You are on page 1of 3

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α´ ΛΥΚΕΙΟΥ

Κριτήριο αξιολόγησης

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ «ΓΛΩΣΣΑ» ΤΩΝ ΝΕΩΝ

H γλώσσα των νέων αποτελεί µια σειρά από γλωσσικές συµβάσεις που
χρησιµοποιούν οι νέοι για να επικοινωνήσουν µεταξύ τους. Δεν συνιστά ένα
αυτοτελές γλωσσικό σύστηµα, αλλά γλωσσικές δοµές στα πλαίσια µιας
«κοινωνιολέκτου» η οποία αποκλίνει από τις καθιερωµένες λεξιλογικές,
πραγµατολογικές και δοµικές συµβάσεις των αυτοτελών γλωσσικών συστηµάτων.

Όσοι συνδιαλέγονται ή είναι σε επαφή µε άτοµα νεαρής ηλικίας µπορούν να


διακρίνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γλώσσας τους. Η γλώσσα των νέων
συχνά βάλλεται από τα πυρά των µεγαλύτερων, ή γενικότερα συντηρητικών
οµάδων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι µε αυτόν τον τρόπο παραµορφώνεται η ελληνική
γλώσσα, µε αποτέλεσµα οι νέοι να τη µαθαίνουν µε τον λανθασµένο τρόπο. Επίσης,
οι νέοι χαρακτηρίζονται ως λεξιπένητες, εφόσον το λεξιλόγιό τους δεν απαρτίζεται
από µία πληθώρα εκφράσεων της νόρµας αλλά από λέξεις «νεόφτιαχτες» που δεν
µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε επίσηµες περιστάσεις επικοινωνίας.

Στην πραγµατικότητα, οι νέοι δεν έχουν περιορισµένο αριθµό λέξεων στο


λεξιλόγιό τους, γιατί ο αριθµός λέξεων που φτιάχνουν είναι µεγάλος, άσχετα αν οι
περισσότερες είναι λέξεις της αργκό. Ωστόσο, η απουσία εκφραστικού πλούτου είναι
µία πραγµατικότητα, που όµως δεν σχετίζεται µε τη χρήση λέξεων της αργκό και της
ιδιαίτερης γλώσσας τους.

Οι λόγοι που ωθούν τους νέους στην υιοθέτηση µιας διαφορετικής γλώσσας
είναι πολλοί, µε κύριο λόγο την ανάγκη αποµάκρυνσης από τον «κατεστηµένο»
τρόπο ζωής των ενηλίκων, εποµένως και από τη γλώσσα τους, δηµιουργώντας
εναλλακτικές γλωσσικές συµπεριφορές που αποκλίνουν από το συνηθισµένο. Επίσης,
η γλώσσα των νέων αναπαράγεται σχεδόν σε όλες τις νεανικές οµάδες λόγω της
τάσης τους να µιµούνται ακόµα και γλωσσικές συµπεριφορές, ώστε να γίνουν
αποδεκτοί από τα µέλη µιας οµάδας. Αξίζει να σηµειωθεί ότι αυτή η γλώσσα δεν
είναι ενιαία, διαφέροντας από οµάδα σε οµάδα ή από άτοµο σε άτοµο.

Η γλώσσα των νέων δεν συνιστά ένα επικίνδυνο γλωσσικό πλέγµα το οποίο
πρέπει να εγκαταλειφθεί. Αντίθετα, προβάλλει το πνεύµα φαντασίας και
επινοητικότητας που τους διακατέχει, εφόσον είναι σε θέση να χρησιµοποιούν το
γλωσσικό σύστηµα µε τέτοιο τρόπο που να µεταπλάθουν λέξεις ή φράσεις ή να
δηµιουργούν νέες. Πάντως, η γλώσσα αυτή εγκαταλείπεται κατά την µετα-σχολική ή
µετα-πανεπιστηµιακή περίοδο, κατά τις οποίες οι νέοι ωριµάζουν πνευµατικά και το
δίκτυο επαφών τους περιλαµβάνει άτοµα µεγαλύτερης ηλικίας.

Γιώργος Γεωργίου, Υποψήφιος Διδάκτορας Αναλ. Προγραµµάτων και Συγκρ. Παιδαγωγικής (Εκπαίδευση,
Γλώσσα), Τµήµα Επιστηµών Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου – διασκευασµένο άρθρο

Mανόλης Μαυρακάκης, Έφη Ξύδη, Φιλόλογοι


filologikos-istotopos.gr|6946466679
ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α´ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κριτήριο αξιολόγησης

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Α1. Για ποιους λόγους, σύµφωνα µε τον αρθρογράφο, οι νέοι ωθούνται στην
υιοθέτηση µιας διαφορετικής γλώσσας σε σχέση µε την κοινή; (60-80 λέξεις)

(µονάδες 7)

Α2. Βασιζόµενοι στο κείµενο, να χαρακτηρίσετε µε Σωστό ή Λάθος τις παρακάτω


προτάσεις:

1. Όσοι έρχονται σε επαφή µε τους νέους, δεν είναι εύκολο να διακρίνουν τα


ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γλώσσας τους.
2. Οι µεγαλύτεροι σε ηλικία κατηγορούν τους νέους ότι η γλώσσα τους
αλλοιώνει την ελληνική γλώσσα.
3. Οι νέοι µπορούν να χρησιµοποιήσουν τη γλώσσα τους σε όλες τις
επικοινωνιακές περιστάσεις.
4. Η γλώσσα των νέων δεν είναι πλούσια σε αριθµό λέξεων.
5. Οι νέοι δηµιούργησαν µια νέα γλώσσα µε σκοπό να διαφοροποιηθούν από
τους ενήλικες.

(µονάδες 5)

Β1. α. Να επισηµάνετε τα δοµικά µέρη της 2ης παραγράφου του κειµένου («Όσοι
συνδιαλέγονται ή είναι σε επαφή … σε επίσηµες περιστάσεις επικοινωνίας»).

(µονάδες 5)

Β1. β. Να βρείτε τι δηλώνουν οι παρακάτω υπογραµµισµένες διαρθρωτικές λέξεις του


κειµένου: Ωστόσο, επίσης, αντίθετα.
(µονάδες 3)

Β2.α. Να επισηµάνετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις/φράσεις του κειµένου


χρησιµοποιούνται µε κυριολεκτική/δηλωτική και ποιες µε µεταφορική/
συνυποδηλωτική σηµασία:

1. «Η γλώσσα των νέων δεν συνιστά ένα επικίνδυνο γλωσσικό πλέγµα»


2. «οι οποίοι υποστηρίζουν ότι µε αυτόν τον τρόπο παραµορφώνεται η ελληνική
γλώσσα»
3. «που χρησιµοποιούν οι νέοι για να επικοινωνήσουν µεταξύ τους»
(µονάδες 15)

Mανόλης Μαυρακάκης, Έφη Ξύδη, Φιλόλογοι


filologikos-istotopos.gr|6946466679
ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Α´ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κριτήριο αξιολόγησης

Β2. β. Να αναγνωρίσετε το είδος της σύνταξης (ενεργητική/παθητική) στην
ακόλουθη πρόταση: «Πάντως, η γλώσσα αυτή εγκαταλείπεται κατά την µετα-σχολική
ή µετα-πανεπιστηµιακή περίοδο». Να εξηγήσετε γιατί επιλέγεται από τον συγγραφέα
και να τη µετατρέψετε στην αντίθετή της.
(µονάδες 5)

Β3. Να γράψετε από ένα συνώνυµο και ένα αντώνυµο για καθεµιά από τις παρακάτω
λέξεις του κειµένου µε έντονη γραφή: αυτοτελές, συντηρητικών, επίσηµες,
περιορισµένο, επικίνδυνο.

(µονάδες 10)

Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Συµµετέχετε σε τηλεοπτική εκποµπή µε θέµα τη γλώσσα των σηµερινών νέων και
καλείστε να αναφέρετε τους λόγους που ωθούν τους νέους να υιοθετήσουν µια
διαφορετική γλώσσα καθώς και γιατί αυτή η τακτική τους δεν συνιστά επικίνδυνο
γλωσσικό πλέγµα που πρέπει να εγκαταλειφθεί. (400-500 λέξεις)
(µονάδες 50)

Mανόλης Μαυρακάκης, Έφη Ξύδη, Φιλόλογοι


filologikos-istotopos.gr|6946466679