στην Ελλαδα του μεσοπολεμου: το Διεθνες Γραφειο
...Αντωνης Λιακος - 1993 -
Ερως ανικατε μασαν: ευθυμογραφηματα Αύγουστος Κορτώ - 2015 -
Ιστορίες του ελληνικού βιβλίου
Ερωτόκριτος του Βιτσέντζου Κορνάρου
ΕΣΤΙΑ. - Σελίδα 208 1876 - - 208 " Ο θάνατος του Κοραή υπήρξεν άξιον
στεφάνωμα του άληθώς σωκρατικού αυτού βίου . Την υπό του συμπολίτου
αυτού κ . Α . Μάμουκα αφελή και συγκινητικήν αφήγησιν τών τελευταίων
αυτού στιγμών , αν και δημοσιευθείσαν άλλοτε έντή « Εστία » ,
παραθέτομεν ενταύθα , ώς απαραίτητον συμπλήρωμα του όλου . Ο
ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΑΗ . . . Kλινοπετής επί δεκαεννέα ημέρας
υπέφερεν ώς φιλόσοφος και ώς χριστιανός έν πλήκαι ηρεμία ψυχής τάς
άπό τής πτώσεως δύνας .
Ετυμολογία: εισαγωγή στη μεσαιωνική και νεοελληνική ετυμολογία
Theodōros Mōusiadēs - 2005 -
70

Εφημερίς tēs Kybernēseōs tu Basileiu tēs Hellados: 1835 1835 - -
Εκδοσις Α. Κοραή Ι Στράβωνος Γεωγραφικ. Εκδοσις του αυτού Υ
Ισοκράτ υς. Εκδοσ. του αυτού 1 Αριστοτέλους πολιτικά. Εκδοσις του
αυτού Ι Ηθικά Νικομάχεια. Εκδοσις του αυτού Ι Ξενοκράτους και
Γαληνού περί της από των ενύδρων τροφής, Εκδοσις του αυτού Ι 1
Αρριανού διατριβαί Επικτήτου. Εκδ. του αυτού Ι Ι 2 Επικτήτου
Εγχειρίδιον κλπ. Εκδοσις του αυτού ΙΙ Λυκούργου λογος κατά
Λεωκράτους, Εκδοσις του αυτού 3 3 Στρατηγικός Ονησάνδρου. Εκδοσις
τού αυτού ΙΙ Πολυαίνου ...
Έχω και άλλα πολλά νά σέ γράψω και περί τής ένταύθα καταστάσεως και
περί τής λοιπής Εύρώπης· άλλ' έχε, φίλε πεις, είς τήν 19ην σελίδα τής
έπιστολής δεν θέλω στρέψεν τήν 2omν, καί άν ήξευρα ότι θέλει μέ
μεμφθήνιόλος ό Α. ΚΟΡΑΗΣ , ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΕΜΠΤΗ Έκ Παρισίων,
Ιανουαρίου 3, παρ. Μεγάλην λύπην, φίλτατέ μου πρωτοψάλτα, έδοκίμασα
άναγινώσκων τήν τραγικήν διήγησιν τής βρεφοκτόνου νόσου, ή όποία
πρός τοις άλλοις κακοϊς έθλιψε καί τήν λογιότητά σου μέ τήν στέρησιν ...
Η anakalypsē tōn hellēnikōn dēmotikōn tragoudiōn: proypotheseis,
...Alexēs Politēs - 1984 -
Η paideia stēn Tourkokratia - Τόμος 1 Nikolaos Gr Zacharopoulos - 1983
- -
Η paideia stēn Tourkokratia - Τόμος 1 Nikolaos Gr Zacharopoulos - 1983
- -
Η thysia tou Avraam Vitzentzos Kornaros, Geōrgios A. Megas - 1954 - -
Η varvitos ;ētoi, Syllogē tōn lyrikōn autou poiēmatōn Iōannēs arasoutsas
- 1860 -
Η zōē en taphō: to vivlio tou polemou Stratēs Myrivēlēs - 1954 - -
Η ανθρωπότης: τραγικοκωμωδία Αντώνιος Κ.. Μάνεσης - 1881 -
Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα Άλκη Ζέη - 1988 - - «Κανείς από τη
γενιά μας δεν πρόλαβε. Μας προλάβαιναν άλλα. Πόλεμος, Δεκέμβρης,
εμφύλιος, δικτατορία. Όλο τα παλιά θυμόμαστε. Μας ...
Η γλωσσική σάτιρα στην ελληνική κωμωδία του 19ου αιώνα: ...Walter
Puchner - 2001 - Μολοντούτο τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά: 1) ο
Κοραής δεν πρότεινε ένα συγκεκριμένο σύστημα, αλλά μάλλον μια
στρατηγική γλωσσικής συμπεριφοράς, μια τακτική αντιμετώπισης μιας
γλωσσικής κατάστασης και μια διαδικασία επιλογών και επεμβάσεων για
71

την ανύψωση και κάθαρση της ομιλούμενης «κοινής» των μορφωμένων κι
εγγράμματων40, άρα το αντικείμενο της σάτιρας πελπίσθη. /Συ όμως
εκατώρθωσας τα δύο να συνάχρης, / Και τραγικά τε εν ταυ- τώ και κωμικά
να γράψης» ...
Η δέκατη μούσα: μελέτες για την κριτική Pan Moullas - 2001 -
Ἡ δίκη τῶν τόνων: ἡ πειθαρχικὴ δίωξις τοῦ Καθηγ. Ι. Θ. Κακριδῆ
Johannes Th Kakridis - 1998 - -
Η ελευθερωμένη Ιερουσαλήμ: τα Iντερμέδια της Ερωφίλης Γεωργ́ιος
Χορτ́ακης, Stylianos Alexiou, Martha Aposkitē - 1992 -
Η Ελλάδα και η οικονομική κρίση του μεσοπολέμου Mark Mazower -
2002 - -
Η ελληνικη θεολογια επι τουρκοκρατιας: 1453 - 1821 ; η Ορθοδοξια στη
...Gerhard Podskalsky - 2005 -
Η ελληνικη ποιηση του 20ου αιωνα: μια συγΧρονη ανθολογια Ευριπιδης
Γαραντουδης - 2008 - -
Η ελληνοΧριστιανικη ιδεολογια: και ο ιεροφαντης του νεοελληνισμου
...Θεοδωρος Ε Παντουλας - 2006 -
Η επιθυμια για το μοντερνο: δεσμευσεις και αξιωσεις της λογοτεΧνικης
...Τακης Καγιαλης - 2007 -
Η μητερα του σκυλου: μυθιστορημα Παυλος Ματεσις - 1992 - -
Η τιμή και το χρήμα: Κωνσταντίνος Θεοτόκης - 2015 - - Η κοινωνική
νουβέλα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο
περιοδικό Νουμάς το 1912. Πρόκειται για ένα έργο ...
Ηλιοδώρου Αιθιοπικών βιβλία δέκα. Α χάριν Ελλήνων εξέδωκε μετά
...Ηλιόδωρος ο Εμεσηνός - 1804 -
Θεοφιλος Καιρης Δημητριος Π ΠασΧαλης - 1928 -
Ιγνατιος Μητροπολιτης ΟυγγροβλαΧιας (1766-1828) Εμμανουηλ
Γεωργιου Πρωτοψαλτης, Ιγνατιος - 1959 - - ( Κοραής προς Άλ. Βασιλείου
είς Βιέννην από 17 Αυγούστου 1811) '. Γράφων περαιτέρω ό Κοραής προς
τον αυτόν Άλ. Βασιλείου περί τής γλωσσικής αναρχίας, ήτις έπεκράτει και
τότε μεταξύ των Ελλήνων συγγραφέων και διδασκάλων, ευρίσκει τήν
εΰκαιρίαν και πάλιν να κατακρίνη το Λύκειον τοϋ Βουκουρεστίου, το
όποιον επεχείρησε να έπιβάλη γλωσσικούς κανόνας, ως εάν ήτο
72

συγκεκροτημένον από ένδοξους ποιητάς και συγγραφείς : «Βλέπω κ' εγώ
τήν όχλοκρατίαν (ως τήν ονομάζεις) τήν ...
Ισοκρατους λογοι και επιστολαι: μετα σχολιων παλαιων ...Isocrates,
Αδαμαντιος Κοραής - 1807 - -
Ιστορία Almae Et Archi-Episcopalis Universitatis Salisburgensis Sub
...Roman Sedlmayr - 1728 - 'απ. 8εει:το ἰτοηυο Μ: ροεϊσ οΙἰνἰε Ποἰνετίἱτοο
8οΙἱ:ἔ Νοτια: Βι:τχει:θε εοιπ1::ι:ο όε πονο Γι:ΒίΠτυει:όο Ρι·οεί:άε δ:
ΡΜ:βού' ΑΠῖίΙεοιὶΒυε εο8ἱτοτε εεερἱτ ; τ:εε ει:ἱι:: εΙοι::είΒοο .4!ββάσ:.
πωπω:: . Μ! ά Ροττὶε ιπ:ινετΓο: ρυΒΠεο ι::οΙο Π: ωοτο [κ] Κοραή:
6'εππΜΐωπα Ε!εδΐ00° ίπ Βιιυοτὶαυπ Μωβ 0ὲῖοὐ›·ὶ , πστεοέ ω ρω ο ΡΡ.
Ρταβ·]]8»·26κ.τ Οππαάέα , :ΙΜΟ Τ:ΙΙππιπ Μ: σο ρΜο π/ἰ2ιιιιοπι
ρ:οροπσΙσπο δ0!οππὶ: Κασσα2ἰο 60:2νεψ:πω. το Γυοταιιτ . ηυο π:ἱι:ιιιε
Πετστο εεωροι·ε: Πέσο· ...
Ιστορία Delle Guerre Di Ferdinando II. E Ferdinando III. ...Galeazzo
Gualdo Priorato - 1641 - Πω σπιτικο σε! (ΜΜΜ σ'ΑΙΝ'πιλ Κοραή Π ...
Ιστορία ecclesiastica veteris της tamenti, in rem theologiae ... - Σελίδα 95
Ignatius Hyacinthus Amat de Graveson - 1727 - - ... Κοραή, .
Ιστορία tēs Chiou: Tourkokratia (2 v.) Geōrgios Iōannou Zolōtas, Aimilia
K. Sarou - 1926 - -
Ιστορία tēs euangelikēs scholēs Smyrnēs - Σελίδα 466 Matthaios K.
Paranikas - 1885 -
Ιστορία tēs Νεοελληηνικής logotechnias: apo tis grōtes rizes ōs tēn
...Kōnstantinos Dēmaras - 1948 - -
Ιστορία tēs Νεοελληηνικής logotechnias: apo tis grōtes rizes ōs tēn
...Kōnstantinos Dēmaras - 1948 - -
Ιστορία tēs Ελληνικής γλώσσας M. Z. Kopidakēs - 1999 -
Ιστορία i tōn anthrōpinōn praxeōn apo tōn archaiotatōn chronōn heōs
...Kōnstantinos M. Kumas - 1832 - - 'Αδαμάντιος Κοραής. της ἔχοον
ύπ'όιρ.ναλμοόν όχι τήν έκκλησίαν τών Α8ηνών. άλλ' όλον τό Ελληνικόν
μόνος ,ἔδιδαξε μέ ζήλον τοςπρόπεινά διδάσκωσιν είς τό ἐξής οἱ
διδάσκαλοι, ποιους συμμραςρε'ίς νά εκλίνα:σι, πώς νά οἔιρελάἶνται ἐξ
αύτών πραμματικώς,πιής το μεταιριἔρωσι τά καλά τής παλαιάς είς τήν
νεωτέραν μλιήσσαν, χωρὶς νά τρθείρωσι τής δευτέρας τήν ίδιότητα, καὶ
73

πάλιν ἐξήληἔε τήν άχρηστίαν τήςμιξοβαρβάρου όνομάσας αύτήν
χλευαστικοής Μακαρονικήν. Οἱ ...
Ιστορια της νεοελληνικης λογοτεχνιας - Τόμος 1 - Σελίδα 188
Κωνσταντινος Δημαρας - 1948 - - Ποέπει δμως νά ποΰμε δτι τά παιδιά
μάθαιναν στη Σμυρνη χαλά ελληνικά: άπό πολύ νωρίς ό Κοραής δείχνει
άπόλυτη οίκειότητα μέ τά αρχαία κείμενα καΐ χειρίζεται ευκολα την
αρχαία γλώσσα. Μέσα στο σπίτι του, άλλωστε, δσο κι άν δεν είναι λόγιο,
ζεί ό σεβασμός για την παιδεία : δ πατέρας του, "Ιωάννης Κοραής, είναι
εμπορος, θετικός και φρόνιμος Χιώτης, αλλά τιμά τά γράμματα. Επίσης
υπάρχει στο σπίτι ή βιβλιοθήκη του παποΰ, του "Αδαμάντιου Ρύσιου πού
έστάθηκε άπό τούς καλούς ...
Ιστορια της νεοελληνικης λογοτεχνιας - Τόμος 2
Ἱστορία τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας καί ζωῆς: ἀπό τίς πρῶτες ρίζες
...Michaī́l Peránthīs - 2006 - - Ό Κοραής καί ό Ψαλλίδας Ό Ψαλλίδας, πού
θά τόν δοϋμε λεπτομερέστερα στίς επόμενες σελίδες, έγκαινιάζοντας στά
Γιάννενα τό διδακτικό καί διαφωτιστικό εργο του (1794) είδε μέ αγάπη
τήν εμφάνιση στό προσκήνιο τοϋΑδ. Κοραή, πού τό κύρος καί οί
ευρωπαϊκές σχέσεις του πολλά μπορουσαν νά προσφέρουν στήν πρόοδο
του Γένους. Αναγνώριζε δημόσια δτι «τό γένος χρεω- στεί εις αυτόν μέγα
τι» καί τόν αποκαλουσε «κλεινόν καί άξιέπαινον». Είναι οί χαρακτηρισμοί
πού ανάγονται ...
Ἱστορία τῆς νεοελληνικῆς λογοτεχνίας: Mario Vitti - 2003 - -
Ιστορια της νεοελληνικης λογοτεχνιας: απο τις πρωτες ριζες ως την
...Κωνσταντινος Δημαρας - 2000 -
Ιστορία της νεότερης κυπριακής λογοτεχνίας Γιώργος Κεχαγιόγλου,
Λευτέρης Παπαλεοντίου - 2010 -
Ιστορία της νήσου Κερκύρας Andrea Marmora - 1902 -
Ιστορία της νήσου Κερκύρας Andrea Marmora - 1902 -
Ιστορία της πόλεως Αθηνών κατά τους μέσους αιώνας - Τόμος Α΄:
Φερδινάνδος Γρηγορόβιος - 2015 - - Πρώτος εξέδωκε δημώδη ποιήματα
του Θεοδώρου Προδρόμου δ. Κοραής εν Ατάκτος Τόμ. Α". Πλήρη δε
Βιβλιογραφίαν περί των δημωδών ποιημάτων αυτού δε παρά τώ
Krumbacher Geschichte der Byzantinischen Litteratur σ. 804. έλλ. μεταφρ.
Σωτηριάδου Τόμι Γ' σ. 38 κ. ε. "Ιδε και Γ. Χατζιδάκι Περί των Προδρόμων
Θεοδώρου και Ιλαρίωνος, εκ των Βυζαντινών Χρονικών της
74

Πετρουπόλεως του 1897). Περί δε της εξελίξεως της ελληνικής γλώσσης
δε τό βιβλίον του Ιωάννου Ψυχάρη Essais ...
Ιστορία της Φραγκοκρατίας εν Ελλάδι (1204-1566) - Τόμος Α΄: Ουίλλιαμ
Μίλλερ - 2015 - - Το ιστορικό έργο του Ουίλλιαμ Μίλλερ γραμμένο πριν
έναν αιώνα, αποτελεί μέχρι σήμερα ένα πλήρες και ακριβές επιστημονικό
έργο για ...
Ιστορια του Ελληνικου κρατους: 1830-1920 - Τόμος 2 Γιωργος Δερτιλης
- 2009 - -
Ιστορία του Ιωάννου Καποδιστρίου Κυβερνήτου της Ελλάδος Tryphon
Euangelides - 2017 - Δεν ηρκέσθη ο Κοραής παραβαλών τον
Καποδίστριαν προς τον Τιμολέοντα, αλλά και εδήλωσεν εκ του προτέρου
ότι, αν συνέβαινε να μη αρέση ο Κυβερνήτης προς πάντας τους Έλληνας,
ουδέν θαυμαστόν· διότι μήπως και ο Τιμολέωνήρεσε προς πάντας τους
Συρακοσίους; Είπε τις των παλαιών αστειευόμενος, ότι δεν είναι δυνατόν
να είναι τις τοις πάσιν αρεστός, πλην αν γίνη π , «ει μη πλακούντα
γενόμενον». Ταύτα δε αναλογιζόμενος, ποιείται αλλαχού ο Κοραής
παντοίους επαίνους περί ...
Ἰωαννου του Τζετζου Βιβιον Ἱστορικης της δια στιχων πολιτικων ἀλφα
...Joannes TZETZES, Theophilus KIESSLING - 1826 - ΠΕΡΙ ΤΟΥ, ΑΡΗ
ΘΟΔΩ ΚΑΙ ΑΘΗΝΗ, ΚΑΤ ΕΙΜΟΥ ΜΕΛΗΣΕΙ ΚΑΙ ΛΕΥΚΑΙΣ
ΚΟΡΑΗΣ ... Δύο αι ιστορία μέν, εγράφησαν δ' ώς μία, Και άλλα πάλιν
άλλαχού. λεκτέον δε μου ταύτας, “Εν Πλιάδη φέρεται “Oμήρω. Αφροδίτη
380 Eκ. Διομήδους τή χειρι δόρατο τετρωμένη, Και τώ. Δε δε λέγουσα την
έντή μάχη τρώσιν. Ο Ζευς αυτή, απέχου δέ, φησίν, εκ των τής μάχης, ,
Ταύτα δ' Αρη θοώ και Αθήνη πάντα μελήσει. - Έχεις την μίαν ένθαδί
λήξασαν ιστορίαν. Ακουε και την άλλην δε νύν λέγοντί σου ...
Κ' εδα πώς εκομπώθηκες, ο σ' έτοιαν έγνοια έμπήκες, Και πoρπατείς
δρόμον κακόν, και τον καλόν αφύπες; Αν αγαπάς μια σε Κοραή, η αγάπη,
όπ5 δcυ μοιάζει Γλίγωρα φέρνει βάρεμα, ύ γλίγωρα κεράζει, π ο Ι Η Τ Η
Σ. : : : Εγροίκα τg o Ρωτόκριτος, κι όξω λαλιά δού βγαίνει. Βαρα ήσανε τα
μάτια τg , κή όψι τα αλαμμcύη. Κλ ως είδε πως ο κύεις τι το διάταμμα
σκoλάζει, . Αναδακρυώνει τακτικά και βαρανασονάζει. . . . Κι απόκει
αρχίζει να μιλή, και σιγαια να λέγη, Εκείνο πέχει την καρδιά, κή εμιλιά ...
Κοινωνικοι αγωνες και διαφωτισμος: μελετες αφιερωμενες στον Φιλιππο
...Φιλιππος Ηλιου, Χρηστος Λουκος - 2007 - Ποιός είναι ό τύπος τού
σχολείου πού όραματίζεται ό Κοραής; Μέ δυό λόγια θά έλεγα ότι αύτό
πού θά ήθελε, γιά τή μέση έκπαίδευση, είναι ένα σχολείο άπαλλαγμένο
75

άπό τά βαρίδια τής σχολαστικής παράδοσης, άπό τήν τυραννία τής
γραμματικής, άπό τή χρήση άπαρχαιωμένων διδακτικών και
παιδαγωγικών μεθόδων. Ένα σχολείο άνοιχτό στις ίδέες τού Διαφωτισμού,
πού θά χειραγωγείται άπό τή Φιλοσοφία, τή μαγική αύτή λέξη πού
περιλαμβάνει «όλην τήν πε- ριοχήν τής άνθρωπίνης ...
Κονσταντινος Οικονομος ο εξ Οικονομων: το φιλολογικο εργο (η θεωρια
...Γιαννης Ξουριας - 2007 -
Κοραή Άπαντα - Τόμος 1
Κοραή Αδαμαντίου ta meta thanaton heurethenta sungrammatia Andreas
Z. Mamoukas - 1881 - -
Κοραή Αδαμαντίου Ta Meta thanaton heurethenta syngrammatia:
Επιστολαί Κοραής Αδαμάντιος - 1885 - -
Κοραή Αδαμαντίου Ta Meta thanaton heurethenta syngrammatia:
Επιστολαί Κοραής Αδαμάντιος - 1885 - -
Κοραή Αδαμαντίου Ta Meta thanaton heurethenta syngrammatia: Hai ...
Κοραής Αδαμάντιος - 1889 -
Κοραή Αδαμαντίου : autoschedioi stochasmoi-gnōmes gia ton typo kai
...Nikos E. Skiadas, Κοραής Αδαμάντιος - 1983 -
Κοραή εγκώμιον GKritikaì paratyrýseis@ ēpì tŵn eīs@ ĕautòn 12
biblíwn Márkou Āntwnínou Panag Skaphidiōtēs - 1881 -
Κοραής και Νικολοπουλος. (Coray et Nicolopoulos.).Stamates K.
KARATZAS - 1949 -
Κοραής Αδαμάντιος - 1969 - -
Κοραής Αδαμάντιος - Τόμος 2 - Σελίδα 139 Dionysios Thereianos -
1890 - - των λειψανων του Πολυβίου. Ή προγνωστική του Κοραή δύναμις
διε- τρανώθη και ένταΰθα· διότι έκ των αντιγράφων απεδείχθη έπειτα δτι
άριστα ετρεψε το έν τω πέμπτω βιβλίω φερόμενον «κεκοσμημένην» εις το
«κεκομισμένην», τό έν τω όγδόω «άνείη» εις το «άνεΐναι» και το έν τω
αΰτω βιβλίω «στρώματα» εις το «σταυρώματα». Επικρίνων τήν ΰπό
Βέλφλιν εκδοσιν δ Χερτλάίν απολογειται περι πολλών του Κοραή
διορθώσεων, λέγων πολλαχοΰ «5 Κοραής καλώς διώρθωσε το χωρίον», ...
Κοραής Αδαμάντιος kai Η eleutheria tōn Hellēnōn oramatistēs tēs
...Apostolos Vasileiou Daskalakēs - 1965 - - ται και ό τρόπος αύτος άπήτει
τέχνην και λεπτότητα, άλλως ό Κοραής κατελάμβανεTM υπό
76

άγανακτήσεως και άπέρριπτεν άγερώχως τάς προσφοράς ι. Πάντως και αί
δυνατότητες ενισχύσεως έστω και δια παροχής έργασίας έκ μέρους των
Γάλλων έλληνιστών ήσαν λίαν περιωρισμέναι, ιδίως κατά τήν περίοδον
της τρομοκρατίας καΐ των μεγάλων γεγονότων της Γαλλικής έπανα-
στάσεως, ότε οΐ πλείστοι έξ αυτών διεξήγον έπίσης άγώνα επιβιώσεως.
Κάποιαν σχετικήν άνακούφισιν είς τήν οίκτράν ...
Κοραής Αδαμάντιος peri politeias kai dikaiou Theodosios G.
Kokkaliadēs, Geōrgios P. MoutapΗ s - 1935 - -
Κοραής και Sue: μια ανέκδοτη επιστολή 1982 -
Κοραής, Κουμάς, Κάλβος, Αν. Γαζής, Ούγος Φώσκολος, Αν. Δάνδολος,
Β. ...1967 -
Κωστας Ταχτσης: η κοινωνικη και ποιητικη του περιπτωση Ανδρεας
Αγγελακης - 1989 -
Λεξικό ερμηνευτικό και ετυμολογικό του δυτικοκρητικού γλωσσικού ...
Λεξικο νεοελληνικης λογοτεΧνιας: προσωπα, εργα, ρευματα, οροι 2007 -
Έχουν δημοσιευθεί επίσης βιβλιογραφίες του. Αρχειακό υλικό του
βρίσκεται στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Χίου « Κοραής» και στην
Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας. ΒΛ. ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΔΟΚΙΜΙΟ ΚΟΡΑΪΣΜΟΣ, ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ 18ΟΥ-
19ΟΥ ΑΙΩΝΑ. Κοραής, Αντώνιος (Χίος, 1674-μετά το 1709): Λόγιος και
ιατροφιλόσοφος, πρόγονος. 3 Δ. Γ. Αποστολόπουλος, Ε. Ν. Φραγκίσκος
(επιμ.), Νεοελληνικός Διαφωτισμός, passim Κ. Θ. Δημαράς (επιμ.), ΒΒ 9
Κ. Θ. Δημαράς, ...
Λεξικο πρωτοχριστιανικων, Βυζαντινων και νεοτερων ορθοδοξων ορων
Δημητριος Λ Δριτσας - 2005 -
Λεξικο της Μεσαιωνικης Ελληνικης δημωδους γραμματειας: 1100-1669
Εμμανουήλ Κριαράς - 2006 - -
Λεξικόν epitomon tes Ελληνικής γλώσσης (etc.) - Σελίδα 21 Skarlates
Demetrios Byzantios - 1839 - Παραγγέλματα χρυσά του Σοφου Κοραή
περί Λεξικογραφίας, 2--- Περί συνθέσεως Λεξικού. Λεξικόν καλόν είναι
μεγάλου κόπου, και μεγάλης κρίσεως έργον. Κανών. Μαρτυρίας ολίγας,
και ταύτας εκ των Κλασικών συγγραφέων. Τοιούτους ονομάζω τους μέχρι
των Πτολεμαϊκών χρόνων προηγουμένως, και μετά τούτους κατά
συγκατάβασιν, τους μέχρι της δευτέρας όλης εκατονταετηρίδος από
77

Χριστού. Τους εντεύθεν και κάτω δεν ήθελα φέρειν εις παράδειγμα, πλήν
οσάκις ...
Λεξικόν historikomythikon kai geōgraphikon - Σελίδα 145 Daniēl Magnēs
- 1834 - - Συνέγραψε δε ο Ηρακλείδης πολλά και άριστα φιλοσοφικά
Συγγράμματα, εκ των οποίων όμως ολίγα τινα απεσώδησαν εις ημάς,
εκδοθ. πολλαχού, και εν Παρισίοις 18o5, 8. υπό Α. Κοραή εν τω
Προδρόμω της Ελληνικής αυτου ΒιβλιοθήΧης - Ηράκλειον, επίνειον της
εν Κρήτη Κνωσσού. Ηράκλειον, φρούριον, πλησίον της εν Ιταλία
Νεαπόλεως. Ηράκλειον, τόπος υψηλός, μεταξύ Ευβοίας και Αττικής, με
ναόν του Ηρακλέους αξιόλογον. Ηράκλειτος, Εφέσιος, υιός του
Βλήσωνος, Φιλόσοφος ...
Λεξικόν historikomythikon kai geographikon ... - Σελίδα 241 Daniel
Demetrios Magnes - 1834 - Γ' και Δ'. και ιδία εν Παρισίοις υπό Α. Κοραή,
1826, 8, και προσέτι εν τώ Γ'. τόμω της τού Βεκκέρου αρίστης εκδόσεως
των δέκα Αττικών Ρητόρων. Λυκόφρων, εκ Χαλκίδος της Ευβοίας,
Ποιητής Τραγικός, ακμάσας κατά τους χρόνους Πτολεμαίου του
Φιλαδέλφου, παρά του οποίου και μεγάλως ετιμάτο . Εκ των
Συγγραμμάτων αυτού σώζεται Δράμα, Κασσάνδρα, ή Αλεξάνδρα,
επιγραφόμενον, εις το οποίον η Κασσάνδρα προλέγει τρόπον τινά εις τον
Πρίαμον την πτώσιν της Τρωάδος. Η αρίστη ...
Λεξικόν tēs kath'ēmas Ελληνικής dialektu: meth'hermēneumenēs eis to
...Skarlatos D. Byzantios - 1835 - κααως μα; εοω« το ττ<- ράίειγμα " ο
αόίίιμος Κοραή;· τό πράγμα ομω; χρήζει και χρόνο.- κχι όαπχνης
μειζονοςη κατ ισιωτικην τυχην. Ει; του ονοματοί/ίτου τα κχιη/.οντχ
υπανβται π3ός τοι; άλλοις και δ ϊξΟΛην'ισμ,οφ πολλών ονομάτων
έτερογλώτσων , μερι/.α τώ,ν όποιων τόσον ευ/.ολα α,ετχιτλχττοντχι εις το
Ε\ληνιον , ώ,ττε οικούν ίπολλην πιίΓανόλογιχν δτι κχί κατάγονται άπο την
Ελλην.κην. Και οιχτι ο/ι; Την Α γ κυρ «ν ο<ομχ,ουν οι Περσαι Λ. ε γκερ,
κα?"βε§α;χ\ίΐ> έανεισίησχν 3τϊ του; ...
Λεξικόν tēs Ελληνικής glōssēs tritomon - Τόμος 1 - Σελίδα 659 Anthimos
Gazēs, Kōnstantinos Gkarpolas, Christodoulos Matakidēs - 1835 - -
Ζητών, επιμελούμενος ευρίσκω, ανακαλύπτω τι, Ιλδ. Σ, 322. "Ετι δε και
εκλέγω, αναζητώ. Ηρδτ. γ, 119, Ηρόδοτ, Ζ. 1 19. »εξευρίσκοντες τιμής τα
κάλλιστα κτήνεαα. Ηγόραζoν και εξέταζoν, έζητούσαν ή έδιάλεγαν τα
ωραιότατα κτηνη επινοώ , πλάττω η εφευρίσκω τι με τον νούν μου, (Εκ
του εξευρίσκω ηθέλησεν ο Κοραής"να εξεύρη την ετυμολογίαν του παρ'
ημίν συνήθους ή ξεύρω, και ο Κούμαι εναγκαλισθείς την, κατ' αστειότητα,
επίνοιαν ταύτην του Κοραή εδογμάτισεν αυτήν αφιλοσοφήτως ...
78

Λεξικόν tōn endoxōn andrōn tēs Ιστορία s: tōn epistēmōn, tōn ...Grivas
Nikolaos Karavias - 1841 - - ΑΔΑΜ, ο εκ θείας χειρός πλασθεί πρώτος
άνθρωπος , και πατήρ του ανθρωπίνου Γένους. εσάθη ο Διδάσκαλος της
ανθρωπίνης γνώσεως και πάσης επιςήμης, έζησε χρόνους 930, καθώς
αποδεικνύουν οι Ραββίνοι , οίτινες μετέφρα σαν τον βίοντου εκ του
εβραϊκού εις το λατινικόν, και έπειτα ο Φαβρίκιος εις την αυτού
βιβλιοθήκην Ελληνικήν. ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ Κοραής, χίος, εγεννήθη εις την
Σμύρνη τη 27 Απριλίου. 1748. υιός του Ιωάννου Κοραή χίου. και της
Θωμαίδος Γυσίας Σμυρναίας, ούτος ...
Λεξικόν Ιστορία s kai geōgraphias dialambanon perilēpsin tēs ...Stauros
I. Voutyras - 1881 - - ΚΟΡΑΗΣ (Αντώνιος), ελλην λόγιοςεκ Χι'ου, γενν.
κατά τον δέκατον ογδοον αιώνα, προπάτωρ του Αδαμαντίου Κοραή.
Έδιδάχθη την έλληνικήν χα: λατινικήν γλώσσαν εν 'Ρώμη και είτα ερωτι
μαθήσεως περιηγήθη την 'Αγγλίάν, Γαλλίαν και Ίταλι'αν. Συνέθετο
θαυμάσιας πινδαρικάς φδάς, πλήρεις άρμονι'ας χαί ακριβούς του Πινδάρου
μιμήσεως, εξ ων μία μόνον σώζεται, ή προς Δαγεσσώ, ποιηθεΤσα κατά την
εν Παρισίοις διατριβην αύτου και εκδοθείσα το πρώτον τω 1702, και το
δεύτερον τω ...
Λεξικόν Ιστορία s kai geogrphias bialambanon perilēpsin tēs ...1881 - -
Λεξικόν της Ελληνικής γλώσσης tritomon. (Dictionarium linguae
...Anthimos Gazis - 1835 - - ... ωμός, και άωρος, κείται εν τώ, πλαδαρος
επί καρπών, οι τι;ες έχουσι περισσην υγρασίαν, ως έτι μη ωριμάσαντες.
Τον τύπον βλαδος, και, βλαδής ,εφύλαξεν ομοίως ο Ησύχ. επί της αυτής
απλής σημασίας. Μ' όλον τούτο έχει έτι το Γαλην. Γλωσσ. Σ. 448.
βλαδαραι, και ερμην, τούτο δια του, υγραι, μυξώδείς, όπου, βλαβεραί,
εσφαλμ. κείται. Ο Κοραής εν τω περί αέρων του, Ιπποκρ. 1ρ. μετέβαλε
την αναγνωσιν »βοίκα και βραδέα« εις το, βλαδέα. Ο Ξενοφ. (εν Ιππ. Γ'.
12:) αντιτάσσει το, βλακεία, ...
Λεξικον της καθ' ἡμας ἑλληνικης διαλεκτου, μεθηρμηνευμενης εἰς το
...Skarlatos D. BUZANTIOS - 1835 - - Έπρεπεν ο κριτικώτατος Κοραής
να γνωρίζει τα φουρνιστά της πατρίδος του σύκα, διά να του κάμη τον
στέφανον φυσικώτερον, όλοι σχεδόν οι σοφοί του Θεοφράστου Σχολιαστα
(δεν είδα τον Σνεύδέρον), σκανδαλσθέντες με τον Ούγάρ φασίδύνασθαι
φύεσθαι και λαμβάνειν, και παρακάτω» και μετ' άρκτούρο» λαμβάνεις, το
διορθώνουν Βλαστάνει (germinent, μ' όλον ότι ό Θεόδωρος Γαζής το
μετέφρασεν incipiant), διατί; διότι δεν ήξεύρουν ότι και σήμερον ακόμη οι
Ελληνες. Πιάνει και έπιασε ...
79

Λογια της πλωρης: θαλασσινα διηγηματα Ανδρεας Καρκαβιτσας - 1955 -
-
Λουκης Λαρας Δημήτριος Βικέλας - 1892 - -
Μαυρηγη» και Ελενη: τελετουργιες θανατου και αναγεννησης : χθονια
...Ελενη Ψυχογιου - 2008 -
Μαχητές της ελευθερίας" και 1821: η ελληνική επανάσταση στη ...Άννα
Καρακατσούλη - 2016 -
Μεγάλη εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής λογοτεχνίας. : Apollōn-
Aspro phōs Charēs Patsēs, Iōannēs M. Chatzēphōtēs, Geōrgios Theodōrou
Zōras - 1995 - - Άσμα πολιορκίας της Μάλτας Ο Κοραής, συνεπαρμένος
από τον πόθο της απελευθέρωσης του υπόδουλου γένους του και
ελπίζοντας πάντα όη οι δημοκραηκοί Γάλλοι θα προχωρούσαν μετά την
κατάληψη της Αιγύπτου, στην απαλλαγή του ελλαδικού χώρου από τον
τουρκικό ζυγό, ελπίδα η οποία τον δεν τον εγκατάλειψε έως τον θάνατο
του, σύνθεσε το ποίημα αυτό για τους Έλληνες στραηώτες, οι οποίοι κατά
την Ναπολεόντεια εκστρατεία στην Αίγυπτο πολεμούσαν στο πλευρό
των ...
Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού: Παραδόσεις
...Νικόλαος Πολίτης - 2015 - Βελτιώσει (1862 αρ. 463), εκδιδομένη έν
Τριπόλει, άνατυπωθείση δε πρό τινων έτών έν παραρτήματα τού ύπ' αυτού
εκδιδομένου περιοδικού συγγράμματος Φοίβου. Δ. Π.
Καλλικαντζαρολογία, έν Εφημ. Φιλομαθών 1862 σ. 1909, (παραλαβών τά
τού Πύρλα και τά έτυμολογικά τού Κοραή εκ των "Ατάκτων τ. Δ' σ. 211,
όλίγα δέ τινα αυτός προσθέσας). Ν. Γ. Πολίτης περί Λυκοκανθάρων, εν
Πανδώρα 1866 τ. Ισ. 1240 ΚΑ". ΚΑΛΛΙΚΑΝΤΖΑΡΟΙ
ΚΑΛΛΙΚΑΝΤΖΑΡ(!) ...
Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη - Γ΄ Τόμος: - Σελίδα 489 Κ.Ν. Σάθας - 2015 -
Χρύσανθος ιερομόναχος Ηπειρώτης, ακροατής έντε τη θύραθεν, και τη
ιερά παιδεύσει των καθηγητών της των Ιωαννίνων σχολής ήν δε ανήρ
ειδήμων και πολυμαθής, κήρυξ του ευαγγελικού λόγου, ικανός
απομάττεσθαι τον νούν τών θύραθεν φιλοσόφων, ρητόρων, και ποιητών,
και των ιερών γραφών της εκκλησίας έσχολάρχησε πρώτον έν
Μοσχοπόλει της Mαν κεδονίας, είτα και έν "Αρτη. Αντώνιος ο Κοραής,
Χίος, ιατροφιλόσοφος, έδιδάχθη την έλληνικήν και λατινικήν φωνήν έν
τη ...
80

Μετά θάρρους ανησυχίαν εμπνέοντος: η κριτική πρόσληψη του Γ. Μ.
...Λάμπρος Βαρελάς - 2014 -
Μηνιαία Βενετίας 1889: Τα 12 μηνιαία του ενιαυτού - Σελίδα 95
Βαρθολομαίος Κουτλουμουσιανός ο Ίμβριος, Ο Φοίνιξ - 2013 -
ναγνώσματα τής 'Εορτής - Εἰς τόν Στίχον, τα 'Ιδιόμελα Στιχήρά τής
'Εορτής . Δόξα, καί νῦν, Σ ήμερο.ν χαρός εύαγγίλ ια. Άπολυτίκιον τής Β'ο
τής ἔκ β'. Καί νῦν, Τήν κ οι νήν 'Λ νάστασιν, και 'Απόλυσις. το αύτά, καί
είς τό, θε ός Κ όρ ι ο ς . Υ 4. Τῷ Σαῦῦάτιρ πρωί, ή Λιτή τής ' Κοραής, κτλ.
.Η συνήθεις Στιχολογία, καί ό Πολυίλεος. Καθίσματα, το δύο τοῦ
Λαζάρου, καί τα δ'. τής 'Εορτής. Οί 'Αναβαθμοί, τό ά. Ἀντίρωνον τοῦ δ'.
'Ηχου . Προκείμενον, Εύαγγελίζεσθε ήμίραν ίζ ήμέρας. Κύαγγίλισν ...
Μια ζωη δυο ζωες Νικος Θεμελης - 2007 -
Μυθων Αισωπειων συναγωγη Αδαμαντιος Κοραής - 1810 -
Νεοελληνικα αναγνωσματα: προς χρησιν των μαθητων της δευτερας
ταξεως ...Νικολαος Ι Μπερτος - 1913 -
Ο Αγγλος Προξενος»: ο υποπλοιαρχος Noël C. Rees και οι βρετανικες
...Πετρος Στ Μακρης-Σταικος - 2011 -
Ο άλλος Κοραής: μελέτη 1983 -
Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου: Κωστής Παλαμάς - 2015 - - Η ποιητική
σύνθεση του Κωστή Παλαμά ο Δωδεκάλογος του Γύφτου εκδόθηκε το
1907 και αποτελείται από δώδεκα λόγους. Θα μπορούσαμε να ...
Ο καθηγητής είναι νεκρός: Joost de Vries - 2016 - Όταν ο καθηγητής
Μπρικ πεθαίνει, ο νεαρός ακαδημαϊκός Φρίζο ντε Βος είναι
συντετριμμένος. Υπήρξε ο στενότερος συνεργάτης του ...
Ο παλαιος των ημερων: μυθιστορημα Παυλος Ματεσις - 1994 -
Ο Παπατρέχας: Αδαμάντιος Κοραής - 2015 - Το φανταστικό λογοτεχνικό
πρόσωπο του Παπατρέχα εμφανίζεται για πρώτη φορά, το 1811, όταν ο
Αδαμάντιος Κοραής εκδίδει στο Παρίσι τη ...
Ο ταμπουρας του Μακρυγιαννη και η οργανοποιια του Λεωνιδα Γαιλα
Νίκος Φρονιμόπουλος - 2010 -
Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΞΑΝΑΣΤΑΥΡΩΝΕΤΑΙ: CHRIST RECRUCIFIED ΝΙΚΟΣ
ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ - 2015 - -
Οι αγγελιαφόροι του πεπρωμένου Χρυσηίδα Δημουλίδου - 2011 -
81

ΟΙ ΑΔΕΡΦΟΦΑΔΕΣ: THE FRATRICIDES ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ,
ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ - 2015 - -
Οι δρόμοι των Ελλήνων: η ιστορία των ελληνικών κοινοτήτων στις πέντε
...Κώστας Λούκερης, Κυριακή Πετράκη, Βλάσης Αγτζίδης - 2010 -
Οι λήσταρχοι: Τα παλληκάρια τα καλά σύντροφοι τα σκοτώνουν Βασίλης
Ι. Τζανακάρης - 2016 - Ένα χρονικό για τη ληστοκρατία στην Ελλάδα, η
οποία κράτησε έναν ολόκληρο αιώνα.
Όπως ήθελα να ζήσω: Ελένη Πριοβόλου - 2011 - - Παρακούσαντες τας
ορθάς του Κοραή συμβουλάς, ηνέχθησαν να εμφυτευθεί εν τη Πατρίδι της
Ελευθερίας το ξενόφερτον και δηλητηριώδες φυτόν της Μοναρχίας.» Στο
τέλος του περιοδικού, η ομάδα του βασικού πυρήνα της Ρόδων Πολιτείας
κήρυττε τη δημοκρατία ως το μόνο σωτήριο για την πατρίδα πολίτευμα.
«... Δεν εννοούμεν να επιδιώξομεν την εγκαθίδρυσιν αυτής διά βιαίων
ανατροπών, ήτοι δι' ενόπλων επαναστάσεων. Ταύτας αποστρεφόμεθα από
καρδίας. Την διά της βίας και ...
Ορόσημα Ελληνο-γερμανικών σχέσεων: Wolfgang Schultheiss,
Ευαγγελος Κ Χρυσος - 2010 -
Όσα δεν γνωρίζατε για την Τουρκοκρατία και την Επανάσταση του 1821:
Άγγελος Χόρτης, Έκτορας Χόρτης, Ιωάννης Γρυντάκης - 2016 - Λίγες
εβδομάδες αργότερα, όταν παίζονταν στη Λυρική Όπερα Ο βράχος της
Λευκάδας και στο Εθνικό Θέατρο Τεχνών Ο Φλαμινίνος στην Κόρινθο, ο
ρωμαίος κατακτητής της Ελλάδας φορούσε τη στολή του Βοναπάρτη και
οι φιλόλογοι του Εγκυκλοπαιδικού Περιοδικού έβρισκαν κακόγουστο τον
ενδυματολογικό αναχρονισμό.161 Ο Κοραής θύμα της αυστριακής
λογοκρισίας Το έτος 1802 ο Αδαμάντιος Κοραής μετέφρασε και εξέδωσε
στο Παρίσι το έργο του ιταλού Καίσαρα Μπεκαρία, ...
Παροιμίαι - Τόμος Α΄: Νικόλαος Πολίτης - 2015 - - 331-370 υπάρχει
«Ακολουθία και άλλων κοινών παροιμιών» μεθ' ερμηνείας. Παροιμία
δημώδεις άνευ ερμηνείας, με γράμματα πυκνά και λεπτά υπάρχουσιν
ώσαύτως έν ταϊς σ. 479-480 καταστρωσθείσαι έτει 1826. Από σ. 391 - 440
υπάρχει « Εν έτει 1827 τετάρτη και τελευταία (!) εξακολουθίας (!) τής
διατριβής μου». Αϊ λοιπα σελίδες περιέχουσι ποικίλα πράγματα. Το
βιβλίον βρίθει τυπογραφικών σφαλμάτων. Ταύτα κατά την άνακοίνωσιν
τού κ. Παπαδοπούλου, 17 (Αδ. Κοραή) “Ατακτα. Εν ...
Παροιμίαι - Τόμος Β΄: - Σελίδα 640 Νικόλαος Πολίτης - 2015 - Wer die
Arbeit auf morgen verschiebt, verderbt die Wirthschaftόποιος αναβάλλει
82

γι' αύριο τη δουλειά χαλά το νοικοκυρετό (W. W. 796, 297) – Αρμεν. Ότι
μπορείς να κάμης σήμερα μην τ' άφινης γι' αύριον (Ausland 1871 σ. 404).
– Αραβ. Μην αναβάλλης τη δουλειά της σημερινής ημέρας για την αυρινή
(Burckhardt 597 παρά W. IV, 1580, 2). ν ν ν 2 και ν' 3, 13. Το σημερινών
μη τ' αφίνης αύριον ( Κοραή Πλουτάρχ. τ. Α ́ σ. 30 σ. έργον αύριον μήνα
– Κοραή “Άτ. τ. Β ́ σ. » 43. – Κρήτης Μελαν. σ.
Παροιμίαι - Τόμος Γ΄: - Σελίδα 319 Νικόλαος Πολίτης - 2015 - Λέρα, ή, ό
δύπος, και επίθετον λερός ό βυπών, δήμ. λερώνω=κηλιδώ, μετοχ.
λερωμένος, και σύνθετον παρά Πτωχοπροδρόμω λερωμενοστόλης. Πρός
τήν λ. ουδέν τό κοινόν φαίνεται έχουσα οι ιταλ. Πercio, σημαίνουσα τόν
ρυπαρόν. Ο Κοραής (“Aτ. Α ́, 51) έτυμολογεί άπό τού άλαρύναι, όπερ ό
Ησύχιος έρμηνεύει βυπάναι. Αλλά μάλλον έν άλλη γλώσση τού “Ησυχίου
πρέπει ν' αναζητηθή τό έτυμον, έν τώ: «άλέρον, κόπρον.» Πρός τούτο
παραβλητέον τό παρά Σουίδα «λερόν» καίτοι κατά τόν ...
Παροιμίαι - Τόμος Δ΄: - Σελίδα 44 Νικόλαος Πολίτης - 2015 - 46. Κόβει.
ή. γλώσσά. του. σαν. το. σπαθί. (Κοινή– Κοραή Ηλεόδωρος τ. Β' σ. 298 (
Κόπτει ή γ. του ώσάν σπαθίον..] – Κορ. "Απ. Β' σ. 201 (Κόπτει ή γλ. του
ώς το σπαθίον. 1). Βλ. άρ. 7. 30α, πρβλ. άρ. 34. Και άπλώς άνευ τής
παρομοιώσεως «Κόβει ή γλώσσά του», επί τού οξέος την γλώσσαν και
λάλου, “Η αυτή μεταφορά ήτο συνήθης και παρά τους αρχαίοις, ώς ήδη
και ό Κοραής παρετήρησεν. Όθεν δημοκόπος έκαλείτο ό πάντα πράττων
και λέγων προς χάριν ...
Περι νεοελληνικης φιλολογιας. Δοκιμιον, etc Demetrios BIKELAS - 1871
-
Περι νεοελληνικης φιλολογιας. Δοκιμιον, etc Demetrios BIKELAS - 1871
-
Περί της gnesias prophoras tes Ελληνικής γλώσσης biblion. (De vera
...Konstantinos Oikonomos - 1830 - (β) Βλ. Κοραή προλεγόμ. εις την
έκδοσιν τού Ισοκρ. Η προτομή αύτη εποιήθη εις τήν Ρώμην, ως νομίζεται,
ολίγους χρόνους προ Χριςού αλλ' ο ανδριανταποιός εμιμήθη βέβαια
πρωτότυπον και σύγχρονον του Ισοκράτους εικόνα, από την οποίαν
αντέγραψε και τ' όνομα εσχίζοντο δε του Ισοκράτους εικόνες εις τας
Αθήνας πολλούς χρόνους μετ' αυτόν, τας οποίας αναφέρουσε και άλλοι
και ο Παυσανίας ( 174, μ. Χ.), γενόμενος αυτόπτης ανδριάντος τζ Ρήτορος
«Αττικ. φ. Διογείτων (α), κτλ.
Ποιητικος ρυθμος: παραδοσιακη και νεωτερικη εκφραση Dēmētrēs
Kokorēs - 2006 -
83

Πολιτικά φυλλάδια, 1798-1831, του Αδ. Κοραή Αδαμάντιος Κοραής -
1983 -
Πορτολάνοι: οι Ελληνικοί ναυτικοί χάρτες Γιώργος Τόλιας - 1999 -
Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών. : epimeleia tou grammateōs tōn
...Akadēmia Athēnōn - 1989 - Bioi parallēloi tōn epi tēs anagennēseos tēs
Hellados diaprexantōn ...1870 - - Αλέξανδρος Στούρτζας μνημονεύει και
έτέρου Κοραή, όστις έχειραγώγει, λέγει, το έθνος εις την παιδείαν κατά
το 1700 (1), - Τούτον άπλώς αποκαλεί ό Αδαμάντιος ιατροφιλόσοφον
Κοραή». “Ο συντελέσας όμως τα πλείστα ου μόνον εις την παιδικήν, αλλά
και εις την νεανικήν μόρφωσιν του Κοραή, ήτο ό ιερεύς Βερνάρδος
Κεύνος (Bernard Keun, εφημέριος του Ολλανδικού εν Σμύρνη προξενείου.
Ούτος μεν εζήτει Έλληνα να τον διδάξη μόνον την καθ' ήμάς προφοράν
τούτο δέμαθών ό Κοραής ...
Προεπαναστατικ́ή Ελλαδα και οσμανικ́ο κρ́ατος: απ́ο το χειρ́ογραφο
...Νεοκλ́ης Σαρρ́ης - 1993 -
Ρηγας Φεραιος Και Η Εποχη Του - Σελίδα 230 Γιάννης Κορδάτος - 1931
- Ό δέ κλεινός Κοραής κενιήσας κατά πρώτην φοράν τήν έλληνικήν
εύαισθησίαν μέ τά αμίμητα προλεγόμενα του εισήγαγε εις τάς ψυχάς των,
της π αδείας τόν δσβεατον έρωτα» (2). Μια σΰγρονη πάλι γαλλική
εφημερίδα, , έγραφε: «Τό μεγαλύτερον μέρος των ρωμιών τόσο πολύ
άπιδέχτηκεν τις νέρς Ιδέες, ιΐ'υτε, δταν συγκρίνουνε τή δουλική τους
κατάσταση μέ κείνη της λευτεριάς και της Ισότητας γίνουνιαι σον
αιηρημινοι και άπό τήν έκταση περνοϋν στή φρενίτιδα Πανιού ...
Ρόδα και μήλα: Γιάννης Ψυχάρης - 2014 - Πολύ σάς τιμούν τέτοιες
μελέτες. Γιά ν τυπώση κανείς τα χειρόγραφα, πρέπει πρώτα νά ξέρη σε τί
βιβλιοθήκη βρίσκουνται και γράφουν. Aφτό ίσια ίσια θέλει νά μάς μάθη ό
κ. Παππαδόπουλος. Ένας μεθοδικός κατάλογο είναι σήμερα ήπιό δύσκολη
εργασία πού μπορεί νά γίνη κ" ή πιο χρήσιμη Όλοι σας έσείς πού πιάσετε
τέτοια δουλειά, πήρετε το δρόμο πού σάς έδειξε ένας περίφημο Γραικός, ό
μεγάλος ό Κοραής". Ξέρετε πού σήμερα οι ιδέες τού Κοραή δεν μπορούν
πολύ ν μάς χρησιμέψουν.
Στρατηγου Μακρυγιαννη Απομνημονευματα - Τόμος 3 Γιάννης
Βλαχογιάννης - 2011 - -
Συλλογη των εἰς την Ἑλληνικην Βιβλιοθηκην, και τα παρεργα
...Adamantios I. KORAES, Ph PHURNARACES - 1833 - Αλκιδάμας),
Tου Αντιφώντος, ότις έχρημάτισε μαθητής του Γοργίου, και διδάσκαλος
84

του Θουκυδίδου, σώζονται δεκαπέντε λόγοι, από τους οποίους τρεις μόνοι
έχουσιν άληθινήν υπόθεσιν δικανικήν, κατά την κρίσιν του Ρεΐσκίου, οι
λοιποί είναι σοφίτικα μελέται και γυμνΆσματα Ρητορικά, Περί τού
Πολυκράτους, εξεύρομεν από τον Ισοκράτην (σελ. 222 της εκδ. Κοραή)
ότι έγραψεν Απολογίαν του Βουσέριδος, και Κατηγορίαν τού Σωκράτους.
Ο χρόνος άφάνισε και τους δύο τούτους λόγους, ...
Συνέκδημος ιερατικός: περιέχων τας δύο προς Τιμόθεον και την προς ...
Σύνταγμα philosophias - Τόμος 4 - Σελίδα 97 Kōnstantinos M. Kumas -
1820 - - 'Αλλ' εβϊ οέν θε'λη να μεταχειρισθη το οϊκαιον της χάριτος ο ϊίγε-
μών, ίεν εχε- όμως την εξουσία ν να μεταχειρισθη την ποίνην υπέρ την
&αταγην του νόμου με και τρόπους εκτελέσεως σκληρούς καί
απάνθρωπους. Σημείωσις. Περί της ποινής το θανάτου ε'λαληθησαν
πολλά, α»' οί Καίσαρ ρ, Εεκκαρίας ε/ς το περί Αμαρτημάτων χαί ποινών
ση". ραμμά του (εν Μονάχω, ι765 , χαί Βενετία 1781., ρ.εταγρ. 'π°
Κοραή", ε'» Παρισίσις 1801. 8'.) τήν εχατάκρινεν.
Συντομογραφίες αρκτικόλεξα και ακρωνύμια ελληνικων και διεθνων
...Никос Тасиопулос - 1999 -
Τα "είδωλα" του κ. Ροΐδου σεσωματωμένα: υπό Γεωργίου Γ. Ραζή
Ἐμμανουήλ Δ Ρόιδης - 1893 - -
Τα διδακτικώτερα πορίσματα της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους:
Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος - 2015 - Κωνσταντίνος
Παπαρρηγόπουλος. Διά της προς τον άρχαίον ελληνισμών
προςοικειώσεως συνδυαζομένης μετά των φιλελευθέρων δοξασιών, ας
ήγαγενεις μέσον ή από της Γαλλίας όρμήσασα μεγάλη των νεωτέρων
πραγμάτων μεταβολή, έκρατύνθη παραδόξως τό εθνικόν τού ελληνικού
λαού φρόνημα. Οι ύμνοι του Ρήγα, τα προλεγόμενα του Κοραή και ο
τρόπος, καθ' όν ήξευρον να ερμηνεύωσίτινες των διδασκάλων τα άρχαία
κείμενα και τάς νεωτέρας έπαγγελίας, ανεπτέρωσαν τα αισθήματα ...
Τα πρωτα βηματα του ψυΧρου πολεμου, 1945-1947: ενα ανεκδοτο ...Διδω
Σωτηριου, Νικος Μπελογιαννης, Κωνσταντινος Ζαγαρας - 2009 -
Τα Σούτσεια: ήτοι Kōnstantinos Asōpios - 1854 - -
Τα Σούτσεια: ήτοι Kōnstantinos Asōpios - 1854 - -
Τελευταία έξοδος: Federico Axat - 2017 - Ο Τεντ Μακέι είναι έτοιμος να
αυτοπυροβοληθεί, όταν κάποιος χτυπά το κουδούνι της πόρτας, επίμονα…
Ο Τεντ είναι πλούσιος και έχει ...
85

Τιποτα δεν χαριζεται: κειμενα Marō Douka - 2016 -
Το αδιανόητο τίποτα: φιλοκαλικά ριζώματα του νεοελληνικού μηδενισμού
...Στέλιος Ράμφος - 2010 - -
Το Ελληνικο εθνος: γενεση και διαμορφωση του νεου Ελληνισμου Νικος
Γ Σβορωνος, Spyros I. Asdrachas, Νασος Βαγενας - 2004 -
Το Ελληνικο εθνος: γενεση και διαμορφωση του νεου Ελληνισμου Νικος
Γ Σβορωνος, Spyros I. Asdrachas, Νασος Βαγενας - 2004 -
Τότε που ζούσαμε Ασημάκης Πανσέληνος - 1977 - - Γραμμένο μες στη
δικτατορία της χούντας, το Τότε που ζούσαμε αποτελεί μια πράξη
αντίστασης και μαζί μιαν απολογία της γενιάς του ...
Τυφλοί και κωφάλαλοι εν Ελλάδι Α.. Παλατιανός - 1882 -
Υλη γαλλο-γραικικού λεξικού. Αδαμάντιος Κοραής, Αλκης Αγγελου -
1994 -
Φιλολογικα Κωνσταντινος Ι Δεσποτοπουλος - 2007 -
Χαρακτηρες του Θεοφραστου. Κατα την ὑπο του Α. ΚΟΡΑΗ ἐν Παρισιοις
τῳ ...1838 -
Χιακά. chronika - Τόμος 17 1985 -
Χιακά. , etoi Ιστορία tes nesu Chiu (etc.) (Chiensia seu Ιστορία
...Alexander -M ..... Blastos - 1840 - ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ . ο
Ιατροφιλόσοφος ούτος προπάτωρ του καθ' ημάς ακμάσαντος Σμυρναίου
σοφωτάτου Αδαμαντίου του Κοραή (ι) εδιδάχθη την Ελληνικήν και
Λατινικήν γλώσσαν εις την Ρώμην. Μετά ταύτα περιηγήθη την Αγγλίαν,
Γαλλίαν και Ιταλίαν και εξέδωκε θαυμασίους πινδαρικάς ώδάς πλήρεις
αρμονίας και ακριβούς του Πινδάρου μιμήσεως. Μία μόνη είναι την
σήμερον γνωστή η εις Ερρίκον Φραγκίσκον τον Δαγεσσέα, την οποίαν
εστιχούργησε διατρίβων εν Παρισίοις. Εξεδόθη ...
Χιακά. , ētoi Ιστορία tēs nēsu Chiu: apo tōn archaiotatōn chronōn
...Alexandros M. Blastos - 1840 - - ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ , ό
Ιατροφιλόσοφοςούτος προπάτωρ του καθαρας άκμασαντος Σμυρναίου
σοφωτάτου Αδαμαντίου του Κοραή ( I ) έδιδάχθη την Ελληνικήν και
Λατινικών γλώσσαν εις την Ρώμην. Μετα ταύτα περιηγηθη την Αγγλίαν,
Γαλλίαν και ίταλίαν και έξε'δωκε θαυμάσιους πινδαρικάς ώδάς πλήρεις
αρμονίας και άκριβοΰς του Πινδαρου μιμησεως. Μία μόνη είναι τήν
86

σήμερον γνωστή ή εις Ερρΐκον Φραγκϊσκον τόν Δαγίσσέα, την δποίάν
εστιχούργησε διατριβών έν Παρισίοις.
Χιακά. : ētoi, Ιστορία tēs nēsou Chiou apo tōn archaiotatōn chronōn
...Alexandros M. Vlastos - 1840 - - ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ . ο
Ιατροφιλόσοφος ούτος προπάτωρ του καθ' ημάς ακμάσαντος Σμυρναίου
σοφωτάτου Αδαμαντίου του Κοραή (1) εδιδάχθη την Ελληνικήν και
Λατινικήν γλώσσαν εις την Ρώμην. Μετά ταύτα περιηγήθη την Αγγλίαν,
Γαλλίαν και Ιταλίαν και εξέδωκε θαυμασίους πινδαρικάς ώδας πλήρεις
αρμονίας και ακριβούς του Πινδάρου μιμήσεως. Μία μόνη είναι την
σήμερον γνωστή ή εις Ερρίκον Φραγκίσκον τον Δαγεσσέα, την οποίαν
εστιχούργησε διατρίβων εν Παρισίοις. Εξεδόθη ...
Χιακά. : i̲toi istoria ti̲s ni̲sou Chiou : apo to̲n archaiotato̲n ...Alexandros M
Vlastos - 1840 - ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ . Ο Ιατροφιλόσοφος ούτος
προπά- τωρ του καθ ημάς άκμάσαντος Σμυρναίου σοφωτάτου Αδαμαντίου
του Κοραή (ΐ) έδιδάχθη τήν Ελληνικην και Λατινικην γλώσσαν εί; την
Ρώμην. Μετά ταϋτα περιηγηθη την Αγγλίαν, Γαλλίαν καί ίταλίαν και
έζέδωκε θαυμάσιους κινδαρικάς ώδάς πληρεις αρμονίας και ακριβούς του
Πινδάρου μιμησεως. Μία μόνη είναι την σημερον γνωστή ή εις Ερρϊκον
Ψραγκϊσκον τόν Δαγεσσέα, την οποίαν έστιχουργησε διατριβών έν
Παρισίοις.
Χιακή Σφίγγα: η διαχρονική πορεία ενός τοπικού συμβόλου Αθηνά
Ζαχάρου-Λουτράρη - 1998 -
Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας Χριστόφορος
Χαραλαμπάκης - 2014 -
Χρονικό της Ελληνικής typographias: sklavia, diaphotismos, epanastase
Nikos E. Skiadas - 1976 - - Χρονολογία historice (graec.) - Σελίδα 357
Cyriacus Melirrytus - 1836 - Δημητρίου Π. Γοβδελά το εκ Ραψάνης
αποβίωσις 183 τεν Ιασίω της Μολδαυίας ε και εσχολάρχησεν έγραψε
φιλοσοφικα και άλλα εκδές, συνέγραφεν επί τέλες λεξικόν φυσικής,
Σκάρπα το καλέ ανατόμου εν Παυία θανατος. Βάλτερ Σκώτου τέ"Αγγλου
θάνατος, πολυγράφος, Ζάχου αστρονόμου Γερμανε εν Παρισίοις θάνατος,
Ι833 Αδαμαντίου Κοραή αποβίωσις εν Παρισίοις 26 Μαρτίου ετών 85.
ιατρός, και φιλολόγος εκδες πολλές των αρχαίων συγγραφέων, εποίησεν
εαυτώ επιτύμβιον τόδε. , ...
87

Κοραής Βιβλιογραφία

Archeion Thrakēs - Τόμοι 21-22 - Σελίδα 94 1956 - - Αδαμαντίου Κοραή
ειργάσθη διά τήν έξύψωσιν τής πατρίδος του, τής Ελλάδος, μεταφράσας
το έργον τού Benjamin Franklin. «“Η "Επιστήμη τού καλού Ριχάρδου ...
είναι ό έκ Χίου Φραγκιάς Φουρναράκης. “Ελληνική Βιβλιογραφία, τόμ.
Α ,́ "Εν Αθήναις, 1939, σ. 219, άρ. 1383. 2) Δ. Γκίνη-Β. Μέξα, “Ελληνική
Βιβλιογραφία, Α ,́ σ. 220, άρ. 1389. «Την εισαγωγήν, λέγει ό Γκίνης,
υπογράφει ό μεταφραστής Φραγκιάς Φουρναράκης». Διατί Φραγκιάς
και όχι Φίλιππος ; 3) Δ. Γκίνη-Β. Μέξα, έ. ά., ...
Athēna: syngramma periodikon tēs en Athēnais Epistēmonikēs Εταιρείας
1973 - Βιβλιογραφικά σημειώματα (διά 14 βιβλία, ών τινα έκτενέστερα»,
ΕΕΒΣ 28, 1958, 574-580. Σ τ ε ρ γ ί ου Γ. Σπανάκη, Μνημεία τής Κρητικής
Ιστορίας Ι - ΙV, Ηράκλειον 1940-1958, ΔΙΕΕ 12, 1958, 326-330. F. Thiri et,
Regestes des délibérations du Senat de Venise, concernant la Romanie I,
Paris 1958, ΔΙΕΕ 12, 1958, 330-332. Απ. Β. Δ α σ κ α λ ά κη, Κοραής και
Καποδίστριας, οι κατά τού Κυβερνήτου λίβελλοι, εν Αθήναις 1958, ΔΙΕΕ
12, 1958, 332 - 335. Βιβλιογραφικά σημειώματα (διά 10 ...
Charaktērismos tēs latinikēs γλώσσας - Σελίδα 209 Sir Edward Maunde
Thompson - 1903 - Αλλά, καίτοι εν τοις άρχαιοτάέν σημειώματι
βιβλιογράφου έκδοθέντι υπό τού Tisch endorf Anecdota σ. 65 εις
κεφαλαίωμα και διά λαζουρίου άνοιγμα τών έξω μπλίων. Σαφέστατα δε
δεικνύεται ή χρήσις τής λέξεως έκτών έν τώ αυτώ σημειώματι
άναγραφομένων εις χρύσωμα τών κεφαλαίων και τών έπιγραφών τού
άρχοτελίου, ένθα προφανώς δεν μνημονεύονται ώς χρυσωθέντα τά
κεφάλαια, άλλά τά κεφαλαία. Ο δε Κοραής έγραψε και
κεφαλαιογραφημένη λέξις [Κουμανούδη Συναγωγή νέων ...
Diavazō - Τεύχη 220-229 Αυτά επισημαίνει στον πρόλογο του ο
συγγραφέας του βιβλίου. Τα θέματα που πραγματεύεται εδώ είναι: Η
δημιουργία της τραγωδίας από τον Αισχύλο, η σκηνική τεχνική του
Αισχύλου, ο Αισχύλος ποιητής των ιδεών, τα πολεμικά έργα «Πέρσες» και
«Επτά επί Θήβας», η μαρτυρία των αποσπασμάτων, η Ορέστεια,
Αγαμέμνων. Στο τέλος του βιβλίου παρατίθεται Βιβλιογραφία (επιλογή)
για τον Αισχύλο. ΠΑΠΑΔ1ΤΣΑ Δ.Π.: Ως δι' εσόπτρου. Αθήνα, Αστρολάβος
/ Ευθύνη, 1989.
88

Diglossie, Sprachideologie, Wertekonflikte: Zur Geschichte der ...Christos
Karvounis - 2016 - Iliou Τύφλωσον (Blende) Iliou, Philippos: Τύφλωσον
Κύριε τον λαόν σου, Athen 1988 (Blende, o Herr, Dein Volk). Iliou
ΙδεολογικέςΧρήσεις (Ideologisierung) Iliou, Philippos: Ιδεολογικές χρήσεις
του κοραϊσμού στον 20ο αιώνα, Athen 2003 (= Πρακτικά του Διημέρου
Κοραή, Athen 1984, S. 143–207) (Die Ideologisierung des Koraischen
Erbes im 20. Jh.). Iliou Βιβλιογραφία (Bibliographie) Iliou, Philippos:
Ελληνική Βιβλιογραφία του 19ου αιώνα, Bd. 1, 1801–1818, Athen 1997
(Griechische ...
Dōdōnē - Τόμος 25,Τεύχος 3 - Σελίδα 57 1996 - - Τή σχετική έργογραφία
καΐ Βιβλιογραφία παραθέτει 6 Νίκος Κ. Ψημμένος, Ανθολογία Κειμένων,
εισαγωγή καΐ σχόλια), Ή Ελληνική φιλοσοφία άπό τό 1453 φς τό 1821.
Τόμος Β', Ή ... Πβ. τό βιβλιογραφικό επίμετρο τοϋ Κώστα Θ. Πέτσιου στό
έργο τοϋ Ο.Ρ. ΗβηάβΓδοη, Ή αναβίωση τοϋ έλληνικοϋ στοχασμού 1620-
1830. Ή Ελληνική ... τής παρούσης καταστάσεως του πολιτισμού έν
Ελλάδι», στό: Δ. Θερειανός, Αδαμάντιος Κοραής, Τόμος Γ', Έν Τεργέστη,
1890, σ. νε', σημ.). Τήν αναφορά του ...
Ekloge mnemeion tes neoteras Ελληνικής γλώσσης ... Tomos A
Demetrios Maurophrydes - 1866 - εκοπίασε και ο μακάριος Κοραής,
ολόκληρον τόμον σχολίων συγγράψας εις τα δύο ε λ ε ει ν α εκείνα
στιχουργήματα του Πτωχοπροδρόμου. Εις μάτην δε κοπιάζουσι καθ'
εκάστην οι μετά κόπων και δαπανών παλαιότερα και νεώτερα μνειμεία
και ... έργω βεβαιούντες μικράς ή μεγάλας συλλογάς της αγράφου ύλης
εδημοσίωσαν, τούτων τα ονόματα εάν τις καταλέξη που, και την προςή -
κουσαν δικαιοσύνην εις αυτούς θ' αποδώση και ου μικρον έρανoν εις την
νεοελληνικήν Βιβλιογραφίαν θα ...
Eklogikos kodēx: perilamvanōn tous en ischyi eklogikous nomous meta
...Emmanouēl Stylianou Lykoudēs - 1889 - ΟΗΓΑΙ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ετρ&6<ονος. Γεωγραφικών βιβλία έπτακαίίεκα. "Εκδοσις Α. Κοραή.
Τόμο: 4. Έν Παρισίοις ΑΩΙΕ' — ΑΩΙΘ'. Ιαυοανίου. Τά οέκα της περιγραφής
της Ελλάδος βιβλία. Τόμος2. "Εκϊοσις ΤευΙιιιιτ ΙΙ.ίρ>ί;ιι\. Φςλοατράιου.
Βίος Άπολλωνίου του Τυανέως. Πλουτάρχου Βιος Φλαμινίου. ΐιιηΜιι·
Β»β<ΐιΐι». Οοιριιί ίηίίπρίίυηιιηι 6ι·βΐ'- οοηιω. ΒοΓοΜιιί 1828—1853. ί.
Παπαρρτιγοπούλου. Ιστορία τον Ελληνικού "Εθνους Α— Ε'. 1865 — 1877.
ϊγούτα. Θέμις. Τόμος Β'. Μ.
89

Encheiridion Ελληνικής kai Latinikēs palaiographias - Σελίδα 209 Sir
Edward Maunde Thompson - 1903 - -
Eranos eis Adamantion Κοραή n - Σελίδα 102 Κοραής Αδαμάντιος - 1965
- - Βίων τής Σμύρνης 1 (1878) 4—6, 20 — 21, 35—37, 51-53, 86—87, 115-
117, 164—166, 280-282. Βλ. καί π. Εστία 2, 682—683, 3, 380—381. 14.
Γιά τό γράμμα αύτό βλ. τίς πληροφορίες ποϋ δίνει ό Δ. Θερειανός,
Αδαμάντιος Κοραής Α' 237—240. 15. Ή ϋπαρξη του γράμματος αύτου
δέν σημειώνεται στή Βιβλιογραφία του Α. Μουστοξύδη, πού δημοσίεψε
ό Φ. Μιχα· λόπουλος [=Γενική Ελληνική Βιβλιογραφία 2 (1935) 88-94]
οϋτε στις προσθήκες του Δ. Σ. Γκίνη [=Έλληνικά 9(1936) 332-333].
Ethnikon hēmerologion: tu etus. 1867 - Σελίδα 74 1867 - - Είχε σταλή έκ
Πασσύ τήν πρωίαν του Σαββάτου, πρώτη Απριλίου", και θά έφθασε τήν
αυτήν ήμε'ραν είς τήν έπιγεγραμμένην διεύθυνσιν, εαιτεΓοιίΓ άβ ΓΟ-
άέοη, η" 9· Σας έδιδον Ιν αύτη νέας τινάς πληροφορίας περί τοϋ σοφοϋ
σας Κοραή. « Προ πολλοϋ χρόνου άλλα και μετά πολλής βραδύτητος
άσχολοϋμαι εις τήν έκ- δοσιν τοϋ λόγου τοϋ Λυσίου υπέρ τοϋ
Ερατοσθένους φόνου. Κατ άρχάς έσκό- πουν νά έπισυνάψω καΐ τά
μακρότατα σχόλια, τά δημοσιευθέντα τω 1.193...
Georgios Serouios (e Servios), 1783-1849. Vios kai ergon - Σελίδα 53
Vasileios Phr Tomadakēs - 1977 - Γεωργίου Γ. Λα δα, Βιβλιογραφικα
έρευναι άναφερόμεναι είς τα έργα του Αδαμαντίου Κοραή, Αθήναι 1934
(= Βιβλιοκρισία : Ι. Συκουτρή, «Νέα Εστία» 16 (1934), σελ. 669). Κοραή,
Εκλεκτές σελίδες Είσαγωγή Ν. Βέη. Επιμέλεια καΐ εκλογή Μ. Χ.
Οίκονόμου (100 αθάνατα ίργα), Αθήναι 1951, σελ. 5-82. Κ. θ. Δ η μ α ρ α,
Ό Κοραής καΐ ή εποχή του, (Βασική Βιβλιοθήκη «Αετου» 9), Αθήναι 1953,
σελ. 28-34. V ί η ο. Κ ο Ι ο 1 ο, Α. ΚοΓαΐβ θ 1α ςαββίίοηβ άβΙΙα Ιίηυα ίη
ΟΓβοία, ΡαΙβΓΐηο 1965.
Grammata apo to Amsterntam: Stamatēs Petru, Philippos E. Eliou - 1976
- ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. Δ. Γρ. Κ[αμπούρογλου], «Ό Κοραής... έρωτευμένος», π.
Έβδομος 4, 1887, 4 Δ. Γρ. Καμπούρογλος, «Έπιστολαί ανέκδοτοι περί τοϋ
ίδιωτικοϋ βίου τοϋ Κοραή», π. Παρνασσός 14, 1891/2, 638-647,649-662,
714-723 15, 1892/3, 241-252 Θ. Βενετσάνος, «Ό Κοραής ώς έμπορος»,
π. Παναθήναια 23, 1911/2, 227-229, 270-273 Κ. Θ. Δημαράς,
Νεοελληνική Επιστολογραφία [Βασική Βιβλιοθήκη τ. 43], 'Αθ. 1953 Α.
Κοραής, Αλληλογραφία, εκδοση ΟΜΕΔ [έπιμέλεια Κ. Θ. Δημαρά, ...
90

Hellenikē bibliographia tōn etōn 1791-1795 - Σελίδα 68 Geōrgios G. Ladas,
Athanasios D. Chatzedēmos - 1970 - Γγιοϋρι 1801), πού χα! γι'
αυτέςγράφηκε από πολλού; πώ; ΐσω; είταν έπανεκδόσει; τή; μετάφραση;
τοϋ Κοραή, δέν έχουν στην πραγματικότητα καμμια σχέση μέ τή
«Μικράν Κατήχησιν τοϋ Κοραή. Μετά τδ 180ό δέν ξαναβγήκε καμμια
«Μικρά Κατήχησι;» τοϋ Κοραή, ένώ αντίθετα άπδ τδ 1827 ώ; τδ 1862
κυκλοφόρησαν παρά πολλέςέκδόσει; (συχνά σχολικά βιβλία) μέ μεγάλα
αποσπΆσματα ϊχι πιά άπδ τή «Μικράν Κατήχησιν», άλλα άπδ τδ «Σύνο-
ψι; τή; Ιερά; Ιστορία; καΐ Κατηχήσεως» τοϋ ...
Hellēnorōsika: syllogē meletōn Hellēnorōsikōn thematōn paideias kai
...1970 - - 19. Πρόκειται για το έργο: Πλάτωνος. Μητροπολίτου Μόσχας,
Ορθόδοξος Διδασκαλία, ήτοι Σύνοψις της Χριστιανικής Θεολογίας,
μετάφρασις Α. Κοραή, τυπωθείσα κατά το 1772 [γρ. 1782] νυν δ' υπό
Ανδρέου Κορομηλά..., Αθήναι 1836 (βλ. Ελληνική Βιβλιογραφία Δ. Σ.
Γκίνη — Β. Γ. Μέξα, Α ' 2707). Για τις προηγούμενες εκδόσεις του έργου
βλ. Δ. θερειανός, Αδαμάντιος Κοραής, α', Τεργέστη 1889, 113-122· Δ. Σ.
Μπαλάνος, Αι θρησκευτικαί ιδέαι του Αδαμαντίου Κοραή, Αθήναι 1920,
12-13, ...
Ho agōnas tōn Hellēnōn gia tēn anexartēsia, 1821-1833 - Σελίδα 401
Douglas Dakin - 1989 - - Εκλογή Επιστολών Αδαμαντίου Κοραή, Αθήνα
1952. -Ο φιλελευθερισμός του Καταρτζή, Αθήνα 1964. -Ο Κοραής και η
εποχή του, Αθήνα 1953. (Οι εμπεριστατωμένες μονογραφίες του Κ. Θ.
Δημαρά αποτελούν σημαντικότατη πηγή για τη μελέτη των πνευματικών
καταβολών της Ελληνικής Επανάστασης. Βλ. και στην παρούσα
Βιβλιογραφία Ηenderson, G. Ρ.) Διαμάντης, Κ. Α., Δημήτριος Υψηλάντης
1793-1832, Αθήνα 1966. ("Ακρως διαφωτιστικό και μεγάλης σημασίας
έργο.) Δραγούμης, Ν.
Ho bibliophilos - Τόμοι 1-5 3 Θεοχάρη Μ. Ή σπουδή των Αρχαίων
νομισμάτων χ. Γ' ο. 17 Κασσάηογλου Ίπποκρ. Βιβλία δεμένα μέ
άνθρ.ώπινον δέρμα χ Α' σ. 5 Κοραή Άδ, Σάλπισμα πολεμιστήριον χ Α' α.
3 Κυριαζή Δ. "Ενα άντιελληνικό φυλλάδιο τόν καιρό της επαναστάσεως χ.
Α' σ. 13 Κύρου Άχ. Ένας "Ελλην εις χά πρώτα βήματα της τυπογραφίας τ.
Β' σ. ϋ Λασκάρεως Κωνοτ. Περιγραφή Γραμματικής , χ. Α' σ 2 Μάγερ.
Ελληνικά χρονικά χ. Α' σ. 16 Μπέρτ Λ. Επιστολή πρός «Βιβλιόφιλον» τ. Γ'
σ. 20 Μπόνη Κ. Τό βιβλίον ...
91

Ho diorismos kai Η pausē tōn kybernēseōn stēn hellada: apotēn ...Giōrgos
O. Anastasiadēs - 1981 - 136 έπ., όπου καί πλούσια Βιβλιογραφία. Γιά τήν
διάκριση μεταξύ τής "διοικητικής" καί "κυβερνητικής" λειτουργίας βλ.
ΑΡ. ΜΑΝΕΣΗΣ, Εγγυήσεις, II ... Σχολιάζοντας τήν διάταξη αύτή ό Α.
Κοραής παρατηρούσε "Αρκεί μόνον νά είναι ορθή ή κρίσις καί νά
φανερώνεται είς τάς εφημερίδας, ότι ή νομοτελεστική έξουσία άπέ- λυσε
τον Λειτουργόν καί όχι ότι ό Λειτουργός έδωκε τήν παραίτησίν του" βλ.
Θ. ΒΟΛΙΔΗΣ, όπ., σελ. 98. 6. Τό "Βουλευτικό" δέν είχε δικαίωμα νά παύει
απευθείας ή νά προκαλεί ...
Ho Leandros Panagiōtēs Sutsos - 1834 - -
Homēros Chios aoidos: Η Chios diekdikei kai tima ton Homēro ana ...AtΗ
na Zacharou-Loutrarē - 2005 - Με Κύπρο: Ε. Υ3ΐοιιΠ5 1976, 85, 112, 1 15-
1 16, όπου α αναφορές στα κυπριακά ευρήματα στον Εμπορείο και τα
Φανά. Με την Κιλικία, Βόρεια Συρία και Φοινίκη: }. Βθ3Γάπΐ3η, ΤΗε ΟκεΙπ
ονετ- χα5, όπ. π., 60, 62, 64, 88, 96-97, 105-106, Ε. ΥΗίουπχ 1976, 93. Με
την Αίγυπτο: Ι όπ. π., 149- 169. Για τις σχέσεις της Χίου με τις περιοχές
αυτές στην υστερο- γεωμετρική και πρώιμη αρχαϊκή εποχή βλ. και την
παλαιότερη χιακή Βιβλιογραφία: Αδ. Κοραής 1830, 2, ...
Istoria tou Ellēnikou ethnous: Ho Hellēnismos hypo xeni kyriarchia. ...1975
- - 303 κ.έ. — Σχολεία καί βιβλία κατά τόν ιη αίώνα. Εκκλησιαστική
Αλήθεια, Η' (1887 - 8), σ. 318 κ.έ. — Παιδεία καί πτώχεια παρ' ήμϊν κατά
τούς τελευταίους αιώνας. Κωνσταντινούπολις 1893. ΕΤΑΓΓΕΛΙΔΗΣ, Τρ. , Ή
παιδεία έπΐ Τουρκοκρατίας, τ.Α'-Β'. 1936. ΚΟΡΑΗΣ , Α., Συλλογή
Προλεγομένων. Παρίσι 1833. ΜΟΙΣΙΟΔΑΞ, ΙΩΣΗΠΟΣ, "Απολογία... Μέρος
πρώτον. Βιέννη 1780. ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΤΟΤ ΔΙΑΦΩΤΓΣΤΟΤ ΑΝΩΝΤΜΟΣ ΤΟΤ
1789, ΑποσπΆσματα Κ. Θ. Δημαράς. "Ερανιστής, 7 (1969), σ. 27 κ.έ ...
Katalogos tōn vivliōn tēs Ethnikēs Vivliothēkēs tēs Hellados: ...Greece.
Ethnikē bibliothēkē, Athens - 1884 - -
Kleronomia - Τόμος 12 - Σελίδα 131 1980 - - 7α Βιβλιογραφικά Κατάλοιπα
τοϋ Ε. Εεξταηά καϊ τοϋ Η. ΡετποΙ (1517-1799), Άθ. 1973. Καββαδα, Στ. Δ.,
Κατάλογος των έν τη Βιβλιοθήκη Χίου «Αδαμάντιος Κοραής» Ιστορικών
βιβλίων μέχρι τον 1973, Άθ. 1975. Καραβιδοπουλου, I., Ελληνική Βιβλική
Βιβλιογραφία 1961-1975, Θεσσ. 1977. Κλραγιαννοπουλου, I. Ε.,
«Παλαιογραφία, Κωδικολογία καϊ Διπλωματική στα πλαίσια τών
92

Βυζαντινών Ερευνών τών Ετών 1966-1971», Βνζ. 4(1972) 129-181. Κλρμι
ρη, Ιωάννου Ν., «Θεολογικών ...
Lexiko ellēnōn kallitechnōn: Th-L - Σελίδα 254 Dōra Kominē-Dialetē - 1998
- - Έχει δημοσιεύσει το βιβλίο Κυκνάνδρωποι (Αθήνα 1982), με ποιήματα
και χαρακτικά της. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Κατ. ο. έ., Αθήνα-Εικαστικά '86,
Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων, Αθήνα 1986. Ειρ. Σ. Κοράης
(Καστρινός) Ιωάννης ή Γιαννάκης του Ιερώνυμου Ζωγράφος, αγιογράφος
Ζάκυνθος, (;) - Ζάκυνθος, 1799 Είναι γνωστός κυρίως για τον περίφημο
πίνακά του στον οποίο παριστάνεται η λιτανεία του ιερού οστού του Αγ.
Χαραλάμπη στη Ζάκυνθο. Στις 1 4 Σεπτ. 1756 ο πίνακας ήταν ...
Mantatophoros: A Bulletin of Modern Greek Studies 1986 - - Κριτική
έκδοση: Ν.Δ.Τριανταφυλλόπουλος, 1983), Ν. Εστία 114(1983), 939-49. 8/
0 Κωστής Παλαμάς για τον Κωνσταντίνο Κόντο. Δυο αθησαύριστα
κείμενα, Τετράμηνα 23-24(1983), 1535-12. 9. Ο Κοραής ως κλασικός
φιλόλογος, Διαβάζω 82(1983), 45-8. 10. Η εφημερίδα Κλειώ της
Τεργέστης (1861-1883). Δοκίμιο αναλυτικής Βιβλιογραφίας. Μέρος Α'.
Τα έτη Α '-Β '(1861-1863), Παρουσία 2(1984), 139-96. 11. Αμαρτημάτων
επανόρθωση (σχόλιο στον ΣΤ ' τόμο της Αλληλογραφίας Κοραή, ...
Mikrasiatika chronika - Τόμος 13 - Σελίδα 588 1967 - - Αθήναι 1965. Άπ.
Δασκα>άκη, Κοραής και Κοδρικάς ("Η μεγάλη φιλολογική διαμάχη τών
Ελλήνων 1815 - 1821). Σχ. 8ο, σελ. 730, Αθήναι 1966. Γεωργίας
Δεληγιάννη - Άναστασιάδη, Ανθολογία από τήν Ελληνική Ποίηση (τόμος
Α ). Σχ. 8ο, σελ. 272, "Αθήναι 1966. — (μετ.) Μ. Θερβάντες. Δον Κιχώτης
(Επιλογή). Σχ. 8ο, σελ. 367, Αθήναι 1967. Κωνσταντίνου Π. Δεμερτζή,
Μικρασιατική Βιβλιογραφία. Β'. Τό περιοόιχόν «Όμηρος». ( Ανάτυπον έκ
τών «Μικρασιατικών Χρονικών», ΙΒ', 1965). Σχ. 8ο ...
Νεοελληνικός diaphōtismos: ta horia tēs diakindyneusēs - Σελίδα 509
Panagiōtēs Chr Noutsos - 2005 - «ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΡΗΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ»
Πρόκειται γιά τη " [1799, με εμβλημα τό "Γνώθι σαυτόν"], μέλος της
όποίας υπήρξε ό Κοραής. 'Ομιλητής στή συνεδρία τής 6.1.1803 εκθέτει
ενώπιον τών μελών της Έτσι καθορίζει τους όρους τής δηλαδή τού...
Nichtlateinische Schriftzeichen: (Aus mahl von Denkmälern der
...Dēmētrios I. Maurophrydēs - 1866 - έκοπίασε και ο μακάριος Κοραής,
όλόκληρον τόμον σχό λίων συγγράψας είς τα δυο ελεεινά εκείνα στι
χουργήματα του Πτωχόπροδρόριου. Εις μάτην 8έ κο- πιάζουσι κα&'
93

έκάστην οι μετά κόπων και δαπανών παλαιότερα και νεώτερα μνειμεΐα
και προϊόντα τής ... μεγάλας συλλογας της άγραφου υλης ε- δημοσίωσαν,
τούτων τβ ονόματα Ιόν τις χαταλέξη που, και την προςη- κουσαν
δικαιοίύνην ιις αυτοί); θ ' άποδώση και βΰ μικρόν ερανον ιϊς τήν
νιοελληνικήν Βιβλιογραφίαν θα συμβάλη.
Ōdai Andreas Kalvos, Giannēs Dallas - 1997 - -
ΠΑΝΔΩΡΑ - Τόμος 8 - Σελίδα 380 1858 - - 000Ο συγγραφεύς της Νεοελλ
η ν ι κ ή ς φιλολ ο γ ί α ς απέτεινεν ημίν ο ίίγας τινάς παρατη, ρήσεις επί
του βιβλιογραφικού άρθρου του δημοσιευθέντος διά του υπ' αριθ. ... Εις
ταύτα απαντώντες ομολογούμεν ότι αληθώς τα τέσσαρα πρώτα
ευρίσκονται εν τω συγγράμ, ματι του Κ. Βρετού, τα λοιπά όμως τρία ουχί
διότι δεν είτομεν την Αθηνάν του Κ. Αντωνιά, δου, τα Άσματα του Ρήγα
και το Σάλπισμα του Κοραή, α.ι.λά την Αθηκαν του Αινιάνος και Χρη,
σίδου, τα Άσματα διαφόρων, και το ...
Pandōra: syngramma periodikon - Τόμος 20 - Σελίδα 315 1870 - -
Μεταφρασθείσα ύπό Δ. Κ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΗ
ΕΛΛΑΣ.— Ιστορικόν δοκίμιον -περί. ... Οί πόθοι, αί ενέργεια·., τά τολμηρά
επιχειρήματα του Βησσαρίωνος καί του Κα7ριώτου κατά τήν ΙΕ'
εκατονταετηρίδα, υπήρξαν οί αύτοί του Επαρχου καί τών Μϊλισσηνών
κατά τήν ΙΤ', του Μηνιάτου καί του Σπανοΰ κατά τήν ΙΖ , του Κολοκοτρώνη
καί του Κατσόνη κατά τήν ΙΗ', του Κοραή καί του Βλα-χάβ κατά τάς αρχάς
της ΙΘ . 0 χείμαρρος κατε- κυλίετο πολυρραγής καί ακατάσχετος ...
Parnassos - Σελίδα 385 1968 - - 354-355, ΑΙ κ. ΚουμαριανοΟ, Ό
Μισοπόνηρος, "Ερανος είς Άδαμάντιον Κοραήν, "Αθήνα 1955, σελ. 193-
208, Τής αύτής. Βιβλιογραφικά από τήν διαμάχη Κοραή - Δούκα, Ό
"Ερανιστής, τόμ. Α", 1963, σελ. 61-62, "Απ. Δ α σ κ αλά κ η, Ό
"Αδαμάντινος Κοραής καί ή "Ελευθερία τών "Ελλήνων, "Αθήναι 1965,
σελ. 253 έπ. "Επίσης Α. Παπαδοπούλου-ΒρεττοΟ, Νεοελληνική
Φιλολογία, μέρος Β', 1857, σελ. 262, Π. ΆραβαντινοΟ, Βιογραφική
συλλογή λογίων έπΐ Τουρκοκρατίας, "Ιωάννινα 1960, σελ.
Petrōnios kai Κοραήs: kritika kai hermēneutika scholia sto keimeno
...Iōannēs G. Taiphakos - 1997 - Βιβλιογραφία Α. η Βιβλιογραφία τοϋ
ΚΟΡΑΗ Β. άπο την εργογραφία τοϋ ΚΟΡΑΗ Γ. η Βιβλιογραφία της
μελέτης Α. Η ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΟΡΑΗ 1. Οί εκδόσεις τοϋ Πετρωνίου
πού έγνώριζε ό Κοραής α. Οί δύο βασικές εκδόσεις των Αώιοίαίϊοηβ$ -
94

Ατη8ίβΙθάαΐηβη$ϊ$, βασική εκδοση για τις παρατηρήσεις τοϋ Χφ. 313
μέχρι το φ. β, , ...
Platōn - Τόμος 38 - Σελίδα 205 1986 - - σονται γραμματικοί και μετρικαϊ
παρατηρήσεις είς τον Τίωνα, Διονύσιον τον Χαλκοϋν, Κριτίαν, Εδηνον,
Αντίμαχον κ.άλλ., έκτενείς βιβλιογραφικοί πίνακες (εκδόσεων καί
διατριβών), είς τό τέλος δέ του τόμου έπιτάσσονται (α) λεπτομερείς
πίνακες των ... 32.15) ή έκδότις τηρεί τήν γραφήν άλλο τι τών κωδδ.
έναντι δτι του Ηοπη&ηη. Πολύ πρό τοϋ Ηοπη&ηη καί ό ήμέτερος Κοραής
είχεν ΰποδείξει δτι γραπτέον δτι, όρθώς δέ, διότι οί χαρακτήρες ΑΛΛ (είς
τό άλλο δτι) προήλθον έκ διττογραφίας τής ...
Synekdēmos philologikos: diachronikes, hypertopikes kai ... - Σελίδα 143
María Mantouválou - 1990 - ότι γνώριζε την γύρω από το θέμα
Βιβλιογραφία ελληνική και λατινική. Μας την παρέχει ο Κοραής πριν και
μετά την έκδοση της Νομαρχίας τόσο στην έκδοση του Πολύαινου, όσο
και στα σχόλια στα Ηθικά Νικομάχεια του Αριστοτέλη. Ο Κοραής
επιμένει ειδικά στο θέμα της φιλίας. Στην έκδοση του Πολύαινου, ενώ οι
σημειώσεις του περιορίζονται — αντίθετα προς τις εκτεταμένες των
άλλων εκδόσεων του — σε παραβολή του δικού του κειμένου προς
προηγούμενη έκδοση αυτού, ωστόσο για ...
Syngramma periodikon - Τόμος 16 - Σελίδα 44 Hellēnikos Philologikos
Syllogos (Istanbul, Turkey) - 1885 - - Ούτως ή του ημετέρου Αδ. Κοραή
αι ν ή/ ή του ημετέρου Αδ. Κοραή αισωπείων μύθων συναγωγή διατελεί
πάντοτε λαμπρόν έργον κριτικής δεξιότητος, όπερ μέλλει ποτέ να
συμπληρωθή κριτικώς και φιλολογικώς διά του μετά θάνατον του ανδρός
... Κανταύθα δε περιορίζομαι εις άπλήν μόνον σημείωσιν του
περιεχομένου αυτού, διά την παρ' εμοί έλλειψιν παντός του εν τη
περιστάσει ταύτη αναγκαιούντος βιβλιογραφικού ύλικού, όπερ και
δυσπρόσιτον και δυσεύρετον και δαπανηρόν πάνυ ...
To Hellēniko phantastiko diēgēma - Τόμος 4 - Σελίδα 256 Makēs Panōrios
- 1997 - - Αναστήλωσε καί έκρινε Γ. Βαλέτας, τ. ΑΙ καί Α2, Έκδόσεις
ΔΩΡΙΚΟΣ 1964, Απ. Β. Δασκαλάκη, Όμ. καθηγητου τής Ιστορίας έν τω
Πανεπιστημίω: Ό Αδαμάντιος Κοραής καί ή ελευθερία τών Ελλήνων, Ό
6ίος καί τό εργον ( Έκδοσις νέα μετά συμπληρώσεων). Έκδόσεις Εύτ. Γ.
Βαγιονάκη, Όδός Ιπποκράτους 15, Αθήναι 1979· (στήν έν λόγω έκδοση
παρατίθεται έμπεριστατωμένη έργογραφία καί Βιβλιογραφία). «Ή
95

Έφημερίς τού Κάτω Κόσμου» (1824), αναδημοσιεύεται από τό βιβλίο τού
Δημήτριου ...
To vivlio stis proviomēchanikes koinōnies: Πρακτικά tou A' Diethnous
...Kentro Neoellēnikōn Ereunōn (Ethnikon Hidryma Ereunōn) - 1982 - -
To vivliographiko proskēnio stēn Hellada sēmera: Πρακτικά prōtou
...Adamantios St Anestidēs - 1990 - 46 κλασικά εικονογραφημένα — πώς
βιβλιογραφούνται, 190 Κλείς της Βυζαντινής Φιλολογίας, 80 Κληρονομιά,
25, 45 κλίμα Ελλάδος — Βιβλιογραφία, 24 κλιματολογία — κέντρο
ερεύνης, βλ. λήμμα — στοιχεία κλιματολογικά, 243 κλισέ. 56 Κογκρέσο
Η.Π.Α. — βιβλιοθήκη, βλ. λήμμα Κοζάνη ... 161 «κονκορντάντσα», 114
Κονόμας Ντίνος. 196 Κόντη Βούλα, 77 Κόντης Κ., 277 Κοντογιάννης Σπ. Δ.,
39, 81 Κοπεγχάγη — πανεπιστήμιο, βλ. λήμμα Κοραής Αδαμάντιος, 290
— αλληλογραφία, βλ.
Tragédies de Smyrne: deux poémes inédits concernant des troubles a
...Stamatēs K. Karatzas, Κοραής Αδαμάντιος - 1958 - Ό Κοραής θυμάται
μέ άγανάχτηση τά χρόνια πού μαθήτευσε στή Σχολή αύτη, τίς
παιδαγωγικές μεθόδους των δασκάλων της2, τή διδασκόμενη ΰλη, πού
είναι κυρίως θεολογική 3 και τά «καλά γραμματικά». Μέ τήν οικονομική
άνάπτυξη τοϋ Έλληνισμοϋ, προς τό τέλος τοϋ 18ου 1. Δίνω τή σχετική
Βιβλιογραφία: Σοφοκλέους Κ. τοϋ έξ Οίκονόμων, Τά Σωζόμενα
Φιλολογικά συγγράμματα Κωνσταντίνου πρεσβυτέρου Οικονόμου τοϋ έξ
Οικονόμων, τόμ. Λ', Αθήνα 1871, σσ. 438-481, δπου ...
Vivliografia Ko(ste( Palama: Ekdoseis kai de(mosieumata - Σελίδα 85
Geōrgios Kōnstantinou Katsimpalēs - 1943 -
Wolfgang Schultheiss, Ευαγγελος Κ Χρυσος - 2010 -
Αλλοκοτος Ελληνισμος: δοκιμιο για την οριακη εμπειρια των ιδεων
Νικητας Σινιοσογλου - 2016 -
Ανδρεας Καλβος: η επιστροφη στην πατριδα - Σελίδα 297 1960 - -
στοιχεία δλα πού παραθέτω στηρίζονται στά ακόλουθα βιβλία:, ΙΗ'
αιώνας, Παρίσι, Α' (1917) καΐ Β' (1928), Α. Παπαδοπούλου Βρετοϋ,
Νεοελληνική Φιλολογία... Αθήνα Α' (1854) Β' (1857), Γκίνη-Μέξα
Ελληνική Βιβλιογραφία τ. Α' Αθήνα ... Μνημόνευσα τόν Μοισιόδακα
άλλα Λσο σύντομα κι' 3ν γινόταν ένα διάγραμμα της παιδαγωγικής
96

κίνησης γύρω στά τέλη τοϋ αίώνα, δέν θά έπρεπε νά παραλειφθεί ό
Κοραής, πρωτοστάτης καί σ' αυτήν.
Αστυπαλαια: ιστορια και ιστοριες Ελευθεριος Φιλημων Ξανθος - 2009 -
Άτακτα. : ēgoun, Pantodapōn eis tēn archaian kai tēn nean Ελληνική n ...
Κοραής Αδαμάντιος - 1829 - -
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλεξανδρου Κοτζια, 1942-1997: - Σελίδα 90 Dēmētrēs
Daskalópoulos, Μαρια Ρωτα - 1998 - Γ. Βαλέτα, Κοραής · Άπαντα τα
πρωτότυπα έργα. «Μεσημβρινή», 6 Νοεμβρ. 1964. Β230. Γιάννη
Αναπλιώτη, Το έπος της λευτεριάς που δε γράφτηκε. «Μεσημβρινή», 13
Νοεμβρ. 1964. Β231. Στέλλας Επιφανίου-Πετράκη, Λαογραφικά της
Σμύρνης - Αρχείον Ευβοϊκών Μελετών. Τόμ. ΙΑ'. «Μεσημβρινή», 13
Νοεμβρ. 1964. Παρουσίαση στη στήλη: Επιλογή εκδόσεων, με το αρχικό:
Ο. Β232. Αλκ. Γιαννόπουλου, Η Σαλαμάνδρα. «Μεσημβρινή», 20 Νοεμβρ.
1964. Αναδημοσιευεται στον αριθ. Α39.
Βιβλιοφιλία - Σελίδα 48 ΣΤΑΪΚΟΣ Κ, "Οι θησαυροί της Εθνικής
Βιβλιοθήκης" + Λινόδετο (Λε'γγα) 120 ΛΑΖΟΣ Χ. - ΘΕΟΔΩΡΟΥ, Ν.,
Βιβλιογραφία Επιστημονικής Φαντασίας · + 20 ΠΡΟΕΣΤΑΚΗ ΞΑΝΘΗ,
Βιβλιοδιάκοσμος (Οϋ-ΚΟΜ και βιβλίο με 150 τυπογραφικά κοσμήματα)
45 ΣΠΑΝΟΣ Κ., Ο Χαράλαμπος I. Σπανός και το ... Δημοτικά Τραγούδια 20
ΧΑΒΙΑΡΑ - ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Σ., Λαϊκή Ιατρική της Χίου 30 ΚΟΥΚΟΥΡΙΔΗ ΚΩΣΤΑ:
Στοιχεία λαογραφίας στο έργο του Κοραή 15 ΜΟΥΖΑΚΗ ΣΤ., Ο
Μοναχισμός στο ΝΑ.
Βιβλιοφιλια 130 - Σελίδα 26 ΣΤΑΪΚΟΣ Κ., "Οι θησαυροί της Εθνικής
Βιβλιοθήκης" + Λινόδετο (Λε'γγα) 120 ΛΑΖΟΣ Χ. - ΘΕΟΔΩΡΟΥ, Ν.,
Βιβλιογραφία Επιστημονικής Φαντασίας · + 20 ΠΡΟΕΣΤΑΚΗ ΞΑΝΘΗ,
Βιβλιοδιάκοσμος (Οϋ-ΚΟΜ και βιβλίο με 150 τυπογραφικά ... Τραγούδια
της Αγόριανης (Δημοτικά Τραγούδια Παρνασσού) 50 ΠΑΣΩΦ Α.,
Δημοτικά Τραγούδια 20 ΧΑΒΙΑΡΑ - ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Σ., Λαϊκή Ιατρική της
Χίου 30 ΚΟΥΚΟ ΥΡΙΔΗ ΚΩΣΤΑ: Στοιχεία λαογραφίας στο έργο του Κοραή
15 ΜΟΥΖΑΚΗ ΣΤ., ...
Γενική anthologia, poiēseos & [i.e. kai] pezographias - Σελίδα 118 Phaidōn
K. Boumpoulidēs, Spyros Melas - 1956 - ΣΗΜΕΙΩΜΑ 0 Αδαμάντιος
Κοραής, απόγονος οικογενείας μέ πνευματικά διαφέροντα, γεννήθηκε
στή Σμύρνη το 1748. Μετά τήν συμπλήρωση των πρώτων σπουδών του
στην «Ευαγγελική Σχολή» καΐ κοντά στον "Ολλανδό Ιερέα Κεϋνο, έφυγε
97

για τό "Αμστερνταμ (1772) σταλμένος άπό τόν πατέρα του γιά σκοπούς
εμπορικούς- έκεΐ έμεινε έξη χρόνια γιά νά ξαναγυρίση στή Σμύρνη, πού
τήν βρήκε κατεστραμμένη άπό σεισμό καΐ πυρκαγιά. "Επεισε δμως τους
γονείς του νά τόν αφήσουν νά ...
Γιώργης Σταυρακάκης (Μιχαλόμπας) - 2002 - Ο Γιώργης Σταυρακάκης ή
Μιχαλόμπας γεννήθηκε στη Πλακιώτισσα το 1947. Ασχολήθηκε με τα
αγροτικά και τη μαντινάδα. Είχε δώσει σε ...
Δελτίο Kentrou Mikrasiatikōn Spoudōn - Τόμος 7 - Σελίδα 250 1989 - - Ό
Βρετός Κοντολέων μάλιστα βραβεύθηκε για τίς έκδόσεις του στήν έκθεση
σχολικου βιβλίου πού έγινε τό 1904 στην Αθήνα. ΠΙ Ή «Σμυρναϊκή
Βιβλιογραφία» γιά τό διάστημα 1764-1894 όφείλεται στον Αθανάσιο
Χατζηδήμο". "Η παρούσα έργασία άποσκοπεί νά συμβάλει στή
βιβλιογράφηση των ... 10-1 1- Στέφανος Δ. Καββάδας, «Εκδόσεις τής
Σμύρνης έν τή βιβλιοθήκη "Ο Κοραής' τής Χίου», Μικρασιατικά Χρονικά,
τ. 7 (1957), σσ. 449-476· Ματούλα Κουρουποΰ, «Βιβλιογραφία
έντύπων ...
Δελτιον της Ιστορικης και Εθνολογικης Εταιρειας της Ελλαδος 1987 - -
όποιας τό οίκόσημο είναι γνωστό στή διεθνή Βιβλιογραφία (βλ. π.χ. ΚοΙΙ.
II, πίν. ΟΧΧΧΙΙΙ χαΐ Ο. 42). 89. Κοραής, «Μικιέλ Κοράης», (13ν7)
«Χωρισμένο κατά ζώνη βαθυγάλαζο (Δ.Χ.) καί άσημένιο (Δ.)" έπί τοϋ ίλου
κόκκινη (Δ.) καρδιά». Φανερό οίκόσημο (ουοΓβ = καρδιά) τοϋ χιώτικης
καταγωγής ζωγράφου Μιχαήλ Κοραή, άγνωστο άπό άλλη πηγή (1705,
Ζ.Λ. 315). 90. Κορνάρος ή Κορνέρ (Οογπ&γο ή Οογπθγ) (4ν7, 4ν6, 4ν8).
Τρεις παραλλαγές: α) Συνδυάζει κατά πάλο τον τετραγωνισμένο ...
Δημοκρατικος στρατος Ελλαδας (ΔΣΕ): 1946-1949 Νικος Α Μαραντζιδης -
2010 -
Διήμερο Κοραή , 29 kai 30 Apriliou 1983: prosengiseis stē glōssikē ...1984
- - Γιατί, καί τό γλωσσικό θέμα, καί οί φιλοσοφικοθρησκευτικές
θεωρήσεις έχουν στον Κοραή σαφή πολιτική τοποθέτηση. Γιά πολλά
χρόνια, καί ώς τις μέρες μας ακόμα, δλα τά φυλλάδια τοϋ Κοραή
απασχόλησαν πολλαπλά τή φιλολογική έρευνα. Ανώνυμα ή ψευδώνυμα
σχεδόν στό σύνολο τους, μέ πλασματική, τις πιο πολλές φορές, τή
δήλωση τοϋ τόπου δπου εκδόθηκαν, έγιναν αντικείμενο πολλών
συζητήσεων, αμφισβητήσεων καί διερευνήσεων άπό βιβλιογραφική,
φιλολογική καί ιστορική ...
98

Εισαγωγή stēn poiēsē tou Kalvou: epilogē kritikōn keimenōn Násos
Vagenás - 1999 - Λόγιος Έρμης, 1821, σ. 27). Πρόκειται γιά άνεπώνυμο
διάλογο τού Κοραή- τόν έχω άναδημοσιεύσει στή συλλογή: Α. Κοραής,
Τρεις διάλογοι, Αθήνα 1966, σ. 37-57- τό παράθεμα στήν σ. 45. 51. Βλ. Ρ.
Η3ζ3τά, οίχ άε Ι3 σοηααεικχ ευτορεεηηε, τ. Β', Παρίσι (1935), σ. 135-138
καί στίς σημειώσεις σ. 122-123. Ρ. ΒπιηοΙ, Ηί5ίοίΓε άε Ι3 Ι3ηχυε Γηης3κε,
τ. νI, Παρίσι 1930, σ. 3-27. Άντιφιλοσοφικός, άπαντα στά -χρόνια 1767,
1770 σέ τίτλους στή Βιβλιογραφία τού Ιαιμοιι, Μ3ηυεΙ
Βώ1ίοβΓ3ρΗί<}υε, ...
Ελευθερουδάκη enkyklopaideia meta plērous lexikou tēs ...Kōstas
Eleutheroudakēs - 197? - - ύ Αδαμαντίου Κοραή, Άθ. 1935.— Κ. Άμάντου,
Τα γράμματα είς την Χίον κατά την Τυυρκοκρατίαν (1566-1822),
Πειραιευς 1946.— Δ. Γχίνη, Τα ανώνυμα έργα του Κοραή. Βιβλιογραφικά
δοκίμιο. 'Αθ. 1948.— Ν. Α. Βέη, Εισαγωγή στίς μελέτες για τον Κοραή |=
Προλεγόμενα στο βιβλίο : Κοραή, «εκλεκτές σελίδες», Άθ. 1951 «100
Αθάνατα έργα· αριθ. 5).— Λ. Θ. Δημαρά, Ό Κοραής και ή εποχή του
(Βασική Βιβλιοθήκη, αριθ. 9, Άθ. 1953). -Έρανος είς Άδαμάντιον
Κοραήν», τεύχος Α' Άθ 1956 ...
Ελληνικά. vivlia - Σελίδα 20 Kyriakos Ḏelopoulos - 1976 - - Κατάλογος
βιβλίων. ΙΒ'. θρησκευτικά. Αθήναι, Νότης Καραβιάς, 1975. 8ο (25έκ.)
204σ. Πολυγρ. 50. ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΝΟΤΗ ΚΑΡΑΒΙΑ. Σπάνια βιβλία.
Κατάλογος Νο 105. Μακεδόνικα. Αθήναι, Νότης Καραβιάς, χχ. 8ο
(24,5έκ.) 44σ. Πολυγρ. 51. ΚΑΒΒΑΔΑΣ, ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΔΗΜ. Κατάλογος τών
έν τη βιβλιοθήκη Χίου «Αδαμάντιος Κοραής» Ιστορικών βιβλίων μέχρι
του 1973. 'Εν Αθήναις, 1975. 8ο (24έκ.) 358σ. ΕΙκ. 52. ΛΑΖΟΠΩΡΓΟΣ -
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ. 01 εκδόσεις, οΐ δημοσιεύσεις, ...
Ελληνικά. : - Τόμος 35 - Σελίδα 236 1984 - - Βιβλία καΐ δημοσιεύματα πού
έστάλησαν στή διεύθυνση των «Ελληνικών» Δημητρακόπουλου, Φ.,
Αρσένιος Ελάσσονος (11)50-1626). Βίος καί έργο. Συμβολή στή μελέτη
των μεταβυζαντινών λογίων της Ανατολής, Αθήνα 1984. 8ο, σ. 238,
πίνακες 40 (Διδακτορική διατριβή). Δρούλια, Λ. - Κόντη, Β., Ηπειρωτική
Βιβλιογραφία 1571-1980. α. Αυτοτελή ... Ανάτυπο άπό τά Πρακτικά
συνεδρίου « Κοραής και Χίος» (Χίος 11-15 Μαΐου 1983), τόμ Α ', "Αθήνα
1984, σ. 187-206...
Ελληνική vivliographia tōn etōn 1791-1795 - Σελίδα 68 Geōrgios G. Ladas,
Athanasios Dēmosthenous Chatzēdēmos - 1970 - - 01 δύο άλλες έκδόσεις
99

(Βιέννη 1791 και Γγιοΰρι 1Η(>1), πού καΐ γι αυτέςγράφηκε άπό πολλού;
πώ; ΐσω; είταν επανεκδόσεις τή; μετάφραση; τοϋ Κοραή, δέν έχουν στην
πραγματικότητα καμμια σχέση μέ τή «Μικράν Κατήχησιν» τοϋ Κοραή.
Μετά τ6 1805 δέν ξαναβγήκε καμμια «Μικρά Κατήχησι; τοϋ Κοραή, ένώ
αντίθετα άπ το 1827 το 1862 κυκλοφόρησαν παρά πολλέςεκδόσεις
(συχνά σχολικά βιβλία) μέ μεγάλα αποσπΆσματα δχι πια άπί τή «Μικράν
Κατήχησιν, αλλά άπί τί «Σϋνοψις τής...
Ένα χρονικό για τη ληστοκρατία στην Ελλάδα, η οποία κράτησε έναν
ολόκληρο αιώνα.
Επετηρίς - Τόμος 45 - Σελίδα 652 Hetaireia Byzantinōn Spoudōn, Athens
- 1981 - - Τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά χειρόγραφα της Βιβλιοθήκης
της Χίου «Ό Κοραής», Χιακά Χρονικά 14, 1982, σσ. 41-70 (συνεχ. ).
Τσελέντη - Παπαδοπούλου Χ., Τρεις λυτοί χπρόγραφοι κατάλογοι (1501,
1513, 1516 ) τών κινητών της ... ΙΔ'— ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Άγγελο υ Α., Τό
βιβλίο και ό χρήστης του: τό λαϊκό ανάγνωσμα, «Τό βιβλίο στις
προβιομηχανικές κοινωνίες», Αθήνα 1982, σσ. 159-168. Άνεστίδη Α.
(έπιμ. ), Ελληνική θεολογική Βιβλιογραφία ϊτους 1979, Αθήναι 1982, 8ον,
σσ. λ'+480.
ΕΣΤΙΑ. - Τόμος 37 - Σελίδα 335 Paulos Diomedes - 1894 - -
Η Amerikē kai ho rolos tēs stēn epanastasē tou 1821 Chrēstos D. Lazos -
1983 - - Οι πληροφορίες λοιπόν είναι εντελώς περιορισμένες και γιαυτό
αναγκάστηκα να περιλάβω στη Βιβλιογραφία της μελέτης μόνο τις
βασικότερες από τις πηγές που χρησιμοποίησα για εκείνο το κεφάλαιο.
Αλλιώς θάπρεπε να παραθέσω κάπου 150 ... -Αδαμάντιος (Ο) Κοραής για
τους σημερινούς μας συμμάχους Άγγλους - Ρώσσους - Αμερικανούς και
την Ελληνική Δημοκρατία. Έκδοση του «Δημοκρατικού Συλλόγου
Κυνουριατών Αττικής» (Αθήνα 1946. α 13). -Αίτηση των πολιτών της
Πολιτείας ...
Η anakalypsē tōn hellēnikōn dēmotikōn tragoudiōn: proypotheseis,
...Alexēs Politēs - 1984 - "Ομως, παρά τά στοιχεία αυτά, παρά την ευρεία
Βιβλιογραφία πού προκάλεσε τό πρωτοπόρο ενδιαφέρον του γιά τά
βυζαντινά -άναμιγμένο μέ ισχυρή δόση φενακισμού, είναι αλήθεια—
παρά την επίσημη διδασκαλία τών νέων ελληνικών από τά ... γιά συλλογή
δημοτικών τραγουδιών. Γιά τά βιογραφικά τού Ηκε πολύ σημαντική πηγή
είναι τά γράμματα του, Λιψία 1894, σελ. 54 γνωριμία μέ Κοραή, σελ.
100

Η henopoiēsē tēs Helladas: 1770-1923 Douglas Dakin - 1982 - -
Η proslēpsē tēs archaiotētas sto vyzantino kai neoellēniko mythistorēma
Michaēl Paschalēs, Stephanos E. Kaklamanēs - 2005 - Παραδόξως, τόσο ο
Γκίνης στη Βιβλιογραφία-του, όσο και ο Αθ. Δ. Χατζηδήμος στη δική-του,
τη σμυρναϊκή, αναφέρουν ότι είναι έργο του Κοραή. Ωστόσο ο Γκίνης
στο Τα ανώνυμα έργα του Κοραή, Αθήνα 1948 (μεταγενέστερο, δηλαδή,
του τ. β' της Βιβλιογραφίας) δεν περιλαμβάνει την παράφραση των
Αιθιοπικών στα έργα του Κοραή, όπως δεν την περιλαμβάνει ούτε η
παλαιότερη κοραϊκή Βιβλιογραφία (Γεωργ. Γ. Λαδάς, Βιβλιογραφικαί
έρευ- ναι αναφερόμεναι εις τα έργα του Αδ. Κοραή, ...
Η Ελληνική γλώσσα kai hoi dialektoi tēs - Σελίδα 52 2000 - ... το γεγονός
ότι ο Κοραής συμβούλεψε τους Έλληνες να στείλουν δύο νέους λογίους
που, χωριστά ο καθένας, θα περιέλθουν την «Εΰρωπαϊκήν και Άσιανήν
Ελλάδα, και τάς νήσους αυτών» με σκοπό να συνάξουν τις λέξεις, τις
φράσεις και τις παροιμίες της γλώσσας «δσας έχει καθημέραν είς τό
στόμα ό κοινός λαός» ( Κοραής [Ι809] Ι986, 342 κ.ε.). Χάρη σε αυτή την
ιδέα, που αναφέρεται συχνά στη σχετική Βιβλιογραφία, ο Κοραής
θεωρήθηκε ο πρόδρομος της διαλεκτολογίας στην Ελλάδα, ...
Η Καθημερινή ζωή των Ελλήνων στην Τουρκικρατία - Σελίδα 377
Iōannēs M. Chatzēphōtēs - 2002 - Δανέζη Μιχ. Αντ.: Σαντορίνη, 1971,
Δαπόντε Κωνσταντίνου του μετονομασθέντος Καισαρίου: Κήπος
Χαρίτων, φιλολογική επιμέλεια: Γ.Π. Σαββίδης, Αθήνα 1995, Δαρζέντα–
Γοργία Ειρήνης. Το έπιπλο, α ́ τόμος, Αθήνα 2000 Δασκαλάκη Απ. Β: Ο
Αδαμάντιος Κοραής και η ελευθερία των Ελλήνων, Αθήνα 1965, –
Κοραής και Κοδρικάς. Η μεγάλη φιλολογική διαμάχη των Ελλήνων,
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 377.
Η εκπαιδευση κατα την Ελληνικη Επανασταση, 1821-1827: τεκμηριωτικα
...Δαυιδ Αντωνιου - 2002 - - Ή παιδεία καί ή εκπαίδευση — δπως είναι
γνωστό — βρίσκονται στό κέντρο τών απόψεων τοϋ Κοραή, καί στή
μεγάλη κοραϊκή Βιβλιογραφία τό θέμα αύτό έχει σχεδόν έξαντληθεί. Ώς
έκ τούτου είναι αδύνατο νά αναφερθοϋν έδώ δλες οί σχετικές μελέτες.
Ένδεικτικά καί μόνο μνημονεύονται ορισμένες: Χρ. Οικονόμου, Ό
Κοραής ώς εθνικός παιδαγωγός, Αθήνα 1906. — Απ. Β. Δασκαλάκης, Ό
Αδαμάντιος Κοραής καί ή ελευθερία τών Ελλήνων, Αθήνα 1965. — Ελένη
Δ. Μπελιά, «Απόψεις τοϋ ...
101

Θλιμμένη Χαραυγή: Μαντινάδες - Κρητική λαϊκή ποίηση 1483539164
Ιστορία tēs Νεοελληηνικής logotechnias: apo tis grōtes rizes ōs tēn
...Kōnstantinos Dēmaras - 1948 - -
Ιστορία tēs poleōs Athēnōn kata tous mesous aiōnas, apo tou
...Ferdinand Gregorovius, Spyridōn Paulou Lampros - 1904 - - Πρώτος
έξέδωκε δημώδη ποιήματα του Θεοδώρου Προδρόμου & Κοραής εν
Ατάχτοις Τομ. Α'. Πλτ[ρη δε Βιβλιογραφίαν περί των δημωδών
ποιημάτων αύτου σ. 804. ελλ. μεταβρ. Συιτηριάύον Το'μ. Γ' σ. 38 χ. έ. "Ιδε
χαί Γ. Χατζιδάκι Περί των Προδρο'μιον Θεοδώρου χαί Ίλαρίωνος, έχ των
Βυζαντινών Χρονικών της Πετρουπόλεως του 18971. Περί δε της
εξελίξεως της ελληνιχης γλώσσης Γδε το βιόλίον του Ιωάννου Ψνχάζη ...
Ιστορία tēs Ελληνικής γλώσσας M. Z. Kopidakēs - 1999 -
Ιστορία tou neou Hellēnismou: Tourkokratia 1669-1812: Η oikonomikē
...Apostolos Euangelou Vakalopoulos - πνευματική κίνηση καί τον
πολιτισμό, μας δίνει ό Κοραής ενδιαφέρουσες πληροφορίες Ό Κοραής,
όπως καί οί άλλοι "Ελληνες οί εγκατεστημένοι στό εξωτερικό,
εμπνευσμένοι άπό τα κηρύγματα της γαλλικής επαναστάσεως καί
αγανακτισμένοι άπό τό κατάντημα της πατρίδας τους, ποθοϋν να την
άποσπάσουν άπό την βαρβαρότητα καί νά της ... 22-30. Τήν βασική
Βιβλιογραφία γιά τόν Κοραή τήν βρίσκει κανείς στοϋ Κ. Θ. Δημαρά,
Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, 4η έκδ., Αθήνα 1968, σ.
Ιστορία της ελληνικής γλώσσας: από τις αρχές έως την Υστερη
Αρχαιότητα Anastasios-Phoivos Christidēs, A.-Ph Chrestides, Kentro
Ελληνικής Γλώσσα ς (Greece) - 2001 - Ο νεοελληνικός Διαφωτισμός. Οι
φάοσοφικές ιδέες. Αθήνα: θεμέλιο. ΚΟΡΑΗΣ , Α. 1966. Αλληλογραφία.
2ος τόμ., 1799-1809. Αθήνα: ΟΜΕΔ-Εστία. . 1984. Προλεγόμενα στους
αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και η Αυτοβιογραφία του. Πρόλογος Κ. θ.
Δημαράς. 1ος τόμ. Αθήνα: ΜΙΕΤ. ΚΟΥΜΑΣ, Κ. Μ. 1832. Ίστορίαι των
ανθρωπίνων πράξεων. 12ος τόμ. Βιέννη. . 1833. Γραμματική δια σχολεία.
Βιέννη. ΛΑΔΑΣ, Γ. Γ. £ Α. Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΟΣ. 1970. Ελληνική Βιβλιογραφία
των ετών 1791-1795.
̔Ιστορ́ια τ͂ης νεοελληνικ͂ης λογοτεχν́ιας κάι ζῶης : α
̓ π́ο τ́ις ...Michalēs
PerantΗ s - 2006 - - Βιβλιογραφική έπιλογή Δυό άπό τά Προδρομικά
ποιήματα περιέλαβε ό Άδ. Κοραής στόν α'τόμο των Άτακτων του, Παρίσι
1828. Τόν Κοραή ενδιέφεραν μόνον σάν γλωσσικά μνημεία, καθώς
102

επίσης καί τόν Δ. I. Μαυροφρύδη, στόν τόμο Εκλογή μνημείων της
νεωτέρας ελληνικής γλώσσης, Αθήνα 1866. - Τρεις παραλλαγές
δημοσίευσαν υστέρα οί Ε. ΜιΙΙθγ - έ. Ιέξτωιά, Τγοκ ροεπιε$ εη ψεε
τηιΐοαίτε άε Τηεοάοτε Ρτοάτοηιε ριώΗΗ ρατ Ια ρτεηιίετε βί$ ανεε ιιηε
Ιταάιι- είίοη /ταηςαί$ε, Παρίσι 1875.
Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας Λίνος Πολίτης - 2003 - -
Ιστορια της νεοελληνικης λογοτεχνιας: απο τις πρωτες ριζες ως την
...Κωνσταντινος Δημαρας - 2000 - -
Ιστορία της πόλεως Αθηνών κατά τους μέσους αιώνας - Τόμος Α΄:
Φερδινάνδος Γρηγορόβιος - 2015 - - Πρώτος εξέδωκε δημώδη ποιήματα
του Θεοδώρου Προδρόμου δ. Κοραής εν Ατάκτος Τόμ. Α". Πλήρη δε
Βιβλιογραφίαν περί των δημωδών ποιημάτων αυτού δε παρά τώ
Krumbacher Geschichte der Byzantinischen Litteratur σ. 804. έλλ.
μεταφρ. Σωτηριάδου Τόμι Γ' σ. 38 κ. ε. "Ιδε και Γ. Χατζιδάκι Περί των
Προδρόμων Θεοδώρου και Ιλαρίωνος, εκ των Βυζαντινών Χρονικών της
Πετρουπόλεως του 1897). Περί δε της εξελίξεως της ελληνικής γλώσσης
δε τό βιβλίον του Ιωάννου Ψυχάρη Essais ...
Ιστορια του Ελληνικου κρατους: 1830-1920 - Τόμος 2 Γιωργος Δερτιλης -
2009 - -
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ: ΔΩΔΕΚΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΑΡΧΕΣ
Χαράλαμπος Μηνάογλου - 2016 - Πολύ αναλυτικότερα γράφει ό άγιος
για τους Γάλλους της εποχής του, καθώς πρόκειται για ένα νέο
φαινόμενο. Ενώ δηλαδή κατά του Πάπα και των Οθωμανών έχουν
γράψει πολλοί πριν από αυτόν, για το " ΑΘ. Πάριος, Νέος Ραψάκης
(1805), έκδ. Λ Βρανούσης, «Άγνωστα πατριωτικά φυλλάδια και ανέκδοτα
κείμενα της εποχής του Ρήγα και του Κοραή. Η φιλογαλλική και ή
αντιγαλλική προπαγάνδα», Επετηρίς του Μεσαιωνικού Αρχείου 15-16
(1965-1966), 319. "! «Μιλιούνια πολλά και ...
Ιστορίες του ελληνικού βιβλίου Philippos Ēliou, Φίλιππος Η Ηλιού, Αννα
Ματθαίου - 2005 -
Ιστορικά - Τεύχος 48 - Σελίδα 176 2008 - - Στή γενέτειρα του Θεσσαλία,
πρώτ' άπ' όλα: ιδιαίτερα στό Βελεστίνο, όπου ή οικογένεια του υπέστη
τά δεινά πού γνωρίζουμε άπό διάφορες πηγές· στή Ζαγορά, όπου
μαθήτευσε· στόν Κισσό, όπου -λένε- πώς δίδαξε- σ' ολόκληρο τό Πήλιο.
103

Αλλά καί στήν υπόλοιπη Ελλάδα, καί στήν Ευρώπη: όταν ό Αδαμάντιος
Κοραής, τό 1798, έκδίδει τήν Άδελφνκή Διδασκαλία του, πρώτο άπό τά
επαναστατικά φυλλάδια πού δημοσίευσε άνώνυμα στά χρόνια «πού ή
προώθηση τών δημοκρατικών Γάλλων ...
Κατι θα γινει, θα δεις: διηγηματα Χρήστος Ι Οικονόμου - 2010 -
Κονσταντινος Οικονομος ο εξ Οικονομων: το φιλολογικο εργο (η θεωρια
...Γιαννης Ξουριας - 2007 - Ή ανάγκη αυτή έχει επισημανθεί από πολλους
λόγιους και Γραμματικης τοϋ ΒιιΚιτκιιιη καί τήν ανάμειξη τοϋ ΚΟΡΑΗ βλ.
Φίλιππος Ήλιού, Ελληνική Βιβλιογραφία τοϋ 19ου αιώνα. Βιβλία -
φυλλάδια, τόμος πρώτος 1801-1818, 'Λθήνα, Βιβλιολογικό Εργαστήρι -
Ελληνικό Λογοτεχνικό Ιστορικό Αρχεϊο, 1997, 323-324 (αρ. 1812.10),
δπου καί σχετική Βιβλιογραφία. 83. Ή Κατηχησις άλλωστε δεν είναι άλλο
παρά διασκευή της μετάφρασης σχετικοϋ έργου τοϋ Πλάτωνος Μόσχας
από τον ΚΟΡΑΗ ...
Κοραής Αδαμάντιος - Τόμος 2 - Σελίδα 105 Dionysios Thereianos - 1890
- - ... τό δοκίμιον του αρίστου αυτών συγγραφέως Έμερσων. Ποιούμεθα
δέ μνείαν μόνων τών νεωτάτων περι Πλουτάρχου έργων, άλλως τε και
διότι ή έξαρίθμησις τών παλαιοτέρων συνταγμάτων θα πα- ρεΐλκεν ήμάς
εις πλουτάρχειον Βιβλιογραφίαν. ... Ένταΰθα παρατηρει ο Κοραής.
«Σημειούσθων ώς σημεώσεως άξιον μάλιστα, οι δμογενεΐς μοι τό περι
τους "Ελληνας ευχερές τουτο τών 'Ρωμαίων · "Ελλην γαρ ην δ
παραδιδόμενος εις μαστίγωσιν "Ιππαρχος, ώςπερ και δ μαστιγωθεις
Θύρσος.
Κωνσταντινος Μαλεας Αντωνης Κωτιδης - 2000 -
Λεξικο νεοελληνικης λογοτεΧνιας: προσωπα, εργα, ρευματα, οροι 2007 -
Το πλούσιο ερευνητικό του έργο, ιστορικού κυρίως περιεχομένου,
αφορά την περίοδο του νεοελληνικού "Διαφωτισμού. Στο πεδίο των
νεοελληνικών γραμμάτων ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το έργο του Ρήγα και
του Κοραή. Έργα: Κοραής και Καποδίστριας (1958) Μελέται περί ... Η
μεγάλη φιλολογική διαμάχη των Ελλήνων, 1815-1821 (1966) Κοραής και
Ρήγας (1979) [μελ.] κ.ά. ... Βιβλιογραφία και 12 κριτικά κείμενα (1980)
Βιβλιογραφικά Σικελιανού, 1980-1982 (1983), Τα βήματα του χρόνου.
Μεγάλη εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής λογοτεχνίας. : Ampet-
Apollinarios Charēs Patsēs, Iōannēs M. Chatzēphōtēs, Geōrgios
Theodōrou Zōras - 1995 - - Άνθιμος, πατριάρχης Ιεροσολύμων με το
104

όνομά του δημοσιεύτηκε η ανθελληνική «Διδασκαλία πατρική» (1798),
έργο το οποίο διεκήρυττε όη οι ορθόδοξοι «καλώς έχουν» κάτω από τον
ζυγό των Τούρκων και τους καλούσε να δυσπιστούν σης φιλελεύθερες
ιδέες των Γάλλων. Στο σύγγραμμα αυτό απάντησε ο Αδ. Κοραής με την
«Αδελφική Διδασκαλία» του. Ο Κοραής τόνιζε όη μόνο με την ενεργό
ανησταση θα σωθεί το έθνος από τους τύραννους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Σ α θ
. ΝΦ. - Χ ρ .
ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ. - Τόμος 141 - Σελίδα 50 1997 - - Ή διένεξη αύτη, πού δέν ήταν
μονάχα γλωσσική άλλα πλατύτερα πολιτιστική, περιορίστηκε κατά κύριο
λόγο ανάμεσα στην παράταξη τοϋ Κοραή και τοϋ Δούκα. Ό Κοραής, μιά
προσωπικότητα καταξιωμένη στον ευρωπαϊκό χώρο μέ κλασική και
ευρωπαϊκή μόρφωση δσο κανείς άπό τούς συγχρόνους του "Ελληνες,
γλωσσομαθής καθώς ήταν είχε τήν εύχέρεια νά κινείται στήν ξένη
Βιβλιογραφία, γι αύτό και οί έκ- δόσεις του τών κλασικών συγγραφέων
ήταν υποδειγματικές άπό φιλολογικής ...
Νεοελληνικη γραμματικη: αναπροσαρμογη της Μικρης Νεοελληνικης
...Μανολης Α Τριανταφυλλιδης - 1976 - -
Ο Παπατρέχας: Αδαμάντιος Κοραής - 2015 - - Το φανταστικό
λογοτεχνικό πρόσωπο του Παπατρέχα εμφανίζεται για πρώτη φορά, το
1811, όταν ο Αδαμάντιος Κοραής εκδίδει στο Παρίσι τη ...
Ο Ρηγας Φεραιος Και Η Εποχη Του - Σελίδα 207 Γιάννης Κορδάτος - 1931
- Τό άρθρο του Σάίφερ είνε αξιόλογο κυρίιος άπό πληροφοριακή άποψη
γιατί συγκεντρώνει όλη τή ξένη Βιβλιογραφία επάνω στό ζήτημα τής
δράσης και εξέλιξης τών «ελληνικών» κοινοτήτων μέσα στήν
Αύστροουγγαρία άπό τόν 16 αιώνα ίσαμε τόν 2()ον. Κοίτα ακόμα γιά τήν
ανάπτυξη τής ρωμέϊκηο μπουρζουαζίος στό έξωτερικό και Μεσόγειο του
Κούμα: Ιστορία Ανθρωπίνων πράξεων. ΙΒ. σ. 550—555. Και Άδ. Κοραή :
Μειτιοίτε βιιτ Γ έΐ&ί αοΐαεί άβ Ια εϊνΠΪΒαίίοη Ια ΟΓόαε. Ρατίδ 1803
(υπάρχει ...
Οι λήσταρχοι: Τα παλληκάρια τα καλά σύντροφοι τα σκοτώνουν Βασίλης
Ι. Τζανακάρης - 2016 -
Ορόσημα Ελληνο-γερμανικών σχέσεων:
ΠατριαρΧικη Μεγαλη του Γενους ΣΧολη - Τόμος 2 - Σελίδα 88 Τασος
Αθανασιου Γριτσοπουλος - 1966 - - Έξ άλλου προσφάτως ό Δωρόθεος
105

είχε λάβει τήν δαπάνη Ζωσιμάδων έκδοσιν τοϋ Ηλιοδώρου, υπό τοϋ
Κοραή, ώς μνημονεύει εύχαριστών, καί άκόμη είχε πληροφορηθή δτι
έπέκειτο ή έκδοσις έκκλη- σιαστικών καί φιλοσοφικών βιβλίων τοϋ
Εύγενίου Βουλγάρεως, δι' δ συνέ- χαιρε, προσδοκών νά ΐδη καί
ιδιοχείρως τά βιβλία. Τά μαρτύρια ταύτα τής βιβλιοφιλίας του Δωροθέου
Πρωίου δέν είναι μόνον πειστήρια δίψης πνευματικής καί
παρακολουθήσεως τής Βιβλιογραφίας τής έποχής του, ...
ΠΟΛΙΤΗΣ - Τεύχη 78-83 - Σελίδα 33 2000 - - «Νά μακρύνωμεν τούς νέους
άπό τήν άνάγνωσιν τών βάρβαρων αυτών συγγραμμάτων... όσα -
έρωτικά, δραματικά ή μυθώδη- οί Εύρωπαΐοι όνομά- ζουσι ρωμανά»,
συνιστά καί ό Κοραής, ό όποιος καί, περιττεύει ίσως νά διευκρινίσουμε,
άντ' αύτών ... Έν Τεργέστη, Τύποις τοϋ Αυστριακού Λόϋδ, μετά 13
εικονογραφιών ύπό Οιιχίανε Ώοτέ. (Γιά μιά Βιβλιογραφία τών ελληνικών
μεταφράσεων τοϋ Θερβάντες στά έλληνικά ό ενδιαφερόμενος
άναγνώστης μπορεί νά συμβουλευτεί τήν Μοιι§οναηηί, ...
Πρακτικά - Τόμος 59,Τεύχος 2 - Σελίδα 243 Akadēmia Athēnōn - 1984 -
- 128 Ισχύει καΐ γιά τόν Αδαμάντιο Κοραή ( 1748-1833). Γι' αυτό
περιορίζομαι νά σημειώσω έδώ μονάχα τά δυό πρόσφατα άφιερώματα
στόν Κοραή, γιά τά 150 χρόνια άπό τό θάνατο του, τών περιοδικών «Νέα
Εστία» (τεΰχος 1355, Χριστούγεννα 1983) καί «Διαβάζω» (τεΰχος 82 τής
30 Νοεμβρίου 1983). Εκτός άπό τις άλλες ποικίλες έργασίες γι' αυτόν,
δημοσιεύονται στό πρώτο (σ. 172-216) γενική «Βιβλιογραφία
Αδαμαντίου Κοραή» άπό τό Γ. Βαλέτα (άριθ. 1-626) καί στό δεύτερο (σ.
52-56) ...
Τα ιδεώδη του διαφωτισμού και η ελληνική ανεξαρτησία: επιδράσεις και
...Στάθης Παπασταθόπουλος - 2016 -
Το θεατρο στην καθ' ημας Ανατολη: Κωνσταντινουπολη, Σμυρνη : οκτω
...Chrysothemis Stamatopoulou-Vasilakou - 2006 - Μικρασιατικά Χρονικά
τόμ. ΙΒ', 1965, σσ. 303-336. Ηλιου Ηλιου, Φίλιππος. Ελληνική
Βιβλιογραφία 1800- 1863: Προσθή- κες-Συμπληρώσεις. Αθήνα: ΕΙΕ/ΚΝΕ,
1983 (Τετράδια Εργασίας, αρ. 4). ΚΑΒ Καββάδας, Στέφανος. «Εκδόσεις
Σμύρνης εν τη Βιβλιοθήκη "Ο Κοραής" της Χίου». Μικρασιατικά Χρονικά,
τόμ. Ζ', 1957, σσ. 449-476. Κατσίκαρος Κατσίκαρος, Θόδωρος. Η
παρουσία τον θεατρικού έργον τον ΑΙεχαηάτε Όητηαα πατρός στην
Ελλάδα και στον ευρύτερο ελληνόφωνο χώρο (μέσα Ι& ...
106

Χιακά. chronika - Τόμος 19 - Σελίδα 76 1988 - - Παπαδόπουλου. Να
δούμε δηλ. τη χιώτικη συμβολή στην ελληνική βιβλιοπαραγωγή και πόσο
χρήσιμη είναι η Ελληνική Βιβλιογραφία στους μελετητές των χιακών
θεμάτων. ... Δ. Καστέλλης, Αδ. Κοραής, Αντ. Κοραής, Γ. Κορέσσιος, Α.
Κορονιός, Κύριλλος ο Χίος, Λεονάρδος ο Χίος, Μ. Λήμμας, Π. Λιγαρείδης,
Θ. Μαμάκης, Αλβ. Μαρίνος, Αλέξ. Μαυροκορδάτος, Κ. Μαυροκορδάτος,
Ιω. Πατές, Δ. Πεπανός, Ανδ. Ρέντιος, Ερμ. Ρέτζιος, Κ. Ροδοκανάκις, Εμμ.
Σκυλίτζης, Μ. Σοφιανός, Αντ. Σοφιέτης, ...
Χίος, φυσικό περιβάλλον και κατοίκηση: από τη νεολιθική εποχή μέχρι
...Νίκος Μερούσης - 2002 - Η Βιβλιογραφία για τον Οινοπίωνα, το μυθικά
γενάρχη του νησιού, είναι πολύ μεγάλη, βλ. Ζαχαρου-Λουτράρη 1 995:
16-25. όπου εκτενέστατη Βιβλιογραφία, ΚοπΙοΙβοπ 1 949. όπου
δημοσιεύεται η πολυ σημανπκή επιγραφή του 2ου-1ου αι π. Χ με τη
γενεαλογία του Οινοπίωνα, Σαρικακης 1998: 295-296. 1977, 1976: 59-61,
76. Κοραής 1830:49-50. Για την καλλιέργεια της αμπέλου στην
αρχαιότητα βλ. ανακοινωσεις σε 1992. 77 Ζερβουδης 1994: 116-117, ...

Biblionet

-Αθανάσιος ο Πάριος, Άγιος. Αλεξίκακον φάρμακον : Περιλαμβάνεται
και η επιστολή προς τον Κοραή "Περί νηστεία" / Άγιος Αθανάσιος ο
Πάριος. - Αθήνα : Γρηγόρη, 2016. - 230σ. · 21x14εκ.

-Βαρμάζης, Νίκος Δ. Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833) : Ένας
ανεξάντλητος δρόμος / Νίκος Δ. Βαρμάζης. - Αθήνα : Γαβριηλίδης,
2016. - 200σ. · 24x17εκ.

-Βρεττός, Ιωάννης Ε. Θεωρίες της αγωγής : Johann Heinrich Pestalozzi:
Αδαμάντιος Κοραής / Ιωάννης Ε. Βρεττός. - 1η έκδ. - Αθήνα : Ιδιωτική
Έκδοση, 2005. - 426σ. · 24x17εκ.

-Γρηγοριάδου, Σοφία Θ. Η ορθόδοξη σκέψη στον Αδαμάντιο Κοραή /
Σοφία Θ. Γρηγοριάδου. - Αθήνα : Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων
Βιβλίων, 2002. - 279σ. · 24x17εκ. - (Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφέλιμων
Βιβλίων · 83)
107

-Ενεπεκίδης, Πολυχρόνης Κ. Κοραής - Κούμας - Κάλβος = Koraïs -
Kumas - Kalvos: Griechische Zeitungen und Druckereien Wiens 1790-
1821 Forschungen in europäischen Archiven und Handschriften-
Sammlungen : Ελληνικός τύπος και τυπογραφεία της Βιέννης 1790-1821:
Έρευναι εις ευρωπαϊκά αρχεία και εις χειρογράφους συλλογάς /
Πολυχρόνη Κ. Ενεπεκίδη. - Αθήνα : Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1967. -
306σ. : εικ. · 24x16εκ.

-Ζαχαρού - Λουτράρη, Αθηνά Κ. Βιβλιοθήκη Χίου " Κοραής" : Η
ιστορία και οι θησαυροί της / Αθηνά Κ. Ζαχαρού - Λουτράρη. - 1η έκδ. -
Αθήνα : Συλλογος Φίλων της Βιβλιοθήκης Χίου " Κοραής", Άλφα Πι,
2008. - 165σ. · 24x17εκ.Πρόλογος: Παναγιώτης Γ. Νικολόπουλος,
Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, διευθυντής της Εθνικής

-Η ιατρική στα νησιά του Αρχιπελάγους : Πρακτικά ημερίδας ιστορίας
της ιατρικής, 16 Οκτωβρίου 2004, Αναγνωστήριο Βιβλιοθήκης Χίου
"Αδαμάντιος Κοραής" / επιμέλεια Ανδρέας Φρ. Μιχαηλίδης · εισήγηση
Λάμπρος Βαζαίος, Δημήτριος Καραμπερόπουλος, Αλεξάνδρα
Οικονομοπούλου, Δημήτριος Κοκκινάκης, Γεώργιος Αντωνακόπουλος,
κ.ά. - 1η έκδ. - Χίος : Ιατρική Εταιρεία Χίου, 2004. - 86σ. · 23x16εκ.

-Θερειανός, Δ. Αδαμάντιος Κοραής / Δ. Θερειανός. - Αθήνα : Σπανός -
Βιβλιοφιλία, 1977. - 354σ. · 21x14εκ. τ.2 Φωτομηχανική ανατύπωση:
Τεργέστη 1890

-Καλοσπύρος, Νικόλαος Α. Ε. Hippocrates Repurgatus, ή ο Αδαμάντιος
Κοραής μελετούσε τον Ιπποκράτη / Νικόλαος Α.Ε. Καλοσπύρος. - 1η
έκδ. - Χίος : Άλφα Πι, Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου, 2007. -
101σ. · 24x17εκ.

-Καραμπελιάς, Γιώργος. Κοραής και Γρηγόριος Ε΄ : Κοινωνικές
συγκρούσεις και διαφωτισμός στην προεπαναστατική Σμύρνη (1788-
1820) / Γιώργος Καραμπελιάς. - 1η έκδ. - Αθήνα : Εναλλακτικές
Εκδόσεις, 2009. - 197σ.

-Κοκκαλιάδης, Θεοδόσιος Γ. Ο Αδαμάντιος Κοραής περί πολιτείας
και δικαίου / Θεοδόσιου Γ. Κοκκαλιάδη, Γεωργίου Π. Μουτάφη. - 1η
έκδ. - Χίος : Άλφα Πι, 2003. - 126σ. · 24x16εκ.
108

- Κοραής, Αδαμάντιος, 1748-1833. Μεταφραστικές υποθήκες
Αδαμαντίου Κοραή: Επιστολή προς Αλέξανδρον Βασιλείου 1.5.1804 :
"... διότι δεν είμαι νομοθέτης της γλώσσης" / Αδαμάντιος Κοραής ·
επιμέλεια Διονύσης Καψάλης. - 1η έκδ. - Αθήνα : Μορφωτικό Ίδρυμα
Εθνικής Τραπέζης, 2001. - 36σ. · 17x12εκ.

- Κοραής: Έντυπο και ηλεκτρονικό ελληνο-αγγλικό λεξικό - 1η έκδ. -
Αθήνα : Εκδόσεις Πανεπιστημίου Πατρών, 2008. - 1750σ. · 28x21εκ.

-Μάμουκας, Ανδρέας Ζ. Αδαμάντιος Κοραής : Βίος και έργα /
Ανδρέου Μάμουκα. - Αθήνα : Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης,
1989. - · 22x15εκ.

-Μαυρογορδάτος, Γιώργος Θ. Με το σπασμένο χέρι του Κοραή /
Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος. - Αθήνα : Οδυσσέας, 1991. - 87σ. ·
21x14εκ.

-Νικολόπουλος, Ιωάννης, Καθηγητής D.E.A. es Lettres. Ματιά στις
πηγές της περιόδου 1800-1820 : Αδ. Κοραής, Ρωξ. Στούρτζα, Ιωαν.
Καποδίστριας / Ιωάννης Νικολόπουλος. - 1η έκδ. - Αθήνα : Γρηγόρη,
2009. - 93σ. · 24x17εκ.

-Ο Κοραής και η εποχή του / επιμέλεια Κ. Θ. Δημαρά. - Αθήνα :
Δαίδαλος Ι. Ζαχαρόπουλος, [χ.χ.]. - 357σ. · 24x17εκ. - (Βασική
Βιβλιοθήκη · 9)

-Παλαμάς, Κωστής, 1859-1943. Άπαντα Κωστή Παλαμά : Μελέτες και
άρθρα: Λαμαρτίνος, Δάντης, Απόλλων και Μαρσύας: Ο γυρισμός του
Ομήρου: Μεσολόγγι: Τρικούπης: Κοραής / Κωστής Παλαμάς. - Αθήνα :
Εκδόσεις Γκοβόστη, [χ.χ.]. - 558σ. · 21x14εκ.
-Παπαδερός, Αλέξανδρος Κ. Μετακένωσις : Ελλάδα, Ορθοδοξία,
διαφωτισμός κατά τον Κοραή και τον Οικονόμο / Αλέξανδρος Κ.
Παπαδερός · μετάφραση Εμμανουήλ Γεωργουδάκης · επιμέλεια
Δημήτριος Κ. Κόκκινος, Γεώργιος Βλαντής. - 1η έκδ. - Αθήνα : Ακρίτας,
2010. - 354σ. · 23x15εκ.Πρόλογος: Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης.

-Περάνθης, Μιχαήλ. Ο άλλος Κοραής / Μιχαήλ Περάνθης. - Αθήνα :
Φιλιππότη, 1983. - 121σ.
109

-Ταϊφάκος, Ιωάννης Γ. Πετρώνιος και Κοραής : Κριτικά και
ερμηνευτικά σχόλια στο κείμενο των σατυρικών / Ιωάννης Γ. Ταϊφάκος. -
Αθήνα : 1997. - 186σ. · 26x18εκ.

-Φραγκίσκος, Εμμανουήλ Ν. Αδαμάντιος Κοραής / Εμμανουήλ Ν.
Φραγκίσκος. - 1η έκδ. - Αθήνα : Alter - Ego ΜΜΕ. Α.Ε., 2010. - ·
29x21εκ. - (Τα Νέα· Ιστορική Βιβλιοθήκη· Οι Ιδρυτές της Νεότερης
Ελλάδας · 16)

-Χαραλαμπίδης, Δημήτριος. Ο Αδαμάντιος Κοραής και η πολιτική /
Δημήτριος Χαραλαμπίδης. - Αθήνα : Κάκτος, 2002. - 343σ. · 24x17εκ.

-Χάρης, Πέτρος. Έλληνες πεζογράφοι : Αδαμάντιος Κοραής, Διονύσιος
Σολωμός, Ψυχάρης, Γρηγόριος Ξενόπουλος, Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος,
Παντελής Πρεβελάκης, Εύα Βλάμη, Ε. Π. Παπανούτσος / Πέτρου Χάρη.
- Αθήνα : Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1986. - 223σ. · 21x14εκ.

-Χατζημπύρος, Κωνσταντίνος Α. Η προβληματική της φιλοσοφίας της
παιδείας στα Προλεγόμενα του Αδαμάντιου Κοραή / Κωνσταντίνος Αθ.
Χατζημπύρος. - 1η έκδ. - Αθήνα : Οσελότος, 2010. - 106σ. · 24x17εκ.

-Χατζημπύρος, Κωνσταντίνος Α. Ηθική και αισθητική καλλιέργεια του
προσώπου στον νεοελληνικό διαφωτισμό : Αδαμάντιος Κοραής και
Κωνσταντίνος Κούμας / Κωνσταντίνος Α. Χατζημπύρος. - Αθήνα :
Οσελότος, 2014. - 256σ. · 24x17εκ.

-Χιώτης, Παναγιώτης Ν., 1954-1998. Η παράδοση του Διαφωτισμού
στην Ελλάδα : Η περίπτωση του Α. Κοραή και του Ε. Παπανούτσου /
Παναγιώτης Ν. Χιώτης. - Αθήνα : Ενάλιος, 1998. - 317σ. · 21x14εκ. -
(Φιλοσοφικό Δοκίμιο).

ΕΚΕΒΙ. Βιογραφικό Σημείωμα. ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ (1748-
1833).

Ο Αδαμάντιος Κοραής γεννήθηκε στη Σμύρνη και η οικογένειά του
καταγόταν από τη Χίο. Μεγάλωσε σε περιβάλλον λογίων και αποφοίτησε
110

από την Ευαγγελική Σχολή επί διευθύνσεως του Ιερόθεου Δενδρινού.
Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την εκμάθηση ευρωπαϊκών γλωσσών. Το 1772
έφυγε για το Άμστερνταμ, τυπικά για να εργαστεί στις επιχειρήσεις του
εμπόρου Στάθη Θωμά, ουσιαστικά όμως για να διευρύνει τους
πνευματικούς και κοινωνικούς του ορίζοντες. Δέκα χρόνια αργότερα
κατόρθωσε παρά τις αρχικές αντιρρήσεις της οικογένειάς του να φύγει
στο Μομπελιέ της Γαλλίας για σπουδές ιατρικής (τις οποίες ολοκλήρωσε
το 1787, οπότε αναγορεύτηκε διδάκτωρ). Εκεί μυήθηκε στο πνεύμα του
γαλλικού Διαφωτισμού και αφοσιώθηκε στη μελέτη της αρχαίας
ελληνικής και της λατινικής γραμματείας. Η δύσκολη οικονομική
κατάσταση που αντιμετώπισε μετά το θάνατο των γονιών του ένα χρόνο
αργότερα, τον ανάγκασε να ασχοληθεί επαγγελματικά με τη μετάφραση.
Από το 1788 και ως το τέλος της ζωής του έζησε στο Παρίσι και έζησε
από κοντά τη Γαλλική Επανάσταση, τα γεγονότα της οποίας επηρέασαν
καθοριστικά τη σκέψη του. Μέλος της Εταιρείας των Παρατηρητών του
Ανθρώπου, ανέπτυξε φιλογαλλική δράση, μετέφρασε τη Διακήρυξη των
Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και άλλα φιλελεύθερα νομικά και πολιτικά
κείμενα. Το ενδιαφέρον του για την πολιτική κατάσταση στο νέο
ελληνικό κράτος, αν και από απόσταση, τον συντρόφεψε ως τα τελευταία
χρόνια του, οπότε τήρησε πολεμική στάση έναντι της διακυβέρνησης του
Καποδίστρια. Παράλληλα ο Κοραής εξελίχθηκε σε κεντρική μορφή του
Νεοελληνικού Διαφωτισμού, εμβαθύνοντας περισσότερο στις
φιλολογικές και γλωσσολογικές μελέτες και διευρύνοντας τον κύκλο των
γνωριμιών του με γάλλους και έλληνες ομογενείς. Στις αρχές του 19ου
αιώνα οδηγήθηκε σταδιακά στη διαμόρφωση μιας θεωρίας για το
νεοελληνικό γλωσσικό ζήτημα, γνωστής ως θεωρία της «μέσης οδού», η
οποία αποτέλεσε σημείο αναφοράς και είχε ποικίλες επιπτώσεις στη
μετέπειτα εξέλιξη της νεοελληνικής γλώσσας και γραμματείας.
Αποτέλεσμα συνειδητής και εκ των έξω επέμβασης στη φυσική
λειτουργία της γλώσσας, η «καθαρεύουσα» του Κοραή χαρακτηρίζεται
θεμελιακά από τον τεχνητό χαρακτήρα της και ο ρόλος της στη λύση του
μακρόχρονου ελληνικού γλωσσικού ζητήματος υπήρξε μάλλον
ανασταλτικός παρά βοηθητικός. Στο χώρο της λογοτεχνίας τοποθετείται
με το όψιμο αφηγηματικού χαρακτήρα κείμενό του Ο Παπατρέχας,
τυπικό δείγμα απόπειρας συγγραφής με διδακτικό διαφωτιστικό στόχο. 1.
Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Αδαμάντιου Κοραή βλ.
Κεχαγιόγλου Δημήτρης, «Αδαμάντιος Κοραής», Η παλαιότερη
πεζογραφία μας. Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμοΒ΄,2,
σ.80-96. Αθήνα, Σοκόλης, 1999.
111

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Βαλέτας Γιάννης (επιμέλεια), Αδαμαντίου Κοραή Άπαντα, τ.Α΄-Δ΄.
Αθήνα, Δωρικός, 1964-1965.
Βέης Ν.Α. (επιμέλεια), Κοραή, Εκλεκτές σελίδες. Αθήνα,
Παπαδημητρίου, 1951 (στη σειρά 100 Αθάνατα Έργα, αρ.5).
Γκίνης Δ.Σ., Τα ανώνυμα έργα του Κοραή. Βιβλιογραφικό δοκίμιο.
Αθήνα, 1948.
Δημαράς Κ.Θ., Ο Κοραής και η εποχή του. Αθήνα, Αετός, 1953 (στη
σειρά Βασική Βιβλιοθήκη, αρ.9).
Δημαράς Κ.Θ. (επιμ.), Αδαμαντίου Κοραή. Προλεγόμενα στους
αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και η Αυτοβιογραφία του, τ.1. Αθήνα,
Μ.Ι.Ε.Τ., 1984.
Ηλιού Φίλιππος (επιμέλεια), Άσμα πολεμιστήριον. Ανώνυμο έργο του
Κοραή. Αθήνα, 1982.
Κάσδαγλης Εμμανουήλ Χ. (επιμ.), Αδαμαντίου Κοραή. Προλεγόμενα
στους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, τ.3. Αθήνα, Μ.Ι.Ε.Τ., 1995.
Κεχαγιόγλου Δημήτρης, «Αδαμάντιος Κοραής», Η παλαιότερη
πεζογραφία μας. Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμοΒ΄,2,
σ.80-96. Αθήνα, Σοκόλης, 1999.
Μουλλάς Παναγιώτης, «Ο Κοραής και ο αυτοσχέδιος κριτικός
στοχασμός του», Μολυβδοκονδυλοπελεκητής3, 1991, σ.125-137.
Αφιερώματα περιοδικών
Διαβάζω82, 30/11/1983.
ΕστίαΙΕ΄, 1883, αρ.378.
Ελληνικά6, 1933.
Νέα Εστία114, Χριστούγεννα 1983, αρ.1355.
Χιακά Χρονικά15, 1983.

Εργογραφία

(επιλογή) 1

Άσμα πολεμιστήριον των εν Αιγύπτω περί ελευθερίας μαχομένων
Γραικών. Παρίσι, 1800.
Σάλπισμα πολεμιστήριο. Παρίσι, 1801 (και επαυξημένη έκδοση, Παρίσι,
1821).
Ομήρου Ιλιάδος, ραψ. Α΄-Δ΄. Παρίσι, 1811-1820 (στα Προλεγόμενα
συμπεριλαμβάνεται και ο Παπατρέχας). 1. Καταγράφονται μόνο ο
Παπατρέχας για τις λογοτεχνικές του αξιώσεις και τα πολεμικά Άσματα.
Για αναλυτικά εργογραφικά στοιχεία του Αδαμάντιου Κοραή βλ.
112

Επιπλέον Πληροφορίες

Χειρόγραφα του λογοτέχνη υπάρχουν στο Γενικό Αρχείο του Ελληνικού
Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α.)

Κοραής-Γλώσσα

A Grammar of the Modern Greek Language: With an Appendix Containing
...Alexander Negris - 1828 - - 2. Θέλ να πεθάνω. Και δεν πικραίνουν Τί
θέλ ειρήνην, Κτήνους γαλήνην ! "Η των Ερώτων, Ζήλιας με κρότον! Ν-"
Θέλω καθάδια," Βαθμούς, και χάδια " Κι εφημερίδας Υ-Υ Να "ν
φιλινάδας, Αυτά γυρεύω, Σχεδόν λατρεύω, Χωρίς ν' αφήσω Μ' αυτά θα
ζήσω. Η λέξις λ ο υ λ ο ύ δια, ταυτόν του ά ν 1 η, εμπορεί να εξευγενισθή,
παραγομένη από τού λ ο ύ ω, ώς λουόμενα υπό των υετών. * Χ ω ρ α τ ά
δα ι ς ταυτόν του α σ τ ε ι ό τ η τ ε ς (jokes). Ο σοφός Κοραής δίδει
αξιολογώτατα την ετυμολογίαν της ...
A Grammar of the Modern Greek Language; with an appendix, containing
...Alexander NEGRIS - 1828 - Και δεν πικραίνουν Τι θέλ ειρήνην,
Κτήνους γαλήνην! "Ητών Ερώτων, Ζήλιας με κρότον! "Θέλω καβάδια,
Βαθμούς, κά χάδια. * Κι εφημερίδας -- Νά "ν φιλενάδας, Αυτά γυρεύω,
Σχεδόν λατρεύω, Χωρίς ν' αφήσω Μ' αυτά θά ζήσω. “Η λέξις λουλούδια,
πάντον του άνθη, μπορεί να εξευγενισθό, παραγομένη άπό τού λ ο ύ ν ώς
λουόμενα υποσών ύετών. * Χωριατάδα με ταυτόν του αστειότητες (jokes).
Ο σοφός Κοραής δίδει άξιολογώτατα την ετυμολογίαν τής λέξεως. * “Η
φράσις τον έφόρεσαν και ...
Ādamantíou Koraŷ tà metà cánaton eŭrecénta suggrammátia, ēpimeleíã
...Adamandios Koraēs, Nikolaos M. Damalas, Andreas Z Mamoukas -
1881 - - Άλλ' δ Κοραής ήξευρεν δτι ή γλωσσά ουδέποτε είναι δημιούργημα
ένδς άνθρωπου, δτι είναι απαύγασμα καί έκχείλισμα τ/5ς διανοίας των
λαών, δτι εξέρχεται άπ' αυτά τά σπλάγχνα τοΰ έθνους, δτι
συμπαρακολουθεΐ και εικονίζει πιστώς τάς περιπέτειας τοΟ έθνι/.οϋ βίου,
καί ούτε νά έπανέλθη δύναται είς τάς αρχαίας πηγάς, ούτε νά διαμείνη
ακίνητος καϊ αμετάβλητος είς δεδο- μένην τινά στιγμήν της ιστορίας.
Έσυμβούλευσε λοιπόν καί επεχείρησε, μετά τη"ς έπιστημονικωτέρας
παραδόσεως ...
113

Anthologia tēs dēmotikēs pezographias: Apo ton Ψυχάρης. hōs tēn
...Βαλέτας Γεώργιος - - Καί πολλοί, άγνοώντας τί κατά καιρούς είχε
διδάξει γιά τή γλώσσα ό Κοραής, τόν πίστεψαν θιασώτη τής έπιστροφής
στήν άρχαία — τής έπιστροφής πού ποτέ δέν πίστεψε, καί ποτέ δέ θέλησε
δ φωτισμένος καί καλοπροαίρετος λόγιος... Στά φωτεινά διαλείμματά του
δ Κοραής κήρυττε, πώς άν γραφοϋν ωραία έργα στή «χυδαία» θά πάψει ή
τελευταία αύτή νά είναι «χυδαία». 'Αλλά μιά περίοδος άναγεννήσεως τών
κλασσικών σπουδών στήν Έλλάδα δέν ήταν εύνοίκή γιά τέτοιες άλήθειες.
Apantēsis eis auton - Σελίδα 794 Karl Krumbacher - 1905 - - Ό Κοραής
ην άνήρ σοφός και ήκιστα πάντων σχολαστικός, διό και πολλά κατά της
κακώς διδασκόμενης γραμματικής εγραψεν αλλά θέλων να λαλήση προς
παν το έθνος δεν ήδύνατο προφανώς να γραφή ούτε την άρχαίαν, άτε τοις
πολλοίς ... 5τι θα ήτο ε&νική συμφορά, αν ποτέ έπεδιώκετο και
έπανήρχετο εις χρήσιν παρ' ήμΐν ή αρχαία γλώσσα, άπο της ημέρας, λέγω,
εκείνης οί Έλληνες έδειξαν δια των έργων, ίτι ή γλώσσα του Πλάτωνος
και Ξενοφώντος είναι αλλότρια των άναγ κών και ...
Athēna: syngramma periodikon tēs en Athēnais Epistēmonikēs Hetaireias
1965 - -
Athenai kai e perix chora: dokimion patridographias ... - Σελίδα 234
Panagiōtēs Oikonomos - 1889 - 234 ΑΘΗΝΑΙ Άδαμ.άν6ΐος Κοραής Ό
Αδαμάντιος Κοραής έγεννήθη έν Σμύρνη 27 'Απριλίου 1748 έκ πατρός
μέν Χίου μετερχομένου τ6 έμ- πόριον έν Σμύρνη καΐ έν Άμστελοδάμω, έκ
μητρός δέ Σμυρναίας θυγατρδς του φημιζομένου τότε δια τα ... δστις είχε
χρηματίστρ νέος και διδάσκαλος έν Χίω. Τά πρώτα γράμματα έδι- δάχΟη
ό Κοραής έν Σμύρνη έν τω ύπάρχοντι έκει Έλληνικω σχολείω, έξ ου
εΰδοκίμως άποφοιτήσας ήρχισε νά μανθάνη και ξένας γλώσσας την
Ίταλικήν, Γ'αλλικήν, ...
Athens First Cemetery in Greek: ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ 23 Σεπ 2016
- Ήταν συνεπής με την γραμματική και την διαίσθηση της ομιλούμενης
γλώσσας αλλά συνδύασε τα καλύτερα στοιχεία από τα αρχαία Ελληνικά
που ήταν εξάλλου και η φυσική κληρονομία των Ελλήνων. Η παιδεία και
η καθαρεύουσα ήταν τα κλειδιά. (1) Για τον Κοραή η καθαρεύουσα ήταν
προϋπόθεση για τον ...
Chios Η nēsos en tē archaiotēti - Σελίδα 32 Charalampos Alimonakis -
1882 - γλώσσα,. των ποιημάτων του χριτας" Άταχτ. Γ' , σελ. 37. Ό δί Ι. Ν.
Βαλίττας, άνήρ ελλογιμώτατος, πραγ- ματείαν συνίγραψεν ίστοριχήν χαϊ
χριτιχήν, ,,' Ομήρου βίος χαϊ ποιήματα" ... άλλα χαϊ Σχολήν Ιν Χίω σχείν,
114

την νυν ά ιδαβχαλεϊον , άασχαλειό, Σχολειό τοϋ Όμήρου, άαβχαλόπετρα,
του Όμηρου ή πίτρα, χαλουμί- νην, ήσπερ πολλοι πολλάχις μνείαν
Ιποιήσαντο, χαϊ Κοραής, ος, την του ΟηαηάΙβΓ (Vο^α^β άαη8 ΓΑ8ίβ πιπι.
diafotismos - Αδαμάντιος Κοραής Από νεαρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον
για τη παιδεία κι η πρώτη του επαφή με τις ξένες γλώσσες έγινε στη
Σμύρνη, χάρη στη διδασκαλία του Bernhard Keun, Ολλανδού ιερέα που
ζούσε κει, στον οποίον ο Κοραής δίδασκε ελληνικά ως αντάλλαγμα για
την εκμάθηση ξένων γλωσσών, ενώ στα 1764 φέρεται να παρακολουθεί
και ...
Dialogoi treis, epexergasthentes kai ekdothentes hypo Neophytu Duka
Aeschines Socraticus - 1814 - ... καὶ γλώσσα (α)" «) Mὲ θαυμασμόν με
ιδον τὸν σοφὸν Kοραή λέγοντα, ὅτι δὲν σδν δsλεύει ή γλώσσα " καὶ π8;
،is μίαν, $ήσιν τš Δημοσ3ίνs،, τήν δzoίαν παρίφρασεν ἶν τῷ πέμπτῳ τὲ
πλετάρχε πρὸς *«μαλι « και συκπα3ιον παρ ήμῶν, να μή τον κρίνωμεν αὐ
Fηρῶς δια τε τ8 χρόν‫ به‬τὸ καταπεἴγον, καὶ τ?'; γλωττηs τό άτελέs : καὶλλ'
καὶ συν μὲν περὶ τῆς τě καιpë κατεπείξεως έχει δίκαιον, .“3έτι καὶ τως καὶ
γαπῶσιν οἱ ἄν9ρ‫ در‬...
Dictionnaire français-grec moderne: Le plus complet de ceux publiés ...E.
M. P. Laass d'Aguen - 1856 - - Εσνηματίσθη ό'μως εν τούτοις μεταξύ
βύτης και της λαλουμένης χΆσμα, και κατ/ίντησεν ή πρώτη κτήμα
έξαιρετικόν των λογίων, άχρις ίτου έςεφωνηθη τέλος ή βλασφημία, δτι ή
Ελληνική γλώσσα απέθανε, καί ή άνάστασις αυτής ανε θαύματος μόνον
έ'ργον καί επειδή ό καιρός των θαυμάτων παρήλθεν, ό μεγαλώνυμος
Κοραής επεχείρησε 'να μόρφωση την λαλουμένην' έκινδύνευσε δηλαδή
παρ' ολίγον 'να γέντ] μεταξύ των ι γλωσσών δ,τι έγένετο μεταξύ Λατινίδος
καί ίταλίδος. Χάρις όμως εις ...
Dōdōnē: - Τόμος 12 - Σελίδα 294 1983 - - Στο πρώτο ο συγγραφέας
συζητά με τη «Γλώσσα » ενώ στο δεύτερο με την «Ορθογραφία» ,
προσπαθώντας τόσο με την μια όσο και την άλλη να επιβάλει τις απόψεις
του. Το μέρος που μας ενδιαφέρει είναι το δεύτερο, αφού εκεί
συμβολοποιείται ο κοραϊσμός και ίσως ο ίδιος ο Κοραής. Ο συγγραφέας
κατηγορεί την «Ορθογραφία» για στενό γραμματικισμό και διαστρέβλωση
του γλωσσικού αισθητηρίου του λαού και την αποκαλεί «αιρετική» και
«σχησματική». Εκείνη αναγνωρίζει σιωπηρά την ...
Ekloge mnemeion tes neoteras Hellenikes glosses ... Tomos A Demetrios
Maurophrydes - 1866 - ... άπασαν την λοιπήν χορείαν των φιλοσόφων,
τους αληθείς προδρόμους του Χριστιανισμού, τους ευεργέτας του όλου
115

ανθρωπίνου γένους και πάντοτε και νύν και μέχρι συντελειας των αιώνων
όντας τε και εσομένους, καθ' έκα: στον έτος επισήμως την κυριακήν της
Ορθοδοξίας αναθεματίζει ώς αιρετικούς και τους πέμπει εις το πυρ το
εξώτερον το ήτοιμασμένον τώ διαβό: λω και τους αγγέλοις αυτού, . .
.εκοπίασε και ο μακάριος Κοραής, ολόκληρον τόμον σχολίων συγγράψας
εις.
Ellēnikē diethnēs γλώσσα - Τόμος 3,Τεύχη 9-10 - Σελίδα 319 1994 - - Το
πιο διαδεδομένο λεξικό κατά την Τουρκοκρατία υπήρξε το του Φαβω-
ρίνου ή Βαρίνου, που ήταν εκδεδομένο από το 1523. Είναι γεγονός ότι η
σπουδή της αρχαίας ελληνικής, με τους τρόπους που εκθέσαμε
προηγουμένως, απορροφούσε το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου των
μαθητών, αφού στη Γραμματική, στη Σύνταξη και στη Θεματογραφία
προσετί- θετο και η μελέτη κειμένων, το φΆσμα των οποίων είναι
εντυπωσιακό. Στις αρχές του ΙΘ' αι. ο Αδ. Κοραής εκφράζει την
αγανάκτηση του ...
Epistemonike epëteris - Σελίδα 205 Panepistēmio Athēnōn - 1904 - - Οί
μεν όμόφρονες τοϋ Καταρτζή επεχείρησαν νά καταργήσωσι την
καθαρεύουσαν, Ισχυριζόμενοι δτι ή ύπαρξις αυτής αναιρεί τους φυσικούς
νόμους τους διέποντας την άνθρωπίνην γλώσσαν, οί δε αντιφρονούντες
Ισχυρίζοντο δτι ή ομιλούμενη νεοελληνική γλώσσα πρέπει νά καταργηθή
ως χυδαία και γέννημα τής δουλείας, νά παλινορθωθή δε δια τής
διδασκαλίας ή αρχαία ελληνική είτε διά μιας είτε βαθμηδόν. ') Μεταξύ τών
δυο τούτων πλημμελών αντιθέσεων ΰπήρξεν ή περί τον Κοραήν ...
Epistēmonikē epetēris - Σελίδα 205 Panepistēmio Athēnōn - 1904 - - Οϊ
μεν όμόφρονες τοϋ Καταρτζή επεχείρησαν να καταργήσωσι την
καθαρευουσαν, ίσχυριζόμενοι οτι ή ΰπαρξις αυτής αναιρεί τούς φυσικούς
νόμους τους διέποντας την άνθρωπίνην γλώσσαν, οί δε αντιφρονοΰντες
ίσχυρίζοντο δτι ή ομιλουμένη νεοελληνική γλώσσα πρέπει να καταργηθή
ώς χυδαία και γέννημα τής δουλείας, να παλινορθωθή δε δια τής
διδασκαλίας ή αρχαία ελληνική είτε δια μιας είτε βαθμηδόν. Χ) Μεταξύ
τών δύο τούτων πλημμελών αντιθέσεων ύπήρξεν ή περι τον Κοραήν ...
Eranos eis Adamantion Koraēn - Σελίδα 2 Αδαμάντιος Κοραής. - 1965 -
- ταιον γενναίος ναυτικός Κωνσταντίνος Κοραής καί άλλοι έξέχοντες
άνδρες ά\ηκαν είς τήν οίκογένειαν Κοραή. Τό μοναδικόν αύτό διά τήν
έποχήν περιβάλλον μάς έξηγεί τήν άνωτέραν τινευματικήν δύναμιν ιοΟ
Κοραή. Ενωρίς ό Κοραής ήρχισε νά μανθάνη γλώσσας ε[ς τήν Σμύρνην'
ένόησεν δτι δέν έπρεπε νά μείνη έκεί, δπου δέν υπέφερε τούς Τούρκους.
116

Ό πατήρ του ήτο έμπορος μεταξωτών καί είχεν έμπορικάς σχέσεις μέ τήν
Όλλανδίαν καί έκεί έστειλε τόν Κοραήν. Καλός έμπορος δέν έγινεν ...
Ethnikismos kai γλώσσα - Σελίδα 50 Dēmētrēs Euangelidēs - 1986 - Στην
ιστορική αναδρομή που κάναμε σε προηγούμενο κεφάλαιο αναφερθήκαμε
ήδη σε δύο προσωπικότητες των Ελληνικών γραμμάτων ως υποστηρικτές
της Μέσης λύσεως, στον Νικηφόρο Θεοτόκη και τον Αδαμ. Κοραή. Ο
κληρικός και διδάσκαλος του Γένους Νικηφ. Θεοτόκης (1736 - 1800),
υπήρξε μια από τις πραγματικά μεγάλες μορφές της πατρίδος-μας. Φίλος
του Ευγενίου Βουλγάρεως (1716 - 1806), ενός άλλου επίσης κορυφαίου
εκπροσώπου των γραμμάτων του νεωτέρου ...
Ethnikon hēmerologion: tu etus. 1865 - Σελίδα 61 1865 - - ... και λε-
πτοφυεστέραν την μορφήν, ή νεωτέρα δε γλώσσα, απλουστέρα εκείνης,
άναπληροϊ ώς πάσα παράγωγος γλώσσα την νευρώδη κατασκευήν της
άρχαίας ελληνικής δια του ευχερέστερου μηχανισμού" της παραθέσεως
τών λ.έξεων. ή νεοελληνική γλώσσα εν τούτοις πολύ απέχει του οριστικού
αυτής σχηματισμού. 0 πρώτος νομοθέτης της ύπήρξεν ο Κοραής (ι)· ό
ευγενής ούτος άπόγονος της γραμμής τών Λασκάρεων και Βησσαριώνων
έπωκησεν έν Παρισίοις περί τας άρχάς του αιώνος.
Genikē ephēmeris tēs Hellados - Τόμος 3 - Σελίδα 88 Griechenland - 1828
- - Ως ο ενδιάθετος λόγος \ 2) μοςφόνει ΤΟν προφορικόν, παρόμοια πάλιν
ο προφορικός ,, κανονίζει τον ενδιάθετον ,, λέγει ο αγαθός ημών / σ' "- 2 -
συμτσολίτης, ο σεβάσμιος Κοραής (Γεν. Εφ. αριθ. 76, Σελ. 4). 9 "Ώστε,
επειδή ή γλώσσα διαμορφώνει τα ήθη, έπεται 2 Ο Α' \ - " αναντιρρήτως
ότι τοιαύτην ηθικήν διαμόρφωσιν τα μέλη εκάστου έθνους μέλλουν να
έχωσιν, ότσοία είναι και η γλώσσα, την οπσοίαν πρωτοδιδαχθώσιν ώς
μητρικήν των. Τη 12 Μαρτίου 1828, εν Αιγίνη, " . , ν "- Ο πολίτης κ".
Grammata - Τόμοι 1-2 - Σελίδα 104 Παλαμάς Κ. - 1907 - - Από τους
πρώτους μολαταύτα ο Κοραής και με μόνο το συμμάζεμα δημοτικής
γλωσσικής ύλης μέσα στ' "Ατακτά του και με όλη τη δύσκολα
συγκρατημένη καταφρόνησή του προς την έθνική γλώσσα, μάς έδωκε
πολύτιμη τη βοήθεια του, σάν πιο φωτισμένος νούς πού είτανε στον καιρό
έκείνο, γιά νά τραβήξη έμπρός απείραχτο και να στερεωθή το σημαν τικό
αυτό έργο. Τώρα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Ένας άπό τούς
λαογράφους μας πού πρώτος έβαλε σοφά και δυνατά τη ...
Grammatikē latinikē Anastasios Pallatidēs - 1834 - Ή Λατινηή γλωσσά ότι
είναι μιβ των ίιαλε'χτων της ΈΧληνι- χής , είναι αποίείειγμε'νον εις τούς
οσοι γνωρι'ζουτι χαί' τα'ς ίύω" μήτ* ε'χείνην χωρίς τήν Έλληνιχήν, μήτε
117

ταυ'την χωρίς ε'χείνην είναι ίυνατο'ν να μα'^ϊ) τις α'χριβώς. "Ε|ω τούτου ,
η Κριτιχή , χα£ως όλο» αϊ ε'πίστήμαι, έλαβε την αΰ|ησιν αυ'τής ... Κοραής
εις τούς αυ'τοσχείι'ους στοχασμούς περί Έλληνιχής παιίει'ας χαί γλώσσης
, εις τήν εχίοτιν Ίσοχρα'τους σελ. μί'. ΤΗΙ. ΕΑΑΗΝΙΚΗΙ . ΝΕΟΑΑΙΑΙ.
ΤΑΙΣ . ΧΡΗΣΤΑ1Σ . ΕΑΠΙΣΚ ΠΑΝΤΟΣ.
Grammatikē tēs archaias Hēllēnikēs glōssēs parallēlos me tēn ...Neophytos
Vamvas, Geōrgios Polymerēs - 1849 - Η Νεογραικική γλώσσα υπήρξεν
ήδύ ονειροπόλημα της γεροντικής ηλικίας του άλλως εθνωφελεστάτου
Αδαμαντίου Κοραή αυτή δε ουδε πάτριος γλώσσα του λαού εστι.
Καθαίροντες λοιπόν την γραφομένην γλώσσαν από πολλών δυσμόρφων
μορίων, λεξιδίων και ιδιωτισμών, ούτε αρχαίων όντων, ούτε πατρώων του
λαού, αλλ' επεισάκτων, καταρρίπτετε, ώ νέοι! τα τείχη τα χωρίζοντα από
της προγονικής την ημετέραν γλώσσαν, εις τον χρόνον ανατιθέμενοι την
εντελή προσέγγισιν αυτής προς ...
Graphtē kai dēmotikē kai to glōssiko zētēma stēn Hellada - Σελίδα 15 Karl
Brugmann - 1907 -
Haploun alphavētarion dia ta paidia - Σελίδα 80 Daniel Temple - 1838 - -
Ο ΚΟΡΑΗΣ ΚΑΙ Ο ΠΑΤΗΡ ΤΟΥ. Εις το δέκατον έκτον έτος της ηλικίας
με,- λέγει ο σοφός Κοραής,-απεφάσισα να σπουδάσω και την Εβραϊκήν
γλώσσαν. Η χρεία δε να πληρόνω τον Εβραίον διδάσκαλον με ήνάγκασε
φυσικά να προσδράμω εις τον πατέρα με. Εις εκείνην του χρόνου την
περίοδον (1764), και του γένους την ... Αλλ' όχρηστος και φρόνιμος πατήρ
με ήρκέσθη μόνον να με ερωτήση, εις τί ώφέλει ή Εβραϊκή γλώσσα. Αφού
τον είπα, ότι εχρησίμευεν εις ακριβεστέραν κατάληψιν της ...
He Hellēnikē glossa kai Η sēmerinē morphē - Σελίδα 53 Michalēs Peridēs
- 1965 - Πώς πραγματοποιεί ό Κοραής αυτήν τή διόρθωσι ; Έπιδιώκει τον
καθαρισμό τής γλώσσας μέ τήν άναζήτησι τών «ελληνικών σπερμάτων»,
δηλαδή τών μορφών, πού θεωρουσε ή υπέθετε ώς άρχαίες, γιά ν'
άντικαταστήση μέ αύτές «τά ζιζάνια της χυδαιότητος». Τις λέξεις, πού
άντλεί άπό τήν λαλουμένη, τις άποκαθιστά στήν άρχαία μορφή τους
φωνητικώς καί κλιτικώς.Έτσι γράφει : τραγώδιον, οί ΰποδηματάδαι,
οικοκύριος. Τό έργο της διορθώσεως δέν μπορεί νά γίνη διά μιας,
άναγνωρίζει ό ...
Hellas: Η Ιστορία kia ho politismos tou hellēnikou ethnous apo tis
...Giannēs A. Pournaras - 1998 - Ο ευφυέστατος και ευρείας παιδείας
Φαναριώτης, ο Παν. Κοδρικάς προτείνει την εξής δοκιμή (τεστ) για να
διαπιστωθεί ποια είναι η κοινή εθνική γλώσσα: «"Ας ανάγνωση τινάς εις
118

μίαν συνέλευσιν φύσει ομογενών Ελλήνων, άπό διαφόρους τόπους και
χώρας συναθροισμένων [._] μίαν προκήρυξιν, λόγου χάριν, τοϋ Λογίου
Έρμου [ενν. το περιοδικό τής Βιέννης που υποστήριζε τις απόψεις τού
Κοραή], ή ένα μέρος τών Αυτοσχεδίων Στοχασμών [ενν. τα Προλεγόμενα
τών έργων τού Κοραή όπου ...
Hellēnikes ekdoseis sta chronia tou neoellēnikou diaphōtismou: ...K.
Staïkos - 1998 -
Hestia - Σελίδα 588 1877 - - Ιδού το επιτύμβιον ( το δεύτερον , το συντεθέν
παρ ' αυτού ελληνιστί , και χαραχθέν έπι του τάφου του εν τω κοιμητηρίω
του Mont - Ρarnasse , Αδαμαντιος Κοραής Xιος Υπο ξενην μεν Ισα δε τη
φυσαση μ ' Eλλαδι Πεφιλημενην γην Των ... από δε της άρχης της
παρούσης εκατονταετηρίς δος Σημιτικα γλώσσα καλούνται , εκ του Σήμ ,
του υιού του Νώε , διότι τα πλείστα έθνη τά έκ του εθνάρχου τούτου
καταγόμενα ώμίλουν γλώσσας εις μίαν και την αυτήν γλωσσικήν
οικογένεαν άναγομένας .
Ho agōnas tōn Hellēnōn gia tēn anexartēsia, 1821-1833 - Σελίδα
41Douglas Dakin - 1989 - - Από τα έργα που είχαν εισαχθεί στον ελληνικό
κόσμο, τα σπουδαιότερα ήταν του Αδαμάντιου Κοραή, συγγραφέα της
Αδελφικής Διδασκαλίας, Ο Κοραής καταγόταν από τη Χίο, γεννήθηκε στη
Σμύρνη κι εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου και δέχτηκε ... από την αρχαία
ελληνική γλώσσα -κατάλληλα συνδυασμένη με το νεότερο έλληνικό
ιδίωμα κι εφοδιασμένη μ' ένα συντακτικό βασισμένο στις αρχές των
Γάλλων φιλολόγων- να φτιάξουν μιά λόγια γλώσσα, με την οποία να
αντικαταστήσουν και τις ...
Ho alēthēs charaktēr tou legomenou glos̄ sikou zētēmatos - Σελίδα 205
Andreas N. Skias - 1904 - Οΐ μεν όμόφρονες τοΰ Καταρτζή επεχείρησαν
να καταργήσωσι την καθαρεύουσαν, ισχυριζόμενοι δτι ή ΰπαρξις αυτής
αναιρεί τους φυσικούς νόμους τους διέποντας την άνθρωπίνην γλώσσαν,
οι δε αντιφρονουντες ΐσχυρίζοντο δτι ή ομιλουμένη νεοελληνική γλώσσα
πρέπει να καταργηθή ως χυδαία και γέννημα τής δουλείας, να
παλινορθωθή δε δια τής διδασκαλίας ή αρχαία ελληνική είτε δια μιας είτε
βαθμηδόν. *) Μεταξύ τών δύο τουτων πλημμελών αντιθέσεων ύπήρξεν ή
περι τον Κοραήν ...
Ho charaktēras tōn Hellēnōn: anichneuontas tēn ethnikē mas tautotēta
...Apostolos Euangelou Vakalopoulos - 1983 - - σχολαστική —
προσπέλαση προς τους προγόνους μας με σκοπό την εμβάθυνση στο
πνεύμα της γλώσσας και του πολιτισμού μας; Τη γλώσσα αυτή, τη
119

νεοελληνική, αν και έχει εκβαρβαρω- θεί, την προτιμά ο Κοραής από τις
άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες παρατήρηση αξιοσημείωτη, στην οποία
διακρίνουμε τη συμπά- θειά του προς τη γλώσσα του λαού, προς τη
δημοτική, αλλά και χαρακτηριστική για τις ιδέες του, για την ανάγκη ν'
ανακα- θαρθεί η «εκβαρβαρωθείσα» γλώσσα, για να γεννηθεί η ...
Ho exoristos tu 1831, komikotragikon historema. (Der Verbannte vom
...Alexander Sutzos - 1835 - ... καθιστά πραγματικώς Κέ. μητα της
Ελλάδος τον επί ψιλώ ενέματι Κόμητα της Ίστριας. Φιλοκατήγοροι δε
γλώσσα, λέγουν ότι εις το πολυτελές τούτο δώρον.... ονόματι πλην εν
αγνοία του έθνους γενόμενον, έ. λαβον μερίδα Κινκινάτοι τινές της
Συνελεύσεως, και ότι μεταξύ αυτών και του Εκλαμπροτάτου Αυγουστίνου
έγινον μυστηριωδώς έγγξαφoι συμφωνίαι. Μετα τούτο, ο πεντήκοντα έτη
μοχθήσας δια την αναγέννησιν της Ελλάδος Αδαμάντιος Κοραής
προγράφεται, ...
Ho Hellenikos diaphotismos proangelos tou Eikosiena Iōannēs M.
Chatzēphōtēs - 1971 - -
Ho Solōmos Electra S. Zalouhou - 1916 -
Hoi sōzomenoi logoi meta prolegomenōn peri syntheseōs - Σελίδα 55 Ch
Pampukis - 1852 - ... Ελλήνων φατρία;·» τοΰς Χυδαϊστάς, του; θέλοντας
νά λαλώμεν κατά τίν ρ' ά π τ η ν και τον ψ ω μ α ν, (I), καϊ του;, < όσοι
θέλουσι να λαλώμεν και νά γ ρ α' ο ω μ ε ν π α- λαιά ελληνικά (2),» όπερ,
«ή παρούσα δυστυχία τοϋ Ελληνικού έθνους τόχάμνει παντελώς
αδύνατον» Επελθούσα δέή έπανάστασις, διά τών εθνικών ψηφισμάτων,
χαϊ πράξεων, χαιά την γλώσσα» ταότην γραφιμένων, πανδήμως την
γνώμη» του Κοραή καθιέρωσε* χαί έκτοτε πλέον πάντες έβαί- νομεν πρός
τά πρόσω, κατά τά ...
Hymnos pros tēn M. bassilissan tēs Hellados Amalia - Σελίδα 5 M. D.
Kyprios - 1837 - Και έσύ, ώ νέε Νέστωρ, ω άρναϊκε Καΐρη, Από σύνεσιν
βαθεΐαν, χι' άρετάς Σωκράτους πλήρη ! Βρεφος χθες η νέα γλώσσα εις τάς
χείρας των ήνδρώθη, Καί εις των γλωσσών, τών νέων την χορείαν
άνυψώθη. Ειναι ράκη φορεμένη, ως προς την λαμπράν μητέρα, Πλην
εκείνη τήν κηρύττει γνη'σιόν της θυγατέρα. Αφελής, ώς ό Αυσίας, ό
πρεσβύτης Κοραής Μας πυρόνει μέ την μνήμην της λαμπράς καταγωγης
μας. Δημοσθένους έχει γλώσαν ό δεινός μας Ααρισσαΐος, Καί τών εφεξής
ρητόρων ...
Isagoge in Syntaxin Graecam - Σελίδα 739 Ippo C. Asopius - 1841 - εις
την γλώσσα» προ ...(Αβια την είσαζιν αΰτών μεταβολή;. XV. ΓΙβρΙ
120

Σγίσιως των Πτώσεων προς τάς Προθέσεις. Περί πλεονεκτημάτων και
ελαττωμάτων των άπτώτων και πτωτικών γλωσσών, των ολιγοπτώτων και
πολυπτώτων, και έ(ρ«ρρ.ογο τών αύ:ών εις την Ελληνικην. ... τά
Επιρρήματα εικάζει ό Κοραής* ι. 3ιοτι λαμβάνονται κάμμίαν -.οραν
έπιρ^ηματικώς* 3. τ^ν αντίθεσιν κΰτίϋν *ρός άλλας ΚΚΦΛΛ.
ΤΡΙλΚΟΣΤΟΝ ΕΚ.ΤΟΚ. ?39.
Istoria tou Ellēnikou ethnous: Ho Hellēnismos hypo xeni kyriarchia.
...1975 - - Λίγα χρόνια αργότερα, ή υπόθεση θά περάση στά χέρια τοΰ
Κοραή. Καί αύτός άνάλογη θέση θά διεκδικήση γιά τή λαλουμένη, και μέ
άνάλογα έπιχειρήματα. Εκείνος αποβλέπει σέ μιά πιό έντονη κάθαρση άπό
στοιχεία ξένα, άλλά ή βάση θά είναι ή ίδια : «κανείς δέν έχ' έξουσία νά
δώση σέ μιά λέξι τό πάθος όπού δέν έχ' αΰτή στό στόμα τοΟ λαοϋ», είχε
πει ό Καταρτζής· καί άντίστοιχη θά εΐνάι ή άντίληψη τοΰ Κοραή : «ή
γλώσσα είναι έν' άπό τά πλέον άναπαλλοτρίωτα τοϋ έθνους κτήματα.
Lexikòn Ĕllyno-Gallikón, ēkd. dè dapánais A. Koromylá. Ēkd. 2a
Skarlatos D. Vyzandios, Andreas Koromēlas - 1856 - Εσχηαατίσθη ό'μως
έν τούτοις μεταξύ αυτής καίτήςλαλουμένης χΆσμα, καί κατηντησεν ή
πρώτη κτήμα έξαιρετικόν τών λογίων, άχρις Ιτλπ έξεφωνηθη τέλος ή
βλασφημία, ότι ή Ελληνική γλώσσα απέθανε, καί ήάνάστασις αυτής εινζ
θαύματος μόνον έργον καί επειδή ό καιρός τών θαυμάτων παρήλθεν, ό
μεγαλώνυμος Κοραής επεχείρησε 'να μόρφωση τήν λαλουυένην"
έκινδύνευσε δηλαδή παρ' ολίγον 'να γένη, μεταξύ τών δύω γλωσσών δ,τι
έγένετο μεταξύ Λατινίδος καί ίταλίδος. Χάρις όμως είς ...
Lexikòn tŷs Gallikŷs. Grēgorios G. Zalikoglou - 1809 - ... 'όσοι δεν έμαθαν
ακόμη ζενας γλωσσάς., η δεν έπραξαν μι αλλόγλωσσους φράσεις. Οί
Γάλλο/ δεν εχουσιν υποτακτικά, άρ$ρα. Κντ αυτών δ% μεταχειρίζονται
τας λέξεις ψιϊ,.ψιβ, Ιεηυβί , ΙβφίβΠβ, κα) τας ίνομαζουσιν αντωνυμίας ,
άκολου$ουτες την με&οδον τΐίις λατινικής γραμματικής. Έ,'κ τούτου Ίσως
πολυμα^ης και ωφελίμως φιλόπονος *νηρ, Η/ίάί αυτ' όίγο^ρ νιχίι , γερον ,
βιΖ" Ζ^*""1* . Τοιοϊτοι ίίκΛ ϋίρ π/μφράδμοιιι £«» ΚχαιοΐΛ □ ι β
πολύτιμος και σεβάσμιος Κοραής ενόμισεν 'ίτι έπρεπε ...
Lexikòn tŷs kac' y̆mâs Ĕllynikŷs dialéktou, mecyrmyneuménys ...Skarlatos
D. Vyzandios - 1835 - ό/ι λοιπόν πεισμονή συστηματική πουθενχ, και
μάλιστα εις τίιν γλώσσαν, 5) οποία είνε κτήμα κοινδν, όχι πνεύμα φατρίας
! όχι διότι 'τδ είπενβ Κοραής, η « δείνα και δείνα, έστω και υπερέχων όλων
τών άλλων , άλλα διότι είνε καλδν , διότι 'τδ ... Εν φ η γλωσσά μας είνε μία
και 5 αυτή με τήν π&λαιαν ('δέν βαρύνομαι 'να 'τδ επαναλμβά- νω ), διατί
δύο γραμματικαί ; Ποίον (ΰστερα-ΰστερα) τών πολυμόρφων τοπικών 'μας
121

ιδιωμάτων θα λάβη βάσιν ή τοιαύτη γραμματική; Εδφ λέγουν, π. χ. , τβ Η
σ α ...
Logoi - Dialexeis - Meletai kai arthra 1881-1905 - Σελίδα 244 Evangelos
G. Papachatzēs - 1905 -
Lyrika (Lyrische Gedichte. 2. Aufl.) Athanasius Christopulos - 1814 - ...
και χάρης και γλυκάδας εις το λογογραφικόν, και αρμονίας, και πλούτου
εις το ποιητικόν. Η αμαθία, όπου μάς έθάμπoνε τον νούν, μάς εμπόδιζε να
ξανοίξωμεν, πώς το μονοπάτι, όπου εί, χαμεν πιάση δεν ήτον ο δρόμος,
όπου φέρνη εις την αληθινήν φιλοσοφίαν. Ενας Κοραής, όπου εγνώριζε
τους θησαυρούς της γλώσσας του καιρού του, την έβγαλεν από το πυκνόν
σύγνεφον, όπου την εσκοτάδιαζε, και μάς έδειξε τον δρόμον τής
πολυμαθείας με το μέσον της φιλολογίας, μόνον 1 ν " Ψ διά ...
Mantatophoros: A Bulletin of Modern Greek Studies 1992 - - 234 4 Παρά
τίς σχετικές αντιλήψεις τοϋ Μαυροκορδάτου, ή άναγωγή στήν άρχαία
γλώσσα διά τής μελέτης τής ρητορικής δέν ήταν κατ' ανάγκην ούτε Ισχυσε
σέ δλες τίς έποχές. Ή Τέχνη Ρητορική τοϋ Σκούφου, λ.χ., καί ή Ρητορική
τοϋ Δαμωδοϋ είναι έργα γραμμένα σέ κοινή γλώσσα. Πβ. καί τή θέση τοϋ
Κοραή: «τά ρητορικά προγυμνΆσματα πώς είναι δυνατόν νά
κατασταθώσιν άληθώς διδασκαλικά, έάν δέν γράφωνται είς τήν κοινήν
γλώσσαν, ήγουν τήν γλώσσαν τοϋ περισσότερου μέρους ...
Megale Ιστορία tes Helladas: Neotere 1. 1453-1821 - Σελίδα 584. Gianes
Konstantinou Kordatos, Nikos G. Karageorgos - - Ώς τίς τελευταίες του
μέρες υπεράσπισε τίς ιδέες του, δχι δμως μέ τήν ίδια όρμή δπως πρίν.
"Οπως καί νά είναι, οί έχθροί του ήταν πολλοί καί πάντα τόν έβριζαν, τόν
συκοφαντούσαν καί τόν περίπαιζαν, άκόμα καίό Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός
στήν κωμωδία του «Κορακιστικά ή διόρθωσις τής ρωμαίικης γλώσσης»
προσπαθεί νά γελοιοποιήσει τόν Κοραή καί τή γλώσσα τοΟ λαού,
γράφοντας χυδαιότητες καί χοντροκομένες κοροϊδίες: «Τή χωριάτικη
γλώσσα — λέει κάπου — κάτιν τι 6 γ ά- ζουσίν ...
Meletai peri tou biou kai tēs glōssēs tou Hellēnikou laou Πολίτης
Γ΄Νικόλαος - 1902 -
Meletē epi tēs neas Ελληνικής : ē, Basanos tou elenchou tou ...Geōrgios
N. Χατζηδάκις - 1884 - - Είναι λοιπόν άληθές δτι ό Κοραής καί άλλοι εν
οίς καί 6 κ. επικριτής (εχομ,εν) εχουσι βάσιν τοϋ γραπτοϋ λόγου των τήν
δημώδη γλώσσαν ημών ; Ήμείς φρονοϋμεν ότι δέν αληθεύει τοϋτο
εντελώς περί τοϋ Κοραή, άφοϋ ό άνήρ τοϋτο μετεχειρίσθη το μέγιστον
μέρος τών τύπων τής αρχαίας Γραμματικής και ιδιαιτέρως πάσαν τήν ...
122

Το γνώρισμα δέ τοϋτο, οι' ου ή δημοτική γλώσσα προσκτάται συντομίαν
καί εύφωνίαν ου τήν τυχοϋσαν, παρηγκώνισε μετά τών προ αύτοϋ πάντων
ό άοίδιμος ανήρ.
Mnēmē Leandrou Vranousē: Πρακτικά Epistēmonikou Symposiou,
Athēna, ...Leandros I. Vranousēs, Homilos Meletēs tou Hellēnikou
Diaphōtismou - 1997 - κινεί εις θαυμασμόν, και τελευταϊον εις μίμησιν,
μητέρα καλήν δύο καλών τέκνων, της διορθώσεως της γλώσσης, και της
διορθώσεως των κεφαλών δλων του "Εθνους», γράφει ό Κοραής στον
Κωνσταντίνο Βαρδαλάχο (επιστολή από 24.6.1814).17 Ή αφαίρεση των
«έμφυτων καλών» της γλώσσας με την εισαγωγή ιδιωματισμών από τα
ιταλικά και τα γαλλικά, ή άγνοια της αρχαίας ελληνικής και ή περιφρόνηση
της κοινής νεοελληνικής και τέλος ή ανάμικτη χρήση τύπων της «παλαιάς»
και της ...
Nea Hellēnikē grammatologia: Genika stoicheia - Σελίδα 59 Adamantios
D. Papadēmas - 1948 - - Τήν Ηπειρώτικη. Με την αυθαίρετη γλωσσική
πρόσμιξη, ή λυγεράδα τής νεοελληνικής, ή ευρυθμη ήχητικό- τητά της,
γίνεται γλωσσικό ιδίωμα των Τομπιναμποΰ ! Ό Βηλαράς, δπως κι' ό
Κοραής, ήταν γιατροί. Το ίδιο κι' ό Χριστόπουλος. ΤΗταν γιατρός και
νομικός. Ό Χριστόπουλος γίνεται φανατικός υπέρμαχος τής δημοτικής.
Στα γραφόμενά του δμως είναι συντηρητικός άπό τη γλωσσική πλευρά. Ή
γλώσσα, πού γράφει, είναι περισότερο γλώσσα τής λογίας παράδοσης,
δπως: -Με τό νά ...
Nea scholē tou graphomenou logou: ē, Anastasis tēs archaias ...1853 - «Η
Νεογραικική γλώσσα υπήρξεν ηδυ ονειροπόλημα της γεροντικής ηλικίας
του, άλλως εθνωφελεστάτου Αδαμαντίου Κοραή αυτή δε ουδε πάτριος
γλώσσα του λαού έστι. Καθαίροντες λοιπόν την γραφομένην γλώσσαν
από πολλών δυσμορφων μορίων, λεξιδίων και ιδίως τισμών, ούτε αρχαίων
όντων, ούτε πατρώων του λαού, άλλ' έπισάντων, καταρρίπτετε, ώ νέοι τα
τείχη τά χωρίζοντα από της προγονικής την ημετέραν γλώσσαν, εις τον
χρόνον ανατιθέμενοι την έντελή προσέγγισιν αυτής ...
Nichtlateinische Schriftzeichen - Σελίδα 27 K. P. Argyropulos - 1850 -
Ποίαν δ' έν τούτοις άνησυχίαν ήσθάνετο ό Κοραής, φοβούμενος μήπως
άκουσίως παρεξετράπη της άληθοϋς όδοϋ, τήν οποίαν ώρειλε νά βαΰίση
έπι γλώσσης, όρόωοών μήπως αίφνης έκ των χυδαίς-ών άνατείλη
μεγαλοφυης τις συγγραφευς η ποιητης και κατωρθώση νά κλίνη ή
πλάστιγξ ύπέρ τοϋ χυ- οαίσμοϋ, άπορων άλλοτε και «μηχανών περι της
τελειωτικης ροπης, τήν οποίαν ηθελε λάβει ή γλώσσα. Ερωτώμενος π. χ.
περι χρήσεως της Αοτικης, μητ' αυτήν άποκρούει όλοτελώς, άλλα ...
123

Nichtlateinische Schriftzeichen - Σελίδα 542 1864 - - Ό μεν γαρ Κοραής
λέγει περί τούτου" " Άν οί Απόστολοι επεχείρουν να γράψωσιν, ώς ο'ι
παλαιοί, τοιαύτη έπι- " Χ€ίρησί<> δ*ν ημπορεί να κατορθωθή, πλην δια
τοΰ αύτοΰ εκείνου θαύματος τών πύρινων γλωσσών, τό " όποιον τους
έδίδαξε τάς ξένας γλώσσας"" ό δε τών Άμφιλοχίων εκδότης ορθώς προς
τά τον Κοραή ταΰτα τους Φωτίου λόγους άντιτίθησιν, εν οίς τοΰτ αυτό
λέγει καϊ Φώτιος, όπερ δη και Κοραής είπεν, οτι δια □τής τοΰ άγιου
Πνεύματος επιφοιτήσεως λαβόντες ο'ι Απόστολοι ...
Nichtlateinische Schriftzeichen: ... Stuart Blackie. ... - Σελίδα 12 John
Stuart Blackie - 1873 - 12 — σούτον διεφθαρμένη είναι, ώστε βιάζεσθε νά
ζητήσητετά σχόλια τά όποϊα έκαμεν εις αύτά ο λόγιος έλλην “Αδαμάντιος
Κοραής, όπως δυνηθήτε νά έννοήσητε αύτά καί όμως άπαξ ύπάρχει, ίσως
έν μιά σελίδι μία λέξις ή δύο τάς όποίας ούδείς λόγιος δύναται νά
έρμηνεύση. "Υπήρχε λοιπόν, δημώδης έλληνική γλώσσα, μεταχειριζομένη
ύπό τών μεμορφωμένων καί παιπεδευμένων έλλήνων διστρωμάτωσις τής
έλληνικής γλώσσης κατά τό 1143. Αύτη ή διστρωμάτωσις έξηκολούθει,
μετά ...
On Winds - Σελίδα 95 Theophrastus, Robert Mayhew - 2017 - Yositiv Yīv
x&ity 0&A&ttov above), which make this inquiry especially important.
The language is reminiscent of Qi Y&p 610.40pxi Tepi to:0to X&i év
toûtoig a few lines earlier, but we should not assume that év toûtoig and
Tapi tooto, simply represent &i Öuvâpelg and non-Öuvópeig
TopoxoMov600vto respectively. ... In GA 5.5.785b8–12, 75
Diggle(2004,55nn.183&184):“AdamantiosCorais(Κοραής)[1748–
1833]....Coray(without initial) is what he called himself in France
COMMENTARY ...
Panagiōtu Sutsu” Nea scholē tu graphomenu logu - Σελίδα 16 1853 - Η
Νεογραικική γλώσσα υπήρξεν ήδύ ονειροπόλημα της γεροντικής ηλικίας
του άλλως εθνωφελεστάτου Αδαμαντίου Κοραή αυτή δε ουδε πάτριος
γλώσσα του λαού εστι. Καθαίροντες λοιπόν την γραφομένην γλώσσαν
από πολλών δυσμόρφων μορίων, λεξιδίων και ιδιωτισμών, ούτε αρχαίων
όντων, ούτε πατρώων του λαού, αλλ' επεισάκτων, καταρρίπτετε, ώ νέοι!
τα τείχη τα χωρίζοντα από τής προγονικής την ημετέραν γλώσσαν, εις τον
χρόνον ανατιθέμενοι την εντελή προσέγγισιν αυτής προς ...
Pandōra: syngramma periodikon - Τόμος 12 - Σελίδα 502 1862 - - Μετά
ταϋτα έρχεται τό γλωσσολογικόν η φιλολογικών ζήτημα ' ή γλώσσα
αδύνατον νά κανονισθή έντελώ; άνευ όρθης ετυμολογία;" αΰτη δέ δέν
γίνεται όρθή έάν ό π:ρί ταύτην ασχολούμενο; άγνοή τά; πρωτοτύπου;
124

γλώσσα;" παράδειγμα δέ έστω τό γλωσσάριον τοϋ Κ. Πασπάτη, οπου
εξελέγχεται και αϋτός ό Κοραής εις πολλά πταίσας, διότι ήγνόει τήν σανσ-
ιριτικήν. Εκ τών ολίγων τούτων εννοεί καΐ ό μή άναγνοϋ< (*) « Μελέτη
«ρΐ τών Άτυιγγάνων χαΐ τής γλώσσης αυτών ύπο Α. Γ. Πασπάτη.
Panēgyrikon teuchos epi tē hekatontaetēridi apo tēs gennēseōs tou ...1903
- - ... και ή σοφία δεν θέλει ξαναζήση ποτέ, όσο γράφετε με τον τρόπον
τον έδικόν σας. Έλαβα πάντα τη δυστυχία νά στοχάζωμα με τον Σωκράτη
ταϊς λέξας ώσάντας σφυρίας, το αυτί σου πυθαγορίζει “ς ταϊς παλαιαϊς, τό
δικό μου και, τού γένους “ς ταις τωρινας. Σοφ. Και ποιος ήμπορεί να μου
έμποδίση να διορθώσω, καθώς θέλει ο Κοραής, ταις λέξας μας με τα
σχήματα της παλαιάς και Ποιητ. Για ποιο δίκαιο θέλεις να κάμης τέτοια
διόρθωση ο Σοφ. Γιατί ή διόρθωση μιας γλώσσας νέας πρέπει νά ...
Parōdikē mikrographia mythistorēmatōn Michaēl Chourmouzēs, K. G.
Kasinēs - 1999 -
Pepragmena Th' Diethnous Krētologikou Synedriou: pt. 2. Neoterē ...2005
- - Κατά τον Κριαρά (1957/69:57) η βαθύτερη ιδέα του Διαλόγου
βρίσκεται στην έκφραση: «Υποτάξου στη γλώσσα του λαού και αν είσαι
αρκετός κυρίεψέ την», την οποία μπορούμε να ερμηνεύσομε ως εξής:
Κάθε λέξη του ζωντανού λόγου απαντάται σε ποικίλα συμφραζόμενα που
αλλάζουν και ανανεώνονται ώστε να φωτίζονται οι ποικίλες εννοιολογικές
και υφολογικές διαστάσεις τους. Αντίθετα οι φτιαχτές λέξεις της γλώσσας
που προτείνει ο Κοραής, δεν έχουν ζήσει σε φυσικό λόγο και γι' αυτό ...
Perl tes gnesias prophoras tes hellenikes glosses biblion. (De vera ...
Konstantinos Oikonomos - 1830 - (β) Βλ. Κοραή προλεγόμ. εις την
έκδοσιν τού Ισοκρ. Η προτομή αύτη εποιήθη εις τήν Ρώμην, ως νομίζεται,
ολίγους χρόνους προ Χριςού αλλ' ο ανδριανταποιός εμιμήθη βέβαια
πρωτότυπον και σύγχρονον του Ισοκράτους εικόνα, από την οποίαν
αντέγραψε και τ' όνομα εσχίζοντο δε του Ισοκράτους εικόνες εις τας
Αθήνας πολλούς χρόνους μετ' αυτόν, τας οποίας αναφέρουσε και άλλοι
και ο Παυσανίας ( 174, μ. Χ.), γενόμενος αυτόπτης ανδριάντος τζ Ρήτορος
«Αττικ. φ. Διογείτων (α), κτλ.
Petrōnios kai Koraēs: kritika kai hermēneutika scholia sto keimeno
...Iōannēs G. Taiphakos - 1997 -
Philologika analekta - Σελίδα 44 Geōrgios N. Χατζηδάκις - 1906 -
philologikē mas γλώσσα - Σελίδα 30 Iakōvos Polylas, Angelos Vlachos,
Kōstas Balaskas - 2005 - - Ό Βηλαρας εισηγείται τήν ταύτιση προφορικής
ομιλίας και γραφής: 77 γλώσσα πρέπει να όρθογράφεται και να συγγράφε-
125

ται όπως προφέρεται και μιλιέται, λέει και υιοθετεί φωνητική γραφή και
ορθογραφία. Σημειωτέον ότι ή «Ρομεηκη Γλοσα» τοϋ Βηλαρα εκδόθηκε
στήν Κέρκυρα τό 1814. γ) Τήν τρίτη τάση, ώς μεσότητα, εκφράζει ό Αδ.
Κοραής (1748-1833): Λ'α προπατής πάντοτε τήν μέσην δδον συνιστα και
προτείνει μια ιδίας κατασκευής γλώσσα μέ βάση τή δημοτική άλλα
διορθωμένη ...
Philosophia tou Krasopateros kai alla ptōchoprodromika Theodore
Prodromus, Iōannēs M. Chatzēphōtēs - 1969 -
Phōtiou ... Επιστολαί : Hais dyo tou autou parērtētai ponēmata: [1.] ...1864
- - μεν γαρ Κοραής λέγει περί τούτου" " Άν οι Απόστολοι έπεχείρουν να
γράψωσιν, ώς οι παλαιοί, τοιαύτη έπι- " χείρησις δεν ημπορεί να
κατορθωθή, πλην δια τοΰ αντοΰ εκείνον θαύματος τών πύρινων γλωσσών,
το " οποίον τους εδίδαξε τάς ξένας γλώσσας"" ό δε τών Άμφιλοχίων
εκδότης ορθώς προς τα τοΰ Κοραή ταΰτα τους Φωτίου λόγους άντιτίθησιν,
εν οίς τοΰτ αυτό λέγει και Φώτιος, Οπερ δη και Κοραής ειπεν, Οτι δια τής
τοΰ άγιου Πνεύματος επιφοιτήσεως λαβόντες οι -απόστολοι την ...
Photodentro-Cultural: Κοραής Αδαμάντιος ... Κοραής στην πνευματική
αναγέννηση του Γένους. β) Να διερευνήσουν μέσα από τα κείμενα του
Κοραή, και κυρίως μέσα από την "Αδελφική διδασκαλία¨ τον
επανασταστικό του λόγο. γ) Να αξιολογήσουν την άποψη του Κοραή για
την υιοθέτηση μιας μικτής γλώσσας (μίξη αρχαίας ελληνικής γλώσσας
και δημοτικής) ως επίση.
Propylaia - Τόμος 1 - Σελίδα 177 Giannēs Vlachogiannēs - 1908 -
Pseudattikismou elenchos ētoi K.S. Kontou Glōssikōn paratērēseōn
...Dēmētrios Nikolaou Bernardakēs - 1884 -
Psychares: Ephtaliotēs. Pallēs. Vlastos (romanized form)] - Σελίδα 39
Thrasyvoulos Staurou - 1957 - Κανένας ώς τόσο στήν Ελλάδα δέν άπόρησε
πού ενας Κοραής ή ενας Κόντος ήρθανε νά μας φιλολογήσουνε. Κι άπό
κεί βλέπουμε ποϋ μας κατάντησε ό δασκαλισμός. Στά κλασσικά τά χώματα
τήί φιλολογίας, ό κόσμος μήτε τό ύποψιαζότανε πιά πώς ύπάρχουνε τέχνη,
ποίηση, φαντασία καϊ πώς ίσια ίσια δουλειά τής γλώσσας τής φιλολογικής
άφτά είτανε. Δέν τό ύποψιαζότανε, άφοϋ τήν φιλολογία του τήν πρόσμενε
άπό τούς άφιλολόγητους. Καϊ τόσο κατάβαθα του στρεβλώσανε τά
μυαλά, ...
Roda kai mēta - Τόμος 3 - Σελίδα 226 Ψυχάρης Ιωάννης. - 1906 -
126

Spanos Catalog - Σελίδα 6 1.789 € ΕΚΘΕΣΙΣ ΠΕΡΙ ΤΝ ΕΙΣ ΤΟΝ
ΓΛΣΣΙΚΟΝ ∆ΙΑΓΝΙΣΜΟΝ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΚΟΡΑΗ"
ΥΠΟΒΛΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΝΗΜΑΤΩΝ, τυπ. ... J. - 95 102/0018
GAGNAIREJ., Τόμοι: 74, (χρονική περίδος 1962-1992). Balkan
Language. Publisher: Bulgarian Academyof Sciences, Sofia - Bulgaria.
Ασχολείται με μελέτες θεωρητικών προβλημάτων Βαλκανικής
Γλωσσολογίας, συσχετισμού με νέες και αρχαίες γλώσσες, με
ινδοευρωπαϊκή και μη ΛΕΞΙΚΟΝ ΤΗΣ ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΗΣ ∆ΙΑΛΕΚΤΟΥ,
έκδ. 1972 ...
Standard Languages and Language Standards – Greek, Past and Present
Michael Silk, Alexandra Georgakopoulou - 2016 - History ... του
υπερκαλύπτονται, είναι γιατίο Κοραής . . . έχει ν ̓ αποστείλει ουσιώδη,
αλληλένδετα και πολλαπλά μηνύματα, ενώ η προλογική-επιστολική
μορφή τού επιτρέπει να κινείται με άνεση ξεπερνώντας τα όριά του. 29
Korais (1984) 26: Εις του Ηλιοδώρου τους χρόνους και τινάς
εκατονταετηρίδας πρότερον, η Ελληνική γλώσσα ...
Syllogē paroimiōn tōn neōterōn Hellēnōn meta parallēlismou pros tas
...1863 - - Ή γλώσσα που τρέχε», καϊ χώρα χαλά, και χώρα 'φθειάνει· τι
Γλώσσα ποΐ πορεύη ; χώραν άνορθώσουσα, και πάλιν καταστρέψουσα η.
— Έπί τών διά λόγων γ; βλα- πτόντων ή ώφελούντων. Ό δέ Κοραής έντενί
διαλόγω τών άταχτων του λέγει, ότι της γλώσσης ή δύναμις Ισχύει καϊ
μεγάλα καλά, ως και μεγάλα κακά νά προ- ξενήση. Θάνατος καϊ ζωή έν
χειρϊ γλώσσης, κατά τον σοφόν Σολομώντα. "Οθεν ό ΙΙιττακός ού κακώς,
τοΰ Αιγυπτίων βασιλέως πέμψαντος Εερεϊον αύτώ, και κε- λεύσαντος τό ...
Syngramma periodikon - Τόμοι 26-27 - Σελίδα 64 Hellēnikos Philologikos
Syllogos (Istanbul, Turkey) - 1896 - - έχει γνώμην : η αρχαία ελληνική
είναι γλώσ. σα ζώσα αλλ' ερωτώ και πάλιν : που της γης λαλείται και
γράφεται ή γλώσσα του Πλάτωνος, Δημοσθένους και Ξενοφώντος :
παραδέχεται τυχόν του θερμού ελληνιστου άγγλου Βλάκη την ιδέαν, ότι η
... ενώ κρίνονται τα επόμενα του υπομνήματός μου: «Εάν επετρέπετό μοι
(έλεγoν) εν τη τυχόν γενησομένη μεταρρυθμίσει του προγράμματος όπως
εκφράσω την εμην γνώμην, ήθελον προβάλει υπό γενικόν τύπον την ιδέαν,
ην ο Κοραής γράφων προς ...
Synoptikos Parallēlismos Tēs Hellenikēs Kai Graikikēs Η ... - Σελίδα 72
Jules David - 1820 - - ... η διατολήν αυτός παρήν και το θρυλλούμενον Υ
w 3)" φ - - - «λ η Α" αυτός έφα φοβούμαι τούτο μάλλον ή τον θάνατον
αυτόν. β. Εκ τρίτου, και εκ τετάρτου ώς αντικείμενον του ρήματος οιον,
είδεν αυτόν έδωκεν αυτώ το πύρ. γ'. Ενάρθρως, ώς δηλωτικήν ταυτότητος
127

οίον, ο αυτός ανήρ ήλθε, και είπέ μοι ταυτά. - 4. Εις την πρώτην και τρίτην
περίτασιν η νέα γλώσσα μεταχειρίζεται το επίθετον ο ίδιος, ενάρθρως,
κατά τον εξής τρόπον. Πρώτον μεν επιτατικώς, ο ίδιος ο Κοραής το...
Ta Erga Tou Lorentsu Mavile - Σελίδα 193 Lorentsos Mabiles - 1823 -
κοινοϋ, καί αφοϋ έπείσθησαν δτιδιά νά ύπάρχη τοιοϋτον, εν εκ των δυο
πρέπει νά συμβή: η να ύψώση κανείς ολόκληρον τό έπίπεδον τοϋ "Εθνους
των 8 ή 10 εκατομμυρίων Ελλήνων, εις τό ΰψος, είςδ ευρίσκεται ή
μεμορφωμένη τάξις, ώστενά δύναται νά γίνη ή απαιτουμένη ανταλλαγή
ιδεών, αισθημάτων— τό οποίον είναι ανθρωπίνως αδυνατον, καθώς τό
λέγει ό Κοραής, διότι την γλώσσαν ένόςλαοϋ δεν κατόρθωσε κανείς
τύραννος νά μεταβάλη — αφοϋ αυτό είναι αδύνατον, έπείσθησαν δτι ...
Ta Giannena ki Νεοελληηνική anagennēsē (1648-1820) Phanēs
Michalopoulos - 1930 - -
Tà katà ... tòn patriárhyn Kwnstantinoupólews Grygórion tòn E'.
...Geōrgios P Angelopoulos, G G Pappadopoulos - 1865 - Αλλά τέλος οί
περί ιόν Κοραήν έπεκράτησαν ευκόλως, διότι ήσπάζοντο σύστήαα
λογικόν καϊ έπιδεκτικόν προόδου, ώς έφάνη έκ τών πραγμάτων* διότι ή
γλώσσα έκτοτε τόσον προώδευσεν, (όσιε και αύτδς ό Κοραής πρό πολλού
είναι εκπρόθεσμος, καϊ ό αυτός πολλάκις συγγραφεύς, το δεύτερον
εκδίδων, αναγκάζεται νά διόρθωση τό λεκτικόν αύτοΰ. Η αύ-.η
διχογνωμία, ώς Ικφρασις δύω αντιθέτων κοινωνικών προαιρέσεων, ών ή
μέν εις τά καθεστώτα εμμένουσα άνέτρενε μάλλον εις τό ...
Ta kata tēn prytaneian - Σελίδα 205 1903 - - Ο Κοραής όμως εξέθεσε τάς
περί γλώσσης γνώμας αυτού μόνον πρακτικώς, χωρίς ποτε να αναιρέση
τους ισχυρισμούς του Καταρτζή μήτε θεωρητικώς μήτε ιστορικώς. Αλλ'
οπωσδήποτε αι γνώμαι του Κοραή ήσαν προφανώς εύλογοι, όθεν έκτοτε ή
γραφομένη γλώσσα δεν απεμακρύνθη πολύ των παραγγελμάτων αυτου
μέχρι της σήμερον κακώς δε ο Κρoυμβάχερ ισχυρίζεται ότι υπερίσχυσεν ή
αρχαϊστική μερίς. Τούτου όμως ένεκα μετά τινα χρόνον ο Κοραής επί το
υπερβολικώτερον ...
Ta kata ton aoidimon prōtathlētēn tou hierou tōn Hellēnōn agōnos ton ...G.
P. Angelopoulos - 1865 - Ταύτης δέ της α'ιρέσεως έξηρχεν ό Κοραής έχων
περί εαυτόν ζη- λωτάς και θιασώτας πάντας της προόδου τους λογίους"
όθεν ή φιλολογική εκείνη πάλη ειχεν έκτραχηλισθνί μέχρις ατοπημάτων.
Αλλά τέλος οί πε^ρί -ιόν Κοραήν έπεκράτησαν εύκόλως, διότι ήσπάζοντο
σύστημα λογικόν και έπιδεκτικόν προόδου, ώς έφάνη έκ τών πραγμάτων"
διότι ή γλώσσα έκτοτε τόσον προωδευσεν, ώστε και αύτός ό Κοραής πρό
128

πολλού είναι έκπρόθεσμος, και ό αΰτός πολλάκις συγγραφεύς, τό
δεύτερον ...
Ta Kypriaka: en Kyprō γλώσσα - Σελίδα 391 Athanasios A. Sakellarios -
1891 -
Ta Kypriaka: en Kyprōi γλώσσα - Σελίδα 495 Athanasios A. Sakellarios
- 1891 - Κουποσάνιδον δ'ό Κοραής διο'ιρθωσε τώ παρά Δουκαγγίω
γουπποσάνιδον, θεωρών αΰτό ώς τό άρναϊον κυλικεϊον ήτοι την
ποτηροθηκην ή δέ διόρθωσις αύτη οΰ μόνον είνε περιττή αλλά κα!
εσφαλμένη· διότι ούτω κα! ή έναλ- λαγη τών γραμμάτων, Ϋ,ν έν τη
Κυπριά διαλεχτώ βλέπομεν, δέν υπάρχει, και τό διπλούν π, όπερ ό Κοραής
άφήρεσεν, έν ω και νϋν ό Κύπριος διπλοΰν αύτό προφέρει. βούρβουλλας,
ό" ό ένυδρος κοχλίας" - ό λάκκο; έ'νι γεμάτος οϋλον βουρβουλλάδες' ίδέ
βρολός. β ο ΰ ...
Tēs meta Markon basilias Ιστορία : Biblia 8 Herodianus (Historicus.) -
1813 - κβ Να;, ή γλωσσά προσαρμόζεται εις τά πράγματα, και πας ο βίος
έν τούτω οιιΒμίζζται , και ουίαμοί σώζεταί έτι πυργοποι'ία προς τ; λοιπόν
ταΰτα ; μήτί εννοείς τα έν ίίπνοίς των ανθρώπων πα- ραλαλήματα ; ονίείξ
ίε, οιμαί παίζει άπεφοκάλως με τα σημεία εν τοις }>ραμματίΚοΣς □ είμητί
εννοείς καί ενταύθα σημεία της Αλ^ε'έρης τα σύμδολα μήτε ...
Αρ^οπόρησεν ο Κοραής να κηρύξη την εσχάτην ταυτην άλη'3ε£αν, πλην
περισσοτέρους θε"λεί ώωελήση, η όσους επ\α- νησε πρότερον.
The lexicographical experiments of Korais and Gazis από K Knapková The
Greek Enlightenment, within the sphere of language, saw the first efforts
to create a comprehensive Greek dictionary. This paper deals with
Adamantios Korais, one of the most significant Greek scholars of that time,
and his endeavours and ideas regarding the renewed lexicon. It also
describes and compares a different ...
To prodomeno Eikosiena: Η pnigmenē anagennēsē--Η epanastatikē
...Βαλέτας Γεώργιος - 1946 - - Τη μεταφραστική αναδημιουργία με βάση
τή λαϊκή γλώσσα και τή λαϊκή παιδεία· Ό Κοραής μέ τοί'ς αρχαίους
υποστήριξε και τις επιστήμες και τις νέες ιδέες. Αυτό ζητουσαν οί εμποροι
στις παροικίες. Γι' αυτό και τό περιοδικό τής αμεσης επιρροής τους τό
έβγαλαν «Λόγιο Έρμή». Τό εμπορικό κεφάλαιο ζητοϋσε τότε ν' ανοίξει
τους πνευματικους του ορίζοντες και νά συγχρονιστή χωρις ν' ανατρέψει
τή βάση τοϋ Φαναριω- τισμοϋ. Ή γραμμή τοϋ Κοραή «φανερώνει
ανάγλυφα τή συμβιβαστική ...
Tò taxídi mou Ψυχάρης Ιωάννης. , Alkēs Angelou - 1993 - -
129

To vivlio stis proviomēchanikes koinōnies: Πρακτικά tou A' Diethnous
...Kentro Neoellēnikōn Ereunōn (Ethnikon Hidryma Ereunōn) - 1982 - -
Tōn Phōtōn B': opseis tou neoellēnikou Diaphōtismou Alkēs Angelou -
1999 -
Toutē Η γλώσσα einai dikē mas - Σελίδα 64 Paulos Tzermias - 2000 - λην
συμβουλήν εις το έθνος να δώση τις δεν έχει παρά την συμβουλήν του
χυδαϊσμού, ήγουν "να γράφη καθώς μιλεί και να μη γυρευη να σιάση την
γλώσσαν οπού έλαβεν από τους γονιούς του", επειδή αύτη είναι και
γλώσσα του περισσοτέρου μέρους του έθνους...»19. Βέβαια θα ήταν
λάθος, αν σπεύδαμε να χαρακτηρίσουμε αυτά τα λόγια εγκατάλειψη της
θεωρίας της «μέσης οδού» από τον ίδιο το θεμελιωτή της. Ο Κοραής δεν
«κατέθεσε τα όπλα». Πολεμούσε για τις ιδέες του - συχνά ...
Untitled του Κοραή. 341. Στο ίδιο, 18-21. 342. Στο ίδιο, 23. 4. Ο
Αδαμάντιος Κοραής ως γλωσσικός. μεταρρυθμιστής. Ο συγγραφέας που
συνέδεσε με τον συστηματικότερο τρόπο τη γλώσσα με την εθνική
ταυτότητα κατά την προεπαναστατική περίοδο ήταν ο σημαντικότερος
εκφραστής του Ελληνικού Διαφωτισμού: ο Αδαμάντιος ...
Vios kai erga ... - Σελίδα 113 Aristotelēs Valaōritēs - 1907 - - Ύπήρξεν έκ
τών συντελεσάντων είς τήν έπί τό φιλελευθερώ- τερον μεταρρύθμισιν τοΰ
Ιονίου Συντάγματος τοΰ 1817, εύγλωττος δέ και πολυμαθής ηγωνίσθη έν
τη Ίονίω Βουλή έν τή πρώτη γραμμή ΰπέρ ένισ/ύσεως τοΰ έθνικοΰ
φρονήματος, οΰτω σϋν τοις άλλοις οπως καθιερωθώ ή Ελληνική γλώσσα
ώς επίσημος γλώσσα και οπως έπιτραπί] ή ελληνιστί διεξαγωγή τών
συζητήσεων. Είς τόν Οερμουργόν δέ νεανίαν, ώς τον άπεκάλει ό Κοραής,
οφείλεται οτι τά σωζόμενα έρείπια τών τειχών της ...
Αδαμάντιος Κοραής - Βικιπαίδεια Μετάβαση σε Απόψεις για τη γλώσσα
- Οι απόψεις του Κοραή για τη γλώσσα δεν είναι συστηματοποιημένες
αλλά διατυπώνονται διάσπαρτα στα κείμενά του: σε επιστολές, στους
Αὐτοσχεδίους Στοχασμούς του και στα Προλεγόμενα των Αρχαίων
συγγραφέων του. Αναπτύσσονται μέσα στα πλαίσια της Φιλοσοφίας,
της ...
ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ Ο μεγάλος στοχαστής τής ελληνικής γλώσσας
...ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ Ο μεγάλος στοχαστής τής ελληνικής
γλώσσας. «Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπό τά πλέον ἀναπαλλοτρίωτα τοῦ
Ἔθνους κτήματα. Ἀπό τό κτῆμα τοῦτο μετέχουν ὅλα τά μέλη τοῦ ἔθνους
μέ δημοκρατικήν, νά εἴπω οὕτως, ἰσότητα κανείς, ὅσον ἤθελεν εἶσθαι
σοφός, οὔτ' ἔχει, οὔτε δύναταί ποθεν νά λάβῃ ...
130

Αδαμάντιος Κοραής: Ένας σπάνιος και φωτισμένος Έλληνας | ΤΟ ...17
Μαρ 2013 - Ο Κοραής υποστήριζε μια γλώσσα με βάση την ομιλούμενη,
απαλλαγμένη ωστόσο από ξένους ιδιωματισμούς, η οποία θα «έστρωνε»
με λόγιους τύπους. Η γλώσσα αυτή ονομάστηκε καθαρεύουσα και οι
απόψεις του αυτές τον έφεραν σε αντίθεση τόσο με τους υποστηρικτές της
αρχαΐζουσας όσο και με αυτούς ...
Αδαμάντιος Κοραής:”Άι δυστυχίαι είναι της αρετής η παλαίστρα ...7 Απρ
2017 - Η επιρροή του στη σύγχρονη ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό
πολιτισμό γενικότερα, έχει συγκριθεί με εκείνη του Δάντη στην ιταλική
και του Μαρτίνου Λούθηρου στη γερμανική. Η διαρκή συμβολή του
Κοραή ήταν η δημιουργία μιας νέας ελληνικής λογοτεχνικής γλώσσας:
τον καθαρισμό της καθομιλουμένης ...
Αδαμάντιου Κοραή : Η «μέση οδός» στη γλώσσα - 'Αρθρα / Μελέτες
...Αδαμάντιου Κοραή : Η «μέση οδός» στη γλώσσα. Ο αγώνας τού
Αδαμάντιου Κοραή (1748 -1833) για την καθιέρωση τής Κοινής, τής
απλούστερης προφορικής γλώσσας,ως επίσημης γλώσσας και για τον
γραπτό λόγο υπήρξε καθοριστικός για την τελική έκβαση τού γλωσσικού
ζητήματος. Αυτό που ξεκίνησε να συζητείται ...
Ἀδαμαντιου Κοραή βιος. Συγγραφεις παρα του ἰδιου. Ἐκδιδοται νυν το
...1870 - Από τα δέκατον τρίτον έτος, τής ήλικίας κήρχαία νά πτύω, αίμα
καί τό έπτυσα άδειαλείπτως μέχρι τού είκοστού. Από τότε δεν έπαυσανά
τόπτύω, έκ μακρών διαστημάτων όμως, έως σχεδόν τό εξηκοστόν, Με
όλον τούτο 6ύτε ή νοσερά κατάστασης, ούτ ό φόβος μή τήν αυξήσω» δέν
μου έμπόδισε τήν διψαν τής παιδείας, Μόλις εύρηκα άνθρωπον νά μέ
διδάξη τήν Ήταλικήν γλώσσαν, και πλειοτέρων δυσκολίαν άπήντησα νά
εύρω διδάσκαλον της Γαλλικής. "Η Ιταλική γλώσσα ήτανή μόνη τότε ...
Αλφαβητάριον Ăploûn ālfabytárion dià tà paidía. Ḗkd. 8 - Σελίδα 78
Haploun alphabētarion - 1841 - Ο ΚΟΡΑΗΣ ΚΑΙ Ο ΠΑΤΗΡ ΤΟΥ. Εις το
δέκατον εκτον Ιτος της ηλικίας μου, — λέγει ό σοφος Κοραής, —
απεφάσισα να σπουδάσω και την Εβραϊκήν γλώσσαν. Η χρεία δέ νά
πληρόνω τον Εβραίον διδάσκαλον μέ ήνάγκασε φυσικχ να προιτδράμω εις
τον πατέρα μου. Εις έκείνην του χρόνου τήν περίοδον (ι ^^)!\), και του
γένους ... κχλέσειν ιατρόν, νοαίζων δτι έπαραφρόνησεν ό υίός του. Αλλ' ό
χρηστος και φρόνιμος πχτη'ρ ριου ηρκέσΟη μόνον να με έρωτη'ση, εις τί
ωφελει ή Εβραϊκή γλωσσα.
Ανδρεας Καλβος: η επιστροφη στην πατριδα - Σελίδα 285 1960 - -
Δεύτερη ομάδα αποτελούν δσοι συνδέουν την γλώσσα τοϋ Κάλβου μέ την
131

γλωσσική προσπάθεια τοϋ Κοραή. Την γνώμη αυτήν υποστήριξε δια
μακρών και μέ αρκετά επιχειρήματα δ Ηλίας Βουτιερίδης στην μελέτη του
«' Η γλώσσα τοϋ Α. Κάλβου»: «ό Κάλβος είναι ένας οπαδός τοϋ Κοραή
μέ κάποιες παραξενιές στην εφαρμογή τών γλωσσικών ιδεών τούτου». Ή
γλώσσα τοϋ Κάλβου «έχει δλα τά χαρακτηριστικά και τά σημαντικώτερα
γνωρίσματα της γλώσσας τοϋ Κοραή». Παρόμοια και ό κ.
Ανθολογιο ΨυΧαρη - Σελίδα 304 Ιωαννης ΨυΧαρης, Εμμανουηλ Κριαρας
- 2007 - Λοιπόν αχαμνά τα πήγαινε η παράδοση, έπαιρνε αλύπητα τον
κατήφορο, κι άρχιζε να γίνεται η δημοτική μας γλώσσα της φιλολογίας
και της επιστήμης... όταν ήρθε ο Κοραής, που έκοψε την παράδοση, κι
ύστερις από τον Κοραή, ο Κόντος, «η καρικατούρα του Κοραή», όπως μου
τον έλεγε κάποιος — και τώρα βλέπουμε τι καταφέρανε με την παράδοση
ο Κόντος κι ο Κοραής. Πρέπει να είναι κανείς Χατζιδάκις για να κάμει
επιχείρημα την παράδοση της καθαρεύουσας, ενώ λέξη δε φυσά για ...
Απάνθισμα ... (Sammlung seiner Briefe; hrsg. von Jacob Rota.)
Adamantios Korais - 1841 - - Εμαθα ότι των Αράβων η γλώσσα είχε
μεγάλην συγγένειαν με την Εβραϊκήν όθεν απεφάσισα να ζητήσω, κύρηκα
διδάσκαλον Εβραίον. Αλλ' οποίον διδάσκαλον! Επαθαν και αυτοί οι
ταλαίπωροι, ό,τι επάθαμεν ημείς ... εις το Πάσχα, και από τούτο πάλιν εις
τα Χριςούγεννα. Ούτε διδάσκαλον, ούτε βιβλίον όμως ή άλλο τι όργανον
παιδείας ζητούντα δέν μ' απέβαλε ποτέ. φ " άς τόσον η αμάθεια του
Εβραίου διδασκάλου μου, ήθελε με αποσπάσει ν από την μελέτη της
γλώσσης, αν δεν Α. ΚΟΡΑΗ. 9.
Απάνθισμα ... Adamantiu Koraē: Απάνθισμα deuteron epistolōn
...Αδαμάντιος Κοραής. , Iakōbos Rōtas - 1841 - - μή φανώ, δτι γράφω
μυδιστορίαν. Αλλ' επρεπ' έςανάγκης ν* λάβω διδάσκαλον Τοΰρκον και
τούτο ητον αδύνατον είς έμέ, επειδή και μόνον τονομα, Τοΰρκος, μ'
έπροξένει σπασμούς αλλοκοτους. £[7.α0α δτι των Αράβων ή γλώσσα ειχε
μεγάλην ευγγένειαν μέ τήν Εβραϊκη'ν δθεν απεφάσισα νά ζητη'σω,
κ'ιδρηκα διδάσκαλον Εβραίον. Αλλ' όποίον διδάσκαλον ! Επαθαν καί
αυτοί οΐ ταλαίπωροι, δ,τι έπάθαμεν ήμείς· καθώς χά- σαντες την
προγονιών γλώσσαν έκαταντη'σαμεν είς τά νομι- ζόμενα καΐ ...
Απάνθισμα epistolōn Κοραή Αδ. - Τόμοι 1-2 - Σελίδα 9 Αδαμάντιος
Κοραής. - 1839 - - Αλλ' έπρεπ' εξανάγκης να λάβω διδάσκαλον Τούρκον
και τούτο ήτον αδύνατον εις έμε, επειδή και μόνον τόνομα, Τούρκος, μ'
επροξένει σπασμούς αλλοκότους, Εμαθα ότι των Αράβων η γλώσσα είχε
μεγάλην συγγένειαν με την Εβραϊκήν όθεν απεφάσισα να ζητήσω,
κ'ούρηκα διδάσκαλον Εβραίον. Αλλ' οποίον διδάσκαλον! Επαθαν και
132

αυτοί οι ... δέν μ' απέβαλε ποτέ. άς τόσον η αμάθεια του Εβραίου
διδασκάλου μου, ήθελε με αποσπάσει ν από την μελέτην της γλώσσης, αν
δεν Α. ΚΟΡΑΗ. 9.
Απάνθισμα - Σελίδα 9 lakoboy pota - 1841 - μή φανώ, ότι γράφω
ΐΑυδιστορίχν. Αλλ' βπρεπ' έζανάγκης νά λάβω διδάσ/.αλον Τοΰρκον και
τοΰτο ητον άδύνχτον είς έμέ, επειδή και μόνον τονομα, Τοϋρκος, [α'
έπροςένει σπασμούς αλλόκοτους, ΐίμαθχ δη των Αράβων ή γλώσσα εϊχε
μεγάλων συγγένειαν μέ την Εβραϊκών δ9εν απεφάσισα νά ζητήσω,
κ'βδρηκα διδάσκαλον Εβραϊον. Αλλ' όποιον διδάσκαλον ! έπαθαν και ...
ής τόσον ή αμάθεια του Εβραίου διδασκάλου μου, ή'θελε μέ αποσπάσει ν
άπό την μελέτη ν τής γλώσσης, άν Α* ΚΟΡΑΗ.
Ἀπανθισμα δευτερον Ἐπιστολων Α. Κοραή, ἐκδιδοντος Ι. Ῥωτα..1841 -
- Εμαθα ότι των Αράβων η γλώσσα είχε μεγάλην συγγένειαν με την
Εβραϊκήν όθεν απεφάσισα να ζητήσω, κ'εύρηκα διδάσκαλον Εβραίον.
Αλλ' οποίον διδάσκαλον! Επαθαν και αυτοί οι ταλαίπωροι, ό,τι επάθαμεν
ημείς καθώς χάσαντες την προγονικήν γλώσσαν εκαταντήσαμεν εις τα
νομιζόμενα και ονομαζόμενα από τινας Καλά γραμματικά της γλώσσης,
παρόμοια και αυτοί εκαυχώντο εις τα Καλά εβραϊ. κά των. Μ, όλον τούτο
εσπούδαζα την Εβραϊκήν γλώσσαν ώς προοδοποίησιν της Αραβικής, ...
Ἀπανθισμα δευτερον Ἐπιστολων Α. Κοραή, ἐκδιδοντος Ι. Ῥωτα..1841
Ενταύθα όμως είναι κάποια εξαίρεσις αν έχη τύχην να γεννηθή εις καιρόν
όταν η γλώσσά του είναι κανονισμένη, το πράγμα είναι εύκο, λον ας
ακολουθή την γραμματική του έθνους του αν εκ δυστυχίας (comme nous
autres pauvres diables) ιδή το φώς εις καιρόν, όταν η γλώσσά του είναι
τρόπον τινά συνηλικιώτί; του, τότε έχει ...
Ἀπανθισμα Ἐπιστολων Α. Κοραή, ἐκδιδοντος Ἰακωβου Ῥωτα.
[Containing a ...1839 - ... ήτις άλλην υπεροχήν δεν συγχωρεί παρά την
υπεροχήν της αρετής, ουδε δεσπότας άλλους γνωρίζει παρά τους δικαίους
νόμους, Αρχίζοντες από την αλληλοδιδακτικήν μέθοδον ήρχίσατε από τα
θεμέλια της παιδείας χρεωστείτε όμως να επικτήσετε και την λοιπήν αυτής
οικοδομήν, φροντίζοντες τον πολυπλασιασμόν των σχολείων της
Ελληνικής γλώσσης, Η γλώσσα των προγόνων μας είναι της Ελευθερίας
γλώσσα και αν εχρησίμευσέτι (ώς δεν αμφιβάλλω ότι εχρησίμευσε) εις
την αποτίναξιν ...
Ἀπανθισμα Ἐπιστολων Α. Κοραή, ἐκδιδοντος Ἰακωβου Ῥωτα.
[Containing a ...1839 Ως ο ενδιάθετος λόγος μορφώνει τον προφορικόν,
παρόμοια πάλιν ο προφορικός κανονίζει τον ενδιάθετον. Όστις ασχολείται
133

να αναγινώσκη ή να λαλή των σοφών τα παραγγέλματα, τα εντυπόνε και
επομένως εις την ψυχήν του ή τουλάχιστον εντρέπεται νά τα παραβή. : Και
ποία άλλη γλώσσα πλουτεί πλέον της (55 )
Άπαντα - Τόμος 1 - Σελίδα 66 Αυγέρης Μάρκος - 1964 - - Ή Ελλάδα
είχε μιά γλώσσα λαϊκή και μιά λόγια άρχαϊκή παράδοση. Ό Κοραής, ό
Βηλαράς, οί διάφοροι δάσκαλοι, δλοι πρότειναν ή κατασκεύαζαν ένα
υπόδειγμα γλώσσας. Ό Κοραής βάλθηκε νά δημιουργήσει μιά γλώσσα
σύμφωνη μέ τις άντιλήψεις του, μιά γλωσσική σύνθεση άνάμεσσ στή
δημοτική και τήν αρχαία. Αυτό τό γλωσσικό σύστημα άκολούθησε σ' ένα
βαθμό κι' ό Κάλβος και δημιούργησε τό δικό του ιδίωμα. Ή διαμονή του
στο Παρίσι κι' ή συναναστροφή του μέ τή σπουδάζουσα ...
Άπαντα Kolokotrōnē - Τόμος 1 - Σελίδα 229 Theodōros Kolokotrōnēs,
Hellē Alexiou - 1821 - -'Εφάνη καί δ Κοραής έπειτα άπό τό Ρήγα,
άνθρωπος με νοΰ, διατί έπαρακίναε τους σοφούς σαν αύτόν νά γράφουν
άπλά ν' άκούη ό κόσμος, καί νά μήν είναι ή σοφία τους ήλιος
βασιλευμένος. Ό Μαρτε- λάος άστραφτε καί έβρόντα είς την Άνάληψιν
άπό τον άμβωνα της έκ- κλησίας, πώς δ Κοραής τοΰ χαλάει την γλώσσα.
Δάσκαλε, τοΰ είπα μία φορά, (είμαστε πολλά φίλοι), μήν πικραίνεις τό
αίμα σου, ούτε τήν χαλάει, ούτε τήν φτιάχνει, βάφει μέ τήν καλή βαφήν
τοΰ καιρού του, πού έχει πέρασιν ...
Άπαντα : Glōssiko zētēma kai glōssoekpaideutika 1-3 - Σελίδα 127
Manolēs A. Triantaphyllidēs - 1963 - - ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ (1748
- 1833) 7. ... Και κήρυξε πώς είναι «κακή και διεστραμμένη συνήθεια νά
χαταφρονώμεν τήν νέαν», τή γλώσσα τοδ λαοϋ μας, «τήν δποίαν
έθηλάοαμεν μέ τό μη- τριχόν γάλα», ή νά θέλωμε νά τήν
«έξελληνίσωμεν». ... άπό καραβοκύρηδες και «παρεπίδημους
πραγματευτάς» κι ανακατεύει όσα χιώτικα τοΟ Μισέ Ηπερνή θυμάται και
άλλες διαλεχτικές — «γλωσαηματικάς» — λέξεις χαί φράσεις, γιατί δέν
ξέρει τή γλώσσα πού μιλούν ατά καλά σπίτια — «τήν «δρυθμον ...
Αποθήκη tōn ōphelimōn gnōseōn - Σελίδα 86 1842 - - ΑΒΑΡΙΑΝ
ονομάζομεν, ώς ονομάζεται και εις σχεδόν όλας τάς νεωτέρας γλώσσας,
την οποίαν πληρόνουν αναλόγως ζημίαν οι έχοντες πραγματείας εις
πλοίον, σωσμένον από ναυάγιον, διά της εκχύσεως πολλών ή ολίγων
φορτίων. ... -ΚΟΡΑΗΣ. ΦΘΑΣΑΝΤΕΣ εις το Ρίον Ιανέιρον, πρώτον τόπον
επεσκέφθημεν τήν Αγοράν των Μαύρων, ώστε αυτοψει να ίδωμεν το
αισχρόν τούτο εις την ανθρωπότητα εμπόριον. Εύρήκαμεν δε πολλάς
ατυχών εκατοντάδας ήσαν σχεδόν γυμνοί αι τρίχες της ...
134

αποψεις και παρεμβασεις του κοραη στο θεμα των ... - eJournals από Β
Πάτσιουσυμπληρώνει ή επιμονή του Κοραή να μεταφρασθούν στή
γλώσσα μας έργα σχετικά μέ τή φιλολογία καί τήν αισθητική. Ή κυριαρχία
τοΰ οφο\> λόγου καθορίζει οχι μόνο τήν οργάνωση ενός αισθητικού
συστήματος άλ λα και την τελειοποίηση της γλώσσας. Πολύτιμο μέσο για
τή διάδοση τών. «δντως καλών γραμματικών» θεωρεί ...
Αυγέρης Μάρκος. Άπαντα - Τόμος 1 - Σελίδα 66 Αυγέρης Μάρκος -
1964 - - Ή Ελλάδα είχε μιά γλώσσα λαϊκή και μιά λόγια άρχαϊκή
παράδοση. Ό Κοραής, ό Βηλαράς, οί διάφοροι δάσκαλοι, δλοι πρότειναν
ή κατασκεύαζαν ένα υπόδειγμα γλώσσας. Ό Κοραής βάλθηκε νά
δημιουργήσει μιά γλώσσα σύμφωνη μέ τις άντιλήψεις του, μιά γλωσσική
σύνθεση άνάμεσσ στή δημοτική και τήν αρχαία. Αυτό τό γλωσσικό
σύστημα άκολούθησε σ' ένα βαθμό κι' ό Κάλβος και δημιούργησε τό δικό
του ιδίωμα. Ή διαμονή του στο Παρίσι κι' ή συναναστροφή του μέ τή
σπουδάζουσα ...
Βαλέττας. Fwtíou ... ēpistolaí, metà prolegoménwn ŭpò I.N. Balétta -
Σελίδα 542 Joannes N Valetta - 1864 - Ό μεν γάρ Κοραής λέγει περϊ
τούτου" ""Αν οι Απόστολοι επεχείρουν να γράψωσιν, ώς οι παλαιοί,
τοιαύτη έπι- '' χείρησις δεν ημπορεί νά κατορθωθή, πλην δια τοΰ αυτού
εκείνου θαύματος τών πύρινων γλωσσών, το " όποιον τους εδίδαζε τάς
ζένας γλώσσας'" ό δέ τών Άμφιλοχίων εκδότης ορθώς προς τά τοΰ Κοραή
ταύτα τού? Φωτίου λόγους άντιτίθησιν, εν οϊς τούτ' αυτό λέγει καϊ Φώτιος,
όπερ δη καϊ Κοραής ειπεν, οτι διά της τοΰ άγιου Πνεύματος έπιφοιτήσεως
λαβόντες οι Απόστολοι την ...
Βαλέττας. Phōtiou tou sophōtatou kai hagiōtatou patriarchou
Kōnstantinoupoleōs ...Βαλέττας Ιωάννης - 1864 - - γάρ Κοραής λέγει
περί τούτου ν οι Απόστολοι επεχείρουν να γράψωσιν, ώς οι παλαιοί,
τοιαύτη επι"χείρησις δεν ήμπόρει να κατορθωθή, πλήν διά του αυτού
εκείνου θαύματος των πυρίνων γλωσσών, το " όποιον τους εδίδαξε τάς
ξένας γλώσσας" ο δε τών Αμφιλοχίων εκδότης ορθώς προς τα του Κοραή
ταύτα Α / " Υ Α' 2 φ ρw ? y ν " " ε/ \ W ν» Α" " " ν τους Φωτίου λόγους
αντιτίθησιν, εν οις τούτ' αυτό λέγει και Φώτιος, όπερ δή και Κοραής είπεν,
ότι διά τής του ...
Βερονάλ: Τάκης Θεοδωρόπουλος - 2015 - Ένας γιατρός από τη Χίο,
απόφοιτος κι αυτός της Ευαγγελικής Σχολής της Σμύρνης στα τέλη του
δέκατου όγδοου αιώνα, ο Αδαμάντιος Κοραής, που έζησε στο Παρίσι και
έγινε ο εισηγητής του αιώνα των Φώτων στην ελληνική γλώσσα,
υλοποίησε το έργο του Διαφωτισμού εκδίδοντας κείμενα της κλασικής
135

αρχαιότητας. Συγχρόνως εκπόνησε και ένα γλωσσικό ιδίωμα, τη λεγόμενη
«καθαρεύουσα», μια βαριά άμαξα γεμάτη διακοσμητικά λεπτουργήματα,
ένα όχημα μεγάλων αποστάσεων, ικανό ...
Βιβλιοφιλια 130 - Σελίδα 32 Ανέστη Κωνσταντινίδου, 1892. Σσ. 15.ν 20-
25 10 ΧΑΤΖΗΔΑΚΙΣ ΓΕΩΡΓ., ΕΚΘΕΣΙΣ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ
ΓΛΩΣΣΙΚΟΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΝ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΚΟΡΑΗ"
ΥΠΟΒΛΗΘΕΝΤΩΝ ΠΟΝΗΜΑΤΩΝ, τυπ. Αδελφών Περρή, 1892.
Άκοπο. Σσ. 30. 30-40 ιι Βερναρδάκης γ. ν., λεξικον ερμηνευτικον των
ενδοξότατων ελλήνων ΠΟΙΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ. 1908,
Βιβλιοθήκη Μαρασλή, σσ. ιβ + 1378, δεμ., σχ. 4ο. 120-200 12
ΦΙΛΗΝΤΑΣ Μ., ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑ, τόμος
δεύτερος, ...
Βιος Ἀδαμαντιου Κοραή. Συγγραφεις παρα του ἰδιου, εἰς τον ὁποιον
...Adamantios I. KORAES - 1833 - Η Ιταλική γλώσσα ήτον ή μόνη τότε
διδάσκομένη εις όλίγους τινάς νέους, τό πλέον διέμπορικάς χρείας παρά
μέ σκοπόν ν' αύξήσωσι τήν γνώσιν των καί τής Γαλλικής έπενόησα πρώτος
σχεδόν έγώ νά ζητήσω διδάσκαλον, βοηθούμενος άπό τού πατρός μου την
πρόθυμον χορηγίαν· Αλλά και ότής Ιταλικής και ό της Γαλλικής
διδάσκαλος τούτο μόνον εδάφεραν από τον οποίον είχα ελευθερωθεν της
ελληνικής διδάσκαλον, ότι μ' έδίδασκαν χωρίς ραβδισμούς. Καί τάς δύο
ταύτας γλώσσας ...
Γλώσσα , politikē, politismos - Σελίδα 96 Anastasios-Phoivos Christidēs -
1999 - Το γεγονός ότι η αρχαία γλώσσα δεν μπορεί με κανένα τρόπο να
θεωρηθεί ως ((ευρύτερο λεξιλόγιο» των ομιλητών της νέας ελληνικής δεν
αναστέλλει τη διατύπωση αυτής της άποψης. Η ελληνική ... 'Ετσι, οι θέσεις
του Κοραή, (((όποιος χωρίς την γνώσιν της αρχαίας επιχειρεί να
ερμηνεύσει την νέαν ελληνική ή απατάται ή απατά») ή του Χατζιδάκι (η
ιστορική έρευνα της νέας ελληνικής προϋποθέτει την μελέτη της
μεσαιωνικής και της αρχαίας) προσάγονται -απολύτως διαστρεβλωτικά
(βλ.
Γλώσσα , Διαφωτισμός και εθνική συνείδηση. Αντίπαλες ιδεολογίες στις
...Πρόκειται για εφτά-οχτώ ανθρώπους –γιατροί, δάσκαλοι,
εμπορευόμενοι, ιερείς– που αλληλογραφούν μεταξύ-τους, πάντα σε μια
πολύ ζωντανή γλώσσα, χρησιμοποιώντας συχνά μια απλοποιημένη,
ολότελα φωνητική γραφή[4], ανταλλάσσουν βιβλία και πληροφορίες,
ειρωνεύονται τον Κοραή και τον Λόγιο Ερμή, πολύ ...
136

Γλωσσα, κοινωνια, ιστορια: η Ευρωπη του Νοτου - Σελίδα 30 2002 - Αυτό
δείχνει νά άντιβαίνει στήν κεντρική θέση ποϋ ή έθνική ρητορεία έπιφύλαξε
στή γλώσσα, άπό αρχής μέχρι τέλους: "Ηδη ό Κοραής ταυτίζει γλώσσα
και έθνος μέ κατηγορηματικό τρόπο,3 ένώ ή σύμπτωση γλωσσικής και
έθνικής άφύπνισης τών Επτανήσιων ίταλόφωνων άριστοκρατών δέν
αφήνει άμφιβολίες γιά τή στενή σχέση τών δύο- και είναι γνωστό ότι
ολόκληρος ό 19ος αιώνας βρίθει άπό στερεότυπες άναφορές στή σωστική
λειτουργία τής γλώσσας γιά τό έλληνικό έθνος στο μακρό ...
Δελτιον της Ιστορικης και Εθνολογικης Εταιρειας της Ελλαδος 1983 - -
Ό Κοραής και ή γλώσσα : Κ. θ. Δ η μ α ρ δ ς, Ό Κοραής καϊ ή γλώσσα: Ή
πράξη. Δ. Κ 6 ρ σ ο ς, ΑΙ γλωσσικά! Ιδέαι τοΟ Αδαμαντίου Κοραή. Δ. Β
α- γιακάκος, Τά «Άτακτα» τοΟ Κοραή ώς Ιστορικόν λεξικόν τής
ελληνικής γλώσσης. Κ. Ρωμαίος, τά «Άτακτα» του Άδ. Κοραή ώς πηγή
πληροφοριών τοΟ λαΙκοΟ πολιτισμού, θ. Γ ρ α μ μ ο τ α ς. Γλωσσική καϊ
Ιδεολογική άντιπαρά- θεση κοραΙσμοΟ καϊ φαναριωτισμοΟ μέσα από τά
Κορακιστικά τοϋ Ιακώβου Ρίζου Νερουλού. — Κοραής καϊ λογοτεχνία ...
Διηγησις συμβαντων της Ἑλληνικης φυλης ἀπο τα 1770 ἑως τα 1836
Theodoros K. KOLOKOTRONES - 1846 - ... γράφουν άπλά νά άκούη δ
κόσμος, καί νά μήν ήναι ή σοφία τους ήλιος βασιλευμένος. "Ο Μαρτελάος,
(1) άστραφτε και έβρόντα εις τήν άνάληψιν άπό τόν άμβωνα (1) Σοφός
"Ελληνιστής Ζακύνθιος. τής έκκλησίας, πώς ό Κοραής τοϋ χαλάει τήν
γλώσσα. Δάσκαλε κζ'
ΔΟΜΗ : Ιστορία , politismos - Σελίδα 249 Stephanos Rozanēs - 2003 -
Ο καθαρισμός, έτοι όπως τον εννοούσε ο Κοραής, εντοπίζεται στην
αντικατάσταση των ξένων λέξεων -τουρκικής κυρίως προέλευσης- από
ελληνικές και στη γενικότερη διορθωτική παρέμβαση στη δομή της
γλώσσας. Έτσι, ο Κοραής προτείνει αντί για την κοινή λέξη ψάρι τον τύπο
οφάριον, στον οποίο επανεμφανίζεται το ήδη καταργημένο στον
προφορικό λόγο αρχικό φωνήεν και όχι τον αρχαιοελληνικό ιχθύ. Ποια
ήταν, όμως, η προφορική γλώσσα κατά την περίοδο της Επανάστασης
του ...
Έθνος και Γλώσσα : - Αποτέλεσμα Google Books Δημήτριος Γληνός -
2015 - Political Science άνατομία στα λεξείδια για να βρεθούν οι δόκιμοι
και άδόκιμοι τύποι, να παρθούν άπό κι οι κανόνες τού πώς λεκτέον και πώς
γραπτέον, τό «κείται ή ού κείται» και να βριστού ώς άγράμματοι όλοι οι
Έλληνες άπό τό Κοραή, ώς τόν Ασώτιο και ώς το Βερναρδάκη διότι «τους
βδελυρούς και αποτροπαίος και έσφαλμένος και ...
137

Έθνος και Γλώσσα : Δημήτριος Γληνός - 2015 - Σχολιάζουν και
μεταφράζουν τούς άρχαίους ποιητές σε γλώσσα, που έχει και αυτή ανάγκη
άπ μετάφραση και σχόλια. Μιαν άπέραντη θλιβερή άγονη προσπάθεια!
Και μέσα σ' αυτού ξεχωρίζει ένας και μόνος. Ένας άνθρωπιστής, ό
Κοραής. Και γιατί; Γιατί μόνος αυτό δεν είναι τυφλωμένος άπό τήν πλάνη
τού ξαναγυρισμού στήν άρχαία γλώσσα. Για μόνος αυτός αναγνωρίζει άν
και όχι όλότελα τό παρόν. Μόνος αυτός βλέπει μπροστά το την ύπαρξη
σύγχρονου έθνους, έθνους νέου και δεν ...
Εισαγωγή stēn poiēsē tou Kalvou: epilogē kritikōn keimenōn Násos
Vagenás - 1999 - Κύριος εκπρόσωπος της, ό Σ. Στουράίτης γράφει: «ή
φράσις αυτού μοί φαίνεται μάλλον ομαλή, της δε γραμματικής καί τού
συντακτικού σπανιώτερον αμελεί».107 Δεύτερη ομάδα αποτελούν δσοι
συνδεουν τήν γλώσσα τού Κάλβου μέ τήν γλωσσική προσπάθεια τού
Κοραή. Τήν γνώμη αύτήν υποστήριξε διά μακρών καί μέ άρκετά
επιχειρήματα Ό Ηλίας Βουτιερίδης στήν μελέτη του «Ή γλώσσα τού Α.
Κάλβου»: «ό Κάλβος ειναι ένας οπαδός τού Κοραή μέ κάποιες παραξενιές
στήν εφαρμογή ...
Εἰσαγωγη εἰς την Ἑλληνικην συνταξιν.. - Σελίδα 235 Konstantinos
ASOPIOS - 1841 - άν εκλαμβάνεται τώ όντι – καυχάσθαι, ώς ήθελεν ο
μακαρίτης Κοραής (έν Προδρ. λβ') ή πολλώ μάλλον – διαμυθολογείσθαι
αλλήλοις δε Δ. Π. Τρίτον, είδος των Μέσων Μέσα Διάμεσα ήτοι
Υπηρετικά, 5. ... Ηθελεν είναι βέβαια μεγάλης τελειότητος γλώσσα ή
έχουσα τύπους προς τούτον τον σκοπόν ιδιάζοντας εις όλα τα βήματα, και
τούτο λέγουσιν οι Ασιατιται περί της Τουρκικής, ότι με μικράν μεταβολήν
της ληγούσης μετατρέπει όλα τα Μεταβατικά βήματα εις τοιαύτα Μέσα
μεταβάλλουσα π. χ.
Ἐκθεσις περι του Ἑλληνικου Ἐκπαιδευτηριου κατα το σχολικον ἐτος
...Hellēnikon Ekpaideutērion (ATHENS) - 1857 - Ταύτης δέ τής αίρέσεως
έξήρχεν ό Κοραής έχων περί έαυτόν ζηλωτάς και θιασώτας πάντας τής
προόδου τούς λογίους όθεν ή φιλολογική έκείνη πάλη είχεν έκτραχηλισθή
μέχρις άτοπημάτων. Αλλά τέλος οι περί τόν Κοραήν έπεκράτησαν
εύκόλως, διότι ήσπάζοντο σύστημα λογικόν και έπιδεκτικόν προόδου, ώς
έφάνη έκτών πραγμάτων, διότι ή γλώσσα έκτοτε τόσον προώδευσεν, ώστε
καί αύτός ό Κοραής πρό πολλού είναι έκπρόθεσμος καί ό αύτός πολλάκις
συγγραφεύς, τό δεύτερονέκδίδων, ...
Ελλάδα (Γλώσσα -Ιστορία): ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ 15 Μαρ 2008 -
ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ. Ο Αδαμάντιος Κοραής υπήρξε από τους πιο
φωτισμένους δασκάλους του Γένους. Η προσφορά του στάθηκε τεράστια
138

σε μέγεθος και βαρύτητα, ενώ η διδασκαλία του αποτέλεσε σταθμό στην
διαμόρφωση του πνευματικού και πολιτικού στοχασμού του Έθνούς. · Η
ζωή του. Γεννήθηκε ...
Ελληνες το γενος": η ιθαγενεια και η ταυτοτητα στο εθνικο κρατος
...Elpida K. Voglē, Ελπ́ιδα Κ Β́ογλη - 2007 - Η επίδραση της πολυφωνίας
μεταξύ των κατοίκων της ίδιας περιοχής αποτελεί ζήτημα που θα
διευκόλυνε αρκετά την εξέταση και την κατανόηση των γενικότερων
αντιλήψεων τους σε σχέση με τη γλώσσα τους. Αλλά ελλείψει επαρκών ...
Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, η γλώσσα δεν εμφανίστηκε ως κριτήριο στο
δίκαιο της ιθαγένειας των ευρωπαϊκών κρατών της εποχής. ... Από το
παράδειγμα των Γάλλων άντλησε και πάλι τις υποδείξεις που απηύθυνε
σχετικά στην ελληνική ηγεσία ο Κοραής.
Ελληνικά historika ekpaideutēria stē Mesogeio apo tēn archaiotēta
...Tasoula Mandala - 2002 - Ο Κοραής ταυτίζει την ορθή χρήση της
ελληνικής γλώσσας με την εθνική ταυτότητα. Θεωρεί ότι οι νέοι που
έρχονται στην Ευρώπη για σπουδές πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με την
πλήρη και σωστή γνώση της ελληνικής γλώσσας, γιατί ελλοχεύει ο
κίνδυνος η ατελής γνώση της μητρικής γλώσσας, σε συνδυασμό προς τη
μάθηση ξένων γλωσσών, να οδηγήσει στη μείωση της προς την πατρίδα
αγάπης των νεαρών ελλήνων σπουδαστών στο εξωτερικό94. Ταυτόχρονα
προς την πλήρη και σωστή ...
Ελληνικά : philologikon istorikon kai laographikon periodikon syngramma
1931 - - Είναι χαρακτηριστικόν δτι δ Κοραής ενωρίς ήρχισε να μανθάνη
γλώσσας ξένας, πλην τής λατινικής, τήν ίτα- λικήν, τήν γαλλικήν καί
αυτήν τήν έβραϊκήν, διότι ενωρίς ήθελε νά φύγη μακράν τών Τούρκων,
τών οποίων δέν ήδύνατο νά ύποφέρη τήντυραννίαν. Ό πατήρ τοΟ Κοραή
ήτο έμπορος μεταξωτών είς τά Βεζεστένια τής Σμύρνης καί, δταν δ
Κοραής Ιμεγάλωσε, απεφάσισε νά έπεκτείνη τό Ιμπόριόν του είς τήν
Όλλανδίαν καί νά στείλη έκεΐ τόν υίόν του. Ό ιερεύς τοΟ ΌλλανδικοΟ
προξενείου ...
Επιστολαί : ais dyo tu autu parērtētai ponēmata - Σελίδα 542 1864 - ...γάρ
Κοραής λέγει περί τούτου. "Αν οι Απόστολοι επεχείρουν να γράψωσιν, ώς
οι παλαιοί, τοιαύτη επι" χείρησις δεν ήμπόρει να κατορθωθή, πλήν διά του
αυτού εκείνου θαύματος των πυρίνων γλωσσών, το " όποιον τους εδίδαξε
τάς ξένας γλώσσας" ο δε τών Αμφιλοχίων εκδότης ορθώς προς τα του
Κοραή ταύτα τους Φωτίου λόγους αντιτίθησιν, εν οις τούτ' αυτό λέγει και
Φώτιος, όπερ δή και Κοραής είπεν, ότι διά της του άγίου ...
139

Ἐπιστολαι αὐτοσχεδιαι γραφεισαι ὁταν ἐφανη ἡ δευτερα της Τερψιθεας
...Alexandros BASILEIOU, Neophutos DOUKAS - 1809 - λά παράξενα
τέρατα τής Λιβύας, καθώς σοφώτατα τό έσημείωσεν ό Κοραής (Επίπολ.
πρός Αλέξανδρ. Βασιλ. σελ. ξζ). Εάν ήθελαν οι Δέκας ν' άκύσωσι το
Λεκανε συμβολήν περί γλώσσης, έπρεπε ν' άκύσωσιν ό,τι λέγει εις τό ...
και το Δεκές τήν ύβριν, ως μη έχον, τες γλώσσαν, άλλά λαλάντες
Αιγυπτιακά ή περσικά. Τέτων ή γλώσσα πρέπει νά διορθωθή, νά καθαριθή
άπό τά ξένα, νά πυλώθήέτως, ώςε ώ εις αυτές νά ήναι σαφής, και εις τις
τεταδευμένες όχι λά παράξενα τέρατα τής Λιβύας, καθώς ...
Ετυμολογία: εισαγωγή στη μεσαιωνική και νεοελληνική ετυμολογία
Theodōros Mōusiadēs - 2005 -
Η paragōgē kai Η synthesē lexeōn stē nea hellēnikē γλώσσα. Giōrgēs E.
Papageōrgiou - 1976 - - Διαμαντής Κοραής, άλλά Αδαμάντιος Κοραής,
ούτε Δημήτρης ή Μήτσος Υψηλάντης, άλλά Δημήτριος Υψηλάντης, δπως
υπογράφονταν οι ίδιοι. Πολύ περισσότερο δέν μπορούν νά γίνουν Μίλτος
ο νικητής τού Μαραθώνα Μιλτιάδης, Αριστος ο δίκαιος Αριστείδης,
Αλέξης ο βυζαντινός αυτοκράτορας (5 συνολικά) Αλέξιος, Ιούνης είτε
Γιούνης ο Ιούνιος Βρούτος κλπ. Κατά κανόνα δέν άνέχονται άλλοιώσεις
μορφολογικές τά ονόματα τών ιεραρχών. Δέν λέγεται πατριάρχης Φώτης,
άλλά Φώτιος, ...
Η γλώσσα kai to Eikosiena: logiōtatoi, phanariōtes, kotzampasēdes,
...Kyriakos Simopoulos - 1998 - - Οί φιλολογικοί άντίπαλοι τοϋ Κοραή
εφθασαν στό σημείο νά κυκλοφοροϋν «Λόγους στηλιτευτικούς», νά
διατυπώνουν τερατώδεις συκοφαντίες δτι τάχα «έκών παρέστησεν έαυτόν
χρεοκοπή- σαντα, κατεδαπάνησε καί καταδαπανά τά χρήματα άλλων είς
τό Πα- ρίσιον, συνών ταίς έταίραις καί μηδέποτε παυόμενος άπό τοϋ νά
συχνάζη £νθα τό πλήθος οίκοϋσι τών έταιρών». Ό Κοραής άποκα- λείται
«όχλαγωγός», «δημεγέρτης», «φθονερός», «λαοπλάνος», «άγριος
δημαγωγός», ...
Η Νεοελληηνική γλώσσα: perigraphikē analysē tēs Νεοελληηνικής
koinēs Peter Mackridge - 1987 - (Εκείνη την εποχή, για να ξεχωρίζουν την
ομιλούμενη γλώσσα, έλεγαν: «τα ρωμαίικα». Λέγοντας απλώς «τα
ελληνικά» εννοούσαν την αρχαία γλώσσα. Όμως πριν από το 1821
άρχισαν πια να ονομάζουν «ελληνικά» και τις δύο γλώσσες και αυτό
προκάλεσε κάποια σύγχυση.) Αλλά οι δύο αυτές ομάδες λογίων δεν ήταν
καθόλου οι ισχυρότερες. Η πλειονότητα των Ελλήνων διαφωτιστών (μια
προσωπικότητα ανάμεσά τους με την πιο μεγάλη επιρροή ήταν ο Α.
Κοραής) προτιμούσαν κάποια ...
140

Η lios ephēmeris politikē, philologikē kai emporikē. 1833 - Αφότου ο
μακαρίτης Α. Κοραής άρχισε να συμβουλευκ το ξ ομογενείς του, ν'
ασχολώνται μ' επιμέλειαν εις την ανάγνωσιν και σπουδήν τών αθα νέτων
συγγραμμάτων των προπατέρων των, και να μανθάνωσιν απ' αυτας όχι
μόνας λέξεις, αλλά ... και ή μητρική των γλώσσα να καθαρίζηται, να
διορθίνητα να στολίζηται και να πλουτέζηται άμιλλα κοινή εκινήθη έκτοτε
εις τους Ελληνας , και όχι μένον νεώτεροι, αλλα και πρεσβυτεροι εφιλοτι.
μούντο να γράφουν καθαραν γλώσσαν, και η φιλοτιμία ...
Η γλωσσική σάτιρα στην ελληνική κωμωδία του 19ου αιώνα: ...Walter
Puchner - 2001 - 119-252· Κ. Θ. Δημαράς εί αϊ., Αδαμάντιος Κοραής.
Αλληλογραφία, τόμ. Α'-ΣΤ', Αθήνα ΟΜΕΔ 1964, 1966, 1979, 1982, 1983,
1984· Ερανος εις Αδαμάντιον Κοραήν, Αθήνα 1965 (κυρίως Αικ.
Κουμαριανού, «Ο 'Μισοπόνηρος'», σσ. 193- 208)· Μιχ. Περίδης, Η
ελληνική γλώσσα και η σημερινή μορφή της, Αθήνα 1965 (κεφ. 7 «Α.
Κοραής»)· ν. ΚοίοΙο, Α. Κοταίδ ε Ια ςυεδίίοηε άε11α Ιίηβυα ίη Οτεάα,
Ραπειτηο 1965- Α. Β. Δασκαλάκης, Κοραής και Κοδρικάς. Η μεγάλη
φιλολογική διαμάχη τοτν ...
Η δέκατη μούσα: μελέτες για την κριτική Pan Moullas - 2001 -
Η Ελληνική γλώσσα kai hoi dialektoi tēs - Σελίδα 52 2000 - Τα
αποσπΆσματα που αφιερώνει στη γεωγραφική ποικιλότητα απεικονίζουν
απόλυτα αυτή του την έγνοια: είναι γνωστό το γεγονός ότι ο Κοραής
συμβούλεψε τους Έλληνες να στείλουν δύο νέους λογίους που, χωριστά ο
καθένας, θα περιέλθουν την «Εΰρωπαϊκήν και Άσιανήν Ελλάδα, και τάς
νήσους αυτών» με σκοπό να συνάξουν τις λέξεις, τις φράσεις και τις
παροιμίες της γλώσσας «δσας έχει καθημέραν είς τό στόμα ό κοινός λαός»
(Κοραής [Ι809] Ι986, 342 κ.ε.). Χάρη σε αυτή την ιδέα, ...
Η Ελληνική Γλώσσα Ο Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833), ενθουσιώδης
και συστηματικός συνήγορος της ομιλουμένης, αφιέρωσε το μεγαλύτερο
μέρος του επιβλητικού του έργου στη μελέτη και τη καλλιέργεια της
γλώσσας αυτής, με σκοπό να συμβάλει στη συγκρότηση μιας
"νεοελληνικής φιλολογίας". Πίστευε, ωστόσο, ότι "το ιδίωμα του λαού"
είχε ...
Η ελληνοΧριστιανικη ιδεολογια: και ο ιεροφαντης του νεοελληνισμου
...Θεοδωρος Ε Παντουλας - 2006 -
Ιστορία tēs euangelikēs scholēs Smyrnēs - Σελίδα 22 Matthaios K.
Paranikas - 1885 -
141

Ιστορία tēs Ελληνικής γλώσσας - Σελίδα 230 M. Z. Kopidakēs - 1999 -
Αδαμάντιος Κοραής, «Επιστολή πρός Άλέξανδρον Βασιλείου»,
(Ηλιοδώρου ΑΊΘιοπιχά, Παρίσι 1804). ΚΟΡΑΗΣ ΚΑΙ ΚΟΔΡΙΚΑΣ Η
«ΜΕΣΗ ΟΔΟΣ» ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ Στη γλωσσική σύγχυση του 18ου
αι., με τις αυξημένες εντάσεις ανάμεσα στους αρχαϊστές που διακήρυσσαν
την επάνοδο ή έστω την προσέγγιση προς τη γλώσσα των αρχαίων
προγόνων και όσους θεωρούσαν την ομιλουμένη γλώσσα («χυδαϊκή») ως
τετελεσμένη και αμετάβλητη κατάσταση, αποφασιστική υπήρξε η
παρέμβαση ...
Ιστορία tou Hllēnikou ethnous: apo tōn archaiotatō chronōn mechri
...Παπαρρηγόπουλος Κ. , Paulos Karolides - 1903 - - Πρώτος ο Κοραής
έθετο την αρχήν ότι βάσις μεν θεμελιώδης της αναμορφώσεως της
γλώσσης δέον να ήναι ή λαλουμένη, ότι όμως ή λαλουμένη αύτη γλώσσα
δέον να καθυποβληθή εις κανόνας συμφώνους μεν προς τας τροπολογίας
όσας υπέστη διά του χρόνου το τε έτυμολογικών και το συντακτικών
αυτής, αλλά ώρισμένους κατά γραμματικούς τύπους, ών άνευ αδύνατον να
υπάρξη γλώσσα φιλολογική, Επειδή δε ή λαλουμένη, διά την πνευματικήν
και κοινωνικήν του έθνους ύφεσιν, ...
Ιστορία της ελληνικής γλώσσας: από τις αρχές έως την Υστερη
Αρχαιότητα. Anastasios-Phoivos Christidēs, A.-Ph Chrestides, Kentro
Ελληνικής Γλώσσα s (Greece) - 2001 - 1400-1475) (Βουκουρέστι 1768,
Παπαδόπουλος 1984, αρ. 4377) αποτελεί, και με τις αντιδράσεις που
γέννησε, το όριο της ερανιστικής και συσσωρευτικής αυτής πρακτικής, της
μηχανιστικής δηλαδή αναπαραγωγής ενός και του ιδίου οργάνου
τεχνολογίας (Αγγέλου 1996, 180). Προβαλλόμενη σε αυτό το βάθος,
αποκτά το πλήρες νόημά της η παράδοξη πολεμική ρήση του Κοραή το
1805: «περισσότερον ήθελ' ώφελήσειν τό γένος σήμερον όστις καίει παρά
δστις γράφει Γραμματικός» (1984 ...
Ιστορια της νεοελληνικης λογοτεχνιας - Τόμος 1 - Σελίδα 197
Κωνσταντινος Δημαρας - 1948 - - Στην διόρθωση θα πρυτανεύσουν οι
αρχές της γαλλικής φιλοσοφίας τοΰ καιροΰ του : ή φύση της γλώσσας
πρέπει να μείνει σεβαστή, ό δρθός λόγος πρέπει να κατευθύνει την
προσπάθεια. Ό Κοραής ζητεί να γνωρίσουμε τη φύση της γλώσσας μας-
δημιουργείται ετσι ή ανάγκη της μεθοδικής μελέτης τής νεοελληνικής:
πρέπει να συνταχθεί νεοελληνικό λεξικό, νεοελληνική γραμματική, καί,
για να εξυπηρετηθουν οί δύο αυτοι σκοποί, θά μελετηθεί ή γλώσσα, δπως
σώζεται στο στόμα τοΰ λαοΰ και ...
142

Ιστορία της πόλεως Αθηνών κατά τους μέσους αιώνας - Τόμος Α΄:
Φερδινάνδος Γρηγορόβιος - 2015 - - χρόνω καθ' ον και η γλώσσα των
Ρωμαίων. Ήδη δ' ο αυτοκράτωρ Ιουλιανός είχε θρηνήσει την διαφθοράν
εκείνην". Ξενότροποι τύποι λέξεων είχον ειςδύσει ... Legrand Bibliotheque
Grecque vulgaire. Εν Παρισίοις Τόμ. Α" (σ. 52 κ.έ. Πρώτος εξέδωκε
δημώδη ποιήματα του Θεοδώρου Προδρόμου δ. Κοραής εν Ατάκτος Τόμ.
Α". Πλήρη δε βιβλιογραφίαν περί των δημωδών ποιημάτων αυτού δε παρά
τώ Krumbacher Geschichte der Byzantinischen Litteratur σ. 804. έλλ.
μεταφρ. Σωτηριάδου Τόμι ...
Ιστορία του ελληνικού έθνους - Τόμος ε΄: Κωνσταντίνος
Παπαρρηγόπουλος - 2014 - Αλλά το βέβαιον είναι ότι, όσην χάριν και άνε
χοντά Άσματα ταύτα, έάν ή γλώσσα τού λαού έξηκολούθει
έγκαταλειπομένη εις τήν άτο μικήν αυτογνώμονα και ακανόνιστον χρήσιν
και κατάχρησιν, δεν ήθελεν είναι δυνατό νά χρησιμεύση πλέον ως όργανον
λόγου άπηκριβωμένου, οίος προσήκεινά είναι όλα γος τής επιστήμης και
τής άνωτέρας φιλολογίας. Τής συστηματικής ταύτης και κανον τής
διορθώσεως τής γλώσσης την πρωτοβουλίαν άνέλαβεν ό άοίδιμος
Κοραής. Πρόαι τού οι μέν τών ...
Ιστορία του ελληνικού έθνους: Επίλογος - Τόμος στ΄: Κωνσταντίνος
Παπαρρηγόπουλος - 2014 - Έδ λοιπόν να διασωθή άπό τής έντελούς
έξαχρειώσεως, την δε πρωτοβουλίαν τής σωτηρ ας ταύτης άνέλαβεν ό
άοίδιμος Κοραής. ... Επειδή δε δια τη πνευματικήν τού έθνους ύφεσινή
γλώσσα αυτού άπέβη ένδεής πολλών και έννοιών κα πραγμάτων,
όφειλομεν βεβαίως να καταφεύγωμεν πρός τήν άρχαίαν, παρ' αυτής δανε
ζόμενοι τας λέξεις ών στερούμεθα, άλλ' ανάγκη να πράττωμεν τούτο μετά
φειδούς και προσοχής, προτιμώντες όσον ένεστι τας οικειοτέρας πρός τήν
καθωμίλημένην και ...
Ἱστοριαι των ἀνθρωπινων πραξεων ἀπο των ἀρχαιοτατων χρονων ἑως των
...Konstantinos M. KOUMAS - 1832 - - σης την Ελληνικοτουρκογαλλικήν
γλώσσαν των, εφάνη παράξενον, ότι κάποιος Κοραής εξωμερίτης,
διατρίβων εις Παρισίους, και όχι μεταξύ του περιβλέπτουγένους, ετόλμησε
να συστήση διόρθωσιν γλώσσης, ενώ η γλώσσα ήτο ήδη διωρθωμένη απ'
αυτούς. Μ' όλον ότι τότε μεταξύτων είχεν αναφανήν η παλαιά χυδαϊστική
αί, ρεσις, ανανεωθείσα διά Χριστοπούλου, ός τις επροσπάθει να
καταργήση και την ορθογραφίαν, και με ποιητικήν δύναμιν έγραψεν
Ανακρεοντείους ωδας εις αυτήν, αλλ' ...
Ίων Δραγούμης: Ο ασυμβίβαστος Γιάννης Α. Μάζης - 2016 - Η
μορφωμένη ελίτ του νεοσύστατου ελληνικού κράτους είχε καταλήξει έτσι
143

στο συμπέρασμα ότι η λεγόμενη δημοτική δεν θα μπορούσε ποτέ να
αποτελέσει γλώσσα του κράτους, της διοίκησης, της λογοτεχνίας, της
επιστήμης κ.λπ. Από την άλλη, γινόταν αντιληπτό ότι δεν μπορούσε να
γίνει λόγος για επάνοδο των αρχαίων ελληνικών ως αποκλειστικής
γλώσσας του εκπαιδευτικού συστήματος. Μια λύση στο πρόβλημα
επιχείρησε να δώσει ο Αδαμάντιος Κοραής (17481833), γιατρός στο ...
Κάλβου Ανδ. Ωδαί. , 1-20: hermēneutikē ekdosē - Σελίδα 17 Andreas
Kalvos, Michalēs G. Meraklēs - 1976 - Οί εφημερίδες αυτές έκδίδονται
αυτήν τήν τελευταία επταετία, γεγονός πού φανερώνει δτι τό ΰφος τους
είναι άντιληπτό, και δτι οί σύγχρονοι κάτοικοι της Ελλάδας δέν
χρησιμοποιουν κάποιο ιδίωμα για νά άνταλλάξουν τις ιδέες τους, παρά μια
γλώσσα εδλογα διαφορετική άπό τή γλώσσα τοϋ χρυσοϋ άθηναϊκοϋ
αιώνα, άλλα πού άπέ- χει έλάχιστα άπό έκείνην στήν γραμματική
κατασκευή» 29. Τό άποκαλυπτικό αύτο κείμενο δείχνει, πόσο κοντά
βρισκόταν ό Κ. στις άπόψεις τοϋ Κοραή. Ό ...
Κάλβου Ανδρέου ōdē eis Ionious kai alla meletēmata - Σελίδα 86
Geōrgios Theodōrou Zōras - 1960 - Ακριβώς τοΰτο υποστήριζαν καΐ οί
δμόγνωμοι τοΰ Φώσκολου γιά τή λύση τοΰ γλωσσικοΰ ζητήματος στήν
Ιταλία. Φυσικά, στήν δοκιμή του αΰτήν χρησιμοποίησε καΐ στοιχεία πού
είχε μπάσει — ή πού προσπαθοΰσε νά μπάσει — στή γλώσσα μας δ
Κοραής » '. Εκτός δμως άπό τάς τρείς ομάδας, τάς δποίας άναφέρει δ
Δημαράς, υπάρχει και τετάρτη, τήν δποίαν άντιπροσωπεύουν δσοι
φρονοΰν δτι ή γλώσσα τοΰ Κάλβου είναι μάλλον δημοτική. Τήν θεωρίαν
ταύτην ΰπεστήρι- ξεν ίδιαιτέρως δ ...
Καταγωγή · Πνευματική δραστηριότητα · Απόψεις για την εκπαίδευση
Κοραή Αδ. ta meta thanaton heurethenta sungrammatia Andreas Z.
Mamoukas - 1881 - - Άλλ' ό Κοραής η"ζευρεν δτι ή γλωσσά ουδέποτε
είναι δημιούργημα ένδς άνθρωπου, δτι είναι απαύγασμα χαΐ έκχείλισμχ
τη"; διάνοια; των λαών, δτι εξέρχεται άπ' αυτά τα σπλάγχνα τοϋ έθνους,
δτι συμπαρακολουθεΐ και εικονίζει πιστω; τάς περιπέτεια; τοϋ έθνικοΰ
βίου, καΐ ούτε νά έπανέλθϊ) δύναται εις τα; αρχαία; πηγάς, ούτε νά διαμείνη
ακίνητο; καΐ αμετάβλητο; ε!; δεδο- μένην τινά στιγμήν τη; Ιστορία;.
Έσυμβούλευσε λοιπδν και επεχείρησε, μετά τη"; έπιστημονικωτέρα;
παραδό- σεω; τη"; ...
Κοραή Αδ. Ta Meta thanaton heurethenta syngrammatia Αδαμάντιος
Κοραής. - 1887 - Καθώς εις το πρώτον παράδειγμα ευρίσκονται ονόματα
περισπώμενα τα δποΐα φυλάττουσιν είς την γενικην το α της ονομαστικής,
144

ώσαύτως και είς τοϋτο είναι ονόματα περισπώμενα τά περισσότερα κύρια,
η παρωνύμια, άπό τα δποΐα άλλα μεν άκολουθοϋσι τον κοινον κανόνα,
οίον δ Έρμης, του Έρμου, κτλ. δ Απελλής τοϋ Άπελλοϋ κτλ. άλλα δέ
φυλάττουσι τό η της ονομαστικής οίον δ Κωνσταντης τοϋ Κωνσταντη δ
Γαζης τοϋ Γαζη δ Διαμαντής τοϋ Διαμαντή δ Κοραής τοϋ Κοραή δ
Παντελής ...
Κοραή Αδ. Ta Meta thanaton heurethenta syngrammatia: Επιστολαί
Αδαμάντιος Κοραής. - 1886 - -
Κοραή διήμερον , 29 kai 30 Apriliou 1983: prosengiseis stē glōssikē
...1984 - - Μ' αυτό τόν τρόπο τό «£Οηίβ» της γλώσσας έρχεται να
ταυτιστεί μέ τό «§6ηίβ» τοΰ έθνους, να εκφράσει δηλαδή τό ιδίωμα, τό
γνώρισμα, τό χαρακτήρα κάθε έθνους12. Άπ' ο, τι ξέρω, στον Κοραή δέν
βρίσκεται ρητή αναφορά στην τόσο χαρακτηριστική έκφραση «£βηίβ (1β
1αη§υβ», πού — σημειώνουμε παρεμπιπτόντως — άπαντα σ' ένα κείμενο
τοΰ Καταρτζή13. Ωστόσο, μπορεί ΐσως νά εντοπιστεί κάποια απήχηση άπ'
αυτόν τόν προβληματισμό στό συσχετισμό πού κάνει ό Κοραής
ανάμεσα ...
Κοραής hōs ethnikos paidagōgos - Σελίδα 46 Chrēstos P. Oikonomos -
1919 - - Τούτου δ' Ινεκα καταλήγει, Υνα τον τύπον τής παλαιάς μεθόδου
διά τήν διδασκαλίαν τής Ελληνικής γλώσσης καί πλέον ετι τών λεγομένων
κοινών γραμμάτων λάβη μέθοδος φιλοσοφική, έπιλέγων δπερ καί
άνωτέρω έμνημονεύθη' «Χωρίς τής φιλοσοφίας τδν λι>χνον, οστις έλπίζει
νά προκόψη είς τίποτε, έλπίζει πράγμα άδύνατον» (Συλλ. προλ. Κοραή σ.
307). 19. Διδασκόμενα μαθήματα. Ό Κοραής ώριζεν, Υνα έν μέν τοίς
δημοτικοίς σχο- λείοις διδάσκωνταΓ Νέα Έλλην. γλώσσα, άνάγνωσις, ...
Κοραής Αδαμάντιος - Τόμοι 2-3 - Σελίδα 249 Dionysios Thereianos -
1890 - - ... καί τελεσιουργός έθνότητος ήτοι έΟνοπλαστιχή άλλλ' είναι
άναντίρρητον, ότι ή γλώσσα ή έλληνιχή ύπήρξεν ό ισχυρότατος μοχλός,
δι' ου διε- σώΟη έκ της πανωλεθρίας των Ελλήνων ή έθνιχή συνείδησ.ς.
Τούτου ένεκεν ο'ι αγώνες περί της καθάρσεως χαΐ άνορθώσεως της
πατρίου φωνής συμπίπτουσιν ακριβώς χαΟ'δν χρόνον έγχυμονοϋνται οί
αγώνες ο'ι περί τής πολιτ'χής τοΰ γένου; αναστάσεως. Ό μέν Κοραής μετά
συνέσεως χαί χαλώς λελογισμένης άρχεβουλίας επελάβετο τοΰ έργου, ...
Κοραής Αδαμάντιος - Εθνικό Κέντρο Βιβλίου / Από το 18ο αιώνα μέχρι
...Στις αρχές του 19ου αιώνα οδηγήθηκε σταδιακά στη διαμόρφωση μιας
θεωρίας για το νεοελληνικό γλωσσικό ζήτημα, γνωστής ως θεωρία της
«μέσης οδού», η οποία αποτέλεσε σημείο αναφοράς και είχε ποικίλες
145

επιπτώσεις στη μετέπειτα εξέλιξη της νεοελληνικής γλώσσας και
γραμματείας. Αποτέλεσμα συνειδητής και εκ των έξω ...
Κοραής Αδαμάντιος - Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα Η ζωή του
Αδαμάντιου Κοραή σκεπάζει έναν σχεδόν αιώνα: γεννημένος στα 1748,
πέθανε το 1833· έτσι, από την άποψη την χρονολογική, θα μπορούσε να
τοποθετηθεί και νωρίς πολύ και αργά πολύ μέσα στην πορεία της
ελληνικής παιδείας. Με ένα κοίταγμα πιο προσεκτικό μάς υποχρεώνει να
τον εξετάσουμε στο τέλος της ...
Κοραής και Χίος Ομάδα εργασίας. Τίτλος: Πρακτικά συνεδρίου «Κοραής
και Χίος», (Χίος, 11-15 Μαΐου 1983) / [επιμέλεια εκδόσεως Στέρ.
Φασουλάκης] ... Ο Αδαμάντιος Κοραής ως διορθωτής των κλασικών
κειμένων : το χειρόγραφο Χίου αριθ. 490 / Γεώργιος Α. Χριστοδούλου ...
Ο Κοραής και η γλώσσα : η πράξη / Κ. Θ. Δημαράς ...
Κριαράς. Ereunētika - Σελίδα 56 Κριαράς Εμμ. - 2005 - Είναι προφανές
ότι "διορθωτής" της γλώσσας ήταν και ο Μ3ΙΗεΓΒε και ο Ψυχάρης και ο
Κοραής, ο καθένας κατά τη δική του σύλληψη των πραγμάτων. Ιδού μια
συγγένεια μεταξύ Κοραή και Ψυχάρη - όσο και αν ο Ψυχάρης,
κηρύσσοντας με τον αγώνα του την αποκλειστικώς δική του άποψη,
καταδίκαζε διαρρήδην την πρόταση του Κοραή. Πράγματι και ο Ψυχάρης
και ο Κοραής είναι πνευματικά τέκνα της γαλλικής ορθολογικής σκέψης.
Και οι δύο, αρνούμενοι το κήρυγμα των αττικιστών ...
Λεξικο νεοελληνικης λογοτεΧνιας: προσωπα, εργα, ρευματα, οροι 2007 -
1, 1984, σελ. 131-146 Ελπ. Σταματάκη, Πεσταλότσι και Κοραής.
Συγκριτική παιδαγωγική έρευνα, Ολύμπια, 1988, Φ. Ηλιού. Ιδεολογικές
χρήσεις του κοραϊσμού στον 20ό αιώνα, Βιβλιόραμα, -2003. Β.Π.
Κορακιστικά, ή Διόρθωσις της ρωμαίικης γλώσσας (έκδ. 1813, παράστ.
1929): Τρίπρακτη κωμωδία του Ιακωβάκη Ρίζου *Νερουλού, γραμμένη
στη δημοτική. Δημοσιεύθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1813, στην
Αθήνα το 1835 και το 1889, και στο Παρίσι το 1828 (με γαλλική
μετάφραση).
Λεξικόν epitomon teshellenikes glosses (etc.) - Σελίδα 21 Skarlates
Demetrios Byzantios - 1839 - Παραγγέλματα χρυσά του Σοφου Κοραή
περί Λεξικογραφίας, 2--- ==>999 99 Περί συνθέσεως Λεξικού. Λεξικόν
καλόν είναι μεγάλου κόπου, και μεγάλης κρίσεως έργον. " " Κανών. ά. ν"
Μαρτυρίας ολίγας, και ταύτας εκ των Κλασικών συγγραφέων. Τοιούτους
ονομάζω τους μέχρι των Πτολεμαϊκών χρόνων προηγουμένως, και μετά
τούτους κατά συγκατάβασιν, τους μέχρι της δευτέρας όλης
146

εκατονταετηρίδος από Χριστού. Τους εντεύθεν και κάτω δεν ήθελα φέρειν
εις παράδειγμα, πλήν οσάκις ...
Λεξικόν gallohellenikon. (Lexicon gallohellenicum.)1842 - Ωστε η
γλώσσα του Κοραή, η γλώσσα της επαναστάσεως, ήρχισεν έκτοτε να
γράφηται βαδίζουσα μεν προς τα έμπροσθεν συμφώνως με τον αιώνα,
αφορώσα δε προς τα οπίσω, προς την αρχαίαν, ήτις την εφώτιζεν εις την
πρόοδόν της. Εις τοιαύτην κατάστασιν εύρομεν την γλώσσαν, ότε
επεχειρήσαμεν του παρόντος λεξικού την σύνταξιν. Εκτός των λέξεων,
όσας έχει κοινάς με την αρχαίαν Ελληνικήν, και αι οποίαι αποτελούσι την
πρωτίστην του παρόντος λεξικου ύλην, έχει και απειραρίθμους ...
Λεξικόν hellēno-gallikon - Σελίδα i Skarlatos D. Vyzantios - 1856 -
Εσχηματίσθη δμως έν τούτοις μεταξύ Ι^τής και τής λαλουμένης χΆσμα,
καί κατηντησεν ή πρώτη κτήμα έζαιρετικόν τών λογίων, άχρις ν»*
έξεφωνηθη τέλος ή βλασφημία, ό'τι ή Ελληνική γλώσσα απέθανε, καί
ήάνάστασις αυτής εϊνε θαύματος μόνον έργον κα'ι επειδή ό καιρός τών
θαυμάτων παρήλθεν, ό μεγαλώνυμος Κοραής επεχείρησε 'να μόρφωση
την λαλουμένην* έκινδύνευσε δηλαδή παρ' ολίγον 'να γένη μεταξύ τών νμ
γλωσσών ό',τι έγένετο μεταξύ Λατινίδος καϊ ϊταλίδος. Χάρις ό'μως είς ...
Λεξικόν tes hellenikes glosses tritomon. (Dictionarium linguae
...Anthimos Gazis - 1835 - - ... ωμός, και άωρος, κείται εν τώ, πλαδαρος
επί καρπών, οι τι;ες έχουσι περισσην υγρασίαν, ως έτι μη ωριμάσαντες.
Τον τύπον βλαδος, και, βλαδής ,εφύλαξεν ομοίως ο Ησύχ. επί της αυτής
απλής σημασίας. Μ' όλον τούτο έχει έτι το Γαλην. Γλωσσ. Σ. 448.
βλαδαραι, και ερμην, τούτο δια του, υγραι, μυξώδείς, όπου, βλαβεραί,
εσφαλμ. κείται. Ο Κοραής εν τω περί αέρων του, Ιπποκρ. 1ρ. μετέβαλε την
αναγνωσιν »βοίκα και βραδέα« εις το, βλαδέα. Ο Ξενοφ. (εν Ιππ. Γ'. 12:)
αντιτάσσει το, βλακεία, ...
Λεξικόν Ιστορία s kai geogrphias bialambanon perilēpsin tēs ...1871 - -
Μόλις παρήλθον 80 περίπου έτη, άφ' ότου ο μεγαλώνυμος Κοραής
εξέφρασε την ιδέαν ότι πρέπει να σχηματισθή νεοελληνική τις γλώσσα, έπι
τή βάσει μεν τής άρχαίας, άλλα καταληπτή εις τον λαόν, και η γλώσσα
αύτη, ή τοσούτον παρεφθαρμένη τότε και μιξοβάρβαρος, άπεδύθη τον
φακώδη αυτής χιτώνα, άπεσκοράκισε πάν είτε ξένον εν αυτή, ήρύσατο εκ
τής άρχαίας ή έσχημάτισεν εξ αυτής έξι άναλογίας πάσας τας διά πάσαν
ιδέαν, τέχνην και επιστήμην άναγκαίας λέξεις, έλαβε πάντας ...
Λεξικόν Ελληνογαλλικόν και Γαλλοελληνικόν - Τόμος Α΄: - Σελίδα 6
Αντώνιος Ηπίτης - 2014 - - "Επειδή δέ όμολογουμένως ή Γαλλική γλώσσα
147

ύπερέχει πασών τών άλλων κατά τόν άκριβή καθορισμόν τών σημασιών
τών λέξεων καί δή καί κατά τήν σαφήνειαν τής φράσεως, διά τούτο
κάλλιστα παραβάλλετε, καθ' ά δ άοίδιμος Κοραής παρήγγειλε, τάς
“Ελληνικάς λέξεις πρός τάς άντιστοίχους Γαλλικάς καί προσπαθείτε νά
καθορίζητε τάς σημασίας αύτών κατά τάς άντιστοίχους τής Γαλλικής.
Εύχόμενος ύμν άπό καρδίας τήν εύτυχή έπιτέλεσιν τού έθνικού τούτου
έργου μένω όλο πρόθυμος ...
Λεξικόν της ελληνικής γλώσσης - 8ος τόμος: - Σελίδα 450 Henry G.
Liddell, Robert Scott - 2015 - Φωκαείς, ίδος, γυνή έκ. Φωκαίας, Στέφ. Βυζ
– Φωκαήθεν, Επίρρι, έκ Φωκαίας, Λουκ. Λεξιφ. 7. φώκαινα, ή ιχθύς τις
έκτών κητοειδών, είδος φώκης, «φώκαινα, τρισυλλάβως τας γαρ φωκαίνας
(Γαλλ. marsouίη) Αριστοτέλης περί Ζώων Ιστ.ς" 11 και η 15 συγκαταλέγει
ταϊς φαλαινας και τους δελφίσι, Κοραής εις Ξενοκρ. σ.108, κτλ.,
Delphinus phocaena, Αριστ. περί τα Ζώα Ιστ. 6, 12, 2, 8, 13, 7. ... Τύρ. 733,
χθών Φ. Eύρ. Ιφ. έν Aύλ. 261' όδος ό αύτ. έν Φοιν. 38 γλώσσα Αισχύλ.
Χο. 564. ΙΙΙ.
Μέση οδός («Καθαρεύουσα») - Παιδαγωγική Εταιρεία Ελλάδος
Αρχαΐζουσα γλώσσα. Υποκινητής του γλωσσικού ζητήματος στα νεότερα
χρόνια θεωρείται[5] ο Κερκυραίος κληρικός Ευγένιος Βούλγαρις (1716-
1806), ο επιφανέστερος και πολυγραφότερος λόγιος και διδάσκαλος, μετά
τον Κοραή, ο οποίος μετέφερε στην ελληνική γλώσσα πολλά στοιχεία από
τη σκέψη του René Descartes, ...
Μεταφρασις Α. Κοραή ... ὑπο Α. Κορομηλα το τριτον ἐκδοθεισα..1836 -
Πόσω μάλλον θέλει - Φ η ν ν προνοήση δι' ήμάς, οπόταν έλπίζωμεν
άκαταπαύστως εις - Α - την αγαθότητά του και συλλογιζώμεθα συνεχώς,
ότι η έλ- Λ - ν - ν ν λειψις του τιμίου και ευσυνειδή του ανθρώπου θέλει
άνα- ο πληρωθή εις τους ουρανούς. S. 13. "Η έννάτη εντολή προστάσσει
νά μή ψευδώμεθα μήτε Μ » «Η - να βλάπτωμεν τον πλησίον διά τής
γλώσσης, Η γλώσσα, καθώς λέγει ο Απόστολος Ιάκωβος, όταν δεν
χαλιναγωγητα, μήτε κυβερνάται υπό του λόγου, δύναται (*) « ό
κλέπτων, ...
Μια μεγάλη μορφή των ελληνικών Γραμμάτων | Neos Kosmos 10 Νοε
2017 - Στην πρόσφατη σειρά από τη στήλη αυτή για την εξέλιξη της
ελληνικής γλώσσας, αναφέρθηκα στο πώς ο Αδαμάντιος Κοραής είχε
συμβάλει στη σύγχρονη διαμόρφωσή της, με την πρότασή του για την
υιοθέτηση τ.
148

ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ - Τεύχη 1668-1671 - Σελίδα 50 1997 - - Οί σταδιοδρομίες
τοϋ Κοραή καί τοϋ Δούκα είναι κατά κάποιον τρόπο παράλληλες καί ό
σκοπός τους κοινός. Καί οί δύο είναι έκδοτες κλασικών συγγραφέων καί
προσπα- θοΰν γιά την πνευματική άναγέννηση τών Ελλήνων. Έκεϊ πού
διαφωνούν είναι στήν άντιμετώπιση τοϋ γλωσσικοΰ, μολονότι τό σκεπτικό
καί ή δλη θεώρησή τους είναι παρόμοια. Διόρθωση τής γλώσσας ζητά ό
Κοραής, διόρθωση ζητά καί ό Δούκας. Ό Κοραής θεωρεί άνεδαφικό νά
άναστηθεΐ ή άρχαία γλώσσα καθώς «οΐ ...
ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ - Τόμος 68 - Σελίδα 1081 1960 - - Ή δευτέρα όμάς
περιλαμβάνει όσους συνδέουν και συσχετίζουν τήν γλώσσακ τοΰ Κάλβου
με τήν γλωσσικήν προσπάθειαν τοϋ Κοραή. Τήν γνώμην ταύτην
υποστηρίζει μέ σημαντικά επιχειρήματα ό Ηλίας Βουτιερί- δης εις την
μελέτην του «Ή γλώσσα τοΰ Ά. Κάλβου», ϋπογραμμίζων ότι ό «Κάλβος
εΤναι ένας ό- παδος τοϋ Κοραή με κάττοιες παραξενιές στήν έφαρμογή
τών γλωσσικών Ιδεών τούτου» και ότι ή γλώσσα τοϋ Κάλβου «έχει όλα
τά χαρακτηριστικά και τά σημαντικώτερα γνωρίσματα ...
Νεοελληηνική ekpaideusē: dyo aiōnes metarrythmistikōn prospatheiōn
Athanasios T. Karaphyllēs - 2002 - λόγιας και της δημοτικής. Ήταν μια
γλώσσα απαλλαγμένη από τα «βαρβαρικά» στοιχεία της δημοτικής, με την
ελπίδα ότι θα περάσουν οι λέξεις και οι φράσεις, διορθωμένες από το
γραπτό, στον προφορικό λόγο. Ο Κοραής ζητούσε την κάθαρση της
δημοτικής, χωρίς όμως να απεμπολουνται οι γραμματικοί τύποι της
μητρικής γλώσσας. Υποστήριζε για παράδειγμα ότι έπρεπε να λέμε όχι
ιχθύς ή ψάρι αλλά οψάριον, όχι σταγών ή σταλαγματιά αλλά σταλαγματια,
παιδί-παιδίον, μάτι-ομμάτιον ...
Νεοελληηνική kritikē - Τεύχος 42 Iōannēs Michaēl Panagiōtopoulou,
Dionysios A. Zakythēnos, E. P. Papanoutsos - 1956 - - Το κύριο θέμα είναι
η γλώσσα. Μάιό Κοραής είν' ένα θαυμάσιο πνεύμα, όξύ, εύστροφο,
πλούσιο, ικανό να νιώσει τη γλώσσα πέρ' άπό τούς στενόκαρδους
σχολαστικισμούς. Υπάρχουν νύξεις, απόψεις και σάν από τύχη
παρατηρήματα στο έργο του, πού θά μπορούσαν να καθιερώσουν τη δόξα
ένός μεγάλου κριτικού και όχι μόνονά έπαυξήσουν τη φήμη ενός
λογιότατου. Περισσότερο και άπό τά περισπούδαστα προοίμιά του στις
εκδόσεις του τών κλασσικών κειμένων, τά κατά μέρος ...
Νεοελληνικός diaphōtismos: Paschalis Kitromilidēs, Morphōtiko
Hidryma Ethnikēs Trapezēs (Greece) - 1996 -
149

Νεοελληνικός diaphōtismos: ta horia tēs diakindyneusēs - Σελίδα 118
Panagiōtēs Chr Noutsos - 2005 - 105), ουτε θά υπενθυμίσω τήν απαρχή
της προβληματικής για τή «φυσική» γλώσσα (βλ. παραπάνω, §. 43). Τό
επιχείρημα για τή «φυσική» γλώσσα αναπαράγεται με ποικίλες εκδοχές,
μέ γνώμονα τή θέση δτι «δλα τά έθνη» μιλούν και γράφουν τή γλώσσα
τους «κατά τή φύσι καί χρήσι της» (Δημητριείς 1791: 80). Οι «πρώτοι τών
λέξεων ευρεται» όδηγούνται συχνά «δχι από σοφίαν, αλλ' απ' αυτήν τών
πραγμάτων τήν φύσιν» (Κοραής 1812: 509) ή ότι ή γλώσσα «ακολουθεί
τάς μεταβολάς τών ...
Νεοελληνικός politismos - Τόμος 1 - Σελίδα 26 Leōnidas Manōlopoulos -
1983 - - έλληνικής γλώσσας «βαρβάρωση καί διαφθορά, καταστροφή,
άποτέλεσμα χυδαίσμοϋ καί όχλοκρατίας, άρρώστια συγγενική καί
παράλληλη μέ τή διαφθορά των ήθών καί τήν πολιτική παρακμή». Ή
«έλλειψις άπαρεμφάτου» έγραφε «είναι ή φρι- κτωτέρα χυδαιότης». Ό
μόνος τρόπος γιά νά έξα- φανιστεί ή άπαιδευσία είναι ό γλωσσικός
«καλλωπισμός» καί ή διόρθωση των βαρβαρικών στοιχείων. Ό Κοραής,
παρόλο πού πολεμήθηκε άγρια άπό τούς δημοτικιστές καί τούς άρχαίστές,
βρήκε ...
Νεοελληνικα αναγνωσματα: προς χρησιν των μαθητων της δευτερας
ταξεως ...
Νικολαος Ι Μπερτος - 1913 -
Ο Αδαμάντιος Κοραής αυτοβιογραφούμενος - Ερανιστής 26 Μαρ 2016 -
Ο Αδαμάντιος Κοραής (Σμύρνη, 27 Απριλίου 1748 – Παρίσι, 6 Απριλίου
1833. Τελικά, ο Κοραής θα διδαχθεί τη λατινική γλώσσα από έναν
Ολλανδό πάστορα της Χίου, χωρίς μάλιστα να πληρώσει «αργυρικόν
μισθόν»: «Ιεράτευε τότε εις τον ναΐσκον του προξένου (consul) των
Ολλανδών ανήρ σοφός, σεβάσμιος ...
Ο Αδαμάντιος Κοραής και η εποχή του , Ανθολογία , Ζαχαρόπουλος
...Γλώσσα - Παιδεία - Εκπαίδευση : Ο Κοραής Ως Εθνικός Παιδαγωγός
Ο Κοραής Ως Εθνικός Παιδαγωγός Γλώσσα - Παιδεία - Εκπαίδευση
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣ ΔΙΑΔΟΣΙΝ ΩΦΕΛΙΜΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ.
Ο ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ από Δ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ - 1900 DOI. 10.12681/eadd/10194. Διεύθυνση
Handle.. Συγγραφέας. ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ. Ίδρυμα.
Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Τμήμα
Κοινωνιολογίας. Επιστημονικό πεδίο. Κοινωνικές Επιστήμες.
Κοινωνιολογία. Χώρα. Ελλάδα. Γλώσσα . Ελληνικά ...
150

Ο Αττικισμός και το γλωσσικό ζήτημα - Σελίδα 49 Kωνσταντίνος
Tρυπάνης - 1984 - Είχε και άλλους πολλούς επικριτές ό Βούλ- γαρις γιά
τή γλώσσα του. Στήν κρίσιμη έκείνη στιγμή της διαμάχης εμφανίστηκε ό
Αδαμάντιος Κοραής (1748- 1833) πού μέ τό κύρος τοϋ μεγάλου
φιλολόγου αποδοκίμασε τόσο τήν άρχαία γλώσσα στο γραπτό λόγο ώς
μέσον γιά τή μόρφωση τοϋ έθνους, δσο και τούς «δημώδεις χυδαϊσμούς».
Δικαίως πίστευε ό Κοραής δτι ή άρχαία γλώσσα ήταν άκατάληπτη άπό τό
μεγαλύτερο μέρος των σύγχρονών του Ελλήνων, και δτι δέν ήταν δυνατόν
νά ...
Ο Κοραής, η Επανάσταση και οι...λόγιοι | Cretalive.gr 6 Απρ 2017 - Ο
Αδαμάντιος Κοραής, ήταν το πρώτο από τα οκτώ παιδιά της οικογένειας
των γονιών του. Μόνο ένας αδελφός ονόματι Ανδρέας, όμως επέζησε.
Διδάχθηκε από κάποιον Εβραίο την εβραϊκή γλώσσα, κι από τον Ολλανδό
πάστορα του Ολλανδικού προξενείου της Σμύρνης, Berhard Keun,
λατινικά. Τα πρώτα του ...
Ο Νεοελληνικός ∆ιαφωτισµός: Μια πρόταση διακειµενικής διδασκαλίας
«Ο Παπατρέχας» είναι ένας ύµνος στην αξία της γνώσης και της παιδείας,
ενώ το περιεχόµενο της προς Αλέξανδρον Βασιλείου επιστολής
αναφέρεται στο. µέσο, στο όργανο µε το οποίο η γνώση επιτυγχάνεται,
δηλαδή στη γλώσσα. - Και τα δύο κείµενα έχουν επιστολικό χαρακτήρα.
Ο Κοραής ό,τι θέλει να διαβαστεί το εντάσσει σε ...
Ο Παπατρέχας: - Σελίδα 1 Αδαμάντιος Κοραής - 2015 - -
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Αδαμάντιος Κοραής Ο
ΠΑΠΑΤΡΕΧΑΣ Στη Σειρά «Νεοελληνική Γραμματεία» των εκδόσεων
Πελεκάνος, τα κείμενα είναι πλήρη και χωρις συντομεύσεις. Ακολουθείται
πιστά, ή γλώσσα και ή όρθογραφία τού πρωτοτύπου. ΕΚΔΟΣΕΙΣ
ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ Ζωοδόχου Πηγής 31, 106 81 Αθήνα, Ελλάδα...
Ο Παπατρέχας: Αδαμάντιος Κοραής - 2015 - - Το φανταστικό
λογοτεχνικό πρόσωπο του Παπατρέχα εμφανίζεται για πρώτη φορά, το
1811, όταν ο Αδαμάντιος Κοραής εκδίδει στο Παρίσι τη ...
Ο παρεξηγημένος Αδαμάντιος Κοραής | Βιβλίο | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 10
Απρ 2016 - Με τον τρόπο αυτό ο συγγραφέας προβάλλει ιδιαίτερα
στοιχεία της προσωπικότητας και πτυχές της ιδεολογίας του Κοραή, ο
οποίος πίστευε πως όποιος χωρίς τη γνώση της νέας επιχειρεί να μελετήσει
ή να ερμηνεύσει την αρχαία ελληνική γλώσσα απατάται ή απατά. Οι
επιστολές. Χωρισμένη σε τέσσερα μέρη η ...
151

Ο Ρήγας Βελεστινλής και Αδαμάντιος Κοραής - Δασκαλέματα Γνωστές
είναι επίσης οι θεωρίες του για τη γλώσσα. Ο Κοραής πρότεινε τη χρήση
μιας γλώσσας που θα είχε ως βάση της την καθομιλουμένη γλώσσα της
εποχής, από την οποία όμως θα είχαν αφαιρεθεί οι ξένες λέξεις καθώς και
οι διάφορες ιδιωματικές εκφράσεις. Ο Κοραής συνέβαλε σημαντικά στην
ιδεολογική προετοιμασία ...
Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαμάντιος Κοραής - Ιστορία (ΣΤ ...Ο
Κοραής πίστευε ότι για να ελευθερωθεί το ελληνικό έθνος, έπρεπε πρώτα
να φωτιστεί διαμέσου της παιδείας, με κατάλληλη όμως μέθοδο
διδασκαλίας και χρησιμοποιώντας μια νέα ελληνική γλώσσα, με
απλούστερη μορφή από την αρχαία. Η απήχησή του ήταν μεγάλη και
πολλοί δάσκαλοι ζητούσαν τις συμβουλές του.
Ο Ρηγας Φεραιος Και Η Εποχη Του - Σελίδα 212 Γιάννης Κορδάτος - 1931
- ... επομένως δέν παρουσίασεν ήμϊν μετά τών νέων δοξασιών και νέαν
γλώσσαν, οπως άλλοις έθνεσιν ό μωαμεθανισμός τήν Άραβικήν κα'ι δή
δέν ηδύνατο νά έκβάλη αύτήν είς ην τουναντίον ένεφύσησε νέιν ζωήν και
πιρέσχε νέας δυνάμεις, ώστε μέγα μέρος αυτής κα'ι ούχ'ι τό
έπουσιωδίσιερον αποτελεί ή εκκλησιαστική φιλολογία1 Κατ" αΰ- τόν τον
τρόπον ϋπελείφθη ή γλώσσα όμόνος δεσμός τών ΓραικορρωμαίωΛ όπως
ό άείδιμος Κοραής τους (ονόμαζε, πρός τούς αρχαίους έλληνας.» (I).
Ο υπέρμαχος της δημοτικής γλώσσας | Neos Kosmos 17 Νοε 2017 -
Πρόκειται για τον Αδαμάντιο Κοραή και για τον Γιάννη Ψυχάρη. Ο
Κοραής πρότεινε την καθαρεύουσα, την οποία είχε διαμορφώσει ο ίδιος
με στοιχεία της αρχαίας ελληνικής και της γλώσσας που μιλιόταν στην
εποχή του, ενώ ο Ψυχάρης, πιο προσγειωμένος στην πραγματικότητα,
αγωνίσθηκε για την ...
Ο Ψυχάρης και η εποχή του: ζητηματα γλωσσας, λογοτεΧνιας και
πολιτισμου. Aristoteleio Panepistēmio Thessalonikēs. Tomeas
Mesaiōnikōn kai Neōn Hellēnikōn Spoudōn. Epistēmonikē Synantēsē,
Ψυχάρης Ιωάννης. , G. Pharinou-Malamatarē - 2005 - Η γλωσσολογία,
πέρα από την προσφορά των βασικών θεωρητικών αρχών, οι οποίες
προέκριναν αδιαμφισβήτητα τη δημοτική γλώσσα έναντι της
καθαρεύουσας, στάθηκε συνεχής οδηγός και εμπνευστής στον αγώνα για
2 Όπως είναι γνωστό, ήδη από τον προηγούμενο αιώνα, ο Αδαμάντιος
Κοραής (Α. Κοραής, «Τά είς την έκδοσιν (1809) των βίων τοϋ
Πλουτάρχου Προλεγόμενα...», στον τόμ. Α. Κοραής, Προλεγόμενα στους
αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, τόμ. 1, Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα ...
152

Οδόσημα: στοιχεία προσανατολισμού στο τοπίο της νεοελληνικής
λογοτεχνίας. Bangelēs Chatzēbasileiu - 1999 - στοιχεία προσανατολισμού
στο τοπίο της νεοελληνικής λογοτεχνίας Bangelēs Chatzēbasileiu. χήν
εκπρόσωπος του ελληνικού διαφωτισμού, ο Κοραής εμπνέεται από ένα
πολιτισμικό, κοινωνικό και πολιτικό όραμα που αποσκοπεί στη μετάδοση
και τη δημιουργία παιδείας.9 Ένα τέτοιο όραμα αποκτά στο πεδίο της
νεοελληνικής γλώσσας εκπαιδευτικό και, πολύ περισσότερο, διορθωτικό
χαρακτήρα - βρισκόμαστε πια στον πυρήνα της κοραϊκής ιδεολογίας, που
επιδιώκει τόσην ελευθερία για ...
Οι απόψεις του Α. Κοραή για τη διδασκαλία της Γλώσσα ς / Views of A
...Κ Ω Ν ΣΤΑ Ν ΤΙΝ Ο Υ Δ. Μ Α ΛΑΦ ΑΝΤΗ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ Α. ΚΟΡΑ
Η ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΝΑΤΥΠΟΝ ΕΚ ΤΟΥ ΛΗ'
ΤΟΜΟΥ (1996) ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ» ΑΘΗΝΑΙ 1996
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗ ΑΠΟΨΕΙΣ TOY A. ΚΟΡΑΗ ΓΙΑ
ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Ό 'Αδαμάντιος Κοραής ...
Οι Έλληνες: Τετράδια Πατριδογνωσίας Κώστας Σκανδαλίδης - 2012 -
Διδάγματα που αφορούν στην κοινωνική ζωή, στην ιατρική, στη φυσική
επιστήμη, στη δικαιοσύνη, στην πολιτική, στη δημοκρατία, στη γλώσσα,
σε ό,τι συνθέτει τον ίδιο τον πολιτισμό του ανθρώπου. Διδάγματα που
μεταφράζονται σε προτροπές, που συνδέονται με τον αγώνα της
ανεξαρτησίας και τα οποία συμβουλεύουν για την αυριανή οργάνωση της
ελεύθερης ελληνικής πολιτείας, Υπερασπιζόμενος τη ζωντανή γλώσσα,
που αποκαθαίρεται από αρχαϊκά ή χυδαία στοιχεία, ο Κοραής, ...
Παλαμάς Κ. : ho agōnistēs tou dēmotikismou kai Η kampsē tou Κριαράς
Εμμ. - 1997 - Α. ΚΟΡΑΗΣ Ο Παλαμάς αναγνωρίζει σε ομιλία του στην
«Εταιρεία η Εθνική Γλώσσα » (\905)2"' ανεπιφύλακτα την προσφορά του
Κοραή (1748-1833), που «τύπωνε παροιμίες του λαού αντί να τ' αφήνει
απορριμμένα στη ντροπή και στα σκοτάδια». Επίσης επαινείται ο Κοραής
που «με μόνο το συμμάζεμα δημοτικής γλωσσικής ύλης μέσα στ' "Ατακτά"
του και με όλη τη δύσκολα συγκρατημένη καταφρόνηση του προς την
εθνική γλώσσα μάς έδωσε πολύτιμη τη βοήθειά του». Με τον τρόπο ...
ΠΑΝΔΩΡΑ - Τόμος 11 - Σελίδα 354 1861 - - Εκ πείρας λέγ» ότι ό
σεβαστός Κοραής δέν μετεχειρίσθη τδ πάγκα- λον είίο; αύτής έν πολλοίς*
δι» τοϋτο χαί τό υ50{ αύτού φαίνεται πολλάκις λιτώτερον τού δέοντος
έπιτετηδευμένον χαί όλως άχρουν. Πριν τις ιώ» ζηλωτών έξαφθή χαθ'
ήμών, παραχαλοΰμεν αύτόν θερμώς νά έξετάση άκριβώς ό,τι συσταίνομεν.
Επιχρίνων ενταύθα ώς έν παρόδω τήν γλώσσαν τού Κοραή δέν λέγω ότι
153

είναι άμοιρος τίνος άρ(*ο· νίας, άλλά χρώμα καί έλληνισμόν χατά ηα^άίν
ατ, οίον έπρεπε νά ϊχη ή γλώσσα τού ...
Παπαρηγόπουλος. Istoría tou ellenikoú etnoús: apo ton archaiotaton
chronon mechri ...Konstantinos Παπαρηγόπουλος - 1887 - Εν τή
ειςαγωγή του παρόντος τόμου (Κεφ. Α' του ΙΓ Βιβλίου) ελάβομεν ήδη
άφορμήν να είπωμεν ότι κυριωτάτη της γλώσσης ταύτης άφετηρία
υπήρξεν ή γλώσσα ήν ώμίλουν οι Πελοποννήσιοι και οι Στερεοελλαδίται
έν τη 13 εκατονταετηρίδι. ... Πρώτος ο Κοραής έθετο την αρχήν ότι βάσις
μεν θεμελιώδης της αναμορφώσεως τής γλώσσης δέον να ήναι ή
λαλουμένη, ότι όμως ή λαλουμένη αύτη γλώσσα δέον να καθυποβληθή εις
κανόνας συμφώνους μεν προς τας τροπολογίας όσας υπέστη διά ...
Παπαρρηγόπουλος Κ. Ιστορία του Ελληνικού έθνους. : apo tōn
archaiotatōn chronōn mechri ...Παπαρρηγόπουλος Κ. , Paulos Karolidēs -
1925 - - Άλλά τό βέβαιον είναι δτι, δσην χάριν και άν εΐχον τά Άσματα
ταϋτα, εάν ή γλώσσα τοϋ λαοΰ έξηκολού- Οει Ιγκαταλειπομένη εις την
άτομικήν αύτογνώμονα και άκανόνιστον χρήσιν και κατά- χρησιν, δεν
ήΟελεν είναι δυνατόν νά χρησιμεύση πλέον ώς ό'ργανον λόγου άπηκριβιο-
μένου, οίος προσήκει νά είναι ό λόγος τής επιστήμης και τής ανωτέρας
φιλολογίας. Τής συστηματικής ταύτης και κανονικής διορθώσεως τής
γλώσσης τήν πρωτοβουλίαν άνέ- λαβεν ό άοίδιμος Κοραής. Προ αύτοΰ
οί ...
Παροιμίαι - Τόμος Δ΄: - Σελίδα 44 - Αποτέλεσμα Google Books Νικόλαος
Πολίτης - 2015 - Social Science Και άπλώς άνευ τής παρομοιώσεως
«Κόβει ή γλώσσά του», επί τού οξέος την γλώσσαν και λάλου, “Η αυτή
μεταφορά ήτο συνήθης και παρά τους αρχαίοις, ώς ήδη και ό Κοραής
παρετήρησεν. Όθεν δημοκόπος έκαλείτο ό πάντα πράττων και λέγων προς
χάριν τώ δήμω, και κόπις φέρεται ως επίθετον τού Οδυσσέως (Ευριπ.
Παροιμίαι - Τόμος Δ΄: - Σελίδα 44 Νικόλαος Πολίτης - 2015 - 46. Κόβει.
ή. γλώσσά. του. σαν. το. σπαθί. (Κοινή– Κοραή Ηλεόδωρος τ. Β' σ. 298 (
Κόπτει ή γ. του ώσάν σπαθίον..] – Κορ. "Απ. Β' σ. 201 (Κόπτει ή γλ. του
ώς το σπαθίον. 1). Βλ. άρ. 7. 30α, πρβλ. άρ. 34. Και άπλώς άνευ τής
παρομοιώσεως «Κόβει ή γλώσσά του», επί τού οξέος την γλώσσαν και
λάλου, “Η αυτή μεταφορά ήτο συνήθης και παρά τους αρχαίοις, ώς ήδη
και ό Κοραής παρετήρησεν. Όθεν δημοκόπος έκαλείτο ό πάντα πράττων
και λέγων προς χάριν ...
Περι ἁμαρτηματων, και ποινων, πολιτικως θεωρουμενων· συγγραμμα ...
...1802 - ... ν Λ δαπάνη εξεταζομένη από δύο δικασίας, άσώον, και φιλαρΛ
154

αν - ν » Ν. ν - Ν - γυρον, θέλει κριθή έλλειπής από τον πρωτον, και
υπερβολική από τον δεύτερον, τοιούτοι ασαφείς νόμοι , μήτε Α V και Λ
αν ΣΥ ν ν » -1 - νόμοι να ονομάζω θα είναι άξιοι. «Σοι δε ουχ ούτω ρη- αν
- Α ν το τέον, ως νυν είπες, μέτριον έιπών" αλλα τι το μέν Ν -- οι τριον και
πόσον ρητέον ή τον τοιούτον λόγον μήπω σου οι διανοού γίγνεσθαι νόμον
(Πλατ. Αυτόθ.) ». - Σελ. 2ο, ήίχ. 8. Η ξένη γλώσσα, περιορίζουσα εις ...
Πολίτης. Meletai peri tou viou kai tēs glōssēs tou hellēnikou laou:
paroimiai. Πολίτης Γ΄Νικόλαος - 1902 - - Και απλώς άνευ της
παρομοιώσεως «Κόβει η γλώσσά του» επί του οξέος την γλώσσαν και
λάλου. Η αυτή μεταφορά ήτο συνήθης και παρά τους αρχαίοις, ώς ήδη και
ο Κοραής παρετήρησεν. "Οθεν δημοκόπος εκαλείτο ο πάντα πράττων και
λέγων προς χάριν τώ δήμω, και κόπις φέρεται ως επίθετον του Οδυσσέως
(Ευριπ. Εκάβ. 133. Λυκόφρ 763. 1464), όπερ ο σχολιαστής του
Λυκόφρονος ερμηνεύει: « ο ρήτωρ, παρά το κόπτειν τους λόγους, ή ο
έμπειρος» Ομοίας μεταφοράς γίνεται χρήσις ...
Πρακτικά tēs Akadēmias Athēnōn: epimeleia tou grammateōs tōn
...Akadēmia Athēnōn - 1992 - - Μέσα σ' αυτά τα Ιδεολογικά πλαίσια
βρίσκει άνετη και φυσιολογική τοποθέτηση ή βαρυσήμαντη έκείνη
δήλωση τοϋ Κοραή· «Ή γλώσσα είν' αυτό τό έθνος»61. Ή διαπίστωση
αυτή δεν πηγάζει μόνο από μία σωστή γλωσσολογική διάκριση, σύμφωνα
με τήν όποια ή συλλογική λειτουργία της γλώσσας διαφοροποιείται άπό
τον ατομικό χαρακτήρα τοϋ ΰφους· τό κυριότερο έρεισμα σ' αυτή τή θέση
βρίσκεται στον πατριωτισμό τοϋ ίδιου τοϋ Κοραή. Ή φράση του, πού
αναφέραμε παραπάνω, ανήκει ...
Ρόδα και μήλα: Γιάννης Ψυχάρης - 2014 - - Ένας μεθοδικός κατάλογο
είναι σήμερα ήπιό δύσκολη εργασία πού μπορεί νά γίνη κ" ή πιο χρήσιμη
Όλοι σας έσείς πού πιάσετε τέτοια δουλειά, πήρετε το δρόμο πού σάς
έδειξε ένας περίφημο Γραικός, ό μεγάλος ό Κοραής". Ξέρετε πού σήμερα
οι ιδέες τού Κοραή δεν μπορούν πολύ ν μάς χρησιμέψουν. Όσα είπε για τη
γλώσσα μήτε σωστά μάς φαίνουονται, μήτε έχουν καμι σοβαρή ιστορική
βάση. Ο Κοραής άγαπούσε νά βάζη τό ένα μετάλλο συστήματα αντίθετα
άφτη είταν ή χαρά του και ...
Σκοτεινός "διαφωτισμός" τού Κοραή 18 Οκτ 2004 - Τα αποστολικά
κείμενα (ευαγγέλια, πράξεις, επιστολές), που διαβάζονται εμμελώς στις
εκκλησιές μας, γράφτηκαν αιώνες (τουλάχιστον δεκαεφτά) προτού ο
Kοραής αποφασίσει (από το γραφείο του στο Παρίσι) να αλλάξει τη
ζωντανή γλώσσα των Eλλήνων με μια φτιαχτή «καθαρεύουσα» γλώσσα.
Τα αποστολικά ...
155

Στα προθυρα γραμματικης κλισης - Σελίδα 122 Λυο Καλοβυρνας - 2007 -
«Η γλώσσα κατακρεουργείται επειδή για εκατόν πενήντα χρόνια είχαμε
το καταστροφικό φαινόμενο της διπλογλωσ- σίας, Αναστάση· άλλη
γλώσσα να μαθαίνουμε με το στανιό στα σχολεία κι άλλη να μιλάμε σπίτια
μας, τη γλώσσα που "εθηλά- σαμεν με το γάλα", που έλεγε κι ο Κοραής».
«Μην πιάνεις τον Κοραή στο στόμα σου!» εξεμάνη ο Ανα- στάσης. «Ο
Αδαμάντιος Κοραής ήταν Έλληνας και κατέβαλε υπεράνθρωπες
προσπάθειες να καθαρίσει τη γλώσσα μας από τους βαρβαρισμους και
τις ...
Στη χώρα του περίπου: Περίπου σύγχρονη, περίπου ευρωπαϊκή, περίπου
...Τάκης Θεοδωρόπουλος - 2016 - Αυτό πίστευε ο Κοραής. Αφετέρου,
χειρονομία που απευθύνεται στις ελίτ της ∆υτικής Ευρώπης. Οι σύγχρονοι
Έλληνες μιλούν την ίδια γλώσσα που μιλούσε ο Ξενοφών, άρα μπορούν
να σκεφτούν όπως εσείς και να συνομιλήσουν μαζί σας. Ο Κοραής
διέγνωσε το πρόβλημα: οι Έλληνες χρειάζονταν γλώσσα για να
αποκτήσουν παιδεία, για να συνυπάρξουν και να συμμετάσχουν στον
κόσμο του καιρού τους. Ταυτοχρόνως όμως, με την ίδια κίνηση,
υπονομεύει τους στόχους του. Γλώσσα ...
Σύγγραμμα Περιοδικόν - Έτος Δ΄: - Σελίδα 204 Ελληνικός Φιλολογικός
Σύλλογος Κωνσταντινουπόλεως - 2015 - Κατόπιν δε των σπουδών τούτων
επέδωκεν έαυτόν όλως εις την σπουδήν της ιατρικής, προελόμενος την
ταύτης έπαγγελίαν διά τους αυτούς λόγους, διους αυτήν προείλοντο
πρότερον και έτεροι ομογενείς και αυτός ο σοφος Αδαμάντιος Κοραής. ...
Και έτερον δε ειδύλλιον έπιγραφόμενον «ιό Τάφος» συνταχθέν έπι τώ
θανάτω εναρέτου τινος ιατρού, εξεδόθη μικρών έπειτα ιδία και αυτό έν
Τεργέστη. Και ποίημα δε έλεγειακών εν αρχαία γλώσσα και ρυθμό
συνέταξεν εις τον θάνατον του αυτού ...
Συζητήσεις για τη διαμόρφωση εθνικής γλώσσας στους κόλπους του
...Εκείνος που προσπάθησε να προσδώσει στις συζητήσεις του γλωσσικού
ζητήματος και στην επιχειρηματολογία για την ενδεδειγμένη γλώσσα της
νεοελληνικής παιδείας πραγματικά επιστημονική θεμελίωση βάσει των
θεωριών της γλώσσας και της φιλολογικής επιστήμης του όψιμου
Διαφωτισμού υπήρξε ο Αδαμάντιος Κοραής.
Συλλογη των εἰς την Ἑλληνικην Βιβλιοθηκην, και τα παρεργα
...Adamantios I. KORAES, Ph PHURNARACES - 1833 - Η διαφορά του
πνευματισμού είναι τών Αιολέων, οι οποίοι μη γνωρίζοντες το δασύ
πνεύμα, και αυτό το άριθμητικών εξανάγκης έπρεπε να το γράφωσε ψιλώς,
Εις, Προτού Ομήρου ή κοινή της Ελλάδος γλώσσα ήτον ή Αιολική. Αύτη
156

προχωρήσασα εις το τελειότερον, όνομάσθη Ιωνική, ήτις έφύλαξε πάλιν
εις πολλά τον ψιλών πνευματισμόν. Της Ιωνικής ή τελείωσις έγέννησεν
έπειτα την Αττικήν, εις την οποίαν έξεναντίας ήρεσε πολύ ο δασύς
πνευματισμός μ' όλον τούτο έφύλαξε και αυτή ...
Τα Σούτσεια: ήτοι - Σελίδα 93 Kōnstantinos Asōpios - 1854 - - Οσον δε η
αΰρα της ελευθερίας προανήγγελλε την πολιτική ν μεταβολήν, τοσούτο
και ή γλώσσα έγίνετο τελειότερα και σπουδαιότερα. Και προ τοϋ Κοραή,
και οι περί Κοραήν και οί μετέπειτα επροσπάθησαν να τρέψωσι τους αίο-
λοδωρικούς σχηματισμούς επί το άττικώτερον, άντεισήγαγον λέξεις
έλληνικωτέρας, τακτικωτέραν πλοκήν, έξηλλήνισαν λέξεις ξένας ών ε'ιχεν
ανάγκην η γλωσσά, και ως άπ6 κοινοϋ συστήματος έτεινον εις δημιουργίαν
κατάλληλου γλωσσικού □συστήματος, εις πάσας ...
Το κακκείναι (αντί κατα-κείναι, κατ-κείναι) ο Κοραής ἐν ταίς κριτικαίς
αὐτοῦ σήμειώ σεσι παράγει λίαν πιθανώς ἐκ τοῦ κατακαίνω. Ό δε 'Όιρμαν
αντί κακκείναι γραφει κακκείρα ι, οδήγήθεὶς απο τῶν γλωσσῶν τού
Ήσυχίου κακόρας' κατακύψας καὶ ἐπίκορον· ἐπίκοπον. κακκλα ὁ ν'
καταξον, ιΗσύχ. (Ο Σμὶτ θεωρεί το κακκλαον κυπριακήν λέξιν, ὁ δὲ
Κοραής ποὶνυ ορθῶς ἐν ταίς κριτικαίς αὐτοῦ σήμειώσεσι προτείνει να
διορθωθή είς κ οί κ κλ α σ ον . κακόρας· κατακοιίνας παρα Εύκλω, ...
Το Χιακόν γλωσσαριον. : ētoi, Η en Chiōi laloumenē γλώσσα meta tinōn
...A. G. Paspatēs - 1888 - Κοινωνικοι αγωνες και διαφωτισμος: μελετες
αφιερωμενες στον Φιλιππο ...Φιλιππος Ηλιου, Χρηστος Λουκος - 2007 -
Κυρίαρχη θέση κατέχουν έδώ τά θέματα της γλώσσας, της έκπαίδευσης
και γενικότερα της παιδείας. Ποιός είναι ό τύπος τού σχολείου πού
όραματίζεται ό Κοραής; Μέ δυό λόγια θά έλεγα ότι αύτό πού θά ήθελε,
γιά τή μέση έκπαίδευση, είναι ένα σχολείο άπαλλαγμένο άπό τά βαρίδια
τής σχολαστικής παράδοσης, άπό τήν τυραννία τής γραμματικής, άπό τή
χρήση άπαρχαιωμένων διδακτικών και παιδαγωγικών μεθόδων. Ένα
σχολείο άνοιχτό στις ίδέες τού Διαφωτισμού, πού θά χειραγωγείται ...
Τριανταφυλλίδης. Νεοελληνική γραμματική: Ιστορική εισαγωγή. Πρώτος
τόμος - Σελίδα 99 Μανόλης Τριανταφυλλίδης - 1938 - - Στήν ίδια βάση
στηρίζεται ή διδασκαλία καΐ το γλωσσικό σύστημα του Κοραή (1805 —
1833). 99. — Ό Αδαμάντιος Κοραής αναγνωρίζοντας τη βασική σημασία
της μητρικής γλώσσας για τη διαμόρφωση του εθνικού πολιτισμού,
υποστήριξε πώς κανείς δεν έχει το δικαίωμα να επιβολή στο λαό άλλη
γλώσσα και πώς πρέπει αν θέλωμε να προκό- ψωμε, καθώς οί μεγάλοι λαοί
της Δύσης, να καλλιεργήσωμε τδ ιδίωμα του λάου μας. Πολέμησε την
«πρόληψη» και άρχαιομανία των οπαδών της ...
157

Τρίτη 6 Φεβρουαρίου 2017 Γλώσσα :Αδαμάντιος Κοραής - Σύγχρονη
τάξη 6 Φεβ 2018 - Τρίτη 6 Φεβρουαρίου 2017. Γλώσσα :Αδαμάντιος
Κοραής (ανάγνωση) Αντιγραφή κι Ορθογραφία:«Το πρώτο βιβλίο κάθε
έθνους είναι το λεξικό της γλώσσας του». Μαθηματικά:Μάθημα 25
Β.μαθητή. 11. Τι βιβλίο είναι αυτό; (Γλώσσα Β΄- 11η ενότητα) ...
Φιλοσοφία της Παιδείας Κοραής-5.pptx - eClass Η Εξέλιξη της Ελληνικής
Γλώσσα ς και ο Κοραής. Τα πέντε στάδια εξέλιξης της γραφής. 1.
εικονογράμματα: εικόνα που περικλείει ολόκληση διήγηση, δεν
αντιστοιχεί σε συγκεκριμένες λέξεις και μπορεί να διαβαστεί εύκολα
(Παλαιολιθική μέχρι τέλος της Νεολιθικής εποχής, 3300-2500 π.Χ.) 2.
ιδεογράμματα:εικονογράμματα με ...
Χατζηδάκις. Glōssologikai meletai - Τόμος 1 - Σελίδα 269 Geōrgios N.
Χατζηδάκις - 1901 - - Εντεύθεν και άπήτησε καϊ κατά το ενόν επέτυχε
νά έφαρ- ιιόση γλωσσικόν μείγμα μετά λόγου τινός γινόμενον. "Εκτοτε δε
πράγματι σφόδρα δυσαρέστως προσπίπτει εις ημάς ή φύρδην μίγδην άνά-
μειξις τών άρχαίο>ν και νέων στοιχείων. Διά τής λογικής καϊ σοφής τοΰ
Κοραή διδασκαλίας ή γλώσσα, ήτις (δπως ανωτέρω εΐδομεν τους
Καθολικούς κατηγοροϋντας αυτής πτωχείαν, άκυρολογίαν κτλ ) εΤχεν
αληθώς αποβάλει και πλοϋτον και κάλλος και χάριν καϊ άκρίβειαν και
σαφήνειαν και ...
Χατζηδάκις. Peri tou glōssikou zētēmatos en Helladi: meros 1 - Σελίδα 200
Geōrgios N. Χατζηδάκις - 1890 - - έργα αυτών δεν ήσαν ούτω δόκιμα
ώστε νάκαταστώσι κτήμα του εθνους όλου, ή γλωσσά των ήτο μόνον
απόπειρα, φρόνιμος βέβαια και αναγκαία και μόνη δυνατή, άλλα πάντοτε
ασθενής απέναντι τής επικρατούσης γλωσσικής συγχύσεως έν τή
δια)ρημένη και άμαθεί Ελλάδι. Μετά τήν έμφάνισιν όμως του Κοραή τά
πράγματα μετεβλήθη.σαν διότι ναι μεν και τά πλείστα τών έργων του
Κοραή δέν ειναι δόκιμα, άλλ' όμως διά τό μέγα αξίωμα αύτοΰ ώς σοφου
έλληνιστοΰ και εκδότου, ώς άγνοΰ ...
Χατζηδάκις. To problēma tēs neōteras graphomenēs Ελληνικής - Σελίδα
675 Karl Krumbacher, Geōrgios Nikolau Χατζηδάκις - 1905 - Ψ. επαινεί
και προτείνει άνδριάντας δι' αυτόν, ει και ούτος διατείνεται ότι «Ο Κοραής
έκαμε πολύ κακόν στην Ελλάδα"). Θέλησε να πνίξη τή γλώσσα τήν
άθάνατη» ("Αστει 8 Μαΐου 1900). Πώς συμβιβάζονται λογικώς πάντα
ταύτα; Βλέπετε που καταντά της, όταν άπειρος τών πραγμάτων, επιχειρή
νά υποστηρίζη τά άσύστατα, Και τόδε δε άξιον ιδιαιτέρας σημειώσεως, ότι
οι άνθρωποι ούτοι οι ούτως υπό του κ. Kr, εις ομοίαν τάξιν προς τους
ήρωας του 1821 τασσόμενοι δεν συμφωνούσι προς ...
158

Χιακά χρονικά - Τόμος 15 - Σελίδα 113 1983 - - R. Baladié («La place
de Coray dans la philologie du début du ΧΙΧe siècle»), Β. Μανδηλαράς
(«Η έκδοση του Ισοκράτη από τον Αδαμ. Κοραή»), Γ. Α. Χριστοδούλου
(«Ο Αδ. Κοραής ώς διορθωτής των κλασικών κειμένων»), V. Rotolo («Ο
Κοραής και το αρχαίο μυθιστόρημα») και Ι.Γ. Ταϊφάκος («Ο Κοραής και
τα λατινικά»). Ακολούθησε το δεύτερο θέμα "Ο Κοραής και η γλώσσα με
ομιλητές τους κκ. Κ.Θ. Δημαρά («Ο Κοραής και η γλώσσα: Η πράξη»), Δ.
Κόρσο («Αι γλωσσικαι ιδέαι του Αδ.
Ψυχάρης. Rhoda kai mēla: Apologia - Σελίδα 226 Ψυχάρης Ιωάννης. -
1906 - - ... ό Δαπόντες πώς γράφει; Άκούστε' Κατάνοι με τον Μάνον
έκατέ- βησχν εις το Κρετζνόβι, εις χωρίον Νεγρέστι, εύρίσκοντες έκεϊ
μπεξένιες » κτλ. Μην ξεχνούσε πώς ιστορικά έργα και τα δυο, πώς ό λόγος
γι' αντικείμενα σοβαρά. Λοιπόν άχά[/.νά τα πήγαινε ή παράδοση, έπαιρνε
αλύπητα τον κατήφορο, κι άρχιζε να γίνεται ή δημοτική μας γλώσσα της
φιλολογίας και της επιστήμης... όταν ήρθε ό Κοραής, που ΕΚΟΨΕ την
παράδοση, ...
Ψυχάρης. s, idees, agōnes, ho anthrōpos - Σελίδα 203 Κριαράς Εμμ. -
1981 - Στον Κοραή βλέπει βέβαια πολύ σωστά ο Ψυχάρης μια στάση
ανακόλουθη327. Από τη μια μεριά κήρυττε ο Κοραής πως πρέπει να
γυμναζόμαστε εξαίρετα στο να καλλύνομε και να διορθώνομε όσο είναι
δυνατό τη γλώσσα που βυζάξαμε με το μητρικό γάλα ξεριζώνοντας απ'
αυτήν τα ζιζάνια της χυδαιότητας και από το άλλο μέρος πίστευε (και εδώ
ο Ψυχάρης σωστά βρίσκει το ανακόλουθο) πως η γλώσσα είναι ένα από
τα πιο αναπαλλοτρίωτα κτήματα του έθνους και, σα να πούμε, δεν
μπορεί ...
Ψυχάρης. Ρόδα και μήλα: - Αποτέλεσμα Google Books Γιάννης Ψυχάρης
- 2014 - Fiction Αναγνώσματα, 710-711), και τόσοι άλλοι, ό Wolf, άπό τά
1795, είχε δημοσιέψει τάθάνατα Προλεγόμενά του, δηλαδή, τότες ή
επιστήμη έννοιωθε πιά τί θά π δημοτική ποίηση και δημοτική γλώσσα, είτε
Όμηρο σπούδαζε, σάντόWolf, είτε γραμματική, σάντόν Grimm. Μά
Κοραής, πού είδε πολλά πράματα στην Εβρώπη, ...
159

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

Αδαμάντιος Κοραής, 8, 34, 39, 80, 81, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61,
100, 108 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 72, 73,
Αδαμαντίου Κοραή, 90, 105 74, 75, 76, 77, 78, 79, 81, 82, 83, 84, 85,
Απάνθισμα, 43, 62, 63 86, 87, 88, 89, 90, 92, 93, 94, 96, 97, 98,
Ἀπανθισμα, 62 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106,
γλώσσα, 41, 42, 44, 45, 59, 66, 67, 73, 108, 109
100, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, ΚΟΡΑΗΣ, 1, 32, 34, 35, 42, 50, 56, 62, 63,
120, 121, 122, 123, 124, 126, 127, 128, 68, 70, 74, 78, 85, 86, 91, 101
129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, Κοραής, 3, 8, 31, 32, 33, 34, 36, 37, 38,
137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 48, 49, 50,
145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61,
153, 154, 155, 156, 157, 158 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72,
γλώσσαν, 37, 48, 78, 82, 85, 86, 115, 117, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83,
118, 120, 121, 122, 123, 127, 129, 130, 85, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96,
131, 132, 139, 140, 142, 146, 151, 152, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105,
153, 154 106, 107, 108, 109, 112, 113, 114, 115,
γλώσσας, 38, 42, 49, 67, 69, 72, 86, 87, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123,
100, 101, 113, 115, 117, 118, 121, 122, 124, 125, 126, 127, 128, 129, 130, 131,
123, 124, 125, 129, 130, 131, 133, 134, 133, 134, 136, 137, 138, 139, 140, 141,
135, 136, 138, 140, 141, 143, 144, 145, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149,
147, 148, 149, 151, 152, 154, 155, 156, 150, 151, 152,153, 154, 155, 156, 157,
157 158
Κοραή, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, μετάφρασιν, 57, 60
40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, Ψυχάρης, 83, 109