You are on page 1of 5

Dalam Pendidikan Awal Kanak-Kanak, pendekatan projek menekankan penyelidikan dan penerokaan

berdasarkan inisiatif kanak-kanak dalam pembelajaran. Kemahiran dan konsep yang akan dikuasai
oleh kanak-kanak adalah pembinaan pengetahuan dan pengalaman pembelajaran. Pegangan
pendekatan ini dipengaruhi Teori Konstruktivisme. Pembelajaran kemahiran yang diperolehi menerusi
pengetahuan yang dibina oleh kanak-kanak adalah berdasarkan inisiatif dan minat kanak-kanak.
Kanak-kanak membina pengetahuan menerusi kaedah penyelesaian masalah yang perlu menerusi
berdasarkan pengalaman mereka sendiri.

Menurut Bustam Kamri dan Putri Zabariah (2006), pendekatan projek ini ditentukan oleh guru atau
inisiatif murid. Penyelidikan yang mendalam berfokuskan topik yang dipilih perlu dilakukan bagi
mendapatkan jawapan kepada soalan yang dikemukakan oleh murid-murid. Hala tuju pembelajaran
mengikut minat murid dan guru adalah sebagai pemudah cara ataupun pembimbing.

Pendekatan projek boleh dijalankan samada dalam jangka masa pendek atau panjang. Jangka masa
itu diperlukan kerana setiap topik yang dipilih akan dikaji secara mendalam. Perincian sesuatu perkara
yang dikaji adalah berkaitan dengan topik. Guru boleh memberhentikan aktiviti pembelajaran dan
menyambung semula pada waktu pembelajaran akan datang. Aktiviti projek untuk jangka masa
panjang melibatkan sesuatu rancangan jangka panjang. Guru sebagai pemudah cara membantu
murid untuk memberi pandangan samada sesuatu perancangan pada projek perlu memakan masa
yang panjang atau pendek.

Kurikulum Reggio Emilia yang berasal daripada Itali merupakan salah satu kurikulum yang
menekankan kaedah pengajaran pendekatan projek. Hal ini disokong apabila pendekatan Reggio
telah dipengaruhi oleh idea-idea Maria Montessori dan teori Jean Piaget dalam pembangunan
kognitif dan bahasa. Kurikulum ini juga menyokong pendapat Lev Vygotsky dalam hubungan antara
interaksi sosial dan perkembangan kognitif telah membawa kepada tumpuan pada pembelajaran
kumpulan (Valarie Merciliott, 2001). Falsafah Reggio Emilia adalah berdasarkan kepada prinsip-
prinsip berikut :

1. Kanak-kanak harus mempunyai kawalan untuk arah belajar mereka.

2. Kanak-kanak dapat belajar melalui pengalaman menyentuh, bergerak, melihat, dan
mendengar.

3. Kanak-kanak mempunyai hubungan dengan kanak-kanak lain dan dengan bahan disekeliling
mereka dalam meransang mereka untuk meneroka

4. Kanak-kanak perlu diberi peluang untuk mengekspresikan diri.

Penggunaan kaedah yang betul dan menarik dalam proses pengajaran dan pembelajaran akan dapat
menimbulkan motivasi kepada murid untuk terus bersama dalam sesi pengajaran dan seterusnya
akan dapat membentuk sikap yang positif. Maka, penggunaan kaedah pengajaran pendekatan projek
dalam pengajaran Matematik dan Sains dapat memudahkan murid untuk memahami konsep dalam
sesuatu topik, seterusnya akan dapat mengoptimumkan objektif dalam pengajaran dan
pembelajaran. Kaedah pengajaran yang melibatkan sebanyak mungkin pancaindera seperti deria
pendengaran, deria penglihatan, deria bau dan deria sentuh akan menghasilkan pembelajaran yang
lebih menyeluruh. Malah pembelajaran akan menjadi lebih produktif apabila guru menggunakan

Para pensyarah di KPAKK telah banyak memainkan peranan mereka dalam membentuk bakal guru yang mahir dalam menguasai pelbagai pedagogi pengajaran termasuklah kaedah pengajaran pendekatan projek.kaedah pengajaran pendekatan projek dalam proses pengajaran dan pembelajaran Sains dan Matematik.  Pembelajaran ini boleh berlaku secara kumpulan kecil.  Memberi gambaran awal tentang mata pelajaran berkaitan dengan isi kandungan. penerapan nilai berdikari dan penerapan ilmu secara terus yang digarapkan dalam kaedah pengajaran pendekatan projek menunjukkan bahawa kaedah ini dapat membantu kanak-kanak dalam menghadapi cabaran- cabaran pendidikan pada abad ke-21. emosi. Pendekatan ini akan bermula dengan mengenalpasti apa yang perlu disiasat. Kesimpulannya. Hal ini kerana. kaedah pengajaran projek merupakan satu kaedah yang paling berkesan dalam dunia pendidikan awal kanak-kanak. Kaedah pengajaran pendekatan projek wajar dilaksanakan di prasekolah kerana ia dapat memenuhi matlamat yang ditetapkan oleh Kurikulum Standard Prasekolah Kebangsaan (KSPK) iaitu memperkembangkan potensi kanak-kanak berumur empat hingga enam tahun secara menyeluruh dan bersepadu dalam aspek jasmani. intelek dan sosial melalui persekitaran pembelajaran yang selamat dan menyuburkan serta aktiviti yang menyeronokkan. Para guru pelatih didedahkan dengan kemahiran merancang. . kaedah pengajaran pendekatan projek telah menerapkan aspek-aspek tersebut melalui persekitaran pembelajaran yang sepatutnya. keseluruhan kelas atau secara individu. Pendedahan awal ini dapat membantu guru dalam merancang sesuatu projek yang lebih bersesuaian dengan murid-murid pada masa akan datang. Antara inisiatif pensyarah dalam memberi latihan kepada guru pelatih ialah dengan memberikan tugasan. rohani. Selain itu juga. Lilian Katz dan Sylvia Chard (1989) menyarankan guru-guru pendidikan awal kanak-kanak perlu menyediakan ruang atau persekitaran yang terbuka bagi merangsang pembelajaran yang sesuai untuk kanak-kanak. Oleh yang demikian. Antara ciri-ciri kaedah pengajaran pendekatan projek adalah seperti berikut :  Merangsang kanak-kanak dalam menyiasat sesuatu topik. kursus dan latihan berbentuk program dan latihan. fokus dan mencari jawapan untuk setiap persoalan. malah boleh mengambil masa selama beberapa hari atau minggu bergantung kepada projek yang ingin dilakukan. terbinanya Kolej Perkembangan Awal Kanak-kanak (KPAKK) adalah berfungsi dalam melahirkan seorang guru yang mahir dalam menguasai pelbagai pedagogi dalam pendidikan awal kanak-kanak termasuklah kaedah pengajaran pendekatan projek. melaksana dan menilai projek. Antara projek yang pernah dijalankan oleh guru pelatih KPAKK ialah projek Hari Peladang untuk subjek Awal Sains dalam Pendidikan Awal Kanak-Kanak dan Karnival Usahawan Muda untuk mata subjek Asas Keusahawanan. pengetahuan dan kemahiran yang akan disepadukan secara semulajadi  Sesuatu projek boleh mengambil masa yang singkat. kreatif dan bermakna.

Pembelajaran Kanak-Kanak Prasekolah Seperti yang kita sedia maklum pendidikan prasekolah merupakan pengalaman awal yang penting dalam dunia persekolahan seseorang kanak-kanak. Di peringkat prasekolah proses permodelan atau percontohan adalah amat baik untuk mencapai matlamat yang abstrak. Menurut Buku Panduan Guru (Pusat Perkembangan Kurikulum). rasa. salah satu pembelajaran yang amat berkesan ialah melalui model atau teladan yang sesuai. Menurut Teori Pembelajaran Sosial (Bandura. jelas dan menarik. main merupakan satu teknik mengajar yang memberi peluang kepada murid-murid melakukan sesuatu aktiviti secara berpura-pura di dalam keadaan terkawal. belajar melalui bermain adalah satu pendekatan yang terancang dan berstruktur bagi memberi peluang kepada murid belajar dalam suasana yang bebas dan selamat. 1977). Pengajaran dan pembelajaran di bilik darjah berlandaskan prinsip belajar sambil bermain. Keadaan ini akan menjadikan kanak-kanak tertekan. bermakna dan menyeronokkan dapat memperkembangkan kemahiran keyakinan diri dan sikap yang positif sebagai persediaan untuk memasuki ke alam persekolahan formal. kehilangan minat belajar dan menimbulkan masalah pembelajaran di bilik darjah. Pembelajaran ialah proses belajar dan menerima pengetahuan daripada pengajaran guru. dalam bukunya Pendekatan dan Strategi Pengajaran. Pengalaman persekolahan dan pembelajaran yang berkesan . Proses Pembelajaran Menurut Kamus Dewan (1970). Mereka juga dapat berinteraksi dengan alam sekitarnya sesuai dengan minat dan daya kreatif mereka. pendengaran. Katz (1985) menyatakan pendedahan akedemik atau kemahiran asas kepada kanak- . Oleh kerana permainan merupakan sesuatu kekuatan dan pengalaman yang penting menjadi asas dalam model pendidikan awal kanak-kanak. menggembirakan dan bermakna. Terdapat banyak teori dan kajian tentang gaya pembelajaran kanak-kanak prasekolah. Aktiviti bermain adalah kerja kanak-kanak.Strategi pengajaran Pendidikan Prasekolah Belajar melalui bermain Menurut Mak Soon Sang. Permainan merupakan saluran yang boleh mengembangkan perkembangan kanakkanak ke tahap yang optima. Melalui pembelajaran secara formal seorang kanakkanak akan mengguna dan menajamkan deria penglihatan. Justeru itu pengajaran guru yang berkesan perlu mengambil kira gaya pembelajaran kanak-kanak. hidu dan sentuh. Khadijah Rohani (1992) mendapati program prasekolah yang menekankan akedemik menyebabkan kanak-kanak mengalami kegagalan dan kehilangan kepercayaan diri.

Elkine (1986) Pendekatan pengajaran dan pembelajaran Dalam pendidikan prasekolah. berkesan dan menyeronokkan. lembaran kerja. Schickedanz. Miller dan Bizzell (1983). Piaget (1950. 1983. Pendekatan Bersepadu iv. Schweinhart. Weber. keupayaan dan minat perlu dirancang supaya murid dapat dilibatkan secara aktif dalam pembelajaran dan mereka mendapati bahawa pembelajaran itu adalah sesuatu yang bermakna. Oleh itu penggunaan buku kerja. Oleh itu Pusat Perkembagan Kurikulum (2003. Pendekatan Belajar Melalui Bermain ii. Piaget. Montessori (1964). 1984. Belajar Melalui Bermain Pendekatan belajar melalui bermain yang disarankan oleh Puasat Perkembangan Kurikulum. Kanak-kanak perlu bermain dengan bahan sebenar dan mengalami peristiwa sebenar sebelum mereka boleh memahami makna simbol seperti abjad dan nombor (Almy.ms260) mensyorkan empat pendekatan pengajaran berasaskan konsep dan prinsip bagi pendidikan prasekolah iaitu : i. bahan sebenar dan relevan kepada kehidupan kanak-kanak. Pendekatan Bertema iii. Evans. Pendekatan belajar melalui bermain dirancang . buku warna dan model yang dibina oleh orang dewasa untuk disalin oleh kanak-kanak adalah tidak sesuai untuk kanak-kanak berumur antara empat hingga enam tahun. 1975. lukisan dan membuat persembahan lain-lain aktiviti seperti yang diarahkan oleh orang dewasa. kanak-kanak menunjukkan kebolehan dan keinginan belajar yang tinggi melalui latihan lisan. Schwedel dan Williams (1983). 1972). Weikart dan Larner (1986) dan Walberg (1984). Pendapat ini selari dengan dapatan-dapatan dari kajian-kajian ‘longitudinal’ yang dijalankan oleh Karnes. 1986). 1984. Kanak-kanak belajar melalui pengalaman membuat sendiri. pelbagai pendekatan yang bersesuaian dengan kebolehan. Pada peringkat umur ini. adalah digalakkan keempat-empat pendekatan ini disepadukan. 1972. Forman & Kuschner. Erikson (1950). (2003) adalah satu pendekatan yang terancang dan berstruktur bagi memberi peluang kepadamurid belajar dalam suasana yang menggembirakan dan bermakna. Aktiviti pembelajaran dan bahan yang digunakan dalam pembelajaran perlu terdiri daripada bahan konkrit.kanak di peringkat terlalu awal akan merosakkan perkembangan minat belajar kanak-kanak. Penggunaan ICT Dalam Pembelajaran Walau bagaimanapun semasa menjalankan aktiviti pengajaran dan pembelajaran.

Mental structures are formed through the use of signs and tools and play helps in this formation. . penemuan dan pembinaan melalui pengalaman langsung secara semulajadi. Imam Al-Ghazali (Hassan Langgulung. Children play with meanings as well as with objects as a result of being freed from reality. kemahiran motor kasar danmotor halus. mengukuhkan perkembangan fizikal. Et. melibatkan percubaan idea kanak-kanak sendiri. keinginan untuk meneroka bagi memenuhi perasaan ingin tahu. Mengikut Vygotsky (1967). 1989. memberi peluang kanak-kanak untuk menumpukan perhatian dan kelonggoran masa bermain.” (Spodek. Play also frees the child from the constrains of the real world that surround the child. They are thus allowed to engage in higher order thought processes through play. Bahan konkrit. Bahan juga perlu sesuai dan berfaedah kepada perkembagan murid. kerehatan bagi kanak-kanak selepas penat belajar. Pusat Perkembangan Kurikulum menggariskan ciri-ciri pendekatan belajar sambil bermain yang mengembirakan. “ Play is helpful in the development of language and thougt. Pendekatan ini juga dapat meningkatkan penguasaan kemahiran emosi. In this way play gives children greater control over situation than they would have in reality.ms 181). menguasai daya reka cipta secara konstruktif dan di harap kanak-kanak dapat melahir dan menyatakan perasaan sendiri. serta meningkatkan kemahiran berfikir secara kreatif dan inovatif. Pelaksanaan pendekatan belajar melalui bermain hendaklah dijalankan dengan mengambil kira hasil pembelajaran yang ingin dicapai dan ditentukan. Selain itu bersosialisasi dengan rakan sebaya dan orang dewasa. Oleh itu penekanan kepada pendekatan ini menjadikan proses pengajaran dan pembelajaran itu menggembirakan di samping keupayaan kognitif. benar dan bermakna disediakan untuk menggalakkan komunikasi dan imaginasi.supaya penekanannya dalam proses pengajaran dan pembelajaran kerana mealaui bermain mereka denagan gembira dan senang hati membuat penerokaan. Melalui pendekatan ini juga akan dapat mengukuhkan penguasaan konsep pembelajaran dari umum kepada yang lebih spesifik. Beliau juga menyatakan bermain boleh mendatangkan kegembiraan. Dan yang terpenting sekali ialah permainan itu menarik minat dan menggembirakan murid. Ia juga dapat meningkatkan keupayaan kognitif.al. melibatkan penerokaan dan interaksi kanak-kanak dengan persekitaran. 1979) menitikberatkan bermain bagi kanakkanakkerana dengan bermain kanak-kanak boleh mengembangkan sifat semulajadi mereka di samping menyuburkan tubuh dan mengutkan otot-otot. menguasai kemahiran manipulasi.