You are on page 1of 10

პოლიტიკის დოკუმენტი

საკუთრების უფლების
ქსენოფობია

ანა ჭიაბრიშვილი
აპრილი, 2018
“I observe, that it will be for my interest რი­სა და უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქის­თ­ვის სა­სოფ­
to leave another in the possession of his goods, ლო-­სა­მე­ურ­ნეო და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის მი­წის გა­და­ცე­მა
provided he will act in the same და­იშ­ვე­ბო­და მხო­ლოდ იჯა­რით. რაც შე­ე­ხე­ბა

manner with regard to me 1
მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბას, თუ­კი მას ისე­თი პი­რი იღებ­და,
რო­მე­ლიც ამ კა­ნო­ნით არ იყო მე­სა­კუთ­რე­ობ­ ა­
ზე უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი პი­რი, მი­წის ნაკ­ვე­თი უნ­და
შე­სა­ვა­ლი გას­ხ­ვი­სე­ბუ­ლი­ყო. 1997 წელს უცხო­ე­ლი პი­რის
შე­საძ­ლო მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბის შე­სა­ხებ არ­სე­ბუ­ლი სა­
2013 წელს სო­ფელ დი­ცის მო­სახ­ლე­ო­ბამ ინ­დო­ კა­ნონ­მ­დებ­ლო ჩა­ნა­წე­რი სა­ერ­თოდ გაქ­რა ზე­მო­
ელ ბიზ­ნეს­მე­ნებს სოფ­ლის ტე­რი­ტო­რი­აზ­ ე ნერ­ აღ­ნი­შუ­ლი კა­ნო­ნი­დან. 2000 წელს კა­ნონ­მა და­ა­
გე­ბის დარ­გ­ვის სა­შუ­ა­ლე­ბა არ მის­ცა. ერ­თ­-ერ­თი წე­სა გა­მო­ნაკ­ლი­სი და უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქეს
ად­გი­ლობ­რი­ვი აცხა­დებ­და: „ჩამოგვართვეს ნაკ­ შე­ეძ­ლო მი­წის შეს­ყიდ­ვა იური­დი­უ­ლი პი­რის და­
ვე­თე­ბი.­.­.ინ­დი­ე­ლე­ბი არი­ან მო­სუ­ლე­ბი... ჩვენ შე­ ფუძ­ნე­ბის მეშ­ვე­ო­ბით3. 2003 წელს აღ­ნიშ­ნუ­ლი
ვა­ჩე­რეთ, ესაა ჩვე­ნი შვი­ლე­ბი­სა, ჩვე­ნი სოფ­ლი­სა ჩა­ნა­წე­რი და­კონ­კ­რეტ­და და მი­წის სა­კუთ­რე­ბა­ზე
და ჩვე­ნი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მი­წა, არა­თუ ინ­დი­ე­ლე­ უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლად გა­ნი­საზღ­ვ­რა ის იური­დი­უ­ლი
ბი­სა2“. მო­ქა­ლა­ქის ერ­თი შე­ხედ­ვით სა­მარ­თ­ლი­ პი­რი, რო­მე­ლიც თა­ვის ძი­რი­თად საქ­მი­ა­ნო­ბას
ა­ნი გან­წყო­ბა, რე­ალ ­ უ­რად, ქვეყ­ნის შიგ­ნით არ­ ახორ­ცი­ე­ლებ­და სოფ­ლის მე­ურ­ნე­ო­ბის სფე­რო­
სე­ბუ­ლი გარ­კ­ვე­ულ ­ ი ჯგუ­ფე­ბის მუდ­მი­ვი ში­შე­ბის ში4. 2007 წელს, ათი წლის შემ­დ­გომ, კა­ნონ­ში
კარ­გი ილუს­ტრ ­ ა­ცი­ა­ა- „ჩამორთმევა“, რო­მელ­ დაბ­რუნ­და ჩა­ნა­წე­რი, რო­მე­ლიც სა­სოფ­ლო-­სა­
ზეც დი­ცის მო­სახ­ლე სა­უბ­რობს, სა­მარ­თ­ლებ­რი­ მე­ურ­ნეო და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის მი­წის სა­კუთ­რე­ბის უფ­
ვი ტერ­მი­ნი „ჩამორთმევის“ იდენ­ტუ­რი არ არის. ლე­ბის მქო­ნედ აღი­ა­რებ­და უცხო­ელ­საც, თუ­კი
მო­ქა­ლა­ქე მი­იჩ­ნევს, რომ ჩა­მო­ერ­თ­ვა მი­წა, რო­ ის მას მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბით მი­ი­ღებ­და ან მარ­თ­ლ­
მე­ლიც მის პი­რად სა­კუთ­რე­ბა­ში არც არას­დრ ­ ოს ზო­მი­ე­რად ფლობ­და, რო­გორც სა­ქარ­თ­ვე­ლოს
ყო­ფი­ლა. თუმ­ცა, რად­გან სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში გლე­ მო­ქა­ლა­ქე (იგულისხმება, რომ პირ­მა სა­ქარ­
ხი მიჩ­ვე­უ­ლი­ა, რომ მის სი­ახ­ლო­ვეს არ­სე­ბულ თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ობ­ ა და­კარ­გა სხვა ქვეყ­ნის
სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წას კონ­კრ ­ ე­ტუ­ლი მე­ მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბის მი­ღე­ბის გა­მო), თუმცა ამავე
პატ­რო­ნე არ ჰყავს და სა­ხელ­მ­წი­ფო, რო­გორც რეგულირების თანახმად, პირს ეკისრებოდა
მე­სა­კუთ­რე, ნაკ­ლებ ხელ­შე­სა­ხე­ბი­ა, მი­სი აღ­ქ­მა ვალდებულება უფლების წარმოშობიდან 6 თვის
ამ­გ­ვა­რად ჩა­მო­ყა­ლიბ­და- მი­წა სოფ­ლი­სა­ა. ამ ვადაში საკუთრება გაესხვისებინა, წი­ნა­აღ­მ­დეგ
და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბის ფონ­ზე, მი­წის, რო­გორც საკ­ შემ­თხ­ვე­ვა­ში მას აღ­ნიშ­ნუ­ლი მი­წა სა­ხელ­მწ­ ი­ფოს
რა­ლუ­რი ობი­ექ­ტის, უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­ზე სა­სარ­გებ­ლოდ ჩა­მო­ერ­თმ­ ე­ო­და.5
გას­ხ­ვი­სე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა, წლე­ბია მმარ­თ­ვე­
ლი ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის მი­ერ სპე­კუ­ლი­რე­ბის საგ­ აღ­ნიშ­ნუ­ლი ჩა­ნა­წე­რი 2011 წელს სა­ქარ­თ­ვე­ლო­
ნად იქ­ცა. ში ბი­ნად­რო­ბის ნე­ბარ­თ­ვის მქო­ნე და­ნი­ის მო­ქა­
ლა­ქე ჰე­ი­კე ქრონ­ქ­ვის­ტ­მა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სა­კონ­
სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო რე­ა­ლო­ბა და ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თლ ­ ო­ში გა­ა­სა­ჩივ­რა, რად­გან
მი­იჩ­ნევ­და, რომ კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბით მის­თ­ვის
სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თ­ლოს და­კის­რე­ბუ­ლი ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა, მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბით
გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა მი­წის მი­ღე­ბის შემ­თხ­ვე­ვა­ში მი­სი გარ­და­უ­ვა­ლი
გას­ხ­ვი­სე­ბის შე­სა­ხებ, ეწი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ბო­და სა­ქარ­
ჯერ კი­დევ 1996 წელს, „სასოფლო-სამეურნეო თ­ვე­ლოს კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ით ყვე­ლა ადა­მი­ა­ნის­თ­ვის
და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის მი­წის სა­კუთ­რე­ბის შე­სა­ხებ” სა­ მი­ნი­ჭე­ბულ სა­კუთ­რე­ბი­სა და მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბის უფ­
ქარ­თ­ვე­ლოს კა­ნო­ნი მი­წის ამ ტი­პის მე­სა­კუთ­რედ ლე­ბებს.
მხო­ლოდ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქეს მო­ია­ ზ­რებ­
და. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბის არ­მ­ქო­ნე პი­

1 დევიდ ჰიუმი, „ტრაქტატი ადამიანის ბუნების შესახებ“ გვ. 490


2 https://goo.gl/JzofQh
3 მე-4 მუხლის პირველი პუნქტი
4 https://goo.gl/48Vu1G
5 https://goo.gl/JhnXyG, მე-4 მუხლი

1
სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების
უფლების საკანონმდებლო რეგულირების ქრონოლოგია

1996
მიწა საკუთრებაში გადაეცემა მხოლოდ

1997
საქართველოს მოქალაქეს. სხვა პირებს მიწა
მიეცემათ მხოლოდ იჯარით. უცხოელმა
მემკვიდრეობით მიღებული მიწის ნაკვეთი
უნდა გაასხვისოს.
ჩანაწერი უცხოელი პირის მიერ
სამკვიდროს მიღების შემთხვევის
მოწესრიგების შესახებ საერთოდ

2000 ქრება კანონიდან.

მიწა საკუთრებაში აქვს მხოლოდ

2003
საქართველოს მოქალაქეს და
საქართველოში რეგისტრირებულ
იურიდიულ პირს.

მიწის საკუთრების უფლება აქვთ

2007
მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეს,
კომლს, საქართველოში
რეგისტრირებულ იურიდიულ პირს,
რომელიც ძირითად საქმიანობას
მიწის საკუთრების უფლება აქვს ყველას, თუმცა სოფლის მეურნეობის სფეროში ეწევა.
უცხოელსა და საზღვარგარეთ რეგისტრირებულ
იურიდიულ პირს მხოლოდ მემკვიდრეობით
მიღებულ მიწაზე. უცხოელს აგრეთვე იმ მიწაზე,
რომელსაც ფლობდა, როგორც საქართველოს
მოქალაქე [თუმცა, 6 თვეში გასხვისების
ვალდებულებით]. 2012
საკონსტიტუციო სასამართლო აუქმებს
აკრძალვას უცხოელთათვის
საკუთრების/მემკვიდრეობის მიღების

2013
შესახებ.

მიწის (მათ შორის, მემკვიდრეობით მიღებულის)


საკუთრების უფლება აქვს ყველას, თუმცა

2014
უცხოელსთან და საზღვარგარეთ რეგისტრირებულ
იურიდიულ პირთან მიმართებით აღნიშნული
უფლება შეჩერდა 2014 წლის 31 დეკემბრამდე.

საკონსტიტუციო სასამართლო ისევ აუქმებს


შეზღუდვას, რომელიც უცხოელებს მიწის
საკუთრებისა და მემკვიდრეობით მიღებას

2017
უზღუდავდა.

კონსტიტუციური კანონის ამოქმედებამდე შეჩერდა


უცხოელთათვის მიწის შეძენის ან მემკვიდრეობით
მიღების უფლება. პარლამენტმა კონსტიტუციაში
ჩაწერა, რომ სასოფლო-სამეურნეო
დანიშნულების მიწა შეიძლება იყოს მხოლოდ
სახელმწიფოს, თვითმმართველი ერთეულის,
საქართველოს მოქალაქის ან საქართველოს
მოქალაქეთა გაერთიანების საკუთრებაში.

2
საქ­­­მის გან­­­ხილ­­­ვი­­სას, სა­­კა­­ნონ­­­მ­­­დებ­­­ლო ორ­­­გა­ ფაქტს, რომ იგი ადა­მი­ა­ნია და არ არის და­მო­კი­
ნო - სა­­ქარ­­­თ­­­ვე­­ლოს პარ­­­ლა­­მენ­­­ტი, ბუ­­ნებ­­­რი­­ვი­ დე­ბუ­ლი მის მო­ქა­ლა­ქე­ობ­რივ კუთ­ვ­ნი­ლე­ბა­ზე8“.
­ა, ვალ­­­დე­­ბუ­­ლი იყო და­­ე­­სა­­ბუ­­თე­­ბი­­ნა6, რა სა­­ზო­­
გა­­დო­­ებ­­­რი­­ვი სა­­ჭი­­რო­­ე­­ბის­­­თ­­­ვის ეზღუ­­დე­­ბო­­დათ • მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბის უფ­ლე­ბა მო­ი­აზ­რებს
უცხო­­ე­­ლებს კონ­­­ს­­­ტი­­ტუ­­ცი­­ით მათ­­­თ­­­ვის მი­­ნი­­ჭე­­ბუ­­ არამ­ხო­ლოდ პი­რის უფ­ლე­ბას, მი­ი­ღოს მის­თ­ვის
ლი უფ­­­ლე­­ბა, შე­­ე­­ძი­­ნათ და ესარ­­­გებ­­­ლათ სა­­კუთ­­­ მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბით და­ტო­ვე­ბუ­ლი სი­კე­თე­ე­ბი, არა­
რე­­ბით იმ ფარ­­­გ­­­ლებ­­­ში, რა ფარ­­­გ­­­ლებ­­­შიც სა­­ქარ­­­ მედ, მამ­კ­ვიდ­რე­ბე­ლი პი­რის უფ­ლე­ბა­საც, თა­ვად
თ­­­ვე­­ლოს მო­­ქა­­ლა­­ქე­­ე­­ბი არი­­ან თა­­ვი­­სუ­­ფალ­­­ნი გან­კარ­გოს სა­კუ­თა­რი ქო­ნე­ბის შემ­დ­გო­მი მე­სა­
გან­­­კარ­­­გონ სა­­კუ­­თა­­რი ქო­­ნე­­ბა. კუთ­რე. სა­სა­მარ­თ­ლომ მი­იჩ­ნი­ა, რომ უფ­ლე­ბის
აღ­ნიშ­ნუ­ლი ას­პექ­ტე­ბი თა­ვი­სუფ­ლე­ბის გა­რან­ტი­
მა­შინ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტის წარ­მო­მად­ ის გა­ნუ­ყო­ფე­ლი ნა­წი­ლია9.
გე­ნელ­მა აღ­ნიშ­ნა, რომ კა­ნო­ნით უცხო­ელ­თათ­
ვის ამ­გ­ვა­რი „აკრძალვის მთა­ვა­რი და­ნიშ­ნუ­ • სა­სა­მარ­თლ
­ ომ ასე­ვე აღ­ნიშ­ნა, რომ, ცხა­
ლე­ბა უფ­რო მდი­და­რი ქვეყ­ნე­ბის მო­ქა­ლა­ქე­თა დი­ა, სა­ხელ­მ­წი­ფოს აქვს ფარ­თო მი­ხე­დუ­ლე­ბა,
მი­ერ იაფი მი­წის მა­სობ­რი­ვი შეს­ყიდ­ვის თა­ვი­დან კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბით გან­საზღ­ვ­როს ზო­გა­დად რა
აცი­ლე­ბა­ა, რა­მაც შე­იძ­ლე­ბა უარ­ყო­ფი­თი ზე­გავ­ არის სა­კუთ­რე­ბა და და­ად­გი­ნოს მი­სი შე­ძე­ნის
ლე­ნა მო­ახ­დი­ნოს სა­ხელ­მ­წი­ფოს ეკო­ნო­მი­კურ წე­სი, თუმ­ცა, იმავ­დ­რო­უ­ლად, ის მო­ვა­ლე­ა, სა­
უსაფ­რ­თხო­ე­ბა­ზე, გა­რე­მოს დაც­ვა­სა და ქვეყ­ნის კუთ­რე­ბა იმ­გ­ვა­რად არ და­ა­რე­გუ­ლი­როს, რომ
უშიშ­რო­ე­ბა­ზე“. 2012 წლის 26 ივ­ნისს სა­სა­მარ­თ­ სა­კუთ­რე­ბის კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი უფ­ლე­ბით და­ცუ­ლი
ლომ და­აკ­მა­ყო­ფი­ლა ჰე­იკ­ ე ქრონ­ქ­ვის­ტის სარ­ სფე­როს ძირითადი არსი გამოიფიტოს.
ჩე­ლი, რად­გან მო­პა­სუ­ხემ ვერ შეძ­ლო მო­ეყ­ვა­ნა
ვერც ერ­თი არ­გუ­მენ­ტი, რო­მე­ლიც ცხად­ყოფ­და მო­რა­ტო­რი­უ­მი: უცხო­ელ­თა სა­
ლო­გი­კურ კავ­შირს და­წე­სე­ბულ შეზღუდ­ვა­სა და კუთ­რე­ბის უფ­ლე­ბის შეზღუდ­ვის
მის მი­ერ და­სა­ხე­ლე­ბულ ლე­გი­ტი­მურ მიზ­ნებს
სა­შუ­ა­ლე­ბა
შო­რის. ამ­გ­ვა­რი ლო­გი­კუ­რი კავ­ში­რის არ­სე­ბო­
ბა კი აუცი­ლე­ბე­ლი­ა, იმი­სათ­ვის, რომ სა­სა­მარ­თ­
სა­სა­მარ­თ­ლოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბამ ქვეყ­ნის შიგ­
ლომ პი­რის უფ­ლე­ბა­ში ჩა­რე­ვის ლე­გი­ტი­მუ­რო­ბა
ნით გარ­კ­ვე­ულ პირ­თა აღ­შ­ფო­თე­ბა გა­მო­იწ­ვი­ა.
და­ი­ნა­ხოს.
აღ­შ­ფო­თე­ბის წყა­რო ძი­რი­თა­დად სა­ქარ­თ­ვე­
ლოს პარ­ლა­მენ­ტი იყო. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ
სა­სა­მარ­თ­ლომ აღ­ნიშ­ნა რა, რომ „საკუთრების
სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თ­ლოს გა­დაწყ­ვე­ტი­
უფ­ლე­ბა ადა­მი­ა­ნის არა მარ­ტო არ­სე­ბო­ბის
ლე­ბა და­უ­ყოვ­ნებ­ლივ აღ­სას­რუ­ლებ­ლად უნ­და
ელე­მენ­ტა­რუ­ლი სა­ფუძ­ვე­ლი­ა, არა­მედ უზ­რუნ­
მი­ექ­ცეს, სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო ორ­გა­ნოს ერ­თი წე­
ველ­ყოფს მის თა­ვი­სუფ­ლე­ბას, მი­სი უნა­რი­სა და
ლი დას­ჭირ­და კა­ნონ­ში სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო
შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბის ადეკ­ვა­ტურ რე­ალ ­ ი­ზა­ცი­ას,
და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის მი­წა­ზე სა­კუთ­რე­ბის უფ­ლე­ბის
ცხოვ­რე­ბის სა­კუ­თა­რი პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბით წარ­
მქო­ნედ კი­დევ ერ­თი სიტყ­ვის - უცხო­ე­ლის და­
მარ­თ­ვას7“, გან­მარ­ტა:
სა­მა­ტებ­ლად. ამას­თან, პარ­ლა­მენ­ტ­მა სა­კონ­ს­
ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თ­ლოს მი­ერ ნორ­მის არა­კონ­ს­
• „თანამედროვე სა­მარ­თ­ლებ­რი­ვი სა­ხელ­
ტი­ტუ­ცი­უ­რად ცნო­ბის მი­უ­ხე­და­ვად, მი­სი გვერ­დის
მ­წი­ფოს გა­გე­ბა ეწი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ბა სა­კუთ­რე­ბის უფ­
ავ­ლის სა­შუ­ა­ლე­ბა მო­ი­ფიქ­რა და იმა­ვე კა­ნო­ნით,
ლე­ბის სუ­ბი­ექ­ტის და­სად­გე­ნად მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბის
რომ­ლი­თაც გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა „აღასრულა“, გა­
ვიწ­რო კრი­ტე­რი­უ­მის გა­მო­ყე­ნე­ბას... აქე­დან გა­
მო­აცხა­და ე.წ „მორატორიუმი“, რი­თაც 2014
მომ­დი­ნა­რე, ინ­დი­ვი­დის გან­ხილ­ვა სა­კუთ­რე­ბის
წლის 31 დე­კემ­ბ­რამ­დე შე­ა­ჩე­რა უცხო­ელ­თათ­ვის
უფ­ლე­ბის სუ­ბი­ექ­ტად უკავ­შირ­დე­ბა იმ უბ­რა­ლო

6 იმის გამო, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტი საკუთრების უფლების შეზღუდვის საფუძვლად აუცილებელ საზოგადოებრივი საჭიროებას
ასახელებს.
7 საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 2 ივლისის N1/2/384 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქეები – დავით ჯიმშელეიშვილი,
ტარიელ გვეტაძე და ნელი დალალიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-5.
8 საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის 26 ივნისის N3/1/512 გადაწყვეტილება საქმეზე „დანიის მოქალაქე ჰეიკე ქრონქვისტი საქართველოს
პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-44.
9 იქვე,II-76.

3
სა­კუთ­რე­ბის ნას­ყი­დო­ბით თუ მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბით მო­ღე­ბის ლე­გი­ტი­მუ­რი მიზ­ნე­ბი ემ­თხ­ვე­ო­და 2012
მი­ღე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა. კა­ნონ­პრ ­ ო­ექ­ტის ინი­ წლის ივ­ნის­ში გა­უქ­მე­ბუ­ლი ნორ­მე­ბის ლე­გი­ტი­
ცი­ა­ტო­რებ­მა და ავ­ტო­რებ­მა ძი­რი­თად მი­ზე­ზად
10
მურ მიზ­ნებს და შეზღუდ­ვა­სა და და­სა­ხე­ლე­ბულ
ისევ ის მიზ­ნე­ბი და­ას­ ა­ხე­ლეს, რა­ზეც სა­სა­მარ­თ­ მიზ­ნებს შო­რის ისევ არ არ­სე­ბობ­და ლო­გი­კუ­რი
ლომ ცალ­სა­ხად და არა­ო­რაზ­როვ­ნად გა­ნაცხა­ კავ­ში­რი.13
და, რომ მათ უცხო­ელ­თა მი­ერ სა­სოფ­ლო-­სა­მე­
ურ­ნეო მი­წის შე­ძე­ნის შეზღუდ­ვას­თან ლო­გი­კუ­რი ვნე­ბა­თა­ღელ­ვა მი­წის უცხო­ე­
კავ­ში­რი არ ჰქონ­და. ლებ­ზე გას­ხ­ვი­სე­ბის თე­მა­ზე
მო­რა­ტო­რი­უ­მის და­წე­სე­ბი­დან სულ რამ­დე­ნი­ 2013 წლის აგ­ვის­ტოს ეროვ­ნულ­-­დე­მოკ­რა­
მე თვე­ში, ქვეყ­ნის იმ­ჟა­მინ­დელ­მა პრე­მი­ერ­მა, ტი­უ­ლი ინ­ს­ტი­ტუ­ტის სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი აზ­რის
ბი­ძი­ნა ივა­ნიშ­ვილ­მა გა­ნაცხა­და - „…მივიღეთ კვლე­ვის თა­ნახ­მად,14 გა­მო­კითხულ­თა 55%-მა
გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა, რომ მო­რა­ტო­რი­უ­მი აღარ გა­ა­მარ­თლ
­ ა, ხო­ლო 20%-მა არ გა­ამ­ არ­თ­ლა
გაგ­რძ­ ელ­დე­ბა…­სას­წ­რა­ფოდ უნ­და და­ვიწყოთ სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თლ
­ ოს განჩინება, რომ­
მი­წე­ბის ყვე­ლა­ზე გა­ცე­მა - იჯა­რით მა­ინც. რაც მე­ ლის მი­ხედ­ვი­თაც, უცხო­ე­ლე­ბის­თ­ვის მი­წის მი­
ტი შეზღუდ­ვა და მო­რა­ტო­რი­უ­მე­ბი იქ­ნე­ბა ეკო­ ყიდ­ვა­ზე არ­სე­ბუ­ლი მო­რა­ტო­რი­უ­მი გა­უქ­მ­და. აღ­
ნო­მი­კა­ში, მით ნაკ­ლე­ბად თა­ვი­სუ­ფა­ლია ბა­ზა­რი. ნიშ­ნუ­ლი კვლე­ვა ცხად­ყოფს, რომ მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი
ეს ეკო­ნო­მი­კის გან­ვი­თა­რე­ბას და ინ­ვეს­ტი­ცი­ე­ბის ქსე­ნო­ფო­ბი პო­ლი­ტი­კო­სე­ბის­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით
შე­მოს­ვ­ლას ხელს უშ­ლის…11”, თუმ­ცა გან­ცხა­დე­ ნაკ­ლე­ბი ში­შე­ბით არი­ან შეპყ­რო­ბილ­ნი.
ბით გა­მოთ­ქ­მუ­ლი და­პი­რე­ბა ქვეყ­ნის ხე­ლი­სუფ­
ლე­ბას სის­რუ­ლე­ში დღემ­დე არ მო­უყ­ვა­ნი­ა. სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თ­ლოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­
ბას სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო ორ­გა­ნოს აშ­კა­რა უკ­მა­ყო­
2013 წლის 17 სექ­ტემ­ბერს სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო ფი­ლე­ბა მოჰ­ყ­ვა, რად­გან სასამართლომ უკ­ვე
სა­სა­მარ­თ­ლოს ისევ მი­მარ­თა უცხო ქვეყ­ნის მე­ო­რედ უგუ­ლე­ბელ­ყო კა­ნონ­მ­დე­ბელ­თა ნე­ბა-
მო­ქა­ლა­ქემ მა­თი­ას ჰუ­ტერ­მა და მო­ითხო­ვა უცხო­ე­ლე­ბის სა­კუთ­რე­ბა­ში ვერ გა­და­სუ­ლი­ყო სა­
„მორატორიუმის გა­უქ­მე­ბა“. მო­პა­სუ­ხემ, სა­ქარ­ სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წა. ქვეყ­ნის პარ­ლა­მენ­ტის
თ­ვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტ­მა ვერ და­ას­ ა­ხე­ლა რა­ი­მე წევ­რებ­თან ერ­თად მო­საზ­რე­ბა და­ა­ფიქ­სი­რეს
ფაქ­ტი ან მა­გა­ლი­თი, რო­მელ­მაც გა­ნა­პი­რო­ბა ადა­მი­ა­ნებ­მა, რომ­ლე­ბიც მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვან გავ­ლე­
მო­რა­ტო­რი­უ­მის მი­ღე­ბის აუცი­ლებ­ლო­ბა. ამას­ ნას ახ­დე­ნენ მო­სახ­ლე­ობ­ ის აზ­რის ფორ­მი­რე­ბა­
თა­ნა­ვე, გან­მ­წეს­რი­გე­ბელ სხდო­მა­ზე მო­პა­სუ­ხემ ზე, კერ­ძოდ, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პატ­რი­არ­ქ­მა ილია
და­ა­დას­ტუ­რა, რომ სა­და­ვო ნორ­მის მი­ღე­ბას II-მ გა­ნაცხა­და, რომ „...მძიმე სო­ცი­ა­ლურ­-ე­კო­ნო­
იგი­ვე ლე­გი­ტი­მუ­რი მიზ­ნე­ბი და­ე­დო სა­ფუძ­ვ­ მი­კუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბის გა­მო სოფ­ლად მცხოვ­
ლად, რო­მელ­თა მიღ­წე­ვა­საც ემ­სა­ხუ­რე­ბოდ­ნენ რე­ბი მო­სახ­ლე­ო­ბის დი­დი უმ­რავ­ლე­სო­ბა სი­
N3/1/512 გადაწყვეტილებით არა­კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­ ღა­ტა­კის ზღვარ­ზეა და ... იძუ­ლე­ბუ­ლი­ა, თა­ვი­სი
რად ცნო­ბი­ლი ნორ­მე­ბი. ქო­ნე­ბა ძალ­ზე იაფად გა­ას­ხ­ვი­სოს, ახა­ლი რე­ა­
ლო­ბა დი­დი დარ­ტყ­მის წი­ნა­შე და­ა­ყე­ნებს სა­ხელ­
სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თლ
­ ომ გა­მო­იყ­ ე­ნა თა­ მ­წი­ფოს­…­მან არ უნ­და გა­ნა­პი­რო­ბოს ყვე­ლა­ზე
ვი­სი უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბა და საქ­მე­ზე არ­სე­ბი­თი დი­დი მა­ტე­რი­ა­ლუ­რი სიმ­დიდ­რის, ჩვე­ნი მი­წა-­წყ­
განხილვის გა­რე­შე მი­ი­ღო გან­ჩი­ნე­ბა იმ სა­და­ ლის და­კარ­გ­ვა და ჩვე­ნი მო­ქა­ლა­ქე­ებ­ ის მხო­
ვო ნორ­მის ძა­ლა­და­კარ­გუ­ლად ცნო­ბის შე­სა­ხებ, ლოდ მო­სამ­სა­ხუ­რე პერ­სო­ნა­ლად გა­დაქ­ცე­ვა15”.
რო­მე­ლიც შე­ი­ცავ­და იმა­ვე ში­ნა­არ­სის ნორ­მებს, გა­უ­გე­ბა­რი­ა, თუ­კი მო­სახ­ლე­ობ­ ის „უმრავლესობა
რო­მე­ლიც სა­სა­მარ­თლ ­ ომ უკ­ვე ცნო არა­კონ­ს­ სი­ღა­ტა­კის ზღვარ­ზე­ა“, რა­ტომ აუარე­სებს მის ამ
ტი­ტუ­ცი­უ­რად. სა­სა­მარ­თ­ლოს მო­ტი­ვა­ცია ეყ­რ­
12
რე­ა­ლო­ბას შან­სი, მი­წა უფ­რო ძვი­რად მიჰ­ყი­დოს
დ­ნო­ბო­და არ­გუ­მენტს, რომ მო­რა­ტო­რი­უ­მის შე­ უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქეს, რო­მელ­საც რა­ტომ­

10 საქართველოს პარლამენტის წევრები ზურაბ ტყემალაძე და გიგლა აგულაშვილი


11 https://goo.gl/sa24Z1
12 “საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის 25-ე მუხლის 41 პუნქტი
13 საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 24 ივნისის №1/2/563 გადაწყვეტილება საქმეზე „ავსტრიის მოქალაქე მათიას ჰუტერი საქართველოს
პარლამენტის წინააღმდეგ”
14 https://goo.gl/a69Dqf
15 https://goo.gl/5AtHtF

4
ღაც ავ­ტო­მა­ტუ­რად მი­იჩ­ნე­ვა, რომ უფ­რო მე­ტი მი­წის სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო ნა­წილს გან­სა­კუთ­
მა­ტე­რი­ალ
­ უ­რი სი­კე­თე აქვს; ან რა­ტომ გუ­ლის­ რე­ბუ­ლო­ბას სხვა ქვეყ­ნის სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო
ხ­მობს მი­წის გა­ყიდ­ვის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა პი­რის მი­წებ­თან შე­და­რე­ბით, ან რა­ტომ არის სა­სოფ­
მომ­სა­ხუ­რე პერ­სო­ნა­ლად გა­დაქ­ცე­ვას, და თუ­კი, ლო-­სა­მე­ურ­ნეო და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის მი­წა 21-ე სა­უ­კუ­
ეს ასე­ა, რა­ტომ არის დამ­თ­რ­გუნ­ვე­ლი შე­იქ­მ­ნეს ნე­ში უფ­რო საკ­რა­ლუ­რი, ვიდ­რე არა­სა­სოფ­ლო-­
და­მა­ტე­ბი­თი სა­მუ­შაო ად­გი­ლე­ბი მომ­სა­ხუ­რე­ბის სა­მე­ურ­ნე­ო.
მზარდ სფე­რო­ში. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს კონ­ტექ­ს­ტ­ში
მსგავ­სი გან­ცხა­დე­ბე­ბი ქსე­ნო­ფო­ბი­ი­სა და ირა­ ამას­თან, სი­მარ­თ­ლეს არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბა ის გა­
ცი­ო­ნა­ლუ­რი ში­შე­ბის გაღ­ვი­ვე­ბას უწყობს ხელს, ნაცხა­დი, რომ საფ­რან­გეთ­ში მხო­ლოდ ამ ქვეყ­
მა­შინ, რო­დე­საც, ეკ­ლე­სი­ის მე­თა­უ­რი ამ­გ­ვა­რი ნის მო­ქა­ლა­ქე­ებს შე­უძ­ლი­ათ შე­ი­ძი­ნონ სა­სოფ­
ში­შე­ბის გა­ნე­იტ­რა­ლე­ბას უნ­და ემ­სა­ხუ­რე­ბო­დეს. ლო-­სა­მე­ურ­ნეო და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის მი­წა.

“ სახნავ-სათეს მიწას...მით უმეტეს


ქართულ მიწას რომ მოფრთხილება სჭირდება,
მეგონა ეს ყველას ესმოდა…
ეს კარგად ესმით საფრანგეთში, პოლონეთში…
ანდა, არ ჩამოვთვლი, უბრალოდ ვიტყვი,
რომ ეს ესმით ყველა ევროპულ ქვეყანაში...”
- თეა წულუკიანი

საფრანგეთში არამხოლოდ ევროკავშირის წევრი ქვეყნის,


არამედ ნებისმიერი ქვეყნის მოქალაქეს შეუძლია შეიძინოს
სასოფლო-სამეურნეო ტიპის საკუთრება.

პოლონეთი განსაკუთრებული კონტექსტის გამო არარელევანტური


მაგალითია. ის ევროკავშირში 2004 წელს გაწევრიანდა და მოითხოვა
შეღავათის დაწესება, შედეგად, პოლონეთს მიეცა უფლება მხოლოდ
2016 წლის 2 მაისამდე, შეენარჩუნებინა კანონმდებლობა, რომელიც
აბსოლუტურ შეზღუდვებს უწესებდა სხვა ქვეყნის მოქალაქეებს.

ბელგია, გერმანია, მონაკო, დიდი ბრიტანეთი, ირლანდია, ჩეხეთი,


ესტონეთი, ესპანეთი, საფრანგეთი, იტალია, ნიდერლანდების სამეფო,
ისლანდია, ავსტრია, ნორვეგია, პორტუგალია და შვედეთი
ასეთ აკრძალვებს არ აწესებს.

სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თლ­ ოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ საფ­რან­გეთ­ში არამ­ხო­ლოდ ევ­რო­კავ­ში­რის წევ­


ლე­ბამ გან­სა­კუთ­რე­ბით აღაშ­ფო­თა იუს­ტი­ცი­ის რი ქვეყ­ნის, არა­მედ ნე­ბის­მი­ე­რი ქვეყ­ნის მო­ქა­
მი­ნის­ტ­რი, თეა წუ­ლუ­კი­ა­ნი, რო­მე­ლიც მა­ნამ­დე ლა­ქეს შე­უძ­ლია შე­ი­ძი­ნოს ამ ტი­პის სა­კუთ­რე­ბა.
სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თლ
­ ოს მი­მართ გან­სა­ თუმცაღა, საფრანგეთის ფერმერთა ასოციაციას
კუთ­რე­ბით პო­ზი­ტი­უ­რი გან­ცხა­დე­ბე­ბით გა­მო­ირ­ უპირატესი შესყიდვის უფლება გააჩნია. რაც შე­
ჩე­ო­და. მან ამ სა­კითხს სა­კუ­თარ ბლოგ­ზე ად­გი­ ე­ხე­ბა პო­ლო­ნეთს, ის არა­რე­ლე­ვან­ტუ­რი მა­გა­
ლი და­უთ­მო: „სახნავ-სათეს მი­წას­.­.­.მ­ ით უმე­ტეს ლი­თი­ა მი­სი გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ის­ტო­რი­ი­სა და
ქარ­თულ მი­წას რომ მოფ­რ­თხი­ლე­ბა სჭირ­დე­ბა, კონ­ტექ­ს­ტის გა­მო. პო­ლო­ნე­თი ევ­რო­კავ­ში­რის
მე­გო­ნა ეს ყვე­ლას ეს­მო­და… ეს კარ­გად ეს­მით წევ­რი ქვე­ყა­ნა 2004 წელს გახ­და და გა­წევ­რი­
საფ­რან­გეთ­ში, პო­ლო­ნეთ­ში… ან­და, არ ჩა­მოვ­ ა­ნე­ბი­სას, სხვა ახალ წევრ სა­ხელ­მ­წი­ფო­ებ­თან
თ­ვ­ლი, უბ­რა­ლოდ ვიტყ­ვი, რომ ეს ეს­მით ყვე­ლა ერ­თად მო­ითხო­ვა შე­ღა­ვა­თის და­წე­სე­ბა, შე­დე­
ევ­რო­პულ ქვე­ყა­ნა­ში...16”. გად, პო­ლო­ნეთს მი­ე­ცა უფ­ლე­ბა გარ­და­მა­ვალ
პე­რი­ოდ­ში, კერ­ძოდ, მხო­ლოდ 2016 წლის 2 მა­
სამ­წუ­ხა­როდ, თეა წუ­ლუ­კი­ან­ ი თა­ვის ბლოგ­პოს­ტ­ ი­სამ­დე, შე­ე­ნარ­ჩუ­ნე­ბი­ნა კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბა, რო­
ში პა­სუხს არ სცემს კითხ­ვას, რა სძენს ქარ­თუ­ლი მე­ლიც აბ­სო­ლუ­ტურ შეზღუდ­ვებს უწე­სებ­და სხვა

16 https://goo.gl/Q4gWyg

5
ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­ებს, შე­ე­ძი­ნათ სა­სოფ­ლო-­სა­ სა­კუთ­რე­ბის უფ­ლე­ბის კონ­სტ
­ ი­
მე­ურ­ნეო მი­წე­ბი. ტუ­ცი­ურ
­ ი რე­ფორ­მა
წამ­ყვ­ ა­ნი ევ­რო­პუ­ლი ქვეყ­ნე­ბი არ აწე­სე­ბენ 2017 წლის კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ურ ­ ი რე­ფორ­მის და­ა­
შეზღუდ­ვებს, რად­გან არ მი­იჩ­ნე­ვენ, რომ სა­სოფ­ ნონ­სე­ბას­თან ერ­თად თე­მა კვლავ გა­აქ­ტი­ურ­და
ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წა უცხო­ე­ლე­ბის­გან და­სა­ცა­ და მთე­ლი წლის მან­ძილ­ზე აქ­ტუ­ა­ლუ­რი დარ­
ვი­ა. კერ­ძოდ, ბელ­გი­ა, გერ­მა­ნი­ა, მო­ნა­კო, დი­დი ჩა. პარ­ლა­მენ­ტის წევ­რ­მა, კო­ბა ნარ­ჩე­მაშ­ვილ­მა
ბრი­ტა­ნე­თი, ირ­ლან­დი­ა, ჩე­ხე­თი, ეს­ტო­ნე­თი, ეს­ იან­ვარ­ში­ვე გა­აჟ­ღე­რა რა მმარ­თ­ვე­ლი გუნ­დის
პა­ნე­თი, საფ­რან­გე­თი, იტა­ლი­ა, ნი­დერ­ლან­დე­ბის გან­წყო­ბა, აღ­ნიშ­ნა, რომ სა­პარ­ლა­მენ­ტო უმ­
სა­მე­ფო, ის­ლან­დი­ა, ავ­ს­ტ­რი­ა, ნორ­ვე­გი­ა, პორ­ რავ­ლე­სო­ბა ემ­ხ­რო­ბა უცხო­ელ­თათ­ვის სა­სოფ­
ტუ­გა­ლია და შვე­დე­თი ასეთ აკ­რ­ძალ­ვებს არ ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წის შეს­ყიდ­ვის აკ­რ­ძალ­ვა
აწე­სებს. კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ა­ში გა­ი­წე­როს17. 24 იან­ვარს პარ­ლა­
მენ­ტის თავ­მ­ჯ­დო­მა­რის მო­ად­გი­ლემ, ფრაქ­ცია
იუს­ტი­ცი­ის მი­ნის­ტრ­ ი უკ­მა­ყო­ფი­ლო იყო იმი­თაც, „საქართველოს პატ­რი­ო­ტე­ბის“ წევ­რ­მა, ირ­მა
რომ სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თ­ლომ მა­თი­ას ჰუ­ ინაშ­ვილ­მა გა­მარ­თა ბრი­ფინ­გი, რო­მელ­ზეც გა­
ტე­რის საქ­მე­ში პრო­პორ­ცი­უ­ლო­ბის ტეს­ტი არ ნაცხა­და, რომ „დღეს არის აბ­სო­ლუ­ტუ­რი გა­ნუ­
გა­მო­ი­ყე­ნა - „ლამაზია მო­სა­მარ­თ­ლის მან­ტი­ა, კითხა­ო­ბა სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის
მაგ­რამ უფ­რო მთა­ვა­რი მა­ინც ისა­ა, რომ საქ­მის მი­წის გას­ხ­ვი­სე­ბის ნა­წილ­ში. ქარ­თუ­ლი მი­წე­ბი
გან­ხილ­ვი­სას მო­სა­მარ­თ­ლემ ე.წ. პრო­პორ­ცი­უ­ უნ­და და­ვიც­ვათ ჩვენ. ეს არის სა­ხელ­მ­წი­ფოს
ლო­ბის ტეს­ტი ჩა­ატ ­ ა­როს“. ბუ­ნებ­რი­ვი­ა, რომ სა­ მთა­ვა­რი ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა“. ამა­ვე ბრი­ფინ­გ­ზე მან
სა­მარ­თ­ლომ, რო­მელ­მაც 2012 წლის გა­დაწყ­ვე­ აღ­ნიშ­ნა, რომ სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო კო­მი­სი­ის წევ­რის
ტი­ლე­ბა­ში, ცხა­დი­ა, პრო­პორ­ცი­უ­ლო­ბის ტეს­ტით უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბის ფარ­გ­ლებ­ში, კო­მი­სი­ას წა­
იხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლა, 2014 წელს პრო­პორ­ცი­უ­ლო­ რუდ­გენ­და ინი­ცი­ა­ტი­ვას- კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ა­ში და­ე­მა­
ბის ტეს­ტი აღარ გა­მო­იყ­ ე­ნა. ბუ­ნებ­რი­ო­ბა კი იქი­დან ტოს ჩა­ნა­წე­რი, რო­მე­ლიც აკ­რძ­ ა­ლავ­და ამ ტი­პის
გა­მომ­დი­ნა­რე­ობს, რომ სა­სა­მარ­თ­ლომ არ­სე­ბი­ მი­წის გას­ხ­ვი­სე­ბას უცხო­ელ პირ­ზე. აღ­ნიშ­ნულს
თი გან­ხილ­ვის გა­რე­შე გა­აუ ­ ქ­მა სა­და­ვო ნორ­მა. გა­მო­ეხ­მა­უ­რა სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი გა­ერ­თი­ა­ნე­ბის,
ამ­გ­ვა­რი დე­ტა­ლის „გაუთვალისწინებლობა“ სა­ „ქართული მი­სი­ის“ ლი­დე­რი გია კორ­კო­ტაშ­ვი­
ზო­გა­დო­ე­ბის შეც­დო­მა­ში შეყ­ვა­ნას და მათ­ში სა­ ლი. მან და­ა­ფიქ­სი­რა მზად­ყოფ­ნა მა­თი ნდო­
სა­მარ­თ­ლო­სად­მი უარ­ყო­ფი­თი გან­წყო­ბის გაღ­ ბით აღ­ჭურ­ვილ „პატრიოტთა ალი­ან­ს­თან“ ერ­
ვი­ვე­ბას ემ­სა­ხუ­რე­ბა. თად იბ­რ­ძო­ლონ კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ა­ში აღ­ნიშ­ნუ­ლი
ცვლი­ლე­ბე­ბის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბის­თვ­ ის18. თუმ­ცა,
თეა წუ­ლუ­კი­ან­მა ამა­ვე ბლოგ­ში ახა­ლი რე­გუ­ლა­ 3 მა­ისს გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბულ­მა „საქართველოს კონ­
ცი­ე­ბი და­ა­ნონ­სა, რო­მე­ლიც და­იც
­ ავ­და რო­გორც ს­ტი­ტუ­ცი­ა­ში ცვლი­ლე­ბის შე­ტა­ნის შე­სა­ხებ“ სა­ქარ­
სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წებს, ასე­ვე ინ­ვეს­ტო­რე­ თ­ვე­ლოს კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი კა­ნონ­მა ცხად­ყო, რომ
ბის ინ­ტე­რე­სებს. მარ­თ­ლაც ამ პე­რი­ო­დის შემ­დ­ ზე­მო­აღ­ნიშ­ნუ­ლი ინი­ცი­ა­ტი­ვა სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო
გომ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა მუდ­მივ რე­ კო­მი­სი­ამ არ გა­ით­ვა­ლის­წი­ნა. კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი
ჟიმ­ში მუ­შა­ობ­და ამ ტი­პის მი­წის უცხო­ე­ლის­თ­ვის კა­ნო­ნით მი­წას გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბის
მი­ყიდ­ვის სხვა­დას­ხ­ვა­ნა­ირ შეზღუდ­ვებ­ზე, თუმ­ რე­სურ­სის სტა­ტუ­სი მი­ე­ნი­ჭა და გა­კეთ­და მი­თი­
ცა, შე­მუ­შა­ვე­ბულ მო­დე­ლებს სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო თე­ბა ორ­გა­ნულ კა­ნონ­ზე- სა­კუთ­რე­ბის უფ­ლე­ბას
ცვლი­ლე­ბე­ბი არ მოჰ­ყო­ლი­ა. მო­ა­წეს­რი­გებ­და კა­ნო­ნი. ამ პრო­ექ­ტის თა­ნახ­
მად, კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ით არ გა­ნი­საზღ­ვ­რე­ბო­და თუ
ვინ შე­იძ­ლე­ბა ყო­ფი­ლი­ყო მი­წის მე­სა­კუთ­რე, არ
ხდე­ბო­და მო­ქა­ლა­ქე­ობ­რი­ვი ნიშ­ნით აკ­რ­ძალ­ვა
კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ის დო­ნე­ზე19. მი­უ­ხე­და­ვად ამი­სა, 8
ივ­ნისს პარ­ლა­მენ­ტის თავ­მ­ჯ­დო­მა­რემ გა­ნაცხა­და,
რომ სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წის უცხო­ელ ­ ებ­ზე

17 https://goo.gl/cB9Q42
18 https://goo.gl/aF7gg1
19 https://goo.gl/BCDkJ7

6
გას­ხ­ვი­სე­ბა კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ის დო­ნე­ზე აიკ­რ­ძა­ლე­ დებ­და.
ბა20. თავ­მ­ჯდ ­ ო­მა­რის თქმით­ვე, პარ­ლა­მენ­ტ­ში
იხი­ლე­ბო­და კა­ნონ­პრ ­ ო­ექ­ტი, რო­მე­ლიც კონ­ს­ ორ­გა­ნუ­ლი კა­ნო­ნით და­წე­სე­ბუ­ლი გა­მო­ნაკ­ლი­
ტი­ტუ­ცი­ის ძა­ლა­ში შეს­ვ­ლამ­დე უზ­რუნ­ველ­ყოფ­ სე­ბით, სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წის გას­ხ­ვი­სე­ბა
და უცხო­ე­ლებ­ზე მი­წის გას­ხ­ვი­სე­ბის აკ­რ­ძალ­ვას. უცხო­ე­ლებ­ზე მა­ინც შე­საძ­ლე­ბე­ლი იქ­ნე­ბა, თუმ­ცა
მარ­თ­ლაც, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ მმარ­თ­ველ­ გამ­ყიდ­ვე­ლი სა­ხელ­მ­წი­ფო იქ­ნე­ბა და გა­დაწყ­
მა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ კარ­გად იცო­და მო­რა­ტო­რი­უ­ ვე­ტი­ლე­ბას გას­ხ­ვი­სე­ბა­ზე სა­კუ­თა­რი წარ­მოდ­გე­
მის არა­კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რო­ბის შე­სა­ხებ, სა­ბო­ლოო ნე­ბი­სა­მებრ და პრე­ფე­რენ­ცი­ე­ბი­სა­მებრ მი­ი­ღებს,
ჯამ­ში შე­ას­რუ­ლა რა რა­დი­კა­ლუ­რი დაჯ­გუ­ფე­ბე­ მა­შინ, რო­დე­საც მო­ქა­ლა­ქე­ებს იმა­ვე გა­დაწყ­ვე­
ბის „დაკვეთა“ (მსგავსად ქორ­წი­ნე­ბის უფ­ლე­ბის ტი­ლე­ბის მიმ­ღე­ბუ­ნა­რი­ა­ნად არ ცნობს. გა­მო­დის,
კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ურ დო­ნე­ზე დე­ფი­ნი­ცი­ის მოთხოვ­ნი­ მხო­ლოდ თა­ვად სა­ხელ­მ­წი­ფოს ბი­უ­როკ­რა­ტი­
სა), მან კი­დევ ერ­თხელ და­არ­ღვ­ ია ხე­ლი­სუფ­ ულ მან­ქა­ნას შე­უძ­ლია „დედასამშობლოს“ გას­ხ­
ლე­ბის და­ნა­წი­ლე­ბის პრინ­ცი­პი და 2017 წლის ვი­სე­ბა გა­მო­ნაკ­ლი­სის სა­ხით, რო­მე­ლიც სა­ვა­რა­
16 ივ­ნისს 87 ხმით არც ერ­თის წი­ნა­აღ­მ­დეგ პარ­ უ­დოდ, რე­ა­ლუ­რად, გა­მო­ნაკ­ლი­სის სიხ­ში­რით
ლა­მენ­ტ­მა უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბის მი­ერ სა­ არ მოხ­დე­ბა. რა თქმა უნ­და, მმარ­თ­ველ ძა­ლას
სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წის ყიდ­ვა­ზე მე­ო­რე მო­ არ უსა­უბ­რია იმა­ზე, რომ აღ­ნიშ­ნუ­ლი უფ­ლე­ბა­
რა­ტო­რი­უ­მი გა­მო­აცხა­და, რომ­ლის თა­ნახ­მა­დაც, მო­სი­ლე­ბა კო­რუფ­ცი­ის წყა­როს გა­ჩე­ნის უდი­დეს
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ახა­ლი კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ის ამოქ­მე­დე­ რისკს წარ­მო­ად­გენს.
ბამ­დე შე­ჩერ­და იმ სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო სა­ფუძ­ვ­ლის
მოქ­მე­დე­ბა, რო­მე­ლიც უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­
ებს სა­კუთ­რე­ბის შე­ძე­ნის­/­მემ­კვ­ იდ­რე­ო­ბით მი­ღე­ „მიწის რა­ცი­ონ­ ა­ლუ­რი გა­მო­ყე­
ბის სა­შუ­ა­ლე­ბას აძ­ლევ­და. ნე­ბის“ ირა­ცი­ონ­ ა­ლუ­რო­ბა
2017 წლის 26 სექ­ტემ­ბერს, მე­სა­მე მოს­მე­ნით,
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტი უკ­ვე კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტ­მა თა­ვად კონ­ს­ტი­
ის დო­ნე­ზე უზღუ­დავს უცხო­ე­ლებს სა­სოფ­ლო-­
ტუ­ცი­უ­რი კა­ნო­ნის პრო­ექ­ტი და­ამ­ტ­კი­ცა. ახა­ლი
სა­მე­ურ­ნეო მი­წის სა­კუთ­რე­ბის უფ­ლე­ბას მა­შინ,
კონ­ს­ტი­ტუ­ცია 2018 წლის ოქ­ტომ­ბერ­ში არ­ჩე­უ­
რო­დე­საც არ­გუ­მენ­ტე­ბი, რომ­ლე­ბიც ჯერ კი­დევ
ლი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პრე­ზი­დენ­ტის მი­ერ ფი­ცის
2012 წელს სა­კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თ­ლო­ში
და­დე­ბის­თა­ნა­ვე ამოქ­მედ­დე­ბა.
პირ­ვე­ლი სარ­ჩე­ლის გან­ხილ­ვი­სას არ­სე­ბობ­და
აკ­რძ­ ალ­ვის გა­უ­მარ­თლ
­ ებ­ლო­ბა­ზე, დღე­საც რე­
სა­კუთ­რე­ბის უფ­ლე­ბამ მარ­თ­ლაც მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­
ლე­ვან­ტუ­რი­ა.
ნი ცვლი­ლე­ბე­ბი გა­ნი­ცა­და. თუ კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ის ჯერ
კი­დევ მოქ­მე­დი რე­დაქ­ცია სა­კუთ­რე­ბის უფ­ლე­
უპირ­ვე­ლეს ყოვ­ლი­სა უნ­და აღი­ნიშ­ნოს, რომ
ბა­ზე უფ­ლე­ბა­მო­სილ პი­რებს არ ჩა­მოთ­ვ­ლი­და,
მი­წის ტი­პის მთლი­ა­ნად, რო­გორც გან­სა­კუთ­რე­
ახა­ლი ვერ­სი­ით გა­მო­იყ­ ო სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო
ბუ­ლი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბის რე­სურ­სად მიჩ­ნე­ვა ირა­ცი­
და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის მი­წა, რო­გორც გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი
ო­ნა­ლუ­რი­ა, რად­გან „…შესაძლებელია არ­სე­
მნიშ­ვნ­ ე­ლო­ბის რე­სურ­სი და მკა­ფი­ოდ მი­ე­თი­თა,
ბობ­დეს კონ­კ­რე­ტუ­ლი მი­წის ნაკ­ვე­თი, რო­მელ­ზე
რომ მი­სი მე­სა­კუთ­რე მხო­ლოდ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს
სა­კუთ­რე­ბის უფ­ლე­ბაც, თა­ვი­სი სტრა­ტე­გი­უ­ლი
მო­ქა­ლა­ქე, სა­ქარ­თვ­ ე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­თა გა­ერ­
მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, წარ­მო­ად­გენ­
თი­ა­ნე­ბა, თვით­მ­მარ­თ­ვე­ლი ერ­თე­უ­ლი ან თა­ვად
დეს სა­ხელ­მ­წი­ფო უსაფ­რთ ­ ხო­ე­ბის ნა­წილს, თუმ­
სა­ხელ­მ­წი­ფო შე­იძ­ლე­ბა იყოს. კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ის
ცა ზო­გა­დად სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო და­ნიშ­ნუ­ლე­
ახა­ლი ჩა­ნა­წე­რი იქ­ვე ად­გენს, რომ იარ­სე­ბებს
ბის მი­წა ასე­თად ვერ იქ­ნე­ბა გან­ხი­ლუ­ლი21“.
გა­მო­ნაკ­ლი­სი შემ­თხ­ვე­ვა, რო­მელ­საც და­ა­რე­
გუ­ლი­რებს ორ­გა­ნუ­ლი კა­ნო­ნი. ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა
პარ­ლა­მენ­ტ­მა წლე­ბის წინ ამ­გვ­ ა­რი შეზღუდ­ვის
აკ­რ­ძალ­ვის მო­წი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ებს სწო­რედ ამ გა­
ერ­თ­-ერთ არ­გუ­მენ­ტად სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო
მო­ნაკ­ლი­სის დაშ­ვე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბით ამ­შ­ვი­
მი­წე­ბის რა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი გა­მო­ყე­ნე­ბის მი­ზა­ნი და­

20 https://goo.gl/NhMM6i
21 საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის 26 ივნისის N3/1/512 გადაწყვეტილება საქმეზე „დანიის მოქალაქე ჰეიკე ქრონქვისტი საქართველოს
პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-69.

7
ა­სა­ხე­ლა. ეს მი­ზა­ნი დღემ­დე ცვლი­ლე­ბის ერ­თ­ სხვა ტი­პის მი­წის­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბით მას აქვს
-ერ­თი მო­ტი­ვა­ცი­ა­ა. რა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი გა­მო­ყე­ნე­ბა „სოციალური ბოჭ­ვა25“.
ცხა­დი­ა, ღი­რე­ბუ­ლი ლე­გი­ტი­მუ­რი მი­ზა­ნი­ა, თუმ­
ცა, „მიწის რა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი გა­მო­ყე­ნე­ბი­სა და ამის აღ­ნიშ­ნუ­ლი შე­ფა­სე­ბა პირ­ველ რიგ­ში სა­და­ვო­ა,
სა­ფუძ­ველ­ზე ორ­გა­ნი­ზე­ბუ­ლი მე­ურ­ნე­ო­ბის წარ­ იმის გა­მო, რომ სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წის
მარ­თ­ვი­სათ­ვის ერ­თნ­ ა­ი­რი ყუ­რადღე­ბა სჭირ­დე­ბა სა­კუთ­რე­ბა­ში ქო­ნა a priori მის და­მუ­შა­ვე­ბას არ
სა­სოფ­ლო–სა­მე­ურ­ნეო მი­წე­ბის ნე­ბის­მი­ე­რი პი­ გუ­ლის­ხ­მობს. გლე­ხის­თ­ვის მი­წის და­მუ­შა­ვე­ბა შე­
რის მი­ერ გა­მო­ყე­ნე­ბას, იქ­ნე­ბა ის უცხო­ე­ლი თუ საძ­ლოა სუ­ლაც არ იყოს მომ­გე­ბი­ა­ნი და თუ­კი
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე22“. გა­უ­გე­ბა­რი­ა, რა ეს ასე­ა, მის­თ­ვის მი­წის გა­ყიდ­ვა უცხო­ელ ინ­ვეს­
ნიშ­ნით წარ­მო­ად­გენს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე ტორ­ზე ბევ­რად მომ­გე­ბი­ა­ნი იქ­ნე­ბა, ვიდ­რე ამ
მი­წით უფ­რო რა­ცი­ო­ნა­ლუ­რად მო­სარ­გებ­ლეს, იმ მი­წის და­უ­მუ­შა­ვებ­ლად ქო­ნა. თუ­კი, მი­წის და­მუ­
პი­რო­ბებ­ში, რო­დე­საც, მა­საც თა­ვი­სუფ­ლად შე­უძ­ შა­ვე­ბა გლე­ხის­თ­ვის შე­მო­სავ­ლის ადეკ­ვა­ტუ­რი
ლია სა­ერ­თოდ არ გა­მო­ი­ყე­ნოს მის სა­კუთ­რე­ბა­ში წყა­რო­ა, რა თქმა უნ­და, ის, რო­გორც რა­ცი­ონ­ ა­
არ­სე­ბუ­ლი მი­წა და წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში იყოს ლუ­რი ადა­მი­ა­ნი, არ გა­ყი­დის სა­კუთ­რე­ბას, რო­
და­უ­მუ­შა­ვე­ბე­ლი, რაც ასე­ვე მის უფ­ლე­ბას წარ­ მე­ლიც მის­თ­ვის ღი­რე­ბუ­ლი­ა. კა­ნონ­მ­დე­ბელს და
მო­ად­გენს. არ არ­სე­ბობს რა­ი­მე მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა, ამ შეზღუდ­ვის მხარ­დამ­ჭერ ექ­ს­პერ­ტებს, რო­
რომ ვი­ვა­რა­უ­დოთ, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქეს გორც წე­სი, ხში­რად ავიწყ­დე­ბათ, რომ სა­კუთ­
და უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქეს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს რე­ბის უფ­ლე­ბა ცალ­მ­ხ­რი­ვი არ არის. სა­კუთ­რე­
სა­სოფ­ლო–სა­მე­ურ­ნეო მი­წის მი­მართ გან­ს­ხ­ვა­ ბის უფ­ლე­ბა და­კავ­ში­რე­ბუ­ლია ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის
ვე­ბუ­ლი აღ­ქ­მა და და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა აქვს, და თა­ვი­სუფ­ლე­ბას­თან, მი­სი ერ­თი მხა­რე - მყიდ­ვე­
ამას­თან ჩვე­ნი ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე ყო­ველ ჯერ­ზე ლი, ხო­ლო მე­ორ ­ ე - გამ­ყიდ­ვე­ლი­ა. სწო­რედ ეს
მე­ტად რა­ცი­ო­ნა­ლუ­რად გა­მო­ი­ყე­ნებს მი­წას23. უკა­ნას­კ­ნე­ლი რჩე­ბა კა­ნონ­მ­დე­ბელს მხედ­ვე­ლო­
ბი­დან. დღეს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ებს სა­
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტი ფიქ­რობს, რომ ქარ­თ­ვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა ეუბ­ნე­ბა, რომ ბი­უ­
შეზღუდ­ვა ქვეყ­ნის უსაფ­რ­თხო­ე­ბის ინ­ტე­რე­სებ­საც როკ­რა­ტი­ულ­მა მან­ქა­ნამ უკეთ უწყის ვის­ზე უნ­და
მო­ემ­სა­ხუ­რე­ბა. აღ­ნიშ­ნუ­ლი, ისევ და ისევ, პო­პუ­ გა­ას­ხ­ვი­სოს სა­კუთ­რე­ბა, ვის და რა პი­რო­ბე­ბით
ლის­ტურ ნა­ბიჯს წარ­მო­ად­გენს, რად­გან ქვეყ­ნის და­უ­ტო­ვოს მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბა. მო­ქა­ლა­ქეს ეზღუ­
მო­სახ­ლე­ო­ბის გარ­კ­ვე­ულ ნა­წილ­ში არ­სე­ბობს ში­ დე­ბა თა­ვი­სუფ­ლე­ბა, თა­ვად და­ად­გი­ნოს კონ­ტ­
ში, რომ შე­საძ­ლოა უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­ებ­მა რაქ­ტის პი­რო­ბე­ბი და აირ­ჩი­ოს შე­მო­თა­ვა­ზე­ბულ
მთე­ლი ქვეყ­ნის მი­წა შე­ის­ყი­დონ და ამ­გ­ვა­რად ვა­რი­ან­ტ­თა­გან სა­უ­კე­თე­სო. უმ­ნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნე­სი­ა,
ტე­რი­ტო­რი­ულ ­ ი მთლი­ან­ ო­ბის სა­კითხი წინ წა­მო­ რომ აკ­რ­ძალ­ვე­ბი შე­ე­ხე­ბა მხო­ლოდ სა­სოფ­ლო-­
ი­წი­ოს. თუმ­ცა, ცხა­დია ეს ში­ში ირა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი­ა, სა­მე­ურ­ნეო ტი­პის მი­წებს, ანუ ძი­რი­თა­დად, სა­
რად­გან მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, თუ ვინ იქ­ნე­ბა მი­წის ზო­გა­დო­ე­ბის ყვე­ლა­ზე ღა­რი­ბი ფე­ნე­ბის სა­კუთ­
მე­სა­კუთ­რე, ქვეყ­ნის სუ­ვე­რე­ნი­ტე­ტი მი­წის ნაკ­ვეთ­ რე­ბას. რაც გუ­ლის­ხ­მობს იმას, რომ ყვე­ლა­ზე
თან ერ­თად არ სხვის­დე­ბა, სა­ხელ­მ­წი­ფოს გა­აჩ­ ღა­რიბ ადა­მი­ა­ნებს, ვუკ­ლავთ შე­საძ­ლებ­ლო­ბას
ნია სუ­ვე­რე­ნი­ტე­ტი სა­კუ­თარ ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე და ჰი­პო­თე­ტუ­რად უფ­რო სარ­ფი­ან წი­ნა­და­დე­ბა­ზე
შე­სა­ბა­მი­სად, კერ­ძო სა­კუთ­რე­ბის რე­გუ­ლი­რე­ბის თქვას უარი, ქვეყ­ნის ღირ­სე­ბის ფსევ­დო შე­ნარ­
კომ­პე­ტენ­ცია სა­ხელ­მ­წი­ფოს ეკუთ­ვ­ნის24. ჩუ­ნე­ბის სა­ხე­ლით.

მი­ღე­ბუ­ლი რე­დაქ­ცი­ის მო­ტი­ვა­ცი­ა­ზე სა­უბ­რი­სას გარ­და ამი­სა, გა­უ­გე­ბა­რი­ა, რა­ტომ არის მე­ტი
იმ­გ­ვა­რი არ­გუ­მენ­ტიც გაჟ­ღერ­და, თით­ქოს, სა­ სარ­გებ­ლის მომ­ტა­ნი და სო­ცი­ა­ლუ­რი ბოჭ­ვის
სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის მი­წა გან­ მქო­ნე ქა­ლაქ­ში არ­სე­ბულ არა­სა­სოფ­ლო-­სა­მე­
ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლია იმის გა­მო, რომ მას მო­აქვს სარ­ ურ­ნეო ტი­პის სა­კუთ­რე­ბა­ზე მე­ტად სა­სოფ­ლო-­
გებ­ლო­ბა, მი­სი მე­სა­კუთ­რე და­საქ­მე­ბუ­ლია და სა­მე­ურ­ნეო მი­წა 21-ე სა­უ­კუ­ნე­ში, რო­დე­საც ხდე­ბა

22 თავისუფალი უნივერსიტეტი, სასამართლო მეგობრის პოზიცია: დანიის მოქალაქე ჰეიკე ქრონქვისტი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, https://goo.gl/aVuL9M
23 https://goo.gl/aVuL9M
24 საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის 26 ივნისის N3/1/512 გადაწყვეტილება საქმეზე „დანიის მოქალაქე ჰეიკე ქრონქვისტი საქართველოს
პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-68,69.
25 ადამიანის უფლებების სამართლის საუნივერსიტეტო კვირეულის ფარგლებში ჩატარებულ დისკუსიაზე საკონსტიტუციო კომისიის წევრის, საქართველოს პარლამენტის
იურიდიული კომიტეტის ექსპერტის, ანა ფირცხალაშვილის განმარტება: “…მისი [სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის] განსხვავებულობა იმაში არის რომ
სასოფლო-სამეურნეო მიწას მოაქვს სარგებლობა და ადამიანი, რომელიც იქ ცხოვრობს, რაღაცით არის დასაქმებული, განსხვავებით სხვა ტიპის მიწებისაგან....აქედან
გამომდინარე მას აქვს სოციალური დატვირთვა, სოციალური ბოჭვა...”.
8
სოფ­ლი­დან ქა­ლაქ­ში მა­სობ­რი­ვი მიგ­რა­ცი­ა, კო­ დას­კვ ­ ­ნა
მერ­ცი­უ­ლი ფარ­თე­ბის სა­ჭი­რო­ე­ბის ზრდა და შე­
მო­სავ­ლის დიდ წყა­როდ სწო­რედ ამ­გვ­ ა­რი ფარ­ სა­­ქარ­­­თ­­­ვე­­ლოს მთავ­­­რო­­ბი­­სა და პარ­­­ლა­­მენ­­­ტის
თე­ბის გა­ქი­რა­ვე­ბა/­გა­ყიდ­ვა წარ­მო­ად­გენს. შე­­თან­­­ხ­­­მე­­ბუ­­ლი და მი­­ზან­­­მი­­მარ­­­თუ­­ლი შე­­ტე­­ვა
უცხო­­ელ­­­თა სა­­კუთ­­­რე­­ბის უფ­­­ლე­­ბებ­­­ზე ემ­­­სა­­ხუ­­რე­­ბა
2017 წლის 16 ივ­ნისს უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­ პო­­პუ­­ლიზმს და კონ­­­კ­­­რე­­ტუ­­ლი პო­­ლი­­ტი­­კუ­­რი ჯგუ­­
ე­ბის მი­ერ სა­სოფ­ლო-­სა­მე­ურ­ნეო მი­წის ყიდ­ვა­ზე ფე­­ბის მოთხოვ­­­ნე­­ბის დაკ­­­მა­­ყო­­ფი­­ლე­­ბას. მი­­წის
მე­ო­რე მო­რა­ტო­რი­უ­მის გა­მოცხა­დე­ბით, სა­ქარ­ ტი­­პე­­ბით სპე­­კუ­­ლი­­რე­­ბამ მმარ­­­თ­­­ველ ძა­­ლას მის­­­
თ­ვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტ­მა ასე­ვე უგუ­ლე­ბელ­ყო ცა შე­­საძ­­­ლებ­­­ლო­­ბა გა­­ნემ­­­ტ­­­კი­­ცე­­ბი­­ნა ფსევ­­­დო-­­­პატ­­­
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ამ­ჟა­მინ­დე­ლი და ყო­ფი­ლი მო­ რი­­ო­­ტუ­­ლი სენ­­­ტი­­მენ­­­ტე­­ბი სა­­სოფ­­­ლო-­­­სა­­მე­­ურ­­­ნეო
ქა­ლა­ქე­ე­ბის ნე­ბაც. დღეს, ამ აკ­რძ­ ალ­ვის გა­მო, ტი­­პის მი­­წის, რო­­გორც „დედასამშობლოს“ შე­­
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი მემ­კვ­ იდ­რე­ო­ბას სა­­ხებ. გა­­უ­­გე­­ბა­­რი­­ა, სა­­სოფ­­­ლო-­­­სა­­მე­­ურ­­­ნეო მი­­წის
ვერ უტო­ვე­ბენ სხვა ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე სა­კუ­თარ რა ას­­­პექ­­­ტი აქ­­­ცევს მას გან­­­სა­­კუთ­­­რე­­ბუ­­ლი მნიშ­­­ვ­­­
შვი­ლებს და შვი­ლე­ბი, ვერ იღე­ბენ მშობ­ლე­ბის ნე­­ლო­­ბის რე­­სურ­­­სად და თუ­­კი, მარ­­­თ­­­ლაც ასე­­თი
მი­ერ და­ტო­ვე­ბულ სა­კუ­თარ სა­კუთ­რე­ბას. მა­გა­ მნიშ­­­ვ­­­ნე­­ლო­­ბის მქო­­ნე­­ა, რა­­ტომ უშ­­­ვებს სა­­ხელ­­­მ­­­
ლი­თად, წარ­სულ­ში სა­ქარ­თვ­ ე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ წი­­ფო ასე­­თი საკ­­­რა­­ლუ­­რი მი­­წის უ­­­ცხო­­ელ­­­თათ­­­ვის
ე­ბი და სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში მცხოვ­რე­ბი პრო­კო­პი გრძელ­­­ვა­­დი­­ა­­ნი იჯა­­რით გა­­ცე­­მას. ახა­­ლი კონ­­­ს­­­ტი­­
სავ­ვი­დი და დი­ა­ნა შა­მა­ნი­დი (რომელთაც, სა­ ტუ­­ცი­­ის ამოქ­­­მე­­დე­­ბის­­­თა­­ნა­­ვე, სა­­ხელ­­­მ­­­წი­­ფო თა­­ვი­­
ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ობ­ ა სხვა ქვეყ­ნის მო­ქა­ სი შე­­ხე­­დუ­­ლე­­ბე­­ბი­­სა­­მებრ კვლავ თა­­ვი­­სუფ­­­ლად
ლა­ქე­ო­ბის მი­ღე­ბის გა­მო და­კარ­გეს) სა­კუ­თარ, შეძ­­­ლებს სა­­სოფ­­­ლო-­­­სა­­მე­­ურ­­­ნეო მი­­წე­­ბის მის­­­თ­­­ვის
დღეს მოქ­მე­დი კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ით მათ­თ­ვის მი­ნი­ მო­­სა­­წონ უცხო­­ელ­­­ზე გას­­­ხ­­­ვი­­სე­­ბას, რაც ბიზ­­­ნეს და
ჭე­ბულ სა­კუთ­რე­ბი­სა და მემ­კვ­ იდ­რე­ო­ბის უფ­ კო­­რუფ­­­ცი­­უ­­ლი გა­­რი­­გე­­ბე­­ბით შე­­იძ­­­ლე­­ბა იყოს მო­­
ლე­ბებს ვერ ახორ­ცი­ე­ლე­ბენ. პრო­კო­პი სავ­ვი­დი ტი­­ვი­­რე­­ბუ­­ლი.ამ­­­გ­­­ვა­­რი მო­­წეს­­­რი­­გე­­ბა კონ­­­ს­­­ტი­­ტუ­­
სა­კუ­თა­რი ხე­ლით აშე­ნე­ბულ და სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ცი­­ის დო­­ნე­­ზე, რე­­ა­­ლუ­­რად, რი­­გი­­თი მო­­ქა­­ლა­­ქის
სა­ხელ­მ­წი­ფოს მი­ერ გა­ცე­მულ სა­კომ­ლო წიგ­ნის უფ­­­ლებ­­­რივ შეზღუდ­­­ვას ემ­­­სა­­ხუ­­რე­­ბა, რაც არ­­­სე­­ბი­­
მი­ხედ­ვით მის სა­ხელ­ზე რიცხულ სახ­ლს­ ა და სა­ თად უსა­­მარ­­­თ­­­ლოა და სა­­ხელ­­­მ­­­წი­­ფოს გრძელ­­­
კარ­მი­და­მო ნაკ­ვე­თის და­რე­გის­ტ­რი­რე­ბას ვერ ვა­­დი­­ან პერ­­­ს­­­პექ­­­ტი­­ვა­­ში, აუცი­­ლებ­­­ლად მო­­უ­­წევს
ახერ­ხებს, ხო­ლო დი­ან­ ა შა­მა­ნი­დი სა­ქარ­თ­ვე­ პო­­ლი­­ტი­­კის ცვლი­­ლე­­ბა, გან­­­სა­­კუთ­­­რე­­ბით, მა­­შინ,
ლოს მო­ქა­ლა­ქე მშობ­ლე­ბის მი­ერ და­ტო­ვე­ბულ თუ­­კი ქვე­­ყა­­ნა გა­­ნაგ­­­რ­­­ძობს ევ­­­რო­­კავ­­­შირ­­­თან და­­
მემ­კვ­ იდ­რე­ო­ბას ვერ იღებს სწო­რედ ზე­მო­აღ­ნიშ­ ახ­­­ლო­­ვე­­ბის და მას­­­ში გა­­წევ­­­რი­­ა­­ნე­­ბის თან­­­მიმ­­­დევ­­­
ნუ­ლი მო­რა­ტო­რი­უ­მის გა­მო. კა­ნონ­მ­დე­ბელ­მა არ რულ პო­­ლი­­ტი­­კას.
გა­ით­ვა­ლის­წი­ნა პი­რე­ბი, რო­მელ­თაც სა­ქარ­თ­ვე­
ლოს მი­მართ ძლი­ე­რი ემო­ცი­უ­რი კავ­ში­რი გა­აჩ­
ნი­ათ და რო­გორც სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი
მარ­თ­ლ­ზო­მი­ე­რად ფლობ­დ­ნენ იმ სა­კუთ­რე­ბას,
რომ­ლის ბე­დიც ახ­ლა გა­ნუ­საზღ­ვ­რე­ლი­ა. აღ­
ნიშ­ნულ­მა პი­რებ­მა მი­მარ­თეს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სა­
კონ­ს­ტი­ტუ­ციო სა­სა­მარ­თ­ლოს და იმე­დოვ­ნე­ბენ,
რომ ახა­ლი კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ის ძა­ლა­ში შეს­ვ­ლამ­დე
სა­სა­მარ­თ­ლო მო­ა­ხერ­ხებს მა­თი ინ­ტე­რე­სის გათ­
ვა­ლის­წი­ნე­ბით პრო­ჰუ­მა­ნუ­რი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის
მი­ღე­ბას.