Rufin d'Aquilée (034.?-0410?). Tyrannii Rufini, aquileiensis presbyteri, Opera omnia [De Benedictionibus Patriarcharum libri duo.

Commentarius in Symbolum apostolorum. Historia monachorum. Historiae ecclesiasticae libri duo. Apologiae in S. Hieronymum l.... 1849.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 : *La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source. *La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits élaborés ou de fourniture de service. Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques. 3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit : *des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans l'autorisation préalable du titulaire des droits. *des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle. 5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays. 6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978. 7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.

PATROLOGLE

CURSUS

COMPLETUS SIVE

BIBLIOTHECA DNIVERSALIS, INTEGRA, DNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA, OIUNIMISS. FATRVM, DOCTORUM SGRIPTORUMQDE QUl AB MYO APOSTOLICO AD INNOCENTII III TEMPORA ECGLGSIASTICORUM

FLORUERUNT; RECUSIO CHRONOLOGICA PlUOHA OMNIUM CATHOLICJETRADITIONISPER DUODECIM QUJE EXSTITERE MONUMENTORUM ECCLESIJE S^ECULA, MANUSCRIPTIS COLLATAS, JUXTA EDITIONES ACCURATISSIMAS SE CUHQUE NONNULLIS CODICIBUS , 1NTER DILIGENTER CASTIGATA PERQUAM ; COHHENTARIIS CONTINENTER VARIANTIBUS ILLUSTRATA; DISSERTATIONIBUS, LECTIONIBUSQUE ABSOLUTAS DEBENTUR OHNIBUS OPERIBUS POSTAHPLISSIMAS EDITIONES TRIBUS OVISSIMIS N S.ECULIS QU.E AUCTA DETECTIS, ; HOHENTI ALICUJUS INDICIBCS SINGULOS TOHOS, SIVE SIVE PARTICULARIBUS AUCTORES ANALYTICIS, SUBSEQUENTIBUS, DONATA; SUPERIOnEM FAGINARUM HARGINEH 1NTRA TEXTUHITE R DISPOSITIS, NECNON ETTITULIS SINCULARUM CAMTULIS IPSUM DISTINGUENTIBUS MATERIAM ADORNATA SUBJECTAHQUE *, SIGNIFICANTIBUS, ADTRADITIONEM OPERIBUS DUBIIS APOCRVPIIIS, VERO CUM TUM INORD|NE ALIQUA AUCTORITATE ECCLESIASTICAU POLLENTIBUS, AHPLIFICATA; DUOBUS INDICIBUS GENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTEROCILICET S CONSULTO, QUIDQUID RERUM, QUO ALTERO PATRUH THEHA UNO UNUSQUISQUE INQUODLIBET SCRIPSERIT INTUITUONSPICIATUR; C SCRIPTURiE SACR/E, EX QUO PATRES LECTORI COMPERIRE SITOBVIUM QUINAM ET IN QUIBUS OPERUM SUORUHOCIS L SINGULOS SINGULORUU LIBRORUM SCRIPTURJE TEXTUS OHMENTATI C SINT. EDITIO : CIIARACTERUM NITIDITAS OMNIBUS FACILE NTEPONENDA, SI PERPENDANTUR C/ETERISQUE ACCURATISSIMA, A I TUHVARIETAS CIIARTIG INTEGRITAS PERFECTIO OPERUM RKCUSORUM QUALITAS, TEXTUS, CORRECTIONIS, TUM FORHA IMT.URSU COHHODA INTOTO OPERIS NUMERUS, VOLUHINUH PERQUAM SIBIQUE CONSTANTEIT PRETII ISTA ETCIIRONOLOGICTFT^ZTN^ SIUILIS, EXIGUITAS, PR£SERTIMQUE COLLECTIO, METIIODICA UNA, SEXCENTORUH FRAGHENTORUH HACTENIIS HICILLICSPALLSORUM,/ OPUSCULORUMQUE /^V^A PRIHUH AUTEM NOSTRAIBLIOTIIECA, OPERIBUS OMNES IN EX AD .ETATES, / * / CP \<5\ B -— \^N'> LINGUAS COADUNATORUM. / LOCOS, FORMASQUE PERTINENTIBUS, SERIES PRIMA, IN QUAPRODEUNT ECCLKSI^LATiN. PATRES,DOCTORES SCRIPTOKESQUE A TERTULLIANO D GREGORIUM A MAGNUE ACCDRANTE J.-P. MIGNE, COMPUIORUll U» SDIGULOS KCCLESUST1CA! SCIEKTWB RAMOS EDITORE. [CURSUCll

PATROLOGL-E RDFINI,

TOMUS

XXI. JULIANI ET ANIANI

H-ERETICORUMQDE PELAGII, COELESTII, TOMUSUNICUS

PARISIIS, VENIT APUD EDITOREM, 1N VIA DICTA D'AMBOISE,PRES LA BARRIERE D'ENFER, 011 PETIT-MONTROUGE. 18W

TYRANNH

RUFINI AQMLEIENSIS PRESBYTERI

OPERA

OMNIA QILE DE SUO ELUCUBRAVIT,

DISPOSITA AB ALIENISSEJUNCTA AUCTA,ET AI) MSS. CODICES , , COIXECTA,ORDINATE NECNON VETUSTIORESDITIONESCASTIGATANOTISATQLIC E , QUAMPLURIMOS OBSERVATIONIBUS CONTINENTER ILLISTRATA, ^fl! STUDIOACLABORE ©(Dmastacaa ^&iLiyiiasiia » /0l**f $F fet ^*>ii EDIDIT

VERONENSIS PRESBYTERI, HOVI8BIME RECEN8UIT, 3.-^5. CORREXIT, SSKicjne.

ACCEDUNT PELAGII, CCELESTII, JULIANI ET ANIANI HMIETICORUM

SCRIPTA

QUJE SUPERSUNT,

IIIC TANTUM ALtBl A NOBISEDITA MEMORATA,

TOMUS

UNICUS.

PRIX: 8 FRANCS.

PARISIIS VENIT, APDD EDITOREM, PRES LA BARRIERE IX yiA DICTA D'AMBOISE, D'ENFER, ou PETlT-llONTROUGE. 1849

ELENGHUS QUJE IN HOC TOMO

OPERUM XXI CONTINENTUR.

UUFINUS. De Rencdiclionibus Palriarcharum libri duo. Commentarius in syuibolum apostolorum. IKsloria monachorunv llistori.-c ecclesiaslica; libri duo. Apologisc in S. Hieronynium libri duo. Apologia altcra ad Anastasium papam. OPERA RUFINO ASCRIPTA. 633 939 1105 1123 C03LESTIUS ET ANIANUS. col. 295 3!5 387 MSl 541 G23

Commcntarius in LXXV psalmos. Commentarius in Osec, Joel ct Amos. VitaS. Eugenias. Libelli duo dc Gde. PELAGIUS, JULIANUS,

Horum ba^relicorum mcmoranlur

lantum opcra alibi a nobis edita.

an Ex lypisMIGNE, IVii M nirouge.

ANNODOMINI CCCCX.

RUFINUS

AQUILEIENSIS

PRESBYTER.

NOTITIA

EX

SCFKENNEMANNO

Patrum Latinorumhislorico-litieraria). (Bibliotheca

§ -I. Yila. jA el amore innutritam el aniniis ofliciosissimisconCognomendiversissime scribi solet Toramis, Tur- glutinalam. Sed anlequani baptismuin Rufinussusciranius, Tyraniiius. Annus nalalis ejus a Bloridello peret, hic in Oriontem profectus esl, cujus visendj scriplus esl 543. Fontaninus, quem nos in ailum- desiderio etiam Rufinus flagrabat. Opportune igitur branda linjns doctoris viia potissimum sequeinur a, acciilitut S. Melania, nobilis Romana, llierosolymain nullum delinire audet, Concordiam tamen pairiam proficiscendi consiliuin cepissel, cui coniilem se iribuit, cujus rationes non magis expcdilas esse eodem quo baptizatus erat anno Rufiiius adjunxit. quam anni nativitatis de Rubeiscensel. Atlullaselate Roma anno 571 relicta, Alexandriani onno 572, Aquileiam se coniulii, monaslicte vivendi regtilae in vivente adhuc Alhanasio, applicuerunt. iihic monamonasterio quod Alhanasii insliiutioiiihusprimordia chosjEgypii invisit Ruflnus, cujus nmitium scmel debcbat noineii datnrtis, ibique posi aliquot lemporis iteriimque ad se in eieinum pcrlaliim Ilieronyinus i.i spaiimn lilleris et fidei Christianse fonmilis addi- ^Egypto moranti signilic.it c. Et cum Aiiaiti, Atliascemlis coiisecratum baptizatus est a Chromatio nasio morliio, duce Lucio Alexandrina*sedis invapresbytero, digniorem forie tunc inter Aquileicnsis sore, nefanda immanilale et omni 1'acinoruni genere F.cclesiae presbyteros locum tenente, ministraule in ortbodoxos Alcxandriaeet per eremum ssevireni, arcliidiacono Jovino et susceplore Eusebio diacono, B ipsuni quoquc furenlis tempcslalis calamilas feriitd. qui antea cateehesi illum imbueratb. Inlra hoc lem- Tandcm, sex niensibus in./£gypto eiim Melaniatransptiscuni S. llieronyino,[quiei ante iier in Gallias ali- actis, cum ealem monachos confessores cxsilio quantisper in eoclein monasterio comnioratus esse mulclatos in Palaestinamcomitatus cst, uhi IIIi quividelur, ct post reditum ibidem substilit, arctam dem ciica Diocaesareamconsedcriuil. Melaniabrevi ainicitiam conlraxit mutuse virlutis contemplaiione post anno 375, post v Cal. Apriles, tit Fontanino " Jusl. Fonlaninus. archiep. Ancyranus, Hisloria b Ita Rubeus, cap. "2, p. 8 sqq., verba Rufini iulitterariaAquileiensi,quaequinque libris cnnstat, et vect. 1, n. i, apte et ritibtis Kcclesiaruinconvenienpost moriein auctoris Romse 1742-4, publici jnris ter iiilerpretatiis cst additque, incertumesse, t/ua de fada esl, opiime et copiosissime de liufini rebus causa Valerianusepiscopusabfueiit, sed non dnbilange-tis, scriptis eorumque codieibus Mss. et eilitis dum qnin post btipUsr.mm Itu/inus ad illum adduclus disseruit. Non pauca tainen diligentius excussit et fuerit, sacro tlirismatc ungeiidus. Secus Fontaninus, explorala rctulil Joan. Franc. Bcrnard. Maria de baptzaium a Yaleriano ep.t susceptoiiuus baptistni Rubeis accuratioris doclrinae laude insignis in libio Cliromalio, Jovino et Eusebio, scribit. <• 1, al. 41 ; 2, al. H. inscriplo : Disserlationesduw, quarumprima de TnrEp. ranio seu Tyrannio Rufino monachoct presb., allera Rnf. Apol. I. II, cap. 5, ubi horrendam istam de velustis liturgkis aliisquesacris rilibus; Veneliis, C «> 1754-4. lliruniqiie invicemnon sine inolestia contu- ortiiodoxoiuiii stragem crucniis coloribus descriliit, quoque oppressornm m passionibus socium limus, qux-queRubeus certius vel verisimilius expli- et ?e dicit. ca^-set, aut adoptavimus stalim, aut adnolare non fiiisse nesleximus. • Nounulla hac Notitiaemendarevel etiamresecarenecesse in ex habuimu;,quseScbcenemaimus suo in calholica.o odio expressisse videtur.EDIT. fidem PATHOL.XXI. i

RUFINUS AQI ILEILNSIS PKESBYTER. 12 placel ", Hierosolymam contcndl, Hufinus autcin A Hieronyrnus n in solum tit respuere se Origenis Alexandriam repciiii. ibiqne sex anno; in consorlio Iwreses oinnibus lestalum faceret, S. Epiphanio el in.-iiiutione Didymi et aliortini iiinc Alexandrise (Origenis 11 Jounnis adversario) atlliacsit, sed per floronijiim doctorum versatus esl, Origenisque iu- mouaclios etiam Bethleemiticos , quod monasgenium adamare ccepit, tametsi non omnem ejus terii unius couditor esset Epiphanius , in paries doctriiiam amplcxatus videri debet. Rediii Ilierosoly- ejus pertrahebatur. Rulino autem, cui per septcni fere annos cuui Joanne familiaris consuetudo intermam, sicum Fonlaiiino calculoni poncre institueris, anno377 ; hic enim sextus eurrebat a primo ejus in cesserat, quique ab eodem haud dubie presbyler ./Egyptum advcntu b, lediilqueeo aniino, ut tolum ordinatiis . rat, non temere licebat ab eo revelli. Lise deinceps vil;e moiinslica; traderel, cellulasqiic in- ligatum est utrinque aniniis infesiis, aliisalia suppehabilavii in monle Oliveti, qua: ab aliis etiam quam- lente irascendi causa. Nam Fpiphanius lanquam Oriplurimis inoiiachis Ircquentabaiilur. Ilierosolymis in genisiam Joannem insectari; Joannes ordinaliom; varias adjacentes regiones ad visendos exiinios viros Pauliniani frairis Hicronymi in presbyterinn ab cxcurrii, fortasse etiam Alcxandriani iierum cuin Epiphanio in paroscia sua facla juri suo inique deMelania , quani circ.i idem tcnipus /KgypUiin teien- iractum esse, urgere; Hieronymns non vanamomnino disse constat. Dein pluns annos cuin Mclania in JBfuisse suspicionis de Origenis h;cresi in se ex fauiiomnis generis hom.nilnis illuc piclatis causa advcn- liariiate cum Rufino aliquando subnatic caiisam stotantibus liberaliler excipiendis imperdii. Jnienu machari, idque impense dolere, quod hominem aniiHieronymuni ipsnm ct ainicos vetcri ac diuturna ciiia sit prosecutus, qui occulte hacresibus desponneeessitudine copulatns miituoque allerius videndi suiii habuisset aninium. Addita est indignationi Imic dcsiderio, diim propius invicem admovei entur, sus- fomes epislola ab Epiphanio de ordinalione alieno pensos, mira qu.cdam casuuin ei evenluum con- loco a se facta ad Joannem Hieros. scripta, quam nex-ii» idenlidem disiraxit, non aliter ac. si occnlta llieronymus in Eusebii Cremonensis Grsecisermonis aliqtia vis hac ipsa divisione animorinn con- ignari gratiain inque privatos usus ul homini in inojunctioni prospcxisset, quani ruptain iri ipsorum nasterio suo versanti laiinam reddiderat, sed quae congressibus pincsenlirel. Nam ciim primum in Pa- furto ablala ad Rufinum pervenerat eique occasiolaislimm Riifiniis adventasset, adlme in eieino dcneiii dederat in interprete si non malignitatem regebat Hieronymiis, sed litteras aniicitia; veteiis, prehendere, ceile desiderare veritatein. Hieronymus quam Aquileie olim strinxerant, lesies anno 573 autem segrius hoc pati, quod Itiifinus luvreseos ac sestate media ab Hieronymo scripias iliidcm recepit. dogmatnm perversionis insimululus nihil respondere Dum in ./Egypto litteris operam navarel liiilinus, ali- ( ansus sit : inlerpselein lacerurel, tle syllabis caiumniaG quanuiii Anliochhe Hieronymiis siibslile.at, unde relur et totam defensionem sui putaret, si lacenli tleConstantinopolim profectus erat coipso tempoie quo tralieret. Interclusus erat ad animos reconciliandos fortasse Rufinus ad breve tcnipus, si Rulieo assen- aditus, cum pro se quisque pceiiain ab altero posceseris, Palsestinani repelierat. Reverso dcnique-anno ret, ei dolum sibi a conciliaturis nieluerel. Hinc 385, post tres annos inlcgros Rom;e traductos, Ilie- Irustra a Theophilo Alex. ei Archelao Palaeslinae ronymo, niilluni cst dubium quin llierosolymis comite pax inter eos tentala, inseditque per trienobviam sibi iacli pristinse pietatis ac officinrtun me- nale spalium hic rancor animis c. Quo auctore moriam instauraverint, nunc ad breve lantum dura- landem extinctum sit diuturnum illud dissidium, turam. haud liquet. Id constal, Hieronyiinun ac Rufinum Priina discordioe semina inter ipsos sparsit Aterinore solemni in Anastasi, teniplo flicrosolyinitaiio, bius quidain, qui llierosolymam perlatus Rulinum posl sacrilicium missse in gratiam rediisse, illumque commenta seelaniem carpsit, ealanquam Origcnis criminatione llieronyiniim laii(;uam Riifini Itufmuin nullius erroris compertum agnovisse. demque Pace revocata, revertendi in Occidentem cura Ruamicum et Ongenis laiidaloreiu traduxit. Tunc primum alieuatior a Rtifinofactus esl Ilieronymus. Mox B linum invasit. Profectus esta. 397, mense Augusto ) (a. o94) uteiqiu: in causam Kpiphanii Salaminis vel Septembri. Discedentera Hieronymus pace inviepi-coni el Joannis llicrosolymiiani involvilur. Nam cem data et accepta prosecutus est d. Roinam non a Anno 575 cadenti vel r.ppeienti aut currenti ad an. 580, vel aut adultum cliam an 5/4 de Rubcis cap. 7, assignat. Peiideiu niansisse slatuat.inseqnentem inceptum Ilinc negotii vel Melaniaevisendae niiniriim lia < ex diveisa :iniu emortualis Albanasii causa in Palaestinam profectum ponit, atque inde notatioue. Niniiiiim Fonlauii;us dicto toco et pecn- altcra vice in j4£gypiumrediisse ac tandeni aliis inliari eliam disscriaiiouc Hisloriae Aquileiem-i lilt. suinptisaniiisaiiteaiinum585remeasseHierosolyman). suhnexa nioileni Atlianasii au. 5<2, 11 Maii afligii, c Dc Rubeis, cap. 9, n. 6, p. 65. tiaionii senlciiliam luitus, - Rul.ieus coiilia laudaiu; cl Perniiiltorum ea senleniia est non soluni, sed disserl. cap. 4, u el C, iiova discussionc fact', anno cum Melania in ltaliam boc anno Rulinum rediisse : 575 ascribemlain ilotet. ita Fontaninus, Raronio et Pagioconsenliens. At plu'" Octennioiii, interposito aliquo riuin auctorilate, inter quos Lebrunus etiam in Viia intervallo, in /Egyeuin dcgisse, Hubeus ex Codice Guarnei iano Pauliiil, rediliim Melaniae an. 402 plo illigaut, quam coiheiidit, ejiisque laliuiics ita subducit, ulpiinia senteoiiam argumentisiiovis asiruitde Rubei-, plane vice Ale.iandiiaiu an. 575 lepeliisse ibique usque .-. 10, p. 70.

II

NOTITIA. 14 13 coniinuo appulit, sed ad monasteritim Ursei Abb.tis V amicis speculatoribus, quse Rufinus procuderat, in loco Pineii, in agro Romano devenit. lbi luin transmissa eraut, et vixdum absoluta ea et Aproplurimi reruin Orientaliumcuriosi et scriptorum avidi niano inscripta cuni amicis qui Hieronymi maxime circiimsleterunt, percoiiiantur, narranii auscultant, verbis laesi erant, Rufinus communicaverat : cuin libri contra tria istius volupo-iremo, ul GraecaLaiinesibi legenda reddat, llagi- duo jam illius Apologice lant. Erat inter hos ipse abbas Urseius, cui percon- mina nondum plena, sed sumniatim laiilum accepta lanti quamam in Oriente monachorum esset oliser- prodeunt. Ilorum exemplar Aquileiam per negotiavalio, qua: institula servarentur, cum respondisset, lorem transeuniem perlatum biduoqm: laniuin conBasilii, efflagiiari se ab eo magnam ab Occidentali- cessum brevem Rulino responsionem extorsit c. Sibus gratiam ei habitum iri ptdlicenie sivit, ut Latini- mul imegros Apologia; libros Hieronymo legendos tate eam donarel. Similiter Macarius,monasterii istius miitit. Reddita fuUse videntur an. 40-2.Eodem certe monacbus, ut Fomanino visuin, seu Romae degens, anno, mense Marlio vel Aprili, tertium Apologiaeliut Rubeus conlendil", Pamphili ApoIogiamOrigenis brum Hieronymiis effudit, licet pridem a Chromalio ab eo iinpelrat, quam Romae, quo a 597 exeunte esset commonefacius ut contentioni Clirisliaiioruin vel imunte 598 se contuleiat, trantdulii, addito de animos offendenti silentio liiieni imponeret. Quid suo pro iide sua vindicanda libellodeAdulterationeli- B quod ad Augustinum adeo tanquam moderationis brorum Origenis. Cumque in iamphili Apolugia Ori- suae tcslem postremam hanc Apologiam misit, Ruligems liliros de Principiis iiieniidein laud.ni <bser- niaiia maledicta, quo nomine ejus Apologiam vocat, vasset Macarius, iterum Kufiuuiii r.igavit ut Roma- in Africa sludio ipsius dudum perlata esse ralus. Ad nis auribus aceommodarrt. Nec in lioc quidein, quae ille, « nescire se quae scripta maletlica super quanquam prteviderel quantiun sibi .nvidiae confla- noinine ejus Africam perveue; int, contabuisse auteni turus esset bac uhsequemli facililate, niorem <-\ ge- dolore, et timore obriguisse legentem quaeillis malerere recusavit, sed primuin duo prio;es cdidit atque dictis respondisset: exanimatum iri si in maiiussuas in praefatione b.uid dix rim boua lide an invidiae forte venirent, quae a Rufino lam effrenaia libidine in se jacta nuntiasset.»Cum an. 4o0 Thcophilus Alexan declinanda: causa. Rulini aucioritalem p.ateniiil, quod in praelatione ad linmilias duas Origenis iu drinus episcopos ad exstiipandani haresim provocasCanlicum canticorum lam magnificedeauctore loeu- set; Anaslasius etiam el,impulsu ejus, Mediolanenses lus essei, ut cuivis legendi ejus desiderium com- et Aquileiensesepistopi Origenisdogmata damnarant. moterel et pluruna se ipsum posibac lianslal iiiin At Anastasius, cui, cum ip.^eRoniain pnificisci non promisissel. Interea evenil quod metuerat. Iugen- potuisset, brevenifideisuae ApologiamKulinus misetes perlntam uibeinrumoressuborti, a:siu-ii»e plane C rat, ejtis causam a causa Origenis plane divcrsam iii turbine.n editis duobus posterioribus bbris cessit. deprehendit, testalus id in litieris ad Joannem IlieSed quod longe pejus K ilino accidii, Pauiiiiacliitiset rosolymitanum datis; in quibus, cum aperte OrigeOceanus.schedas Kufini imperlectas einondumexpo- nem damnasset, Rufinum tunc dcmum se damnare litas, ut fortt;de iiiauu cxcideiant, ad llieronymum ta- scribit, si assensuin islis quae interprelatus sit praecilo aucloris nomine, ut postnioduin ille contendit, buerit, quod ad Dei, non hominum judicium censet transmiserani. Simul novam librorum de Principiis remittendum. Nibiloniiniis in extrema epistola proversioiicm a;>eo expetunt. Eodem te;nporc Kuli.iiis, cui se a communione sua habere Kufinum signinuiilio de obilu mairis accepto, Aquileiam p; ofieisci (icat, et hanc ipsani epistolam cum altera, quae instituit : ad llieionymum id perscripsit litterisque I eiiit, in rem suam interprelatus erat Hieroformalisa papa S;ri( io accepiis via iiiediterranei per nyinus , unde iieiiliam pro vera agnos; ere voluit Mediolanum eo coutendit h. Aquileiaeimprimis con- Kulmus. Tandem , reducta coeli serenitate , totus suctudine et beiievulenlia Cbromatii cpiscopi recrca- scribeudis aui de Graco traducendis libris vacavit, tus est. Num veio ab eodem Aquileiensi Ecclesiae plurunamque pariein scriptorum inlra sepienniuin, aggregaius sit, cuin a Joanne Hierosolymitano pre- quod adliuc Aquileiae transegit, confecil. Aquileia v sbyier inonaslica:prolessionis esset ordiuaius, nenio an. 40iS relicii,in inonasterium Pineli iterum conpro certo affirmaverit. Inlerea littene : ieroiiymi, cessit, ibiqne alierum de Benedictionibuspatriarcliaquibus Ktilinianis respondebat, a Pammacliio et rum librmn, quem Paulino posl priinum Aquileia Oceano inlercepUe erant ; alias, quas ad ipsos dede- ipsi iransmissiiin pollicitus erat, absolvit, Komam ral, in quibus Rufini praefalioneni refutabat et alie- tleinde perreclurns. Ingruentibus auteai Romaebarnumse abOrigenis dogmate testabatur, una cuin nova baris, profugo Piniani ccctui adjunclus eotleinanno librorunidePrmcipiisversione, Homaecireumferebanl. in Siciliam iransfretavit. Ibi in conspectu vasiatae AbAprouiano Aqtiileiamtrausmissae ad responden- cum cieteris regionibus ab Alarico Calabri;c aliquot dum Rufinum permovent, cui responsioiii ab au. Origenis libris, liomiliis scilicet in Numeros, quas 599 ust|ue ad an. 401 insudavit. Carptim ei ab Donato alicui inscripsit, et Cantico canticorum, in n Cap. 12, p. 84. pervenit, ac integrum pene aniiiini ibi coiiunoratus, b Ex calculo Riibei paulo anle Siricii obiliini, qui Aquileiam mense Augtislo vel Septembri adiil. < ll;cc epistola nunc quidem intercidil. Non per isecumlum llaronii seiileutiain ;ni. 3J.;, Febr.22, secuiiduin Pagium die 2t» Noveinb. accidit, Komam biduum exaratam esse ooiuissc Uieronvmus objecit.

P i\> RUFINUS AQJUILEIENSIS RESRYTFR. Piniani gratiam, exlremas vires insumpsit, landcin- A Yersio Josephi operum, nou Rufini, sed Ambros.i. ntie aniniam in amicornm complexibus anno 410 Comineiiiarii in i.xxv priores Davidis psalmos. — in Oscam, Joelein, Amos. reddiJU. Yita sanctae Kugeniac. i. Scnpla. § Libellns de Fide brevior. Longe niaxima pars operum Rulini versionibus Libellus tle Fide fusior. libroruni Gnccnrum Latinis conlicilur. Qu;e de stio III. DlIBIA. scripsit cxiguo nuniero constant. Utriusquc aulem generis elenclium , quemadmodum a Fciilauino, qui Origcnis Homili.cvn in Matthaeum. de iis accuratius cgit, concinnatus est, dabimus. — Ilomilia i in Joannem. — Ejtisdem de Maria Magilalena. 1. OPERA SINCKIIA. 1. Scripta propna. — dc Epipbania Domini; in Lalinum conDissertalio de Adulterationc librorum Origenis. versae. Benedictionum xu patriarcharum explanalio. IV. DF.PF.RDITA. Apologia , seu lnvcciivarum libri duo advcrsus _ Epi.lola ad Ilieronymum, in qua liujus prima ApoHieronyinum. logia confiitattii'. Apologiapro fide sua ad Anastasinm pontificem. Epistolae ad Aniciam Falconiam Piobam. Historia: ecdcsiasticae libri duo, scilicet x et xi Librorum aliquoi e Latino in Graecum sernionem post Historiam Euscbianain. Historia cremitica, sive Vila» Palrum vulgo sub conversio. § 5. Editiones. Ilieronymi nnminc edila\ Explicatio Symboli. Iniqua platie auctoris optimi et scriptorum ejus, maxime ex quo arte lypographica libri nmliipli2. Versa e Giwca in Latinam Linguam. cari et omari consiieverunt , forliini fuit. Nam in Basilii Magni Kegula. commuiii illa , quae versus fmem saculi xv obliEjusdem Homilix oclo. nebat , librorum ecclesiaslici potissimum arguineuti Liber unus Apologiae Pamphili pro Origene;in quo imprimendorum amiulatione, in qua vix p.nici loeiunt Sententiae adversus Mailieinaiicos. insigiiiorum auctorum, quibtis non honos suus habiOrigenis libri quatuor n-ol 'Ap%wv. lus essel, solus Kiifinuslanien cxsors et absque nninere mansit. Alque ut colleetiofies laccam, quarum Ejusdem Homiliauxvn in Genesin. — — xin in Exodum. C una demum caque et manca et supposilitiis libris in— — xvi iu Leviticuin. terpolata exeunte sxculo xvi facta noscitur, ne sin— — xxvin in Numeros. gulis libellis quidem vel hoc vcl sequentibus sasculis — — xxvi in Jostie. opera aliqua impcnsa est. Ex quo auiem a. 1580 — — IXin Judiccs. Laurentius de la Barre optisculaquaedamRulini pro— — I in I librum Reguin. lulil, uno ainplius et dimidio saeculocessaium fuit, — — iv in Cantica canticorum. donecceleber llicronymi editor DominicusVallarsius — — Tomi XY in libros decem di- novaeet integrtc editioni niaiium admoveret, cujus tomus I Yeronac 1745 prodiit, alicr vero etiain stincti in Epislolam D. Pauli ad Romanos. nunc, qiiantmn qnidcm nobis comperium , desiGregorii Nazianzeni opuscula dccem, nempe : Apologeliciliber unus. De Epiphaniis. De Lumi- deratur *. Minus invidias versionibus ejus Lalinis nibus. De Fide liber unus. De NicoenaFide, Pen- scriptorum Grtecoruin adhaesit, quae et ab initio tecosle et Spirilu sancto. De Semetipso ex Agro re- pene apud Occidentales Graeci sermonis ignaros verso. De Diclis Hieremiae. De Reconciliatione et niagni aeslimalae sunt, et recenliori a;iate benevoUnilale Monachorum. De Grandinis vastatione. De leniiurcs evpertse siint Christianic sapienli;c stuAiianis. D diosos. Quid quod tanla in eum insolentia u-a fuerit Sixli PythagoraeiSentenlioe. fortuna, ut liistoria ejus eremitarumsub Ilieronymi Evagrii C. Sentenliae ad monachos. ipsius noiiiinc vigesies ct amplius intra sxculum impressa cl in complura aliarum linguaruin idiomaia Ejusdem Senleniiae dc Apalhia. — liber ad Yirgines. translata sil. Quaecum ila sint, in rccensendis operum Rulini ediliouibus ita pergemus, ul prir.umi quae Clemenlis Roniani Recognitiones. Eusebii Historiseecclesiastica; libri decem. colleclitinibus comprehensa fuerint vel ex propriis Anatolii Alexandrini Canon paschalis. cjus scripiis aul perperam ei tributis cum siugnlaiini excusa, luin aliorum operibns permisla babeantur , II. SUPPOSITITIA et ALIENA. dcinde Ilistoriae ecc!esiastic;e ileniqiie erciiii ic.e Versio Origenis Homiliarum in Lucam non Ktifini, eoriimque , quae de Gncco vertit , edilioncs rcfecui ascribitur, sed Hieronymi. ramus. * Hodic etiani tomo aliero caret editio Vallarsiana. Eotr.

18 NOTITIA. S*C XV. A xisse videanttir. > Rccusumest deinde cum omnibus 1468.0a;onii,in-4" (in-8°). B. Hieronymi exposicio Erasniianis non modo, sed et aliis fere oinnibus Cyin Symbolo apostolorum ad papam Laurentium. Im- priani editionibus veluii Romauaap. Paul. Manutiuin 17 pressa Oxonioeet finita anno Domint MCCCCLXVHI 1365, p. 581, iu qua opiime singulos articulos sedie Decembris. Liber decanlalus propter origines paralim anle expositiouem dispositos et diverso charci typographicre in Anglia , de quo pluribus Maill. ractere expressos Fonlaninus laudal,; item in PameAnn. typ. t. I, pag. 279. Specimen liuerarum sislit lianis, Oxoniensi el Baluziana denique. Ames lypogr. Antiquities , p. 457. Middlelonusqui1555. Basileoc, pud Henr. Pelri, f°. Rufini Aquilei. a dcm viiiinn lypographicumsubesse et omisso allero de Benediclionibus Judae et reliquorum patriarchax, 1408 pro 1478 , excustim nibil Caxloni gloriae, rum. in Orlliodoxographis Joli. Heroldi, tom. II, p. qui primus artem lypographicam in Anglia exer- 1425. Hetoldus, ignorata Hierothei editione, vero cuisse ferlur, deliahere debere censuit. Vid. The auclori librum suum rcsliiuit cx codice ms., quent Subilance of his Diss. on the Origin of Printing in pluribus, quae lectunon indigna videbuutur eta FonEngland in Two Essays on the Or. of Print., ed. 2, lanino etiam allata sunt, ita describit: t Georgius Lonil.1776, in-8°.Sed licet assenlientes haud paucos, Pistoi ius, vir clarissimus apud Ensisheym medicus aliamenetadversarios reperii, iuque his gravissimum B excellens, atqtie de litieraiura universali optime meMeermannum in Ep. ad Andr. ("oltee Ducarel. in- ritus, cum procul dubio nonnisi vel ingenii summis serta Origg. lypogr., indeque in Suppl. lo the Ori- laboribns aut aeris impensa insani, libelluin htinc Rufiui Bibliotliecae suae,(aiiqiiamthesauriimparasset, gin uf Printing, 1781, in-8", p. 236 sqq. 1470.Romce,ap.Sweynh.el Pannartz, C. Exposicio qtia est in litleras bonas atque erga amicos bumaniin Symbolum cum priore volumine Epislolarum Hie- tate, domino Henrico 1'etri, jam sacrorum auctoruiii ronymi. As;ignatur etiam huic anno a nonnullis vel- Bibliotliecamedenti, etiam bunc libellum sponte obuti Caveo, Ittigio, et aliis editio Operum Rulini Ro- tulit; qui qtiidem Komanorum majusculis lilteris,iis m;e facta, sed hujusmodi editio mertim figmentuni quidem (quibus) Pandectas Florenlinorum scriptas esi, a quo lectores sibi cavere debent. Auclor fuit vidimus, sine distinctione ulia, antc inille ac plus Labbeus in JVotu'Bibl. ms. SuppL, p. 540, hanc edi- annos, scriplus erat, veuerandae antiquilalis gemma tionein laiiquainexislenleni in Bibl. Keg. Paris.lauII ehercle pretiosa. Hunc vero, ut solet, temporis indans. Unde Maitt. Ann. 1.1, p. 298, ex eoque plures juria, incuiiaqiiebarbarorum miserelaceravit, quippa deinceps bona fide descripscrunt. At vero iu Cata- cuin de benediciione Judae mystica tractatur sentenlogo diclae Bibl. nullum de ca vestigium rcperias tin, tres plagellaerescissaeac perdilae desiderantur ; nec ab alio pcrilo et curioso harum lerum indagato- ^ quarta etsi supersil lacera, quo loco reponenda sit, re usquam visa inielligitur. Facile aulem conjeceris vix polest diviuari. Erat proinde membrannla tam Labbetim editione praecedente Symbolicuni epistolis tenera, ut leneriore :i me vidisse affirmape non auRtifinianisinductum esse, ut editionem Operuin Ru- siin : quod quitlem tanto plus damni atlulit scripto. fiui stalueret, quaepartem illorum licet mininiaiii in Eqnidcm ipsum scriptorium atramenlum acerbilala fronte gereret; cnjus quidem opinionisastipulatorem sua plures versus erosos ac (raiisparentcs reddidehabes Fonlaninum. Forlasse catalogus imperite con- rat, utex sligmatibus tantitm legi possenl, nisi si e fecuis eum decepit. regione in facie allerius paginre versus versui res1498. Oxonii, in-8°. B. Hieronymi Exposicio in ponderet, lunc tttrinqiie major instabat labor. Accedebal et hoc quod vel pluvia irrorante, qua olitn Symbolo apostolorum. asservabatur, bibliothecam, vel dum buc alque illuc StEC. xvi. ad ostentationeni veteris monumenti perfertur, iu 1516. Venetiis,apud Lazarum Soardum, f°. Rufi- marginilius lotus madelaclus fuerit liber, atque meninnsde Renedictionibuspatriarcharum, sub falsothulo branula tenerrima, quasi glutino concreta, quodj Hoinilbcxvn in Genesimcum Origenis Opp. in Nov. ferriie singula folia, nonnisi lacerarenttir, disjungi Test., fol. CIIII. Editor Conslanlius Hierotlieus jam aut aperiri possent. Sed ct boc tadii devorare volui, prinium hoc Rufini opusculum, sed tanquam Orige- ut qualis qualis oblatus esset, a me describeretur linis fettim et pessime tractainm pioduxit. ber; qui quidem linem suum non babet, pancatamen 15i 9.Basi/«c,np. Frob.,t°.Syinbolumlidei,cumOpe- deesse suspicor. Adhorlor ilaque sludiosos omties, ribusCypriani ab Erasmo editis, qui deeo ila inepis- ut quod huicdeest scripto, quacunque occasione in tolaad Laur. Pticciumcard. scribit: «Syinbolum fidei bibliothecis vcnari velint, ut tatidem et integer theo» quod in evulgatis pariter ac descriplis vuluminibus logisque minus n ancus offerri possit. 1569. Bas. ap. Hmr. Pelri, f. Rufini Explicalic Cypriani titulum habet, inler Opera divi Hieronymi ferlur Rulini nonvne. » In notisvero post epislolam: benediclionis Judre et rel. Palriarch. in Moninn. Ori Slyliis saiis arguit boc opus non csse Cyi riani, et thotlox. Jo. Jac. Grynaci, l. II, p. 1065, Heroldi ope. interOpera liieronymi ferlur in.scriptum Rulino. Nec la, ipso lanien non nominato. abhorret plirasis a plirasi Ruliui; et inler hujus Opera 1570. Lugduni ap. Guilielm. [iovitlium sub scutt magnificedeSyuibolo ineininil Gennadius, quod adeo Veneto, P. Rufini Aqnileiensis presbyleri in LXXV: praeclare dicii esse disscrlum, ut csetcriad luinc di- Davidis Psalmos Cotninentarius ex vetustissiiiio 17

RUFINUSAQUILEIENSISPRESBYTER 20 cxemplari bibliothecse monasterii instilaf;llarbala: A auctorein liuncceCoinuieniari s persrripsi-.se, Albojuxta Lugdiiniimnunc primum in lucem editus; ciiin neus persuasum >ibi habiiisse videtur, dtini ad reliindice copiosissimo. qua, sicubi cxsient, cruenda ct proferenda lectorcs Edilor est Anlonius Alboneus (deAlbone), ar- nota in calce libri apposita excilat. Rufini Aquil. in Commcntariosnonnihil diversos ab chiepiscopus Lugtlun. et primas Galliarum, qui in Psalmos LXXVI prolixa, qua Pio V ponlifici librum nuncupavit, epi- edilis ex indice Bibl. sancli Germani Paris. laudat stola (dat. Lugd. Id. Martii 1570), occasionemcom- Lalibcus Nova Bibl. Mss. libr., part. i, p. 23. nieniariis hisce poliundi hoc modo enarrat: Est in 157(i. Ilomtv, in ced.Pop. liom., 1°.KufiniExposiagro Lugdiinensiinsula qinedam tpiam Barbae ap|iel- tio in Symholum cum Operibns stmcli Hicronymi a 1iiiI incolar:,docii vero Karljalam, mediuin alveum Mariauo Viclorio editis tomo IX, part. I0i. Araris (indens, in qua pervetus ac sanctum nionaste1580. Parisiis, ap. Mich. Sonnium, I". Kufini riuni exslriiclum fuit, ei magiia tolius provinciie ve- Aqnileiensis presb. Opuscula quiedam, pariim auneraiione cclebrattini ; sed ila superiore belf> ab tehac nitnipiam in lucem edita, pariiin nuper one b;i'retic s disturbatuin al([iiedirutum, ut niliil in eo doclissimonini viroruni emendata et castigata; cum nisi loci cujusdam divinioris vestigia supcre-se vi- iiidicihus, lum locorum sacrae Scripiura; explicitodcantiir. Itl ciiui ego inultis jam siipcrioribus annis B rirn, tuiu rcriim ac verboriim, ampli<siuiis. aucloriiale sedis aposlolica:(uli lit) giilicrnandiiiii su Judtv ad Panlinum Insun', ";" de Benediclionibus cepissem, cuni niulta in co offeudi ; ietalis anliqua; episc. Nolanum, lib. I; -8 Paulini nd Hufjnumepimoiiimenta, t,ni veio p a:cipue hiblio:hecaiu opu- slola; 5" llitfini ad Pttnlininn Fr. epistola; 4" c/.sleiitaii),(]iiamcuin stniliose lusirassem, offentlilimii- dem in Benediclivncs reliqitorumundecim pttriarcliamcnlarios RiifinipresliyieriAquileiensisin sepluagin- rttm, sive Ciinwientariorumin Geneseoscttp. 49, lib. la (juiiiqiii'Davidispsalnios nolis el characlerilinsqui II ; '.o Coinmentariorum Oseam prophelamlihri III; in Minniiamanliqiiitatem praese ferrent descriplns, et 6" ejusdem Comment. in Joel proplietam; 7" ejusdem nicmliraiiis propeinodiiinexesis, ac ipsa veiustatc el in Aiiios; 8" Comment. in Symbolum; ''" ejusdcm silu alirilis coiiinieinlatos; quos ciini avitle perlegis- Hisoritv ecclesiasticatib. u. E\ quiluis n. 2, 5, 5, l sein, aliisque viris crudilislegendos traditlissem, ci'n- 6,7, nunc piimiim ex coiice ms. monasterii Monlis sui non csseliunc tliesaiiriimdenuo defodienduin,scd Dei profcriintur. Editor Rcnalus Laureniius de ia luci, ac aiuae exliibcnduni. Neque vem (pergit) ab Barre jani Tcrlulliano el Arnobio circa idcm tcmpus cdendo hocoperese deierrilum esse, eo qacd e\ ami- ediio noliis cogictus in epistola niincupaioria ad cis quidam tibservasseul plerisque ac infinilis prope Joan. a Sancto Andrea Paris. Eccles. cauiuiicimi iocis ita cum Auyusiinoin SHIS tractatibus in Psal- Z (il- bl. Jun. I-S:) de Kulinoejusque scriptis exstanmos consenlire,ut cwdemstepe sint sententite, eadem tilius et depcrditis quaedamdisputat, criticorum sui verba alque udeo similes inter se periodi. Id euim in temporis stndia, qui neglecla fcre codicuin mss. inboc t.pcre evenisMi censet, quod I). Ambrosio in vcstigaiionc ad conjectuias omnia referrcnl, obiter snis libris Examoion ac tle Spiritu sauclo contigii, pcistringens. Scripsit Fontaninus lib. v, cap. 17, ut qucmadiiiodum bic iniegras ni sutiin opus ex Conimeiitaiios in LXXV Psalinos, decennio ante ab di\o Basilioperionos transtiilit, sic ex Kulino, ve- Aiboneo editos hoc anno aptitl eumdein Michaclem lut: alibi cx Ilieronymo el Cypriauo, in suns ille Sonniiim litulo immutato es^e recu-os et lomum II Coiiimenlariosquamplurima derivaril. Ad haecex ip- Opcrum Kulini constiliiere; de quo nobis liaud lisa slyli [acilitale ac wqitabilidicendigenere elncesce- ipiet Cerle in prioii volninini: nulla ailjectorum rc pulat Ruliiiumaucli-rcni e~se,siniulqtiecausa i|»i coinmentaiioriiniest significatio.Sed cxemplar quoil reperla est, ctir studiosiusa primis a Barbala insulis inaiiibtis tcnemiis tiun ipsa Albonei edilione Commonachis hi commenlarii asservati [tterint, scilicet, inentar. anni I 70 compaciiiin esi. i7L"). Verona.... 1°. Kufini Torani Aquileiensis quud in eos fere duntaxat Ps.ilmosille scripser.t, i/uos sine controversiaDavidtsesse docti fere omnesasseve- presbyleri Opera qua: siipeisunt. Ad codices mss. rtirint. Po-tremo Gelasii tesliiioniiini prolerl, tiui I) deuuo enieinlavit Dominicus Nallarsius presbyter nonnuilasab eo Scripluras explicalttstrudiderit, qui- Vcronensis,t. 1. Exliibentui'1° Liber de Benediclionibus bus hosce septitaginia qtiinqtie Psalmos declaralos palriarchapulat Ac aliqnandiiipro genuiuo sane Rulini fetu rum cuiii i otis ediloris ad codicem ms. Bibl. Ronohabili sunt isli Commenlarii; non omnes lamcn fal- niensis recensitus; 2° Coinmenlariusin Symbulum lere potueruiit. Primuin, qni illis larvain deiraxerit npos olorum ad Baluzianani edilionem exactus ; fuisse Jnan. Loriniim Fontaninus notat, ejusque io- 5° Ilisloria monacliornmet itinra per rEgyptum, ex cuiii ex Coniiuentariisin PsalmosLiigdiiniapud.loan. ed. Rosweydiana repra'senlata; 4° Duo IlistoriceecCardo!) 1625 cditis proferl H. Aniuiadveriit idcm clesiaslicce libri cum mss. coilicilms conipar.ui; a nonntillisviris eximie doctis subinde pro vero citari 5° Libri apoloijeliciduo adversus Hieionymum,su'iRuliiimiiin Psalmos, vcluti a Jac Usserio in llislo- jiincla Apoloyiaad Anastasium.Succedit his appearia ile Scripturis ctsa ris vernaculi-, p. 67, cl Baluzio dix eubin et spuria conlinens, in tpiibus 1° Commenin Cyprianum. Cauerum in plnrcs adco Psalmos tarius in i.xxv priures Psalmos, cujns auctoiem Gal a ilisl. litt. Aquil., p. 104.

19

22 NOTITIA. i\ lum nec facile alium esse a Vicentio presbytero j\ Phiiippus, arcbiaier pontilicius, Xysto IV P. M., cuGallo (de quo Gennad. de SS. Eccl., cap. 80) Val- jus in litteras et litteratos bomines studium ac patrolarsius contendit. 2° In tres minores prophetas, ciniutn in epistola prrefixa mirilice exlollit, alque Vseam,Joelem, Amos CommentariusHispani cujtis- post plurima, jussu illius typis impressa et eidem dam scriptoris, forlasse Patili Orosii, ul Vallarsius Xyslo dicata ad Historiam se couvertisse et ab bac viryinisac marly- Kufinianaatispicatnm esse dicit. Inquibusdam exeinStispicalur. 3° Vitasanctw Eugenice ris ex Kosweydo el cum ejus notis. i" Libellus[de plaribus liujus epistolae loco alia plane ad card. Fiile a card. Sinnondo olnn e Vaticano et a Garnerio Guil. de Esloutavilla legitur, unde hanc edilifinem e Bellovacensicodicc sub Rtifini nomine prolatus. ilistractis slaiiin exemplaribus rectisam censuit, duas5* RufinipresbyteriprovinciwPalwstinmliber de Fide que adeo ejusdem typographi proposuil Fontaninus. a Sirmondo olim vugaliS et nnnc iterum recusus, Audiltredus contra non negat consilium forte recuadditis ex mss. codicibusvariantibus. Quibus omni- dendaa editionis Lignaniineo fuisse, sed ultra pribus praetermittitur Yita Rufini a Foulauino condita, inuin voluininis quinterni inem typographum non noniiullisque in locis a Yallarsiocorrecta et einen- piocessi:-se, idque insiitutum rursus abjeclum csse dala. Haecde hujus ed. lomo I et unico Joan. Do- coniendit. Caetcnnnseeuiida editio, sive tota excusa, niin. Mansius ad Fabricium «. Frustra meiitionem g sive ii.cepta ;anluni fuerii, admoduni rara et elegans deeo vel litulum saltem in diariis eruditis et biblio- est, litte:is lainen paulo crassioribus et syllabis pro thecarum illustrium catalogis perquisivimus. Man- sreculi more s:epe contractis, de eaque nec non aliis sius diclo loco Cxcitalcodicem ms. daorum librorum a Joan. Phil. eNcusislibris pluribus Fontaniuus I. Hist. eccles. Rufiuianw vetuslissiinum el a nemine I., et nuper P. Franc. Xaver. Laire, in Speciin. hactenus collatuin, qui in Bibl. cathedralis Ecciesire p. 252, 2^-5, et \udillredi, p. 212 sq. 1479. Mannuv, apudJtan. Schalium Herosfeld.nLueensis exstat et Caroli Magni tempore scripius .•enselur,.de quo idem peculiarem alibi disserlatio- sem, 1°. Ensebii llistoria eccl., etc. Joan. Scballus Geimanus, arte pariter ac Lignamin.us medicus, «ein perscripsitb. CrelertimRulinilibri apologetici conlra Hierony- ulrumque et curam et tyiios novae editioni accom»,mn in variis hujus editionibus recusi sunt, quibus modavit, Romana editione ignorata. Fonlaninus aeiingulatim ostendendis otitnn perdere nqlumus. Gal- que eleganteui esse dicit ac Roinanam. Inscripta est lice conversi exslant in Recueil de piices concernam Friderico Gonzaga, M;ntuae marcliioni. Epigramma la Viede Rufin (Paris., 1727, in-12), qui liber jani in line operis adjecluin quinque distichis constans vide aptid Fontaninum. supra in IMeronymonoliis laudatusest. P 1197. Parisiis, apud Petrum Lovet, in-4*. Eusebii I. Eusebii Hisloria eccl. a Rufino conversaet duobus Hist. eccl.. etc. libris aucta. S/EC xvi. 1514. Arqentinw.... in-fol. min. Eadcni Hujus operis editionum indicem tanto majoris uti- 111mB'd;c Historia eccl. genlis Anglorum. Rarislitatis fore confidimus, quanto minus jamjam ex usu s ma pulalur, emendata non iiem; quippe qnam deille et frequenli leclione cognosci solent. Ex quo pravatisMinamet iiiemlosissimainJoan. Gravius apud Mtiscul|_cnim et Christopborsoni versiones inva- Font niiniim exciiatus dicild. Inira an. 1514et sequentem, ed." Parisik, sine lueruni, Ruliniana; versionis studiuni languescere vistim et Valesianee deinde celebrilaie omnis ejus anni et lypogr. nota, in-8°. Ensebii Hist. eccl., Rtiu«us penecessavit. Tametsi vero Rufiniana non satis fino interprete. Accuravit et ad codices mss. et va • fidi ubii|ue et intcgra dici possil, singularia lamcn rias etld. de: uo recognovit Gaufiidus Boussardus, ab Kuflnoinserta babet et ad crisin Graecitextus Eu- ibeol. Paris. Nuncupavit Slepbano Poucberio senasebii haud exigni momenti est. tus Galliarnm prresidi ei Parisiens. posiea anlisiiti. 1525. Lugduni, apnd BenediclumBonnyn, in-8". S.EC.xv. 147i. Sineloci et typoyraphi indicio, f°. Eusebii Historia eccleslaslica, per Rufiniiin e Grreco Eadem ex ediiione Bou^sartli. in Latiiiiim traducia. Maittaire, I. I, p. 35-2,et ex eo *' Basilew, apud Join. Froben, 1°. IlistoriaeecclesiaHamberger, i. III, p. 45. Fontamno haud iniiotiiit, stic;e Fusebii Pampiiili Cacsariensis libri ix, Rufino qui seqtientem principem putatc. iiilerpicle. Kulini presbyteri Aquileiensis libri duo 1476. Romm, apud Joannem Philippum de Ligna- rccogniii ad anliqua exemplaria Laiina |iei beattnn 1°. Liber HistoriaeecclesiasticaeEusebii C;esa- Rlienanuiii, in Aucioribus llisloriae eccl. mine, primum Ioriensis, quam beafjs Rufinus presbyter de Graecoin cuni gccupant. Laiinum transtiilil. Haecinscriptio non in prima paI.'."..'i.Parisiis, aptid Franc. ReynauU,'m-8<>. Eagina, sed post Lignaminei ad Xystiim ponilficem tiein ex Boii-sardi editione. iiimciiL.uoriamepistolamlegitur. In (ine : Millesimo 152-!. Basilew,ap. Joan. Froben, i°. Eusebii Hisl. cccci.xxvi, die 15 Maii P. M. Sixli quarti, anno ejus cccl lihri ix, Rnfiiiointerprele, eic.; repelitio Rhequinio complelumest hoc ovus. Nunciipavit Joannes nanianae, fujus tamen praefalionessunt rejectse. «Bibl. M. et Inf. Lal. t. VI, p. 132 sq. >'In OpusculisP. Calogiera, tom. XV, 13, § c Hisl. Aqui.-,lin. lib. v, cap. n, p. 356 sqq. d Lib. v, cap. 11, n. 9.

23 RIJFINUS AQUILEIENSISPKESBYTER. 24 1.'5">. Lugduni, ttpud Bened.Bonnyn, in-8°. F.ademA tein lcodices suffragarentur, etiamsi in loca incideex cditione Koussardi. ret, de quorum corrupiione vix dubitari posset. 155'). Basilew, ap. Joan. Froben, f°. Eadem cum Aspersit eliain notas, sed quas juvenibus studiosis iisdem bistoricis Rbcn. aliquot libellis auctioribus. lanlum, non viris doctis scripsisse videri vull; in 165!. Parisiis per Galeotum a Prato, f°. Eadem quibus partim bistorica brevilcr et quae geogractini iisdem cx recognitione Rhenani impressis. phiam atiinent vel loca sanctorum et Patruni notan1542. Busilcw, apud Ilenric Pelri, 1°. Eadem in tur. Ultiuio loco denique et quidem in dictae dissertalionis de Rufini vitn et fide, quae cum libris ab lomo III Oj eiiiiii Eusebii Latine ediiorum. 1514. Basil. ap. Froben, f°. Eadeni ex eil. B. Rhe- ipso Rufino ad supplendum Eusebium scriptis seciindum volumen constiltiit, parte lertia, de vernani intcr anciores llist. cccl. 1548. Antnerpiw,ap. Jtan. Steehium, in-8°. Ea- sione Rufiuiana, videlicet l» de ejus apud majores dem cum iisdein auctoribus Hist. eccl. tomis 11re- aucloritale, usti et pretio; 2° de Musculana ct Chricusis. stophorsoniana Eusebii versionibus; 5" de Valesii 1549. Rasi.. ap. Froben, 1°. Rtilini Hislorireeccl. translatione; 4° de Rufinianaeversionis laudibus ex libri u, cum ancloribiis Hisior. eccles., ex inler- ipso Valesio disserit, ae 5° ulriiisque Kufiniet Valepret. Wolfg. Mu-culi. Similitcr in repetitis an. 1554 'B sii versiones ad Graecum texlum invicem examinat, illamque huic superiorem censet. Quo novo tamen et 1557, nec non ed. Henricpetrina, Bas. 1611. 1570. Busilew, ap. Henric Pelri, i". Eadem cum judicio Valesiumnon protinus conteinnil el floccifabicvibus scboliis Joan. Jac. Grynsei, in tomo II co- cit; sed deteriorem ejus conditionem a codicibus rnnidem Fuscbii Operuni, ubi lamen liber x est ex impriniis Grs:cis Eusebii ducit, quos ad unum omnes versione Joan. Chrislophorsoiii, liber vero xi ex pro interpolatis et corruptis habet, Rufinumconlra, Eusebii temporibus lam propiuquum, vcrisimile puRiiliuo. 1571. I'arisiis, ap. Xic. Chesnan,f". Rufini libri tat ex limpidioribiis fontibus bausisse. Deinde vero duo Hislorire eccl., quibus Eusebium stipplet, cum in potioribus ipsius Rulini vestigia pressisse ab e<:Eusebii Ilist. eccl. ex vcrsione Christophorsoni et que subsidia petiisse juniores interpieles, addit atScliol. Joan. Curlerii. que exempla, ulrumqne arguinentuni roborantia, 1580. Parisiis, ap. Mich. Sonn, ('. Kulini Hist. quinto potissiiuum paragrapho submiuistrat. eccl. libri n, cum ejus Opusculis a Ren. Laur. de la Barre editis. Codices Cacaarii.Omnes Vaticani. Primus, n. 1978, S.-ECxvtii. 1740-41. Romw, typis Antonii de Ru- pergamenus , in-4% circa saeculum XIII scriptus, in-4».Tomi II ecclesiastica; Historire Eusebii p conslabal fol. I74, beis, solamqtaeRulini versionein coniiPamphili libri novem, RtifinoAqtiileieusiinterprele, nebat cuin decimo el undecimo libro ab eodem scrinc duo ipsius Rufini libri: opus in duas partes di- plo. Textus in columnas divisus. In niargine varise slrilmtuni, quarum allera Eusebii,allera Kufinilibros aspersae erant annotationes. continel, ad V iticanos mss. Codices exactos notisSecundus, n. 5989,quaternis, scriptus a. I448,ct illuslratos labore ac studio F. Pelri ThomaeCacque absolultisdie 13 Decembrisin Verona, libros lanlcui ciari a Botionia Carmeliloe rcl. Accedit postreniae a Rufino conversos compleclebalur. Singulis capiparti ejtisdcm hislorica disserlatio de vila, (ide ac tibus tituli pra:fixi et inarginibus notae appiclae Etisebiana ipsa Kufini translatione et cum iudice locrant, iis quas Rbenaniana exhibet non dissimiles. cupletissimo. biinc poiissiiiium se secuium teslatur, quod Per centum et sexaginta sex annos Rufiniana Eu- Atqui accuratissime scriptus essel. sebii translaiio prelo non tradita erat. Ilaec vero tam Tertius, n. 564, formaemajoris, pergamenus et in comineiidati veieiibus operis fortuna iniquior Cacciario visa est, quam tolerari diutius ab homine ec- duabus columnis scriptus, conslabat fol. 77. Saeculi clcsiasiiciRhisloriae studioso fas esset. Kcnc autein videbalur xi, et optimas lecliones dedil. Fuit olim intellexit nnn satis esse lypis ileruin describendum D reg nseSueciae. lexlum Rlienanianum tradere, sed emaculandiini et Qtiartus, n. 565, pergamenus , constabat fol. 72, ^xpolieudum ab innumeris, qtias facile in pristina ad socc.xn. Cacciarius refert. Littene iniliales vario speciedeiegeres, sordibus sibi sumpsil, atque ila re- omatu gaudebant. Compleciilur praeterea RecognisliUttiimdemum Valesiana?versioni opponere ausiis liones Clemenlisa Rufinoversas hacepigraphe : Rufesl, si jtinior ejus ac nitidior forma detraliere ali- fiui Aquiteiensisepiscopi (sic) in historinmClemenlis quid ainatorum ilii posset. Non opus est ut nuiltis quw dicitur Itinerarium Petri seu Clementisrecognideclarcniusquam dexlre ipsi hoc propositum cesse- tionum. rit, ciun satis superque viri doclrina el solertia ex Qnintus, n. 583, recenlised perpulchrocharactere Leonis Operum ediiione constet, cui hoc labore scriptus, et miniatis (iguris operose distincius, unde quodanimodo prclusisse vitlcri queat. Textum igitur ex peramiquo insiguiori quopiam exemplari smnpad quiuqucinsignes codices mss. Vaticauos collattim luin suspicattir editor, constabat fol. 201, asservacxhibiit, bis legibus sibi scriptis, ut nihil de supe- lurque in ea VaticanaeBibl. parte quam Urbinaietn rigrum editoruin lectione iinniutaret, nisi duo sal- dicunt.

2S

2S NOTITIA. ilinera et res a se visas ipsi ut slylo romano decoraHisloria eremitica, seu de Vitis Patrum A II. Rufini ret, narraveril, quem fuisse vult Peiionium Bonotiber. niensem, cui Gennadius sciibit d sua retale vilas PaPatres vel sanclos quoriim viire Rufini hoc libello truin assignalas. Tanttim aiitem abest ut ex Groceo cnarrantur, in Nitriae eremo aliquando floruisse di- interpretalum vitas istas Rufinuinpntet,ut ejus potius scinuis, atque ut certius, qualem volumus librum, operam Gr;ece postea versam et Palladii llistorire ob constet, nomina singulorum et ordinem in recentis- rcrum cognalionem iinniixtam esse, ita ut ex utrosimis editionibus obvium apposuisse plurimum ju- que auctore uinim corpus licret, non improbabililer vabit. eredat. Causam porro ob quam llicronyini nouieii Praemiltitiir prologus incipiens a verbis Bcnedictus libro prrefigi consueverit, minime a vero profecto Deus, desinens : Et perfectw sapienliw palmam vel abludenlem Fonlaninus docet, Vitas Patruin aliqnas patientiwrequirant. Capilula libri sunt 33. 1. De S. ab li<ieroiiymoconscripias, cum bisce Rulinianis, Joanne; 2. de Ilor.; 5. de Ammone; 4. de Beno; 5. nulltim nomen praferentibus, ob argtimenti similide Oxyryncbo rivilale; ^3.deTheone;7. de Apollo- ludinem compactas elfecisse dicens, ut oninia ad n;o; 8. de Animone; 9. de Coprete presb. et Pater- Hieronynuim lanquam unieuin atictorein referrennatio; 10. de Syro abbaie, Isaia, Paulo et Anuph.; B tur. Atque jam opportunum erit ut lectorem monea11. de Heleno ; 12. de Elia; 15. de Pithyrioue ; 14. mus. Vitas Palrum a Rulino sciplas nunquainseorsini esse vulgatas, sed in codicibus mss. otnnibus de Patre Eulogio; 15.de Apellen presb. et Joanne, 16. dePaphnutio; 17. de Monasterio abbatis Isidori; a;que ac impressis libris a prima ad novissimam 18. de Serapione presb.; 19. de Apollonio monaclio usque ediiionem cum aliis diversorum auctoruiu et prosb.; 20. de Dioscoro presb.'; 21. de Monachis esse conjunctas, iis scilicet quae apud Rosweydutn in Nitria commoraiitilius; 22. de loco qui dicitur seplem prioribus libris coiitprehenduntur, in editionibus antecedentibus auieui varie pro cujiisque Cella;25. de Ammonio ; 24. deDidymo; 25.de Cronio; 26. de Origene; 27. deEnagrio; 28, 29. de concinnaioris captu dispersre snnt aut coagmentalre duobus Macariis, ^Egyptioet Alex.; 50. de Ammone Rosweydus viginti enumerat Vitarum haruni editio primo Nilriaemonaclio; 51, de Paulo Simplice; 52. nes, quas tamen ad tria commode genera revocan de Piammone presb.; 55. de Joanne. Epilogus tan- posse pulal hoc modo, ut primam familiam ducat dem De periculis itineris ad eremos. ediiiosine loco, anno et typographi nomine excusa, Hoc ergo opusculum, quoabomni inde ;cvo niliii quam ipse reliquis omnibus velusiale aiiteponil, pene frequentius lectitatum ac descriptum, el re- nosque suo deinde loco ad ductuni ejus cognosceucenli memoria impressum est, lemporibus proxime Cdumdabimus; alteram exordialur edilio NorimberRiifinum altingenlibus lectores dubios de auclore gensis anni 1478, tertiam deniqire Coloniensis aiini suo habuil, successuque temporis tanta opinionum 1548constituat. Quam viri diligentissimi descripiiobac de re seges succrevit, ut Rosweydus decem vel neni equidem baclentis valere putaverim, si noti undecim enumerare posset, quibus passim ascriptus cunciis qure usquequaque exstent, sed vigiuli tanluin fuerii, iiomina, ac verus illius auctor non nisi re- ab isto enumeratis editionibus Latinis regulam centioruui studio agnilus sit et postliminio restilu- hancce scriptam velit. Sunt enim apnd nos editiones lus. Quod primum a Jac. Fabro Slapulensi a factum du;c, altcra plane innoininaia, altera anni nota caRosweydus deprehendil. Nititur hoc maxime lliero- rens, quaeet inter se diversre el a prima, quam facit liyioi teslimonio in epist. 45 ad Ctesiphonlem, quo Rosweydus, ambae differunl. Nec dubito qtiin aliipso diu nimis ad eripiendum, quod Bufino debeba- quanto plures reperiri possint, qna; inter se comparatae oinnino iiullaiii inter antit|uissimas ediiiones tur, usi fuerant, ul scilicet Evagrio tribuerent; deinde ipsiusetiam Rulini in Historia eccl. , lib. xi, intercedere cognationem evincanl. Cselerum in ipso singularum edilionum recensu cap. 4 inniienlis se ejusmodi libro scribendo post absolutani bistoriacseriem operam daturum. Quibus morem hactenus a nobis semper conservatum, ut posilis, mullis ct variis praeterea argumentis ex ipso D innominatas editiones post reliquas steculi xv deplerisquelibro petitis idem asiruxerunt Rosweydus b mum cominemorareintis, semel hoc locd desererc ac et Fonianinus c in boc tamen inter se discrepan- reliquis eas praemittere plaeuit, tum quoniam vix les, quod ille Rtifinum pro interprete lanlum eorum dubium esse possit quin singulaj anni 1478 vetustate qua: Heraclides forte aut Palladius groece scripsis- superent, tum ne a secunda, quam Rosweydus facit, scnt, habeat, idque ex parle causam pulet cur tam editionum classe initium faceremus. Deinde Rufinus facile ignorari Rufini opera potuerit, alteram eam solus nobis curae esl, cujns quidein liber inCollecralus, quod propter Origenistas nonnullos iiuniixtos tione vilarum semper emimiit et anliquitus unice non ausus.sit proprio nomine felum suum protrudere intelligebatur, dum Viias Patrum veleres citarent, et venditare; Fontaninus conlra expedita argu- quapropler mtilia, qure in universum editionibus, mentatione tuealur , Rufinum ipsum scriptorem impiimis principibus quas puiat, acciiratius Loscenfuisse, sed noinine alterius qui in ^Egypto versatus dis,admirabili diligentiadescribendo etinter secon* In pra;faiionead Paradisum Heraclidis. <;Cap. 12, p. 560 sqq. dDeVir. i!l.,cap. 41, *>Prdleg> §10, p; 25. 4,

27 RUFINUS AQIJILEIENSISPRESBYTER. 28 ferendo Rosweydus explauavil, bic omissa vides, j A IIL Sine unno el loco, 1°. Absque inscripiione inquae bihliographis haudquaquam posthabenda sunl. cipit : Prologus infrucluosum. S^c. xv. Sine loco et anno, f°. Inscriplio abest. Primo loco I. Sine loco et anno, f°. Deest inscriplio. Typis exliihentiir Vila; Patrum qu;e KulinoAquileiensi triplane rndibus et qui certe in ipsa t>pographire in- bmintur, dcinde sub lilulo : Exlwrlationessanetorum fanlia impressam eain arguant, cvscriplam Ro-wey- Palrum et perfectionesmonachorum,quas de Grwco dus tradil. Initium liliri sic liabet : lncipit prwfatio translulit Hyeronymus, Vilre eremitartim a Graeco Ilieronymi presbyteriin primum librumde Vita sanc- anonymo scripla: interprelibus Pelagio tliacono, torum Patrum. Deinde : BenedictusDeits, etc. Desi- Joanne subdiaconoet Paschasio diacono apud Rosnit loiusliber in Marinomonacbo. Conslal ommno weydiim libiis v, vi ct vn eomprehensre. In extiema qiiinqut; libris, quorum primus Riifiui noslri post vero parte admoduin a Rosweydi textu differunt. A prologuni Renediclusileus, etc, a Vita sancti Joltau- Paschasii prrcfationevolumen exordilur, ctii litleiis nis abbatis incipil. Finil in scpicin pcriculis itincris. niajusculis superscriptiim < Prephalio operis. Anie Alque h;ccest princcps ouniiiim e\ Kosweydi sen- prologum auteui inscriptio legilur : Dhi Hyeronimi tenlia c.iiiionum, quam nisi ante anniiin1171 exi u- libellusdc VitisPalrum editusfeliciteriacipit, proxisam pulai. Posteiius ex Dionysio Carthus. de qtta- muiiiqiie deinceps capul inscriptum est de sanclo tuor novissiniis probat, <pii ar iculo -2 historiain JolianneBaptisla. Imprcssiis e-t cbaractere niinulo Macariide crauio sacerdotis gentilis invenlo narrat, Goiliico eleganti , qualem alibi non vidimus. Ad eani(|iie citat ex lib. iv Yitarum Palrum, t]ii;t:iu bac calcem nostri exemplaris nianus ignota ascripsit: I rima e litione libro lv liabelur. Obiil autein Diony- Opus hoc,Neapoli a magistro Mallhia Mocavocirca sius, Trilhemit) tesii', eo ipso anno. Allerum ex au. 1470, impressum tnuximeprobabilevideri. Certe ins. inonasterii Cortracensis conjicit, quotl, cuni Italica est, nam familiam Cermanicarum editionum verboteiius ciiin hac cdiiione couvenial, ita ul de- Itoudduxit. sciiptiim ex eadem piitel, co:ii| letuin stibscriplione Ulmw, ap. Joan. Zainer, sine anno , in-fol. Deest signilicatur anno 1409, inensc Novembri. II.cc ergo edivio cadein forma et online teriio liiil lypis sub- inscript.o. Iinpressum e(H paginis lalis, cbaraclerc in-issa, nulla, ut Rosweydns auimadvertit, plane ac- Gotbico adinodum luculento in charta nitidissima. ccssione aut iiinniitalione, nisi quod summaria ca- Fxordium lit in aversa prinii lolii pagina a regislro (luabuscolumnis impresso, per seqtienlia novem fop.tum posleriores dure adjecerinl et inter.-everint, lia inlegpra, xcepta ultimi folii columna quarla, quae e quai in prima oinnino desiderantur. Fontaninus liuic " vactia est, continuato. Textus complcl foliu 575. prinire Rosweydi anteposnit Vlmensem apnd Joan. Constal duabus partibus seu libris, quarum prima Zuiner, de qua nos pluribus. a RnlinianisVilis incipiens, quas eodem plane orli. Sine loco etanno, 1°. Deesl inscriplio. iniiium : dine quo supra enuincratrc sunl, exhibet, Ilieronylncipit proloijus. Prresio nobis est talis editio, qua- niianas sancti Hilarionis, etc, itemque feminarum, lcin liic inniiit Kosw ydus, cuju. iiiiliuin : lneipil quas ille contexuit; denique multas alias e diversis prologus in Yilas Patrum. Videlur sumin;e anliiiui- aucloribus Mihjnngil. Inscripta esl: Incipit prologus latis, cliaraeleie Colhico adinodum rudi, diffluente sancliIlieronimicardinalis.presbiteri.in tibrosvilaspaet imctpiali,paginisseclis, sinc plagularuin ac folio- trum sanclorum.Eyiptiorum.etiameorumquein Scitliia rum signis ct ntimeris impressa. Similiter oinnes Tliebuida.alque Mesopotamia moratisunl : non solum lilteiie iniliales majores et ininor. s desnnt. Prolo- quos oculisvidil. maximoque laboreinspexit : verumct giim sequiltir labula in libium primiim, cujusmodi quamplura a fide.diqnis retata inscripsit nolabilidilieliain siiigulis reliqiioruin qnaluor lihrorum pia:e- yencia. Deniquealiorum eiiam aulenlicorum libellos. iniititiii'. ln line, i|ui in pa-iua: aveisa: t;'luniiiam jideliler e greco in latinumtranstulil: el ab aliis trunsaltcram 'l.midiam incitlit : Explicit liber quiictus de tala pro sui perfectionehuic operi inseruit. SubscripI ilis sanctorum Palrum. Deo yralius. Ha:c ultitna lio sonat : Finil vila beali palris E/frem. et per consevcrba lilleris Gothicis niajtisculis. i'ill'ert tamcn a quens liber primus vitaspalrum. Allera pars exordium piioia, qoaleni Rosweydus descrip.-il, iti eo quod ducit (p. 215) a libro qui apud Kosweydum teriius Vila Marini, tjiiam in illa post finiliimtextura libri v est ei abeo Kulinosimul ascribitur, cujus Prologus: Vere m:nid<wi ^eqiii notavit , laiiqiiam ipsius hiijtis libri pars, quis dubilel meritis slare sanctorum, neinpe caput 9 4 in pnesenii editione compareat at- qui hoc loco loli secunda: parti pr.tftgilur. Textus que insuper caput 95 acced.it, Vitam Euphrosiice in-criplio esl : lncipiunl adhorlationes sanctorum liabens, qiiod incipil : Fuit vir quidam Pafuntius Palrumprofectionesque monachorum;celcriquesubsenomine, etc.; desinil verbis : Glorifkantes Deum quenles libelli, quos de Grteco in Lalinum translulit Patremet Fitiitm cjus JesttmCltrislumnna cumsancto sanclus Hieronymus cardinatis presbiler. Finitur in Spiritu in sempiternaswcutu.Amen.Manusignota ad epistola sancti Macbarii ad monacbos, verbis : Precalcem volinninis ascripsit : Excusum comperi ex slet nobis itaque dominus ut inveniat in nobistalem collationecum antiquissimaedilioneanni 1462, circa maiuionein.qui vivit el retjnal deus in seculaseculorum. Amen. Exlrema denique subscriplio ; i^i^j' idem tempus.

NOTITIA. 30 Vitaspalrum tancti Hieronymi cardinalis presbilcri A Sine loco et lypographi nomine, ('. Vilaspalrun). secundum dlphttbeliordinem b:ne regislralus impres- Rosweydus laudat, et Germanicamsibi vitleri addil. sus per loha nemZainerin oppido Ulm finiunl felici1485. Norimbergw,ap. Anlhon. Koburger, f*. Eacler. Memorantde Bure Bibl. instr. t. i, p. . .; See- dem. Weislinger, Catal. Bibl. Ord. S. Joan. Hieros. niiller, Bibliolh. Ingolstd. Incuiiab. typogr., fasc. 1, Argentorali, p. 110. Aliain ejusilem anni el lormae, p. 128, n. 39. Adde Ilelmschrot, l. u,72. Servat sed locoel typographi noinine desiitutain Rosweydus etiam Bibl. Reg. Acad. Eirallaiis autem conslabit octavo loco commemorat. Alieruier erraverb, an quantum inter hanc et reliquas editiones discrimen uleique vera tradiderit, videant alii. inlercedat. 15ii0. Venetiis, apud Bonel. Locatellum, in-4°. 1478. Norimbergwper Anton. Koburger. Nonas Viiaspalriitn. Haec in liltilo litteris majnsciilis inter Mai., f". Inscriptio deest. Cliaraetere Golhicom qori Goliiicos et roiiindos mediis , (piibus, minulitiribus paginis sectis impressum. Incipit a praelatione, quam lamen, lotuni vobi.nen exscriplum csi. In linc : Beaad ed. 14S3notabimus, quae editionem innominatain tissimi Ilieronyni ead. prcsb. sancte rom. eccl. cath. et Ulmensem langere videtur. Cf. ctiain Seemilier doctoris prwcipui Libns qui vilaspatrum inscribuntur; Incun. Typ. Ingolst. Bibl., fasc. 2. p. 25, n. 9. Ac- diliqenler examinalis: viyilantique studio emendalis : curatius descripsit Rosweyilus inipiimistjue *a qme B atqite per punctas et comas dislinclis: finem imposuit de dispusilione totius volumini- per lilteras alpbabeli VeneliisRonetusLncatelluspresbyler. Iussit impensisediior docet, disiincie eoiicleavit. F.xbis aulcni qu;e qite viri domini Nicholai e.r Franchrordia oriundi. Annoab incarnalionedomini noslri lesu christi. Milleproleg. 19 de conlentis hujus editionis amotavii, OctauoIdus apritis. Incipil ab iis intellexiniiisex Ulmensi aique ac Rosweydi principe simo qiiiugentesimo. esse conflaiam. Rulioi liber ut in superioribus ab qnre ^eqniinlor subscriptionein editionis 1183, nariinttio exliibelur. terque ac illa paginis sectis impressum est. Ulraque 1483. Norimb. per Anl. Koburger, f°. S. Hierony- ailmodum Iticulcnla. S^EC XVI, mi cardinalis presbyteri VitrePatrnm. In fine : Anno Chriti Nalivilalis miltesimoquadringentcsimo octuaITiO?.Lugduni, per Nicolaum Wolff de Lulred , el gesimotertio, Nonas vero April., ob beatorum Palrum vcnnndantura Jacobo Huguetano, in-4°. B. Ilieronymi profectumvitam eremilicamdiligentiumyesla, quorum ViireSS. Palriim. Titulus sistit insigne bibliograpbi, (batid immerito) memorilersunt commentlanda.Opus ligno quidem impresstim, sed quod aeris pene uxpt(Vitas Patrum appellalum) insigne a quamplurimis (5-:i«v nitoiem relerl cum inscriptione : La marque et excerptumcodicibusper sacrarum Scripturarum viros de Jacques. Huguetan libraire en :-:. Hoc supra : Viadmodum peritissimos. In oppidi Nurinbergen per G taspairuni. Circiim latera ejusdem versiculi; Anlhonium Koburger oppidi prwfati incolam, quam Si virtusanimirelms praestarecaducis duxero libris. Credi ur, excultisnil dignttm compte impressum, finii feliciter. Characier est meEcce parsre tibi posthac,studiosa juventus, dius inier Gothicum et rotundnm et ad hunc prope /iire polesmodicoquos multoimpresslmas auro. accedens. Impressum est paginis sectis. S-eqttitur Infra legilur: Venundalur lugduni ab jacobo hnpost subscriptionem index reruin, quem pra:cedil guelano eiitsdem livitatis bbliopola el cive in vico praelaiiiinciila snpra in antecessti n jam laudata, qure mereuriiiliad angiportumqui in Ararin ducit. Et parinovam aque a superioribus editionib is, quas confu- siis in vicotmcti iacobisubdiva virgine propesanctum sasvocat, recedentem parlitionis ratiouem explicat. benedictum.In (ine snbscriptio, quaein superioribus, < 1ii quatuor, inquit editor anoiiymus, dislinxi partes additis : Impressum Lugduni amce.nissima urbe, p r mensis divisas differentesqij : in cujus priuia cdlegi histo- magislrum Nicotaum Wol/J de Lulrea MCCCCCU rialia; in parte secunda libellos et doctrinalia; in Aprilis die v<ro xxvm. Expressa est Koburgeriana, parle terlia de regulari cbservaniia ; el linali parie charactre Gotliico minuto, paginis seetis. Laudatatii de laude et virtutum efficacia. Ila sane,ut pars pratlerquaii) a Rosweydo nusquam invenimus. Praeprima per historias, secunda per libellss et paragra- oiiniliir epistola dedicaioria Hugonis Dissuti in utropbos, pars teriia per rubricas, el quaria per rubri- D que jure docioris Cabilonensis canonici, qua Joanni carum capitula distinguatur, » eic. Cf. etiam Repe- de Ponpeto, J. U. D. Cabilonensique episcopo ac litio ed. Koburgerianre 1478; Pray , Index lib. rar., abbatialis nionasterii S. Petri prope muros CabiloBibl.Bud., p. l, p. 506. nenses commendatario adininistratorique perpetuo, operae suoeprelium exponit, nihil sani, nibil prorsus Veneliis, per Octavianum Scolum Modoetiensem, a mendis tiiliin: superioribus editionibus tribuens, ut in-4°. 15. Ilieronymi Vit.e Patrnm. Rosweydus. in sibi soli ornncm cniaculaiionein debere inleHigant. Cai. Bibl. S. Atigeli ad Niduni Neapoli (1750, in-fol.j 1507. Lugduni, per Jannot de Campis, in-4°. E;ep. 152 occurrit, absqtie lypograpbi indicio. Comm«- deni, cuiu eadem Jo. Dissuti praefatione. Rosw. iu n.orat etiam lalem fere editionem Vitarum, qure Cat. Musei Brilt. ejusdem anui et forma: ediiio sine (!'inidia folii ultimi parte truncata erat, cl. Ilelin- loco prostat. 1508. Veneliis,per Bonnetum, in-4°. Eadein. Uu scbrot, p. n, p. 105 sq., quam eamdem cum hac es-e nullus dubilo, sed lectorein curiosum ad euni- (b'(ima apud Rosweydum. deui missum facio. 1509. Lugduni, per Sleph, Balann, in-4°. Eajdeui.

2d

31

RUFINUS AQUILEIENSISPRESBYTER. 52 1512. Lugduni, per Jacobuni Saclion, in-40. S. A epislolam dedicatoriain (d. Augustaexn Kal. Fcbr. i Ilieronymi in VilasPalruin celcbre opus. Rosw. 1548) ad llcnricum abbatem ccenobiiord. D. Bened. Venetiis, apud Nicolanm de Francofurd a, in-l°. in Wiblingheii Constaiuiensis dicecesis praunisit, in Idem opus. Rnsw. qua a plus mille erraribus ad veluslissimapariler ac 1515. Luyduni, pi-rJnc. Myl, iu-4°. S. Ilicronymi diversa exemplar.a Vitas Palrum repurgussese affirin Vitas Pairuin pcrcelcbre opus, oculos morlalibus niat. Quod iiiriim de iterata hac opera ejus, an de cura universa imelligenriuin, novane editio sit, an coeliimqueapericns. titulus tantum prioris nunatiis, nescire se RosweyScandcrecelsavolenssupremi sidcraca;li Me plniium lectotpiisqiiis aliebititer, h dus faletur. Ortlo idcin est ac in superiore, et RnfiIlii' ceniet inasrne ,-ubiis-e labure cujlum niani operis eadem plane ralio, onininoque nihildifAnti;u's; levioradi'alurastra via. YeniintlanltirLtigdiini abs Jacobo Hugiietan in vico fcrre Fontanintis scriliit. I59G. Compluv, apud Joan. Gralianum, in-4°. ViMercttriali ad angiporium t|tii in Ara:in ducit. In l;e sanclorum Patrum. R swcydus. fine: Realissimi cardinatis presbyleri, sanHieronymi S.cc. xvn. cte Romaneecclesic Catholice docioris pr.ecipui Li1615. Antuerpiw, cx off. Planl., f°. VilaePalrum bris, qui Vitaspatrnm inscribiiiilur, diiigenlcr e\atninalis vigilaiilique studio emendatis alque per ptincta S de vita et vcrbis scniorum, sive Hisioriacereinitica; et conunata distribulis nuper finis iinpouitur. Im- libri x auctorilms suis el nilori pristino restiluti ac pressis Lugduni per bonesliim Jacobtim Myt. 1515, noiationibus illuslrali opera et studio Heribeiti Kosdie vcro xvn, inense Augusii. Pray ind. libr. rar. weydi Lltrajeclini e soc. Jesu ihcologi. Kilil. Bud. t. I, p. f.07. Totius bujiis operis ra;io ad nos haud perlieet. 1520. Luyduni, per Jacobum Mareschal, in-4°. Sufficit imlicasse qua:nain Kuiini parles in eo sint. Idein opus. Rosw. Yitre scilicet Palrtiin eremitarum libruni secundiiin 1556. Lugduni .... S. Hicronymus de Vitis liiijus colleelioiiis constituunl. Editor atileni non Patrmn. Cat. Bibl. Barber. verittis est loium eiiain terlium librum VerbaSenio1557. Lugduni, per Ai.ton. Vincentinm, in-4°. rum inscripttiin et iti sectiones 220 divisum, cujus Idem. Rosw. prologus fere mundumqnis dubilei merilis stare s«u1547. Coloniw, per Gasparem Gcnnepaiuin, 1". ctoium, Kuliiiodcferre. Cujus judicii stii causam tani Prototypon veteris Eeclcsiac, contiiiens vitas, ges a, universam slyli siniilitiidinem, quam singulorum diciaque saiictoriiin Dci amicorum utriusque sexii-", in ulriusqiie libri prologo locorum conveiiienliam aucloie seu rhapsodo sanclo Hieroiiymo pailtm, pr.ciendit, qure postcrior lamen vix admiitenda eiit, '"-< sed diversiim potius auctorcm Rulini imilatoiein partini aliis atque aliis. Adornavil hanc ediiionem frater Tlieadoiicus prodere videtur. ln prolegomenis, ut snpia jam inLoher a Stratis Cartliusirc aulrc Marire in Kruxia dicaviinus, lu-ius de fal s onuiiuni hornin scriptoniin prior ac provincialis visitator , eanique dcdicavil de Yitis Pairum el Rufiui libris disputat. Singulis principi Oilioni S. R. V..card. episcopo Acgustano, libris notas baud vulgaris erudiiionis pluriinuinque qiieui in epislola sua dcdicatoria (d. Rali-pona: an. criticas adjecit. in-f°. VilaePairnni; sludio 154) de opcra in liunc lihriim iinpeusa edocct se 1617. Luyduni .... anliqitis iisque fide ditjnis mss. exemplaribusocloaul lleriberti Rosweydi. Repetitio Antucrpianae. decemsimul collalislextttm recoynovii.se restituisse, cl Id28. Antuerpiw,ex off. Planl., f". VitaePalrum ; deiude in ordinemcerlam, juxta scriem et ralionem studio Herib. Rnswcydi, editio secunda varie auc:a lemporum, quo quhque Palrum huic illuxeril mundo, Ctilluslraia. Riilini liber prinius a p. 415-491 exlcnditiir; sedycssisse. Cin-lai brecedilio quinqiie I bris nt prima, sed ordine multum immutaio ct qiiibusdain ex sc- cumlits, (|ui ibi tertius est, a p. 492-535. cuiitlaeditione et aiiunde (Ulmensi puia, <jtiam Versionc. Maluio in Grrccain linguam traduclani ignoravit Rosweydus)additis. Rtilini liber non continuo esse llistoiiam eremiticam, haud lemere Fonianiiiiis " Iraitu, sed dilaceralus exhihciur, nenipe cx tiihus, asseruit. E.xstateniin etiamnunc in mss. codtl. pur.i quibus liber primus constat, partibus, prima de san- pula haec versio, a Palladii Hisioiia Lausiaca plane clis viris el secunda de sanclis mulicribiis permista diversa sub llieronymi niniiiie. Taiein in Bibliotli. et conflata esl e Rufino. Reliqua vide apud Roswey- Coisliniana se ileprelicndissenotavit Monlefalconitis, dnni. p. 198, sub litulo Hisloriw monachorumjEgypti, 1548. lbidem, apntl eumdemtypogr., f'\ Vilaesau- cujus verum auctorein ille quideni iguorabat, tit ctoruin Patruni vetcris catbolica: ati|iie apo-t:;lic;e ante euin Joan. Meursius, qui iu prtefatione ad Ecclesiu;dicta geslaque insignia et admiranda cxcel- Palladii Ilisloriam Latisiicain, ipiam gr.Tcevulgavit, lenliuin aliquot Dei aiuicoruin tiiriusqiie s xu-.e. m- penes se librum esse inquit de VilisPatrum /Egupti plcctentcs, auclore I). ilierouyino parlim, panimque a nostro baud dtibie iicquaquam divcisiun. Qu d aliis atque aliis, quos veisa pagella nosse poeris. (]tiodColeleriusadeo in Monum.graec, t. III, p. 171, Accepia et appiobata ab Ecclcsia catbolica anle an- pradaiionem et parlem bujas versionis ex codicibus li: s pliis mille quinquagiiila. Colbertinis et regiis, quos laudat p. 504, edicerit, \b eodem ediio'e preiiciscic.ti'. q:d lovani tamcn ubi in cod. Colbertino iii~> Kulifiiliistoriaiii Gr*ce

5-3

NOTITIA.

t\ scriptam et Hieronymi presb. Dalmalaenomen prre- A Retgici III, 1511, Leydw,apud Joan. Seversoen, f°, feientem, postPalladii Lausiacam exstare annolavit? scqiiitur priores. Germanica, sine anni el lociin.dicio, f" cum figuris. Fragmcnt.i etiam liujus versionis ex codd.Venetis el AngiistanisKosweydus accepisse se scribit proleg. 4, Convenit fere cuin Relgica editione. Rufini Vilae a folio 85 circiter ad 161 exlenduiilur. § 8, p. 23. Nec Grrecesolum versa est, sed in Syriacam et Angtica, 1495, Weslmonaslerici apud Wynkgn de Arabicam linguam etiam transfusa, ut Fontanino Worde, P, interpretc GuilelmoCaplon, ad editioncm Maronita quidam narrabat. Frequentissime denique Gallicam Lugduncns. 1486confecta est. linguis recentioribus loqui docta, quarum versionum Codices. Ex plurilms barum Vitarum codicibus, anliquissimre sunt llalicac, plurimre Gallicae, neu qui Rosweydo praeslo fuerunt, Rulini librum exhiBelgic;c, Germanica:et Anglicredesunl. Italica 1,1476. Venetiis.apud Aathon. Bariholomaei, bebant : Ms. S. Floriani, 1° in membrana ante annos 800 P, in libns vi dislincta, quorum primus Hieronymi nomen gerens exdiversis auctoribus, sed maximam scriptns. Ms. Ingolsladiensis collegii Soc. Jesu, f° in memparlem Rufino, conslat. B brana scriptus valde vetuslus. Italica II , 1589. Venetiis , apud Gurros ( in Ms. Audomarensisex ecclesia collegiata S. Audodei Guerra), in-4°, cum liguri- ex nova typograph. veliistus et maxime perfectus. Librum Kulini Joan. Marei Verdizotii. — Has duas mari, interprelalione sub ipsius nomine cxbibet. commemorat Rosweydus ; sed longc plures intra Ms. Affligeniensis abbatiaS. Pelri apud Alostum ex annorum spatium sactdo xv ltalia vidit, paucorum 1°, membrana bonaenota;. octo unus Francisci Car. Altcr libellus qtiarum Ms. Crisbiniensisex ntonasterio ord. S. Ben. apud Nachrichten Wien, 1779, in-8°) proferl, (Bibiiograph. P in membraua scriptus a vettisla manu. 1° 1475, in Vinctia, iinpresse da M. Gabriel Valentiana^, nempe Ms. Aquicinctinusex ccenobioord. S. Bened. apud di Pielro da Trivisio, P, nitidis cbaracteribus, Duacum, P in membiana. columnis sectis: 2* 1477, in Vkenza, per Herm. Ms. Lwticnsis mujor ex monasterio S. Bened. sub Liechtenslein,f°; 5° 1479, in Vinetia, per M. Nicolao S. L.unberii, P in meuibiana. Liher 4° 1433, in Venezia, per Bernardino patrociuio Girandengo, P; secuudus bic Poslliumiano asciibitur et dicitur ad di Pino da Como, P; 5° 1490, in Mitwio, pergli missus. discreti Compagni Leonurdo Pachel et Huld.rico Pbydosum Ms. Lwliensis minor, olim S. Micbaelis in Sarto, Scinzenzetler,P, litterisGothicis minusculis, absque i in-4° in mcmbrana. C 6° 1493, in Vincyia, per Gioaime,f°; signaturis; Ms. Bonw Spei cx abbatia ejusdem nominis ord. 7° 1499, in Mdano, pcr M. lild. Scinzenz., 1°; Prxmouslrat. aputl Bincbiuin llannoniae oppidum, 8* 1499, in Venezia,per Cristof.^diPensa, P. in-4° obl. in membrana cliaractere bono et vetere. Gallica I, 1486, Lugduni, laudatur in edilione Fragmenti tanium e.xtliversis l;bris et Rulino conAnglica niox adducenda. tinct. ilfs. Morelianus, P ni membrana , non valde veGallica II, 1494, Parisiis, ap. Joan. Dupre, f°, cum liguris, inlerprete anonymo. Ex sectinda Latina liistus quidem, sed plurima conlinens. Rnlini librum Posthuniiano ut Lreliensis niajor ascribit. A liliis expressum nionet Rosweydus. Galtica III, Parisiis, absque indicio anni ct typo- D.Moreti acceperat Rosweydns. Ms. S. Jacobi in Insnla, uhi est abbatia ordin. S. grapbi, in-4° ctim figuris. Cum praeccdenteplane convenire ac forte ea priorem esse Rosweydiisnntai. Bened. Leodii, P in membrana an. 1512 scriptus. Ex eidem abiatia habebat libelluin cliartaceum GalticaIV,1605,Parisiit, apud Guitlelm.Chaudiere, in-l° cum figuris, interprete anonymo. Ex tertia in-8°, in quo Vita S. Onupbrii erat recenli maim. Ms. Camberonensis x abbatia S. Mariaede Cambee Laiina expressam vult Kosweydus. Quatuor libros i tantuin cont;nei, onii-so loloquinlolibroetPaschasio. J) rone ord. S. Bernardi apud Atliiim, iu membrana, Gailica V, 160(1, Parisiis, ap. Guil. de la Nove, P recenliore manii. Liber Rufini sub hoc littil(> vei in-8", interpreie Jacobo Gaultier. Continet primum nit : Incipiunl actus SS. Patrum a Poslhumiano moet secunduin librum Rosweydi collectionis ex ed. nacho editi et ad Fidosum missi. Ms. Claiomarescanusex abbatia S. Mariaede Clasecunda Lalina. Gallica VI, 1657, Parisiis , apud Petrum Pelilum,p romaresco juxla Audomarum, ord. S. Bernardi, P in membrana characierc bono, scd non valde veteri. in-4°, interpr. Arnoldo Andillio tomi n ed. 4. Gallica VII, Fosseo interprele, laudalur a Tille- Liber Rufini nulli auctori inscriptus est. Ms. S. MariwBibrach in Germania, f° in niemniontio in Vita S. Apollonii, t. x, p. 56. brana, characterc utcunque vetusto. Bclgica I, 1490 (Zico//a;) ap. Petrum van Os, P. Cons'at tribus partibus varie dispositis et mixtis. Ms. S. Petri i:t Munster, P in membrana , rcccnKidini librum totum continct. tiore charactere quaedam tantuin ex libro Riiiiui BelgicaW, 1498, Delphis, apud Henricum Ekerl,, conlinct. van Hombrech, f°, priori similis. Ms. S- Sepatcn Mcjor ex monastcrio S. Sepnkii,

36 RUFINUS AQUILEIENSISPRESBYTER. auctor salteni Jacobus Faber Stapulensis. Creteruui quod Cameraci cst ord. S. Bened., 1°chartaceus re- A centiorc iitanu. Rufini liier Palladio tribiiilur ct ab hic quoqtie Ursarius pro Ursacius exscriplum est. Repeiita esl, si quid judico, hrec editio, anno Grace versus dicitur. Ilieronymo 1531. Coloniw,apud Eucharium,P, quam FonianiMs. S. SepulcriMajor, in-4° in membrana , maiui nus laudat. reccnli. Librtim Rulini Hicronymo tribuit. 1575. Coloniw,apud GeruinumCatenium, P. EaMs. Carltitisianorum Marire de Gratia prope dem Regula, accessit Regula sancti Benedicti, ComBruxellas, P in membrana scriplus an. 1460. Ms. liuiwmundanus ex collegio soc. Jesu Rur;e- meniario illustralae per Joannem cardinalem a Tur557. miiiida;, P in inembrana , ex cd. prima videtur ex- recremata, p. Vera ac germana prae caeteris Rufini inlerpretatio scriplus. Ms. Sionius monaslerii religiosoruin de Sion ord. credilur, quaelaudatur in Concordia BenedicliAniaS. Augusiini Corlraci, P cbarlaceiis scriplus an. neiisis, cujus codici Regularum seorsum inseriiur. Ilinc ad membranas Colonienses,olim ex autographo 1169, haud dubie ad cd. priinain. sancti Maiiani Trevirensis descriptas, ubi Rufiniana III. Basitii Magni Reyula seu Instiluta monachorum. Regulaprimo loco legebatur, ad amussim expressain , lla:c Kuiini versio, ttt ah ipso olim in Italia vul- j$ evulgavit Lucas Ilolsteniiisanno gala eral, sancli Benedicti rjevovulgoRegula sancli 166i. Romce,ap. Vitalem Mascardum, in-4°, in Basilii audiebai, atque liiuc tempoiis ei in sequcnti- editb ne codicis Regularuin quas SS. Palres monahus siecuhs freqiicnii lectione per inonasieria versa- chis et virginibus sanctiinonialibus praescripsere. b.itur. Al reci ntioiibus a typographia inventa l.-m- Collectaolim a sancto Benedicto Anianensi abbale, poribus non adniodtimtypis frcqueniala cst. Primus pirte priina. eain vulgavitJoannes Franciscus Brixianus, inonaEx membranis Coloniensihti-descripserat et ad chus congregationis-ancla: Justinae, anno Lticarnllolsteninm editionis causa miserat an. 1645 1500. Veneliis,apud LucamAnloniumJunlum, in- Fahitis Chisius Neriiinoruin tunc episcopus sedis 4", in libro cui titulus : Qualuor primum upprobutm apostolicrc apud Ubios Apocrisiarius, postea sumeditio postea nuis poniilex Alcxandri VII nomine. Mox reliyiosisquibusquevivendi formukv.Haec renovala ent auno Pnrisiis, ap. Ludovicum Billaine, in-4*. Eadem 1519. Parisiis, apnd Joan. Pelil, in-i°, ubi tamen, editio repelita est et ntiper admodumanno ul Fontaninus observat, qui in codicibus inss. est 1750.Augnstw Vindeticorum, umpt. Ignatii Adami s lirseius, niendose appellalur Ursarius, forlisse Ur- et Franc. Ant. Veith, I", cum eodein codice a Masacius diccndus. Monachus Brixianus adnotavil in (J riano lirockie multis accessionibusauclo, amplifjcato line lianc regulani in suo lonte aputl Gra:cosainplio- et in -ex tomos diviso. Tomo I, parte priuia, p. 67icui ct in ortiine acciiratiorem haberi, eanique se i08, liiec Ba-ilii Regula iecus.1est. eum uliis ejusdem Busilii divcrsis truclatibus Rufiuo Practer.a de quodam con-ilio edenda: hujus Reintei'1rete propedieui Latinis donaturum H.Ad ma- gttbc Knliuiai.ae cum aliis ejusdem opeiibtis, iniuna ims nostras eM edilio operum Basilii Magni Lalina lie s;ectili xvu nescio quibus aucloribus suscepto, ex inlerpieiaiionibus Joan. Argyropuli, -Geo. Tra- sed quod exitum non habuit, Fontaninus iu medium pezuulii et Rapbaelis Yolatcriani , anuo profcrl veiba sequentia pracfationisin Opera sant ti 1525. 1'urisiis, upud Jott. Bad. Asccns., in-fol., Basilii Gr. Lat. Parisiis apud Mich. Sonniuin an. parala, iu qua Rcgula de instilulioiie iiiouacliiiiiini 1017 in-folio impressa : « Exstat etiam asceticorum Rulino inlerprele a folio 15 usqne in lincin leglui'. libroruin epitome vel certe rcgularum fusius exposiFol. 155 exlrenio prrefatio Kulini in opus ipstim, taruiii, quain Latinitale donavit Rufinus Aquileienquod capitibus centuni cmistat, legitur. In line pra sis. ac librui» de Institutis monacbortim appellavit, cedeutis opusculi subscripluin : Finis Qperum I). eaque Coloniieuna cum caeterisRulini seorsim edeRasilii M. per K- Yobferianum iraduclorum. Sequi- liir, praseitim ciun ordinem Regularum non scrvel lur Reyula cl qiurdam alia per Kufinum tran-laia. D quem iiasibi Opera pr.e se ferunt. » Idem observat Quorum similia fere in superioribusliabentur opuseu- Frontonein Duea:um ibidem, tomo II, p. 28, col. 2, lis. ltl qun sit refeienduiii uou video, cuiiiin ipso hoc in notis ad Reyulam[usius disputatameniendaliones opusculo lotum volumendesinit; nisi 1'ortecx ulli i a Latinae ver-ionis Kulini ex duobus mss. codicibus stibscnptioue diviuare aliquid audeas , quae sic so- Puteanis inseruisse. Porro aliam Basilii Regulam nal : Explicilwstint lustitutionesmonachorumsancii esse, quam Prosper Stellarlius in libro cui litulus, Basilii M. Ccesariensispiscopi.Sub cujus regula mi- Fundamina et regulw onmiumordinum, edilo Duaci c litant iinnes monachi Orientales et in Asia feru e ct pcr RaltliassaremBetlcrum, an. Ui :, in-4°, p. I58, Gr;ecia et olini etiam CarmelilaD,ut el nuiic, non' atlnlit. D niqiie hos insuper el obiler quitlemcodices sane in.lli:; niufatis. Epistola ad B. GregoriumNa- Foiitaninus laudavit: 5° unum pervetuslumniembraziunzenuniprius inlcr transluta ub /{. Yola^errano iiaceuni liibliotliec;eSauctaeCrucis in Hierusalem ; : posita est.— lla vero ct banc Kuliniana;translatione 2° alierum veiusiissiinum bibliothecaeSaucti Ger' deheri existimaverii oportel editor vcl edcndorum mani a Praiis, in quo in dticentas interrogatioocs «•Fontan. lib. v, cap. 1, p. 207. 35

58 NOTITIA. Asi loiidenique responsiones iisdem subjeclas Regula di- A bene niemini, commemorat Foniuiinus, qui Rufinum interpretem simpliciter ascriptnm habuerit, visa sit. IV. Basilii Magni homiliwseptem a Rufino conversw. codicem homiliarum in Leviticum hiblioihecae S. Haecnon nisi a Juliano Garnerio in ed. Operum Antonii Veneliis . sed quae incendio interim absumIn ediiione Ruaci hnmiliaein Gcnesin,Exosancti Basilii, Parisiis 1722, lomo II, p. 715, ex co- pta est. et Judices, tomo dicibus Regio et Colberlino editre sunt. Easdem in dum, Lcviticum, Numeros, Josue, 11(1733), p. 52 usque ad 489, in Psalmos, ibid., a codice bibliothecaeVaticanae Urbinate, n. 67, memdecem in Pauti Ep. ad Romanos branaceo deprebendil Fonlaniniis loco laudato, cap. p. 654-700. Libri tomo IV (1759) pgg. 458-689 leguntur. Praeterea 8, t. I, p. 299. In Benedictina Operum sancti Augustini editione peculiares quasdam occurrunt editiones, quasjuxla Fontaninum enumeratas dabimus. post initium tomi IV exstat sancti Basilii pmfalio cid Conjunctim Origenis Homilias in Genesin, Ea:oCommentarium Psalmos olim sancto Augustino at in dum , Levilicum, Numeros, Jesu Naveet UbrumJutributa, quam editionis illius auclon s interpreti Rufino transcribunt, quod item in codice bibliothecae dicum, divo llieronymo interprete, prinius oinniuui edidit /Egidio Viterbiensidivinorum verborumoruloThuaneaet. II, p. 456, lieri Fonlan nus observat. ri ordinis Eremitarum, postea S. R. I'. Hrec est prwfatio homiliwprimw sancti Basitii, a Ru- ]} excetlenti, cardinali , nuncupalas , Aldus Manutius , Venetiis, lino Latine translata ; qtiam pariter Tbomasius 1503, f°. Editioni operam suam commodavit montrique Psalterioeditionis 1 et 2, p. 11 et 43 praeponachiisqui nomen suiim in prajfatione reticuit, mulsuit. Fontan. lum se debere profcssus sodali suo in coenobioPaV. Pamphili ApotogiaproOrigene a Rufinoconversa. tavino Sanctae Justinae, Hieronymo a Valentis, lliEx sex libris quibtis haecApologia conslabat, so- spano. Qtianquamautem universi operis interpreteut lus primus a Rufino Latine redditus est. Reliquos, Bieronymum facit, nimirum quod in codicibus mss. quorum qiialuor ab Eusebio et Pamphilo conjunciis unde illuderuii, pro Rulino ab librarfis Hieronymum sludiis, scxtus ab Eusebio solo composiii eranl, nc.n scriplum reperisset, ut ejtis nomine volumen acccpattigit. Ftiit haecex causis una , quascum aliis noni tius evaderet, prologum tamen, quem in codieibus gravioribus ad derogandum vero auctori librum llie- reperetat, tanquam alienum ac Ilieronymo baud dironymus excogilavit, et Fonianinus severa lance ex-• gnuni pnelermisil. Haud quidem dubitare se, int pendit, Lib. v, cap. 5, III, p. 2'i4 sqq. Insertus est quit, lam auctoremquam interpretem absqueprocemio i hic liber una cum Rufini Apologia in variis Origcnis opus edidisse, verum scriptorum incuria ad nos miniet Hicronymi editionibtis, veluti llieronymi Marlia-( me pervenisse. Recusa est haec editio iterum a Q naea, lomo Y, p. 219-249, Origenis Rurei, lontolY Bemardino lieualio, Venetiis, 1512, in-fol. Ilomilias in Leviticumin libros sexdeciin digeslas inter Opera ad Origenem spectantia primo Ioco, adI sex codices mss., i. Corbeiensem lum S. Germani ai Itufini nomine ex codice Corbeiensi primum vulgai Pratis noni srcculi; 2. Regium, 1641, terlii deciini vit Jodocus Ctichtoveus,Lutetiw typis Wolfgangi Hosacculi; 5. Sorbonicinn; 4. S. Rhemigii Rliemen- pylii, 1514, P: Perperam Cyrillo tribuuntur in Latii sis; 5. S. Vitoni; 6. S. in periculo maiis, nec nmi nis Patris eju- editionibus, ex quihtis duas pra; c;i2i eos ad quoruni fidem libri de Principiis emendali teris appellat Fontaninus , Coloniensemper Melch. erant, collatus praeviaque docta et ampla Aduioni- Novesianum1546, tomis duobus in-folio, accuranle lione. Petro Canisio, faclam, in quo lomo I, p. 41, exslant; VI. Origenis libri quatuor de Principiis et Homiliw. et Parisiensem apud Mich. Sonnium, an. 1573, P Reperiuntur haec opuscula ex Rufini inlerprcta- ubi p. 66 reperiuntur. Homiliarum in Numeros piologus, qui sicut relilione in oinnibus Origeuis Operum editionibus. Li, broruin de Principiis prima edilio vidctur esse ea quarum etiam prrefaliones in editionibus typis de; quae cum variis Origenis operibus studio Constantii scriptis et codicibus desideralur, seorsum in quibus, Ilierothei eanonci regtilaris Sancti Salvaloris facia D dam codicibus reperilur, quorum complures apud est Venetiis apud Lazarum Soardum, 1514, in-fol. Fontaninum lib. v, cap. 7, p. 286 sq., enumeratos ; Hinc in Eiasmianas transiit. In novissima Ituivi videas. Editus auteui est ex codice Bigotiano ah exstat loino IV. Quod Homilias attinet, hae pariler Henrico Valesioin notis ad Historiam Eusebii lib. vi r in omnibus Operum descriplionibus cum Latinis tum cap. 58, ct plurihus collatis Pelro Franc. Cliilffetio ^ Graeceac Latine editis proslant. Ne quis atilem mi- in Paulino illusirato, parte n, cap. 25, qui lamen 1 retur si intelle.vcrit in anliqiiiorlbus non Rufino sed non Ursacio, sed Donato inscripsil. De quo errore Hieronyiiio earuin interprelationem tribui, in omui- ejusque oc.casioneaccurale Fontaninus. Homiliarum in librum Josue codicem ms. suonobus codicibus mss. ideic fieri discat; in quibus ine super prologi plerumque omnium librorum invidiae lavit Fontaninus ex bibliotheca ms. Antonii Auguevitandae gratia resecti sunt, i.e Origenis eiroium stini edita Tarracone apml Philippum Mey, 1587, n metii, quorum suspicione Riifiuus premebatur, le- in-4°, cod. 48, hoc lemmate : OrigenisAlexandrini, ctores ab emendo deierrereniui', ul Erasmtis iibere qui et Adamantius, in librum Josue Homiliw xvi. e in censura homiliis in Genesin addila edisit, Unum, Beato llicronymo interprete, vel Rufino, ad Chronui(

59 RUFINUS AQUILEIENSISPiiESBYTLR. 40 tium. Liber 111meninrana annorum *VJU. uiira, A bus, ex editioneJoannis Slraub et DesidcriiErasmi. et forma qtiadrati. Deniquede codicibusRufini Gregorianis mss. sinHomilias ;x in Judices a Riifino Iranslatas et cum giilatiin paucis cgit Fontaninus , qure repelere haud prologo ad Apronianum direclas posl Merlini pri- pceniteat. Vaticani codices , n. 4259 et 5259, exhibent opumani editinncm Latinam Operum Origenis(Paris. 1512) vulgavitCnnsiantiiisHierotheus cuni aliis Ada- scnluiiisecundiim de Natali Domini. Urbinas72 Apoloyeticumuna ciim prologo creteinantii Operibus in NovtimTestainentum , praemissa ApologiaJacobi Merlinipro Origene, Venefiis,apud risqne opusculis comprehendit, non tamen de NiLnzarum Soardum, 1510, f°. Occurrunt ibi post bo- ccenaFide dequeArianis. Pnlaiinus 66 Apologeticum qtioquc cum prologo. niilias in Lncam fol. 87, cxstantqne eiiam in codice ms. Vaticano , Urhinate 05, fol. 54, p. 2. Fonlan. Hic libellus servatur etiam in bibl.S. Crucis in Agro Homilias in Canlica canlicorum incerlo interpreii ScSsoriano post regulam pastoralem sancti Gregorii ascriptas Joannes Marliamcusconjecit in lomum V cod. 109, et extat in bibl. Bodleianainter mss. Joan. Operuiii llieronymi, p. 605. Iu quibusdam codici- Seldeni, n. 3423. Codex Norvicensis, n. 9333, caHera opusculu sub bus Hieronyino ct AtnbrosioIribiiuntur. NecErasmus verum aiiciorem agnovit; sed CassiodorusDiv. I prologo ad Apronianum B complcclitur. Codex Raluzianus Rufiniana Nazianzeni Opera Lecl. cap. 5, Kulinum facil interpietem, el lirm.it codcx Petri Pilbcei, sic inscriplu- : Incipil tractalus compleclens (Cat. Bibl. Baluz. t. III, p. 24) in ReOriyenisin Canlicacanticoruma liufino translalus in giain iransit. CodicemRegium, n. 515, in quo aliquot Gregorii Latiuum. Commentariiin Epist. Pauli ad Romanos. Kos orationes ex versione Rufini exslent, Labbeus in Theopbilus Salodianus ordinis Fraiiuin Obscrvan- liibl. min. suppl. p. 274 laudat. VIII. Sixli Sententim. tiitin , de (iiio in scriptoribns Miuorumsilel Lucas Enchiridium etiam vel Annulus inscribuntur. Dc Waddingus, in Fesulani monastcrii bibliotlicca llieronyini interpretis noniine a se rcpeitos lotas emi- auclore Sixtina: hujus Sentenliarum collectionisjam n sit Venetiis,npud Simonemdc Luere, 1506, I'1", iin- ab ipsa Rufini rclale conirariis opinionibusdisccptacupavitque Alexandro Porlensi Yicelino , equeslris (iiin fuit, aliis elhnicum aliis Christianum censenliord. viro. Recudil poslea ideiu opus Bernardinus bus. Fuerunt qui ad Sextium philosophum Sloicum Benalins, 1512, f°, Opermnqne Origeiiianoruincol- a Sencca laudatum; alii, qui ad Pythagoraum nescio lectioni suae dein !e iuseruit Erasmus. Prologum Ru- i|tiein relerrent; alii rursus Sixtum II ponlificem lini ad Ileracliuin, Hieioiiymum auctoreui arbitratus ( Rom. et martyrem auctorem ejus fecerunt. Plurima C Joannes Marlianaeusinscruit episiolis ab se novo cditoruni pars, ut alios iniuimeros scriplores taceam, ordine digestis tomo IV, n. 107, p. 808. Coibces in hac qtiaestioneoecupata luit, nec tamen rnultum, si quid video, profecit. Erat quidem saeculiimillud mss. quosdam obiter notat Foiitaniniis, p. 297. post Cliristum natum seciindiimgnomographis liujiis VII. Gregorii Nazianzcni opnsciila dccema Bttfino generis fertile. Poliiitautein liber varie posiniodum Lalinitalc donata. a gentilibus et Cliristianis iuterpolari. Et sane a KuIpse Kulintis in llistoiia crclcsiastica denas Gre- fino adinodum intcrpolatus est et immutattis. Quid gorii oratiuncutas a se cmivirsas nntavit. Ilas pri- obstat igitur qiioniinus llieronymus, cui alias, ob mus Joannes Adelphus Mulingus luci dedit Argcn- invidiam qua in Rufiniim conunovebatur, parum i linrc, 15C8, lioc titulo : Hi sunl in hoc codicclibelli cquiilcm tribuerim , vera dixerit, elbnicum primax Gregorii Nazianzeni.— Ad ca'cciii : Explicil liber rium scilicet auclorem statuens? Quid quod Galeus r B. Greyorii Naziaiizeiii, translalus aqnodum Rufino, observaverit Rulinianaium sentenliarum codices , 3 impressus Argenlintvpcr Joanncm Knobloucli,anno adeo inter se discrepare, ut ferme conslet duas Xymnviii, in-4". Edilor fbrtiin dicat Gcargio Bolicm, sii ediiiones antiquitusprotliisse? Alios eniin codices , e Mnguntinrc, t Joanni Flaniingo , Boppardiensis E<-. -Dplures, alios pauciores senlentias comprehendere ; (Icsianim presbyieris , qtiihus palam facit se Joanni alibi niiilia repeti, inlerdum ordinem immulari; alia i Francisco Pico, Mir.indula: comiti , ncce-siiudine quoque excmpiaria iton uno tenore procedere, sed 3 junciiim, seque scripta Riilini in lccem lcrre, ne duas partes consliluere , quod posierius eliam ab landem pere-nt. Prodierunt deuide cum aliis Na- Hicronymo nolatiiin Fontaniiiusanimadvertit. Denizan/eni opeiibus cx iinerprelalione Pelri Mosellani que Galetis nnliimise codicetn nactum aflirmat, ctii i el l!ilil'aU:iPirclvhcimeri,l.ipsi.c, 1522, in-8°, Fon- ex accurata pra>diclorumcollasione non aliqua cctan. Aliam cdilit.meni a F.tbriiio oliam praelcrniis- cessio fieri posscl. Prima cditio fuil Symphoriani sam memoraiil reccntis.-im;e Nazanzeni Operum Champerii, an. 1507. In sequenlibus , quarum bic n cdilionis coudiinrcs , nioiiaclii Bcneuiciiiii (Parisiis indicem siatuimus , eminent editiones Hillesemii, s i1778, I. I), ita iuscripiam : Gregorii Naziuuzati co- Galei et Siberi qu;e est novissima. 1507. Lugduni, apud Jannot de Campis, in-i". gnotneiito Theolotji ora'ioncs xxxvm, tractalus, ser;moncs,el librusaliquol Laline, RilibutdoPiicklicime- Sixti Annulus cnm prologo ad Aproniaiiuni cmr. io, Rufino presbylero,ct Petro Moscllanointerpreti- Sympboriani Champctii libro de Quadruplici VHa, i-

NOTITIA. 42 41 A Miratur edilor in prrefatione ad Philibertum Natu- 1 ridion ut Christianum saec. in monumentum juxla rellum , librum eximium a nemine Gallorum ante, codicem beati Rhenani edit, observationibus illuslrat, adversus sancli Hieronymi, Gelasii, I. M. Bra quod sciret, impressum. 1514. Wittenbergw, in ofjicinaGrunenbergi, in-4°. sicbellensis , ctc, censuras vindicat, concjlioquc Romano sub auspiciis Benedicti XHI. P. R. A. R. S. ldem, cum Pythagorae aureis carminibus. 1516. Basilew, apud Joan. Frobenium, in-4°, cum MDCCXXV convocato, ad restituendam libri famam off. aliorum quibusdam scriptis hoc titulo : JEnew Pia- offert Urbanus Godofrcdus Siberus prof. Lips. tonici Christiani de immortalitateanimw dequecorpoQuod si editor famam libri reparari posse pulabat, rum resurrectione Dialogus, qui Theophrasiusinscri- demonstrando auctorem nisi primarium, potioris tamen parlis fuisse Christianum, nihil reliquisse bitur, AmbrosioCamaldulensiinlerprete. AthenagorasAlheniensisde Resurrectione, Marsilio ccnsebitur, quod ad banc illi gloriam vindicandam Ficino interprete. spectare possit. Tam docte enim quam sagacitcr Xysti Pythagorici Senlentiw, Rufxno inlerprele. fontes plerarumque senlenliarum in sacris aut antiRhenanus in epistola ad Paulum Volzium, abbatem qnissituorum Chrislianorum scriptis indagavit, et ex iis potius quam ex veterum Graecorumdoctrina dellugonicac curiae in Yallc Vogesina, inque altera, qua praefalur in Xystum, ait bujus sententias, ad B rivandas esse probavit. Sin in eo contineri libri exiantiquumexemplar, quod apud Divam Fidem Sele- slimationem censuit, ut a Sixlo II ponlifice profectus stadii exstiterit, ab se recognitas. Utraquc edilio putaretur, nimium probasse niagis quam verum viut inler se conferantur, optat Fontaninus , p. 504. debitur. Caelerum ordo et descriptio commodissima est et omnino ad gratiam lectorum promerendain Discrepat imprimis quoad prologum. 1518. Lovanii, in-4°. Eaedeni.Fonl. aptissima. IX. Evagrii opuscula. 1520. Basilew, in-4°. Haud dubie repetitio RheConstat ex Hieronymi (ad Ctcsiphontem) testimonanianae. 1522. ColoniwAgripp., in-4°. Eaedem. nio, Rulinum aliquot Evagrii opuscula Latine inter1541. Paiisiis, in-4°. Eaedem. pretaiuin esse, et discrtis verbis sententiarum illius 1552. Venetiis, ad signum Spei, in-12. Eaedem. versionem ei tribuit Gennadius cap. 17. Sed cum Sine prologo, fol. 122, post indicem libelli sic in- non untis Evagrii liber hac inscriptione olim cxstascripti : Dicta pretiosa sive loci communesex omnibus ret, per se quidem haud facile dirimi posset qualis ferc doctoribus qui in sacris litteris scripserunt, per ille liberfuerit, nisi alter ejusdem Gennadii locus quodammodo subvenire liuic dubitationi videretur. Defensoremtlieologumvetustissimum excerpli. 1574. Coloniw, apud Maternum Cholinum, in-8°. C Is enim cap. 11 Evagrii scripta recensens quinquaginta Sentenliae Sixti aul Xysti quaeveroe sapientiaeprse- Sententiarum librum coinmemorat, quem ego, inquit, ceptis referlae siiut et ad ccelestemdisciplinam ani- Latinum primus feci. Nam superiorem otim translainos informant, Ludovici HillesemiiAndernaci docta tum, quia vitiatum et per tempusconfusum vidi, parexplanatione illusiratre. Sine prologo. — Prrcter lim reinterpretando, parlim emendandoauctoris vericommentarium legentiiim commoditali succurrit sen- tati restilui. Liber superior seu prwcedens cst liber tentiarum distinclione per nuineros in margine in- centumSentenliarum. IIujus ergo versionis olim faclaj et a Gennadio emendatre auclorem alium ac Rufinum dicata. Dicavit Grcgorio XIII, stimmo pontifici. 1575. Parisiis, ap. Mich. Sonnhtm. Eaedeni ex neminem fuisse, Fonlaninus contendit, lib. v, cap. 9, llillesemii editione, sed notis omissis in Bibl. PP. § 4. Quam recte, judicent alii. Nobis quidem ha>. Bign., t. III, p. 962. Ad eamdein eliam in reliquis Fontanini suspiciones non tantae videnlur, ut absque Bibl. PP. editionibus 1389, 1009, 1624,1634,1044, dubio inler Ruliniana hunc Evagrii librtim, nedum (1654), tomo VI, Coloniensi 1618, t. III et Bibl. Max. alterum et tertium cum eo referendum ccnseamus. Lugd. 1677, 1.111descriptae sunt, in quibus omnibus Nam quod ait, Gennadium cap. 11 qusedam Evagrii a ab esse prologo carent. ^ opuscula se, quaedam alio, quemRufinum 1615. Uelmstadii, ap. Jac.Lucium, in-12.Gnomre vult, translata esse, scribere et in posleriorein classive sentenlise de moribus, non minus erudilac quam scm tres illos libellos rcjecisse, falsumest. Nec Hiepiac.Xysti philosophi, Laurenlii Pisani etThalassii ronymus, hos Iihros, sed hujus, Evagrii libros aliquot episcopi, nunc primum seorsim edltse studio Joannis a Rufino conversos ab Occidentalihus lectitari, scria Fuchte, sine prologo quoque. bit. Inlerea dictps tres Evagrii libros, qui jamdudum 1670. Cantabrigim,ap. Joan. Hages, in-8°. Sexli periisse credebantur, in appendicecodicisRegularum Pylhagorei sententioe e Graeco in Latinum a Rufino sancti Benedicti abbatis Anianensis, quem Holstcuius versae, et Xysto Romauae Ecclesix cpiscopo falso publicijurisfecit ex membranisFloriacensibusRegina; altributaj cum Opusculis mythologicis TliomseGalei, Suecofum, ntinc Vaticanis vulgatos esse, Fontaninus ,1671. oslendit. Monet autem priores duo absque distiuTextum desumpsit Galeus ex Bibl. PP., Rhenania- ctione sententiaruin ob simililudinem in unum conam haud sibi visamfassus.Hincetiam prologus deest. alnisse ulrique una, quam subjicimus epigraphe im1725. Lipsiw, in offic. Weidmanniana, in-4°. S. posiia, boc pacto tamen dividenda : 1° Evagrii moSixti II philosophi poutiluis Kom. et niariyris Enchi- nachi Senlentiw. 2° Ad eos qui in ccenebiisel xenodo2 PATROI.. XXI.

44 PKESBYTER. 43 RUFINUS AQUTLEIENSIS chiis habitant. Quorum primus centumSentenliiscon- A ximiliani II, imperatons a sacris concionibus, qui slans absolvitur pag. 35 ed. Paris., vcrbis : Suuvis universa quaesub nomine ClementisRomani circumest mel, el dittcis [ticus. Scientia autem Deidulcior fcruntur, uno volumine complexus praefalionibus, ambobus.Alter inchoatur verbis : Audi, o monache, argumentis, notis et monilis instructa vulgavit. ProsermonesPatris tui. Alque his succedit lertium opu- diit opus sculum, Sententiwad virgines. Jam vero addit sum1569. Coloniw Agrippince apud Joan. Birck, mopere oplandum csse ut singuli seorsiin dispositi, mannum,in-i", Iioctitulo : Clementina, hoc est, B. et sententiis per numeros ad oram distinctis cum Clementis Romani Opera, quae quidem in hunc uscaeteris Rufini Operibus, tam alienis quam propriis que diema variis anctoribus collecta, conversa emenin unum corpus redactis oflicinas typographicas dataque latine exstant, omnia, cum nova prwfatione subeant. de veris (alsisqueB. Clementisscriplis, poslremaque X. Recognitiones Clementis. eorumdem lideli emendatione ac diligenti argum nVariis hic liber in diversis codicibus mss. gaudet tortim difficiliumqtielocorum explanatione D. Laminscriptionibus, iindc etiam in impressis diversa in- berti Gruteri Veriradii ad D. Danielem archiep. vel Mog., etc. Hanc editionem nonnullts rescctis deinde terdum nomina. Audit igitur mox liecogniliones Clemenlis,mox ClemenlisRomani Itinera- " expresserunt edilores Bibliothecae PP. Lugd. (ap. Recognitio rium ad Jacobum fralrem Domini; vd llinerarium Anissonios,1677), tomo II, p. 376. Omniiim denique baclenus laudatorum editorum de S. Clementis faclis e.tdictis B. Petri apostoli; ilem Acta Petri apostoli, Circuitus, Periodus Petri, Cle- industriam et diligentiam vicit Joan. Bapl. CotelemenlisIliner. rium; Hisloria, ChronicaGesta, simpli- rius in celebratissima collectionePalrum aposlolicociter deniquc, Liber vel Libri Clementis;aliquoties rum, qure primum 1672. Pnrisiis, ap. Joan. te Petit, P, deindeauctior etiam inseribimr : De vera disputalionePetri apostoli : conlra falsilatem Simonis Magi, vel De dispututione aliquanto et commodiori habiiu, 1698, Amstelodami, sub nomine Anluerpiw, Iluguetanorum sumptibus; Pelri cum SimoneMago. Primus, qui typis describendum daret exstitil Ja- lertiadeniqiievice, 1724, Amslelodami,ap.Joan. Wetsten. prodiit. Amstelodamenses ediliones curavit cobusFaber Slapulensis, anno ; 1504. P«miis, ex officina Retlovisiana, impensis Joan. Clericus.quiCotelerii epistolamnuncupatoriam Joan. Parci, in-fol.min., in libro cui liiulus : Pttra- et prrefationeni in qua ratio operum explicatur, disus Heraclidis, Epislola Clcmentis, Kecognilioncs consullo omisit. Tilulus a Cotelerio scriptus est hoc 5 Petri aposloli, Complementumepislolw Clemenlis, modo : j< Epistota Anacleti.Duobuset viginti annis post secuta C RecognitionumS. Clementisad Jacobum fralrem Dominilibri decema RufinoTorano, Aquileiense resest Sichardi editio p ,. 1526. Rasilew, per Joan. Bebelium, f°. Divi Cle- byteroe Grwcoin Latinum versi, cum ejusdeminternienlis Recognitioniiui libri decem ad Jacobum fra- preiisprwfationead Gaudentiumepiscopum. iCoteleriustotum opns ad sex egregios codices actrem Doinini, RuDnoTorano Aquileiense,interprete, eui accessit non posnitenda epislolarum pars vetu- curatissime exegit, variantes lectiones attexuit, no,. 6tissimorum episcoporum hactentis non visa, eorum tisque brevibus, sed bonrefrugis, Clemenlemubiopus „ qui abhinc annis!200 RomanreEcclesiaeprrcfuerunt. luil, passim illustravit, libris in capita post Fabrum, CumFabri edilionemSichardus ignorasset,tanquam quanquam diversa ratione, distinctis. n Codices mss. quibus usus est in praefationehujus s opus novum et ab ipso demum erutum ex codicibus r. duobus, Basileensi et Scbonaugiensi, edidil et Ber- editionis enumerantur: nardoClesioTridentino episcopo, et postea cardinali, 1. Sorbonicus;i2. Thuanus; 3. Begius; 4. Petri i, : Excalcealorum. nuncupavil. Duo in illo reprehendit Fontaninus: Candelerii; 5. Carmelilarum is Col<beilinum alium Nurrius in diss. de his libris p. primum.quod Recognitiones ab Ensebio suppilatas eiradiderit; alteruin a Vossio et Barlbio quoque re- 224 adducit. Palatinum quoque pervetustum servant u prehensum,quod Gelasii et septuaginla episcoporumD Plulei Vaticani. Fontaninus, p. 339. de Clementejudicium reprehendeie non sii veritus. Duo insuper adjicienda sunt, de quibus itidem s. Nempe Decreti Gelasiani vulgatam lectionem cum Fontaninusloco stio disertius. Primo, ne quis sibi [ii fefellisse, huncque offensionislapidem genuinum et imponi sinat volumine hoc titulo impresso: Clemenet vetustissimuni Gelasium a se ediiuin sustulisse. tis Romaniepiscopitle rebus gestis, peregrinationibus e. Ab liac deinde reliqtias editiones fluxisse observai, utque concionibus Pelri, Epitomead JacobumHieS. i, veluti rosolymitanumepiscopum.Parisiis, apud Hadrianum 1547. Colonias, x off. Melch. Novesiani,in-8°, eo- Turnebum,1555, in-4°. e 3dem titulo, et Neque enim Recognilionescontinet, sed puram 1568. Parisiis, ap. AudoenumParvum, alias ap. j. a Epitomennon ex solis tamen Recognitionibus RufiMich.SonniumeiSebast. Nivellium,in-8", quaeeadein no edilis, sed etiam ex Homiliiset EpistolaClementis in est, sed mutato titulo. Neminemautem in Rufinianis ad Jacobum, nec non martyrio ejusdem et narrationc is ClenientisKecognitionihus -e ut majorem operam posuisse Ephrwmi episcopi hersonesicenflatam, dudumCoC Fontaiiinusccnsei, quam Lambertum Grulerum Ma- telerius ostendit, qui ad septem mss. codices Regios a-

46 PRJIFATIO. t istudopus collatum vulgavit, p. 749, posl Recogni- A Ab editoribus Recognitionum appendix ista niox tiones et Homitias. conjuncta est Epistolae, mox disjtincta ab ea. PosteAlicrum de quodicluri sumus, concernit Episto- rius fecit Faber. Sicbardus in prinia sua editione lam quae Cleinentinaad Jacobum fratrem Dominidi- an. 1526, quartae ex Epistolis Cleinentis appendicem citur, recognitionum librissubjectaiii, Rufino pariter ita inscriptam subjecerat: CempendiumFidei. In alinterprete. Deauthentia ejus et interprele inler ip- tera ipsi Epistolae conjunxil. Eum secutus est Grusos calholicaeEcclesiaedoctos primi ordinis lis pen- terus. Cotelerius, cum posl Recognitiones eamdeiu del. Atiamen Fontaninus pro utroque fidem facere Epistolam Graece et Latine, sine ullo additamento niiilur. Sinuil ab eo notatre suni collectiones aliqimt edidisset, postea Rufini interpretationem ad veteres epistolarum ponlilicuin Rom. ct concilioruui, in qui- edifiones et codices mss. collatam et in capita 20 bus illa locum occupavit. Hujnsmodi sunl Epislotw distinctam exhibuit. summorumpontif. quaean. 1591, liomw inxdibus PoVersiones.Germanica: Recognitiones oder Histopuli Romani, fribus tomis distinclae prodierunt, in rie von den Reisen und Reden des Apostels Pelri quorum primo ante onines alias brecexstat, cum ap- in zehn Biichern : Nunmehr ins Tentsche iibersetzt, pendice spuria p. 7, cujns ad oram epigraphe : Com- mil einem Vorbericht Gottfried Arnolds. Berlin, bey B I. M. pendiolumftdei Christianw. Riidiger, 1702, in-8». Porro Labbei Concitia, ubi lomo I, p. 89, inseriConiposita est ex ediliooe Gruteri, quod dolet additamento hrec leguntur: Hic desinit tur, deque Arnoldus, et opere pene absoluto demum a se Epislola in quibusdam cotlicibus. Cwtera sunt vice animadversum dicit. appendicisaddita circa annum 800, i«fvidelur. of Clement : or the Anglica : The Concilia Pelri Crabbe, ed. Coloniw, apud Pelr. Travels of Peter Recognitions Done in to , in ten Books. English l. I, p. 14, ubi assnmento conjunQuenlel. 1538, by William Whiston. With a praeface, or Prelimicta est. nary Discourse : as also tvvoAppendixes — in his Theodorus Bibliander , libro inscripto Christiana Primitive Cbristianity reviv'd. Vol. V. Lond. 1712, catholica doclrina, Basilew ap. Jacob Parcum, in-8°. alque 1550, in-8°, p. 221, eamdem, Ruflnn interprete, sed XI. Analolii Alexandrini, Laodicensis episc. Caxon ablata appendice inseruit. Sine nomine interpretis et paschalis. appendice dudtim inserta fuerat alteri lihro inscripto : Epistolw aliquolillustres, graves el eruditw, exCujus versione Latina Rufinum Eusebianam Hitra Bibliorumcanonemlicel, aposlolicwtamen et piw. storiam interpolasse censent n , edidit priinus e ve. Auyustw Vindelicorum, per Alexandrum Weyssen- C teri codice ms. /Egidius Bucherius in Commentario horn, 1529, in-8°. Primam inter eristolas pseudo- de Doclrina temporum, p. 439. Cf. Fontanin. IJb. Isidori statuil Blondellus. v, cap. 15, § 1. » Commemorat eum Eusebius Hist. lib. vn, c. 26. 45

AD

ILLTJSTRISSIMTJM

AC

REVERENDISSIMUM

DOM.

DANIELEM AQUILEI^E

DELPHINUM PATRIARCHAM

Quaein Rufini Operum Editionem banc novam, llluSirfssime ac Reverendiss. Patriarcba Delphine , Tua suni ingentia merita, ita mihi ante nculos obversantur atque aniinum, ut dicenda in antecesstim ad ejus, sive Auctoris, sive industriacetiam nosirsc commendalioueni omnia antevertant, et laudis praerogalivamsibl jure praeripere videanttir. Etsi enim uiilii nonnihil forlasse deheat eximius iste Aqtiilejensis Ecclesiaehonor, qtiod eum vix tandem pristina: dignitati asserere adnisus sum : plus lamen multo debere se Tibi, palam profitetur: qui cuncta quae ad ejtis impertiendam Scriptis lucem vitamqiie conducebant, ut explorata milt compertaque forent de omnibus ainplissimseDitionis Tu:c Bibliothecis, jussisti, et ut verbo dicam, jacenlem filiuiii Tuum, jamque multa exeiniuiii sa:cnla Tuis una mecum inanibus excitasti. Porro ut subitiirnm felicissiroe hoiniiium judicia. se speret, novo beneficio pnnsias, quod cum pergis prolixissima voluntnie prose-

iS PR^EFATIO. qui ct sttitlio. Ac sane ille jamdiu olim Aqtiilejre dum viveret, cundem qtiem Episcopum, habuit columen et thctis smiin ; natn siare gratlti adversus magnuni Hieronymum, Chromatii sanctissimi juxta ac sapientissimi Antistitis favore ac prrcsidio frelus, facile pottiit: quo ctiam concilialore oplimo usus, litavit paci, et merilis iiisignibus partain de se dequc sua Fide opinionem Clirislianse posteritati tradidit. Nunc Tua demum ope revivisccns,Episcopuni Te suum speclal avidissimis oculis, allerum Chromatium, eandem et Ecclesire Cathe(Iram obtinenteni, et virtulum instantein viam, ut nihil jam quod in illo summopere demiratus est, ac sibi sensit propilium , tu Te dc:iderct. Dcsidcret aulcm? Imo vcro aclum multo praeclarius nunc secum putet, qiium cgrcgiis per Te atictas inciemeniis Pietatcm ac Scientiam, quae duo vere digna sunt studia sacrorum Principc, in Ecclcsia Tua vitleat: quae tot jam clarissiinis eartim laudum exemplis lucet maxime ac splendet, ut jam non uiiuin atijuc altcrum occurrcrc sibi vctercs amicos, Jovinum atque Eusebium, sed propemoduni iunumercs putet; hancqiic adeo Tibi, Tua partam, Tuique Palrui immortalis opera, felicitatem percelebri llieronyniiano clogio graliiieiur, Aquilejenses Clerici quasi Chorus Realorum habenlur (In Chronic. ad an. 578). Sic cjus, qut) iu Te adfeetus esse debcl, animum atque obsequimn reclissime interpretor : de ineau(em quid dieam? Ego sini bominum ingratissimiis, sin Te, per quetn maxime in liac mea adornanda Editione profeceiim, priorc loco, el quauta inaxima dcclarationc possum officii pracdicem. Desim etiam ipse inihi, nec satis videar inlelligere, quantus hinc aestimalionis proventus scriptis ac nomini Rufini accedat, solun: prrcsidio at(|iie amore Tuo complectaris, sed etiam, quum ad amplilicandam Aqtiilij-::qucin Tu 11011 sis Ecclcsia: digiiitatem ct gloriam, cnras, secundum Deum, omnes contuleris, optime illi ex hoc putes conSuluisse, quod partcm ejus esse gloriac nulli secundam euin censeas. Ecce jam itaquc Tibi, llltistrissime ac Reverendissime Pransul, Rufinum Tuum, non lineamenla quidem atque arlictrlos. t[iialis e pictorum prodiret manibus, eflingentem, sed suis loquentem verbis ac lingua, deque rebtis dispulaniem divinis luculentissime. Ejus Opera lantre sunt eruditionis atque doctrinae, ul aliorum Pairuni, quos crcieris longe nobilissimos ea tulit retas, perquam sane paucis concedanl. Sunt autem pleraque omniii iis, qu:c niaxiiiius Eccle>iaruiii Magister Hieronymus elucubravit, conjuncta propemodum atquc illigala, vcl tnateriei qurc illis subest, vel disputationum cx utraque parte, respectu : quae inviceni dissociari vix possunt, aut ne vix quidem. Alia ut parum ad Hieronymum spectent, ejus lamen propositi sunt atque ingenii, ut ciipitlum eruditionis honiinem ab illis conlinuo ad se invitent, et alliciant. Sed enim prima et tota hinc mali labes, cx quo plns tamen aliquid pretii illis accedendum videbatur. Auctor, quum favoris in Origcnem, quod ncniini compertum non est, snspicione laboraret, abs Hieronymo, cui olim summa fuerat amicttisu necessilate conjunctus, bonoquidcm Fidei purioris stttdio, acriter tamen nolatus, purgare se apud quos male ea dc caussa audiret, et sccum illo in arenain dcscendere coactus est. Impar, ul nihil dissimulcm, congressus Achilli. Sed et aliundc, ul vere quod res est dicam, caussa exstitit, cur Noster paullo iniquiore loco sit liahitus. Nempe ita comparatum est a Natura in bominuin, cujuscumque illae generis sint dispuiationibus, ut qui caussa cadit, ejus et ingenii fcctus, et Iaudes nonnihil detrimenti accipere videantur. Hanc prrc crcleris Presbytcr Aquilejensis fortunam subit. Ejus monimenla ingenii non perinde studiosos olim nacta sunl, ac fuissent de iis mcrita. Sequiorc acvo qure in dies magis, et jure quidem, invaluit Hieronymiani nominis gloria quasdam illis quasi tenebras offudit. Uiuim hoc scilicet, qttod ab infenso in Sanciissitnum Doctorem parente videri potcrant. elucubrata, satis catissre erat, ul avidc mitius exquirerentur_ Hinc sensim fcrme obsolescere eximia Aquilejensis Presbyteri scripta, deque manibus lectorum propemodum excuti : qutene inlercidcrent (amen, eorum relicta sunt curae, qui Librariam artem profitebantur, et Bibliothecas inslruebant. Hi autem novo illa incommodo, nequid lucris suis decederet, cuniularunt. Nain qtiaenulli quidcm censuracobnoxia videbantur, nimirum neque Origcnianis dogmatibus favere, neque Ilieronymianis instilutis, et gloriac opponi, cranlque alia ex parle, ut avide legerentur, atque aeterniim obiinerent, longc dignissima, ad declinandam nescio quam Rufiniani nominis nolam apud studiosorun» vulgus , aliis nominibus inscripscrunl. Et j.rimi qnidem subsellii Aucioribus, Cypriano puta el Augustino, quin ipsi eliam Hieronymo, si Superis placet, adlribuerunt. Factum proinde, ut quum alia ferme situm dticerent, alia non Rufini, scd quorum noinina pncferebanl, passim crederentur. Eliam ab invenla arle Typographica ad baec usque lempora, ul fuerint plcraque omnia sparsim variisque in libris, atque aliis identidem titulis in lticcni cdita, nulla unqiiam Collectione inlegra, quod aliorum lerme omnium Operibus Aucloruin usuveiiit, in uiiiim vcluti corpus redacta sunt. Molitusid quidem est olim, sive ante annos ferme centum et septuaginla vir bene de litcris dcquc Ecclesiastica cruditione mcritus Renatus Laurcntius De la Barre, qui Rufmi Opera, ut babet in fronle libri, qiuv cxstant parlim antehac nunquam in lucem edila, pnrtim uuper ope doclissimorum virorum emcndata cl casiigatti, ct in duos Tomosdivisa complexus est. Complexus est autem uno ncc rnagnae molis volumine, cnjus alteram partcm, sive Tomum manifeste supposititio iu LXXV priores Psalmos Commcntario cqucvii, qtiem ex vetustissimo, utait, Manuscriplo exemplari Bibliothecw Monasterii lnsnlw Barbatw, juxla Lugdv.num,Anionius de Albone Archiepiscopns Lugdunensis, ef Galliarum Primas erucrai. Scd el priorem TOHIIMII infars.it alicnis in Csernn, Joclein et Amosuni Coninienlariis; quos si excipias, ui par c?i.' :;ein:?!'.f'i!ii;i Kufiiij Opcrum no/inisi 'dtiof Libtos de Benedictionibus PaliiarcliartJii), totidemque

47

49

M PR/EFATIO. EcclesiasticaeHistoriae, et Symboli expositionem Colleclio illa continet. De nts quos contra Ilieronymum esl: de Apologia scripsit, nihil quicquam : de Historia quoque Eremitica, quse Operum cjus nobilissima pars ad Anastasium , aliisque eo spectanlibtis Opusculis, nihil. Atque haecquidem ex eorum censu, quae nos priin Latinum de Gr«eco migenia appellamus, seu quae de suo Presbyter Aquilejensis elucubravit. Nam qute omtranstulit, quamquam et numero plura admodum sunt, et locum inter Rufiniana expostulant sibi dari, nino non altigit, et ne verbo quidem lenus commemoravit. Necesse crat itaque, ut novam, atque absolulam eorum Operum Collectionem aggrederemur, tam Hieroterminannyinianorum, ut dicebamus, respectu (quae dudum omiiia recensuimus, atque bac veluti coronide tur) quam ipsius, coque magis, Rufini, cujus praeclarissima, atque auro conlra et gemmis sestimanda ingenii monimenta variis libris huc illucque dispersa, viliis omne genus obsila, aliis interdum et nominibus inscripta, et Auctoribus adtribula, denique suis mulctata partibus eximiis, ex hominum ferme animo exciderant. Ecquodnam vero illud sit, quod in hac adornanda Provincia nobis ipsi proposuimus, enucleatius dicendtim est. Inilium facimus a Rufini Vita, quam V. Cl. Fonlanintts incredibili studio pcr annos plusquam viginti elaboravil, et nobis cum Romre ageremus, maximam partem legit. Et sane ita ad perfectum unguem jani tum elimaverat, ut quo minus publici juris fieret, nihil deesset. Sed dum in posterum differt, fato funckus est, nec illa nisi post aliquot ab ejus morle annos in Iucem prodiit elucubratio, cum aliis breviore admodum slylo exaratis lllustrium Virorum Yitis, quac Hisloriam lilerariam Aquilejensem,sic enitn liber inscribitur, complectuntur. Nihil ea est certe proposito nostro consentaneum magis; nam quod maxime Editorem decebat, parliculalim edisserere de Rufini scriptis, eorumque caussis, fortuna, Edilionibus, perquam ibi accurale omnia Yir erudilissimus persecutus est. Neque non tamen punctum nobis nullum reliquum fecit; sed leviora sunl, quaeejus diligentiam effugisse videntnr : et suis nos locis animadvertimus, vel notulis quibusdam ad libri oram Leciori ob oculos ponimus. Attamen ct peccare eum etiam alicubi, miniine dilfitendum est. Ejusmodi nos duo, quae praesertim ad rectas lemporum rationes spectant in Hieronymiana, quam nuper adornavimus, Vita Capitibtts XXIX. et XXXII. castigamus, quae heic iterum recitare, molestum esset. Alias peccat et paulo gravius, ubi et Hieronymo contumeliam facit, quem ait S. Joanni Chrysostomo male locutum, haereseos quoquedicam scripsisse. Ad cujus faciendam rei fidem, Norisium nostrum adducitproferentem ipsam, ut ait, Ilieronymi Epistolam ad Theophiluui (ea est in recensione nostia CXHI.)qua Constantinopolitanum Anlislitem e throno dejecluin gaudet, ejusque miseriis insultat: Joannem qui dudum Constantinopolitanam rexil Ecclesiam, ctc. Quarc ita in rem suam argumentalur : Sicut Hieronymum perpauci secuti suiit, ubi a Theophilo Alexandrino deceptus, Chrysostomum virum sanctissimum pro bacretico sugillavit: ita perpaucis suadere potuit, Rufinum b:ereseos nota intircndum. Atqui minime illa Hieronymi est Episiola ad Theopbilum, sed (quod magis mirere) Theopbili ipsiusmet ad Hieronymtim, qtiam Latine hic quidem reddidit, et cum Invectivarum libro ad eum remisit, ul versionem ipsam contumeliosi lihri excusarct. Id nos bonis argumentis suo loco evicimus Tomo I Hieronymianorum Operum, ubi el subsequentem Epistolam, qua cuni illa oral anlea in unum conflata, sejunximus, el suo quamque Auctori geruiano reddimus. Non itaquc de suo Hieronymus in S. Chrysosiomum scripsit, neque se iniquiorem virlulibus ejus praebuit; adeo quod capite ab islo Fontaninus disputat, falsa raliccinatioiie laborat, et nihil est. Sed et alibi fucum sibi fieri passus est ab recepla vulgo lectione apud Rufinum, Apologeticosecundo num. 12. ex qua solidi anni duo ejusdem Vitaependent, quibus ignoratis , rerum quoque cjus nonnihil turbatur series. Habet ita se res. Rulinus jactantiaesugillaturus Hieronymum, qui cum solos triginta dies Alexandriaefuisset, DidymoPraeceptore ssepius gloriatur, se ait totis sex annis ibi commoiatuin, el iterum posl inlervallum aliquod, aliis duobus. lla Guarnerianus, de quo postea, Codcx Ms. praeferl, ad queni nos Editioneni noslram exegiinus : ita Auctore ab ipso sciiplum, legendumque omnino esse, recla ratio persuadet. Editi aulem ad hanc usque diem libri, quibtts ipse lidem Fonlaninus adhibuil, incongruo sensu ac falso babent, ct iterum post intervallum, aliquot aliis diebus: ut non jam duos annos, sed aliquot dtimtaxat dies, ciim iterum Alexandriam advenit, Presbyter Aquilejensis demortlum ibi sc dical. Sed falli vulgatos libros, et doctis viris diu nimis imposuisse, perspicuum esl. Quid enim Rufinus poneret in latidis partem dies se aliquot Alexandriae subslitisse, cum jam sex annos abs se ibi transactos glorietur, et diebus nimirum paucis, quos egit ibi Hieronymus, solidos annos opponi velit, non dies? Quo autem aliis referri, nisi ad annos potest? siquidem diem antea nullum memoravit, el respectum haberi co praenomine ad proxime superiora, neino non senlit. Aliis igitur duobus, scilicet annis, uun diebus, scripsit: neque enim si dies dicere voluisset, addidisset atiis, sed aliquot tantum. Ex quo alterum quoqtie manifestum est, non aliquot scriptuin ab eo fuisse, sed atiquod, et referri ad intervallum voluisse, qiieniadmudumralio, et recta itidem Orationis series contcxtusque ostendit. Nam intervallum «Tr),wj,ut pra;ferunt vulgali libri, sine ulla quanti temporis significaiione, siullum cstdicere; nec adduci quis poterit, ut credat, incuriose adeo Rufinum, atque hoc maxime locores suas enarrantem, se agere, tamque insipienter de se adversus aemulumsuum loqui. Ecoulrario videsis, quam sihimet bene constet, vera demum lectione ex Codice restituta, Alexandriwsex annis commoralus sum, et iterum post intervaltum aliguod, aliis duobus.

H PR^FATIO. 51 Nee dubites, nnm ita potuerit locus ab eo qui Codicemdescripsit, refigi ; quin potius ex eo de germana leclione vetustiore sumas argumentum velim. N.tm ita se libcr ab imperito Antiqitario exaratum, locisinnumeris prodit, ut cum ad ea reformanda verba , summi ingenii Critico opiis fuisset, bic se perquain cxigui ostctidit, el in bis etiam qu;e neque descriptu sunt, neque inlellficluadmodiun difficilia,errores saepobbrarios errat, iiihilque aliud , quam quod in proposito sibi exemplari legebat, omnino rescripsit. Dicemusde Codicisindole atque auctoritate inferius suo loco plurihus. Interim certo certius sit, non aliler scriplum a Rulino, et duos eum revera annos Alexandriae,qtiiini eo advenit s"Ciindo,eais-e. De primo ejus incoiaiu, quod ab anno 372. ad 577. censendus sit, nulhis unus duhitat. Aller hic itaque, qtii et biennio constat, et post aliquod ab illo inlervaltiun, unius pula alicriusvc anni, contigit, conferendus videtur in l"80. et insequentem, aut seriuspaullo si lubel, aiqtte illud quodqiie paullo serius intervalltim putare malis. Certe anie 385. quo anno, die "20.Julii Theopliilusejus Caihedrain Fcclesia: inscendit; discimus eniui ab Ilieronytno ltb. Apologiae III. Rufinuni posttpiamTheophitusEpiscopusfacius est, Alexandriw non.(uisse. Ad hunc igitur modiimilla est apud Fontaninum Rufiniani incolatusallero biennio lacuna explenda. Sed aliis qui Vitam hanc eandem AquilejensisPre.-byteri,sive cx integro, sive ex parte iitecis consignarunl, falliei fallere saepius multo contigit. Prtctereo quain anle anuos ferme triginta Abbas Trappensis Callica lingua duobus exiguis Tomis comprclicndil : cum eniin incobiiiiiadhuc Foiitanino, eidemque Operi jamdudum incumbente, vulgata sil, ct pro illa qua apud vulgus Italorum utuniur Gallici libri docti indoctique forluna, lectores invenerit, nunquaiu ab eo lainen toto Conimenlaiio suo saltem verbo leniis laudatur; quod indicio est, doctum virum non lanti illam aeslimasse, ut nie ria dignarclur. Re etiam vera nec mereri visa nobis e*t, ut quis honas horas in ejus aut lectione aut confutatione insuiuai. Praetereo item quae de Rulino deque ejns Libris baud pauca disserit V. Cl. Bernardiis Maria de Rubeis, qtii nuper Monumenta Ecctesiw complexus est. Cuin eniin paucis qtiibusdain Ilistorko-Chronolocjico-Crilico AquilejensisCommentario loci a Fonlanino iiissenlial, quamquamel sinuil a vcritate recedere videatur : satis b;cc tamen fuerit in Adnotationibtis indicasse, nihilque opus est buc denuo proferri, <iuaeutramquc sciiptioneni contcndenti fraudi esse ncqueunt. C.etcra et probe Audor EcclesiaslicasAnliquilalescumprimis novit, etprxcbira eruditione ac doctrina cjus refcrtus est liber. Sed alius e>t, qtiem prrelerire omnino non possumus, ;il ne diutius vulgo studiosonim fucuin impune faciat. Est auteni e Carmeliiarum lamilia Frater < Pctrus Tbonias Cao iai i, tit se ipse nominai, Cleri Roinani exaniinator Aposlolicns, et in Collegio Lrbano Propagandrc Fidei Leclor Theologiae piimarius. > Edilioni su;e, quani ante tres ferme annos adornavil IlistoriaeEcclcsiastica: ex Rufiniaua Translalione de Gr.tcis Eusebii, additis et duobus Rufini ipsiusmet Libris, Disscrtationemsubtexuif Hisioricum,in qua de Vila hujus et lide, nec non Translatione ipsa inquirit. Et rem quidem ab ovo exordilur, abs Ilieroiivmi, inquain, ciiiu Rulino priina aniicitia, seriem deintle oninem Vitre ejus et morum, studiorizmque persequitur. Sed iniruni dictu, t|iiaiu saepefallatur, alque in his eliam qua: ntillis Mint difficultatibus impcdila, erret desipialque. Nos aiiquot qui prnno in oculos lectando im tirrunt errores animadverteiuus, ut ne nuincri nostro, ea t|uae propitis ad Ruliniim pertineut expendeinli,tlcesse vidcamur : crctera uiulto libentius condonaturi, nec facturi dispendiuni leiiipons dispellentlis eoruin liallucinationibus,quos dcdoceri forlasse pudeat. i llieronymuni ait Cap. II. tunc in Dalmatiam, patrium solum, rcdire compulsum, cum ad Ruiinuin scribens, Postquam, int|uit, me a tuo latere subitus turbo couculsit,etc. ( Epist. III). i Scilicel, redie ille dicetur in palri.iiu qui se inde ait compuisiini abscedere, 1'arenlibus,Sorori, Cognatis vale dixisse (Epist. XXII). Canliieritis in porta. Vide nos Cap. 0 Vila: Hieronymianic; neiiue enini, si plures una sententia errores cuiiiiilanlur, singuios notare est aniinus. Incplias quoque prretereo, (piibus fere lota Capita qualuor insequcntia consianl. Capile VII. Athanasiiniortcm , ex qua chronica noia Bufinianae percgriiuitionis praecipua: ralioiies pcndeni, anno consignat 372 tlie 2 Maii, tctamqtie adeo bisloriam illam sus deque verlit, cuni sit jam ceilocerltus, post soliduinaiininn tlie 3 MaiiS. Episcopum falo concessisse : quemadinodiim alii ex aliis nioniinenlis, Prdcrii Pascbali- Epistola, et llistoria Pairiarcliarum Coptitarum, nos mullo evidentissime ex Histoiia de ipsiusmet rebus S. Athanasii Acephalaevicimus, ubi diem obiisse scribitur Consulatu Vatentiniaui,et Valentis IV. Paclwm. VIII. Alia quae videri leviora possunt, missa facianius. Ctpite XI. quod prioris Partis postremum cst, duo paucis verbis immania peccat. Itisloriam Eremilicam, scu Vilas Sanciorum Palruiii scripias ait a Rtilinn, ilnni Alexaudriie tlegeret (ut seritis puta ante ann. 58..) qtiuin Auctoreab ipso alque Opere cap l28. in fine, lum etiam lib. II EcclesiasticaeHistoriaecajiite -i facile constet, eas non Alexandriae,sed Aquilcjre,et |.ost aiinuiu iOti. (boc est annis ut minimuin quindec.m serius, atque ille asseril) scribere occepisse. ltem non iiniiin modo, sed duos ejusdeiti Historiae libros pro Ruliuianis agnoscit • qu.111111 secundus licet, ait, 11011 integro ab ip-o elucuhraius videri possit, certe ex quidem cum Lalinilate donatus, lum magiia ex parte aiicius atque illustratus per Rufiniiincensendus est. 1 'Poiuit olim fere similis halliiciiiationis dari Rosweido venia ; iiuiic vero temporis duplices videre Thebas sani pro germano Rufini fceui, lielum habere mauifestoalienum ac supposiiiliuin, 11011 esse liominis videatur. Acceditad insciti e cuiiiulum, quod de se loqui, suaque ip«uin nariare per /Eyyptumilinera, RuGnumputa! •

54 PRiEFATIO. quum et manifesto colligeresit ex tota, qure describitur rerum historia, et palmaribus arguuientis evicerii Fonlaninus, Auctorem ex alterius persona loqui, Petronii scilicel Bononiensis, a quo rogatus est, ut Peregrinationes suas per jEgypii secessus literis consignaret. Pars altera Dissertalionis et prolixior multo est, et erroribus longe pluribus scatel. Ridiculum inprimis quod proponit sibi in lemmate demonstrandum, Rufinumet JoannemJerosol. maleaudire caspissede Oriyenisme : ut ejurare Origenismum coepisseeos puies, pro eo quod res erat, male audire apud alios ccepisse, quod Origeni impensius faverenl. Porro illud, quam fidenter, ne quid plus dicam, quod germanissimum llieronymi Librum contra Joannem Jerosolymitanum, de quo nemo unquam hominum dubitavit, si unum Wa.-lelium excipias, ilidem Carnielitam, et pro Joanne prsesumpto Instiluti sui homine pene furentem, falsitatis accnsare audet, ejusque Auciorem apertissimum ac nugacem Joannis inimicum,vocat! Quin pergit eliam Capite VIII, quo lianc sibi ex integro caussam tractandam sumit, calumniari verba, eumque Pelagiani quoque dogmaiis reum peragere, denique et probris incesseie. Olim istud Wastelii commenlum docti quique viri samus excepere : scrinsil, et doctissimus Tillemontius, Cette opinion est si ilrange, et commeje crois, si peu ref.ue panni tes savants, qu'on nous dispensera aisement d'en examiner les raisons, qui seraient plus longuesu refuter qtiil ne serait difficile de le faire (ln Not. ad Vit. llier. Not. LIl). Idem sibi dictum Cacciaritis putet: quanquam mulctasse nohilissima sui parte, iutegro inquam Libro, magnum Ilieronymum, reclainante Orhe propemodum universo, non esse venia dignum videtur. Caeteruma nobis pr.cclare secum aclum esistiniel, quod sex intermediis <apitibus, cuui nibil habeat, quod proprie Rufinum spectet, nugas, ineptias, gerras, quas ibi neclit innumeras, praeterimus, utel quas iiisequentibus ad usqueXIV. quibus totus iu eo est, ut Joannem suum abs Hieronymi et Episcoporum Cypri, atque Alexandriae accusatimibus subtrahat. llnum aegre ferimus sanctissimi Viri Epiphanii canis tam saepe tamque lmputlenter insiillari. Scd eo landem processit, cum male plerisque bonis doctisque dixisset, ut et nobis derepente dicam knpingcrei. Vide, quam erudite, quibusve modis. Ait capite XV : i Hieronymumaliquando, cum se deceptum beati senis Epiphanii simplicitate animadveriisset, hujus judicio abjecto, anno denique 390. pacem el comunionem cum suo Episcopo redintegrasse. » Piochronisnio unius ut minimum anni peccat in eoruin eliain ratioinbus, qui eam pacein caeterisaltius repetunt. Sed mirum hoc niagis, qutid ad eam Epocham comprobandant teslinionio utitur, quod aiinum quadriiigenlesinium primuin, aut secundum designat : liolbsiino inquam illo Posttiniiauiin Severi Dialogo, ubi dicitur, Ecclcsiam loci illius (Belhleemi)HieronymusPresbyier, tunc rexisse, qure Parochia erat Episcopi Jerosolymilani (Dial. 1. 8). Nec porro diflitetur ipse eam lempoiis noiain, subdit enim, c ex co colligi loco, S. Doctorem, qui Epiphanio leste (Ep. 5. 1), propter verecundiamet liumililatemnolueraltiebita nomini suo exercere officia(leg. sacriftcia) post compositum dissidium anno circiter 4C0.humeros stibmisisseoneriMonacbalis vocal) Parceciae Bethleemilicae,sibihaud dubie Joannisauctorilalo (sic delatae. » ln quibus alierum dentio errat, quod Hieronymum ab eo demum tempore functum Presbyteri officio, et ssciis operatum putat. Tanta illi hallucinationum seges, ut semel una sententia delirasse nou satis haheal. Haecauiem atque his similia cum hlaterasset, tpiaepersequi singillatim non tam mihi taedium quain Leclori fuerit, snbito me suggillare, sibique plaudere, si queat, experitur. Atque hwc quidem,inquil, notata oportuii YcroncnsiEditori Opcrum S. Ilieronymi, (est Deo gralia, quod non ita desipuerimus) qui dum eam EpistiAum(Librum contra Joan. Jerosolymil.) rejicit in annum 599. aut 400. id esl post triennium, aut quadrienniumab inila solemniter concordia, reum apertissimefacit violatwfidei el amicitiw S. Doclorem.Deus meliora ratiii, erroremqiie bostibus istum. Hominem nullis oculis, nullo corde non imitabimur : neque non tamen feremus aequo animo tantam ejus levitatem, qui alios docuisse videri apud vulgus velit. Editor Veronensis (qui non alius a me est) in Praefatione ad eum Librum bonis argumentis ad an. 399. referri illutn ostendit, posse etiam ad 400. inilia; in Vila auteni S. Doctoris, ubi haec latius et serie continua disputantur, ipso 3j9 adscribit, ut initis probe rationibus nullum laeiat reliquum dubio locum. Legat eruditionis homo ctipidus caput XXIX. a numero praesertiin septimo ad duodecimum (nam si huc illa transferre velim, nimis longum faciam, et jam non in Rufini Editionem Praefatio, sed Hieronymianaevindiciae describendaeerunt) et nullus duhito, quin supputationi assensum etiain invitus prcebeat. Sed ut videas, quod et in veteri apud llieronymuin Proverbio est, Cacciaiium voluntaiem habuisse nocendi, facullatem non habuisse : puta, non evidenlissimas nos, sed levioresChronologiaenostraecanssas addere, si mavis etiam, non 399. aut 400. sed multo serius, et ut visum quoque cst aliis doctis viris, ad tisque 406. eam eluctibrationeiii differre : ideo ne, qtiod religioni non habet religiosus homo calumniari, reum apertissime facimus violatw fidei et amicitiw S. Doctorem? Nonne aliam rerum seriem, rationes alias nobis institui videbat? hinc pacis percussaelempora serius protrahi, sin plumbeus est tolus, non noverat? Novit enimvero, sed tanti haberi apud suos voluil, txtnos castigasse videretur. Nos, salvis Rufini ac Hieronymi rebus, quorum haeccaussa dicta sunl, injuriae concedimus. Quaetamen hinc reliqua ejus Partis septem Capita subsequuniur (Terliam enim, ubi de HisloriaeEcclesia-ticaeRuliniana Versione agit, Praefationi inseqnentis Tomi reservamus) cum stomacho ita percurremus, ut lanluin noiasse graviora contenti, tempori patcamus el stylo. Totum fere taput XVI. injuriosum Hiero53

PR.EFATIO. M nyuio est, qui et iisdem usus fratidibus dicitur, de quibus adversarios suos accusat, et schisma Monacbortim fovisse. Prochronismo etiam pcccat. Idem vitium est duorum insequeritium, ubi et series Rufini elticubrationum oinnis interverlitur, cl itineris Roma Aquilejam ordo, ipsaque bistoria turbatur. Inscile illud prae cxteris, quod putat ipsa in Urbe totos duos annos Rufinumsubstitissc. Porro nihil iis stultius verbis, quibus Cap. XIX. exordilur, Jampridem cx Epist. HieromjmHil. (hic est contra Joan. Jerosol. Liber) miiiMS commodesenlire ccperat Pammachius de Rufini fide. Enimvcro nou Hieronymi illam esse Epistolam, sed nuijctcishominis Joanni Episcopo perquam infensi, lola passim Disserlatione, propriisque Capitulis liactenus contendit, quod nos audacissimum cominentum cxplodimus. Memorem esse mendacem oportuit. Adversatur jam enim ipsesibi, ct stii est laiucilo propositi oblitus. Neque vero se dicat, e.x recepta nunc vulgo inscriplione Operis loqui; prrcterquani quod enim alias nunquam Hieronymi, sed Auctoris incerti Epistolain eam vocat, nisi vere csse Ilicronymianam sentiret, atque haberi nunc vellet, multo adhuc magis in rem suam desiperet, faccretque Lectori oiiueias. Quippe addit, f Ieclam Pammachio, adhibitamque illi tidem, dcnique et prarjiidicium Rufinianre existimationi hinc illatum, » argumentalur. Num alius venit in mentem sibi Auctor, quem verus Pammacbius pro vero Hieronymo baberel, ipse eiiain de nomine Hieronymum diceret, et Hieronymus taineu non csset ? Sed nondum incptiarum finis. Rem enim ipsam quod speclat, etab omni veri specie, et a scmctipso itcrtim dissentit Carnielila, qui post Tillemontium, aliosque doctos viros non diffitetur, illam neque perfectam ab Auctore suo fuissc, neque ad Pammachium missam, immo et suppressam Epistolam iCap. VIII). Qu;e igitur sunt baec prrestigia ? Fuit illa Hieronymi Epistola, eademque non ejus, SIAI iiiigaiis ct nialigni honiinis fuit : ad Pamniacbium missa, qui verus lamen Pammacbius non erat, siqttidem ucc a vcro Hieronymo acccperal : eidem lecta, et in vulgus sparsa, unde Rufino conflata est invidia, et supprossa simul scrinio, neqtie cducta unqiiam, immo ncque ab Auctore absoluta. Tanlumne ambagum ineplissiiiiarttni duobus versiculis? Porro cjus imperitiae, ob quatn tota Ruliniana bisloria retro sublapsa ut referatur, necesse est, untim atqtie alterum de reliquis postremis Capitulis exemplum addam, quibus liquido conslet, quain iile ab eruditione, boiiariimque artium sludiis omnibus imparaius ad scribendum de Rufini rebus accesseril. Hunc non fuisse ab Anastasio damnalum, cx eo colligiltir manifesto, quod usque sit, cum Sanctis Episcopis, llaliae pracscrtini, cominiinione ac lainiliariiate usus. Nobile aiguinenlum bonus vir ille exaggerando sic dcpraval: « Paulinuin, ait, Nolanuni Episcopum, datis ad Rufinum Litteris amoris ac benevolenlire plenis, petiisse atquc obtinnisse cxplicationem dc Palriarcharum Benedictionibus. Rogasse eum quoque, ut pcrtransiens Roma, Nolam se coiiventimi vellcl : quibus certe siudiosissimisverbis Presbyterum Aquilejensem non coluisset, si ejus condcmnatio uiiquam prodiisset; quam ittique ignorare non poterat, utpote qui sedem suaov haberet in Provincia Suburbicaria, Romanseque dilioni subdita, » Deus bone! qtiid est desipere mentis, si boe non est! Quo tempore illas Epislolas Paulinus scripsit, ncc Episcopum ipsc agebat, sed in Presbyteri tanluni gradu merebatur : nec Rulir.us ulla pravi dogmatis suspicione laborabat, ut ab ejus refttgere consueludine quis deberct: nec denique Anastasius Romanam adhuc Catbedrain obtinebat, ut percellere anallicnnatc ettm posset. Pergit tamen illc errores crrnribus cuinulare : « Et cttm, ait, Chromatio e vivis sublato, Rufinus, Aquilcja relicla, in Monaslerium Pineti ad Classenseni urbcm se reccperit, pulasne tot Religiosos viros proscripti Ilacretici convictum, coniubernium, nedum communionem fuisse laturos?» Inepliacineptissimrc, somnia. Riilinus cura in Pineti Monasterium secessit, nondum Aquilejam venerat, vixdum euim eral ab Oiienle rcvcrsus. Chromatius in vivis adbuc ulique agebat, qui nisi posl annos ferme novem diem obiit: Pineli denique Moiiasterium non ad Classensem urbeiii, quaa ntilla unquam fuit, sed neque Classis prope Ravennam, verum in Agri Romani, Terracinam versus, ora niaritima stelerit. Potuisset quis data opera ad movcndum tiinicaio popello risum plura paucioribus verbis loqui deliiamenta? Verum bis diutius immorari nobis ct lastidio est, et pudori. Et facile tatnen Lector intelligct, si hisloricam illam Dissertationem lusirare tantum oculis velit, alia cssc quamplurima, qurc qtium parum ad nos speclent, immania ejus cirata (lissimulamiis. Revertamurad Rufini Operum Editionem nostram, pergamnsque porro de his quaein illa adornanda praeslitinius, Lectorem coiniiioiicfacere. Initium ducimus a duohus de BenedictionibusPulriarcharum Libris, qui primas inler omnes Piesbyleri Aquiiejensis Tractaliis fertint, tuni Scripturre quam explanani respectu, cuiu temporis praerogaliva, qua cacteris priniigcniis, ut voeare placet, ejus scriptionibus antecediint. IIos autem accepimus ex Rarreana Edilione, quae et cxleris niulto est accuratior omnibus, et ex antiiiuissimis maiui cxaralis exeniplaribus MonasteriiMontis Dei, dicitur in Pracfalione descripla. Aliam nihilominus vetusiio' rem in consilium adhibuimiis, qnrc in MonumentisSS. Patruni Orthodoxogrupltiscontinelur, et quam bonrc fiugis saepe comperiinus. Lsi praclcrea sunuis et Codice Ms. quem e S. Salvaloris Bibliotheca, quae Boiioniiu est, Cl. V. P. Ab. Trombellius descriptum diligentissime ad nos niisit. .Etatis haud ille quidem est inulliun dissitae, neque banc ipsam, ([iiodlrei caput est, Rtifini explanationem repracsentat, sed cognomitiem altain ab sludioso aliquo coiisarcinalam, cujus nos specimen Tomo Hieronymianoruai Operum lertio fecimus in Appendice. Yerum cum et iisdetn propemodum vestigiis insistat, et ab Ruliniana identidem in suam jnterpretationem quaedam Auctor derivet, facile huic noslrae recensioni adjumenio fuii, plurimutn certe

•5

PR^EFATIO. 5? cjtisdemillustrationicontulit. AcceditMonimentinovitas, et rerum quaein eo continentur praecipuarumdeleclus : neque enim antea tolum, sed priore tantum ex parte, eaque exigua in publicam lucem prodieral: neque nos totum in nolis descripsimus, sed illa dumlaxat, quae et lectu maxime digna, et in rem nostram recte conducere videbantur. Praeclarius, pulo, nobiscumet cum Editione noslra actum csset, si quod affectavimus diligentissime, CodicisMurbacensisiri Alsatia, et descriptarum ex eo variantium lectionumpoliri licuisset; sed frustrali a spe sumus. Interim quod unice datum est, ingenlem illam decetn fere versuum in • Praefationelacunam explevimtis, quam ex eo Ms. recilat Fonlaninus, et qua vitam sensumque huicmet Operi videmurrestiiuisse. Caeterumquaede his Iibris plura vir idem Claris. disputat, in antecessumconsuluisse, operaepretium erit. Econlrario aut falsa, aut de nihilo ferme omnia sunt, quoede illis Cacciarius scribit, atque illud cum primis, quod eorum elucubralionem ad annum usque quadringentesimumoctavum differt. SubsequiturCommentariusin SymbolumApostolorum,quo certe nihil praeclarummagis atque eruditum tota EcclesiaslicaeAntiquitatis memoriacontinetur. Nec aliquod aliud est facile in Ss. Patruni scriptis quot sunt, quotque fuerunt, quod srepiuseditum, recognitum,recusum, leclumque adeo luerit, el doclorum hominum observalionibus studiisque magis expolitum atqtie illustralutn. Nos Balusianamnuperrimam editionem (sive ejus e Parisiensibus Benedictinis, qui poslhumas Balusii curas in S. Cyprianum, cui olim brec est elucubratio adtributa, absolvendas et vulgandas suscepil) non lam imitandam nobis utpote omniumet recentissimamet diligentissimam,quam exornandam proposuimus. Contulimusenimverocum aliis proeterea vulgalis antiquioribus Iibris, quos minime novit laudatus Edilor, et Barraeano prasertim codice, quem ignorasse, aut non consuluisse,quanti illi steterit, passim ostendimus. Multa hujus atque aliorum, ut diximus, librorum ope restituimus, quae reliqua nohis fecit tot hominum caetera dociissiniorum induslria, ct medica adbuc manu indigcbant. Porro cum animadverterinuis, Rufinum abs Cyrillo Jerosolymitano,quo, quum ihi ageret, magistro usus est, multa fuisse mutuatum, longasque pericopasex ejus Fidei Exposilione, quam variis Catechesious edisseruit, in Lalinum pene ad verbutn conversas in sua transtulisse, ipsas in partes vocavimus,et singulis quibusque locis ad Graecumcxemplar, quod et laudamus ibi saepenumero, exegimus.Ex quo non lectio dumtaxat verior prae aliis quacobtinebant, innotuit, sed et sensus penilior, et vis propria verborum in aperlo fuit. Alia quae ad divinissimi,ut ita dixerim, Libri commendationem atque ornatum contulimus, ex Adnotationibusdisces. Hisioria Eremitica pone sequitur, sive Patrum Vilae,seu denique, ut placuisset Fonlanino inscriberc, Ilisloria Monachorum, t itineraper JEyyplumS. PetroniiBononiensisnomine scripta, Hancnos ex Rosvveydi e eleganlissima.Editione accepimus,cujus etiam non indocli sane viri, caetera aulem diligenlissimiAdnotationes contextui subnectimus. At vero alicubi etiam castigamus. Longius quippe aherrat a veritale, quod alteruiu quoque Librum de Vitis Patrum Rufinosaltem, ut Interpreli posse pulat adscribi; et quod gravius fortassis erratum videatur, hocce unico Libro, qui Rufini germanus est fcetus, suam, non alterius per ilinerum hisloriam ex jEgyptum peregrinationem ab ipso narrari existimat. Quamobremejus et Melaniae integro texit Praeludiiloco, atque his demum, quibus sibi inentem pracoccuparihallucinationibuspassusest, adnolationes quoque suas identidem imbuii. Nostrartim itaque partitim fuit, Lcciorem inonere quibus opoFtuit locis, utne sineret fieri sibi fucum, ejusque rei brevibus caussas addere, notulis quas asterisco prae« signatas opponimus.Alios ejus crrores cavemus alibi: puta, quod fuisse Rulinmn nonnulla a Palladio mutuatum autumat, quum prorsus econtrario jam constet, ex Rufino quacdamPalladium in sua transtulisse. Deniqueet menda aliquot lectionis sustulimus, contextumque Attctoris, quoties se occasio obtulii, fecimus paulo meliorem. Gradum hinc facimusad Historiam Ecclesiaslicam,non illam quidem Eusebii Caesariensis,quam Noster de Grs:co in Latinum reftniit (neque enim Versionibusbeic locus est) sed quam de suo ipse duohus Libris contexuit, atque Eusebianaesubjunxit. Ejus Editioneslypographicisformis expressas Fontaniiius ferme oinnes recenset, expenditque de mo.re copiose satis ac diligenter. Anno autem ab ejus obitu quarto suam Romaevulgavit F. Cacciarius, de quo paulo ante dicebamus, eamque se ad VaticanosMss.codd. exegisse, et notis illuslrasse, in fronte Operis profitetur. Jure suopostulet a ine Lector, ut qure ejus ratio sit, dicam. Sed antequam hoc facio, quid ego in bac mea adornanda praesliterim, ut cceptopressius insistam, docebo paucis. Barraeanumexemplar typis ante annos ferme centum septuaginta expressum, quo plttribiis locis nullum esl magis emendatum, expoliendumusquemilii atque exornanduin proposui. Contuliautein subinde cum aliis antiquioribuseditis libris, et pnecipiic Parisiensi anni 1523,quem Boussardussecundiscuris vulgavit, et bonaefrugis saepiusexpertus sum. Tum vero codicibusMss. duobus a capite, ut aiunt, ad calcemcum edilo comparatis sum tisus, quorum, utpote diversarum genlium, explorare etiam fideni variantium inter se invicemcontentione leciioiium, non exiguaeopis fuit. Allerum laudatus nuper Trombellius Ab. S. Salvatoris de ejusdem CcenobiiBibliotheca, quaeBononiaeesl, stippcdilavit; allerum qui et paulo melioris est notae,accepimus ex celeberrima Guarncriana in S. Daniclis municipio,quem contulit diligentissime, et quanta in ejusmodi tractandis libris opus cst, sedulilate ac doctrina expeudit V. Cl. Dominicus Oiigarus,

S7

(iO PRJEFATIO. sludiorum in UtinensiSeminario Praefectus,alias nec semel infra ob ejusmodi in Rufinumnostruni collala ex Mss. beneficia laudandus. Posscmus et Valicanos, quos Cacciarius descripsit, codices vocare in partes; siquidem non eam inconsulto lectionem sequuii sumus, quam hic praetulisset, sed singulis quibusqueex inlegro ad examen revocatis, saipiusquam ille in lextum receperal, repudiavimus : econtrario quae minus Ciprobabatur, sulTecimus. Jam itaque eam Editionem expendamus.Quinque Mss. codices, ad qtios illam exegerit, laudal Editor in Praelationc,tres scilicet Vaticanos, duosqtie alios ex ealem Bibliotheca,unum ReginaeSuecorum, alteru.n Urbinatem, quem in notis falso recentiorem Reyinm,seu Reginwappellat, ejusque rei culpam beic deprecatur. Ac sunt illi quideni recenlioris atatis omncs, et que parum Typographicaeartis inventis antecedant. Verum illud etiam acccdit incominodi, quod ila se iis usiim fnletur, ut i sibi religioni duxerit de superiorutn Edilornm lectione quidpiain immutare, nisi stiffragantefulednorum saltem excmplarium.> Ex hoc scilicet lam levi consensu maluit, qnani ex probitate lectionis manifesta, contextus serie, atquealiis quibus abundat praeceptisArsCritica,jndiciumferrc. Ars, inqtiHm, ritica,quami|uiprofitentur atqueornant,conlemlui habet, C el cavendosdocet. t Nam qtia: (iii Prwf.), ai(, sublilius aut de ratione temporum excogilarunl, aut de aliis bujusmodircbusdisputanl, cuinut plurimumnonalii usui sint.atqtie iisinlirmandis, quaealiundecertaviderentur, non lam valcnl, meo quidein judicio, adjuvenum eiuditionem quamadeos imbuendos libertale opinamli quadam, tinde rerum vel gravissimas in dubimn revocare assuescant. » Iliuc satis liqcet, quo ipse ingenio hanc inierit provinciam : queni feceril lectionumdelectum : quae disseruerit in notis. Nempe quas oporluisset lecliones expendere, nt facile rcciperentur in textum, hac ferme una de caussa respuit, quod solilarire essent, quum cconlraiio hat; ipsa essent de caussa pluris faciendae,ut faciunt revera, qui Mss. libros sciunt, quod se ab alterius, sive loci, sive manus archetypo exceptas produnt, atque illaesunt, quas unus plane similcs variis aiiianiicnsibus Antiquarius dictavit. Alias quas recepit, ut pote pluiium suffragiisCodicum coituiiend.itas,si rein cxpendisset bene, non erat cur reciperel ob solam majoris numeri (ideiu, quoetanti non esl, qtiando ita in oinnibiisCodices perpeluo consentiunt, ut unus ab alio descripti videantur, neque adeo illa nisi unius Codicis auctoritas h;ibendasit. In caeterisquam probe operam suam locarit, ex conlenlione nostrae liuju^ Editionis cognosces,ne si persequi exponendo velim, nullum faciam praefandi litiem. Adnotatiouum(eas dico, quae hanc maxime partem RufinianaeHisloriae speetant) i eo se ait (in Prwf. Tom. 1.) ipsemel usuui genere, quo lectionem suam vindicaret ab intemperantiori Crilice; tum aulein eorum, quoead Geographiamaltinent, non injocundas et satis uiilcs nolilias curiosae juvenluti pararei.i Nihiltamen aliud pleraequeomues docent, quam quod sciunt passimomnes, aut peti a Lexicographispotest, aul denique iiovamrancidis halluciualionibus maleriam pirebel. Specimon unum aliquod siibjiciendumest, ut quod diximus, exemplo constet. Narrat Rufinus Lib. II. Cap. XXIII. de Serapii subvcrsione, militem, correpta bipenne, percussisse Idolum, et repetitis iciibus putris Adnoial bonusille vir, His verbis, fumosumgenium, etiamulitur 1heophilus de ligni fumosum yeniiimcwdisse. autem Editor operum S. H.eronymi AlcxandrinoSerapidis Temptotoquensin Episloln Synodica. Novissimus existimathtov, seu r.hiov (sic) locum (uisseubi Hospites reciperenlur.Vide, amabo Leclcr, quot nieudacia, calumnias, ineptias verbis lam paucis cogit. Qucritur Theophilus factiosos Origenistas, mulierein et filium ejus adolescentem, qiiornm caussa maie Isidorus audiebat, produxisse in medium, et in locoUrbis celeberrimo, quem m fallor, aii, Genium vucant, cotlocassc.Ilaec tota Theopbili sententia est. Falsum est itaque primo, quod ait Cacciarius,Tlicophilum usurpaie haccverba, fumosumgenium.Falsum deinde, quod lninc ait de Alexandrino Scrapidis teniplo loqui, quo nihil ei minus venire in meritem potuisset. Praoterquain quod enim conceptis verbis locum Urbisceleberrimumdixit, vicum, puta, aul loriim, aut quid simile, non teuipliiii) : Scrapium neque amplius exstabal tunc teniporis, quod ipse Theophilus ante annos ferine decem, qiiam haecscriberet, jain subverterat, ac solo a;quaverat. Falsum tertio, quod et praecipuumcst Cacciarii proposiiiim, geniumquod unice verbum Thcophiltisit.-urpat(eliamsi recte Scriplura habcret, quam depravaiam (isiendimus)quidqtiain significaiuloconimnne ciim fumosoSerapidisgeniobabere. Jam quod mespein ct.it Fditorem llieronymiantim, ego cnm Epistolamillam, t|iiain et TbeopbiliSynodicam abs IlieronymoLaline rcdditam certis ar^umenlis ostendi, et primus ex antiquis membranis, inler quas fato proxima haetenus latuii, eriitain, preiiosissitiinin si qtiotl aliud Anliqmtatis monimentum, literario Orbi comiiiuiii&.vi,in Adnotationibus qtiibus cm illiisirandam suscepi, ad laudaiuin modo locum suspicalussum, Ziviov,Xenion intelligenduni pro Genio, el videri loctiin, ubi hospiies convenircnt : plaleam videlicet, aul vicniii advenarum. Dernusingenio religinsi viri, quod bencficiumsingulare in bonas literas, et cum primis sacras a 110bis collatum cjus Ftlitione Epislohe silenlio presscrit, niahieritqiieleclorem suum ad non prhis auditum, atit lectum alibi opus nmandare, quam illnd cum novitatis saltem laude, quaeex rei notatione oriebatur, commcmorare. Quid istnc rei esl, quod indoctis vulgo conlideniissimeimponit, et mihi calunnniamaperlissimain slruit? Falsuni ncmpe, el quarte itl quidem esi, locum dixisse me indigitari abs Tb.eopbilo, ubi hospites reciperentur, ut Xenodochiiini scripsisse videar, quod forum, aut plateam coiivenajruni,sive ubi liospites convenirent,dixi. Nam proprium loci nomen, sive illud ab interpreie Hieronymo(neque eniiu videtur po-

b'

61 62 PR^FATIO. tuisse de celeberrimo Alexandrinivici nominedubitanler loqui AlexandriniisAntistes) sive Auciore ab hoe omnino esse debuerit, Latinis eliamsi mavis literis scripium; miiiimeauipso additumsit, quum Graecum lem Graecumsil Genium,nec Graece qiiicquam significet: jure addubitavi, quin fuissel Latini antiqiiaiii errore depravatum, fallenle vel pronunciationis, vel nolioris vocabuli similitudine.Grrecum proinde, quod illi proxime accederel, el cum proposita celebris loci significalione satis convenirel, erudito Lectori in notis propostii substituendum. DixiSevtov,el coinmodeab hospitum frcqueulia desumi etymon posse, arbitratus sum.Quaeilli inurenda sit nota.qui mea dicta corrumpit, ut castigasse videaiur, alii judicent. Falsum interea est qtiintoquod ine ait scripsisse, iv<ov, y.hiov(sic) portenta verborum, quae ipse de cerebro suo seu cudit: et quod novum, eoque valde iniqiiius adiit falsil&ti mcnieiitum, me illis existinusse, locum abs : Theophilo denolaium signiiicari. Unicum Graecuin verhum scriptum est a me, Eemov pudoreni exuisse omnem, necesse est, qui inibi duo illa adscribil, quibus et cori uptiora lingi si possiiu baud scio, cuin enim nec Graecequidquamsignificent,nec Latine, aliquot etiam pravrescriplurae vitiis laborant, ut neque OEilipus valeat interpretari. Neque non lamen absque dolo malo conficta existimei,, sed eo uiique animo, ut llieronymiano Eilitori apud imperttos, et minime id, quod res est, scire cupidos, probro sint: quique ea notavit, esse aliquis videatur. Praetereo quae hisce mendaeiis continentur hallucinationes, alque ineplias : quarum unani modo alque alleram si ponere ob oculos Lectori velim, niinis longum faciam.Re enim vera, quaeest hominis &.npoo-si;i«, qui fumosogenioapud Rufinumduu; consonare boc apud Theophilum Geniumcontendit, nos laudat, qui aliier legendum ibi, et non Genium, sed Eivjovostendimus. Si Genium ipse rcctam scripturam putabat, quid nos eam improbautesprofert, adeoque non refutat verbo tenus, ut et consentire videalur; si nobiscum sentit, ac depravatam leclionem non dilfitetur, quid ad Aucloris sui Genium Theopbili Ervtovficit? Porro, quaelevitas mentis, ad iguoti vocahuli explicationemignotius proferre, illudque geniinum altcri pronuuciare, quotl ne simile quidem sit, imo quid rei sit, nescial ? Sed referamus aliquando colluvie ex hac pedem. Equidem non erat Riifinianalectio tain pauci facienda, ut ctim librario apud Scriptorem alium errore conferrelur. Nos eam iterum ad cohtextum accuratius expendimus, et multo nunc propius ad verum sectmdis curis accessisse videmur, quam anlea in nolis ad eum locuin exislimavinius. Prima scilicet fronte visuiii est, Latine scribiGenium proprio vocabulo, quod perinde esset, upamxoi;lamen, ac si Deum dixisset Rulinus : pulris ligni fumosumGenium(idest Deum) cwdii. Munc abs Gr;eco nomen repeiere magis placet, et proprie uientum Idoli iutelligere, quod miles pcrcusserii. rhuov inquam Grrcce, quod est mentum, et pro facie aliquando sumitur, nam et yhitn saepiuslegere esl plurium ntimero, genas, malas, et Lexicographis exponitur Tzayo>v, facies, el barba. Enimvero Aucior aHte tres modo versus, maxiliwveteratorisillisam primo bipennein tlixit, liiin iteriun iclibus repetitis caesum putris ligui fumosumyhuov. Atque ut nihil duhites, quin faciei parlem, sive rictus Idoli significel, ex membroruin ordine narratiouem disjecti simuhcri texii, subditque continuo, dejectam eam partem, yhnov, igni adhibitam conflagrasse: deinde reculsum ccrvicibus caput, el depressoModio, distractum fuwbus : lum cwteru per partes membra cwsa securibus, el per singula N cutlricisAlexandriwlocaeffigiem velernosiSenis iiiemerafimexustam. ihilitaque alitid ibi ijuain•ysvstov scripsit, et menium barbamque significavil,j>romineiiieiii artem,quae dejici, capite ferme adhuc integro, polerat. p Quod Graecescripserit, uon Latine, caussas habuit, quod et Graecumyhziov plus aliquid, qtiam quod Latine est mentutnnolet, et proprio vocabnlomaluerit appellari, quod ferme erat Idolo proprium ac peculiarc. Erat quippe illa simulacri pars caeteris insignior omnibus, hirqtiina barba, eaque ad medium fere pectus promissa, sed tereli, el ad cilindri inoduin, lantunique cuneaciore ad iiniini, ut videre est in cjus ridiculi Dei, qtiiesupersunt etiamiiuin siguis, quorum unum ex aerein domestico Museonostro ob oeulos habemus. Deniquescriptum abs RtifinoGraece illud, non Laline, ipsa Latinorum aniaiiuensium probat hallucinatio, tjui GraecumvocabulumLalinis totidein literis reddiderunl, deque ysvsiovscripserunl Genium. Sed haec hactcnus. Apologeticicontra HieronymumLibri duo subsequuntur, subjuncta itidem Apologiaad Anastasitun : quos omnesetsi in Hieronymiana eliam Colleclione Operum recensuimus, utpote qui eo maxime referebantur, non erit, arbitror, Lectori ingiaiiim beic proprio loco exhiberi sibi iteruni novo culiu cxornatos, ul ferme ab iis alii videantur. Quinium profeclo operac iis usque el usque expoliendis collocavimus, argumento ertint spissaeobservationes, et notae, quas licuil olim, quum inter Hieronymiana excuderentur, ulpote peregrino in loco, segnius curare. Neqtie vero ttinc alios quam vulgatos anlea libros consulere datuin est : iuinc meliorefortuna utimur, atque opis impendio plurimumex Ms. codice Guarneriaiio accepiinus. Est autem Ms. hic liber ex cadem, quain dudum landavimiisin S. DanielismunicipioBibliotheca, olim Guarneriana, itidem nobis a laudato ibi, ac denuo bonoris caussa nominandoCl. V. Dominico Ong.iro cominunicatus. Non esl illc quidem aut atatis admoduni anliquae, et ad faciendamillico fidem idoneae, ant, quod magis refert, satis probae emendationiset notae. Nihilo secius liiin profuit nobis, quam qui oplimaenolae atque cmendationis, seialisitem veiusiissiiuae adesse unciuampossuut, Exceptus nempc est, ul multis se indiciis prodit, ex aduiO'

*>5 PRAIFATIO. 64 dum vcleri, eoque de Aquilejensi labulario, ubi et primum Auctore ab ipso conscriptus est, et in palrium veluti ccnsimi deinde babitus, curatusque esl diligentius. Deniqueab Anliquario exceplus cst satis imperito, honiine aiilein mininie inalo, qui saepiusquidem errores librarios erret, et in reclain scripturam peccel, de stio autcm nihil aut audere velit, aut sciat. Certe ad Lectionis vcritatem indagandamipso inlerdum errore suo profuit, ejusque monitu polius quam jussu, loca nec levioris momenti, nec sane pauea restituimus. Alioquinubi constanti rcctaqtie scriptura ab impressis variat (intilta autem variat) iidem adhiheri sibi jure nierito poscit, et veriora adniodiiin proponi, fere certum esl. Recole quod superius ubi de Rulini Vila, excmplum edimus ex singulari ejus lectiuno ( Lib. II, num. 1-2) , qua duobus unnisAlexandrire secundo commoralus evincitur, qui dics ibi tantum aliquol substilisse, hactenus dictus cst. llis porro libris Apologelicis, co cliain libello una compuialo, quem scripsit ad Anasiasium, et quem itidem ad Guarnerianuni excmplar exegimus, multisquo locis fecimus meliorem, Rufinianorum Operum, quac de suo ipse excudtt, et primigenia nominamus, Collectio oninis absolvitur. Gcrnianos Rufinifoetus proles snpposititia consequitur : non illa qtiidem, ut aliis passim usuvenit, vernilis conditionis, et quae Presbylcruni Aquilejensemdedecoret, sed generosae indolis atque ingenii, qure et cum gcnninis stare nec sine dignitate possit. Ex ordine locum priorem tenet Commenlarius Sepluagintain quinquepriores Psalmos, de quo longuin esset aut qurc Fonlauino , aut qure nobis miilla in Adnotationibus obscrvala sunt, liuc referre. Sed Auctorem investigarc Operis, et conjecturas proponere quas lecimus, prrestat. In quam rem notaiu dignum cum primis, quod natione Gallum se non obscuro Auctor indicio prodit. In Praefaiiunculacniin ad Psalmi XV. tilulum de Arctibus loquens, quos autiquitus, ait, quandoaliquis de hostesuo triumpliumhabehat, faciebatsibi construi, non alios mcmorat, quam Arausiensem, quem ob oculos fortassc, autccrle non longe posilum habuit. Unde, subdit, Arausicwin arcu triumpliali Massiliense bellumscutptiimhabetnr ob signum vieloriwCwsaris. Arausicani non aliam intelligo, quaiu quae Arausio, ct Arausicnsis, et Arausicorumcivitas dicta est, nunc OrangesGalli vocant. Id ipsum alia coinprobabit animadversio. Auclor cum bonam Commentarii sui paricm ex Augustino totidem saepevcrbis describat, non CMiitainen, (pia usus ille est, ScripturoeSacrae versionem usurpat, sed Vulgatam, quae nimirum Gallicana atidit, el abejus Ecclesiae iisu iionicn accepit. Loca nimis multa sunt, et unoquoque propemodum Traclatu obvia, til prolerri nuiic ad faciendum rei periculum debeant. Ea nos sub initium Operis, et ubi longiores lacinias in sua transfert, adnotato Augustini nomine, innuirnus : postmodum adscriptis dumtaxat virgulis, cam pericopem ab illo declaravimus mutuatam. Conjicere est itaqueoculos in librum, et mirari deeerptoris ingenium, qui tam sibi religioni ducit, a Vulgata, Gallicana, inquam, Scriptura recedere, ut ineptire alicubi, et a proposito in diversa abirc coactus sit. Quum enini Augustinus Versionis qua utitur verbis pressius explauatione sua adhaeret, Noster eani explanalionem describens, male cum lectione Versionissuaeaptat, et a scopo aberrat. Non ergo temere hinc etiam arguas, fuisse ex Galliarum Ecclesia hominetn, qui ininime licereputarei sibi, alio quam GallicanoCirculo, ut vocant, recepia scilicet apudsuosPsaltnorumVersione uti. Porro Monachis hanc Psalterii cxplanandi operam impcndisse, atque habuiste in Fratrum conventu scrmoiies, videtur. Niiniruin Fratres intcrdtim compellat, deque niuniis Monachoriim loquitur. In Psalniui:; XLI, vcrs. 10: Mayna nobis ftducia, Fralres, quia susceptornoslet est Deus. Et proxime praecedenli ad vers. 8. de eorum vitiis, Hijpocrila', simulutoresmali, adjungentesse ficta caritate... Talesmulti inveniuntur intra socielalemFralrum, ctc. Et paulo post, Vis scire de Frittre quale cor habct?Altende unde libeniius loguatur, clc. Tiim, Cuslodiamus,Fratrcs, introitumnostrum, maneamusintus, ctc... notatur vagalioocutorum, et curiositas, quod vitium vchemenlersolet noccrc Conversis. Denique, Hwc tria sludia sunt otiosorumin Ctaustro, vayalio oculorum, superfluilasvcrborum, perversitascoyitalionum. Hwc tria vitia ejiciunt Fratrem de Cltastro. Qtiin ipsummet vitam egisse cum Monachisdubitare non sinit locus in Psal. XLV. num. II: Ad accessimussecretum, ut liberins hnc jam reliquimusimpedimenta mundi, el curus swculi, atque ad MONASTEIUI vticwe possimusDeo. Etsub linein, eormn quoqueChoro, ut vocant, sive canentium stationibtis interfiiisse: ln hoc Psalmc, quem cantatumaudivimus, cui canlandorespondimus,et sumusdicturi quw nostis. Num igilur Monacbumagebat ipse, deque eortini nuniero untis erat Monastice vitae institutis devotus? Ntillusvidetur dubitandi locus, sed ita lamen, ut esset practcreaPresbyteri dignitate insignitus; nam quod olim inlerdictuiii cst, et S. Leo cavit Epist. ad MaximiimAnliochenum, Prwtcr eos, qui sunt Domini Sacerdetes, nutlus sibi jus docendiet prwdicandi potuit vendicarc, siveilte Monachus,sive Laicusesset, qui scienlim alicujus nomine gloriarentur. Erant idcirco antiquiius in Monasleriis, deque ipsis Monachis Presbyleri unus et alter, aut plures qui Doctoris munere fiingerentur (Pal. Laus. cap. 118. Conlr. Jo. Jerosot.). Quinque S. Hierouymus memorat in suo, quod CCCC.Fratiibus constasse intelligimus : Presbyterum vero tribui, et Monachumnon auferri, ejusdem S. Patris excmplo discimus. Erat itaque Commentarii hujus Auctor ct natione Gallus, el in Monaslcrio Presbyler : et quod ex hac ejus elucubratione manifestum est, non ineruditus, nec lcviter usu sacrarum Literarttm exercitatus. Vide uunc, possitne ille videri Vincentius Presbyter, quem Gennadius cap. LXXX. laudat. VincenfiM» Prcsbyter et ipse natione Gullus, ct in divinis Scripturis exercitutus, linguam habensusu toquendi, el majore

66 PRJTATIO. C5 esl leclionepolitam,commenlatus in Psalmos. Cujus Operis leyit aliqua Itomini Dei Cannatw, me audiente, Sane quod promitlenssimul, si Dominusvitam et vircs daret, se in tolo Psalterio eodemstudio taboraturum. Presbyterum duntaxat, non eiMonachum vocat, illa est unice de eortim maxime temporum consuetudine, hnnoris caussa appellatio : caelerum, utde Monachorum ccetu fuisse intelligas, facit Cannatae,ipsiusque fuisse Gcnnadii, qui eo familiariler usi sunt, Monacborummentio. Eadem haecfacit, ut non longe positum alque Arausiorum cuiii conjicias, siquidcm el versatus cst apud eos aliquando, et meminil ipse Massiliae civitatum, facileut videri possit ex Provincia, sive Narbonensi Gallia. Cauera probe adhuc magis conveniunt, etpraesertim quod imperfecti, sive nondum, et in omnes Psalmos absoluti Commcntarii Anctor perhibelur: Nostri enim labor dimidium est Operis, solos quippe priores Psalmos LXXV. explicatione complectitur.Deniqueet temporis ratio convenil, siquidemGennadianumVincentium inclaruisse anno 480. comperlumhabemus (alitis enim ab eo est, cujus objectionesVincentianas S. Prospcr confutavit) el Nostrum per id ferme lemporis animum adpulisse ad scribendum, qiiamquam cerlo alfirmare non licet, multa subindicant,quae toto Libri contexiu continentur. Non alius itaqtte Nostcr ab eo videttir : quod si persuasum babes, verus denique hujus Commentarii, quem veteres chartae Rufino,recentiorcs Critici incerto Auctori adscripserunt, Vincentius iste Auctor est. Jam vero quam in illo cxpoliendo operam collocavimus, malim ex Adnotationibusnostris inleliigas. Unum praefabor, me quum ope AugustinianiCommenlariiex Benedictinorum Editionc multa ab hoc Nostro menda sustulerim, non pauca invicem hujits ope in Augustino r.mu emendassc, quse TWV Editorum diligentiameffugerunt. Alter cst in tres mtnores Prophetas Oseam, Joetem et AmosumCommentarius;sed cujus mternoscere Auctorcm, longe sit difficilius.Car minime Rufinusille sit, ct sciunt jamdiidum erudili caussas, ct Fontaninus profert salis bonas : quibus si, ut esset quidem in promtu, latius edisserendis immorcmur, actum agere videamur. Satis erit itaque, quod aliis intentalum est, quis vere Commentarii Auctor fuerit, diligentius investigare, et conari proprium cjus nomen forlunamque deprehendere. Quibusautem id assequi notis possit, experiamur. Primo magnum Ilieronymum Auctor male habet, seque cjus laboribus iniquiorem praebet: quac liallucn ualionis olim occasio fuit, ut pro Rufino haberetur. In Praefatione eurn ait, in Commentariis suis de pcrquirenduconsequentia, enesquamexplanalionisdebereessc auctoritatem, contendit, non voluisseuul pop tuissesustinerecnrarum. f/a,subdit, vel per allegoriasOrigenis, vel per fabutosasJudworum traditiones tota ejus defluxitoralio. In Oseaecap. XI. Huncversum Hieronymus cum vellet exponere, perrexit enumerarequi ciuitafescondidisselegerentur,elc. Talem autem explanalionis colorem, quis sine Irrisione considerel?Carpit etiam nominumprosequuti autem, suppresso nomine, in Joelem initio : Quidam Commentatores etymoloyias sunt, de his videlicetlaudum semina cotligenles,id cst, Joel, tkpxop.£vo; quwut Pueritia et Inepta sunt, ita plus negotii videntur habere, quam commodi.Et paullo post, Quidam in his vocabulismultam esse di/ferentiam crediderunt,perque hoc plurimum Inutilium expendere verborum.Dcnuo infcrius, ubi de eruca, locusta, briicho, elc. quae ex Hebraeorum traditionibus Hieronymus hostcs Reipublicaeinterpretaiur : Unde, ail, illorumopinionem, ui hwcomniade hostibusdicta wstimanl, Refulamus.Acritis mullo cap. II. nbi de Pclro, q qui Oseaelocum ex parte laudarit, Quod, inquit, ideo breviteradmoncmus,nt illorumrepudielurAudacia, qui Temereimperitcque contendunt,etc. Paria bis habet et capite III. In Amos aulem capitc II. ad finem de Judrcorumquadam aptid S. Doclorem tradilione, Quod nos, ait, uou magni ponderiswstimantes,ad alia transeamus. Idem exemplum cst in subsequentis capitis 111. fine; ncque enim omnia, et quae videri leviora possunt, persequi est animus. Sed parccre dintius ipsi nomini Hieronymianonon potuit, quod adeo cap. V. ita injuriosius tractal: Hieronymusin hoc locoadeo Miseramrecepitopinionem,ut dicerei, quia quadraginla annis, etc. Videin eum locum nos. In subscquentibussatis hahet, doclrinae ejus dicam inurerc, quain cap. VII, dicit, Bepugnarehistoriw,et cap. IX, loci contexluRefulari. Debinc ipse quis fucrit, et quarum gcntium, et cujus instituii, exquirendum. Ac Latinum quidem fuisse bominem, nulli dubium esse debet. Sed item pro certo habendum, in Orientem aliquando peregrinalum, Syriam, Palaesiinam,Locaque Sancta invisisse. Nempe GrwcosTractalores, ct quod homini Lalino plane insolensest, Syros sibi notos jactat in Prcefalione;in Commentarioautcm ad cap. I. vers. 2. quam de spiritali Oseaeconjugio sententiam ferrent Palaestinaatque JEgyptus, earum videlicet Regionum Ecclesiae, et qui passim ibi Scripturas noverant, tamquamtranslatitiam, et ab eis fando auditam proponit, perque sua on.nia argumentaedisserit. Aliaex parte, quarn inirent disputationcmSyri, el qui connttbium illud carnaliter opinanlur imptetum, quibusque niterentur rationibus , ita singillalimnarral, ul ab eorum ore accepisse, eorumque se usum consuetudine, salis signilicet. Namsi de Scriptis corum proferret, non forXfis; alreslinos, P /Egypiios, Syros,etc. diceret, sed unumquempiam, qui eorum placita literis consignasset, de nomine laudaret ad faciendamfidem. Adde quod Syrorum linguam intelligere potuisse , qui apud illos non esset aliquando commoratus,minimcest verosimile.Quod si partim tamen eam calluisse videri, objeceris : non igitur inquam sciipta eorum legit, sed ab ipsis narranlibus audivit. Nam et facilius multo cst ejusmodi scnlentias de pliiiiuinore, ct prrcsentcma prrcsentibusdiscere, quam cx libris : et Svrorum plcrique scicbant el Grace.

68 PR.EFATIO. nonnemo(plures enimibi vitamSanclorumLocorumreligioneagebant)Latine poteral denique Occidenlalium interprctari. Nationein ejtis quod spectat, Hispanum pulamus : luijus enim regionisvidetur, ut inferius suo loco declarabimus, tam inisere lamentari clades, ut non alias lainentari probabile sit, nisi patriaeterrae, quani el banc facitconjecturamac pene certam peculiarisqtta reipsa dnrius cacterisVandalihabuere. Verosimiliorem iilitur PsalmorumLatina versio. Quumenim hujus Libri, quem canereiomnesin sacrisccetibusconsueverant, Vctus inlerpretatio retenta necessario sit : ex Hieronymiana tamen Recensionein Galliarum plerisque oinnibus, et Ilaliaequamplurimisobtinebat. QuamNoster usurpat, nonsoliimab ea fere contincnter, sed ab aliis ctianiPsalterii Editiouibiisaniiquis saepiusabbidit : nec cuin Aiigiistiniana emendatione, aut vetustiore alia Paltnin Afiicaiioiuinleclioneco)isentit.Non alia deniquc videri propius ad verum iioLest,quam quae IHspaniarumEcclesiis olim in usu fnit. Exemplaejus rei passim obviasunt. Insigne illud lamenex Psalmo 158 in caput Amosi IX. Si ascen.deron cwlum, lu illic es : si desccndero infernumaderis. Si sumsero i in pennasmeasante lucem, el habilaveroin exlremis maris : illuc manustua deduceline, et tenebitme dextera tua. Elianisidicam, Tenebrw occtiltabuntme, noxqtiemihi consolalioerit, etc. Cujusquidemillul praecaetens verbumoccullabunl ro vulgalo coneulcabuni p pensitari diligeiiliusvelim. Vide no ibi. Porro aulem ex vitae institittoEcclesiastem se prodit, atque adeo saltem Presbyterum : quas enim parat Sacrae Seripiurae Explanationcs,ideiiliilemse diccre ad populum, notat. In Joelis caput I. sub fuiein, ln quo, ait, sane toco itiligensAuditorinquirat, quwin desertis pulchriludopradicelur, elc. Ei paulo posl, Quodsi beneconsideres, noster Auditor, inessevidebispondusexemplo.Nec diflitcbor, qttod a Varrone trariuni, usurpatum Auditoris vocabulum pro Lcelore; sed .Nostrumeo sensu obsoletiorenstim, nunquam adducar ul credam. Nam et simpliciter adstantes alloquiiur in Amosicapul I. vers. 2. ubi de terrae motuiimcaussis loqucns, Quas nunc tumen,inquii, VOBIS repticarenonest necesse.Sermonesiiaque hos habuit aliqna salteniex parle in Ecclesiis: proinde, quod et nolatum superiusest, sin minus Episcopum,cerle quidem Presbylerumagebat. Nunc tempus, quo Commentariumhunc suum scribebat, investigemus. Fouianinusex eo quod Sancti Joannis Cbrysosfomi, ct IlieroiiymiCommentaria in MinoresProphetas memorat, nihil loquulusde Cyrillo e Alexandriiio, t Theodoriio,qui in eodem argumento versati siini, euni putal, medio saltem saeculo operi V, manum admovisse.Sed ut fortassisa vero proximeconjecturaabsit, inlirmahaecejus est lamen, el fere falsa laliocinatio. Licel enim ille Cyrillum de nomiite ac Theodoiitum non landet, eo facile tamen vevbo comprchendisse potuit, quo nonnullos, ait apud Grwcosejtisntodi Interpretes exstitisse, e qitibus pauca quwdamS. Joannis Cbrysostomilegit. Nohisex eo magis placet argumentum sumere , quod se parum commoiltiinlliernnynii leclorem, utdixitniis, prrebel : unde colligimus, panlo post S. Doctoris morteni sciipsisse. Post moricm, inquam, nam illutn adviventcm,quein nosceret, el qiincum nihil sibi esset, ut caeterapietatis ac fidei, ncnio sibi in animum inducal. Paucis aiitem ab ejus carpere auderet lioino probae obitu annis, quum nondumita IIieronymi.ininominisfama per orbem propemodiimuniversiim,inaximevero apud stire lingtuehomines, increbnisset, nt nefas videreiur ei dicam scribcre, facile poluil quod ab illo diversum in literis sentirei , homo non ineruditus libere proloqui. A vignsirnoigitnr ad trigesiinuni plus minns supra qiiadringentosannos, hujus ego Commenfarii cpociiam inalim repelere; qurc serius mullo protrahi, quum nemo jain esset, qui nmi sibi landi duceret, gloriosiusde Ilieroiiyino praedicare,vix polesi, aut ne vix qtiidem. Porro idem hoc lempus fere coniioinnl, quiCsecnli mala Auctor qiieritur. In Amosnm cap. I. in fine, Quw omnia mala hosliii evemre victoria, aunttis magis cladibus quam annalibus lileris Effliclimadhuc magis cap. VIII.ad vers. 10. ubi de saccoet calvitioaerumnartim comprobamus. nolis, Quod totmn (fort. solct)lemporeraptivitatisoblingere,ulinamlecione tanlumindicanlenossemus; sed tam frequens esl me.iius perantium miremuraudacium.Nimirumbaec nostris tcmporibus s ejusmodi facla condilio,ut quidquam erat misera orbis Romani,atque Hispaiiiarumcumprimis facicsab anno circiter CCCCX. er fcrecontinuos p triginta, quibus in eas provincias, et variis hellouim cvontibiis, el repetilis subinde hostiuin barbarorum incnrsionibus,ferro alque igne saevituinest. Legc Prospcri Chroniton , ut intelligas, quam vere cum illa quacum llispania pra: caeteristandiu cnnflicintaest adversa fortuna, eorum narralio temporum, quae nos huic Commenlariopostrema tribuimus, cnivenial. His addo, fuisseetiam in Libros Salomonis ab eo Comnienlariumadornatum : ac prius eum quidcm, quamhunc scriberet. Tcstatur boc ipse in hujus Prrcfatione,nbi, Salomonis,inquit, voluminibus edisserendis, dispasilionum (Dei) gtoriamsumus, in quaitlumpossecontulitexsequuti. ejus .lam vero, collectis hisce omnibus in untim notis, anl ego admodum fallor, aut non alius , quam fuisseeum Presbyterum, celeberrimusPaullusOrosiushic est, iu quem grapbyceoninesconcurrunt.Knimvcro iieino est hominum qui nesciat. Anonymus autein MellicensisCapite LXIX. eum refert et pro Episcopo liabitum : Orosiusvenerabilis,ut putatur, Episcopus.NalionequoqueHispantim exstitisse, vulgocompertum est. GennadiusCap.XXXIX.OrosiusPresbyterHispanusgenere,ctc. Notissimumboc etiam, quod in Oricnleni ut profectttstdini sit, atqne anno quidem CCCCXV. et insequenlisinitioJerosolymrefuerit: id quodAnguslin-i ac Hiconymi de illo Kftoi6«r«t Epistolae, ipsiusinet Apologia, lota denique Pelaginna bistoria lcslatur 67

70 «9 VETUS PR.EFATIO. Gennadiusiterum, Hic est Orosius,qui ab Augustinopro discendaammmratione ad Hieronymummissus, eic. Ex quo item constat, quod illa adamussim tempeslate literarum fama inclaruerit, ad quam Commentarium dixiiiiu*referendum. Nihil certe es: congruum magis ac verosimile, quam ut illum Orosius ah Africa atque Augustino, ad quem remeaverat, redux deinde in patriam antc paucos annos elaborarit. Ac sane hunc de omine Commentarium ab eo editum, modo laudatus Anonymus Mellicensis refert : Scribit inter alia Commentarium induodeeim Prophetarum : in eum videlicet Librum, qui ut alias ad Hieronymumostendimus, DnodecimProphetw inscribebaiur; neqtte enim refert, quod non in omnes duodecim , sed in tres priores dumtaxat hic superet , quin eo tamen titulo rectissime designetur. Eundem in Salomonis quoque libros scripsisse, auctor est Trilhemius cap. XH. e quibtis unum in Canlica Canticorumrecenset. Reliquum ununi •st, quod et creditu quidem paullo diflicilius videtur, poluisse eum scilicet magno Hieronymo, ad cujus se pedes sedisse, et cujus eioquiumcoutra Pelagianos ab universo Occidentesicul ros in vellus exspectari, in Apologia sua dixerat, adversari identidem, atque inurereccnsoriam notam. Yerum ejusmodi innuimus fuisse hominis ingenium, nimio fortasse exproniium alque ardens, ut quod sentiret, liberius proloqui se posse crederet, salva nominis Ilieronymiani celebritate, atqiie opinione, quam sane de illo optimam habebat. Re enini vera alibi laudat, et hoc ipso, quo eum Opcre interdum suggillat, laudem illi dat oninium maximani quod suaemetExposilionis materiem facit ipsam esse Ilieronymianam ex Hebraeotranslationem , plerisque invisam , ct quam anlese nemo , ant pauci admodum probassenl, Yetere illa , quae jamdudum ad manus onmium «rai, valere jussa , et vitialwetocutionisatque intercepti sensus (In Prwf.) nolata. Quod quidem docirinaee.xistiniationesumma conjuncium , ut inagiiwn, atque illustre facinus adeo est cum Hieronymianae liaecdeinde vix possit aut ne vix quidem locis ei verbis, quibus ejus sententiae qurcdamrefutantur, imminui. Fuisse aulem ejusmodi Orosium natura, ut quidquid scntiret, valde sentiret, et pro re nata animos sibi suaieret, argumento erit sacpiuslaudata ejus Apologia, in qua Joannem Jerosolymitanum Episcopum, tantae dignilatis hominem, favoris in Pelagianas partes insimulare nihil veretur , et tanttun non cnnviciis incessit. Conlra non aliam Hieronymo, quam literariam dicam impingit, alque hancqnidem illo scriptionis genere, quo nulli non licere videtur, exuere obsequium, etintervariorum placita quotl iiicongruurnputat, aut falsum, refellere; neque ille contemtui haberi censendus cst, a quo alius seorsumsentit. Uno verbo, non haecmihi demum tanti est caussa, cur hunc Orosio Commentarium abjudicem, cujus eum Auctorem reliquoe nol;c omnes designant. ea Atque haec, Illusirissime ac Reverendissime Palriarcha DELPIIINE snnt, quae ad Rufinum de Tuis potissimum exemplaribus archctypis Mss. expoliendum, studiis meis contuli : qu;e et Tibi accepta referri aequumest, et mihi perhonorificumproposuisse, Te judice, cujus judicio reprehendi res meas, quam aliorum laudari malim.

©4ug

ptsefatto*

ORNATISSIMO LEGTISSIMOQUE VIRO D.JOANM A SANCTO ANDREA

PARISIENSIS ECCLESI^ECANONICO RENATUS LAURENTIUS DE LA HARRE S.

Quanlum iis debeatur D. a Sancto Andrea, qui vetustts novitatem, novis auctorilatem, obsolelisnitorem, obscuristucem, el (ut lotam Plinianam periodumusurpem) (astiditisdare yratiam, dubiis fidem. omnibusvero naturam , et naturcesumomnia indefessosludio nituntur, verbis conseqnidifficitlimum semper non modojudidoclorumatque prudencabam, imo coyitalionecomplecli vix arbitrabar esseejus , qui veretur reprehensionem tium. Marcus Tullius , quo tanquam parente gtoriatur Latina eloquenlia, quinlo Tusculanarum quwstionum, inter prmcipua feticitatis 'deputavit, prmque cmterisillum diem observandumcensetaugustius, in quo dudum ignoralum a Syracusanis, cum esse omnino negarent, septumundique, etvestitum vepribuset dumelisArchimedis sepulchrum delexit: tenebat enim quosdam senariolos, quos in ejus monumenloinscriptosacceperat: qui declarabantin summosepulchrospheram esse positam eum cylindro. Ila nobilissima Grwcimcivitas, quondam veroetiam dociissima, sui civis unius acntissimimonumenltcnignorassel, nisi ab homine Arpin te didic\sset.

YEIUS PR/LFATIO. 12 Igitorasset ctiam optimi Valis , et cujus alias Grwcwlinguw emendandwauctoritas fueral concredita, ccirmen ex divinwOdisseas et Iliados : nisi LycurgusLacedwmonis Ionia in Grmciamimportasset, el nisi poslmodum hoc disccrpluinPisislralus collegisset,atque ita distinxisset, qitemadmodum lemporelegilur, adhibitometatore Aristarcho. His inquam quid debeatur affirmaviladhuc ncmo, nec forlassisusquampostea affirmabil: quandiu fucrinl , qui indc aliqui profieient: vet ob hoc rursus quod lanlis pro vigiliis, laboribus,sudoribusquibus illis castigaliones consliterint diyna salis commendatiohuberi utta iwn possit, lantum abestut meritis par possit referri. Habenl siquidemreliquorumsludia suas amwnitates, vurios secessus, quibus lectionistcvdiumnova deteclationcsublcvant. Al iili qui Herculano labore vcrsantur in veterummonumentis pervestigandis reslituenel dis, quidquwsohabere possunl, quod studium recreet? quid quod fastidiumexcutiat, nisi alterum faslidium? ita ut si qua coluptascos aliqnandoperfundat ex invenlis alicujus auctoris scriptis, subindein iisdem recoynoscendis, sarciendisque, propter lacunas, corruptos locos, dimidialas payinas, exesos characleres,plus enascititr mwroris,quam (uerat ante perccpliimex invenlionedclectaiionis: utnoverim egoaliquos,qui ihesaurosejusmodi a se repertos matuerunt dc emendutionedesperanies omnino supprimerc, quam qualescunqueederein luccm : mendaciorum nimirum quam syltabarum ditiorcs. Itaque si ex hoc toco paulisper licel evayari, prwstilissct intcrdum eorum quwdamquu: circttmferunturnunquamexcusa , quam ila excudi ut sinl errorum mendarumque verius, qaum doclrinwseminaria. El certe quis modttsessepotest, dum omniaprope ex conjectura persequimur: qutvccrlitudo, cum quid m mentemalteri venirc poluit , divmatur? Quis denutinevadendilocus per syrtcsel scopulosAporiw, cum videamus in vadis , slalivis el navatibusprincipesviras luvrerc, impingere, altercari, in d simputo maynos cicre /litclus, committere, e uugismagnas inlcrdum tragwdias : el quod irritmn omniumoperam (acit, proficerenovis castiyalionibusquotidie novaseditioncs: videamusinsuper id yenusoccurrere rcliqua , quw ttsi fidemelevant, nihilo lamen.minusrei non minuunl difficullalcm,quoininusmutla sint doctis perferenda, qui auctorum castigationiel editioni invigilanl, quoties.demaximiset levibusdubilandum, cogitandum,evolvendum si qui alii hanc eandem materiam tractaverint: quoliespassimcx conjectandisaliquandotevissimisinutta mutanda, nonnulla reponcnda. Quod quanlum liabeal operw, norunt liac wlalenon pauci, sed tu imprimis(vir ornaiissime) qui harum rerum exercitatissimus, non desinis maximo sludiorum proventu, reique literariw accessioncproferre de lua divitc bibliolhccabonos quotidieauclores, proqueluo in Itempubiicamyralo animo , pcrquircre maqnis sumptibusundique, si qui codicesMs. habeantur castigalissimi quibus impressi possenl conferri, si qui rursns rcstarent cum aliquo fruclu imprimendi. Et ita quidem, ut de le teslatumjampridem doclorumsennonibnsaudiverim, nutlum eorumqui tttncvivunl (absilverbo invidia) exislerequxfwliciuset salubrius Cliiromammanumndmoveritrei tibrariw: ct qui libcralius optimwnotwscriptorum (quorum modotectione studiosi fruunlur) impressionesjuverit, auxcrit, promoverit, atque tu ipse quem a D. Optiino Maximoin luuc honecalamitosa temporaobitl reservalumdicere soleo, ne titerw cbtotescerent: necc deessel,tjui honestissimas slis dc rebus Typographorumconcerlationcsiilustrarcl. TeSlanturillud jampridem tot lantaquequot exierunt volttmiiia, cum aiiqua liti prcvfalionenominis: teslabilur etiam illud inprwsentiarnmRufini nunquam antea opus , citjtis cum exemptarDominodc la Bigne Prwceptori meo Theologo, hujus wlatistam ob typis commissum inorum candorem, quam ob singularemejus erudilionemmerilissimo, peteadum indic.asses ex reliquiis vencra, bilis Mviutstcrii Monlis-Dci, faclum esl ut inler ruinas ejus dcvottv domus divinuprovidcnliasi non inlcgerub ann s vclnslus codcx, saltem quodammodotolusab injuria invcnirelureffugisseGnoslicorum noslrorum injurias: advcrsusqnas atque ejusmodi yrassatorum excursiones, vindiciarum si quis sit modus , is est , accersendusa Clialcoqraphia,quwsola inclinanlibussmculismaximo Dei beneficioad slndia jam nauscanteshominumanimos rccreaviljucunda facililatc, scriplis contutil yraliam sua pulchriludine, el simul immorlalitatem. Quod ulintim Dei inventum superiora tempora novissent: non ntiqne tanlam librorumel codicumquol desiderantur perdili, jacturam bcllicisGotthorum incursionibus(ecissemus.Non illa bibliothecaPisislrati, Altuli, el Eumenis: non illa Philadelplii Ptotomei, quw Augustoregnante, incendioassumpta est. Non itla Gordiani , tjitwplures habuit votuminum. librorum, quam quisqiutmatius auri, vet argenti thesauros, divesLXIl millibusanliquissimoritm Non itla Pamphili martyris, uude Eusebiushausil suam hisloriam: non illa centuinel viginti milliumlibrornm, quw Byzaitlii sub Zenonc Impcralore yravissimoincendiopcriit: non iila rursus Malliiw reyis Ungariw, quw 1'atrum nostrorummemoriucrudeliTurcarum impressionedissipala est. Ncc itla deniqtte VaticanaRomanorum Ponlificum llebraicis. Crwcis, Latinis anliquissimis, necnonoptimis quibusqueauctoribuspariler ac recenlioribus tum mantiscripiis, luin publicalisinstruclissimasub ClemcnteVII a mililibusGermaniset Hispanisincensa, tot libros secumabslutisset. Extarent namquealibi passim excusi codicesmaxiinacum copia, non autem sicuti accidil, pauci iique ab imperitis notariis descripti mendosissime. Uabuissctquwvisnalio proprios scriptores, habuisset inquilinos: nec erat quod conquererenlurviri antiquitatis amantissimi: uut cur pcroptaremusomnes plagus orbis scrutaturi, si quid biatlm tcgerentquod luci ac mundo (orel exhibendum. Non erat quod Reverend. inCliristo pater D. <f Albone, Lugdunensis Ecclesiw Princeps tnstraret rimas pervetusli Monastcrii Barbatm insutw, ut CommenlariosRufini Aquilcjensisin septuayintaquinqueDavidisPsalmos requireret. Non erat quoit' nossimililer Montis-Deireliquias ad perpetuam mcmoriamtypis tum demum commitlcremus: quoniamhabitwri eramus omniaomniumauctorum scripta, el prwserlimnosiri Rufiniqumcunque scripsil: videlicet, in OseeProplictumlib. t, jit Amosalterum : m Joel unum , «Ysua ftde ad Luurenlium Episcopum lib. i de Sacrameniis:. /1

73

YETUS PRJEFATIO.

7'<<

Exhorlationis ad Probamlib. i. Epislolarum ad diversos lib. u. Juxta triplicem divinmscripturw sensum tib. i Judm Patriarchw. Deindt quemroyanlePaulino, EpiscopoNolano, scripsit ad eumlalino sermonede benedictione eodem Paidino afflayilunte, librum alterum ad eundem : in quo cmterasundecimPatriarcharum bencdicliones triplici explanutioneprosequutus est. Deniqueeodemauctore haberemus,prmter ea quw restant maximam partcm GrwcorumbibliothecwBasitii Cmsariensis CappadocimEpiscopi, el GreyoriiNazianzeni, ClemenlisRomaniRcPalmslinmEcclesiaslicam hisloriam, cui addidit decimumet undecimum libros: Eusebii Cmsariensir, cotjnitionum librum: Xysti quoque,si non Pontificis Romani, saltem Pgthagorici cujusdam, ut contendit Hieronymus,sententias: Evagrii senlenlias, Pamphyli martyris adversumMalhematicos.Josephi etiam tatinam fecithistoriam, cujus exemplarasservalur Mediolani,in wdeS. Ambrosii,Longobardicisscriplum litteris : Origenis item non omnia, quiaet Hieronymustranslulit quwdam, qumsuo proloyodiscernuntur. Exposuit idem Rufinus Symbotum, quod intcr opera Ilieronymi tom. IV. Basileensiseditionis continetur, de quo Erasmus Prwfalione in Cyprianum: Sedel oblrectalori opusculorumsuorum respondit duobusvoluminibus,arquens elconvincens, siculi refertGcnnadius , se Dei intuitu el Ecclesiw utilitate, auxilianteDomino, inyeniumayitavisse: itlum vero amulationis stimuloincitatum ad obloquiumstilum vertisse. Ejusdem Rufini opusculumde depravalionetibrorum, prmcipue Origenis,legitur ad calcemprimw partis operum Origenis: iterum tomoII. operum D. Hieronymi. Vertil quoque pro eodem OrigeneApologeticumPamphili martyris, quod prwftxumoperibusOrigenis invenitur. Edidil insupersuam Apologiam, ubi contrarias sentenliasin libris Origenis ob eorum depravalionemnatas ostendit. Prwfatio ejus in libros Origenis de Prineipiis habcbatur vulgo in 111. lomo operum D. Hieronymi adjecta per Des. Erasmum, ul facilius intelliyerentur Apologia; D. Hieronymi. Pturima denique scripsit, sed multo plura transtulil. Fuit autem is Rufinus Tharmus, seu Thoranus professione Monachus, dignitate Aquilejensis presbyler, Theodosio Imperatori valde charus, pro quo apud B. Ambrosium intercessit, ut ingrediundi Mediolanensislempli fieret ilti polestas, a quo anlea exclususfuerat ob patratam cwdcm septemmilliumhominumThessalonicm,uli referl Nicephoruslib. xn. Hislor. Ecclesiasticmcap. 40 et 41. Fuit prwlereasocius atiquando studiorumet plane amantissimusD. llieronymi : donec de scriptis Origenis exorta inter eos conlenlione, visusest Ilieronymo nimius admirator, et prope assertor Origenis: et proinde exislimalus ejusdemopinionis,quod paulo acrius suam de libris mpi «p%wv, ui videbanturcontra fidem conversi, adversus q D. Hieronymum defenderet. At si nemo in hodiernumusque diem inventus est, qui libros ejusmodiOrigenis propterea tollendosdixerit, nemoetiam, ut opinor, reperictur qui ob id rejiciendumjudicet Rufinum, quod centueril eosdemrelinendos: nisi se B. Auguslino temerarius prwferat, qui lanti fecit nostrum Rufinum, ut ex eo in suos ille Psalmorum Commenlariosquamplurima derivarit. Fuit enim Auguslinoantiquior anno redemptionis humanm CCCC.Sed tantm apud D. Auguslinum auctorilalis, ut ad D. Hieronymumde illo scribat non sine pielatis ac eruditionis elogio, eumquecum suo, tum adversario, olim vero sodali amicissimotnella Scripturarum studiose lambuisse, utrumque quidem conatus in muluam benevolentiam revocare, sed ita causam inimicitiarum (Hssimulans,ut neulri culpam earum affingat. Hwc porro lucutenli adeo scriptoris opera latuisse tandiu, non tnirum debetiis esse , qui norunt ex Trithemio plures libros ab ipso conscriplos(quorum tamen maxima pars nunc primumprodit in lucem)sepultos adhucpulveribusobtivionisdesiderari. Sed ne quisquam hocnoslrumstudium exislimetideo minus, quodquwdam ipsius opuscula attciorilati Apostolicw suspectaa nonnutlis rejicimtur : illud unum solummodo dixerim , nihil illo Canoneomninoadversus liufinum stdtui, quodejus auctoritatemmi= nuat, horumquelibrorum lectionemimpediat. Nam et Gelasius religiosumcitm virum appetlat (Distin. 15, can. Sanctd Iiom.), et nonnutlasab eo scripturas explicatasfuisse tradit (quod diclum Primas Lugdunensis ad Commenlarios Psalmorum retulil) et hoc se nomine suspecta quwdam habere, quod a D. Hieronymo scribatur de libero hominisarbitrio minus vere disputasse: sed ut omitlameam quam in dicendo, alque veritatemasserendo prw se tulil tiberlalemvir sanclissimusidemque doclissimusHieronymus, ad cujus calculumnos remiltit Gelasius, nihil plane in his Commenlariislam aperlum est, quam quod pro libero hotninis arbitrio, pro bonis operibus, pro mysterio Sanclissimm Trinitatis, et sacrosanctm Ecclesiw Eucharistim, pro puryatorio, pro vera hominisjustilia , atque aliis hujusmodipermultis non semel, neque uno in loco docet. Neque veru cuiquam nova debetesse (lametsi gravis ac molestabonis omnibus semper fial) repentina illa volunlalis inter D. Hieronymum el Rufinumalienatio : tum quod ille zeto ardens ac erudilione fretus niliil in alienis libris non depuratum et ad amussimelaboratum ferre polerat: hic vero sanctimoniaac multorum prmcipuorumEcclesim luminum exemplo communitus,in Origenianislibris, sive legendis, sivcin alicnam linguam transferendisaudacler versabatur. Tum vero maximequod ex quadam opinionumvarietate , veluti ex D. Augustinocomperimus,in hanc contentionem inciderint, in quam forle imprudensllufinus. Siquidem Auguslinusepislola, qum esl X V. inter illas D. Hieronymi, multis verbis deplorans inter Rufinum et Hieromjmumtam graves amicos, doclos, celebres,senes et monachostam amatulenlam discordiamincidisse, non sine gravi tolius Ecclesiwscandalo, ait, quod alias non nisi pro hominiconliyissepoterat, ut ex literis Hieronymiperspexit, quantum sibi moderaretur, quantumqueleneret uculeosindiynalionis, timore obriyuissese, dolorequecontabuisse,quia vereretur ne idem pro se Rufinus facerct. Verum palrocinalurutrisque, quod non in dissimitigenerc inter se contenderintPaulus et Barnabas , D. etiam Petrus et Paulus Apostoli(quorum sententiam nec sine dissidio cxceperuntinter se Auguslinusct Hieronymus) PATROL.XXI. 3

76 RUFINl PRESRYTERI v ex prophetia Jonw parum convenerant. Nota est illa tx veteri y.o).o-/.vv7t.Sog qui pariter anicn <>boculam -ziig historia inter Epiphanium ac D. Chrtjsoslomum controversia: ilta etiam eo modestiorquo anliquior Vkfoiis et Irenwi, Oriyeniset Tlteophili: qutvlamen omnia non ideo summisviris eamnolam inusserant, ul si quid minus rccte in nonnuttis, quw nonila ab universali Ecctesia in coiicitiissacrosanciistractala fuerant, et decreta, sensissenl, in cwterisquoquecrrasse videantur.Sua sit erqo D. Getasioauctorilas, et sua I). tlieronymoconstetinnos cenlia, quw lamen recle dicta Rufini non elevcnt, imo quwad veritatemut hicomnia exaclct i (uerint inte.jra, non minus ad benecredendumnosiwslrttanl,et ad bcneagcnduminflamment,quam qumab iis perfecta sunt, qui speciosiusillo [orlasse, ct nmbiliosius teriquesoleant. T» verointerim, Domine,a Sanclo Andreamemineris tcgi has tibi sacralas , bellorumcivilinm ir.anubiaslueri, el eo usquecuslodire, ul sicul es Catlwlicus,viviset vixisti : , sempercatholicissimus iia calholicw, hoc est Romanw Ecclcsiwquicquidin iis fueril probandum tei improbandumrelinquatur arbilrio. Vale. Ex tuo Musaeolo apud GervasianosIdibus Juniis MBLXXX. 'tS

TYRANNII ORTU CIVITATE PKESBYTERATU

RUFINI, CONCORDIENSIS, AQUILEIENSIS, HIEROSOLYMITANI,

BiU.

LIBER

PRIMUS.

CAPUT I. infer A lo post : quw enim esl wdificalio,duos SENES se hwrelicos(Origenem) L Itufim ortus, el nomims scnptura. II. Patriu. III. propler emendemurSENI.S. diglatliari! Erravimus Inlr.i vero: ego tibi dabo Concordiw et genns.IV. Aqui- juvenes, natus,ejus prwnomen reniam librorum Ejus ( Origenis ) monaclinm induii. V. Una cum Ilierontjmo CAXO, quod Apologiam haecde Rufinn lejw Anne bouis arlibus ibidem instiiuilur, aduttiis iinqitur. nario scripseris ctipile. Fortasse tunc fuerilsexage dici poluissent? inagno Ministeret Suscepioresitlius bnplismi. VI. Hierony- natu, et saltem erat Hieronymus ab co divulsits, in Syriam navigat.W.. Rufinus nius. Non cst septuagenarius, qualis silenduti), quod in nominis Rufini MelaniaHierosolymam paullo postcum profecturus, scriptura notavit Caspar Rarthius ad Claudianum Roma discedit. pag. 1075. edit. II. inque Adversariis lib. LIll. cap. Celasius Cyzicenusperlectis NicaenaeSynodi Ca- II. simplici litera fc. in universis codicibus reperiri. nonibus apud Riifinini)in Historia Ecclcsiastica lib. I.oquitur Barlhius de Ruftnopraefectopraetorio,quem X. cap. VI. cundein magno illi conveutui interfuisse Claiidianus exagilat; sed haec scriptura omnibus pro certo habuil in stia praefationead Acta Conrilii Rufinis congruit. Quare eos inepte facere putal, qtti Nicacniaputl Labbt:uni tom. I. pag. Ili. Att|ui eo id eleinenlum geminant, quum ipsa ejus noininis tempitre, nenipe A. D. 52'>.nonduni natum Rufinum pronunciatio aliud nihil fcrai: neque facile alioquin adnotavil Natahs Alexander in saeculn.IV. Dissert. literam F. Lalini in talibus geminanl, nec profecto XIII. conclus. II. Longe aliler senliens Blomlcllus iu aniiquissimis Rufini nostri codicibus geminasse de Primatu pag. 881. liufnti ortmn illigavit A. D. noscuiitiir. Huc facit adprlme quod etiaui Graeci 54.'i. i|iii fuit a Concilio Mcaenovicesimus.llaneego ,, iiii.ini lantuin duram lileram huic iioinini ad^cribant, Rlondelliseiileiiiiani nullo auliquiori testimonio lir- (pioriun diicltim non sine ratione in similibus latini inaiam haud propere amplector. Nam de anuo ct scipiuntiii'.Apud EzechielcmSpanheusiuminDissert. Consnle, quo nalus Rufinus, nusquaui aliquid pro- IX. de Pia:stantia e! usu mimismatum lomo I, pa^'. dilum est, atleo virorum illuslrium periude ac llu- 7i2. et 715. editionis niagnas in numniis Graecis Ilanc eandein porro minum, orius obscini simt, pr igressus ei exitus scripluui occnrrit POT*INOT. eonspictii. Non ditt tamen a Concilio Nicaenoin |.i- scripturam ex Itufini codice vetuslissiino de Bcnecem ediliim , prob.ni puto ex llieronyini libro II. dictionibus airittrcliarnmconlirmatPelrus Lambecius P A. Apologiae D. i :(;. conscriptoe, n.i liufinum vocat in iiibliotheca Caesareatoino II. pag. 800. idque ex senemclcanum, euudemque sugillans, quod pareitles MSS.l.bris comprobat etiain Philippus Labbeus in tunc se invisisse tlixissel : qu<>s, iitit, vivenies in ju- notis ad Rellarmini Catalogum tomoll. pag. 507. venisdereliquit, mortuosSI.SKX dcsuteral. Stib iniiio llaec evertiinl sententiam Arnaldi Poniaci in nolis libri III. Rufinumdicit VETCSTISSIMUM monachorum. ail Ensebii Chioiiicon pag.749. iiln Ruffmum cum Alibi ait: de scncSKM.X t<nttacoufingis.Rn.sus p;un- gcniino F sciibeiidtim conlendit C'nsulaiur lndex

78 VITA. LIB. I. CAP. I. Gruleiianus XXIH. et Christophorus Cellarms in A lola 1. alias XLI. in qtia ail sibi a nvnachn AloxanOrthographia , nbi nnica litera F ex lapidibus et drino in Syria: latebris delilesccnti nuiicaiiini fuisse, nunimis atlstruitur . Rufinum noslrum /Egypli secrcla peneirasse, quiim II. Qttoniamde patria Rupni non una circumfertur tanien idem moiiacbus Alexandri us ejus PATRIAM t|tiae senientia, ego certis Scriptorum veierum testimoniis ignoraret et NOMEN: sane non ignorassct, si liueam indicabo, uiide secus alfirmantium dicta penitus finns ileni fnisscl Alexandrinus.Monien, uod ignoraq convellenlur. Nalum in opido agri Aquilejensispro- bat, quoque Rufinus ab aliis Rulinis postca noininandit Heraclides iu Paradiso, qua; est vetus interpre- dis distingiiebalur, erai Tyrunnius, til slatiin ostentatio Ilistoriie LausiacaePalladii, ui critici norunt. daiii.G. lasius Cyzicenusin pnvfalione:d Acia NicaeIbi enim cap. XXXIII. haecde Melanialeguntur: eraf nae Synodi, linnc eundem Rufinnm nostruiu Romacumea Ruftnus quidam nomine, civis llalus ex Aqui- nitm dixit, quo noinine, nl jain teligi, Latinum inlejensiopido. Hoc ludibrii ergo Hieronymus in Apo- telligcre voluit. Quia tamen :tb multis relro sa;culis dicerclogia II. vocat opidulum: quod Norisius Cardinalis coiisuctudo obtinuil, ui Ruftnus Aguilcjensis in Hisloria Pelagiana lib. I. cap. II. interpretatus est tur, nos quoque eodem vocabulo uleinur. Rufinus payum, sive rus et parvum caslrum : quibus l.iiiieii vero poittil etiam liiisse civis Aquilejensis,quomodo noiiiiiiibiisres diversas signiticari jam pridem viri Jo. Jonsius in libro tle Scriptoribns Hisloriae philodocti observarunt. Sane opidumpro cicitate non so- sophicaecap. II. el XX. muUis probat exemplis, vilum antiqui Scriptores Livitts, Plinius et Mcla; s d ros doct s bonoris caiissa in mnlias etvilales saepeetiam saeculoquinto, ad cujus initium Ruftnus per- mimero adscilos. Consiilatur Gabriel Naudacushanc rem diligenter perlrat lans in Judicio, de Augusiini venit, Sidonius, et Eugippius, indiscriminatini usur- T> parunt; nun civitas Arvernorum, opidum dicta est Niphi opusculis. Hue sane facil Cicero iu lib. II. de a Sidonio lb. III. ep. IV. el hujus sequalisEugippius Legibus : Ego, impnt, mehercutcel illi (Caloni)et iuiam DUASsse censeoPATRIAS; e in Vita Severini Noricorum Apostoli, urbibiii iisque omnibhsmitnicipibiis insignibus, puta Laureacoet Patnviw id iioniinis tri- tiatitrw, (illeiam civitalis, ut ilte ( i ato ) quum esset buil. Natus fuit ergo Rufinus in opido circa Aquile- Tusculi nuius in pupuli Romam civitutemsusceptus jain: quod bis verbis conlirmal Hieronynuis lib. II. esl;itaque qttttm oriu Tusculumis essel, ciiiialc Roliubdul. ln A- manus. habiiit alteram loci patriaa, allernm juris. ApologiaeI. PATRIA derclicla, Aquilejm pologia 11. eum stigillans, quasi Roniaui ab Anasta- Pari ex catis-a liiifinumCon.ordiw naltiin, Aquilejm sio Papa vocaiu.-, ire noluissel: qui inqnii, rogantetn tamen Clnisii.niis inoribiis, dociriuisque iuibuluin.ei c lui deuique tiiictiiin, neino ferme Concordiensem, .mnes liomam, ul eam illuslrares prwsentiatua, OPIDCLI amore contemscris. Quanquani vero a Palladio ni His- Aquilejenseindixciuni. Sie non ap'id liiuim Ceiinatoria Lausiaca cap. cxvni. tlicilur POU^IVGJ '1T«- diiiin, setl in plerisque oiiinibus Rufini lucubratiobKKO )t«; i\% 'Axu).Yji«; 77oiE&)f, Tnf Rufinus ab llalia, ex ci- iiiiin e.idicibus reueriUir. Atex.icius est LiiMtanoruni vitatcAquiiejw, ct a Geimadioin Gatalogo.cap.XVII. Hagiulogns Georgius Garilosus, <]ui tom. '>.dit: xx. Aqttilejensispresbyter, lioc non in ipsa urlie Aquileja Junii ex ccenosis lacunis ChroniciPseudodexlri liun.iuin, sed in u.ouasterio educaium, et in Ecclesia finiimpatria Lusilaniuiilacere iioiivereretur, propterlinetum, nec lameii ibi ordinatuin, denique ob v:ei- eatiuu.l in illa n.cnil.cioium oflie.na -ub A. D. Ii8 nioris urhis ceiebritalem ita dictum, signilicibat, Lusi§. 4. !:aecveiba legautur: PauUo Conc«r-diensi patriamque dcmum illi fuisse iu aijro Aqudejcnsi. lauo scr.liil ili.ronymus. Qtn-meiiim PuuUitset RuNee profecto opiduli noniiiie Hieronymus A (uilejam G imits uiiam caiiideiuqiie pairiam Concardiumsortiti dixis-,et, quam eJHs sequalis Pbilosiorgius m ynam fui>seiit,opipare crwltilus Curdosnsiitrumque eliam vocavit HistoriaeEccl. lib. XII. cap. XI. Quctliiani in stiani Lu^.ilauiam traxit, in qua l.oncordienses fnerit isthuc opidulumjam tandeiti apcriainus ciiiu iie>cinip.:oslocaverai :' linius lib. IV. cap. XXII. FesDoclore uiaximo iu epislola IV alias VI. (Nitnc V.) tivu... errc.eiii inirifi e lovii Francisctis Bivarius in atlFlorenlium uiunachiiiiiAquilejcnsem,l.ierosolyims ingenti tiuiio.eiitiiriii ad ISe\trum illuin conlicltiiil tunc nioraiiiem, ad quem, de Rufino loquutus, haee pag. 452. ubi eiga cos liberaiis, Pauttum ex Concorde grandaevoPaullo Concurdiensi siibjuiigu: scrip- dia Lusitanica ad nostram ltalicam ;r:insiis.e cotnsil tnilii el qmdtan DEPATRIA suprutiicti (ratris liujmi, ineiiius est. H..s uugas conicclari non vacat; nec est Pauliiu sencx, Tcrlullmnisuum codiccm ttpud chin ojier.c pretiuiii, tpi.u.i eas lcm el itl g 'iius : lia egreesse, quem vehemenlerreposcit. 1'aulli cigo ci. Riiliui gic exploserit iiisj anica: historiae ab iuiposioruui putiia i.na crat. At..;uipair<amPaulli Cuiico.dum ia- doiis leeduia; prsecarus vindex Nicolciis Anloniusin c tliieioiiyiiitis iu C.Ualogocapile Llil. Vid< quen- i.ii.iioliieca ilispan.t veteri lih. !I:. cap. V. !j. i'io. ey<. dam Paullum Cc.;c IIDI.E,quod OPID;:.-ituliw :,!, IA l.DiicnDupinus io i.iiiiutdlio liii.lotbecae eundem SE.NKJI, se betiii Cypriamjutit grandis wtalis nolu- Pt.ullum a Concoraia nostra Hispanunt dixit, quod qui rium, quum adntodumess<l adolescens,Rommvidisse uiiilc hauseril, sc ignorttre ail Tillemoniius tomo (liceret, referreque sibi, solilumn uijUam Cyprii.itum Ml. pag. .').:. II:.ii ite:. Pseudo dextro. Sed alio abiit absque Tertulliuniteclitne iinuin diem praleriisse. Ad Joannes Fctlus in notis ad liulini exposilionem Symeuiulemliuiic Patdlui.n,qui centenuriusadolescenlium boli cuin operibus Saueti Cypiiam editionis Oxoi)j aliena wlale meiiliebutur,Hieionymus cu ,i e;>ilo- , i.ii-ii.-.is: iinmoxToru, sive Tliora, Sabii.oiuni urbe ex^ cisa, R:j:ni >.tuiii dedusit, tilique a iiiemiosisinla X. alias XXI. iiusil 1 ilain Sancti Paull: e mit.c, vicissimsibi inilli postulaus libn s quoslam, bosqi.e .scripiionibustieceptus, in quihus lejjebalur Rufinus inler Forlunalian- Aquilejensis cjii-copi Commenianos Toranus. Hoc postremiim, ex ipso liufini piauiomine i)i Evaugetia. Rapbael Fabrellns In=criptionuincaj>. detorluin, Fetlus pa.riam, uon liominem . euotare X. nuni. tjob. hanc ex pavimenlo Sancli Paulli in censuit. lnde, ut as-olel ferme in coiruptis, et alia via Ostieusi, a Conielio Margai no niutuatam, vul- voctiin monstia prodicruni. llujiisn:odi sunl Thoragavit, quae in eundem Puullum nosirum pertinere nus, Toran us^ et Thermus. Ad haec T.ranius, Turra~ videtur. nius, elTa;tr:.nius, ••ingiiiacniin luec vocabula suos HERACLI.E. UELIGIOS.4i. SORORI. auetores b .beiit, B.irreum, Labbetiin, Caveiim, DuA. 1'AVLVS. CONCORDIA. KAL. EB. XVI. F piiiiiin, Rosweii.lum.Palriam laiiien Aquilejam ibi111.Ergo nulltim dubiiim est, quin Rufinus domo dem loci, iibi Fclius i oranum iegii, staiiin legere iuerit Concordia: quod ab bis non aiiiinadversuin, polerat. Sic etiiui proslat iu Uecogiiilionibus Clequi aliud natale solum illi adstgnarunt. Siquideui iiieiilinin liufmo Toiano (pro Tyrannio) Aquilejensi Rigberius Fr;.ncogermanus, sive is Gabriel Gcrbero- inicrprete. Ergo Aqiiileja, non 1'ora Ruiini patria. nius, in notis ad MariumMercatoreni pag. I i-„. iiufi- Proprium el veruo uoiiieo infeiiori aclate id fnil, num bunc nostruin cuin allero cogiionn e, uulione t|Uod tillinium,aitSirinondiisad .Sidonium.iiufinum, Sy>o, confundcns, patria facit Atexandtinum: qucd oiiines proptio njiiiiue, ;.p,iel avernir. Ergo ou Rutameii cavere poterat, inspecta unicallieroiiynii epis- finus Tyranniits. sed Ttjraunius Rufinus. appellari

30 70 RUFINI PRESRYTERI (lebuit, quomodo reapse appellatur in libello de XII. A diversisquenaturis unum monstrumnovamquebestiam Scriploribus ecclesiasticislsidoro ct Ildefonso sub- dicercs esse compactamjuxla iitud poeticum: Prima Le.o, poslrema draco, media ipsa chimmrtt. jectus cap. Y. HtijiiS lectionis vcritatcm confirmat nobilissimusdicitur Hicronymus initio prioris Apologbe, Painniacbio el Rulinus a Palladio e.\r/zvlo--<y-o;, Marcellaeamicis inscripue, ubi in Rufiniprteiiomine cap. CXVIIl. Aune hoc ad ntores, vel polius ad genus ila ludit: ct vestriset inultorum literis didici, objici rofcrendum? Rufinus ipsc Apologiarmn lib. II. pag. mihi in schola TYRANMCA,lingua canunimcorum 456. moiuin sanctinioniam, de qua llieronymus in ex inimicis ab ipso, cur Pcriurchon iibros in lulinum Cbronico illum ciim Florenlio et Bonosolaudaverat, verterim. Diclerium erat insulsum, nisi Rnfinus alio vitw NOBiLiTATi.M appellat. Porro Concordia Rufini vicinum opidtim in^Eininomine dicebalur Tyrannitts. Joannes Martianamsatl patria, nou fuit .Mirandulic eniii locum tomo IV. pag. 549. ex mtiltis codicibus, lia, ut ex nominis siuiilitudine ccnsuit Marianus ViTqranni pro Tyrannica rcstituit: rectius fortasse Ty- ctorius in Vita Hieronymi; sed quam Venetis Pliriiniiii. licet vulgata lectio nobisarrideat: in qua a.cu- nius, Ptolenueus Carnis adscribit, ColoniamqueIcge leum latitare olfecit ctiam Tillemontius toino XII. Iriunivirali deductam, et in Tribu Claudia descriptam pag. 52. Tyraunius praenomcnex parte adstiuisit se- nuper ostendil V. C. Philippns a Turre Adriensium c.uidum morem, a Sinnondo observaumi. Non enim antislcs in Dissertationc de Golonia Foro-Juliensi nomen, sed praenomen ftiisse, nos docet Sidonius: pag. 34fi. Concordimfabricam sagiltariam memorat in cujus lamcn vulgatis codicibusTuraiiniiis Rufintts Nolilia Imperii, unde ibi decuriam armamenlitriam, pro Tyrannio perperam legitur lib. 11.episl. IX. Cen- seu corpus, fabricandis sagittis destinatiim, ex litelis iiomen ptito exstitis^c in lapitb: Concordiensi, , ratis lapilibus 1'uissediscimus. A Theodosio Magno, T, quod fractum, uti esi, vulgavit Adricnsis Episcopus et Valentiiiiauo II. Iniperatoribus in eadein Colonia iu Disserlatione de Colonia Foro-Juliensi pag. 545. leges datac A. D. 591. prostant Codice Theodosiauo lib.XL lit. XXXIX.L. XI. dc fide.lestium, ct lib.XVL L. fyroNNILS. L. F. til. VII. L. IV. et V. de aposlatis. Sed proh dolor! • RCNCIIO Concordiamisiam una ciitn linitimis urbibus, AquilITfll VIR. D. leja, Foro-Julio, et Altino A. D. 452. solo aequavit Cetera vocabnla, t|tiibus ab lIicroiiymo/iu/i'i«sscmel loiius regionis flagellum et lerror Attila llunnornm atque itcritm notaltir , cujusmodi siinl Grunuius, Rex, teste Paullo Diacono in Historia Miscclla lih. Catpurnius Lanarius, et Scorp:tts, aliunde fluxerunl : XV. cap.lll. editionisGruteri inter HistoriaeAugustae et primuni fortasse cx viiio pronunciationis, corpo- scriptores Latinos loino II. pag. 81. in iiue Operis. ristpic crassitie; nain Rufinum desigiians in linei llanc cdilionem indico, quia id in ceteris non repei cpistolat;at! Minerviuiii,cur iue, inquit, lacerant uinici ritur. Postea tamen e ruinis caput extulerunt; nain SUIIS ; l^assiodorus lib. XII. Variarmn epist. XXVI. AqttileCRUNMUNT? mei, et advcrsumsilentem CRASS.E fliiarum oimicsludittm esl, immoscienliwsupercilium, jensem, Foro Juliensem, et Concordiensemcivitates , cl sic vcleriimdefendere perfidiam, nl adhuc stanles recenset. Ilanc lertiam, episcopio [ aliena carpere, i perdant [idetu suam. Itletn senex liujini vitiiim in illuslrem, privilegiis auxerunt Carolusct Otlo Magni, i voce, irridct bis verbis Apologiae I. lib. 1. lu qui in aliique Imperatores. Sed celebri Colonia ob incleel Latinis MIISSITAS,TESTUMNUO tnoverispolius, mentiam aeris in solitudincm redacta, nunc episco, gj-«di( i quamincetlis. Lt divitem et opipare vivcnlem paullo pus degit in proximo opido Portugruario, quod lio>Q posl sugillans, Craesos, ait, quis spiret el Darios? i malinum veteres appellarunt, ex Plinio. IV. Quum Concordia ab Aquileja, totius lunc [ Litermmursupiumnon sequunlur.Sttdoris comitessunt cl laboris, sociwjcjuniorum, non saluritalis, conti- Yenetiaeprincipe civitate, XXXI. M. P. totidemquc j nenliw, non luxuriw. Demosthenes plus otei, quam ab Aliino distaret, Aquilejam liufiniis se conlulit, s vini expendisse dicitur, et omncs opificcs noclurnis monasticaj vivendi regulae nomcn daturus. Istic pas semper vigitiis prwvenisse.Iu Apologia II.: quis talis truin doclrina , et pietate erga Deum, in monasterio ac lanlus esl, ul itudeat cum Crwso pugnare divitiis? instructus, a Sanclo Valeriano urbis episcopo salu? ? Ul subilum Demaratum et Crassum non perlimescat? tari lavacro abluitur A. !). 571. quod ipsemet prodit Ilabes enim per quod Danaes est victa pudicitia: quod in sua Apologia I. A. D. 400. conscripla, in qua, / Giezt magistri prwtutit Sanclilati; proplcr quod Judas veluli de re notissima, loquens, cgo, inquit, sicnf s tradidit Dominumsuum. Epistolam quoque de cttbi- et ipse (Hieroiiymus) el OM.NES «iife NORUNT, annos IJJmoiiaslcrio culo frnlris Eusebii, NUMMIS ALT.EIS eo productam, IKRETIIIGI.NTA ab , jam positus, per yraliam i et AURO,desl suis suorumque viribus, oppugnalani buplistni regeneralus, signaculumFidei consequuius i lidci veritatem, conquerilur in lib. 111.Apologiao. suui per sanctosviros Chromatium, Jovinum et EuseSane Rufino batid curlam supellectilem domi fuisse, t>ii(j)!,opinutissimoset probatissimosin ecclcsia epi, videtnr ex celiutis, quas non proprio scopos : quorum atler, lunc presbyter bcatmmemoritv 0 colligi praelerea tantuni, sed aliorum etiam hospilio de suo constiu- Valeriani, aller Archidiaconus,aiius diaconus, siintttclas habuit in monte Oliveti, ul ipse teslalur lib. II. que patcr milii el doctor sijmboli ac fidci fuit. lloc a Apologiarum. Patladius quoque in HistoriaLausiaca Monasteiium, in quo jam positum dici liufinus, quum icap. cxvin. scribit, Buftnum, Hierosolymae onmisge- baptismi gratiam in Aquitejensi ecclesia suscepit, neris bospites, illuc pietatis caussa adventantes, xxvn. D ceterorum Italia; et Occidentis veiustissinium, magni i. aiinorum spaciopropriis expensisfovisse.Ilieronyniiis Athanasii insiiiuiionibus primoidia debebat, quein s substis CAAT.) ad ttusticuin his Alexawdria ab Arianis ejectum, diu Ai/uitejm epist. XCV.alias IV. (JVMJIC coloribus cum jam niortuum tlepingit : TESTUDINEO o tisse aniinadvertit Norisiusin Historia Pelagiana lib. GutNxius incedebut ad loquendum GRADU, e! per II. cap. III. inoiiaslicamquedisciplinam ab Atbana^io r intcrvulta quwdam vix pauca rerba carpebal, xf c«m universaiii llaliam sttscepisse leslatur Hieronymus iu ii ptttares sintjullire, non protoqui. El lamen, qnum, epist. XCYI.alias XVI. (Nunc CXXVU.) adPrinci[, mensa posita, tibrorum exposuissel struem. adduclo piam. Siquidcm mottachoruin, quos fug,e el laborum o t, supercilio, confracfisgiienaribus, ac fiottic. rugata, socios babuil, juventute uiriusque sexus ad imitahoc signo ad audiendum lionem acccnsa, brevi Roinae el per lialiam ncn iiuobus digilulis concrepabul, ii 31 discipulosprovocuns. Tum nugas meras (tindere, el pauca Monasteria ab episcopis conslrucia sunt, ut adversuin singttlos declamare. Crelicum diceres esse Mediolani, adiiiteiuc Ambrosio, de quo Augustinus ;e e Lontjinum, ccnsoremqueliomanw fucundiw; uotare Confessionumlib. Vlil. cap. VI. et Aquilejm, siiidiu k quem vettct, el de Senatu doclorum excludere. Hic Vateriani, ubi praeler Tyrannium Hufinum, Heliodobcne nummalusplus placebat in prandiis : nectnirum, rum etiain, Nepolianum, Florenlium, Bonosum, Nii, rsi, qui mullos inescaresolitus erat, facto cuneo cir- celam , et Chrysogonum,spectatissimos monachos, : C cumstrepentiumgarrulorum procedebal in publicum: floruisse discimus e.v. hrunico ct epistolis HieronyintusNero, foris Cato.Totns ambiguiis,ut ex contruriis, miaiiis. lliuc relellitur Magdebiirgensiiiin insciiia, •>,

M VITA. LIB. I. CAP. I. A qui Rufini institutum et fortasse etiam vitae mona- j in ccctesia episcopali tunc regenerationis Sacramensticae antiquitatem ignorantes, Centuria IV. cap. X. tum ah uno ejus pastore ordinario conferebatur. Rufinutn a Tritliemio primum monachi nomine di- NequeRufinus ait, se in monasterio, sed in Aquiteclum effutierunl. Sed nunquid Trilhemio recentior jensi ecclesia baplisma consequutuni. Quanquam est Hieronymus, qui in Chronico anno I. Olymp. enim scribtt in priori Apologia, se in monasteriojam CCLXXXL Abrahami 2395. Chrisii vero 578. se- positum, quando baptisina suscepit; nequaquam cundum epocham Eusebianam, quam Ilieronymus tamen in monaslerio se illud suscepisse aflirmat. sequitur, anno epochae nostrae Dionysianae 370. sic Immo in explicatione symboli diserlis verbis testaloquitur : Florentius, Bonosus, el Bufinus insignes tur : nos tamen illum ordinemsequimur,quem in Aquilavacri gralia suscepimus. Eodem SIONACIII Itabentur?In Apologia I. lib. I. sibi aequeac lejensi ECCLESJA Rulino monachi nomen tribuit : quicquid MONACHI pacto llieronymus procul a patria Stridonc se bavocabulttmflagitat, noslrum ulerque complevit. Et in ptismum Romw suscepisse, prodit epist. XIV. alias ApologiaII. credidi Chrisliano, credidi MONACIIO. LYH. etXYI. alias LYHI. (Nunc XV. et seqq.) EdV. Idem Hieronymus, Aquilejensibus clericis stri- mundus Martcne lib. 1. de Antiquis Ecclcsiae ritibus cta necessitudine conjunctissimus, in hoc eodem cap. XVI. §. 12. et Gerardus Mastrichl in Scbediamonasterio ab adolescentia videtur educatus : nain sniate de Susceptoribus pag. G9. unicum olim fuisse in epist. XXXIX. alias LXIl. (iViuicLXXXIl.) sic putarunt. Sed liufinus trcs susceptores ob oculos ad Theophilum scribit : Qui ab adotescentiain MONA- ponit, lotidem ofiiciis destinatos, catecltesi, bapliSTERIIclausus cellulis, magis esse voluerim aliquid, smo, et confirmalioni, slalim post baptisma ab epiquam videri. Illi sane jamdudum cum Buftno amicitia 'c scopo conferri solitae; unde refelbtur idem GerarR cui apud Treviros manu sua prolixum dus, qui pag. 24. catechesi et baptismo unicum inlercesserat, i'a/de de Synodis librum Sancli Hitarii se descripsisse susceptorem tribuit usqtte ad saeculunisextum. Rutestatur epist. IV.alias VI. (Nunc V.) Ad Rufinum, finus per signaculumfidei, baplismum designat, quo postquam in /Egyptum adpulerat, scrihit epist. I. nomine utitur etiam in Hisloria lib. X. cap. 111.sealias XLL (Nunc III.) 0 si nunc mihi DominusJesus quere me ad dominicum, el hujus ftdei SIGNACULUM Christus, vel Philippi ad Eunucltum, vel Abacucad aceipe. Dc hac pbrasi multa congerit Jo. Erncstus Danielemtranslationemrepenle concederet, quam ego Grabius in nolis ad Spicilegium Sanclorum Palrum nunc tua arctis slringerem colla complexibus Quam tom. I. pag. 532. ! VI. Hieronymus jam Romae Christi lavacro ante iltud os, quod MECIIM ERRAVIT vel vel ALIQUANDO,SATUIT!Hacc inanifesto, innuunt, utrunquc ab adole- Rufinum regeneralus, Aquilejam repetierat, consorscenlia, studiis siinul operam dedisse. Ipsis addi tio Valeriani, et aliorum fruiturus, ad quos postea potest/Jojjosus,de quo Hieronymus ad Rufmum epist. inlimae necessitudinis testcs literas dedit. In monaI. alias XLl. (IYMJIC ///.) Ecce puer honestis smculi slerio aliquandiu cum Rulino adbuc catechunieno NontscuM artibus inslitutus. Hoc ipsum Rufinus magis ibidein moratus, improviso rerum eventti illinc disconfirrnat Apologia II. antequam eonverteretur(Hiero- cedere cogitur, quemadmodum ex cremo ad liufinymus) MECUM paritcr et lileras Grwcas et linyuam num scribens, lesiatur liis verbis episl. I. alias XLI. CONsubilus TURr.o penitus ignorabai. Convcrsionem suam llieronymus (iVuiic///.) : Me a TUOLATERF. ad Rhenisemibarbarasripas accidisse testalur epist. I. VULSIT, poslqttam glulino caritalis hmrentem IMPIA AVULSIO alias XLI. Monaslerium ergo Aquilejense, ex Rufini DISTRAXIT : itiiic-enim-yiolenta quadam, noverbis, A. D. 570. jam stabal : quo tempore alibi in C bisque ignola, persecutione in eum cxcitata, Aqwkja Ilalia nullnin stetisse legimus, nisi fortasse Vercellis, recedens, in Orientem migravit, profeclusque in ubi Sanctus EusebiusexOrienlereversus A. D. 302. Thraciam, Pontum, Biihyniam, Galatiam, Cappadonionasticam vitam instiluit. Lucas Holstenius in ciam, et Ciliciam, taiidem in Syriam descendii, ubi praefatione ad Codicem Regnlarnm cap. II. Italos ad vixit in solitudine monachus. H;ec ejus navigationis mouasticam vivendi normam traductos ait a vila periodus una cum Evagrio Anliocheno, lnnocentio, Sancli Antonii, quam ab Athanasio, Romam primuin et Ilyla, Melaniw famuio. Tunc Evagrium ex Italia advenlante, vulgatam putavit. Sed Athanasius eam ad se literas attulisse testatur Basilius Cappadox in Gra:ce scripsit A. D. 565. auctoribus monacliis Italis, episl. vm. ad Eusehiuni Samosatenum. Sed ipsum a quibus ejusmodi institutum, in Occidente janidu- llieronytuum suam percgrinationem Rufino, postdum coli cocptum, sanctus Pater insinuat initio ope- quam ab ejus laicre discesserat, nunciantem, praostat esse ris, gratulatus, apud eos PLURIMA MONASTERIA, audireepist. I. alias XLI. (JVuuc///.).: Tandem et MONACIIORUM nomencelebre. llanc Alhanasii in incerto pereyrinalionis erranli quum me Thracia, quoque vitam per tabellarios in Oecidenlem perlaiain, Eva- Ponlus, atque Bilhynia, tolumqueGalaliw el Cappagrius presbyter, qui cum Eusebio Vercellensi in lia- dociw iter, el fervidoCilicumlerra (regissetwslu, Syliam venerat, latinain fecit A. D. 570. nuncupavitque ria mihi velut (idissimusnaufrago porlus occurril; ubi lnnocenlio, cum quo et Hieronymo lunc in Orienteni ego quicquid morborumesse polerat experlus ex duorediit, mortuo jain Eusebio. Haccadnotavit peramicus bus oculis unum perdidi. Innocenlium enim, partem noster Reriiardtts a Montefalconisin Vila, Athanasii animw mew, repenlinus febrium ardor abstraxit. Nunc Operibus pr;eposita pag. 84. inque prscfatione ad 1«HJioet tolo Evagrio NOSTRO : cui cgo semper infruor Yitam Sancti Anlonii pag. 791. Ad h;cc ex verbis firmus, ad luborem cumulus, accessi. ERATnobiscum superius allatis palam est, Rufinum adultum sacro et Hylas, Sanciw Mclanim famulus, qui puritate mofonte Aquilejw lincliim, cl quidem a Valeriano me- rum maculam servilutis ablueral, el hic necdum obdutropolita, ministiantibus Cltromaiiopresbytero, Jo- clam rescidit cicalricem. Vcrumquia de DORMIENTIRUS viiio Archidiacono, et Eusebio Diacono : quos tres conlristari Aposloii voce prohibcmur, elc. Ruftnus tanqnam supersiites, et episcopali charactere vene- paullo posl, eodem tamen anno 571. quo baptismum rabiles A. D. 400. in suae fidei testes Bufinus advo- Aquilejaesusceperat, Oricntalium nionachorum fama cans, antiquo et proprio vocabulo palres, alque alibi, et ipse perniottis, cum Melattia, Romanarum muut postea dicam, parcntes dixit : quos inajores nostri lierum nobilissima, Hierosolymani cogilavit. Hicroetiam sponsores, susceptores, fidejussores,et demum nymus rei nuncio a Paullo Concordiensi accepto, pulrinos dixerunt. Idem Rufinus buc respexit in qui Tertulliani Codicem ab Ru/ino sibi restitui Apologiapro (ide sua ad Anastasium Pontiliceni : hwc flagitabat, slatim Ilierosolyniam ad Ftorentium Aquinobis de rcsurreclionetradita sitnl, a quibus sanctum lejensem iiteras, liu/ino reddcndas, nunc tamen baptisma in Aquilejeitsi Eccle'.ia consequuti sumus: dcperditas, inisit. Haruiu sic meminit epist. II. alias qtuv puto ipsa esse,quw eliam ApostolicaSedes tradere V.(IYJJJ!C/V.) OMmFRATER/Jjj/j'nMS,f/uic«mSa».cfaJI/eet docereconsuevit. Ilaec arguunt lapsum Dupini iu laniaab /Eyypto Hierosolymamvenisse NARRATUR, intomo III. Bibliothecae, Rutnum in monasieriobapti- dividua mihi germanitatis caritate connexusesl, quwso, zatum rali. Non enim in ullo monaslcrio, sed taotum ut epistotam meam, huic epislolw tuw copulatam, «» 81

85 RUFINI PRESBYTERl retlderenon qraveris. Noli nos ejns wslimarevirtuli- A latinornni improvideaccepiam, civciiliernnl. Vel pro bus. In illo cnnspiaes-cxiiressa esse aduotat Harlbius in Adversariis sanritntis nignia. Et el /Jrtr-cisrnum cgo cinisci viissmia pars t>'!i: eliam favilla dumvcr- lio. XXV. cap. III. ileroinqiic de eatlem iiarlicula mnrum Hims, im'iecil- agit in eniiliti.. Aniinadversionibiisad Rutilii ll.daelor, satis liabco, si s>-i.-ndi>rc.n tiins oculorummcorm ferrc sus'inal. llte MO;O SE poricon lib. 1. vers. &'.). ide eiiani Reinesi: epi-ioV lam XLII. ad liupertuii) pag. 5>><">. nionui. ne in e N Iloe LAVIT, l MI :IJS IST, cf tttnquam nix HKALIIATUS. : Eqn cunclispeccatoritm ordibus inqninutus,dicbnsac 1'alltdii ve-bis ullcs h >real. Eiiimvcro Melaniaerai, noclibusoperior cnni tremorereddcre novissimumqua- orlu Romnna,sed ex familia Hispanica, ut recie obdranlem. Ruftnus ah llb ronymo tant ipere laiitlalus, seival Tillcinontiuslomo X. pag. 5':l. et forlasse iu qi'i A. 1). 571. modo se laveral, cl mundits erat, et llispania ce.njugeniel (ilios amiserai, iinde ltomam l tanquam nix dentbatus, tniie recens Aquileja;bapti- VI.MT.esle Pauiino. P.illadius cip. CXIX. testalui', snii grali.im snsceperai. Sed Florcnlins qnuin /I»/J- Mclaniiim juni.irem, qu:e fait Publicola: filia, ideo)ium Hicrosolymien n .IIIIIvisiim llieronymo signi- ipi Metnniiv senioris iietes el nenii-t, iiiuodo renun(icassel, hic episl. IV. ; lias VI, (Nunc V.) ilermn ctalnr.iii), vendidisse OIIIIICS posscssiones. nas Itabuil q in lFspaniis. Nolanus antisies episl. XXIX. alias X. : Ruftnus autem : RATER, I scribis, N:e: c.t K scripsit VENIT fllierosolytnani). /'.'/ i vencrii, non mnlliim a.l Sevcruin tj. •'>.Meitiniwstiiini sanquinem propinproderi! liesiderio me<>,juum ev.mjam visurtis iton quare dixii ; Acbrosiiis epist. XXX.'alias XXXVI. t sim. htt enim tilte L NCO INTERVALLO separatus atl Sabiniim, ninmeiulat Panlinum splendore qeuca mc esl, tit hnc. (in civinmu Chaleidi) JJOJI D possit excur- ris, <n partibui Aquilunim nnlli se.c.undum. ouio eiiim biil liiir.li^ala, Aq.iilania: urbe; pntcrnis marere : et cqo arreptw solitudinisterminis arceor, nt cm- ,: " i pcritjnm tnihi no» liccre ^widvolui. lihi Rti/inttsad- iernisqu- uatt<lib;:sn Senatorum purpuris admirabiliveneril, ab illo sibi codices qiioalain (leseribentbis ter rulilan , leste Uianio in Vila cap. IX. Mclanim commodari postnlat : ob hoe d ejo ol>s"cro, t III, nt: jeniori linissinia i..alruiioiiiain llispania non soliiui, c pelas.pliirimumquwso,ut tibi beiti !'<eicii Amjusio- sed et in (iailia 1'uisse, auct r e.st Pallatlius in llidttnensi, Episcopi Coiiniici.nrios ad describcudiim sloria Luisiaea cap. CXIX.et noininalim qtiideui in . largialur; in qitibus CaiiticumCanicoritm sub imi ore Aquilania, Gatlia, Tarraccne, Ilispaniis, ut ait Heradisseruit. Scripsi>et mihi qnitttnn;E PATRIAipriidi- eiides in Paradt-o cap. L. G">:us ergo palernun) n cti frttlris Rufini Pnulhis se»c.i, TcrtvlHanicodicem M.larim seaioris fuil ex partibtis Aquilanix', Tarraapud eum esse, qiiemreliemtiiter rcposai Et ex lioc co;,ensi liispaia: couterminis. llinc ejus et Pailliui quwso, u! cos libros, quos me uon httbe c, llrcvis sub- allinilas. .Nomcnipsuin leiiiinoeperinsiiinisin Aquiditus edocebit, tibrarii inanu in clutrta scnbi jnbeas. taina iisitatuin. Ausnnius eniin, liomoct ip~e Aqnii lnlerprelntioncm<uoqne 1'sahnornm Dwidicorum, et taiuis eodem a:vo teslaltir iti Parenlali XXIX. sibi , prolixum valdede SyundiSibntm Stin.ti Hilarii, qa.m iKniiliam Milaniam sororein fuissc. Pattliniis de eaci apud 1 rccircsma.:ii meaipse descripseram.ut mihi lieut Melania semote h;t:c snbjongit: navc.m,cnnctis ; s iraiisferaspelo. Nos'i lioc csseanimmChristianwpu- fl-ni.bus, lii'1'i. olvii, ci>ii:tanlerqu<ongressafluctibus c . nuiris, ue tunlum fluclw;smcuti vincerct, navigavit,ct bulum, si in /('</ Dominimcdilcturdie ac nocte. Hiec Hioroiiymusad Florctiliuiii de Ru/ino, tleque tiodiei- siiiiutswcutum urbciiiquecommutans,iirbemHierw.abus ab illo servaib. iTimlem porro lihrorum copia lcm spiriiali dono, in qtta a corpore peregiinarelnr, ^ inaxime in-tructiiiii il ero. ynins non solum auc, cl.ijil. Non laiiien reeta Ilierosohjmampropcravit, si:d etiam post simiiltatem diserlis verbis tesiattim ( s,'d primo in Myyptum irajecit, inde in urbein Sin|G rcliquil, iiiitn iu sp.toqia I. lib. li., .UACNTS, } ciaui prtiicctura. Rufini et Meluuim liavigationem inquil, Jif scio, sumtibus rctleinisti Aquilceet Syniinn hi e! i. ete eaiitlcmiacit BaronitisA. D. 572. §. 55. qnam, s Thcodolionis,qnincltvqueet sextw EdiliouisJuduicos qiiatn :.criiiei tus Rosweydus in noiis ad vilas Patr.iiu pag. i5 i. slire noo pnsse op;natur. propiereitranslatorcs. VII. Ruliiiiisint rim ciiiu Meiania Hicrosolymam (|ii'id f.u/iiu moia in /Egyi to sex annos, Melaniae s^as , me.nscs coinplexa liierit, iion auteni ocfe, ul irrcpsit trajeclnrus, Romam profectus, ul quitlem ptitaiuus, inde discessit exeunle A. I). 571. Hme Mel.inia;tlis- aptid BaroiiiumA. 1). 372. §. 191. netpie iiiinumc;:m cc.-sio eruilur ex lieroitynii ep. XXI. alias XV. dimidio, ut seripsii. Pagius A. D. 307. §. '>. Pall.{Ntinc. XXIY.) ail Marcellam, ubi in Meluniu!an- tiui. ciiim in Paradiso Hcraclidis c:ip. XXXIH.pag. l C tlcs eirunditui', proplercaqtiod calenle tnlliuc mariti {)!'}.sexttiiilummeusibus ; afiirnial, Genliamis IlerveI corpnsciilo,el ni-cduiuliumalo, poslquam (bios siiiiul . lus Paliadii ioterpres cap. GXVII.ciiciler annum diperdidi-set lilios , unieo superslile tlcrelicto, iji- miiliitm, IIOIIiiitnum ct dimidium, ul opinalus esl r) griicnlejam hieme Iliciostity>num naii.ia.it, Clirislo Pagius, qtii lainen A. D. o~rl. §. 18. iinnum dimiaiicillaltira. 1'linios lib. II. cap. XLVtl. bieniis ini- iliuin ei ipse ex Pallatlio i: ci.ans, ohservavcrai, in tium bis verbis tlescribit : Vergiliurumnccasushie- (irici:o le.gi<i>; £TOU?, media partc tinni. Sed itlest. iLij.i. ineminclioat. Tempus in III. ldus Novenibres incidere Ruftuiis, Miluniam ex ^EgyptoHierosolymani comi,; consucvit. Ergo Melani>i nense No-enibri in 0'i'icn- tatiis, cur postea S../HS i reiire non poluil Alcxaulem trajeeit. llieroiiynitisob hoc f.ieimi- eam latt.lat dtiam, qiicniadiiioiluiii eli.mi solus Mcsopotamiam ,t eliam epist. XXXVIII.alias XCIX. (AMJJC LV.) ad () pciagr..vil, III in ra dicenius? lllriusque navigatiod' X . Asctlam,eitlemqiic conciiiil Puul.iitts Nolanus epist. ncni coiijiinclain fnisse uobissuadetit argumenia mox XXIX. alias X. ij. 8. iiiii ait : Prwier alius trbilales, adducenda. i. Sanctus P.uilinus epist. XXVII.alias IX. §. .'i. o ilitas irrilo in fwlibus ab<>rtivis lubore, udhuc marilo ;t purticipe,dejlcvtt, ila creviiarumnis, uf tinos filiosct iiiifnium prcsbyterum,Sanctw Meianiiv nitriAi.i \TA niarititm inlra uuiii temp>isami;te:<l, INICClanliim COMITLM : qua: phrasls ituiii in loca saticta, el vocai n situ parvuloud me.normmpolius, qutnn uil compcnsa- ex iisilem lediliim iudicare vidctur, iiaui iler lliero/tionem uffeclitntn, deretico. El pos! alia : lucliioso bolyniiiaiiiiin postet iori aetalc via Sanctorum, via ;o iimbiluliiiini (uucruni comcs, cidua pariicr c orinia l>ci,ei Sanctum iter aiiioi)oinast.ice appe.labatnr, ut Romam VENITnmU.NICO iitccniorepoliiis, qitam d'it:et Cangius in Glossario: qua; idem sunt ac via c i( /J/I'O, consolalcre la>ry»iarum: Palladius in HislTia l.au- spiritaits, sive spirituatis. isiaca eap. CXVII.g uere Ilispuniimdie.t ^T.UVI, -r-i v2.In /Egvpto, ei llierosolymaeutriusque mora h ij yhog. tpiod vetus inleipre-, laicns sub niniiiiie llc- coniongitiii'. . Ltiiusqiie rediius in Occidenieinuni eidemqne ile,ruilidis, sic verlit : de llispaiio vcl urbico <jcnc;e e, scendens.Particubt vel pro copula e! slilo ine !iia:vi leiopori afligitur, ut potea oslemiemus. ,-i " ejus exempla atlf rt Caniiiusin i. Ilieronymiisa Rnlini amieitia alienatus, Apo[i ii-tupalui'. Qice.la i. Glossario, intiita lilmulelltis ile Primaiu pag. :.. (>. !o;'ii!! cuni carpere videtur, quod ipse juvenisnaa.I alium loeiim /iu/jjjj illiistranduiu: iu tjtio e\pbt- v.-avent cum Metauia iiem juveiie, quac annuiu cando viri docti oh particiilani illam, SCIIMI iii vetcrntn agens vicesimwnetsecunduni. lunc recens cnijugem,

8(5 VITA. LIB. I. CAP. H. Aribus libris in vulgatae et primigeniac leclionis fiamiserat, teste Palladio cap. CXVII. cui suffragalur . Paulinus epist. XXIX. alias X. §. 8. ubi de Melania dem, inier se conspirantibus, eandem et ipse retiANNIS ail : TENERIS ABHCC nuplias passa, et brevi nendam censuit, qnod fugit Tillemontitim, priori mater. Sed ea felicilate inortaiium non longum potita ediiione tantummodo usum. Quare Melaniw fllio geneest, ne diu lerrena diliqeret. Autlian ur verba Hiero- Publicolm, adlmc puero, prmluramurbanam obexemtuetnr fuam nymi : nunquid et egouon possemPROFECTIONEM ris splendorem, delatam Rosweydus discutere? Cujus mtaiis fueris? unde? quo tempore plis eorum teinporum, quibus et praefectipraetorio, tiavigarisl ubi vixeris? Quibus interfueris? Sed absil, el Cousules eliain, pueri fuerunt. Hac de re consuut quod in te reprehcndo, (aciam; et in ecclesiasticadis- latnr Theodorus Silzmannus in Animadversionibusad Reinesius putalione anitium jurgiorum deliramenta conjungam. Rutilii Hodceporicon ver. 173. ThomasNorisius ad Hoc solum prudentim tum dixisse snfficiat, ut caveas Variarum Leclionum lib. 11. cap. XV. et in alterum dicere, quicquid in te stalim retorqueri Cenotaphh Pisana Dissert. II. cap. II. pag. 105. Neque a vero abiit Tillemontius tomo X. pag. 823. potest. 5. Rufinus in occidentem reversus, iternm Mela- ralus, hunc eundem Publicotam postea Sancto Auniae spiritali via comes, Hierosolymain navigans, in gustino scripsisse epistolam XLVI. aiias CLHL PuSicilia obiil, nt suo loco monstrabo. Haec omnia bicolam, quasi Poplicolam et Populicolam sen PeRufinum, Melanim comitatui ab initio, sive ab A. I). puli cultorcm, antiquissimum cugnomen in eadem 571. addictum, ob oculos ponunt. De Melania Hiero- gente Valeria ex Menagianis tomo III. pag. 190-55)8. nymus in Chronico anno II. Olympiadr, 288. AbraCAPUT 11. hami 2390. Christi, secundum epocbam Eusebia- " advenlu nuncius I)e nam, 575. decimo Imperii Valentiniani et Valentis; I. ad Rufini et MelariuvAlexandriam Hieronymttm in Syriw deserlo perlalus. II. Post qui Chronolugici characteres congruuut anno Dionyobitum Athanasii liufiims in Nitriam fugit, persesiano 373. haec scribit: Melania nobilissitna muliecuiione in Cathoticosexcilata. III. Pro fide palitur. rum Romanarum el MarceU'mi,quandamConsuiisfiIV. Melania Chrisli confessoressequitur. Y.Quibus lia, unico, Pratore tttnc urbano, filio derelicio, llieab exsiiiorecocalis, DiocwsureaHierosolymampelil. rosolymam nuvigavil : ubi tanttim virtulum, prmciVI. Rtifaius sexenninmagil Alexandrim,ubi Didypttmque humililaiis fuil miraculo, ut Theclm nomen mum et Tlieophitumaudit. VII. Hierosolymam pe acceperil. Viri docti jampridem nolarunt, Melaniam, til, hine Mclania Alexandriam excurril. Vlll. Bufinon filiam, sed neptem fiiisse Marcellini, qtii consut niis se in operibus cartlatis exercet. IX. A Bacnrio proccssit A. D. 241. Iu prima editione Momhritiana Bege lberornm, et ab jEdesio, AZthiopum,ad Chrinon legitur, utin Scaligeriana, Marcelli, sed Marcelsii ftdem conversionemaudit. X. IVarraffo Rufini lini, quompdo saeculo IX. legit Freculfus in Cbroniexplicatur atque defenditur. cis lomo II. lib. IV, cap. XXI. Sic eliam in edilionibus Sichardi, Pontaci, ei Miraei; idemque habent I. Melania ingruenle jam hieme A. D. 571. quum Palladius Groecus cap. CXVII. et Ileraclides inter- ex Ostiensi portu Romano solvisset, ineunte A. D. pres latinus ; aplitis quam Gentianus Herveius, qui 572. Alexandriam adplicuit, adhuc superstite Sanclo Marcetli pro Marcetlini expressil in sua laiina ver- Alhanasio urbis episcopo. Interpres latinus Palladii, Sione Palladii. Sancius Paulinus epist. XXIX. alias qui laiet siibnoinine Heraclidis, id contigisse ailiraX. §. C. et 8. eam consulibus avis nobilem, ct Mar- fer principia Valenlis Imperii cap. XXXIII. pag. 973. cellino Consule avo prognatam pra'dirat : cui aecedit C editionis Rosweydi. Hinc viri docti striclim ad iniRufinus Apologiaelib. ll. pag. 136. uhi verba Hie- tium Yalentis Imperii, Melanias iter traxerunt. Sed dictionis sensum propius ronymi jam adduela recitans ex suo codice Chronici Gentianus Hervetus Graecae Eusebiani, non Marcelli nec Marcellini filiam, sed a Iseculus, ValenteAugusto tenente imperium transtuMarceltini Consulis neptem appcllat. Paulino tainen lit Graca verba, OOK),£VTOC TOO VIAOIHOX; £X0V" «pxrr» et Rufino prae aliis adhaerendum censemus, quorum TO;cap. CXVIII. in Bibliotheca Patrum G. L. ediprior consanguineus, uterquc Melauiae amicissimus; lionis Morellianae Parisiensis A. D. 1654. tom. qiiare vel filiam pro Jiepfeusurparunt Ilieronymus et XIII. pag. 1931. Ibi Melania, ut ait Palladius cap. Paltadhts, quod Pontacus et Pagius contendunt (non CXVII. quum res suas vendidisset, ingressa est in enim in uuiusque verba, ut nunc circumleriintur, Montem Nitrim Sanctos Patres conveniens Pambo, et niendum irrepsisse 1'aciledixerim) vel fitia fuit Mar- Christi servum Arsisium, et Serapionem magnum, et cellini, Consulis A. I). 5-i!. et neptis alierius Mar- Paphnutium^ Scaliroten, et lsidorum Confessorem ccllini, item Consulis A. D. 275. ut conjecit Ponia- llermipolis et Dioscorutn: el versata esl apud eos cus, cui suffragari quodammodo possel vulgatus He- circitcr A.NNUM obiens sotitudinem, et videns DIMIDIUM, raclides, eam vocans /ilium Marcellini jam Exconsu- omnes Sanclos. Tunc monachos ^Egypli invisit etiam lis, quod Palladium Grace loquentem fideliter expri- Rufinus, citjus rei imniium semel, iterum, et termit: TOU Hoc «7rouTr«T«v. idem Hieronymus expriniit liuin ad se pirlatnin in Cbalcideui, prodit Hieronycunsuin filiam, ut hinc mus epi.-t. I. alias XLI. (ISUIIC vocans Marcelinti QUO.NDAM ///.)ad etindem Rupateat, Melaniam a Marcellino geiiitam post consula- /inum in ^Egypto moranieiii scripta. Primo cnim Uetum, non vero A. D. 341. quo consul processit, ut U liodorus moiiacluis id, sibi ab alio narratum, Hierosine ulla necessitate sentire visus est Tillemontins. nymo in Syriae cremo versanti nunciavit. Sed quiim, In verbis Hieronyini superius recilatis, ujiico, prw- nt ait idem Hieronymus, rei novitas fidem sermonis lore tunc urbano, fxiioderelicto, snperest alia tliflicul- auferret, non enim credebamcerlum quod cerlum esse las ; nam Gregorius Tiironensis in Hist. Francorum cttpiebam; RUHSUM suspensam volo nutantc mentem f lib. cap. XXXVI. Urbanum, .Melaniaeiliitm diclum quidatn Atexandrinus tnonaclius , qui ad JEgyplios censuit : cui tanien Ptiblicolwcognomen liiit. Hocad confessores et volunlate jam martyres pro plebis JAMgcntem Valeriam pertinuii, ex Jo. Glandorpii Ono- DUDUM fuera! transmissus obse>iuio,manifestusad crcmastico in Sieminale Vaieriorum pag. !)6i>., untle dnlitatem nuncii auctor impulerat. Ilis ita narratis, se enistat, Melanim conjugem ad clarissimtun geuus adluic dubium de Rufinim ^Egyptnm adventu lestaValeriorum esse refeiendum. RuPinus Apoiogi;elib. lur, propteieaquod multi essenl Rufini, illinsque II. pag. 456. Hieionyini seiisum litleliter exprimens, patriam Concordiam et Tyrannii noinen, quibus a iia habet: parvuto filio Romm derelicto. Rosvveydus ceteris distingueretur, Monachtis Alexandrinus se itt editione I. HistoriaeEremiticae pag. 445. Nori- ignorare ostendisset : faleor et in hoc.meam labasse sius in Adventoria pag. 14. Pagins A. D. 372. §. Sti. senienliam : nam quum et PATRIAM litam ignoraret et t:i Tillemontius tom. X. pag. 594. contra oninium NOMEN, eo tam.n plus videbaturafferrc, quodeadem in editionnm et codicum lidem, unica liierula mutaia, asserebal, qna: jam alius indicaverat. Sed quum leriion prmlore, sed piYEfortleitendum putarunt. At tius landein nunaus multorum ore (innatus, liufivero idein Rosweidus in editione II. pag. 444. vete- nuiu Nitri* cellulas obire certo referret, Hierony-

K7 RUFINl PRESBYTERl 8$ iims immolica laetitia perfusus, illuc statim ad eum A pro facinoribus meis ad eam sotitudinem 'commigravi, littcras dedit : TANDEM pleniun veritatis pondus eru- quw Syriara juncto Barbariw fme disterminat. Epist. pil: Rnfiiium enimNitrimesse.el ad bealumperrexisse XVI. alias LVlll. (Nunc XXII.) ad eundem : NUHC MacariumcnEisRA COMMEANTIUM multiludoREFEREBAT.barbaro Syriw limite teneor. Et in epist. XVIIL alias Hic vero tola credulitatis frena laxavi, el tunc vere XXII.adEustochium decustodiavirginitatis, eremum mgrotum me esse dolui, et nisi me atlenttati corporis suam jhis verbis pingit : O quolies ego ipse in eremo vires quadam compedeprmpedissent, nec MEDI^E FER- constitulus, et in illa vasta sotiludine, quw exusta sovou yi;STATis, navigantibussemper incertum mare, tis ardoribus, horridum monachis prwstat habilacunec pia feslinationegradienli valuisset obsistere. Haec os- lum, putabam me Romanisinteresse deliciis ! Ridui lendunt, Rttftnum,qui ingruenlejam hiemeA. D. 271, iter Antiochia dislabat Chalcis, ut colligit Cardinalis ciim Melania ex urbe discesserat, adhuc medimfer- Norisius Dissert. III. de Epochis Syromacedonnm vore wstatisanni insequentis 572. ab Hieronymo, in cap. ix. § HI. Hinc Evayrium, qui posiea luit episcoiiltima Syria degenle, creditum Nitriae in ^Egypto pus Anliochenus, in ereinum, ut Hieronymo adhaeremorari et ad bealum perrexisse Macarium. Quid rel, interdum secessisse conslat ex verbis ep. I. plura ? Rufinus ipse baptismo suo, et ex oecidenie in alias XLI. ( Nunc 111.) ad Rufinum : nunc uno et Palacstinamitineri, unam eandemque epocham figit; toto mihi lumine Evagrio NOSTRO fruor, cui ego semnani Apologia 1. A. D. 400. exarata, se anfe annos per infirmus ad laboremcumntus accessi. Haec posFERETIUGINTA Aqttilejw baplizatum; ct ad lalinum trema demonstrant, Evagrium Hieronymo aeque ac sermonemTRICENNALI I>ENE incuria lorpuisse scri- liuftno necessitutlinc conjunctuin, ex quo fuerat in JAM bit. In Apologia ad Anastasium summum pontilicem _ Italia , atque etiam Aquitejw; unde Hieronymus ait : post TIUGINTA, auuos parentibus redditus " epist. VI. alias XXXVI. ad Chromatium de Evagrio FERE sum : quem Hieronymus non amplius amicus in scribit, tanquam de boinine eidem notissimo, et in Apologia lib. I. sic ridet : hic supintts et lassulus post episi. II. alias V. (iYuiicIV.) Ftorentium AquilejenTRIGINTA ANNOS mollissimumFlaminim iler essedo sem ah Evagrio plurimum salvere jubet. Sed jam ad peiveniie non potest, sicqueprmtendit longi ilineris tas- Rufmum in yEgypto discurrentem verba converANNIS situdiuem, quasi TRIGINTA semper cucurreril : et tamus. in lib. II. rursus admones, vt sciamus, leper TRIII. E portu Alexandrino Seleuciam, indeque AnGINTA ANNOS JYCCJS G to/umijiious devoratis , Latina tiochiani et Chalcidem , triremibus facillime solvi nescire. Dum Rufinus tricennale spacium suae pere- poterat. Hinc Hicronymus, ubi primum certior redgrinationis his particulis fere, el jam penedislinguit, ditus est de liufino Nitriae morante, ad eundem haec vcl potius exteuuat, illud idem spacium triginta an- seripsit, ut amicissimi capitis complectendi desidenis nondum completis, sive uno minus conslare si- rium explicaret : nisi attenuali corporis vires quadain gnilicat; nam lotidem anni intercedtint ab ejus pro- compede prwpedissent, nec mediw fervor wstalis, nec feclionis A. D. 371. ad A. D. 400. quo ex Oriente navigantibus semper incertum mare, pia cum [estinaincuriam tione gradienli valuisselobsistere,quin scilicet Rufino reversus, tricennalem ad lalinum Sermonem suam querebatur; qtii enim iu Orientem navigaturus, occurrisset. Recle ingerit fervorem wstatis; Rufinus e [latria discesserat A. D. 570. ex porlu Romano enim in Nitriam fugit statim a morte Alhanasii, quae solvit sub fiiieniA. D. 571. annoqtte insequenti 572. secundum noslram senlenliam seorsum expositam, una ciun Mclania in portum Alexandrinum ingres- contigit A. D. 572. die II. Maii.Tunc ^Egyptios Consus est. Hufinum haec scripsisse A. D. 400. disci- G 1'essores in Phcenicem, Pontum, Armeniam, Proiiius ex ejns Apologiae libro 1. ubi doctrinam Hiero- pontidem, et Palacstinam ejectos infra apparebit. nymi sugillans, ita loquitur : cur magister (ut tuis te- Omnium proximi erant Hieronymo Episcopi in Pacnm verbisagam) post QUADRINGENTOS ANNOS, laeslina exsulantes: unde in Scbismate, quod EccleFERE quando ecclesiacognitoeo, quod ab Apostolisnon sibi siam Antiochenam totumque Orientem dilaniabat, esset tradita veritasveleris Instrumenli, legalos mitte- sanctus doctor se in eorundem communione inansurct ad istos, quos illi tunc circumcisionemvocabant, rum professus est A. D. 370. epist. XIV. alias LVII. obseerans et exorans, ul sibi de veritate, qum apud (Nunc XV. ) ad Damasum scripla, ubi ait: ef quia ipsos est, aliquid targirentur? Per iotos islos QUADIUN-pro facinoribus meis ad eam soliludinem commigravi, GENTOS ANNOS errasse se et ignorasse, quod verum est, quw Syriam junclp Barbariw fine dislerminal, nec possum Sanctum Domini(idest sanctissimum Euchafatereiur. Et post alia inlerjecta, bacciteruin scribit: modoergo nobis post QUADRINGENTOS leyis veri- ristiae sacrainenUim, absenlibus in siguum Catholicae ajuios tas empla precio de Synagoga procedil. llaec arguunt coiiiiiuinionismitti solilum) fof interjacentibusspaciis liufini et Metanimab urbe discessum, adveiitumque a sanciimonia tua semper expetere, ideo hic COLLEGAS in yEgyptum, citius quam A. D. 371. et serius quain TUOS JEGVPTIOS CO.NFESSORES sequor, et sub onerariis A. D. 572. minus recte viris doctis stalntum fuisse. navibus parva navicula delitesco. Quos vir Sanctus Hieronymus in interiori Syriac deserto, ab hominum antiqua Ecclesiae phrasi Coltegas Damasi appellat, commercio remolus latebat, ita ut neque amicorum sunt episcopi, jussu Valentis Augusti in Palaestina litene ad eum volilarent, nisi postquam Antiochiani exsulare coacti, de quibusRufinus Hist. Eccl. lib. II. perlatae, et ab Evagrio collectoe, ad illum in solitudi- T. cap. II. Valens favendo hwreticisabiitinviam palrunt ncm transmiltereiilur : cujus situm non semel de- " sttorum, nam et EPISCOPOS in exsilium, et presbyegit lineavit, nam in Vita Sancti Paulli, Jesum lestor, in- teros ac diaconos el monacitos (Taiiano Alexandrim quil, el sanclos Angetosejus, in ea eremi parte, qum prwsidente)usque ad tormenla deduxil, et ignibns trajuxia Syriam Sarracenis jungitur, vidisseme mona- didit. Haec illigantur A. D. 572. Tatiano adhuc chos, el videre, c quibus unus per triginta annos cluu- ^Egypli Praefecto; etenim mortuo Athanasio in Orsus hordeaceopane et lutulenla aqua vixit. In Y'ita thodoxos saevitum, agenle Lucio invasore Sedis Malclii cap. II. pervenitandem, ait, ad Eremum Chul- Alexandrinae: testcs sunt Theodorilus et Socrates cidos : quminler lramas cl Bermmam mayis ad Austrum lib. IV. cap. XXI. el Sozomenus lib. VI. cap. XIX. siia est. Epist. IV. alias VI. (Nunc V.) ad Florentimn: Rufinu», qui persecutioni eidein interfuit, hanc strainca mihi parte eremi commoranti, quwjuxta Syriam gem Catholicoruni bifariam dividit. 1. in cives Sarracenis jungitur, diteclionis tuw scripta pertata Alexandrinos. II. in Nilricemonachos : et hmc omnia sunt. Episl. VII. alias XLHI. ad Chromatium, Jovi- post Athanasii obilum, parlim sub Tatiano, partim iiiini et Eusebium : lilerm, Sanclo Evagrio transmit- sub Paltadio, qtii eodem A. D. 572. in praefectura tenle, in ea ad me eremi parte delalm sunt, quminter ^gypti Tatiano suecessit, ex Theodorito lib. 1Y. Syros ac Sarracenos vaslum limitemducit. Praefalione cap. XXII. Audiamusverba Rufini utranque persejn Abdiam : quando eyo et lleliodorus carissimus, cuiionem enarramis lib. 11.cap. III. Igitur ea tempariter habitare sotiludinem Syrim Chalcidis niteba- pestate quum quadragesimosexto anno Sacerdotii sui mnr. Ep. XIV. alias LVII. (Nunc X V.) ad Damasiim: Athanatius post multos agones, multasquepalientia

<J0 VITA. LIB. I. CAP. II. 8'J coronas quievissetin pace, sciscitatusde successore, respondere polueril, quidve responderit in epistola A Sancli Hieronymi: Pelrum tribulationum suarum participem et socium ad duos priores libros Apologim i quieam qiiidemepisttilam,hodie deperdiiam, memodelegit.Sed LuciusArianmparlis EpiscopusCONTINUO haecTillemontiusobtanquam ad ovem advolat lupus : et Pelrus quidem rat in libro III. Apoloyiw.Ad tabulas non retulisse a navem prolinus conscendensd urbemltomam profu- servat, Arianos in puhlicas i violentiet inbumaniin catholicos ipsi cxergit, Lucius rero tanquam materia sibi crudelitalis quidquidnec semper judicuin sententias expeciasse, obtala, smvior erga ceterosefficiebalur, et ita ibal in cebant; sanguinem, ul ne speciemquidem aliquam religionis nt quos oderant, in carccres trnderent, exsiliis plecservare videretur: cujus PRIMO iivgressulanta et lam lerent, et vita privarent; binc liufino tiiulum Conturpia in virgineset continentcsEcclesiwgesta sunt, fessoris hac in re iribui posse consentit. Annaliuni quw nec in persecutionibusgenlilium memorantur. parens A. D. 572. § 8. Rufinum, sicut aliorum concwdeset tor- iessionemrecensu t, ila et suam putat recensere deINDE POST fugas civiumel exsilia, POST menta, flammasque, uibus innumeros confeceral,ad buisse exemplo Paulli Aposloli. Sed nunquid eam q monasteriafuroris sui arma convertit. Vastat eremum, non recensuit qui ait, se eorumgeslareferre, quoritm soctus esse promeruit? Ad haecin Apoloindicit. Tria millia simul aul eo passionibus et bella quiescenlibus amptius, viros per totam eremum secrelaet solitaria gia pro ficlesua ad Anastasium Pontilicem nuuquid habitationedispersos, oppugnare pariter aggredilur. non fatelur, eandein fidem stiam perseculionis lueMittitarmatam equitum,et peditummanum;tribunos, relicorum tempore tn carceribus, et in exsiliis, quw fuisse? ct inferebanlur, PRORATAM Sed neque prwpositos, betlorumduces tanquam adversus bar- pro ITIIE baros pugnaturuselegit : qui cumvenissentnovambetli n omiiiuoid negat ipse Hieronymus, nisi fortasse irospeciem vident, hostessuosgladiis objectare cervices, nico usu, quod non magni profecto inlerest; nam et nihil aliud dicere,nisi, amicc, ad quid venisli? Apologiaelib. II. in Rulinum sic loquitur : Conlra in III. Deimmani illa perseculione Rulinus statim Arii doyiwitajam Alexandriw carceribusel in cxsivitm baccaddit : Per id tempuspatres monachorum et liis dimicaveras non voce sed sanyuine. In eodem antiquitatismerito,Macarius, Isidorus aliusqucMaca- lib. II. pag. 599. ne libi quidemquando in carccribus sacramenlapaluerunl. rius, alque Heraclideset Pambus, Antoniidiscipuliper ctexsiliismorabarishujusce.modi JEgyplum,et maximein Nilrim deserti partibus habe- Et pag. 407. fioi ergoin quo somnioAlexandriniCARrevelatumest, ul quwille (Origenes)vera profibanlur, viri, qui consorliumvilcv, et actuum non cum CEIUS celeris mortalibus, sed cum supernis Anyelis habere tetur, falsata confinyas?Rufinuspostquamenarrasset el PR.ESENS LOQUOR, eorum adn.iirandasNitiiensium Monachornm virtutes, ei credebantur. QU.E VIDI, SOCIUS yestarefero, quorum in PASSIONIBUS csse pro- constantiam pro Fide Catholicalib. XI. cap. VIII.de merui. In Apologiaetiam ad Anaslasium Pontificem, illis a se visis el in familiare colloquimn adhibitis, se tunc pro fide passum gloriatur : Quanvisigitur h;ec iteruni loqiiilur : Florebat iyitur jEgyplus ca hmrelicorum N '•fides OSTRA iemporequum lempcslatenonsotumeruditisin christianaphilosophia perseculionis in Sancla AlexandrinaEcclesiaDEGEREMUS , in carce- viris, verum eliam liis, qui per vaslam eremttmcomribus, et in exsiliis, qumpro fideinferebanlur,PRO- meantes, signa et prodigia, Aposlolica simplicitate BATA tamenet nuncsi qtiisesl, qui vcllenlurefidem vitw,et cordissincerilate, faciebanl; ex quibusinterim sit, cf noslram cupiat, sciat, ctc. His in aestu dispulaiionis quos IPSIVIDIMUS,quorum benedicimaritbusMEIUMhi sic reposuit Hieronyiuus Apol. lib. II, postiniiium : MUS, sunt, Macariusde superioriercmo, alius MaMiror quod non adjecerit : vtncinsJesu Christi; et li- i carius de inferiori: Isidorus in Scyli, Pambus in C et Alexandriw bestias Celtulis, Moysesel Beniamin in Nilria, Scyrion et ad beraius sum deoreLeonis, f pugnavi; et: citrsumconsummavi, idem servavi, su- Elias et Paullus in Apeliole,alius in Focis , Pcemeit mihi corona jitstiiiw. Qum exsilia? quos iste el Joseph in Pispiri,qui appetlabalur MonsAntonii. peresl carceres nominal? Pudel me aperlissimi mcndacii: Eosdem tanqiiam pnecepiores suosmemorat Rufinus qttasicarcereset exsilia absque judicum sententiisirro- Apologiaelin. II. pag. 424. lil ad eremi mayistros gentur. Voto tamen ipsos scire curceres, et quarum veniam,quibus et attentiuset frequenliusvacabamus, se provinciarum dicatexsiliasuslinuisse.Et uliqueIta- ubi MacariusAntonii discipulus,el alter Macarius,et bet copiam, de mullis carceribus et infinilis exsiliis Isidorus et Patnbus, omnes amici Dei: qui NOS II.EC unum aliquod nominandi.Prodat nobis confessionis DOCEBANT, ipsi ciDeo discebant Quantamego, si ? qttw hoc ita decerel aut expediret, de his omnibitshabere sum acta, quw hucusque nescivimus, ut inler alios Alexandriw martyreshttjusquoquegesta recitemus,et jactanlim maleriam possem?Sed erubesco, hmc eliam contra lalralores suos possit dicere: De cetero nemo retcxens,dumvolotibi oslendere,pon, ul dicis, nostro niilti moleslussit; eyo enim sligmala Domininoslri incjenio mayistros, sed qttod plus doleo, magisirisdeJesu Chrisli in corpore mco porto. Sed c\ ejusdem fuisse magis ingeniumnostrum. Hieionymiis A. D. lib. Sancti Patris Apologiao II. discimus, Rufinum 580. Chronicon scribens, elogio sane magnilico /{«non ah se tantum , sed al>aliis etiam inartyrem di- finum ornavit sub anno I. Olymp. 289. "Abraliamictuin : Cave,nehoc mayislriet condiscipulitui audianl, tico 2395. Christi sccundum Eusebium 578. nempe el offendasquamplurimos,qui me latronem, TEMAR- Dionysiano 73l>. Florentinus ct Bonosusel Rufintis TYREM rocauf. Rursus : posf Alexandrinumexsitium. ixsiGNF.s _ Monachi abenlur: E qnibusFtorentinus lam h v misericorsin egenosfuil,\ut vulyo el tenebrososcarceresa cunclis Origenisscclaloribus paler pauperumnoMARTYK APOSTOLUS et nomiiie)'is.Certe Socraics, minatussit. Ilic Florenlinus, quomodoliabent omnes lib. IV. cap. XXIV.Alexandrinoruinaerumnasliteris Cbronici ediliones, a Hieronymo semcl el itcruin tradens inter sanctos inonacliosdire vexatos, Ituli- Florentius vocaturin epistolis jam adduclis, ct ctiam iiinn id de se narrantein , his verbis rccenscre noii a Rufino Apologiae II. uhi hoc idcm clogium de lib. diflitetur: hmcRufinus et VIDISSEcoram, el CUM se IL- se olim ah amico scriptum, scisso amicitia HieroLISPERPESSUM dicit. Quoeirca Rosweydus, vir nyuio ohjicit: Me nunc laceras, quem et in Epistolis esse pius et doctus, quo nemo accuratius bistoriani ere- tuis anlea laudaveras, el in Chronicistuis Floreutio milicam illusiravit, in notis ad Vitas P.itrum, et Bonosopro vitm,ul ais, nobitilaleconjunxeras.Mupag. 442, § 18, tanti 'aciendam non pulat ohjurga- tua illis necessitutlo intereesserat, utpote omnibus lionem Hieronymi,quin Ruftnocredendum sit, cui siiiiul in Aquilejensi Ecclesia educatis. De Bonoso credidit Socraies, quum Rufinus idipsum lam in HieronymusEpisl. I. alias XLI. (Nunclll.) ad Ruliimmotneus, cl, ut veriusdicam disputatione, quam extra , professus fuerit: quod ntim : BonosusTUUS, tamen ilieronymus in uno dispulationis calore in NOSTEit, scalam prmsayatam, Jacob somnianle, jam diibiuin voca.il. In eadem sententia est Tillemon- scandit. Fuerat llieronymi collactanetis et condiscilius tomo VIII. pag. 614. et tomo XII. pag. 40. Ar- pulns, uique liberius Deo vacaret, scopulo , sive ingiimcnlaenim contra Rufinum parum probare arbi- sulae (foisitan Dalmaiiac)solus inseJerat, derelicto tratur, tiobis ignoranlibus, quid ad ea liiifinus ipse eiiam Oiu-simoadolescente, queni Rufinus paritef-

RUFINI PRESBYTERI 92 novorat; ne parvulusquidem,quemNO^TI, A Onesimus,1 /Egyptum advenlu Ilieronymum docuisse; ul enim qno, velutfratre, in osado fruebalur, in lanla vustitate aii exsnlantes in Ponto, Armenia , ct Phnenice <le, adhmretlaleri comes.C-liroinalium,Invinum, elEu. ferretur diacnnia, necesse fuit transirc per Sytiam sebiuui Aqiiilejensesh--c ilieronymo nunciassecol- ct Clialcilensemereiiium. Itl aiuein inonacliusjamligintusex ejus epist. VII. alias XLIII. Kuinlcmporro diiditm illac pertransiens, Hicronynio nunciaverat, Ronosi sceessiim post A. I). 5/1. tpia Rtifiuus in (piuin scilicel :ul jEgypiios exsules properaret, nnn ^Egypltiintransniiseral., contigisse manifestinriest, ali iisdem redux , ut videlur pulasse Tillemoulius. qiiuin Hieronymusbac.de re, (auquam nova Rttfi- Illo vero lempnre, jumdudiim elapso, pnla pnst nniini JiuminiEgypt') versantem docueril Epis .1 aliasXLI ai.t aberuni menscm, tandeniplenumveritalispondvs ( IVUJIC ///.) ubi de more in Ronosi laudes e.\- irnpil, Rtifinum Nitri-v esse. Qnare tunc priiinmi currit. Hieronyinus ad illntn scripsit rpiMolam. IV. Duplici-m Calholicorum cla.lem sub Tatiano V. Eorieni et magnat virtutis feminam Diocaeet Palladio ^Egvptipracfectis I>. 72. et 575. tlu- sarca Hierosolymampeii sse in comperto esi. Scd A. rasse colligitiiusex Hieronymo,qui de scciiniln,post Palladius eap. CXVIIi. et vnlgaius lleraclides cap. primam Alcxandrinorum civium pcrsccuiionem, in XXXIII.Paradisi, quae, mi jain tlixi, esl vetns inlermonachos Nilriteexercila , loqtiens, Incc habet an- pretalio tlislorbc Palladii, auciores siinl, eam non no III. Olyntp.2NX.Alirahaini 259i. Chrisli sccun- ae.te revocaiosab exsilio sanctos vir.s pnitiienoiiem duin Euscbimn 570. sive Dionysiano 571. iiecdum sihi et quinquagima virginibus eondidi-.se: Iicvc, cnim hoe anno persecutionem illain ileferbuissevel POSTQUAMfuerunt rcvocati, monaste.rioiidificalo hi hinc apparcl; MttlitMouachoruni i.riwper tribunos -, Ilicrosolymis, etc. Monasterii epoelia non M<ltt>iw X el militescwsi.Paiiiinus lNolanuscpisl. XXIX. alias j, in mheui sanelam adveniui, seciintluiiiPagiutnA. D. X. § 2. saiit tissiiu s viros cotistpievcxains tradit, III 472. § 21. sed monachorum revo.alioni, eoiijunlunc Melaniaper triduum quinque. millia Monachoriim genda cst : quaecontigit circa niensein AprilisA. D. lalciitiiiui snis panibus pavcrit, lot ciiini ibi Itiisse 577. ut sttpputat Raroniusaimo eotlein § 2. consennarral ctiam palladius cap. Vli. cl. lli ronynius eo- lilque Hicronymusiu Chronicoan. 2. Olynip. 289. dem in loco circilcr quinquc mllia tlivisis cctlutis Abraliami 251)4.Ghristi sceimdnm Euschium 579. babitasse icstatur epist. XVIII.aliasXXH. ad Eusto- nempe Dionysiano577. ubi aii : Valensde Antiochia chiinn de cuslotlia virginiiatis , t:l Rufinus iu vitis ex.tre tompulsus, sera pwnilewia NOSTROS exsiliis de Patiuiu lib. III. §219. |iag. .')"". qui eiiam in pro- revocat.Rufiniisaillmc liicnlentiiisrem exponit Hist. de logo pag. 449. ail, iiiinun esse, ut ef numcroimmensi lib. XI. cap.Xlll. Inqimtus teuiporeqiinGotboruni Melinia vcrn posl- gens per oiiiuesThracias se infndit : 7'uiti vero, insinl,et virtiilibus,incomp<irabiles. quam obicnssollitdinem, ei viilcnsumuessanctos, scx quil, Vnlentisbella, qua: eccles>is infere.bat,in liostem menses in ^EgyploIransegerat, duadecimepiscopns, cmptaconverli,seraqucpcenilentiapiscopns presbyct e cl prcsbyleros cl clericns, et anacliorelas, ut essent tcrosrclnxareexsitiis, ac de metallisresolvi monachos , (miics centumviijinlisex, in Paiivslinain circa Diocw- jitiiel. Scio TilleiiKintiiim HistoriaAiianismi lonio in sttreain,ah AugnstaliAlexandiino dcLgatns, sequula VI. |iag. 800. lestinioniis tam luculcntis opponere i e.-1, eisex suis propriis pccttniissnbniiuistruitsnne- Theodoriti et Sozoceni atiilnriiaicni, apuil quos lib. cctsitutibttssumptum, alque omnibus siippeditans, IV. eap. XXXI.et lib. VI. cap. XL. Sanclus Isaacus 1'Sle Palladio cap. CXYll. Eitbin in bac peregrina- ValenleinCoiisianiinopoliin Gotlms prolicisceiitcm tione llttfintimadhatsisse, consiarc.puto cx lauilata ( IIIIOattl altero inense anleqiiaiii morerelur, quod C episl. II. alias V. nbi Iliertiiiynius, qui Ritfinumuna cotitigit tlie 9. AttgostiA. I). 378. ib: lollcndaperseeiini Sancta Melauia llierosuiymum venisseinlellcxe- ciitione caiiiolicorum, utque reddcret gregibus oprat, cpi-tnlam nunc deperdiiam eidcni Rufino red- timos [iastores, increpans monuit : i|iind postea deiidain ad Florcntiitm misit, quem ex llieronymi morliin Valente a Graiiano Augustn sancitum, et epist. IV. alias VI. (.VUJIC respnndisse colbgi- pastoresgregibussttisrestitulnsaflirmant Theodoritus V.) venisse.Iloc tamen ven- cl Socrai.eslib. V. Cap. 11.et Sozouieiuis lib. VII. illuc ucCdiim iims, Rufinuin turuin (lemonslral,nainetcodices qnosdama Rufino, cap. I. At Ilieronymi cl Rufini oculos non qtiitlem illic ad (lescribendumllieronymus commndari pos- rentotos, si-d pnc-enics rei iant;c, cujus nterque, lulal. Ruftnus,qui , ul vidiinus, se ccntra Arii dog- Ritfinusaulem pra cipue. ut vidimus, pars magiiafuit, matanonsolumeurceribus, edetian)exsiliis s diinicasse, falli potuisse liaudf.icileadsentior. Poiius ciun magno ipsemct in Apologiaad Anastasiuinnos docet, repe- Baronio, qiient bae de rc cnn-uhiisse ncquaiiuam titipie llieronynuis, tnnc fortassis, ciim Metaniaet vi.ielur vir pneslanlissinius, ad ecclesiarum restitucx-nlibus vEgvpliisadhuc inorabatiir circa Dioc.-csa- tionem episcopis ab exsilio revccalis f.icicndam, reain : quain Palatsiina; urbein [teiie cxlinctam, auctores Rufinoet Uieronymoposleriores, ct Graiiiimorialemfecit Norisius iii Epocbis Syromacedo- tiani ediclum respexisse non dubito. llujits rei veriGremimdissert. V. cap. VI. deque ea non cuivis obvia tas consiat ex Rttfiniprologo ad Apologet;ciim niiperriine protulit liadii nius Relaniht- in Palaestina eorii Nazianzrni, quein ad pervetnsti codieis tidem illustrala libro tertio. Nec solum Diocwsaream in etliiiil Peirus Fianciscus Ginflletiiistn Viinliciisopee Palaestina,/EgyptiConfessores, piscopi, prcsbyteri, «. riini YigiliiTapsensis : ibi enim pag. y,i Gregorius Iransiisse tjuitmproplerVact diaconi tiinc relegaii, ad t|uos Pcirus Alexandri- dicluv (^onilaulinopolim callioticiRF.CEITSSENT, nns scripsitcpistolam.cujtis Iragmentt exstant aptid lenlisAriimilemporaECCI.ESUS Laeiiidum Ilermianenscni lib. XI. cap. II. sed alio (]iias ncinpe Ariani ad XL. anno» leiinerant. Giego ctiam irusi sunt, nam Heliopolimin Phamice, el ad rius ('.oiislantioopolimingrcssus cst circn initium tomo IX. pag. 717. Tunc incialla Prnco'ncsi., Pro|> niidis instila:, apud Cyzi- A. D. 579. ex Tillennvi-.lio cmn, damiiatos tradil idem Petrus Alexandrinus A. I>. 577 exsiiloni necessilatiljus opuni viin non apud 'Iheodoriluin lib. IV. eap. XIX. Ad melala! auqilins aii ea llagitantibus, Metaniaad a'des sacras Ponii et jVrmenbcCassianusCollai. XVill, cap. VII. o.c.iiand.isaniniutn adpulil. iiieitmvtnusannv Abrax ! Melatlu qtiotpie niencraiilnr aputl /{it/i»umlib. XI. hami 2591'-. . Val.icis, Olymp.2"5. Mclaniaead v q cap. Vl.Sane apudCassianuu), ui in Syii.iet/Egyplo ve.ilu.n llieioolyoiam slatnil. ubi, ut aii, laitlo virhtuiiilitaiismiraculo[uit, ut Tliei fnil A. D. 590. inonacbiis Alcxandriiiits Piamman luliim,prmcipiuvqitc ; I tcs:aiur, se lemporibusLttc.ii, qui Arianw p rfidiw c Wiioiuciiiicceperil. laer, qnn!dc ejns ailven.ll llievero de ; impcrio, diaconiam f (nempe resiilyiiiainaccipiendasiini, IIOII D. 57i.di-cessu ab episcopusuii sub Valentis \ aceepit § 14. perclecniosynas)delulisse [ralribus, qui de /Eqypto el urbe Roma, ul Pagiuserroris -\. j clironologiciarguens, Thebitidefueranl ob i.alholicw fidci perseveraniiam peram llieronymiui) cumA. D. 575. postv. Kal. Aptiles : 5 mciallis Ponti atque Armeniwrelegati. Rosvveydns rcc e concurruiit ; pag. 444. § H, ptttal, liiinc ipMiinmtinachiiiu, tunc quo die Valensaiiniini x. Imperii inieral, et post 1 creniuin Chalcidis pertransctinlein, de liufini in Kal, Ocloiires,qnibus annus Abrahanii exorditur.

I

04 95 VITA. LIB. I. CAP. II. A VI. Rufinum, quein Metaniwcomitem jungit Pal- } raui in iEgypto, a primo illius advenlu A. D. "72. iadius, Alexandrinam magnis viris operam dalurum, dediiccates, ejnsdetn rediium in Urbem Sanctam starediisse dubitari nequit, nam et sex annos, nonnihil tuimiis A. D. 577. quo Fidei Confessotes ah cxslio vacuos, ab seibidem traductos narrat, et Hieronymus revocali ; tnnc enini, retldita paee Ecelesiae, ut se multo temporeinoratum agnoscit. Piofeiamus verba totnm VitaeMonastiosa addiceret, Hierosolymam peubi in Monle OlivetiCelliilassuo et alinrnni nsui lib. Rufini ex Apologiae 11. p. 422. ubi se ab lliero- tiit, nymo reprebensum, tanquam nullo praeceploreusuni, stetisse scribit Inveet. lib. II. qnas lieel suas, ncn defendit : Et miror, inquit, hoc eum dicere.voluisse, lauicnabse uno, sed, ab aliiseliam innnachis, alque quum majorem in me ei verioremhaberel obtrectandi his quamplwitiiis freqiionlalns affhmal. Prseslat inverba hic reeitare : e.linmtesles quamplttel legra ''materiam,quodmngis inier JIULTOS prwclaros MA- rimos ejus eorumvel mayisterio, CEI.LUI.IS DIC GISTUOS morofusnihil d>qnum frairitm hubcre pssuin, qui in MI.IS ei vel institutiohibus habeam.Ceterum isic, qui m lola miinentcs in Monte Otiveti qiicimpluriiuos (llierovita sua non totos triyinlu d es Alcxandruv, ubi erut nyiiio) Ciccrouis dinloyos descripse.runt; quoiiam et est, Didymtts,commoratus per tolos pene libellossttos ego qtialernionesquiim scriberei', frquenter in mttlonqetalequesejactat Diilymividenlisesscdiscipulum, iiibusteiiuiet releyi, el quod mercidesmitltoInrqores, el Y.azrf/viTfiv, prwctplore;. in Scripttt is Sunclis qttam pro tiliis scripturis solenl, nb isto eis darenlur, idest, habuisseDidymum : el omnis ista jaclawia in nno aqnovi. !>e ibcronynio subjungit Riifinus, quod in ANNIS caitssa com- Moimstiriopositusin Rethleemunte, nonmitltoadliuc Dei mcnsequwsitaesl : Egoqui SEX moralus sitm, ct iterum post inlervallum aliquol aiiis lemporepartcs qrammaticasexeculus sii, el Maronem , ac diebus, ubi Didymus, de qno lu solo te jnctas, et nbi " suuin comicosque lyricos et historicosanctores tranihilominusillo NON AI.II INFERIORES, tu ne facie diiis sibiad disccndumDeilimorempuerulisexpoitctxit. qnos tenus quidem nosli, Scrapion et Menites, viri tintura, Ilaque liormn usni Ciccronis diaiogos describendns et moribus, el erttdition- qermuni; ubi Paullus scnex cnrasse putandus csi. Kialruni in ciiiitlis Oliveti, Petri martyris discipulus(nimirii -.<. episcopi Alexan- nianeiilium uniis fuit aliquando Sanctns Pelroniu? drini, ejus nominis primi, qui marlyrinni siibiit A. 1). Rononiensis, cui postea Rufinuin in vilis palruni 511.) cl ut ad ercmi magislrosveriam, ele. Riilino scriitin :is calamutn et ingcuiuinsuum commoda-sc, haer de se memoranti asseniitur Ilieronyiniis, cuj.is iufrri.is palebit; ail eniin in Piologo libri II. se eolcslimoniiiin in Apol. lib. II. ita habct : Te MUI.IO riiintleni liatium rcgatu optts illml seripsisse. Neque Pliarus docuit, quod lioma nescivii,instruxit ideo lainen Ruliuus :la viibsliiit Ilierosolymis, .iiiin TEMPORE Mgyptus, quod Ilatia liiicttsqnenonItnbuii. !iis verbis atl invisendnsaliaruin etiam reginnntii eximios viros mi(//o lemporeindicat sex annos Ale iindiiit; transac- cx. tiireril; naiii ilisi. Eci I. lib.XI. cap. VIII. Edessae Osrlioeuu;in Mcsopotainia, tos, quani per Pliarum eesignal, ubi RnliiiumOri- et Carrarum, proviuciae. genis doctrina imhiiluminsinuat. Hiiueeiuim aucto- urhiuiii, parlcs a se i.'eo lustralas bic verbis aflirmat: viros rcm, in quo botia et mala niixla liierunl, iinpotentcr habuit aitiemperidem tcinpnsetiam Mesopotamia quidem aniawt Rufinns; sed in Apologia ad Anasla- n-jbitesiisdeinslttdiis poltentes, quorumaliquantosipsi siiiin pontificem Origcnis neque defcusor,iieque as- per iNos apud Edessnme! in Currarum pariibus viiuserlor haberi vult. Didymum s;ine, qucin miris et MI.!S, plitres anlein aiuiiiione didicimus. Hieronyuius ad inagnis latidibits, ul|iote omni discipliitarum genere in CoiitmiMilariis Isaiam lib. V. tap. XIX. in line, instructuni, exlollit, se audivisse tesiaiur etiam ilisi. de Mesopoiamia: niniiaciiisita scribit : luv enim vel < C, Eccl. lih XI. cap. VH. uos lainen, jiiquii, qui el vivcv inaximeqeiilcs moiiiichtmimflorenl examiuibus, JEnuncs AUnoc. -, e, ea qitw yypiiis et Mest.potamia, ipari iuter se piclntecontenvocis ejus ex parte a'iq>n e ii nonuullis dicenlc < descriptnlegimus,lonye majo- diini. Eortassc Rtiliiius bac oe.insione iicruni divertit o, rem gratiam et divinumnescio quid, ac snvra huma- Alexandriain, veieres amicos et pr;ecipue Didymiui) iiam vocemsonans, in illius inmjissirmonibus,qui de salnlaiuriis, qnod biciilenler stiperius innuerai, uhi ore ipsittsproferebnnturAGNIJVIMCS. Didymum schoiae iion solum sex cinnos se ibidem pro caussa Dei, sed calccheticae Alexandrina: i os1 Macarium, el ante el iteium rosT INTKHVALLI M aliqitolaliis diebus moRhodonem, praefuisse, icsiatur hiijus Rhotlouisdis- raium exiiresserat. Circa idem tenipus Melaniam ci|iulns Philippus Sideles in fraginrnto de Catechis- (|iioque iii iEgypiuui reversam nos tlocel Palladius tarnm Alexaiidrinoriunsucce.ssioiu:, edito ab Hcnrico cap. X. Ilisiorce Lausiacac: qui lamen isiutl piaci'eDndwelb), ad calceni Disserlationuni in lieiiaum niina:alterum iter a prmio ejus iu yEgyptnmadvenlu pag. 4(j). Idem Didyinuslibium de niorle infaiiiium ncqtiaquam distinxisse videltir; ait ciiiin Sancluui liufino inscripsit, trsle ilieronyiiK)in lib. 111.Apo- Painbonem Niiria: nionaclium, illa eadem praesente, logiaepag. 40'1.ex quo eliam pag. 435. discimus, Ru- diem obiisse : cnjus corpore ab se cnralo, linteis infnium,Theo|)!iiloAlexandrinnatJ'u/'//esccHiia,operam v.iluio cl de|iovito, recessilab sotitudine, inqnit Ilisil..ilissegloiiatum : cui tamen rei adver.satur lliero- toricns, i|in ha;c omnia ex iilius ore se didicisse le.snymus, proplcreaqtio.iRujinus m /Egypto non liierit taltii bis verbis : Narravit beaia Meln.nia.llac Pal, piislqiiamTheopbiliisad i pisropaluin adscendit, sive latlius juxi.i ac Rulinn lamiliariler ustiin fuise Hieposl A. D. 583. iieqneTbeopliiliis docnerit ante epi- rosolyinis, inlra palehil. Rufinus quideni cetle in prmio advenlii A. D. 572. se l'„mbonem in celltilis seopattiin : Et gloriari», inqtiii.,te ab AIHILESCENTIA , Theophilifuisse andi orcmc: discipitlum,qitum el ille •uNiiri;i; alloeutiini affinnai. Vrriini hic itlem Pambo (intequamepiscopusfterel, pro liumilitatc sibi insila, aiile A. D. 58S. in cosleslein palriani ncquaipiam nunquamdoctierit,e.ltu, p slquumhic epicopus factus miiiravit, siipiidem in iiiotiumeiitis ecelesia: Gnceae csl, Alexandriwnon fueris. Hoc niliilomiiius liaud- a Jo. Raptista Cotelerio vulgalis legiiuus toin. i. qtiaquam probat, Theopltilumnecessa.ius suos pri- pag. 402. invisuui fu sse Pnmbonem a Theophilo rulim IIOII ceuisse, nec vero ; imile e l, Theophiio j iio luni Episcopo Alexandrino, ipn quum sedert; d adhuc superstiie, Rufinumse procjtis tliscipnloj.ic- ciepcrit <lie20 .lnlii A. D. 585. Pumbo anlt; htinc aniiiim nbiisse non potuit, nisi duos Pambones ex lasse, a quo apcrti nieniiacii conviuci poterai. VII. Sexennio tr.iiisacio in scliola .Egyptiorum, iiigeuio ciimininiscaiiiiii'.Qu>revel Palladius seita dem H'croso!ymispedem lixit Rufiniis, Mclaniac nionein a Melania secum hahiium miniis recte disadiiacrens,teste Palladiocap. CXVIH.cujus vrrba sic iiiix l, vel ejus verha strictim accipienda non stinl. bitine cxpriinil amlor sub Herarlidis nnmine la;ens lloc a Tilleniontio adnolatur iu lomo X. pag. 825. Viil. Jani vero ctim Rufinoct Mclanitillieiosolycapite XXIII. i.rat etiamcum ea liuftntts qttidumno! mine, civis llalus ex Aquilejensiopido, vtr nobiliumel mam reverlamur. Ulriqne plures annos in oinnis in propositosingnic.ri sulis forlium iiiorum, gui adi eeueris hoininibnsilluc pietatis caus-a advenlanlibiis, ; prcsbyieralinnposiea meruit pervenire : quo nullus liher.ililcr excipiendis, impensos, adsignat Palladius inansuetior, orlior, et plucidiortunquumomritasciens, capile CXVIII. Ciim Melaniavixit etiam nobttissimus f iu sexu vinii, potuit inveniri. Scxenualeiu liufiiii ino- et fortissimusHuftnusab ltalia ex Aquilejensi ivilalet C

RUFINI PRESBYTERl 9C Carolus a ponit, A qiti paslea dignus cst habilus presbyteratu: quo non . ubi duos Frumentios sacra et 269. constat Sancto tamen est invcnltts vel doclior velmitior. Viginitautem ct Paullo in Geographia pag. septem annis excipiebanteos, qui veniebanlIlieroso- eam fuisse ^Egypto finilimain,et iEthiopiaeparlem, lymainvoti catissa, el episcoposet monuchoscl virgi- quaetoto cceloab India Asialica seu Gangelicadistat. con- /Elltiopes enim antiquitus lndorum nomine appellanes, et malrimoniojunctos, ct illttstreset privalw, ditionis, et omncs qui adventabant,suts fovcbantsttm- bantur, unde apud Yirgilium de Nilo, qui ex /Elhiolibus. Monacbosetiam ob schisma Paiilini, divisos, pia oritur, lib. IV. Georgicorum : rt MaredonianajSeclae reliqoias, Ruftno et Melania amiiisdevcxus INBIS, ab lisque coloratis suadeniibus,in pristinamconiinunionem rcdiisse, niox subjungit Palladius, qui cleruin insuper Ilierosoly- Ad hos lndos coloratosFrumentium primo pervemilamim donis et aliinentis, ntrinsque beneficcntia nisse comperlum est. lnde Alexandriam redux, itectimnlatum afdrmat. His narratis serninncm claudit rum illuc missus cst, ab Albanasio ordinatus epihis verhis : Sic vitam Iranseyeritnt, neminem offcn- scopus Aa;umeos, Auxumcos, Etliiopiae elroposive y m Orbcmlerrm jttvantes. lis, ubi regia posita erat. Vidcantur Stephanus de sed omnempropemodum dentes, R.tifiniimA. D. 5ti7. quo secunduni calcubs Tille- Urbibus, Arrianus in Periplo niaris Erythraei, None monlii, Palladius euin et Meluniam llierosolymae nosus apud Photium Cotl. 111. t Procopius de Rello novit, nonduin fuisse prcsbtjterutn, satis luculenter Persico lih. I. cap. XIX. Atlhanc crgo Axumim, anch ostendit ubi de illo ait : qui rosri.A dignus esl habitus que Indiaii),^Ethiopi;epartemyEgypioproxiii!am,non presbijleralu. Quare iinpostcriun presbytcri nomine . ad Indiam intra Gangematl latus Orictilale Indi amappellatum videbiinus, qui olim monachi et fratris g nis, Frumenlius a S. Alhanasio missusest. Conslannomine tantuin appcllabaiur. HicronymusA. D. 588. liusad Ai/anam et Sazuiam ejus loci Tyrannosepiin loca sancta profcclus cum liufino vclcrcin neces- stolamscripsil, ut Frumcnlius episcopusAxumeosinde situdinem renovavil, qucmadinodnni |iostea ipsenict abduceretur, inquit Athanasius in Apnlogia sua. Rufinusnon obscure sic prodidit Apologiaelib. II. Tyrannos eos fratrcs vocat, iisque cum Rontanis jura Mmi quoqueipsi aliqunndo,quum de Bclhleemlliero- iinpertit. Attiui liulli Impcratorum Romanorum lcecl codicemsecnmdelulisset,in quo derati ultra Gangeiuerant. ldem Constmiius legem solymainVENISSKT, e.ral DialagusCiceronis,el idem ipse GrwcttsPlalonis, sanxit in haecverb.i : Nullus ad gentem Axumilarttm quod dederit ipsttm codicem,et aitquandofuerit apud et llomerilas irc prwceptus.ullru annui temporisspacia debetAlexandriw de celero demorari. Lrgo temme, nutlo gcnere negare potesl. IX. Inler summosviros, quos Rufinusibidemnovil, pore Constantii hi AxumilaeHomeritis adjuncti, Roccteris maxiine praslilil Bucurinslbcritv rex, vir ce- maiio Imperio conteriniiii et foederali ulique eranl. leberrimi nominis apud Ilislorieos, Zosimuinlib. IV. Ad hos igitur s;epe legati coninieariint, qui Alexan anle (incm, el Socratcn: lib. VII. cap. X. Hiiic Ru- dnam primo, inde in ^Elbiopiam profecti, indeque fnitis acccptain refcrens hisloriam de admiranda Alexandriam reversi sunt : qnos spectat illa Constiita ConvcrsioneIhcroruni : llwc, inquit, NOITS gesla tulio. Rulinus, a quo Socrales lib. I. cap. XV. Sov futctissimus ir Bacuriusgenlis ipsiusrex, et apud nos zonienus lib. I. cap. XXIII. Thcodoritus lib. 1. Domcsticorum comes, cui summa erat ct religionisel cap. XXIll. Cassiodorus, Nicephorus aliique rePalwslini lunc li- cenliores banc historiam accepcrunl, Gangem verilalis, cxposuit, qitum NOIIISCUM, mitis ditx, in Ilicrosolymissalis nnanimiter deijercl. non nominat, ut de Indis intra vel extra Ganl)t vir fide,pieiate,virlttleel auiiniet corporisinsiynis,'C gem sitis ejus narratio accipi possit; qiiuni enim cidem anetori laudalur etiam lib. XI. eap. XXXIII. Rulinus inlerioremIndium ratione citerioris appellat, tibi cnni prn Iiiipcralor.; Thcodosio Maguo forliler ijjferior hic pro extcriorc, sive pro India cxtra Ganstrcnueque conlra EugcniitmTyntwium auxiliariis gein, quaenobis citerior csi, accipi non debet : hoc armis pradianlcin cecidis-e lcstalur. Rnfinollieroso- cniin loret absiirduiii, et contra omneni verac geolymis adluic degcntc id conligii A. D. 591. ill. Idus giapbiae ordinem. Itaqtic citerior lndia , dum a RuSeptcmbros in "regionis nostrae Aquilejensis nguslo fino lib. X. cap. IX dicitur, /Ethiopim ndharens eliain a adiiu Alpiiim, ad lliivitiin v cabtilo Friyulum, nunc designatur, in qua BartbolomaeiisEvangeliiun pr;cvulgo Vipaeum.Ltic pngnaiuin, el <lc Ettgeniopari dicavit. Hanc esse yElhiopiain suh yEgypto, qua rufelicilale, ac sexeimio anie ad tertiiini ab Aquileja brum mare attingit ad Aduliiiin,et ostimn sinus Aralapidem de Mnxiino altero Tyranno, '1beodosium bici, nemo dubitet; unde consequens esl, ut India Ir.uinpliassc, trailunl Soerales lib. V. cap. XXIV. inlerior, heic non alia intelligi possit, quam /EthioPliiloslorgius lib. Xl.oap. II. Claudianusin pauegyri pia interior, non in Asia, sed in exlrema Africa supra de tertio Con-nlalu Honorii, Epiphanius Scliolasticus principiiimNili: qui yElhiopes nunc Abyssini vocanin llistoria Triparlila lib. X. cap. XLV. aliique. tur, quorum metropolis erat A.xTimis, quoque antea Eodem pacto, quo Iberortiinconvcrsionemex Bacu- nemo Chrisli praeconiiininterius penetraverat. Axurio, India;quoque ulteiiorisa Sanelo Frumentio l'a- mis octidui itinere a mari, et Aduliticoporlu abcrat, ctani audivil Rufitiuscx ore /Edesii, Tyri presbyteri, leste Arriano,autalioauctnre, in Periplo Maris Rului. cl (jtisdem Sancti Fruinenlii apnd Indos comilis, Ut Ilicronymus in episl. XCV.alias IV. (Nunc CXXV.) lib. X. llist. cap. IX. his vcrbis referl : qumnos ita D ad Rusiicuni, periculosam, et longam iiavigaitoiieni gcsta non opiuionevulqi, sed ipso /Edesio, Tyri pres- Rubri niaris ad nrbemAxumaindescribit, ubi hactehtjtcro postmodum fttcio, qui Frumentii comesprius niis spisso sed proclivi errore urbemmaximam[iro [itcrat, referenlecognovimiis.Ilac de re consulendus urbemAxumam(ll), edittim le;jilur : Verba ejus h:ec Pagins A. I). 527. §. 12. el amictis nosler in Vita sunt : Naviganteslittbrum mare, in quooplanduinnoS. Athanasii tom. I. Operum pag. 10. Indiam a Itu- bis esl, ut verusPharao cum suo meryalur exercitu, ac fino memoralam, qtne /''lumeiifiumAposloluntnacta tnultis difficullatibus periculisatt Urbem Axumam est, eam e^se /Eihiopia: partem seribit, qu;o Abyssi- pcrveniuut.lilroquein liltore yenles vaym ac bellicw tiiadicilnr, hujus enim rcgia tunc eral Axnma sive habilanl (crocissimw,semptr solticiti, semper armaii, Auxumis. Porro lunc reinottc qmcque regiones, atl lotius unni veliunlcibaria.Latentibus saxis vadisque orientem ct nieridiem late palenlcs, lniiuv noinine durissimis plenusuut omnia,ita ut spcculalorct doclor dicehanlur, quod videoin antiquis auctorihus obscr- in summa mali arbore sedeal, cl indc regcndwcl cirnavisdictata prmdicet.Felix cursus esl, vati.ima Eriderico ISruniineroperelegantis ingcnii cttmjleclendm viro iu exercitatione sua de Sabinis pag. 57;. Ope- si posl sex menscs, supradictmttrbis (Axunieos)porruiii. Elsi atitem Rufinus historiani perlexit, quasi tum leueanl,aquo se incipit aperire Oceanus,perquem in Indiam ulleriorem Frumentius pcrrcxisset, qtiem- vix antio perpetuoad lndiain (Asiaticam) pervcnilur, adinodtui) existimavit Haronius die 27 Octobris, el ad Gangem jtuvittm. Lucas Holsienius vir exqui9.'i Vallarsi (") Nos emcndaviiKlUS.

$8 VITA. LIB. I. CAP. III. 97 sitaeeruditionis summique judicii in notis ad Caro- j haudquaquam lanien inapertamsimultatemabiit ante \ lum a S. Patillo pag. 172 de narratione Rufini au- adventuniSaiictiEpiphanii,quicireaPascl>aA. D.594. reum hoc dictuin protulcrat: Scriptores antiquiquum conlubernioet mensaa Johanne episcopoHierosolymae obscuriuslo- exceptus est. Erai vir Sanctissiuius Origeni maxime de reyionibus rebtisquedonginquioribus coram populoinAirasiasi, infestus, in quemposlmodurn qttuntur, benigna interpretalionejuvandi sunt. Mox seu lemplo Resurrectionis, magna animi contenlione nolat, hunc locum Hieronymiad Rufini narrationem recte intelligendam unice facere. Idem Holstenius peroravil , Jobanne, qui adcrat, quasi Origcnianae hac de re consulendusetiam in nolis ad Martyrolo- doclrinac alumno, haud obscure commonefacto, ne scilicet,et aliarum hmreseonragium Romaiuundie 27 Oclobris, et strcnuus Episto- Arii putrem, Origenem lariim S. Iguaiii Vindex par. 1. cap. X. pag. 184. dicem, el parentem laudare deberel. Vide ejus epistoedit. 11.pag. 552. Uuum adhuc addere praestat.Dod- lam inter Ilieronymianas pag. 824. Despexit Johanwellus iu Dissert. I. Jrenaica § 40. pag. 75 et in Ad- nes Epiphanium, eoque a concione per Archidiacodendis, /Etliiopes pulat lndos, quortmi legationcm num desistere jusso, haud multo post in aedeSanctae ad Trajanum inemorat Dio. lih. LXVHI. pag. 777. Cruciscontra haereticosAnthropomorpbitas, forinam quique in nummisdicuntur India in provinciam re- Humanain Deo tribuenles, Origenique prorsus opdacla, neinpe finitimos Impsrio Romano litdos cite- posilos, acriter declamavit, Epiplianiuin, quasi hac riores ArabiaeFelicis Homeritas, et Axumitasintelli- contagione iiifeetum, designans : qui subinde congil. Ad bos niissus Lcgatus a Christianis Alexandri- cionein undequaque prohavit, haercsiin a Joannu nis Pantacnus, ex Eusebio Hist. lib. V.cap. X. quem dainiiatamet ipse damnans, sctl vicissim Origcniana vide. In nummis, lndiam provinciam meinorantibus, dogmata ab illo damnari postulans. Ilaec ct alia r/iijjoceiossignatur. ^Elhiopia oriundos rhinocerotesB discordiarum seuiiiia Epiphanium in Rethleemi setradunt veteres,quos ei jElhiopicos lauros Pausanias cessum divertere coegertiiit, ubi Hicronymo cetevocat iu Eliacis et in Rceolicis. iEtbiopas nempe risque solitariis ab Johannis communione divulsis, Orientales designat, de quibus adeo multa ex Ho- Paulinianuin Hieronymi fratrem, qui aniiumXXVHI. mero disputat Strabo. Ne longior siin, adi Josephum agebat, inconsultoJohanne loci episcopo, ad diacoScaligerum lih. Vll. de emendatione tcinporum nalus et deinde ad presltyleratus gradum evexit in pag. 680. EzechieleuiSpanliemiuinDissertationeIV. cuenobio, quod Vems appellabatur, inter Hierosolomo I, pag. 188. et Jobum Ludolphum iu Hisloria lymam, et proximam Eleutheropolim, ah se oliin lib. .jElhiopiae II. cap. XI. Haecpro illustranda nar- cxstr icto. llis de caussis Johanneni ira immodica ralioue, quam uni Rufino debet Ecclesia : de qua accensum, et ad Siricium Pontilicem hac de re scriconsulendusetiam Tillemontius tomoVII. pag. 284. bere minitantein, Epiphanius epistola vable longa placare studuit, oidinationem in aliena parcccia ab et 709. se factam excusans, el reliqua sibi opposita diluens, CAPUT III. doctrina abstinerei, iterum comipso, ut ab I. Hieronymiel Rufini simutlatum origo. II. Hiero- nionefaeto.Origenis Haic summatim ex epicontraJo. Hierosolymilanuin,Ru- stolaCX.aliasLX. (NuncLI)decerpsimus ejus lalinymusEpiphanio in quamHieronymus finus Johanni adlueret. III. Rufinus in communio- iiuinsermonem convertit, etex duabusllieroiiyiiiianis nemab EpiphanioHierosolymis admissus,et pro Ca- ad Pammachium, et TheophilumAlexandrinumcon( tholico habitus. IV. Dissidii inter llieronymum et tra Johannem scriptis, neinpe XXXVIII. alias LXL ltufinum occasioaucta ex Epiphanii cpislolaad Jo.• c ctXLI.aliasLXV. Grmcescripta,quamllieronymus Itilineconvertil.V. II. ln boc inagno dissidio, Rufinum Johanni, HieMeluniaRufini el Jo. caussamluelur. VI. Theophi- ronymum Epiphanio adhaesissemanifestum est. l!utus Alexandrinusiisdcm pariter favel.VII. Dissiden- iiiiuni, quem A. D. 587. nonduinfuisse presbyterum lcs fruslca in concordiam rediyere studct. VIII. supra observaviinus, hoc A. 1). 591 presbyterumdici Hinc Hieronymiel Theopliiliumicilia[riyescit. videmus ab Epiphanio in laudata epislola, eodem i anIiieronymi et ltufini arcta necessiludo, magnis anno conscripta. Jobanues ergo Hierosolyniiianus l utriusque virtutibus innutrita, crevit eousque, ul listes Rulinuni intra illud sepienniuui suae ecclesia; fuiu caras familiaresqucpersonas, cttnctis pene eccte- presbyierum ordinaverat. Hieronymus in Jiteris ad i siis NOTISSJMO amiciiiw vinculo copulatas, Christiani PaininacbiuinsubsequentibusverbisJobaniiem increomnes admirarenlur, qiiemadmodum ex Africa ad pal, qncrentem, sibi privatim ab Epiphanio ante l i llieronymum scripsit AuguslinusEpist. LXXIH.alias concionein publicam non fuisse ohjecta Origenis i XV. cap. 111.ubi prinium inlcr eos tantum malum dogmata, de quibus palam illum postinodumaccusaextitissediscordiwintellexit. Haecpalam erupit A. D. verit : llle objecissese dicit; lu neyas. llletestes pro> 594. quo Sanclus Epipbanius Salamina; Cypri, quae fert; tu non vis audire produclos.lltc cliam commeesse et Consiantia,episcopus, Hierosolymam petiii. Ta- morul, ALIUM conventum;tu pro ulroque dissimui men paullo ante nonnuilus inter eos discordiaeturbo las. llunc aiium nou fuisse a Rulino diversum statini i surrexerat, quum Alerbiusnescio quis una cum aliis patebit: nam in lib. 111. Apologiaepag. 402. ita exin liufinum, tanquam seciatorein Origeuis, clamare plicat quod pridem silentio involverat: ergo pollutus : ccepisset,Hieronymum quoque, utpoie liufini ami- " erit Epiphanius,qui libi pacetndedil, el in suo corde ! cum, et olim Adamaiitiipiuconem, eodem crimine dolum servavil.Cur non illitd veriussit quod TEI'RIinvolvens. lloc Hieronymus se pmgavii damnans MUM MONUERIT? literis ad Paiuniacliiuni, paulo > 1ii doctrinam Origenis : quod a Rufino nequaquam fa- post locum superius addiictum, Johanni sic exproctum fuisse postea contendit lib. 111. i Apologia;,rem bral Epiphanii conciouem : Quando conlra Oriyeiiem ila narrans : Quis Alerbii contra te, cl celcrorumta- in Ecctesialua Papa Epiphanius loguebatur; quando bicmconcitavit?Noititcilte est, qm el me hwreitcum subitliusnominein vosjacula torquebantur,tual cuoi ex tuis amicitiis judicabat? cui quum satisfecissem nus TCUS i caninoriclu naribusquecontractisscalpentes damnationedoymalumOriyenis,tu clausus dominun- capita, DELIRUM nutibus loquebamini. Nonuc SENEH quam eum videreausus es, ne attt damnaresqttod no- ante seputcrum Domini, misso Archidiaconoprmcelebas,aut aperte resislens,hwreseos iuvidiam sustine- pisli,ut alia dispuiansconticesceret?Atveroin lib. 111. res. Anidcirco lestiscontra te esse poleril, quia uccu- Apologiae pag. 401. baeceadem quae Johanni exprosutor tui esl? A.NTEQUAM S. Epiphanius venisset Hie- braverat, item Rufino exprobral : Simulque risum rosotymamel ore quidemel osculo libi pacem da- lenere non possum,quoda quodam prudenle commoni', rct, etc. Alcrbiuscontra te lalrabat liierosotymis: et tus, in laudes Epiphuniipersonas.Uic est itle LEURUS risi cito abiisset, sensisset baculum, non literarium, SENEX, est Anthropomorphiles, tc. Ergo Rufinus hic e , rcd dexterwtum, quo tu canes abigereconsuevisti.ttxc iu Ecclesia Hierosolyiniiaua fucrat unus cx Choro : piinia llicronymi declaratio in Origenem quanquani johannis Episcopi, Epiphanium in concioue publica i a H ilini ainicilia illumnon paruin averterevisa est, nutibus irridentc. ln cpist. XXXIX. alias LXH.

99

RUFIiNlPRESISYTErU 100 (.YuiicLXXXIl.):\ii Theophilunicoiilra Jobanneni, A niauam ha:resini Inpsoscredia S. Epiphanio, sed ne pasiquai.i dixis-ut, ab sc, el ab Hilario Pictavicnsi lahantur, optari. Hieronymus in lib. III. Apologhr, tnpia Origenis in latiinuu seinionem conveisa, ubi hoc c idcm testimonioiilitur in Ruliniiin, ncganii s.i-,iuileresectis, sic Uuliiium, quo Johaunesfami- teni se ab Epiidianio, ut Origenistain, potuisse naiilet iilelialurperstiingit: Leyat ipse (Johannes)si traduci posf osculum, posl oralionem, de quibus me/i(j."i.' arbitror entm eitmc.ssidua confubulalione,el niiiiiinus supi a, id tantumagit, nl illum inOrigenianx ; latinoiumconsorlto,liomanumuoiiignurare (loclrinaesuspicioncinadducat : quodtime lacillimuui quoliduino sermonem;aut si eerte penitus non imbibit,inlerpre- liiil, qiiuin lianc noiam Chrysosiomusipse, aliique tenlnr ei qui soleiii.Riilintim Jobannis partibus slu- sanrtissiini viri decliuaie nequaquam potuerint. dtiisseillud etiain ost-ndit, quod narial Epiphanius Ycrba llirronynii, postqtiamlocumEpipbanii a nobis in epi-lola ad Johamiem, ipsum scilicet ab Zenone jain prolatum. recilasset, ita se habent : Uctcest viri presbytrro el sreio Gregnrii iteiu presbyteri et ab- Sancii de te testificalio.Sic ab eo omalus, siclaudalus batis Monasleiii Eluutberopolis, | eicnnlalum, num incedis. Tanien Epiphanius Rulinum quidem cerle Epipliauius (|iieinpiam in diutcesi Hicrosolymitaiia iisdem verbis liareiictini band inagis proclamat, essel onliiiaiurus? Zenon aulem dixit, quia quumei qnam Johannein, quam Sanclutn popiilumClirisli,ei qui presbyleriiufinus nescioqum aliu trtiusitorieloquere- crediluin, quaiii()iieomues/iY((i'es, secumadi rant. eiiamhoc dixeril: pulasneuliquosordinaturuscst Ilos omuesaeque at:Johaiiucineillulinum, Einphanius lar, Sancius episcopus? Rulinus sub linein prologi iu ab Origeniana haeresiliberoscupit, haerelicosfuisse Apologiam Pampbili inaiiyris, lldein Hierosolyini- noii dicit. lame ecclesae, cui erat ad.scriplus,se tenere falelur: IV. Epiphaniiepistobunad Jobannem, multoI> 1 rum ora volilanlem, mirantibus eam ob per Dei luvc in Ilierosolymisin eccle.sia u Suucio Sacerdoctrinain dute cjus Johanne prwd.cantur. lixc uos citmipso et ct purilateiii sennonis , doclis pariter et indoctis, dicimusel tcncmiis.In liue Apologiaiad Anast isiuin qiiuinEusebiusCrcuionensis.Gneciseniionisignarus, Pontilicein, se liilcni qiialuor Ecclesiarum piolilen nnn inlelligercl, llieionymiis, ut hoinini in suo inoteslatur. I. Romausu iiiniiiummatris. II. Aquirejen- naslerio vcisant; moieoi gererel, raptim celerilerque u sis, ubi lineltis. III. AIexaii(Irin;e, bi pei sexeniiiiini latinilaie ('onavit, |io.-tul,.|ioiielacta «0 eo mutuo, ut ubi doctus. IV. Hierosolymitaiiii:, preshyier ordinatus domihaberetexemplar; nec (ucilein vulgus proderet. liierat : Ego prmier Ituncfidem, qunmsupra exposui, Ideut Eusebiitsswcularein vt!amreliqueral, et 't tergitrf est, quum Romaiia Ecctesiael .'ilexaiulriiiaet Aqui- versaiione iUu acluum pubticurum tid monasterium p , lejensisnostra tenet, qumqueHicros-.lyinis rmdicutur, conversus Uieroiiijino adliwserat, iuquit Rulinus uliamneclitibuiunquuni,nec lutbeo,nec liubebo.ISul- luvect. lib. I. .luuo taiiieti el sexmensibu:; elapsis, jam Rulinus iu Eccleaiallie- epistola de Scriniis Eusebii MOI-O liiin ergo duhiuni est, quin prwstigioHierosoi rusolyniitana piesbyleialuni acceperit , alque vel lymum commigravit, ad maniis Rulini, aliorumqite hinc patei liientlinuGennadiaiii Catalogi cap. XVII. ilieronymi boslium:isfae>fepislola,quam de cubiculo ubi RufinusAquilejcnsis Ecclesiw pretbyterappclla- fratris Eusebii, nitmmisaureis, produxisti, ul culumtur. Meuduni explodit vetusussimiis codex ah tiol- nicris inlerpretem, ini|uit llieronymus in lib. III. i sienioinirifice laudatus, t|ui nunc esl iu Liibiiotlicca Apologia:pag. 4UI. IIoc verilati propius accederet, Vaticana : ibi eniui sie,legilur : Rufinus Aquilejen- si fur epi.siolnintitnlum, non cliam nuinmosLusebio sis prcsbyter,paliia-, nou ecclesiw,nomiiie expiesso. absttilisseL, ut sialiin visuri sunius. Utcumquc res , Sic etiam habel Jo. Candidus lib. III. Gennadiiv.rba ^i fueril, certuin e=t, bine novaiu in Hieroiiyuium recitans ex codiccaliquo MS- Quaro niiruni non est, iatrandi iiiaieriamortani, quasi minus sincere epistoi si llufiiius episcopi sui parles contra Epipraiiiuni laui traiistulissct, quam laudaiam video ab Alvaro .sequulus est, siqtie euni Metania laboravil, ut »nu- saeeuli ix scripiore in Vila Sancti Eulogii apud iiaeltos Rellileemilasin prisiinam coiiiuiunioiienire- Riiliandiiinl.om.II. Marlii die II. pag. 92. num. 9. , vocaret,dumabepiscopollierosolyniitanodefeceiant, li.tne injuiiaiu nt a se in llalia amolireltir, scripsil . eie Pal- epistolam XXXHi.aiias CI. (IYKJIC ut Pauliniuuiordinationein lueietitur. llae LVII.) de opimto i ladius lleiaclidis haeclialiet cap. XXXlll. iltos eimm genere inlerprelandi ad Painmacliium. ijiniiii intle itumcro inonaclios, qiti propter Puuli- tame.i appar. at pscudoiiion cliiiuinon solnii clu.flis, (jitadringcnios num (sivc Patiiiiiiunum) se ab ecclisiu sepurabanl, s d eiiatn sitmlibus sive iiunimis furtivos iingucs , sanclw ritrsusecciesuvreddideruui.Sed ile iioc inii.i. nijecis.e , eiintlein non prelio conductuin , sed ul : III. Celeiuin ab Lpipbanio Ruliiiuin liiernsolyma; pccii.it.iiupotiii.s, qiiam cbarias auferrel, facinus : mulitia periielrasse (redibilii est. Nec sane ad osculttm, ct ad oralioncmadinissutn , nus dt.ctu {jiiiltiitn L Hieiouynius in lib. 111.Apologiau,i)iii bac pae;s et Hulinuspeeunias Lusebioaulerri jussisset; ncc cjus, i caiholica: eoiniiiunionis lessera cuiideiu glorian aut ceierorttin inagni interes^e pbterat, epistolam, i: solitnin , etiam testatur. II eronynius eniin ab urbe aiias Giaecevulgittaiu, ileru.n , nec ne, Latine vuls reilnx, se iu Cypruni cmitulit, ubi. int|uit, susceplus gari. Qtntremouachumchartas non pecunia accepta, o a venerubili piseopo Epiplianio, cujus tu tc.stimouio sed tr.aliiila maliiia furaitim , COIUIDPTOH (nempe e i gloriuris. S.uie Epipii.iniu.sin epistoia ad Joliaiiuein Rulinusj persuutlereiiilebittur, leste Hicronymo.qui doctrnia; de eodeni lli.liu > etiaui bxeaddil : el audet quidum t; quaequ.iinocto caplta IneieseonOrigriiiauae ii ad exainen vocai, illum obtestans, ul Oiigenein D ex eis (monacbis)adducloi.upercilio.elconcrepanlibus il damnci. : eas taineii Increscs ab s recilatas atl diytlis eruclare cl dicere : tfuidcnimsi redemit, si i (Jiillandumboirorcni et uividiain a iclori, neqtia- soitici.nvii.' Fait quod sibi profuil. listlem fenne b tpi.im liiniiil Joiiaiini, ei eo mititisKiilino: iuiino ab \erbis Kuliniiin jam nio,tuum sub Grun;.ii liOmiiie a Juhaiinis eoiiiiiiunione, cliauisi de eatleni doclriua c.irpil epist. XCV.alias IV. (Yuuc C.VA ad KusV.) naui el se lieuiit ; atidu.ctosiiperc.lio,contractistjue aribus , uc e n suspeeti, .se iiuiii|ii.uudiseessissc tes.alur, in sacnliiio pio illo precari so.ilum ait : Uoinine, fiontc ruga.u, tiuobusdtyitutisconcrepabat.Kulinuin prwsta Joliantii ui cretial, et eidem liaeeobjicit : [ittrro :ic , ut llierouynitisrelen , locutuui, conslal, in , Rumpitis cariiiiiem,quaminvos Imbuimus tantum, nou t|uasie|itsll;e furema quopiamreapse redeinliiin is ul jLceritis etiam pmnitcnliamagere., quare v<.bis et sollicitiiiiiinfatereiiir; sed ut, etiamsi id vertin» nos ti i communicaverimus,ta Origenis errores et dotjmuiu fuici, illuu idein , quiaprudcrat, benefactumostendefendentes.Rnrstts in eadein epislola de Johanne , dcret, se ipsum hoc pacto, aui Johaniiein delendens, Uuliuuquu ejtis presbytero sic loquilur : Teaulem,, qiiiiinuterqiie uno eodemquespiritu ageret. Sed hoc , Deus, et Sanclum poputum Cltrisn, reiellit Hieronyuius: Jtfjra, inqiiil, sceteris defensio, (raler, LiiitiifcT tibi crcdilusesl, el omnes(ratres, qui tecuin sunt, quas; non el tulrones.( fures ct ptratw facianl qttott , qui et maximeliufuiumpresbyterum ubhwrcsi Oriycnis, sibiprodesl.Certe/{ftitaset uiphasseducenies , C infelicem , a el ab atiis hwresibus,el perditioneeurum. iia:e verba Judam, fecerunlquod sibiutile exislimabanl.ikec jur:ncutiquau)probant, Johannem et Rulinutn in Orige- gia ei motiis animoiuin cogilaiili succurrii quod ab

102 VITA. LIB. I. CAP. III. A Epipbanio in cadem , de qna loquimur, epistola ad j MelaniainJohanms etRuunicaussain lueri, tanlarum Jobanneni, memoratum videmus, quosdam neinpe lauduin ciimulo hnposleiiim non solum abslinuit, solitosuttro cilroque poriare rumuscutos,et his, quw sed etiam ex Chronico ejus nouien erasil, si Rufino audierunt, semp-er ddere, ut trislitias el rixas inter credinuis, qui illud lestatur lnvectiv. ltb. II. pag. a fralres concilarenl, nimirum inter Johannem , Epi- 450. Quum lamen ex omnibus Chronici exemplaphaniuin, Rulinum, Hieroiiymum, ceterosque alter- rihus illud delen: nequiverit, adbuc Melaniaenomen utrius parti studenles. Huc pertinere videtur quod iu eo legilur. In epist. XLIII. (Nunc CXXXIII.) ad Rufino llieronymus objicil in lib. III. Apologiaepag. Cte.siplioiiiein post Melanisemortem scripta, ait, , ad eain, ctijus nomen nigredinis testalur 459 ejus opera et studio, Relhleenii in cubiculis Evagriuin SanctaeFabiolaesenioris, et Oceani, utroque inscio, perfidim tencbras, librum scripsisse, sic ex uoinine elam coulocaliim fuisse codicem quendam, ab ipsis Graeco Melaniam desigiians. Tanien quadriennio ante ignoratnm : qnod tamen facinus in alios rege- serius, nempeA. D. 410. ep. LXXXI.alias LXXIX. rehat Rufinus : Quis Reihlecmde cubiculo frairis (Sunc CXLIII.) Saiu tiim Aiigusiinumnoinine AlbiEuscbii furaius est epislolamlaudatricemluatn ? cujtts lia:, Melania;jnnioris, et Piniani salvere jnbet. Alhina senioris socrus, mater junioris, Piuiano artificio,et a cujusministris in SanctmFabiolw hospt- erat Melaniae tio, et viri Chrislianiet prudentis, Oceani,inventusest in iiialiitiioiiiuii)dalic. VI. Rumor contentionis, inter celeberrinios viros codex, quemilti nunquamviderant? Anidcirco te existimes innocentem si, quidquid tttum est, in alios coiidie magis ac magis in Palaestinareerudesceiitis , , conferas?Codexfortasse scriptus fuerat in Hierony- ad/Egyptuiiiust|uepervenit, ubi, sicui Origeniquamnium. Sub finem epistolaesaepius Iaudataead Pam- n pltirimos impense addicios exstitisse, monumentis machium, haecin Rulinum, Melaniam,et quendani literaruin [iroditum est, ita Johannis et Rufini paralium scribit Hieronymus : Hmc non est itlius tium studiosos neqnaquani desidcratos, intle polissiculpa, cujtis sub persona alius agit tragmdiam; sed lnum adparet, quod virum fastigio et celebritale noRufiniet Metanim,Magistrorumejus, qui illum magna minis maximum, Theophiluni Patriarcbam Alexanmercedenihil scire docueritnt. Is, cujus nomen rctice- di inum Johanui et Ru/ino in hac caussa adstii ulalum tur, est Johannes Episcopus, de qtto, haud nomina- duhitari nequeat. Etenim piaeterquamquoilTheophilim expresso , haec quoque statim subjungit : Nec lus ea teinpesiate Origeni favebat, etiam advcrsus in reprehendo quolibelChristianosermonisimperiliam, Aiithropomorpliitas, Origeniano dogmati ippositos, alque ulinam Socraticumillud haberemus: scio quod ferebatur, quihus postea triennio scrius, bellum in nescio. Et alterius sapientis : te ipsuni intellige. dixit, ut auctorest Soerates Iib. VI. cap. VI. et X. et Venerationi ihi semperfuil, non verbosa rusticilas, Sozome. lib. VIII. cap. XI. et XI.. Palladiusin Vita m sed sancta simpticitas. Qui in sermoneimitari se dicit Chrysostonii pag. 151. nietnorat lileras ah co scriAposlolos, pritts imiteturvirtutes in riia illorum , in ptas ad Siricium Summtim Pontiliceinconlra Epipbaquibusloquendi simplicilatemexcusubalsanclimonim niuiii, tanquam haeretieum, ei auctorem Schismatis, maqnitudo : et syttogismos Aristotetis, contortaque niniirum propter ordinationem Pauluiiani. Virum Chrysippiacumina resurgensmorluusconfutabal. Ce- quotjue SanCtissimum, ut ininimuin tanquam Anterum ridiculum, si quis e nobismanensinler Crmsi thropomorphilam ab eodem tradiiclum, Socrales et opcs, el Sardanapali delicias, de sota rusticitate se Sozomenus in locis alias indicatis haud obscure tejactet. Ilis verbis, quibus scientiam, nioies, et vilae G siautur. His omnibus cumulum addidit Theophili commodacarpil Hieronymus,omnino congruunt quae ciin Jobannect Rufino, discipulo olim suo, amicitia, in Johannem aperte scribit epist. XXXVIII. alias ipiorum opinione jamduduni occupabatur. Ex HieroLXI, pag. 508. Cerfeuec mtale, nec siientia, necvitm nymilongaepistola ad Pammachium pag. 550. diseile merilo , nec totius orbis lestimonio, major illo es colligimus, Jobannem pro se scripsisse ad Thcophi(Epiphanio). Si mlatem,jurcnis ad senem scribis. Si lum. Qu.uiiobremsanctus doctor inter cetera gravi,ter scienliam,non sic eruditus, ad doclum,licct FAUTOUES expostulat, cur ad Alexandrintui) Patriarchamj TIT disertiorem Demoslhene, acutiorem Clirysippo, ad quem Palaestina non pertineret, potius quam vel Ptalone contendaut,et tibi ipsi forte yer- ad Cxsareenseiu metropolitam, cui suberal, et CIMII sapientiorem suaserinl. Demuni pag. 512. sic illmn irridct : reper- quo Rethleemii.e ab Johanne separati comniunicatus esf smculinoslriliaud yrandis homnnculus, nui de bant, vel ad Antioclicnum, totius Orieitlis jairiarcunciisEcclesim quwslionibus linyttmrotatu sole chani literas suas perferendas curasset: aique haju uno clarius coruscaret. Haec scieuliam Johannis : opes postea subjungit : Maluisli OCCLPATIS auribus molcsmox aildncenda ex pag. 5:4. perslringunt : liam facere, quam dcbilummclropotitanotuo honorcm vero, Tu qui sumtibusabundos,et tolittsorbis religio lucrum rcddere. Nec hoc dico, quod prwler AMICITIAS quai ttiumest. Jam vero ad Melaniamledeamus. siispicaltonemgenerant, quidquam in leg ilione repreV. Nobilissimam feminam sununis iaudibns pc- heiidam. Riiliuns,qui, se in omnibusTheophili sentenrinde ac Rulinum, Hieionyuius oliin ad t celuui ex- iiain sequi jaeiahal, eum saepeinsligavil conlra llielulerat. In epist. I. alias XLI. et II. alias X. (Nunc roiiymum, quasi hic hosle quodam Theophtli. fami111 et IV.) sanclomdixerat. Epist. XXII. alia^ XXV. liatiter iitereliir. Immo et epistol-asTheophili, Ru(IYUJIC A'AA'/A.)quaeesi deobituRlesillae haecstrip- D iino pr.ihihente, Hieronymussibi non redditas sctihil serat: SanclaMelanianostri temporisinterChristianos lit). IP. Apologue pag. 455. Mew autem coinmuiiioriis veranobililas(cumqua libi Dominusmihiq,e concedal et Papw Theophili nullum alittm testem vocabonisi in die sua haberepartem) culenteadhucmarili corpus- ipsum,queni a tne L/ESVU simulas: epislolas, a el necdumliumalo,duossimul perdiditfilios.Rem me semper dalas, eliam eo temporecujusiynoras, quo non culo, sumdicturu* s e incredibitem, edlcsleChristo,non falsam. mihieusreddi prohibebas, t quotidiemissis labellariis, Quis illam Itincnoti pu arel more lymphalico sparsis ieimicum cjus nmicum nostrum, el familiurissimum ciinibus , vesle conscissa lacerum peclus invodere? jactitabas : el eu, quwnuncimpudenterscribis, meniicLucrymm gutta ;:on fluxit, sieliiimmobilis,el ud pedes buris, ul itlivs coitira nos odia concitares, et injuriw adcolula Chrixli,quasi ipsuin leneret, arrisit. Expedi- dolor Fidei fieret oppressio.luimicus ille Theoj bili, lius, iiiijuit, tibiservilurastim, Domine, quia lanto me queui lliifinus llieroiiyiuo adhaesisse scripsit, erat one.re liberasti. Sed (orsilan superatur in ceieris. Paullus quidam, in iEgypto incerla; Sedis episcopus : Quinimo,qnttillos menteconiemserit, in unicopostea quem ab Theophilo ejecttim, Hieronymus in suo con- moiia.sterio recuperat, Ruliniis cnim ab Hieronymo fitioprobal, cui omni, quamhabebat, posscssione cessa, inyrucnie jam hieme, Hierosolymamnavigavit. flagitaius, qiiando Tbeophili, quem in orc habebal, In Chionico nov.cTheclwnomine et in epist. XXVII. senieniiam sequi, eidemqtie iidei communione soalias XCIX. (JVuucXLV.) ad Asellam a conlemtis ciari cocpisset,Credo, inquit, qiiande Paullitm, quem ; \ p d facuitw.ibus, ignoiibusqiie eserlis, ut crucemDomini ilie damnaveral, summonisu, el omnibussludiis defeneam conimendavcrat.'-'ed po-tijiianividit,, debas: quaitdoeum per rnperiale rescriptum rcctpert seqiicretur, 101

104 RUFINI PRESBYTERI A sactrdotium, quod cpiscopaliudicio amiserat, visttga-} "oii redditas ccnset, quod Epiphaniumejusque sluj bas. lla Riifinusapud Hieronymutnpaullo ante locum diosos vehemcnter perslringerent, ideoque haud iinmerito timerelur, ne rcdditae, Hieronymum,ceterosnuper atbluctum. VII. His ultro cilroque agilatis, res eo pervene- que monachosacrius irritarent. YHI. Quum ergo lsidorus ojusdem ac Johanncs runt, ul Thcophilus, pacem Ecclesiac Hierosolymilanae daturus, lsidorum presbyteruni in Pala:stinam, ct liufinus, doctrinae haberctur, et apud illos HieroJobanne ct Rulino auctorihus, miltcrc decrevcrit. solymisdcgeret, non legaluspacis, sedsoeius JohanUno ct altero lnense ante Isidoii advenlumet circa nis, et advcrsarius Hieronymicreditus est. Iste lsipascha, quod codeni A. D. 590, contigii die 15. dorus, qui in cmlumtuis laudibuslollitur, idipsnminfaAprilis, agente Archelao, Coinite Pabestinae, qui matur Alexandrim, quod lu Ilierosolymm: ex qtto anno insequciiti 5:i7, praefuit .digypio, ex codice iton legalus advcnisse videretttr,sed socitts, ait llieroThendosiiini)tom. VI, pag. 551. actiiin cst de [tace, nymtibin epislola ad Painniachium. Paullo postscisinter Johaniiem et Ilieionyinuin concilianda. Vcrhis citatur sitne Isidorus ad.vcrsariusan legalus? Quare ex epislola ad Paminacbium niclius, qtiair. nostris, hic tribus vicibus frustra Relhleemum profeclus, ut rei vcrilas explicabitur : Quundoper viruin diserlis- llieronyinum ctim Johanne in concordiamredigeret, ArchelaumComitem,jttise- re tandem inlecia, discessil, secum Alexandriamfetiinumet Chrislianissimum t locus fmderis(uit, non- rens ad Theophilum, Johannis epistolam, sive Apoquester pacis erat, condiclus ne lioc iu priinispostulalum est, nt (utnrmconcordim loyiam,lsidoro prmsente,el tnultum collaborante,dicfides jaceret (unttameula? Potlicilus esl (Jobanncs) latam, ul idcm essel et dictutor el bajulus lilcrurum, cssc se vcnlnrunt. Instabat dies Pasclnv. Frcquens , inquit Hieronyinus, qui easdem literas, utpote in sc turba convcnerat.Expectabaris in loco. j, mordacissimas, fuse refellit in iis, quas ad Paminamoitticliorum Quid [accres nesciebas. Repente mandasti, wyrolure cliittm el Tbeophilum scribit, unde illarum fragnescioquain. lltodietenon possevenirc. Dilato con- nienta in unum collcgit YVasteliuspag. 550. 551. veniu in alterum, et tertium dieni ab Archelao, nec- Gennadius in Calalogo cap. XXX. eandem Apolodum Johanncs coniparuit, mnlierculaenimvomerenon giam indicare videtnr, ubi ail, Johannein adversus slttdii sui librum scripsisse, in quo ostencessabat, feslive inquit llieronyuins. Post duo:;inle- obtrectaiores rini menses ab hocce colloquio, inler iitranque par- dit Oriyenisse inyeniitm,non ftdetn scquutum.Quam teiit indicto, nec lainen peracto, Isidorus presbyler porro Theopbilus xitre lulerit, Hieronymum pacis et legalus Thcophili Alexandrini, in Pabcsiinam, conditiones per legatum suum oblatas respuisse, saanilnos lauto motii agitatos pacaiurus, advenit circa lis aperte signilicavit,dum aliquo lempore ejus litePrniecosleii. Ejus lamen judicio se llieronynius ait ras nullo responso dignatus est. Sed crebra olficia, diliidisse, proptereaquod Isidorus in Johanuis par- quibus Patriarcham vel voce vel scripto Hieronytes jampridem ivissel. Rei tcstcs appellat eptsto- mus sedulo interpellavit, taiidcm cor hominis moltolas contrii Epiphaniuni ab Isidoro ad Ruliiuiniscri- lierunt. Itaque diutiirnum silentium rupil Theopbiplas, ei tamen netpiaquam redditas, sed Yinceniio lus, Hicronymo tamen de sacrorum canonum obserpresbytero llieronynii necessario.Sic rem pandit, ad vantia monito, quod nimirum episcopo suo HierosoPanimachium siribens epist. XXXVIII,alias LXI, lymitano nequaquam pareret, fratrisque Pauliniaui pag. 550, Lilerw manu ejus (Isidori) scriptw, quw ordinationem adhuc defenderet. Sancti doctoris reanlc trcs menscs leyalionis,ad nos direrlweranl, por- sponsum tom. iv. epist. LVIII. alias LXVlll. (Nunc tuiiics crrorcm (terrorem legi mavult Pelrus YVasie-|(] LXIIl.) innova cjus operum editione, quam hactered- nus sequuti sumus, plus querimoniae, quam conlius in Vindiciis pag. 555.) Vtncenfiopresbytero dilw sunt : quw usque hotlie ab co tenenlur: quibus junctionis et aniiciliaecum Theophilo signa praesecohortuturDUCEM exercilussui, ut super petram fulei, fert. Memincrit, inquit, bealiludo tua, quod eo lemstabili pcrsistat gradu, nec nostris nwniis tcrreatur. pore, quo nobiscum TACEDAS, nunquamab offtciismeus Pollicelur, se ttnteqtiamlegationisesset ulla suspicio, sermo cessaverit; nec consideraverimquid tu pro disvcnttirumHierosolymam,el ad advenlumsuum, illico pensalionetttnc faceres, sed quid me facere conveniadversariorumcuneosprolerendos. El iitler cclera his ret; et paullo infra : quod de canonibusecctcsiasticis tiiam v.rbis nlitnr : quomodofumusin acre dissotvi- moncs, gralius agimus; quem enim diligit Dominus, tur, ct ceru ud viciniamiyritsliqucscit: ita dissipabun- corripit, et ftagcllul omnom fitium, queinrecipil. Sed Fidei resistenles,nunc per ttttnen scito, nobis nihii aliiid antiquitts csse, tjuam tttr qui scmpcrecclesiasticm hominessimpliccseandem Fidem inquielareconanlur. Christi jura servare, nec palritm transferre terminos, Per diicem exercitus ltufinum designari manifeslnni semperquememinisseliomanam fidem Apostolico ore : de iisdem literis laudatam, cujus se esse participemAlexandrinaEcclefit ex lib. III. Apologiaepag.455, ubi ; Isidori, h;er in Riiliuuniproferuiilur : Ne irascatur is sia gloriatur. His verbis fortasse innuit, se propter libi, qui conlra Papam Epiphaniumad te epislolasdi- (idem a Johannis communione recessisse, quasi riyens, liortabalur, v.t permuneresin Fidei vcrilate,et eam ipse Theophilus paruin sequeretur. Postrenit) : no:i mntnres ullo terrore senlentiam: qttce epistola illum supcr nefaria hmresi (Origeniaiia) ^uam in : hoioyrapliatenelur ab his, ad quosperlata esl, nempe muiitt palientia yril, multis Sanctis displicere con: a Vinceutioprcsbytero. Haelilerie sive fortuito, sive cludit. In ea, quaeslatim sequitur, epistola, ait, se ; dedita opera interceptae, Hulini cuni Alexandrinis " accepisse Tbeophili scripta emendantiaVETUSilens comiiiercium conlra Epiphanium et llieronymum, tium. CAPUT IV. undcquaque publicum reddiderunt. Suspiciones eo nmplius in Isidorum etiam creverunt, dum litcras 1. SchismatisHierosolymitanifinis.U. Rufiniet Meab Theupliilo ad Ilieronymuin scriptas, injussu Joiaritmopera exlinclum. 111. attadius Historicus e.t P Isidorus reddere detrectavit. De hoc iu epiliannis, episcopmprobatismnitscum Patladiohwreticomate stola ad Pammachium nos docet Hieronymus, qui confusus. IV. AuHsfasis wdes, ubi ilieronymus et riirsus iu episl. LXXXIX. alias LXII. ad TheophiRufinusad mutttampacemredierunl.V. llufinus nulid faclimi |iroptcrea censet, quod Johanni miliim, VI.InterJo. Hierosolymitanum tiuserroriscompertus. nus qtiam Hieroiiymofavere viderentur : Quumpaciab crroribnsvacuum Hieronymumquc perfectanciesd' ficas et ad concordiampertinentesper Isidorum prestudo inleyrala. VII. RuftnuscumMelaniaItomamrelitctas nobis miscris, hinc probamus,(juod 1 htperum verlitur. VIII.Melaniwredilus veracaussa exqttiritur iilas qui pacemfulso jaclant, redderc noluerint. Hie•> 1. Schisma Hierosolymitanum,quod per liiennalc ronynius tiimcii lib. 111.Apol. pag. i>5, de literis sibi non redditis reum facit Rulinum :cujus (Tbeo- spacium convalucrat, ut solum ccelitus tolli pnsse viphili) epistolasud me semperdatas, etium c tempore, derctur, tandcui A. D. 597. cxtinciuin esl. Quo taiiun iijnoras, quo milii eas reddt rnoniBKius. Sed iucn certo auctore, ignoralur, licetRaroniusA.D.595. l VVasielius Vindiciis pag. 555, hac una de catissa §. 52. Theophiluiu, (juod pridein obtincre non potein i 105

10G VITA. LIB. 1. CAP. IV rat, demuin auctoritate sua oblinuisse, non immerito , et nunc misericordia Dei indiget, cave, quia Origenis A existimat. Sed quia series temporum in operosis hmresimprmdicatetdocet,nefortealiquosdepopnlolibt i Annalibus non raro luxata fatiscit, ideo exitus ma- creditoad perversilatem suiinducal erroris.Palladium, gnae ejus conlroversiae ibidem quadriennii anachro-. quem tunc Hierosolymisfuisseait Epiphanius, ap-arte nismo laborai, cujus rei verilas facile ostendilur; sugillat etiam Hieronymusin prologo Dialogi coiilra nam Palaestinac altercatio adliuc fervebat quo tem- Pelagianos : Patladius servilis nequiliw, eandem hmpore Sanctus Hicronymus commenlabalur in Jonam, resim inslaurare conatus esl. Verum bunc Patladium, ubi quum de corruptione et incorruptione corporum servilis nequilim hominem , et Pelagianae baereseos loquereiur cap. II. haec in literas misit : Hoc illi ad alumnum, cum ejusdem nominis llelenopolitano in occasionem sumducunt hwreseos,ul sub persona Chri- Bithynia Episcopo, HistoriaeLausiacae auclore, non sli menlianturAnlichrislum,Ecctesias TENEANT,uen- bene confundistatim patebit. Alter Palladius Hierouf trem pinguissimum nulriant, el carnaliler vivenlescon- solymis morabatur A. D. 394. quo Epiphanius, praetra carnem dispuient. Hacc qnse defensores Origenis sentem et Johannis laleri adhiirentem pro haeretico evidenlissiine lcriunt, iis consonant, quaealibi a Viro insiinulavit in epistola, eodem anno conscripta. Sed Sancto in Jolianiieni Hierosolymiianum dicta jam Palladius Historicus ab A. D. 588. ad A. D. 599. memoravimus; verba enim ul Ecclesias leneanl, epi- seniper in /Egypto, Alexandriae, in Nitriaedesertis, scopos denoiantia, ad unum Johannem referenda atque in Cellulis, qui locus erat in eadem solitudine, Mint,contraquem Hieronymususque ad hunc A. D. nioralum videmus. Inilio Historiae ait, se primum 597. ccriavii. ln euui vero nequaquam sic scripsisset Alexandrinamcivitatem atligisse in secundosenioris staliin a pace inita. Porro in praefationead eundem Theodosiiconsulalu,quodcongruitA. D. 388. At vero prophetam disertis verhis aflirmat, se ad Nepotia- 'B illuc semel profectus, nunquam inde discessit ante num vel pro Nepotiano duos libros edidisse, qui Epi- A. D. 599. quo se Evagrio tnorienli adsiilisse testatur tapliium appellanlur. Hujus epitaphii epncham A. D. cap. LXXXVI.Evagrius autem obiit circa iestumEpi590. illigari supra in Cliroinatiolib. III. cap. III. §. 5. phaniaeA. D. 599. ex Tillemonlio tom. X.pag. S79. jam demonslraviuius. Quare nnnnisi boc tempore Melaniaet Ru/inus Roniamredierunt A. D. 597. ut inllieronymus commentabatur in Jonain, necilumcum fra visnri siimus. Quare Palladius non nisi priusquam Johanne Hierosolymitano in concordiam redaclus, in ^Egyplummigraret, siveanie A. D. 588. Melania, ciijus commiinioni posimodum restitutus, nunquam el liufino, tuncnonduiu piesbytero, Hierosolymis familiariter uti potuit, quod de se lestatur cap. V. et scriplis in illum exarsit. II. Hoc loco practereunda non sunt qtiaede Rufino CXVIII.Beibleenii integro A. D. 588. moratus est et Melanialeguntur apud Palladium in Historia Lau- cum Possidonio solitario, quein, sicut interdum viri siaca cap. CXVIII. quoniam non modicam lucem etiam sancti ab alleclibus humajiis vacui non sunt, rehus nostris adferre possunt. Haecsunt ejus verba de Hieronyinominus aequeloquutum, nos docet cap. ex anliqua versione Heraclidis : lllos etiam quadrin- LXXVII. Quia vero hic Palladius Historicus praeter genlos nutnero monachos,qui propler Paulinum se ab suam cum Rufino aniiciliam, conlra Hieronymum ecclesia separabant, sancim rursus ecclesiwreddide- nimis tribuil Possidonio, ut ibidem atque etiam cap. runt. Baronius, qui hsec recitat A. D. 572. §. 99. CXXIl. palam lacit, hinc euiidem a Paltadio Galata, Paulinum, Anliochenum Episcopum hic designari qui ab Epiphanio et Hieronymo vapulal, diversum opinaiur, quem contra Meletium, licet catbolicum, nequat|uam luisse, viri doctissimifacile crediderunt. ab Arianis tamen ordinatum, in catbedra Aniiu- / Ceteruni Palladms calhedrani Helenopolitanam in. f, cbena collocaverat Lucifer Calaritanus Episcopus, ^1 scendit circa A. D. 400. quo contra AntoniumEpbeSedis Apostolicaclegalus, unde ibi maximum schi- siiitim Episcopum inlerfuit Concilio ConstantinopoliJohaune Chrysostosma conflaium est, quod tamen A. D. 378. Chryso- tano, fortassecrdinatusa SanCiO stonuis aliique exiinxerunt; non vero Melania, ne- mo, cui j.raetensusPalladii Ongenismus objectus est que Rufinus. Et saue Hierosolymis exstitisse qua- A. I). 405. in pseudosynodoad QuercumapudPhotium dnngentot monachos,propter Paulinum Antiochenum cod. LIX. Idem Chrysosiomusin exsilium trusus ab Ecdesia Hierosolymitanadivisos, oninino incre- A. 1). 404. ad Paltadium scripsit epistolam CXlIl. so dibile est. Si aliquis unqiiam fuisset, hunc uiiuni suaiuque caussam ejus precibus coinmeiidans. PallaHieron^muin dici.oporteret, quem Pnuliims presbv- dius ei pro virili opem laturus, Roniatu advolavit terum ordinaverat, ex Baronio A. D. 578. §. 72. teste allero Palladio iu Vita Clirysostomi pag. 56. et Sed pnpter liauc caussam Hieronymum ipsuni, nc- ipsomet in Historia Lausiaca cap. CXXI. Pro Chrydum quadringentosmonachos, Hierosolyinitanaec- sostonioepiscopatu et ipse dejectus, multisquexr.nnah clesia descivisse, non est verilali consenianeum : nis alflictus, tandem ad Ecclesiain Asponenstmii» idque post hactenus dicla ferri non potest. Hinc Pe- prtma Galatia posilam transiit, ut auctor est Socratri Wusteliisenlentiam, a quo ceteroqui in aliis nos tes lib. VII,cap. XXXV.Poslquam circa A. D. 420. discrepare non diffitemur, hoc loco expansis itlnis llisloriain Lausiacam scripsisset, sic dictam a Lauso, amplectimur, dum is primus omniuin in Vindiciis in Aula Imperiali cubiculario, cui eam uuucupavit, Joliannis Hicrusolyinilanipag. 534. 1'auliniani ajiud diein ohiitante A. D. 451. quo iu Concilio Ephesiuo Palladium, scriptoreni Graecum, non Paulini legen- inlerfuil Palladii successor, Eusebius Asponensis in dum esse animadvertit, ila ut/fu/uioet Metaniamaxi- I Galalia Episcopus. Tilulo Confessorisob defensum D me adlahorantibus, nionachi Reilileeniiia:, qui duce invicloaniuio Chrysostomummerilo habelur illustns, Hieronymo, propter ordinationem Pautiniani ab Epi- cui scriptoresaequalesspiiituin propheticum tribuunt, phanio factam, et ab Johanne iinprobalam, Ecclesiac et Romae, lanquain Praesul iuaxime catholicus, quailieiosoiymitanaecomniunionem deseruerant, eidem lis babitusest in toto Oriente, ab InnocentioI.summo postremo coalueriui. Hieronymus hunc numerum Ponlilice exceplus luit, coutemta accusalione Origeiiionachoriimin schismate viventium, generatim in- nismi, quanquain Komae, triennio citius, in Origennil his verbis in epistola ad Pammuchium contra nistas clamatum fuisset. lbidem hac occasione, se in Johannem iTANTAM/rafruijjMULTiTCDiNEMjeimojiuc/io-Melaniwonini ofliciorum genere cumulalum , domo rum choros, qui tibi in Palwstina non communicant. seque inde proficiscenleui, liberalissime adjulum , Alqtii schisnia Antiochenum hOii fuit monttchorum. leslatur cap. CXXl. llacc et alia, quaespeclant bunc III. Non mc fugit, a doctissiutis viris, quorum ag- probaiissimum virum, luse et accurate persequ.tur lnen dttcit Baronius, A. D. 5J8. §. 107. Patladii, Tilleinonlius tomo XI. pag. 500. Quare satis palere ulpote llufino aiinci, auctoritaiem elevari, quasi arbitror, ejus aucioriiaiem et nominis famam nullo Origeniana labe corruptus his lurbis et ipse interfue- criiiiine haereseosposselahelaciari, adeoque maxima ad injuria cum alio Patladio Galata, nialie lidei bomiue, ril, quein propterea Epiphanitts in fine epislolaB JohannemHierosolymiianum,ita perslrinzerit: Pal- fuisse confusum. Cclerum, sicul mu/tt«Palladiis circa ladium vero Galalam, qui quondam nobis carus fuit, idem lemptis vivcnlibus, facile fuit unuin cum aliu PATBOL.XXI. 4 103

108 RUFINl PRESBYTERI A cunflari; etcnim Isidorus Pelusiota plures epistolas J non ante supputaremusexpensas,computsisumus framittere, nt semirittus ad Palladium scripsit, alias Sancttis Athanasius ad trem Panlinianum ad PATRIAM alium, a quibus alius luit quoque Paltadius, quem vitlutas, quw barbarorum effugerunt manus, el parentangit Epipbanius, aliusque auctor Vitae Sancti Jo- lum communiumcentus, venderet, ne cceptumsanctobaunis Chrysoslomi : ita eidem fato succubuit Rufi- rum ministeriumdescrenles, risummalediciset mmulit nus noster Concordiensis; miiltis enim Ru/iniseadem prmbeamus.Paulinianum in Palestinam de patria sua cum alio el ipsum immerilo coasetate llorentibus, luisse postnioduni ostendemus. Muncab omni suspi- reversurum Rnfino Aquileiaevisum apud Chromatium cionis nota purgato Palladio, Hieronymus et Ruflnus A. D. 399. existimabai Hieronymus in epist. XLII. XC.) post tanlum dissidium, mutuo se complectentes, nos alias LXVI. (JVMHC VI. Quod ad Johannem Episcopum attinet, concorHierosolymam vocant. IV. More solemni, in Anastasi, post sacrificium diam quoque perfectam, cum illo initam, nobis suaMissa;, Hieronyiiii liufinique aniinos ad pacem com- dent verba Severi Sulpicii Dialo.o I. cap. IV. ubi posilos fuisse, nos dubitare non sinil Hieronymus, Postumianus lestatur, paroclii iiiunusReihlceini exerqui in libro III. Apologbe pag. 406. id prodit his ver- cuisse Ilieronymuin, t|uem semel invisit, postremobis : iii Auasfasi, immolato agno, dexteras junximus. que sex menses cum i|iso moratus est: Eeclesiam , In nova edilione pro Anasiasi pei peram legilnr Aua- inquit, toci illint Hieronymus presbyter regit; nam stasii pag. 402«. Hac Anastasis fuil aedes, in !oco parockia est Episcopi, qui Hierosolymamtenet b. Hoc Duminicm resurrectionis a Constantino Magno con- largitus hauquaquam fuisset Episcopus homini adstructa, unde nomen traxit. C"nstantinus enim Hie- '" versano, sibique non caro. Rnfinus Invecl. lib. II. rosolymae duasbasilicas iu tolidem lot iserexit, unain pag. 420. Sutpicio concinens, ait, Hieronymum, traiu loco passionis,quae Cru.i et Martyrium; alterain in ditis sibi ad discendum Dei timorem puerulis, quod loro restmeclionis, qtia: pioprit» nomine Anastasis mtnius paroclii est, partes grammaticas executum , dicla cst. lliramque inemorat Hieronymus epist. auctores profanos exposuisse. Posthac Jobanni eoXXXVIll. alias LXI. (Nunc inter Opuscutu.)a.i l'.im- iisipie adhaesit Ilieronyinus, ut A. D. 397. illius ininacliitiin ad\ersus .lo. Hierosolymiiauum pag. 512. nocentiam |iatefecerit TheophiloAiexandrino, quereNonnc, inquil, quwn de ANASTASI peryeretis ad cnu- las in eum excitanti, ut eolligere licet ex sequeutief CEM, ad eum (Epiphaniuin) omnis nlntis et sexus bus verhis epist. LIX. alias LXX. (JVUJU: LXXXVl.) turba confiuerel, o/ferens parvulos, pedesdeosculttns, Super susceplionccujusdam, non debes contra urbis fimbriasvellens,elc. Ergo ex Anastastad Crucisacdeni HUJUS (Hierosolymae)/o/erePonli/tcctn, qrita nihii tuis i Sirmondum ioino IV. operuin literis prmcepisli. El tcnierariumfuit, de eo, quod neibatur. Plura videapud pag. 456. et70l. uhi veterem nuuunum ANACTACIC sciebat, ferre tententiam. Tamenreor, illum nec i.udcGraece inscriplum egre:;ie inlerpretulur. Adi etiam re, nec velle te in aliqtio Imdere.Bono animo sanctisCangium iu Dissertatione de Numiiiis inferions a:vi siini viri Johannes quoque respondit, nain A. D. §. 60. et Heiiiicuin Valesium in Epislola de Auasfusi 404. Rellileemi iuierfitii ainplissimo funeri 1'aull c et Martyrio ad calcein Eusebii pag. 301. Edit. I. ubi Ruinanae, ut ipsemet Hicronymus houoris caussa unam aedemAriasfastn,a Constantino erectain fuisse testattim reliquil in ejusdein piae (emiiiaeEpitaphio, contendit. Atlainnanus lib. l.de locissanclis cap. IV. sive episl. LXXXVI. alias XXVIl. (JVUUC CV///.J lorum MabilloniiSaeculoIII. Parle II. Quam beneJohannes audierit apud Sanclum Augustiin Actis Sam C pag. 500. tesialiir, inter Anastasin, et Marlyrium in ( num, magniis doctor locupleiissime ostendit in lib. luisse ptateotam. Hane Sunctam Ana- II. cap. Ll. conira Petiliiiiuiii, ubi ail : Cullicdratibi Calcarim loco stas.n mcintirat eliam Jo. Caiilacuzeuuslib. IV. tlist. quid fecil Romanm Ecclesim, in qua Pelrus sedit, et cap. XIV. p. 757editionisregiae,sediiiconiexluGraeeo. in qua hodie Anastutius sedel : vel Ecclesim llierosoHa:c de loco, iit quo Hieronymi et Rufini dissidentes lymilanm,in qua Jacobus sedil, et in qua HODUC JOHANanimi coaluerunt :qno sane loco sanctior hahcri non NES sedet; quibus nos in cathotica uniiate conneclimur, polcrat. Hieronymus aute verba superius explicala, el a quibus vos nefario furore separalis. Paullnus Noi ail [>ag. Ui2. Junximus dexteras, abeuntcs prosecuti lanus epist. XXXI. alias XI. ad Sulpicium Severtnii, : sumuf, dixeratque ihidein Kufiiius: Vosnobis pacem et Zosimus siimuius Poniilex epish IV. ad Aliicanos, proficiscentibusdedistis; elenim paullo posl in Occi- in conciliis Labbei lom. II. pag. 1 >01.Sanctum ante, dentein remeavit, qno llieronqmus ad euni scribensi el posl mortein appellaverunt: quod lioiut.u datum epistola XLIl. alias GXVI. (Auiic LXXXl.) sacra- aliquandohomini hmretico,nemodicerejttrepoient,aumentoaffirmavit, cx parte sua post reeonciliatas ami- ctore Baronio ad Manyrologiuni Romaoum cap. VII. citias niilluiii inlercessisserancorem. VII. Aniuns utriiique compositis, post viiain lot V. Rarouius A. 1). 593. §. 52. putat in bac picei annos procul a patria vnstiiutain, cura iu Occideniem erroies Origenis sileniio dainnaios. Sed Hieronymus revertendi Iiufini an.mo insedit. Quare Melaniw sei bota fide, Rufinum nullius erroris compertiim agno- niori, cui a primo in Orienleiu adventu feruie seiiivit: Rufinus vero, se i.ulluin damuasse profiielur iui per udnajserai, Roraam iter medilanti, comes acceslib. II. Uwnd. \unqu(tin eyo sequutus sum errantem;; sit. Hierosolymis discedenti pacem dedit Hieronyaut alium quempium, nisi Ecctesiam caihoiicani, se- _ mus, junxil dexterain , abeunlem prosequutus est, i quar. Nunquid mea aliqua PROFEKRE pofesscripta , itt v queinadinodum lib. 111.Apol. pag. 402. Ru/iiio fatequibus me vel in jttventuieerrasseconvincas? Pace fir- lur, qui illi hoc exprobraveral, vosnobis pucemproi mala, Pattlin anus, ciijus ordinatio discord.ae origo fiiiscentibus dedistis. Sic autem respondit llieronyl polissima lueral, in monasterio Bethleemi, quod miis : 1'acem dedimus, nun hwresimsuscepimus;junHterosolyiniiano Episcopo suberat, habitare perinis- ximus iexleras, ubeuntes prosequulisumus. In epist. i sus; unde illum postea llieronynius aniio iiiseqtienti XLIL alias LX VI. animi sui teslem Dominum appelSlridoiicui nusit, ut, vendilo palrimonio, monasle- lal, post reconctiatus umicitias nutlum inlercessisse liiiui ab se coiistriictuni, liberaliter susteniaret. De runcorem, ut Rttfinuiu laederel.Initio postea lih. III. i . hoc in fine epistolaeLIV. alias XXVI. (NuncLXVl.) ) Apologiae non diliitetur, anle ultiinaui cum eo simtilad Pammachium, sie ail: Nos in ista provinciawdiji- talem, ex versione libri Periarchon exortam, de qua calo monasterio, cl diversorio propter couslructo, nc inlia loquemur, se viossim ah Rufino laudatum , ut c forle et modo Joseplt cum Maria in Rethteemveniens, «erum collegamet fralrem. Ruiinus ergo in pnistinam , nou tjitieiitathospitium, lantis de tolo orbe conjiuenli- necessitudiiiein cum veteri amico restilutus , salute s bus,turbis obruimur monachorum, ut cmplum opus reddita acccptaque, et Sanctm Melanim spiritali in a deserere, nec supra vires ferre vateamus; unde , quia via comes, teste Paulino epist. XXVHI. alias IX. §. 5. s pene nobisittud de Evangetiocontiyii, ut futurw lurris in llaliam trajecit. Sed Melania?rebus examinanilis " Nos eineiidaviinus. Yuttarsi. b Confer Vitam S. Ilieronynii, eap XVII,'. 107

VITA. LIB. I. CAP. V. 109 mihi abquanto accuratins inhaerendum est, quia ^cepla, moc Nolam ad humititatis nostros hotpithi }, > intle Rufini gestnrum veritas pcndel. feslinavit: quo nobis advenit ambitioso ditissimt.<ri< VIII. Publicota Mel-nite lilius, adhuc puer, ut di- pignorum valtala comitatu. Vidimus gloriam Doinitt ctum esi, in praetura urbana relictus, virtuiuin om- in itlo matris filiorumqueilinere quidemuno, sed louye niuin perinde ac lioiiornm civilium g'oria, malre ab- dispari cullu. Macro illam et viliore aseltis burico (id senie, insignis evaserat. Albinam uxorem, nnbilis- est breviori equo) sedentemtota hujus smcuUpompa, simo Carjoniorum stammate ortam duxerat, cujus qua honorati el opulenlipolerant, circumjlui Senalores genesim ex intiinis penetralibus vetustatis ab se eru- prosequebantur,carrucis nutantibus , phateratis equis, tam illustravit llenriciis Norisius in Adventona. Ex auruiis pilentis el carpentis pluribus gemente Appitt hoc Publi oiae et Albinaeconjugio Melani>junior, et aique futgente. Haec Paulinus, qui epistolae §. 5. tuPublicolaiiemjunior prodiertint, ut postea conslabit. nica tanea, quam a Melania acoeperat, Severum doluelania junior Piniano claris.sinioadoleseenti, cujus naiuin voluii, el ep. XXXL alias XI. §. 1. memorat parens Severus, ex Prosopographia Codieis Teod. parlem particutm de tigno dirinm Crucis, Johajuiig c loni. VI. pag. 3-K4. ol. 2. A. D. 582. AfricaeItalia;- Ilierosolyinitani niuiiere, sibi luuc ;tbe dein allatam, alomuin (sive fruslulutn) tubello auque prteftierat. inuia nnpsii; qui[)pe quae Melaniae cujus se<j')«Hfum aviae literis, vtriuiumi|ue lama et exnuplis ad vitae reolo inclusum, ad Severum transmisit, reliquum in sanclioris genus capesseniluin exciiabatur. Demor- asde >ancti Felicis, ab se cotistrucia, deposuit cum tnis lamen d lobus filiis ab se genitis, Publicolaque epigraiiimate, quod legitur epist. XXXII. alias XII. pareme snperstiie, castitatis servand;e , a conjuge ,^. II. Melaniaefamili.i, leste Palladio, cap. CXX. Piniano, adhuc genlili, venia impetrata, omni rerum B habilabal in agris atiquando quidemSicilim, aliquando leirenarum sludio reiiunciavit. Hac Palladius, illo- * vero Campanim, t.bi Nola, ideoque advenienti Melarum aliquaudo liospes, in llistoria Lausiaca cap. iiiie cognatos proiinus occurrisse lacile intelligiinus; CXIX. Cui consonant Acta Melania<jiininris apud illam eiiim magnificea suis Romu eoitsque profectis, Suriiim die 51 Decembiis. Melania senior ejusinodi exceptam dicere cum Norisiobb. I. cap. II. llistoriae lnincio accepto, ut neptcin, in pioposilo conlinna- Pelagianae, vetat Melaniaeiuiprovisus post brevem tam, a pravis opiiiiombusa\eiierei, jiacomascendit, XX. diertim navigationem in Neapolitanum portum ef Cmsnrea navigansviginti dierum spacio ltomam ve- noii praenunciaius adventus. Hujus cerium tempus nit, inquit Palladiu» cap. CXVIIl. Rarouius A. D. ex collitis inter se Paulini locis palebit. 11. Paiilinus in adducta episl. XXIX. alias X. §.6. 597. §. 3. aliaui itineris caussaiu adsignat, Roniain niunachum, Sulpicii Severi tabellanum, neinpe Origenismiinvehendi sludium, eui lamen Me- ait, Victorem lania; junioris s cessis , apud vujgus obtenlu fuerit. seu librigcrum, ut vocat epistola praecedenti §. 4. Opinionis vero suae Raronius auctoreui nou dedit; Nol '.iii iis dieltus advenisse, quibus Melania ex Palaee-t, in.|uii lluelius in stina etiam advener.it. Atqui in praccedenti eadem conjecturis laiiluin obs..qunlti.s Origenianis lib. 11.cap. IV. Sect. I, §. 10. pag. 204. ep.stoia scribit, Victorein, decedenlejam hieme, nildeni Palladius ubi Melaniaui seniorein sexugintaan- luirum initio veris, ab se Nolaesuscepluin. Ergo buic nos lunc nataniaffirinat, tempora invertit; haiic enini tempori , navigaiioni congrtio, Melaniae adventus aetatemtantummodo exigeral A. D. 41<J.quo iierum certo ilbgaiur. Verba Paubni, seruni Victoris rediin PalaestinamUura, ex Crbe discessit. Si auteni A, liuii ad Sulpicium , excusantis , liaecsunt in epist. D. 571. quo priuiuin illuc solvit, vicesimumsecundum XXVlII. alias IX. §. 5. quod ad te, tardius pacto, reaetalis annum Palladius eidein adsignai cap. CXMI. Q d.it iVicl-or)ue imijufespedibus ejus, qui non pigritice ( adstipulante eiiaui Saneto Paulino episcopo iNolano vitio, sed obedienttmsludio apud nos diulius restitciu episl. XXIX. alias X. §. $. qui feneris u.;hucantt.s rttitt. Reputa lamen lempus, non quo dimissum eum valedixifase declarat; indeconsequensi indicusti, sed quo mhisii; el videbisde placita inter viduam, saeeiilo est, A. D. 597. quo in Crbeiu rediit, non sexuginta, nos relinendi Vicloris necessilitdine, stare rationem : sed ijuadrai/iufasepiem annos dunilaxat egisse. Adde mihi. NONenim ADIIIEMEM scripseras, *pud nos , ut i ADFUITsed ut asseruit, de Narbonensi , tredecini, elapsos ab A. D. 597. ad A. D. 410. quo EUGEMDA.n, i illuc rcmeavit, exsurgunt sexayinta. Quare Pailadius (pago) ubi fratri Poslhumiuno occurrerat, remissus ad > hac in retredecim aiinorum piochronisinuin admisisse fe, fujtc a le ilerum profeclusest, quum ad me directus, percenire poluissct. Jam igilur IUESIE E!:EDENTE videlur. D nccessehabui VERNIS CAPUT V. ME.VSICLS siJSCEi>Tiiu, detinere. El breve spatium videbatur, quod illico sotemnitas 1. Rufini et MeianimNotam advenlus. H. Quo tem- quia s concluderet,quum et infirmissinius tdem per ! paschal pore accideril. 1:1. Paulini Nolurii epistolarum tempus fuissem, ui ad rescribc.ndineqotiumnon valei cltronotogiur<;!ii..itur, unde Rufini et Melanimitus rem, apposui de diebusmsdvismoras ejus, ut compenel redilus epocnw con/irmantur. IV. Patladius cum sarem tecutn, si luniumin eo tui temporis 1 usurparem, 1'aulinoin concordiamredaclus. V. Paulini Nata- quantttm lu iA eodemoccupaverasde diebus kibernis, lium chronolo.,ia re :iluia, ei Metaniw Rufinique uij.deconcedam, ut si uuiumno °' adunanimirediius epochaiterum confirmala. VI. Buroniisen- tatem tuam, ut hiemem rursus pertenerit tibi. Ex his impendat lenla de Rufino, iudivitluoMelaniwconuie, defensa. liquet, Paulini epistolarum vulgatum ordinem ali• 1. DUIL»altadius Melaniam e Paiae.-lina: porlu I' cubi esse piicposienun, aiqne adeoillam epistolam, P i • venisse, testaiur, iti- quacum Yietocin Cxsaieensi Romain coniinu Aquilaniain ad Severumremilti di> citur, in vulgatis editionibus praeponi, quuin neris letminum, noncursum pr;c oculis 1)iliuil, quippe postponenda illi sii, qnaestatim subsequilur, ubi Paulinus Neapolim primuni adpubt, undemagno, quioccurrei ranl, proceruiii cognaloruiii agmine stipata, Nolain Severumde Victore, ah se luuc recens susceplo, cerad Pauliiium divenit, ut ipsemei auctor est in epist. liorein facit. lnsuper in hac eadem posteriori epiXXIX. alias X. §. 12. ad Saucluin Seveiuin Sulpi- siola, Melaniaeex Oriente Nolaui adventus describicium, cut Pauliuus pr;e gaudio exsibens, tantaefe- tur, p.jStquain Nola Roinaiu profecta jam fuerat. In iniiiie laudes iiiuitiea sua eluquentia describit. Sed prion lit seruio de Ritfini discessu, quem Paulinus 1 verba Pauliui, quae Melauix advenliiin ob oculos Melanix comifemvocat. Quare haec non prior, sed s s pOiiunt, hoc idco praetercunda non sunt: Reliquaejus posterior ordine et tempore, illa non poslerior, sed (Melauia:)negoiiaac temporatrandiibo, el Itoc ipsum, prior censenda est. , REMEANS uf cursuin ipsius mmuler, IH. Ctrique epistolae, ad Severum daiae, subttecti NAVIGAVIT, quo , trunsfrelubo, quo citius sermonemmeum , in ejus AD- dehetepisi. ,\L1II.alias XXXV. ad Uesiderium presVENTU i exponendo delermiuan : in quo magnm Dei byteruin, ad queui Pauiiuus scrihil, Vicfor«m,ab se i jraiim sptclalor jiti. Neapolim urbem, brevi spatio a cum episi. XXVIH.a ia» IX. ex priescripto Severi iu Noluna, tjuadeyimus, cicitale, distinclam (sive distan- (iall.as antea reniissum , ut ad vindemiwdies occurtriii) advecia est, ubi filiorumnepolumqtteoccttrsuex- reret, deinde ob suhitos leruin ouices iiei tim Nolam

RUEINI PRESRYTERI III 112 reversum , cuni hiems nnvigationem et ilinera mclus Aa Paulino disseniit, neque ullis Criticorum casliga, clauderent : quibus(Victor) impeditus atqite REVOCA- tionibns indiget, e quormn niiinero est Pagius A. L>. TCSneccssitati prwstilil I.ONT.AM dilationem, qui pro- 597. ;>.5. et eliam llaronius anno eodem §. 2. Ad crasimulionein, roqatns, ncgaveral caritati, Qiiiitiine h:ec 1'a'lailius, in scrie temporuni minus , quam reA. inensium spacio ab Junio ad Novembrcm 1). 397. rum, dispotieinla, accuratus, annis 27. quos a Mes;c, naviqalionemet ilinera melus clausit, ob apparatum lania sinml et RufiiioHierosolymae ut dki, transbelli Gildonici, in Africam iransmiitendnm, ut tiotat aclos enunier.it, etiam lotossex illos immiscel, qtios Jacohus Golhofredus in Cbronologia Codicis Tbeo- Rnfiinis, aiiiitmique dimidium, quem Melama, in dosiani pag. 157. Anlumnali et liiberno receptni Vi- yEgypti mora impenderunt. NecPalladius a Palladio cloris, acce>sit longa a>grotatio, el valetiidinis reli- disseniit, diiui in uno eodemqiie cnp. CXVIII. postciendao necessilas, qu;e illuni eliam anno insequcnli quani dixisset, Melaniam XXVII aiinos hospitns 398. Nobcdotiiiueruiit usiiie ad mensein Junii, quo Hierosolymis exccpisse , deinde ait, illam iriginia Pauiuius iina rem ipso liomam pel it, de more cclc- septemannos ihitlem hoc pio inuuere perfi/ncl.iui. bralurus festimi /VpostolorumPelri el Paulli : eoque. Elenim priori loco lempus peregrinationisab A. D. celebralo, Vtcfor discessii, ut illum (Scverus) si non 571. ad A. D. 59:>. res|iexit, iu altero superaddidit eodem ANNO speruveral, saltem eodem tempore moramet doir.iciliuma sccunda peregrinatione, sive qito fvindemiae) qno jusserat, occitrsitmreciperet, inipiit ab A. D. 410. quo ex Italia Hierosolymainreineavit, Panlinus. Per bas moras Vicloris, quas in A. D. 397. ad A. D. 420. quo ibidcni, ut binc videtniis, vivere el 31)8.cecidis-e evidenscst, Paulinus plures ad Se- desiit. Tillemontiiis , vir alias in explanandis antiverum scripsit epislolas IHVERSO lempore, prout im- n qua: historia: difficuliaiibus maxime slrenuus, quum h petitsfeslinalionititt abebal,sicul ipsorainvaria ledione liieronynii, 1'auliniet Palladii notlos circa Melaniae monstriibititr.Sic i|le atl Desiderium.Ex his cpi.->lolis itiini, reditum, moramque exstricare non posset, duaejam meinorataesiipersunt, a Victore una ciim nulli convemens, et sibi miniine constans, niultis ./>. aliis et hac ferfia, iu Gatlias perlata:. Sed huic irrfia! se aniba»ibus involvit in nolis :nl ejns vitaui loiiio X. Jo. tiaplista Brunus, qui nnvam operuni Paulini edi- pag. 821. quae hic repetere non vaeat, nec praestal, tionein accuravil Parisiis A. I). 1085. vim fecit, tra- qiiitni ex hacienus dictis ejus chronologicae hac in xitque inviiamad A. D. 400. qnuni laineii prodicrit rc divinaliones evanescani, qiia;qiienegociuui facesA. D. 3"8. Chillletiiis in Melamscchronologia dispo- sere videhanlur, planissiina liant. V. Iliec quae bactenus dicta sunt, ftisius persequi iiciula , iiniiis aiini melaehronismo peccans , ilalain exisliinavit A. D. 399. in sut>Paulino illuslrato Parie oporiuitad lirmandum, Rulini etMelaniaereditiun nee II. cap. XIX. etenim cap. XI. reliipias duas jam lau- citius, necserius contingere potui-se, qiiamA. D.397. datas epislolas copulavit cuni A. D. 598. quo Mela- quo llliiin magnus bistiriaeecclesiasiicaemagisier Rani;e Nolam adveiitum rcduxit, quia non ineunle A. I). roniusouiiiiuniopiimeconsigiiavit. Veruiiihaeceadein, 572. sed insequenti ex Lrbe in ./Egypiuni irausve- ab dnclissiniis viris minime idoneo lempori consictam puiavit. Ilinc seniel admisso errore cbronolo- gnata, in eaussa fiierunt, cur et mtilta alia id genus gico, sa:pius imposlerum labi neeesse liiit. Itaque peccarint, quae hic raplnn ad exauien vocabo, ne ordo earuudem epistolarum nostra senlentia sic est queinpiam fallaut, si lorte, boc loco non improbata, silenlio prteterirentur. Paiilimis in line epist. digerendus. 1. Epislola XXIX. alias X. ad Severum, dala cst XXXIX. alias X. ait, Vitam Sancti Mariini, olim ab ipso vt-rcA. D. 5!)7, pisiquam Victor Nolam advene- 'G Severo conscriptam, se Melaniae, liinc hospili suae, rat, et Melitniaillinc Roinani profecia fuerat. recitavisse, queniadnioduin prius eam recitaverat 2. Episl. XXVIII alias IX. ad Seveium, data cst De/ieiYibi/t episcopo ulque doclissimoNicetw, qui ex iti fine wstiilk ejusdein anni 397, Vicloread profe- Dacia Romanis admirandus AUVENERAT, nimirum ctionem paralo. anteqtiaui Melania advcnisset: quae, si advcnit ipso 3. Epist. XLIII. alias XXXV. ad Dcsiderium,data vere anni 59/. utit|ue Nicetas hieine praeccdenti est A. D. 599. post (estttmApostolorum, Victore iu advenisse dicendus erit. Quare omnino fallitur PaGallias prot cturo. gius, qui A. I). 597. § 0. Nicetam post Melaniam Eigo Tillcmoutius, ct ab eo iu nova edilionc Pau- advenissc conleudit, itlesl insequenli A. D. 598. liui adjulus Jo. Raplista Brunus, duas prioresepislo- Erroieni priebuit vulgala chronolaxis epistolaruin las A. D. 402. ac lertiam A. D. 40(1.scriptas inuiie- Saiicti Pauliui, in quarum XXVIII. apas IX. quuin rito censiierunt. De piioribus quidem si id verum Pagitis niillani de Niccla nientioiicm f.iclam videret, lorel, Melaniain Oiiente navigasset i\. D. 577. post hoc sibi stiflicere putavit, ut scriplam exislimaret jani exslinctam persecutionem Arianorum : quod priusquam idem episeopus ex Dacia Nolam venisset, starenullo modo polesl; iiam Paulinus, qiiiMelaniam nimirum aufe, non vero posf e[)istolatn XXIX. alias I.USTUA se reversam aflirmat, ean- X. Rursimi idem Paulinus in laudala epist. XXVIII, atl TOST QUINOUE dem temporeillo Valentis,quando EcciesiamDei vivi, § 0. testatur, se quoianniscanere solitum Nalale cu(nror Arianontm, liege ipsoimpielulissaieltite, persc- nien Sancto Felici, Nolano [iresbytero, in cjus die (litebatur, fugatis et appreheusis Catbolicis, pra:sto festo 14. Jamiarii: quae quidem carmina edi ccepla fuisse testiiiur in laudala epistola XXIX. •§.2. cui I) A. D. 395. qtiindenus nuiuerus clausii. Horum Nttaoninino similiier loquitur Palladius cap. CXVII. liuin quinclo Nicet.is primum interfuit A. D. 397. et llanc procellam A. I). 572. et 575. saeviisse,extra posiniodiininono : quod prodiit A. D. 401. auclore oinnem conlroversiam est, utpridem uhernme osten- RaronioA. I). 597. § 15. In hoc eniui Nalali ix. quod dinius. esl Poema xxiv. sic Paulinus Nicetam, tunc Nolae IV. Palladius cap. CXVHl. quinque tustra ad ti- prxsentem, alloquitur v. 550. ginti scptem annos dilatat. Sed ex Melaniw itus et Dic quaeso, EDisn n ? redilus epocha, Ilieronymi et Paittini gravissimis Teque ipsumteneo, Nicela, m quo hactenusaeger testimoniis sufliilia , ceruim est, cxsurgere annos Noetesat(|uedies, aniniotabeule, pependi? " umunquc ct alterum illiiui inen eui Venistitaudem,QUAKTO mihiREDDITUS auno? l tantum XXV. priinae navigalioni iinpensuai ingruente ji.m hieme Haec inerito persuaserunt Annalium parenli, Nicesub linein A. D. 571. qiieui euntlcm iiienseui, UJJUJJI tam et quinclo et HOJIOatali Sancti Felicis, primnni N el alterum, Paulinus, roliindo (/lum/uelustrorum nuA. D. 597. et poslmodum qiiadnennio serius A. D. mero usiis, neglexil, Palladius pro anno fofo accepil, 401. Nolaevisum. Sane quuui Paulinus verno lemtolo etiain A. D. 598. superaddiio, quo Melaniam, pore A. D. 597. Melanisesecum ve^santi recilaverit ipse in yEgypiodegens, Houiam advenisse intellexe- Yiiam Sancti Marlini : quam Nicetw Episcopo ante rat. Sic Palladius necessario explicatus, nequaquam recitaverat, planuiiilit, Nicetamhieine ejusdem anni « Confer Vit. S. Hieron. cap. XXIX.

iii VITA. LIB. I. CAP. V. 11, 597. die 14. Januarii primuni Nolaefuisse. Sed Pa- A (er exacla, preserlim vero ad Ambrosianum, et Frigius A. D. 597. § 7. cx Chiffletio Parte II. cap. IX. singensem, saeculiX. aevum referenlem, quo Paulibas Paulini Natalium epochas turbat, utque Natale niani Natalesl2. conlinenttir. Iluncmemorat R. P. D. I. ab A. D. 395. avulsum, insequenti anno deligat, Bernardus Pezius in Disseriatione Isagogica ad Natale 15. cx A. D. 405. ad A. D. 406. transferre tomuni I. Thesauri anedociorum pa.g. 27. VI. Ad Rufinum, quem Raronius vncat t/trftDirfuum conaiur, proptereaquod in eodem Natali 15. memoretnr excidium Radagaisi Regis Golhoruiii , quod Melaniw comitem, redcamus. Rosweydus in Hisloria Raronio quum evenerit A. D. 405. iden sequenti A. D. 400. eremitica pag. 144. § 27.ex silenlioadversandi potisPaulini iu episl. carmen illud a Paulino condilum puiat, Irahiique simam rationem desmnit Natale I. ex A. D. 593. ad A. D. 394. ita m, Chiffie- XXIX. alias X. ad Severum, ubi de Meiania copiose tio et Pagio auctoribus Nicetas non A. D. 597. sed loquutns, liufinum omnino silel. Verum si huic 398. NolaeNalali v. primum interfuerit. Verum hanc argumento ulltiin poudus inesset, sequeretnr, celesentcnliam ab alio etiam iccociani amplecti non berrimam leiuinaiii, so/amad Paulinum ivisse, quam possunius : quuni enim A. D. 4(i5. Gothis llaliam lamcn nmplissimocomilatu sociatatn Paulinus excevastniiibus, ipsique Roinanae urbi incuhantibus, pit; qui in unius Melanim laudes effusus, ceteros Paulino, alias sui gregis curae inteniissimo, baud- nominaiiin recensere neglexit. Cum bis Rufinum jure quaquam vacavertt coiisueta die xiv. Januarii hoc exstitisse, audircnegari non potest. Ilerum praestat suuui pacis et quietis opus peragere; postmoduin Paulinuin § 13. Tugurium vero nosirum,quod illutl peregit transacla hieme, et vere appeiente a terra suspensum cwiutculo, und porticu cellutis eiustlem anni 405. adeoqne Italia ab irruptione n hospitalibusinterposita, longittstenditur, quasi dilataGoihorum jain liberata. Si bene auguror, disertiui tum gratia Domini,non sotumSANCTIS, itlam (Mequi boc exponit Paulinns initio Natalis 13. quod una cum laniam) PLURIMI coiniiabanlur, scd eliam divitum II, et 12. ex Ambrosianiscodicibus protliit. Etenim illorumcatervis, non incapacesangustiasprmbuit. Inter Sanclus vates boc uiodo Natalis xm. inilium auspi- hos saucfos, idest laudabilis vilae homines, unus, caiur pag. 72. idemque praecipuuseral Rulinus, quem in praecedenti epistola, liuic jam adductae, ut ostendimus, postpoannum Candida pax, VERNI vice temporis grata nenda, niemoraium videmus; ihi enim Paulinus SulPOST iiiEMES tranquillolumineducit, ACTAS, picio, velerum Annales ah se postulanti, qnibus Signalumquepio SanciiKelicis honore niniiriim in sacra historia texenda uteretur, hoc SECURIS populis.Gaudereserenis aperit Mentibus ABSTFRSAcaligineBELLI diri pacto respondel : IVuiieoperis tui curam gerens, quo te pro ulililale ftdei nostrm inspiciendisct conferendis SuadetovansVelix, quia paciset ipsepatronus, Cumpatribus, Pauloalque Petro etcum Iratribusalmis prmleritorumtemporum rationibus occupatumjudicaexotavit, ainico Martyribus,RegeniTtegum sli, quod de ine non Itabui, de Fralris unanimi opuRomani roduceretemporaHegni, p Nnniine, lenliore thesanro petivi, et ipsam adnolationem,quam faucibusUrbis GF.TAS Instantesque ipsisjain commoniltjriivice miseras, literis meis indilom direxi PELLERE. ad Rufinum presbylerum, Sanelie Melanim spirituali uere ef Caussa lalet, cur is, qui haec in lucem protulit, id via COMITKM, SANCTUM pie doclum; et ob hoc sihi licere putaverii, ut contra fideui codicis in intimti mihi nffecitoneconjunclum. Si ille has, qum primum versum tertiani voculam Imtnm de suo in- merito te permovent,de annorum sive reynornm, non trudtret, primigenia explosa, quam ego verni fuisse ( conyruenlecatculo hianlis historim caussas non edideQ et scio, quamque alias luculenter confirmant verba illa rit, qui et sclwtasiicis salularibu.sliteris (swcularibus in secundo versu : Posf hiemesactas. Eadem prinii- emendiit Raluzius in notis ad praelationem Salviani) genia vocula verni, in qua una rei cardo versatur, Grwce el Latinedives est, vereor ne apttd atiitm in satis clare in codice Ambrosiano repr.Tsentaliir. Sed his regionibus frustra rcquiramus. Quod si prwsumhoc atqne alia id geuus quam plurima veterem codi- ptioni de se mew satisfeceril, prima occasione,si Docem cum nova editione conferenti facile palebunt. minus faverit, transmiltam uiiiiuimilatitum, utcttmque Porro verni grata vice temporis, post hiemes aclas mihi super liac ralione rescripseril. Ilucusque Pauliexprimit illud Horatii lihro L Carminum, Ode iv. nus, qui tle boniinc peregrino, nec sibi alias viso, solvilur acris hiems grata vice veris. Ila;c osiemiunt, tam singularia prodere iion poterat. Sed quia RuliPaulinuiii hoc suum natale carmen xut. non inense nus, Sanctw Meluniw spiritali via COMES, nempe cuin Januarii, ut alins consueverat, sed mox subsequenti ea redux e sacro ilinere llierosolyinitaiio, prideni rerno temporececinisse, statini post deletum Gutlto- Nolaefuerat;ideo Pauiinus pietatem etdocirinam ejtis rum excrcitum; cujus clades hiemi ejusdem anni coram miratus, Severuin nunc prinium de lanti viri 405. proplerea copulatur. Nec sane ullo unquam laudibtts edocel. De Melaniahaudquaquam hoc pracanno Paulinus die II. Januarii, ideoque media hieme, stal, qnia in anleriori epistola, qu:e ob librariorum dixissetposf Itiemesacias. Sed nequeulla 1'uitcaussa, inscitiam niiiic est posterior, id fusc praeslilerat. cur Paulinus ad insequentem A. D. 400. hoc snum Idem Patiliuus in ei>islolaXL. alias XXVI. § 0. RuNatale 15. transferre debuissel, ipsumque aniiuin iinum ah se coram de rebtis ^Egypiiisconsultum, nou 405. ab Anniversario carmine vacnum dimittere, " obscure his verbis signilicat, tiiuijtis Psabni' GI. verlicct consueta die 15. Januarii illud canere nequa- B siiin 8. explanat. Accepia quodam Sancto, doctissimo qiiam potuerit. Paulinus certe initium hujus Naialis viro, el carissimo mihi, qui non sotuin legendo, scd auspicalur ab Epinicio oh Gothos, anle initium Ve- etiam peregrinando mtilla cognovil, Pelticanum avem ris lioc eodem A. D. 405. prostratos; ideoque apud essein /Etjypto, vel ittisjuxta partibus usitatnm, proxiDungalum,qui Paulini Natales 15. enumerat in Re- tuis Nilo flumini deserlis oberrare, serpenlibus vesci, sponsis ad ClaiitliumTaurinensem in BibliothecaPP. in quos dimicando prwvtttneril.Ergo pugntxlut vincat, Lugdunensi tomo XIV. pag. 218. his plane verbis et victa morilur. Victrix vero et evadil mortem, el acinscribitur : De Gothorum exercitus cum suo Reye, quirit alimoniam. Quod aiitem nycticorax scriptum interitu. Ex his patere arbitror, piissimuni valem est, nycticoram esse verius asserebat, idque probabiti staiim a Gothis devictis transacto die 13. Januarii ratione videbatur oslendere,quum itlain avemhoc loco Natale siiiun 13. ipso vere anni 405. cecinisse. Quum posilam diceret, quamappellamusnocluam,quia secreto ergo Natale v. lixum inaneat A. D. 397. Natale 9. noctibuscantus exerceat el volatus, et obscuritaleteneA. D. 401. hocque Natale 13. A. D. 405. hinc patet brarum, qna fere cuncta caliyant aniinalia, lumineiur. Nicetm, Rufiniet MelanimNolam advenluin ex A. D. Rulinum porro, flagitanie Paulino, etiam Renedictio597. nullo conalu divelli posse. Cetera optandum, nes Patriarcharum exposuisse; itcrumque in PalaesPaulini opera omnia per virura induslrium et accu- titiain rediturum, Nolam a Pauliuo invitatum, postei ratum rursus editum iri, ad veteres codices diligen- dicemusi

115

RUFINl PRESRVTIRI

LIBER DE SCRIPTIS

SECUJYDUS. A HUFINO KOMJE EDITIS

Aetiam Vicaria absolute dicebalur, ex Sirmondo ibiCAPUT I. dem in notis. Praefecti praetorioItaliaefres Vicarii fue1. Mucarius doctrinam Origeniscontra fatum sibi a liit- runi. I.Roni:e,ll. Iialiae,III. Africae,Pritnitlisposiiioni fmo rogal exponi. II. Macarii profettio et sladia. III. Picenuin, Valeria, Campania, Rrutii, et Avellinatcs bium ubinam steteril, in qito Rtifinus suberant, ex Cod. Theodosiano lih. ix. lii. xxx. Pineti cmn> quiUrscjo Abbali Regnlam Rasilii Magni lalinitate do- bus e(|uor!im nsns lib. V. et I. LXVIll. lib. XI!. lit. I. navii. IV. Varia de.luic Regula proferunlur. V. IA- de DiTurionibii'-,ubi cnnsule Golhofiedum. Adi, si bruu primum Aptdogetici S. Pampliili pro Oriyeir luhct, Rloiidelluitide Primatu pig. 917, et Norisiiim liitfiniis Macario nuticuptil.VI. Ejusdem Apologelici in Dis-ert. de Synotbi V. cip. X. Hac prinia Roma; examen.VII. Rufini Dis erlalio pro Oriyenc. Vicaria funcius fuejat Macariw;: unde babemus, cur Eo landem aeeedimus, unde Rufino sumnia uivi- Paiilin s Seciindiniani naviin ab eo deprei aretur. Vir ilia conflata, qnae illi ;s nomen apud posleros, de re fide, eritditiune, nobililiite,el vila clants dicitur a Ruipsa paruni solliciios, magnopere labefactarc visa lino iib. I. Invccl. qtii. eo, uii diximiis, cliam alque est. Romam cum Melania nondiim advenerat, qiiuni etam roitanle, Sancti Painphili et Origenis Opuscula Macariut t|uidani, vir primariits, monachus cerle, ut in laiintim .serinonem converiil, eidem Macario tii poslea probabo, conlra mathenialicos seu Fati ad- I lici prologo inscrifita, ubi tirui» desideriorum, el fiserlores, scripturus, et in qnibusdam, lanqiiam detissimumI/RATKKM appcllat : quo vocahnio ejusdeii] seciim |irofessi'<nisnempe monachum,tunc fuis'e dearduis, haesilans, navim in somu s adspexit, emiws per n>are advenlanlem, quae porlum oceupans, no- • signai. Certe idipsum prodit his verbis Gennadies in dos iiiflicultatum absolveret. Quiii plura ? Vix ilum Catalogo ca . xxviu. Macarius inonachiis scripsil in Rufinns adparuit, Macarins ab eo percontitur, quid " urie Itoma adrersus Mathemaiicoslibritm : in guo lade argumento, quod inanu versabat, sentiret Orige- bore, orientaliumqumsivitsolatia scriptururum, iiempe nes; hnjiisque docirinani sibi oral exponi. Quum liOrigenis et Pamphili. Iluc alluserat S. Hierony ; us bori se suhducere Rufinus, et qualam ex parte lale in ApologeticoII. eontra Rulinum: Ergo nisi ti Orienle aliquid operis ab Sanclo Panijvhilo mariyre i t Apo- venisses,eritdiissiintis vir hwrerei adhuc vtler Malheloitetico suo conscripluni subjungerel, liiinc eundem maiicos, et liominesCliristiani quid contra fatitm dis eMacarius sibi in latinunt sernionein verli, semel rerent, iynorarenl. Paullo infeiius naviiu, quae Rufiileriiinqiie flagitavit.Quitmvisaiilem id : e prtcstiliitiim niim advexeral, in snninis a Macario visam, irridens : abnueret Ruliuus, proplereaqund «rf latinum senno- Tua navis, inquil, Romanmitrbi,revelaiione, promissa, iiem tricennali jum penc incuria torpuisset, haudiiua- aliud pollicetur, et aliud efftcit. Mailiemaiicorumveqnam lamen qnio Macaiio auscullarei, facere poluil. ner.u solvorequwsliones,el solvil fidemClaislinnorum. Quare de Sancli Pamphiii Apotogcticopro Origene, Rursus epM. XCVI. alias XVI. (A!u»cC.VAV//.) ad mox de libris Periarclion in lalinuni seiinoneni trans- Principiain, carpensRulinuinetMatariuin, liccl iilriusferendis cogitavii, inler.jeeia propria disscrtatiuncula que su|t|ires-o linuiiue: Tunc librorumxipiu.p/f,>-infui dc adulleratione librorum Origenis, ut ab eo, (|iiem mU inlerpretatio; lunc discipuluso)f.i.o;,ctlerenominis male audire didicirat, invidiam amoliretiir. Ila:cbresui, si iti (a/e/)imagislrum non iiupegis-el, lunc noslroviler pra fari visuni esl, antcquain dislinciius el la- rum 5(5«ZTCXWV ctmlradictio,et 1'harisaor m lurbaia est lins singula percnrrainus. Eadein hairat Ritfinus schola.Sub nouiinc oA(3iof,quod beatumsignilicat, MttInvecliva I. uti vnlgn inscribitur, verius inscrihenda carius bitet, qui Graeceidem sonat, el Sanctis ailnuApoloyia, ad Aproiiianum conlra episl. XLI. alias G t: eratur aptid Rollaudum loui. I. Jauuani pag. 90. LXV. (Nunc LXXXIV ) S. Hieronynii ad Pamiua- Nomine vero M»lheinaticorum lempore tion .4sir.oeo chium et Oceanum. nomi, sed llaruspices, Genethliaei, el quos nunc AsII. Admonetnie bic locus, priusquam ulierius pro- trologosjudiciarios dicimus, accipiebanliir, qui [tassiin cedo, ut laplini agam dt; hoc Macario, qtiandoqui- apud Ghrislianos iiessime au liebaui, quotl o , nia a dem omni a:vo meinorandae conlroversiae origiiteni Falo el Stelbs derivantes, divinam providenti.iin el prarbuit. Rosweydns in notis ad S Pauliniiin reete liberuin hominis aihilrium peniltis elevarenl. Iloruiu nionuit, alium ab eo nnn vitleri, ad quem Nnlaniis fallaces divinaiioncs el impia deliranienla, i|uibus et aotisies scripsiiepislolauiXLIX.alias XXVI. ubiiliuin ipse aliquaiido liierat addietus, rcjicit S. Auguslinus enixe sollicitat, ut auxilioesse velit S<cundininiio,nau- in Coufessionibnslib. VII. c.tp. VLieosdeiiiqucexplofragam navim cum inercibus ex Sardinia advcctis, a ditlib. V.deCiv. IVi cap. I. <l 11.Ad ha c cap. XLV. procuratore Posthumiani Senaloris reposlulanti, qui de diversis qtiatstionibus, cos eleganter his verbis eum in Kriiiiuriim lillore occupaverat : quique j tli- pin^il : iVu»cos appellarunt Mallieinalicosvaeres, gui cem proviiicialcm declinaluriis, Romam aufugerat. nunc appelluntur, sed illos qui lemporum ntimerosmolu Palam est, hune eitmileni esse Macarium, queni Pal- cmliac sideium pervestigarunl. Adcersuseosuulem, qui ladnis in Hisioria Lausiaea cap. cxxiu. inter eos re- ntinc tippellanlttr Malhematici,votenles aclns noslros ccnset, qui Piniiinum Melaniaejunioris '<<rilnni, in corporibus cwleslibus subderc, et tios vendere slellis, a Campaniaeet Siciliae agris agenieni, sacrac exercila- ipsumque pr<tium, quo vendiinur, a nobis acapcrc-, n.ltil bnvius et vcrius dici polesl, quam eosnon responlioiiiscaussaconvenicbatit. Similiter etitim, inquitPalladius, qttidam, noinine Macarius ex Vicaria. In codice r. dtre nisi uceeptis constellationibus.llis coasmia hahci Graecolegiiur anb fiiy.ot.pic/.; nempe Exvicarius, scu vi- lib. II. dc Dtictrina ChriKlianacap. XXI. In libro aucaria praefectura defunctus. Hanc pbrasin aliis exem- lein IX. Cotl. Theodos. inleger lilulus XVI. esl conplis illuslrat Rosweydus in Ononiastieo pag. 1059. tri inaleficoset inatliematicos. In isiiusmodi ergo ln unde apparct lapsus Abrahami Orlelii in Thesauro mines fali adseitores scribenti Macario suppetias lu gcographico.ubi Palladii Vtcartam, locuni quempiam lit Ruiinus tabore orienialium scripturarttm, ut ail esse exislimavit, quuin sit nomen oflicii. Ortelii lap- Gennailiiis, nempe lalina inlerpreiaiione Apologiae suiii correxil Dollandus pag 90. tom. I. Januarii. A Sancti Paniphili pro Oi igene, et liujus opere dePrinSidoaio lib, 1. episl. III. Vicarianus«pex.ab aliis Vi- cipiis. III. Celebre eral eo tempoiein agro Roinano mo cariunus hon«r : ct Vicariana digmlas passim ; aut

VITA. LIB. II. CAP. I. 118 nasterium Pineti, in qund Macarius,aliique monasti- A perisse mihi videorin ActisS. CaesariiTerracinensis cae vitaeprofessores, ipseqne etiam Rufinus, Deova- in Sanctuario Bonini Mombritii tom. 1. litera C, ibi e caturi, secederant. Rufinumcerte,vhrdum ab Oriente enim circa finemhaeclegunlurde Sanctis martyribus s intrasse, colligimusex ejus Felice et Eusebio : quorun.corpora, diejam prmclaro, reversum, illud coenobium i. Hinc praefationead Regulam Sancti Basiiii, de qua postea. jaclavit mare ad litlus juxta PINETA. satis patere ubinatn genliuni steterit isle arbitror, monasleriuui Pineti sletisse in agro Terrae Sed viri docti dispulattt, i. Pinefi locus.Norisiusin HistoriaPelagianalib. I.cap. cinensi juxta mare; aique buc Macariiinonachi somsuburbanum iH. in fine,locumRomae appellat, eundem- nium iespexisse, cui conlra faium scribenti, per topoy (iueexlra portam Angelicam oslensa est eminus udventare per primoab urbe lapide ste- retn navis qumdctm lisseopinatur. Post Tillemontiumtom. XII. pag. 510. petayus,quwquumporlum (uissetingretsa, nodossum et tom. XIV. pag. 127. alio abiit Johaunes Mabillo- hmsilutionisabsolveret,tesle RufinoApologiae lib. I. i. nitisin lib.1.AnnaliumOrdinisSanctiBenedicti§. 15. pag. 300. quippe quaein littorale monasteriumPit Pinetum enim aliis in Sicilia, aliis prope Rhegium nefi, Macario monacho, tunc ibi degenti, adpellere e Julii statuentibus, ipse locat in opido Classensiprope visa est. In hoccenionasterioconstitutus Rulinus, uli SanctorumJohan- jam dixi, Basilii Magui Regulam latinilate donavit, Ravennam,ratusidemac ccenobium nis et Stephani, quod Sanctus Gregorius memoratin obsequuturus Ursejo Ahhati, ab se percontanli quaei libro VH.epist. XVIII. Hi omnes Pineti monaslerium nam in Oriente Senjoium Dei haberetur observatio, i in ora marilima agri Romani quaerere neglexerunt, qumanimivirlus, quw insliluta servarenlurin monatte, ulii illud disertis verbis ponit Riilinus,dum se adven- riis. Eo libentius paruit Rulinu Ursejo pollicenti, tanlemde partibus Orientis,et desideranlcm jam fra- n quod per universa occiduu:partis monasteriasi hoec trum consnelaconsortia, in illud ingressum affirroal. Sancti et spiritualit viri (Basilii)sancta et spiritualia Itiifinnmergo Hierosolymareducem, necilumRomam innotescerentinstiluta, omnis tlte ServorumDei prol j ingressum, fratrum (id est mouachoruin) consueta fectus,qui ex hujnsmodiinslilutionibusnasceretur,eiconsoriia in monasterio Pineti primum exhilaiarunt. dem quoqueRufinoexeorumvel meritis,vetorationibut i Ejns posieasitnm graphice delineavii in epistolajam aliquid gratiw, vel mercedisafferret. Sic Rufinus in lattdata ad Ursejum, loci Abbatem, qui in pervelusto episiola ad Ursejum, quem rogat in fine, ut una cum i codice Sanctie Crucis in HierusalemUrsaaus appel- caeteris,qui Regulamlegerit, illiussit memor,a/ii*.3ue lalur: Superposilum ; dorso,hine monasleriis exemplaria piwbeat, ut secunduminstar angustoarenositramilis omnia tnonasteria eisdemet non diversis atqne hinc passivimaris ur.ducircumluit.Rara lantum- Cappadocim tnodolatenteslocoseminusarguit Pinut, ex qua et Pi- instilulisvel observalionibus ivant. v neticlaritmnomenswculo dedit. Si Pinetummaris unda IV. Promissa Ursacii sive Urseji, ac vota Rufini i circumluebat, ergo mari incumbebat,elprocul ab lirbe: inania noncec tleruiil, ad banc eniui Rasiliiregulara, aherat. Iloc neque Ptnefo extra portam Angelieam, latini juris factam, llali et reliqni Occidentalesvitam s neque Classensiopido congruit. Si rarapinus latenies et mores suos couiposuerunl, nolante Mabillonioin locos arguebat, ergo juxla Pineta Ravennaeesse non Annalihiislih. I. §. xiu. liufinus triennio serius in i I otnii, ubi noii rara, sed (requenseminet pinus. Dcni- llisl. lib. xi. iap. ix. hoc praeclarumindustric suae i que qtiitl tnuliL opns? Inter Canipaniam et Rnmam monuinentiimsic memoravit: transfulimusin laiinum Pinetitm Metisse colligitur ex epist. XLVII. olini Bnsiiiiprmtereainstilutumonachorum, plantes,sipoi o XLVIII. Pontii Paulini, qui A. D. 598. Cerealem, lerimus, et Dei favuradjuverit, eorum (utritisque Ba, C Nol>. oiiiamad SanctuinPetruni redeuntem, licet in- { silii) plwa transferre. Istlwc Regula, oniniuin,.quas R certns, an Rulinum essel visurus, lamen Rufinoinnc Occidentales imitari studuerunt, celeberrima, nos in 1'iwto degenli illum commendat: Efst, inquit, itt- monet, III quaedamminus obvia de ea proferamus, cerlummihi fecit (Cerealis)quodAD perreclurusfo- quae in Rulini interpretis laudem maximam cedunt. TE rct. Ruliniisergo extra Urhem inter Nolamet Romam Magnus Rasilius monastictiminstitutum in Orienle ttinc inorabatur, ut propterea eum invisere cupienti, viniis regulisGiaeceeditis illiistr.ivit,et ad perfectioa via Romana nonnihil esset deelinandiim.Paulinus ris disciplinaenorinamexcoluit. Has accuraterecenset atldii, se, epislolam Rulino reddendam, Cereali de- Renedictus llaeftenus in Disquisitionibusmonaslicis disse: tfaouechurlulwdamnum siTEFORTE VIDISSET,lib. I. Tr.ct. IV. Disquis.xi. Quaenulla suspicione laNON quamofficii,sicul credimus,sl te viserel, prwoptanles borant, Jiaec suiu. 1. Regitlwfitsiusdisputatw. capessere,commisimusepistolamistam non casui, sed 2. Regulmbreciores. fidei. Credimusenimin Dominodirigendamad te viam o. Constitutiones onasticm. sermonisac filii nostri. Quare Paulinus duh;us haerem 4. Regulain latinumsermonem conversa. bat, iiiim Cerealis Romam vcniens, ad Ruliuum in ipso iiinere diverteret, an potius epislolam snam ad Hauc postremaiii in tres ducentas.|ue interrogationes illiimexlra iteresset missurus. AtquiCerealisad Ru- tlivisam,//u/i)iHs oster exBasiliifusioribuset brevion linum non tulit, setl praemisil epistolam, ut ipseniet rjlius reguliscoiitexuit,quemadmodtimob otulos ponit Rulinus te^tatur in ea, t|iia librum 11.de Renedictio- llugo ueiinrdus in notis ad Concordiam Regularuma nibus Patriarcharum ad Paulinuui direxit, ttbi et lo- Sancto HenedictoAnianensiAbbale initio saeculiIX. ciun noniinat, iu qtio luiic morabalur, Pinetum, scili- , confeciam,ubi pag. 56. in IranslalionemRufinianam P cet. Malohoe verbisRulini explicare: cummunemqui- ulramque Rasilii regulam, fusius el,brevius dispuiadem filium CereatemNONDCM videram.Sed is conscius lam migrasse observavit. Eam veiuslissimuscotlex quid niiliidoloris infligeret,si reddere morarelurlite- MS. RibliothecaeSancii Geruiani a Pratis in ducentas ras tuas, i R.<EMISIT me. In line sic ait : quia au- inteirogiitiones,tolidemqueresponsiouesiisdem subeas ad lem Quadragesimw posi- jectas, divisam complectitur. Sed in editione Holslediebus, in monaslcrioPINETI lits, hwc rescripsi ad le, etiam fratribus, qui adermil, iiiana tres alia; interrogationes superadduutur. Vir ineplias meascelare non poiui. Rursus in praefalionc doctus et pius Edmuqdus Martene, in Cntninentario lib. III. Periarchon sic Macarium alloquitur lotil. I. atl RegulamSancti Renetlicti pag. S97. ccnsu.it,BaOperum latinorum Origenis ediiionisI. Erasmi apud .siliuinipsum ex utraque Regula sua, brcviori el fuFrobeiiiumpag. 81fi. Superioresduos 1'eriarchonti- siori, tertiam conllasse,tpiani Rufinus latinam reddibeltos, te non sotum insttenie, verumetiam cogente, derit. Non alius tamen quam Rufinus ef conflavit, et DIEBUS OUADBAGESIM.E interpreiatussum. Sed quoniam latinam reddidit. Ejus inlerpreiaiio ordinem regulailiis diebuseliamlu, religiose praeseferunt,neutiquamservat, frater Macnri,et VICIMUS ruiii, quem Basilianae monebas,el amplius racabas, etiam ego amptiusope- saepeeniin Rufinusnon tam interpreiem, quani paranibar. Hos vero postecores duos lardius explicuimus, phrasien agii, multis etiam de suo intextis, ut censet iltiinADNOS exiemaet utlima parte Urbis rarior liaelienus lib. II. Tract. 1. Disquisit. IX. llinc factum ab exnctoraccedis. lu eilitionibiisHierothei, Erasmi, et est, ul quotiescuinque Rasilianae regulae segmenta Grynei, orbispro urbis perperam legilur. Pinetumre- recitantur in Anianeiisi Concordia, in qua Sancti

117

RUFINI PRESRVTERI 120 Benedicii Regula cum aliorum Patruin xxv. Regulis j Aad Ursejum accessit operibus Sancti Basilii pag. commiliitur; toties Menardus eadem segmenla ad 537. Coloniaeapud Eucharium Cervicornum latine utranqiie Rasilii Regulam, et ad interpretationem editis A. D. 1531. in folio, ex interpretationibus Rufini sumina diligentia exegerit, unde liquido ap- Jo. Argyropili, Georgii Trapezuntii et Raphaelis paret, dultitari non posse, quin Anianensis in sua Volaterrani. Accessitetiam Reguhe Sancti RenediConcordia Ruftni interpretalione usus fuerit, quod cti, Commentario illuslratx per Johannem CardinaMenardus pratcipueprodit ad cap. III. § 5. pag. 115. lem a Turrecremata pag. 537. editionis Coloniensis Renediclns Anianensis qno promptius ha>cRufini apud Geruinum CaleniumA. D. 1575. in folio. Prointerpretatio pateret, earn sno Codiei Regtilarum in- sper Stellartius iu libro, cui lilulus : Fundamina seruit. Hunc Fabius Cltisius apud Ubios Apostolicae et regulmomniumordinum, edito Duaci per BulthasSedis Apocrisiarius,et postea smnmus Pontifex Ale- sarem BellerumA. D. 1626, in 4°. pag. 158. aliam xander VII. jiissu viri, saeculorunimemoriaedignis- Basilii regulam attulit. Sed Lucas llolslenius in episimi, Francisci Cardinalis Barberini senioris ex stola MS. ad Fabium Chisiuui die vi. Junii A. D. membranis Coloniensibus descriptum A. I). 1043. 1045. exarata testatur, getnianain veramque Rufini misil ad Lncam llolstenium, cujus landem cura pro- iiiterpreiationem prae ceteris eam se reperisse, quae diit Roma: apud Vitalem Mascardum A. D. 1601 in laiidatur in Concordia lienedicti Anianensis, cujus 4°, et mox Parisiis apud LiidovicumUillaine A. D. Codici Regulartim seorsum inserilur. Hinc ad meni1005. in4°. Eandcm Regulam, a Rufinoin llaliavul- branas Colonienses,olim ex autographo Sancti Maxigatam Stncti Uenedicli a:vo anionomasiice diclam mini Trevirensis descriplas, uhi Rufiniana Regula liiisse RegulamSancti Basilii nolat Haeflenus, tuin j> primo loco legebalnr, adamussiin expressam Holstequod ejus suunna, leste liufino, in Oriente obser- ' nius vulgavit in tom. I. CodicisRegiilaruin : Sltituta vareiur, iiim qunil, ipso interprete, non sine magno monachorumSuncti Basilii Episcopi Cmsariensisinomnitiiu plausu, OceidentaliEcclesia: primiim inno- scribilur in pervetnsto codice meinbraneo ISiblinmisset, iu plerisque eiiam monasieriis usu deinde thecaeSanctaeCrucis in Hierusalem in folio pag. iccepta, qneniaduieduiii illam siatim sua cura rece- 177. una cum prologo Saitcft Rufini presbyleri ad ptum iri, Ursejus Rufino spoponderat. Viros san- Ursacium. Carolus Cointius in Aniialihus Ecclesiactissimosliani: proeoculis habuisse conslat; non so- sticis Francorum tomovi. A. D. 821. § 38. agens luin enim MagnusRencdictuseam perfamiliarem ha- de Holslenii Regularum codice, labitur, putans, buit, discipiibsqtie snis commendavit cap. LXXlll. Cbisiuiii, nonnisi, postquamad pontilicatuiti atlscensua; Regul.e, ubi plurima ex hac Rufiniana mutua- disset, apograpbiimsuum, olim Coloniaedescripiuut, luni nos docet AniaucnsisConcordia ; Sed Gregorius ciun Holslenio conununicavisse. Illud enim jamduTuronensi.sin Historia Francorum lih. x. cap. xxix. dum, scilicet A. D. 1045. communicaverat, ul nos testatur cclebratam in Monasteriis a Sancto Aredio ex ipsis Hoisteuii epistolis hac de re ad Chisium iustitutis. Eain lautlat Aiioiiymusin Vita Sincli l'.u- scriptis collegimus. Regulam Basiliauain a Rufino gendi, qui llorttit initio stetuli VI. in Actis Sancto- explicatam, et in Galbis ante A. D. 651. quo S. Gisrum Ordinis Renedictini Sa:culo 1. pag. 570. ubi lenus Atlieniensis in Belgio sibi Sedem elegil, nsu eliam pag. 255. alius auclor scribil, Sanctum Dro- receptam, illuc foriasse pertulit S. Maurus, Magni cloveuin ad Basilianam Regulam a Reato Germano Benedicti discipulus, et S. Aredio aequalis,ut monet iiiformaium. SaeculoVII. Sanctum Filibertmn hanc Coinlius in tom. III. A. D. 651. § 7. qui eiiam mox G ipsain lectionc assidua frequentasse, testis est auctor I aecuratam et egregi.un profecto analysin ejusdem ejus Vit;e in Steculo II. pag. 819. Ex ea Smaragdus Regulaeexhibet, unde nobis vir dociissimus per sinteslimonia profert in Cominentario ad RegulamSan- gula eundi laborem ademit. Haecde primo Opere, cti Benedicli, eandeinque memorat Innocenliiis II. quod a Rufino, w lialiani reverso, scriptum comSummus Pontifex apud Gratianiim Caussa XVIII. periinus. Sed Macarius ad altas lucubratioiies deQiiaest.II. cap. XXVI. Ad haecauctor pracfationis in nuo nos vocai. Apud Gratianum Inc Basilii Regula, opera G. L. Sancti Rasilii Parisiis impre-sa apud insiituia monachorum dicta , ex Rufini inlerpielaMichaelemSonniumA. D. 1017. in foliosic loqnitur lione Iaudatur2ii. Q. VII. cap. VIII. Item Dist. II. de Regula, qtiain Rufinus expressit : ea;s!at eliam Ciip. 1. de Pceuit. Nunc de PamphUi Apologia pro velcerleRegularumfusias Origene agamus. ascelicorumtibrorumepilome expositarum,quumtuiiiiitate donavit Rufinus AqujleV. Eun Ruftnus in Macarii nomine comparere iensis, ac librumde Inslilutis monacliorumtippeltuiit, vobiit. Sed quia Origenem ejiisque studiosos male eaquc Coloniwuna cum ceteris Rufini operibusseor- audire noverat, iuvidiam ahs: amoliri coiiatus est sim edetur, prmsertimquum ordinem Reyularuin non procemioad Macarium, virum desideriorutn, ut seservel, quemBasilii operaprw se ferunt. lstitaecedilio inel et iterum vocai, nempe aberuin Danielem. Colouiensis iiunquaiii visa est. Fronio Ducaeusibi- Non diflitelur quin sibi res ipsa offensam maximam dem tomoII. pagina 28. cul. 2. iu nits ad Regulam compareteorum, qui te tmsos putanl ab eo, qui de fusius disputatani, inseruit eiiiendalioiieslaiina; ver- Origene non atiqitid male senserit. El quamqiiam Painsionis liufini ex duobus Mss. codicibus Puteanis. non sitamdeeo sentenliain,sed Sancti <><arlyris litiliiiianain Regulamprunus lypis vulgavitJohannes [) pfti(tMacariosciscitantiexplicaret, aii tameu, sc non Franeiscus Brixianus inonachus CongregationisSan- ambigere, [uturos,qui et in eo tmsosse pulent, si aliCLuJustina: iu libro cui litulus : Qttaluor primum quid pro eo et atieno sermone projerat. Ipsos lainen approbalwreliyiosisquibusquevivendi regutw. Vene- deprecari se ait, nihil prmsuinpto vel prujudicalo liis apiid LucuiiiAitfouiumJuuclam A. D. 1500.in 4". animo agere ; sed quoniam ad judicium Dei venturi Hanc editionem postea renovataui vidimus Parisiis sumus, non refugianl scire qttod verum est, ne forte apud Johannem Petit 1519.in-4°. ubi tamen qui in iynorantes delinquant, considerantes,quia falsis cricodicibus Mss. est Ursejus, mendose appellatur Ur- minationibusperculere [ralrum infirmorum coiuciensarius, fortasse Ursaciusdicendus. MonachusBrixia- tias, in Chrislumpeccare est. El ideo (subjungil Runiis adnotavit in line, hanc regulam in suo fonte finus) non accommodenlcriminatoribusauremsuum, a[iud Graecosampliorcm, et in ordine accuratiorem nec ab alio discant atterius fidem, maxime quum cobaberi, eamque se cum atiis ejusdem Basilii diversis ram experiri sit copia,el oris sui confessio, quid vel eredal, oslendat. Sic enim scritractatibus, Rufino interprete, pr.opcdiemLatinis do- quatiler unusquisqite naturuni. Addainus lesiimonium Damiani de Sancta ptum est : quia corde creditur ad justitiam, ore autem 1 Maria in praufaiioneopermn Sancli Rasilii Graece confetsiofit ad salutem: et ex verbissuis unusquisque editoruni Venetiis apud Stephanum de Sabio A. D. juslificabiiur, el ex verbis suis condemnabitur. H:ec 1535. in-folio, ubi Casparem Cmtarenuin Cardina- praefatus, el leclore in iis, quae Origeni conlraria lem alloquens, Regulam a Rufinotranslatam, (rag- apud illum inveniunlur, misso ad brevem Assertio1 menta, eidiminutum libeltum appellat. Cum epistola nem, ut vocat, dc Adulteraiione librorum Oriyenis,

119

VITA. LIB. H. CAP. I. 122 quam Sancti Pamphili Apologiae statim subjecit, A Eusebio post Pamphilum martyriocoronatum, comFidei suae tesseram profert, contra praecipuashae- positos. Hinc factum, ut quinque priores libri modo reses Origeni impacias, omnino pugnaniem. Pamphilo, modo Eusebio indiscriminatim tribueren1. Se credere profiietur, quod Sancla Trinilas tnr, se-xfusunum semper Eutebinm auctorem praetucoceternasil el unius nalurw, uniusque virlulis atque lerit : primo lamen iinum Pumphilum, non etiatn Eusebium auctorem habente, ut poslea conslabil. subslantim. 2. Quod Fitius Dei in novissimo temporehomo[a- Universioperis argiiminium fuit defensio Origenis a ctus est, et pro peccatis uostris passus esf : ef in ea inultis criiiiinationibus, quihus ejns doctrina impeipsa carne, inqua passus est, resurrexit a tnorluis; tebatur; nonnulli enim Origenianis scriptis inlellipropter quod el resurreclionis spem humano generi gendis impaies, alii mentis' pravitate, multi etiam sinistro affeclu praerepti, in Origcnem ferebanlur, tribttil. 3. Carnis (inquit) resurrectionem non per aliquas itaut etiam sacrarum literarum studiosos.Origeniana prmstigias,sicut nonnulli calumnianiur, dicimus; sed Opera lectitantes pro hjereticisconclamarent, quauhanc ipsam camem, in qua nunc vivimut, resurrectu- quam alias innocenliaeet pietaiis laude conspicuns. ram credimus, non aliam pro alia, nec corpus aliud, Plurimi insuper damnatores Origeuis non solum quamhtijus camis dicimus. Sive ergo corpus resur- qiiici|iiam ex ejus operiims nunquam legerant, sed reciurum dicimus, secvndumApostotumdicimus; lioc linguain Graeeam, qua Origencs scripserat, penitus enim nnmine usus est ille; sive carnem dicimus, se- ignorabant. Nec deerant qni quum ex ejus lucnbracundumtradilionem symboliconfitemur. Stulla enim lionibus, omnem, qua pollebant, eruditionem hauadinvenliocalumnim est, corpns humanum atiud pu- sissent, ne id celeri animadverlereni, doctrinam, tare esse quain carnem. Sive ergo caro secundumB auctoremque simul verbo et scripto execrabaniur. communemfidem, sive corpus secundum Apostolum, Sic Pamvhilus in Apologia sua, quam, ut Photius dicitur quod resurget, ita credendum esf, stcuf Apo- teslatur, Confessoribusad metalla Palaestinae daiunastolus definivit;quia quodresurgel in virlute, resurget tis, direxit; propterea quod rumoribus et inaledictis et ingtoria, el incorritptibileresurget el spirituale cor- in Origenem excitatis faciles aures adcommodare pus, quia corruplio incorruplionem non possidebit. videreulur. Constat porro tola propemodum locis Salvis erqo his prmrogativisfuturi corporis vel carnis, iniegris et lestimoniis Origenis praeter exordium, resurrecliocarnis credenda est integre atque perfecte, quod est veluti epislola ad Conlessores jam meut et natura carnis eadem tervetur, et incorruptione moratos. Haec in antecessum; de his enim infra spiritualis corporis statns et qloria non infringatur, sermo adhuc recurret. In hac Pamphili Apologia tic enimscriptum est. Sic de Fide sua Rulintis circa memoratiir liber Origenis de Oralione, qui landem Trinitatem , Incarnationem , et corporuin Resur- Graeceprodiil Oxonii e theatro Sheldoniano A. D. rectionem, quibus nullam difficultatem jure moveri 1685. in-12\ VII. Rulinus translationi Apologi.e S. Pamphili posse consentit Tillemonlius tomo XII. pag. 20(1. Rufinus omnia his verbis claudit. Hwc in Hierosoly- a se ahsolutic, disserlatinnem adjunxit, quam in mis in EcclesiaDei a Sanclo Sacerdote ejus Johanne prologo /jieiitssimum libeltum vocat, estque ejusdem prmdicantur.Hmc nos cum ipso dicimuset tenemus. Apologiaepars, ab uno Rufiuo lamen composita, et Post cmissam hoc paclo Fidei suae regulam, eoruni, Macario pariter nuiicupata. ln hac Rufinus ea, quae qui conira credunt, communionem damnaf, secum in Origenianis libris Panipbili Apologiae coniraria vero senlientibus pacem adprecalur : siquis, prmter C inveiiiuniur, ab haereiicis luisse corrupta, variis arhwcvet credit, vel docet, vel a nobis aliler credi, gumentis ostendit. Rulinus istud opusculum tle quam exposuimus,putat, anathema sit. Noslrmergo Adulteratione librorum Origenis, in duas partes seFidei documentum siquis habere vttll, habeat ex his. cuit. In priiua ostendere nititur ejus libros ab HaeSi quidemaut legimus,aut hujus fideinoslrm facimus reticis fuisse corruplos. Hanc in rem exempla rationem , secundum Apostolum probantes omnia, utriusque Clementis, Romani et Alexandrini produomnispeciemata nos abs- cit, et Dionysiipariler Alexandrini, quorum scripta quod bonumest tenentes,<xb linentes.Et si qui hanc regulam sequunlur, pax su- eandem aleain subierant. Iu allera parle Origenen) ipsiun etiamnum superstitem, in literis suis de corper illos, el super Israel Dei, amen. VI. His peractis subsequitur Apologia Pamphili ruptione operum suorum , conquestum pertendit. martyris pro Origene, interprete Rufino, quemadmo- Hiirum eiiaui literarum parlem addticit, praecipue diimin editionibus vulgatis inscribitur, quanquam qtiamscripsit ad Alexandiinos contra eos, qui libros ea primuin dumtaxat libruin, et loca nonnulla ex il- ejus, adliuceo vivente,adulteraverunt.Ad hajcobserlis sex Iibris separatim decerpta continet, quilius vat, nonnullis Patribus Laiinis et Graecisidem illud Pamphili Apologiam constitisse proditum est. Mar- inloi liiiiiiiin accidisse. His expositis, h;ee addit : tyr invictus eam Caesareai Palaesiinae, in carcere Si ergo el Origenestalia ab Itmreticisel mulevolis,se clausus cum aliis Eidei Confessorihus scripsit, ut esse perpessum,in epittola sua, propna voceconqueriEusebius, Pamphili in eodem earcere socius, testa- lur, et inullis aliis calholicisviris lum vivis, quam detur in libro de Martyribus Palaestinae cap. XI. et functit eadem acciderunt, similesquefraudes scriplit Pholius cod. CXVIII. cujus haecsunt verba : Lecli eorum probanlur illatw; qum tandemanimi obstinatio sunt Pamphili marlyris et Eusebii pro Origene libri " est, in mqualicaussa non mquati uli venia; sed ex eissunf sex; quorum QUINQUE a Pamphilo in carcere, dem accidenlibus, aliis excusalionisreverentiam,aliis vero prmsenleetiam Eusebio, elaborati. SEXTUS posl- infumiam criminalionis intendere? lta Riilinu% qui quamjam marlyr ferro, privalns vila, ad unicedesi- neque iliud silet, acerrimos Origenis hosles, OrigederatumDeum migrurat, ab Eusebio est absolutus. nis esse plagiarios, hoc scilicet pacto sal s cavisse Pholius loliim opus recenset, perinde ac uiruuque ralos, ne su t furta detegereiuur : Quin poftus (suhauctorem haberet, uiiturque verbis in mulliiudinis juugit) aperiendaest hoc in loco veritas lalens, non numero usurpatis, aiunl, addunt, commemorant,etc. enim posstbile est lain iniquo judicio uti quemquam In line iteruni scribit : Origenis autem Apologiam, hominum, ut de causa mquali non mqualiter sential. ut diximus, Pamphilusel Eusebius, communi carcere Sed quod auclores obtreciationum ejus hi snnl, qui vel inclusi, conscripserunt. Uterque operas contulit in in ecctesia disputare laliits sotent, vel eliam tibros condenda hujusmodi Apoloyia,quain opido elabora- scribere, qui lolum de Origene vel loquuniur vel srritam et longain fuisse, discimus ex Eusebio in Hist. bunt. Ne ergo plures ipsorum furta cognoscant, qui Ecclesiastica lih. VI. cap. XXXV. et ex Socrale ulique, si ingrati in muyislrumnon essent, nequaquam lib. III. cap. VII. ac eliam ex ipso Photio, qui nono critiiiuosividerenlur, neque simpliciores quosque ab Cbrisli saeculototain legit. lidein auetores nos do- ejus lectionedeterrerent. His tangerc voluit llieronycent, quinque priores iibros non ab uno Eusehio, nium, ut recte monuit Gryoieus in toino 1. opertuu sed a Pamphilo simui et Euscbio, sexium ab uiio OrigeuU pag. 781, editionis, quam postea meuio121

•125

RUFINI PRESRYTERI

124

rabo. Ea, quae sequuntur, Epiphanium carpunl, i A CAPUT II. qii.uiqtiani Hieronymus lib. II. Apologiaepag. 417. I. Riifinnslaline verlit priores tibros duos Origenis de utraque contra unnm Epiphanium ab Rufino prodita Principiis. H. Ejusdem vcrsionis conspectus. III. interprelatur : Denique guidam ex ipsis, qui, se, veTotius operis idea. IV. RenedictionesPatriarrhalut evanyeliznndi necessitalem omnes gentes et per per rum Poinio Paulino duobuslibris explunnt. V. Ruomnes linguas, habereputat de Origenemale loqueus, futi el Pttulini ha- de re epistolm ammbma:. VI. sex millia librorum ejns se legisse,qttamplnrima fraEditiones el codices librorum de Benediclioiiibus trtim multitudine audicnte,confessusest, 7ui si nlique, Patriarcharum. VII. Rufinus libri teriii et quarti ut ipse dicere solet, pro cognotcendis malis ejus,ipsos Origenisde Principiis versionemabsotvit. legebat, sttfficere poteranl ei decem tibri ad cognoI. Macarins scriptorum Orientalium maxime avitcendum, attt viqinli cerie vel quamplnrimum triginta. Sexmillia auleni libros legere, nonjam velte dns, quiini in Saneli Pamphili Apologia libros de coynoscereesl, sedtolam pene vilam suam disciplinis Principiis identidem memorari observassel, ab Ruejus et studiis dederc. Quomodoergo meriloisteaufino flatiitavit, ut eos Ronianis auribus adcoinmoda(tieiutiisesl, qtium eos culpat, qrit inslructionis sum ret. Quocirca Rufintis in bis tpioqun Macario obsecaussa perpauca ejus, salva fidciregnla, alqiteinleyra quu'iirus, lalinos fecit lihros IV. Origeuis de Prinpielate legerunl? lloc loco perspicuuni est, a Rulino cipiis, sive de Potestatibus, ut dici posse in prologo Epiplianiiiin carpi, de qu >sic Hieronymns in lib. II. existimavit. Hanc tanien versionem uno tenore in Apologiao Hufinum pag. 405. Ne me miltas ad sex baudquaquam absolvit: sed pnstquam prooemium millia librnrum ejus (Origeiis; quos legisse beatum . dtmsquepriores libros latio donasset, amicornni im_ Papam Epiphanium criminaris. Rursus lib. III. [ing. " pulsu in aliis con«cribei)dis operam posuit.nt poslea 401. hic est iltc detirus senrx, quisex mille Oriyenis dice IIIIS.HaecRufmiana tra islatio, tota qtianta est, tibros, te prwsente, cantavit : gui oinnium genlium prnslat inter v.iria opera Origenis, smdio Constanlii sibi linguis prwdicatinnem contra Oriqeneminjitnclam Hierolhci Canonici regularis Sancli Salvatoris, laputat, qni ideo ettm lcqi prohibet, tie alii ejus furta tine edita Vetieiiis apud Lazarum Soardum A. D. a cognoscant. In epist. XX.X1X. lias LXll. pag. 557, 1511. in folio, unde eam cum ceteris, ut videtur, ad Thenphiluiu, arguit Johanneni llierosolymitaiium, Erasmut tritxit in suum priorem tomum Origenis quod Epiphanio ohjeccril, sex.miltia librorum Orige- Operuin, quonii-.t lalinae editinni iinmortuus, eain nisabeodeni perlecla : Sex mille Origenistomosnon ahsolvcndain reliquit Bealn Rhenano Rasiletv apud poterut qriisquamlcgere, quos ille non scripsit, (uci- Frobeninm A. D. 1556. diiobus tomis iu folio. Il;ec liusque eredo testem hitjus sermoris, quam auclorem e.ditioauctior lucem adspexit Basilemsimililer aptitl csscmentitum. Hieronyinus tanien cpist. XLL alias FrobeniumA. D 1551. el postmodum A. D. L"i57. LXV. ad Pamniachium et Oeeanuui pag. 546. de li- variis operibus locnpletata, quae Laurenlius Humbris ab Origene scripti- h;cc habct : Mdle et eo am- fridus aliique in laliiiuui sermonem iranslulerant. ptius traclatus, quos in Ecclesia loquulus, edidit. ln- Intle sublatis erroribus, et passim additis notulis tiumcrabilesprwlcrea coinmenlarios,quos ipse appel- iieriun exprimendam curavit Jo. Jaoobus Grynaeus tal tomos, et (,uos nunc prwtereo,ne videar operum Basilemapud Eusebium Episcopium A. D. 1571. in ejus indicemtexerc. Qnis nolrttm lanta potcst legere, folio. Haecediiio primis quatuor praeslat. Hierothens quauta ilte conscripsit? Petro Halloixio in Origene in prooemio suarum CastigJtionum, quas Antonio deleiiso lib. IV. pag. 554 haudquaquam incredibile I Contareno Patriarclue Venetiarum nuncupatas, libris C videlur, etim se.r miltia librorum scripsisse, modo Periarchon ptaeposuit, hanc de tolo voliimiue senreccnseaiitur singulae lloinilia', parvi tractatus, dia- tentiam pronunciavit : In eo velut enchiridio, prinlogi, epislolae,Apologhe,non auteni libri grandiores, cipia CtirisiianmReligionisconlulil; de omnibusprivut niinc vulgo intclligiinus; t|uuni Theodorus Mo- cipuis, de Deo, de Palre videlicel, Filio, ac Spiritu psiicsieiius sii[ira dece.minillia librorum scripsis«e Sancto, de divinis mentibiis,de mundo, de anima, el Iradaiur apud Pelagium II. Ponlificem in epistola de aliis dispulatur : ouibus iractandis his contigit obad Eliain Aqutlejensem, et eliam apud Facundimi scuriorems ntenliam fie.ri, vet qnod maleria ea sii, u( Hcrmianenscm lib. VIII, cap. 1. Quid qnod ipsentel aif Rnfnuts, in qua lolo tempore vitm sumdesudantes Epiphanius, qui HaeresiOi. scripta Origenis infinila philosophi, invenerunt nilil; vet illud lloralianum millia li- evenit: Rrevis esse lahoro, ohscuius fio. fuisse lesiatur, postea §. LXIIL illimi se.T, lirorum scripsisse aflinnavit'.' Coneinit auctor epiII. Perspicuum cst, inler oninia opera Adamanlii, laphii Origenis, perveluslus, (juod postmodum pro- iiolissiniuiiifuisse hoc de Principiis, ut noiat Petrus feremus ; ait enini, Origenem lo! libros sciipsisse, Daniel Huetiiis in Ori^enianis lib. III. c.ip. Il|. sect. (|iiot hominihus legio constal. Eani sex niillibus pe- 1. § 2. pag. 2116.In illo eiiim Oritiencs piincipia credilum, et sexceutis eqtiiiibtts consliiisse exploratiim (lenilormiiin religione slahilire conaliii'. Sed oniniuni est. Dissertationetn suani his deiude verbis claudit uua fuit seiilenlia, hos libros siuuma obscuritate et Rulinus : Sufficerehwc ad oslendenditmqualiler de diflieulliie laboraie. Rufinus ipse, pia:co alias OriOrigenislibris scntiendum sit, puto; gnod omnis qui genis, hoc sincere prnlitetur siihsequentibus verbis non cotttenlionis,sed veritalis studiumgerit, (acite his „ in prologo ad Macarium: Suiif rcvera aitas el obscutam evidenlibusassertionibusadquiescal. Quod si quis " rissimi el difficilliini de rebus enim ibi tutibus dispu: incontcnlionesutt permuneat; nos talemconsuetudinem lat, in quibusphilosophiomni sua wtate consumta, innon habemus; definilumenim esl apud nos, si quando veritrepolueritnl nihil. Hic vero noster qunnlumpoeum (Origeiietn) legimut, secundumSancli Apostoli luil, id eyl, ttt Creotorisfidem, ef crealurarum ratioteneic quw bona sunl, si quid auiem nem, qutimiiii ad impielatemtraxeranl, ad pietalem commonilionem, invenlumfttcrit in his, quod cnm Fide Calhotica non conveneret. Sed iliutl est auditu nioiestius, omnes consonat, hoc el ab hwie.ticis snspictnnurinsertum, et posterioruin sieculoruin lncreiieos ex hoc eodem lam ab iltius sensu, quuina noslra Fule dicimusalie- vohunine, Gra>ce tamen scripio, contra veritatem num : in quo etiamsi fallimur, nihil, ul opinor, p<ri- arnia snmsisse. Nimiruin Origenes in hoc opere bui cuti httjusmodi errore incurrimus : nam et ipsi, Deo manas lationes et philosophiam Platonieam magis, : juvanle, permanemus itlw.sivilando ea, qum sttspecla quam verbi De: scripti el t' aditi aucioritatem sequut littbeiiiits l improbamus.El accusulores Eratrum non lus, lentare polius fnrtasse voluit, quousi|iie posset e : inveniemurapud Deum, quia Diuboli propriitm esse hac methodo perveniri, quam exprimere quid ipse hoc Ofiusdicilur accusandifraires; unde el Diabolusai vere sentiret. Quare hosies Origenis in libris Periarcrimiiiandonomen accepit. Simulet matedicorumsen- chon argtieinlis polissimiim insudarunl : eosdemque , teniiam, qtim a regno Deisepuraieos, qtti tales sunl, Pamphilus martyr in Apologia saepenumeroappeldeclinumus.Sic Rulinus. lat, propterea.jtiod Origenis adversarii in hos unos potissimum accusaudos iiicumbereiit. De Didymi it

VITA. LIB. II. CAP. IL 123 eos Commentariispostmodum loquar. Eusebius lib. £ clo solis 15. lunae 19. lillera DominicaliC : Rufinus A VI. Hist. Eccles. cap. XXIV. eos testatur Alexan- in epistola adPaulinum Nolaninn,qn;r in vttlgath edidriae fuisse conscriptos, nimirum ante A. D. 231. tionihus praeit librum II. de BenedictionibusPatriarQuid specialim ipsi contineant, breviter adnotat cbarum, idipsnm his verbis adstruit : Quia autem Pbotius cod. CVIII. RufinusHieronymusque certa- Quadragesimm diebusin monasterioPineli positushmc tim latinos reddiderunt; llieronymi tamen translatio tcripsi ad te. In piaefationead lihrum I. luculenier afjamdudum interiil, neque Graecuscodex amplius re- firmat, se Paulino gratilicaiurum, in eodem cuenohio peritur, saltem in bibliotbecis Europae. Quare nobis illud opnseo tempore conscripsisse,quo Origenitransslandum est versionilatiuae.<ujus auctor Rufinus in ferendo operain dabat : Quanlumergo velmedtocrilas noslrmvalet, vel temptis indulget, vel /11 prologo ad Macarium fatetur, se praecipuecavisse, intelliyentim ne ea, quacin libris Orige.ais discrepanlia inveninn- sinniit, qui rescripla ad Origenemperurgent, quanta, tur atque contraria, proferret, ratus, baec eadem res lanla pati potuit, brevitate,pro <o amore, quo connon ab Origene scripta, sed ab hacreticis superad- fiderenostibi de omnibutjubes, sine pnvjudicioeorum, dita, quemadmodumse abuntle ostendisse arbitratur qui meliiisaliquidsenlirepossunt,quitlnobisde hocinet in Apologelico Pamphili, et in suo libello <.V terim Capitulo videalur exprimimus,neinpe de cap. Adtttteralionelibrorum Origenis. Hinc ait : Stcu/ji XLIX. libri Geneseos; ubi Jacob, sive Israel PalriarPanergo nos in tibris ejus aliquid contra id invenimits, cha, de singulis (ilioriiin ventura praedicit,quai» quod ab ipso in cetcrislocispie de Trinitate fueral de- linus sibi a liuliuo explicari postulaverat. III. Origenesin praefatione lihrorumPeriarchoncecofinilum, velut adutleratumhoc, el alienum, nul prw o tertnisimvs,aul secundum eam regutam protulimits,i noniiam toiiusoperisdelineavit, sedicturum alfirmans quamab ipso(requenter incenimus affirmatam. Gra'ci deDeo Palre, FilioeiSpirituSancio, de Anima.deDiacodicis loca, ab antiquis ancloribiis reci ata, in Rn- bolis, de Mtindo, de Seriptura Sacra, de Angelis, fini versione desiderari aniinadvertit Huetius. Illud deque Coelestibus,an sint auimaia. In lilt. I. agil de | maxima admiratione diguum Tillemontio videtur in Deo iucorporeo, de Cbrist > ejusque nominibus, de 1 tomo III. pag. 578. edit. 11.Hiernnymum, Origenis Spiritu Sancto, de animabus ralionalibus, deque an; 1 palam jam lacium acerrimum hostem, adimc lamen gelis. In libro II. persequitur argutnentum de Mimdo, in episi. Ll. alias CLIII (Yunc LXXXV.) pro solu- de natura corporea, de Deo, de incarnatione, de tione ciijusdam gravis et praecipua;qu;estionis, Pau- Spiriiu Sancio, de aniinahus hominiim pecudiimi[iic, linum Nolaniimniiisse ad lihros Periarchnn, quos de angelis et anitna Christi, de resurreciion: corpodeque puenishujtis vil;e et pnst viiaiii. In lihro nuper, inquit, Panimacliio nostrojubente, iiierpreta- 111111, tus sum. Rulinusin Prologo ait, se in hoc sludio ver- 111.disceptat de libero arbitiio; de diaboliset pectendi libros Origenis, sequi exemplum Hieronymi, catis, de Sapienlia Dei, de leniationibus, de iiiundi . qtii mulla opera Adamanlii, ornale magnificeque principio et finc, et de summo buiio. ln libro IV. de [ prafatns, iransiuleral in latinuin, in quibus quum sac.ris litteris, de ratione illas inteiiigendi, et de Trialiqttanta offendiculainvenianlur in Grmco, ita eli- nitate. Erasiinis qiue dura vMebantui, suis mouitis mavil omnia intcrpretandoatque purguvil, ut nihil il- ad oram posilts, castigavit. Hierotheusvero suas ipse /ts, qnod a FiJ.e noslra discrepet,laiinus lector inve- Castigationes praemisit. Ante utrnmque Didymus niat. Sed alia ibidem expressa, praetereiinda non Alcxandrinns in cosdem Origenislibros Commeniaria 1 1 sunt : JVOS ergo, inquit Rulinus, remab illo quidem'C apolngelicaseribere opus hahuit, teste Socrate Iib.|l V. , (llieronymo) cmplamsequimur el probalam; sed non cap. XXV quacHicroiiymuslib. II. in Rulinutii pag. ; mquiseloquentimviribus, tanli viri oniare possumtis 148. breves comtnenlqriolosadpellat. llis praecipue ne vilio meo illud accidat, ut is caecusillt: Didyaius in se odium mullonim attraxit, ( dicla; unde vereor, vir, quemille alterum posl ApostotosEcclesimdoclo- umle poslerioribus saeculisuna cuin Origene proscri1 rem, scientimac sapientimmerito comprobavit,inopia plus est in Synodo V.aliisque, ul oslendit Nurisiusin sermonisnostri longe esseinferior videutur. Po-t liaec Dissertationis siiae cap. VII. Errores Origeuiimpacti ; prologum clandit suae iranslaiionis, exscriporcm1 exsiabanl praecipuein hoc opere de Prtncipiis, quod lectoremque oblesiaius in consprcfu Dei Patris, ei fuit velul isagoge, sive inlroduclio ad Theologiain. I Filii, el Spiritus Sancti, per fuluri regni fidem, per Nohis, ut dixi, Graece scripluin non supeie>l, Syresurrectionisex mortuissucramentum,pcr itlttm, qui iiopsim lamcii recitil Pbotius cod. CVHLlanquaui i 1 prmparatvsesfDiaboloet Angelisejus, ignem, sicnon op 1is,sicculonono, quoiloruit, exstanlis: ejusdemque illiim locummlernabereditale possideat,ubi est flelus liagmenla occurrunt cod. tCXXXV. ad haecin Phii el stridor denlium, et ubi ignis eorumnon extinguetiir, loca!ia,el in Justiniani Iruperatorisepistohiapud Labet vermiseorumnnn morietur, ne uddct aliquid, nec beum tomoV. Concilioruinpag. 072. Locumetiam ex : 1 auferal nec immutet; sed conferat cum excmptaribus cndice MS. adfert NicolausFullcrus in Miscellaneis nnde conscripseralel emendetad lileram, el distin- llicologicislih. IV. cap. XIII. Lniversum opus, »/{u- \ . vel gttat, et inemendaium indislinclum codicem11011 fino latine expressum, babeinus, qui illutl pro virili : hdbeal, ne sensuum difficultas, si distinclus codex correxit, deelarans in utroqne Prologo libri I. et III. non sit, majores obscuriiales legenlibttsqcnerel. Ru- se oninia suatulisse, qme tloctrinie Ecclcsiaeconlralinus hnjuscemndi verhorum sentenliis non sane 1 ria videbantur.Nibilo lainensecius in eo legimus AW-J ; f) • forluilo prolalis dduere volnit pwcipua et 0111- daces quidcm singularesqttesenteniias, quaequum ex niiiiii pessima dogmala, iie qutlitis Origenes ac- traditione ecclesiasticaeductaenon siut, generatimab cusabisiur. Id Tillemontius optime adnotil loin. omnibus rejiciuntur, niagnaOrigenis auctoritate neXII. pag. 211. Haec Rufmus ditbus Quadragesi ipiaquam obstanle. Is in lioc iqiere funditusevertenda nuc scrihebat in monasterio Pineti A. D. 5',:8. suscepii Valenlini, Marcionis,alioruniqtje barelicoquod leslalur in priefatiuncula libri III. Periar- iiini deliria, qui, tit caussam mali osienderenl, duo cbon, in qua Macarium sic alloquitur pag. 711. principiaexcogitaverunt,lotideinanimas,duplicisque, tomi I. operutnOrigenis cditionis Grynad: Qui le- ct inter se diversa' naiuraehominesexstare connneiili, ( gis, memoreslomeiin luis sanciis oraitonibiis,ut el unns reipsa bouos, alios rcipsa uialos. Origenes lib. itos efftci mereamnr amutatores Spiritus. Snperiores I. cap. V. VI. et VHl. conlra stainit, solum Deuui, s duos Reriarchon 1 libellos,le nonsolum insistenle.veriim uattira siia lionum et inunutabilem esse, omneinque etiamcogente,diebtisQuadragesimm interpretatuss»m. creaturain boni et mali capacem, muiationi obuoSed quoniamitlis diebusetiumtu, religioe fraler Ma- xiam. Rationiilisereaiur.t: iuiperfeciioiiem,111ma|i e > cari, el victnius monebus, t ampliusvacabas,etiam ego caussiini, assignai. Kamsua libertale male uientem i ampliiisoperabar. Duos poslea reliquus libroslardius cx [iropriteonginis perleciione, sua <ulpa decidere, > ahsolvit, quia Roiiiatn, et quidem iu exlreinani urbis oslcnilit. Suhinile lib. III. cap. I. staiuii pro fuiida[tarteiiiMacarius,a quo urgehatur, posl pascaseces- niiiiio bberuin arbilriiim, quod ratioue et Scripluris bciat, quud eo annu 3i/8. cuntigii die 18 Aprilis Cy- solide comprobal, omnibus locis respondeus, qtiibus

125

127 RUFINI PRESBYTERl I2S baeretici abutunlnr, ut illud evertant. Sed hoc crrat j infra videbimns. Scilicet ad Rufinum, religionis ct A quod lib. II. cap. 1.et VIII. creaturarum inaequalita- dnctrinaefama percelebrem, viris piis et erudilis iintcm pro efleciu earum meriti accipit. Etenim ipso dique confltieniibus, ut scripluraruin, et auctorum anclore lib. I. cap. VIII. et lib. II. cap. II. et VIII. orienlaliiim thesauros, ah eo secum coinuinnicntos, Deusante corpora qnendam numernmlequaliumani- mirarentiir, is RegnlaeSaneti Rasilii, Apologioe Pamniaruiii creavit, quaequiim pro majori parte peceas- phili, sua; Dissertatiuni de Adulleralione librorum senl, secunduni pccratorum monsuraiit, qua ilalcm- Origenis, et lihris IV. Periarchou, stiperaddiditduos que, in variiscnrnnrihus ad id crealis, ut easdem pu- lihres de BenediclionibusPairiareliarum, quns roniat, velul carceribus iiicliidanlur,ita ul ex spirilihus gatu Pontii Paulici cn»nomentoNotani, nonduin laputis, Angelnrum,Aslr irtim, atqtie honiinninanimae uien episcopi,sed lanlum presbyteri,confecit.Jamprievadant; Origeneseniin censel, Angelosanimaetcnr- dcm receptiim est, tit verha, quae Jacoh morli propnre subiilissimncon-iare, et pro snis (|iiemque me- xiinus cap. XLIX.Ceneseos proiulil duodecimfiliis, ritis varia ministeria subire. Putatastra esse animala, totidemTribuum aiictoribus, qtiibus omnis Ebrar-us xu. piilehrosquecarceres, spirilibus mintis reis, quam ii populus conslahat. Beneilictiones Palriarcharum sunl qui Munduminf' riore u colunl, destinatos. Vi- dicanlur,qiianquiiii,pia'ler./lit/mi(iH,Ambiosiuse.ip. deaiur lib. I. cap. VII. lib. 11.cap. VI.Piimusoiniiiuin II. de eodem argumento, ei. Tlieodorilusin Genesim eiiintilulum nnniinecongruere spiriluuin, qui ab inilio carilite perfcclion adlncsil cap. nlliniiKvbserveiit, Deo, meruit eideni conjungiexcelleniiori modo, iuin- ip-i orationi, per quam Jacob nialedicit Rnben, Siquam imposteruni avellcndus: alqtie luccesl aninia lucoiii.ac Levi. Qnamobremprophetiampotius, quam d Jesn Chrisli. Ceteri spiritus iniilari piissiinlde btmo , benedictioneiniccndamesse Ambrosiusalfirmat. Run in maluiii et de malo in honiim ex lib. II. cap. III. finus ex Urbe epistolam, niine deperditam, scrii serat Felicitas beaiorum eos impetcables non <fficii, ne ad Ptiutinum.In ea ob nuncium ad se Coneordia perillam sibimetipsis,potiu-qnam Deotribuant. Celerum laluin de obiui nialris, ut inlia clarius explicari videDacmoiifini|istmi aliquaiulo inimiciliainDei abj<clu- binius, sc liommin wslu solliciludinis,et in incerto rum, ejusque maliui volnniaiein desiructutn iri, ut morarumesse, amico Paulino indicaverat,illumeliam liileris perdiscendisoperamdaret, Dens sit tolus iu oniiiibus, traditlib. I. cap. VI. Hoc boriatus, ul Gra>cis se- quod Rulinus Clementis Rnmani Pomificistranslalamen non eventuruinnisi posl longamsaeculorum riem, quia [tost hunc alius erit Mundus,pluresque lioiiem,a Paulino digesiam.iitin valde probaret. Haec alii.quema^nioduntpliiresante fuerunt. Nulluinenim ex Paulini eptst. XLVI.alias XLVII. tpia Ritftni litfuit tempus sine Mundo,neque ullum eril unquam, leras, quanqtiaiti breves,silti magno refrigerio fuisse ne Deusnciarivideatur. Haec II. cap. I. III. V. et respondei, eiusqne sollicitiidinese atTectum lib. significat; VI. Origeneniex Platonis pbilosophia,quam opliine sperare lainen illius i>i;esentiase denuo exhiiaraiicalluit, has opinioneshausissediscitnusexlib.H.cap. duiii ; Graeeaslilleras discere se non [iosse,nisi iiuXXI. Cerle ex ejns Gorgia,Origenes inter <etera hoc tius Rulini consorlio perfrualur, ei plenioremejus cospeciosnin principiiun didicerat, otiines poenas esse piam babeat, ut illius opibus dilescat. Subinde epimedicinales, et pro line habere correciioneiu ilbus, siola;hiinclineniimponit: Intemporesane,quoscripla c qui eas stibil. Hoc quitlem |tcenis aHemisadcommo- hmc scribebantiir, eciditsub oculisincidens,proposita datius Origenes censuit, rattis hoc paclo jusiitiam ieciione,Cupituluin illud exGen-si, quo Judas a lacob Dei cum ejus bonitate in concordiam facile redigi; benedicitur(XLIX.S.) Ef quia DominusopporlunissiC quod eruimus ex bb. IV. cap. II. N hil profert, t|tioil I maut hanc cccusionemdederat, pulsare post lcmput sacraescripluraetestinionioalit|uu coiifirniareuon vi- fores lui cordis ptacuil. Erqo, si me nmas, immoquia deatur, tamen saipenumeri) in sensiim violeiitum inultum anuts, royo, ut scribasmihi, ul inletiitjisipsam : iracto. Tres scriptura: sensus opiime dislinguit,litie- Pulriiircharumbenedictionem ct si.qnnipse scisin cis ralem seu graiiimaticuin, lignratuni seu allegoricum, ardua seusu, et digna cognilione,scire itie velis. Speu.secunanagogicumseu mysticuni.Jndacorumelhauelicorum cialiter tamendeCupilulo i(loGejiesi'os(XLIX. in q»o uil, alligans ad vilempitllumsuum, errores ostendil, qui iiiuiissecundiinibt eramexpres- dum LXX.) siones fignralasacceperinl, et eiiam illoriim, qui se et ad cilicinmpnltumasinwsitw; quit suusis pullus sit, ubique niysleria invenire opinabantur. Setl in Imjus- vel quts asiiimpvltus? El cur suusad vitcm,asinmvero modi regularnm applicalione s;epeniiuitT<> lalli.ur, putltts ad r.Uicium altiyelur? Ita Paulinus,qui eandem sibi dum sensci mystico niinis tribuit, el bteralem nimis qtiicstionem a Desideriopresbytero dudum proponegligit. Hi sunt prxcipui errores Origenis, iia cou- sitam indicai episi. XLIII.alias XXXV. §. 5. V. Quamvis Rufinus, ut dictuni est, libris Periarfnmali el lixi in opere de Principiis, ul ejus corpus et forniamconstituant. Veiiim tamen csl, abOrigene chon verlentlis Operam darel, paruii, (atnen amicisaiiterhaccnon proponi, quam dubilanicr, el \eiutiopi- .siinn capiti, bbrumque primum Jacobei Valictniide Jttdw ad Paulinum direxil, cpislnla nioues, quas jndieio leclorissubmittil. Primo ex|>onil Benedictionibus Fidein Ecclesia:Catholiea", uidquegeneraliniillado- niodestia: et bon;c frugis plena eidem pramiissa; q ceat; de ceteris laiiquamde opinionibusproblemaiicis unde nonnulla huc iraiisferain: Quantouiaaisjnquit, agil.circa quas suas cogitaliuncs magnaquad ni nio- ego melibi excuso et minusidoneumad responsionem deslia proponit.Ha:cnna excusalinaddlici pnte-t Sen- _ (OJ quwsciscitaris,adfirmo,lanio tu inslanliuspsrum, " simi. Ab his enim abae contaris, el difficitiora perquiris, ac velul lenli bovis tenliarum, quae ejtis uiii|iie fuerunl quas ipse omniiio dainnavil, conqitestusab vilio deprehenso, unclanlesarmoset retrorsumterga c Inerittcis sciipla sua corrupta fuisse, ut disciinusex cedenlia,stimulispertinacioribusperfodis.Aitetiamde epistola, qtiain Rulinus laiinilaie douavit. Sed tan- re ipsa : qnodutiqueel otii el temporisnon parumqum~ dem OrigeuiSoperaniullis errorihus infeeta peiniau- rit, et, ul fideliusdicttm.quod, mentemSpirilu Sancto serunl, tuni illis, quos dubitanier ipseniet pmposue- illuminatamdeposcit. Notandumest porro, de se /iurat, liiin iis, qtios hacreticipostea dolose inserueiiuit. finum, Chrisiiauo more, in scnptis snis, modeste adUtrique ob auctoris iainam Sectatores pluuinos ua- inodumel deinisseuhique senlue. lloc videoanimadcti, saeculisinsequenlibusinaguosstrep-tus in Ecele- versuni etiaui Tillemonliotom. xn. art. 84. pag. 210. sia excitarunt. Paulinus vixdum acceptaRufini explicatione,perCeIV. Ex bis, quaesuperiusdixi, palei, Rufinitm in realem ex Uibe Nola Roniam reverlentem rescripsit i Pineto noilsoliiuilibros /Jen'aic/iou,sedet alio-,lucu- epistilam XLVll. alias XLVIIl. in Pineium ei delebrasse inlra illud ipstim lenipus, quo, Hicrosolymis renilani. In hac posiquain Itufinum rogassei, ne ex redux, in Rotnanis parlibus inoralus est, iiimiriiiii ai llalia remeaiuiusad Orieiitein, eo invisuato discedevere amii507. ad Auiumnumanui insequentis598. iui ret; etiaui postulat, ttt Benedictionemxu. Pafriar; cujus line, scilicel die xxv. Novemhrisobiit Siricius charuin, cnjus (inquil)jam principiumntilti, exposita Ptiiitifex.Ab boc enim adhuc superstiie, literis for- circa per&onum Judm propheliu,triptici, ut jussum [ uuiiia, de mora acceptix, RuHnutRoma discessit, ut «4i,iiiicrpretutioiie conscriptis paginis,edidisii, per re-

130 VITA. LIB. H. CAP. II. A liquosfilios distributam digneris exponere, u( tpse per . scripto. Equidemipsum scriptoriumatramentumacerte fiam consciusveritutis, et magnw gratim ac laudis bilate sua plures versuserosos ac transparenlesreddiauclorem habeam, si his (Desiderio presbylero) qui derat, ut ex stigmalibus lantum legi possenl, nisi ti e de me supra me (jndicantes ) propier operis ( dilli- regione in facie allerius paginwversus versui responcultatem ) cotisulendumme putaverunt, divina po- deret, tunc ulrinque major instabat labor. Accedebat lius et luo spiritu, quamrfemeo sensu inepla, respon- el hoc quod vel pluvia irroranle, qua olimadservaba, dcam. Riifinus Quadragesimae diebus ex Pinefo ad tur, bibltothecam vel dum huc alque illuc ad ottenlaPaiilinnm misit quae postulaverat, nempe librum tionem veteris monumenti perfertur, in mmrginibus 11. in Beuedicfionesrcliquoruui xi. Patriarcharum. tolus madefactusfueril liber, aique membranuldtenerHoc totum opus memorat Gennadius in Catalo- rima, quasi glutinoconcrela, quod fermesinyulafol a, go his verbis cap. XVII. disseruit ( Rulinus ) ef non nisi lacerarenlur, disjungi aut aperiri possent. Sed (jettedtcftonem Jacob super Putriarchus tripiici, idest et hoc tmdiidevorare volui, ut qualis qualis oblatus hislonco, inorati, et myslico seusu. At error supinus esset, a medescriberelurliber : qui quidemfinemsuum irrepsit in Isidori Catalogum cap. IV. ubi haecle- non habet, pauca tamendeessesuspicor. Adhorlorilagunlnr : Paulinus presbyterexplicuit in benediclioni- que studiososomnes; ut quod huic deeslscripto, quabus Palriarcharum triplici intettigentimgenere, libel- cumqueoccasionein bibliothecis venari velint, ut tanrfemet inlegertheologisqtte inusmancuso/ferri possit. lum salissuccinclabrevilatecomposilum.Cum /sirforo m facit Honorius, de inore illum exscribens lib. II. cap. Idem opus in suis Monumeutis Sanctorum Pairum CXVH.Viden, Paulino cuidam presbyteroOpus tri- Orlhodoxogiapbis, Heioldo tamen exscriptn, nec bui, quod Rufinusrogatu m.tgni illius Pontii Mero- _ nominato, comparere jussit Johannes Jacobus Grya pii Paulini, postea Nolani episcnpi, scnpseraf'' Idem nmusRasileaeaputl Henricum Petri A. D. 1569. tom. lsidorus, cumque eo Aubertus Miraeus in scholiis II. pag. 1065. Iieruinque , sed prioribus editionibus hunc Paulinum presbyierumcum ejm-dein iionunis pariter ignoratis, edidit Laurentins de la Rarre cum diacono et notario Sancti Ambrosii Mediolanensis, aliis Rufini lucubraiionibus Parisiis apud Michaelem Soniiium A. D. 1;V>J0. folio, suppletis edilionibus in improvide miscuerunt. Error, quoad opus liufini, suboluit Casuniro Oudino iu supplemento Rellanni- Heroldi et Grynmi. Sed peculiari aniniadversione niano pag. 61, et Tillemontio tom. XII, pag. 126. (l.gnuin est, Harremu non solum, quasi nunquain Auctor de XII. Scrii toribus , Isidoro et Hildefonso antea vulgaiam edidisse Rufini ei.istolam seu prasfasubjectus, ignorassevideiur, quisnain esset Paulinus, tionem libri i. ad Paulinum Nolanum, quam tainen ad quem Ru/inus librum direxit, ait enim cap. V. Herotdus et Grynmuspridem ediderant; sed in ejus Puulinuinpres- extremis duatnis liueis lacuuam eantlem reliquisse, TyranniusRufinusscripsil ad QUEMDAM bylerum de benedictionibusPatriarcharum, triplici quaeexstal in Heroldi, Gryneigue ediliombus , ubi intelligentia librum satis succinctum, et clura brtvi- statiui in calce Ruliniana: epistolaepost verbum protate composilum.Mox Rufinumsuggillat, quod sex- babuntur, lacunae iudieio relicto, subsequitur vox tam propheliam de Dan non ad Antichrislum, sed inutila ....mis cwteris, in margine vero haec adnotanad Dominum noslrum retuleril: hicautem, inquit, tur : Atc desunt nonnulla. Rarreus ait, se Rufiniana monastertiMonjitxta mysticum sensum ea qum de Dan filio Jacob scripta eruisoe ex retiquiisvenerabilis scripla sunt, non recte de Dominonostro inlerprela- lis Dei. Consonat vetu»lissimus codex Caesareus tur, dum procul dubio ad Anlichristumeadem perti- -mille et ducentis abhtnc annis literis majusculis nere sanctorum Patrum probat assertio. Sed quam- C et ahsque singularum vocum distinctione, exai.tHiS, vis hoc vaticiiiium a nonnullis, quos recenset, Re- apud Liimbecium in Cominentaiiis de Bihliotheca nedictus Pererius toin. IV. in Genesim cap. XLIX. Caesarea tom. II. pag. 800. Hic euim codex libros de Antichristo accipiatur, certuni est tamen in alias 11. liufini de Benedictionibus conliiiet, una cuiii dua seiuenlias a Patribus trahi, qiiorum octo Pererius bus jain diciis Paulini et Rufini epislolis auicebaets, adducit: alii entm de Samsoite, alii etiam de Messia nou separatun , sed initio simul positis: quarum pobleriori ad Paittinum uti est iu CaesareoCodice, inlerpretantur. VI. Hoc opus Rufini inversum, confusum, nec ta- deest inlegriiui foliiim, mo.xa line post verbum promen totnni Constanlius Hierotheus sub lalso titulo bubunlur. Futium vern, quod post lacunam a line HomilimXVll. in Genesm, proque foetuAdamantii, piaecedenlisfolii proxune subsequitur, incipit iinperprimus vulgavil cum OrigenianisOperibus in Novum feciaevocis iiltiina syllaba ...,mis ceteris, ut in aliis Testanienlum post Hoinibasin Psabnos fol. civ. edi- tribus edilioinbus jam adductis; unde lacunae.m lionis Venetae upud Lazarum Soardum A. I). 1516. omnes postea codices difTusae, origo et antiquilas Opus deindesuo Auctoti resiitutum , sed priori edi- patet. Taiitain codicis veiustatein Irustra elevare lione ignorata, JohannesIlerotdits inseruit Orthodoxo- conatur Carolus Caesar Bmdelotius m sua uliliiate yraphis Theoloyimsacrosanclmtomo II. pag. 1425. iliuerum lom. II. pag. 127. edii. I. Ex bis consequiunde buc transleram , quaeIleroldus de Codice, ex lur, mcrilo explodi judiciuniFrancisci Sacchini.queiu quo opus illud descripsil, inilio praefalur, sunt eniin sub amici Ilomani noniine appellat Fronto Ducmusin lectu maxime digna : Georqius Piclorius, Vir cluris- nolis ad epist. 47. Paulini pag. 855. editionis Plansimus apttd Ensisheymmedicus excellens,utqvede li- liniaiuc A. D. 1622. in 811.ubi a Saccbino censeri leralura univcrsati vplimemeritits, quum procut dubiou ait, Paulini epistolas ad Rnlinuin no/i esse Paulini, nonnisi vel inyenii summislaboribusaut wris impensa quod stilus magis a/feclatus a quopiam ad stmilitudiinsani, tibellumhunc Rufini bibtiolhecw suw, tanquam nemPaulini, quum genuinus ipsiusmetPaulini videallusaurum purasset , quu est in lileras bonas atque lur. Haeceadem habet Saccliinusin Vita Sancti Paulini pag. 179. Sed eniinvero bujus censurae fallaerga amicoshumanitate, Domino Henrico Petri,jam sacrorumAuclorumbibliothecamedenti, eliam hunc ciam et levitateui satis revin<unt jam iiienioiaii libellum sponle obiulit: qui quicUtnItomanorumma- codices, ad Paulini aetateui proxime accedentes, jusculis lileris, iis quidem, qttibus Pandeclas Floren- ita ut Cotclenus m judicio de libris Recognuionuin linorumscnptas vidimus, sine distinciioneulta , anle pag. 484. edit. II. fueuin Ducaeauumpassus, Paulini tnille ac plus unnos, scriptuseral, venerundwantiqui- ep. XLVll. nou esse indubim auctorita.is pronuncialatis gemma, mehercle preliosa. Hunc vero, ut solet, veril. Sed Riun, i'u aiitliauiusid refellenlem Dissert. lemporitinjuria, incuriaque Rarburorum misereiace- 1. de Epistohs S. Paulini §. 47. pag. 115. Non ea \ ravit, quippequum de BenediclioneJudm, myslica tum , inquil, perspicacitatc, ut quid discriminisinter tractatur senlentiu, tres pagetlwrescissw ac perditw eum scilicet,et Puulini stilum, interessemihi appareal: desideranlur; quarta elsi supersil lacera, quo locore- mihiquefacitepersuaderem,non aliud de illis eptsloiis pohcndasil, vix poiest divinari. Erat proinde mem- dubilandt nonnutlis fuisse [undamentum, quam prmbranutulam tenera, ut tenerioremme vidisseaffirmare conceptum Rufinum odium. Quibusdam in enim vide•lott.ausjm: quod quidem tanto plus damni altuiit tur non potuhse innoxie amari, ex quo orta controver129

m RUFINI PRESBYTERl 152 sia Rufiiium ab Hieronymo abalienavit: cujus ttimcnA IIIERUS QUADU\GI:SIMA; utterpretatussum. Sed quonium cttutsa Aitqustiniet Paulini in ulrumque amicilianul- illis dicbuseliam tu , religiose fruter Macari, el vicilum passttcst detrimentum. Sed ex supra allatis luce nius monebas et amptius vacabat (forte vocabas, ut , Itas epistolas a Paulino nostro ad Rufinttm legitur in ediiione Grynaeipag. 711.) etiam ego amclarius, I COS fitisse scriplas. Sic Brmius, cujusdicta noslris ob- plius operabar. Hos vero POSTCRIORKS TARUIUS servationihusroborari videmus.Sacchiniim praeterea explicuimus,dum ad nosexlremaet uUtmaparte urbit nnminalim refsllit Tille noniius tom. XIV. pag. 710. rarior exacioraccedis. IlaecRulinus de duobus posteRetensionem sui codicis post allatum specimen cha- riorihus libris Periarchon. Rumores ob suam verracteris, lus vernis claudit Lambecius : Opermpre- sionem, in Urhe exciiaios, mox ila desi ribit: Verum tiuni profeclo facturus esl, si quis prmstantissimum si meministiquod in prwfaliuncula priore commonui, hunc, el venerandavetustatesua admirandumcodicem quia indignatun essent quidam, si not audissentnon a capileusquetidcalcemcum impressisedilionibusac- uliqiiid mati toqui; continuo itt arbtlror perteculum curale contuleril. Edinundiis Maiteniiis in Itincre I. probasli. Quodsi itt illo opere ila INI AHMATI hi, L sunt lilterario Parle II. pag. 158. lestalur, in Abbatia (jui hominumtinyuas ad tnate loquendum excilant, dmcodiceni mones, in quo nondumeorum secrelaad plenum nuMurbacensiin Alsatiaaliuni superesse Rv.fini xn. de Benedictionibus Patriarcharuni, mille abhinc daveral; quid in hoc fulurum putus , tn quo otnnet annis scriptuin , quem ulinain vir doctns cuin ediiis eorumcwcaset occullasviat, quibushumaniscordibus contulissel. Quod lamen Martenius non fecil, boc irrcpunt, et animut infirmat ac fragilesdecipinnl, renieo ro.atu laciendum ctiravil EmincnlissiniusCar- velabit? Videbis iltico perturbaii omnia, tediiiones ilinalis Firaus, qiium esset Romaiue Sedis Apocrisa- _ moveri, clamorestota urbc di/fundi, ad damnationem lucernw tumine diabolicm rius apud Helvclios, quaeque in codice Murbacensi " vocari eum, qui evangelicw laciinain aniiqiiissimainin memoratis codicihus im- ignoranlia: tenebras fugare conatus esl. Verumhmc ! plent, hoc loco adscribain.,.. Probabuntur. Sed cum parvi pendat qui cupil, satva Fidei Cutholicw regula, tu rfti/nts eruditionibusexerceri. lltud autem necessa: dicit: Non deficiet princeps ex Juda , nequedttx de LIBRIS fentoreejus, donecveniatis, ctti repositumesl reynum, riocommoiteo, quod sicut in PRIORUIUS fecimus t scilicclcl in ipso genles sptrabunl. Quia donecveniat etium in tstis obseivavimus, ne ea , qucereliquisejus is, ctti repositumcst, in qtto yentcssperabtml, nuiui- s ntentiis el noslrw Fidei contraria videbantur,inlerfette de Christodicilur; coyimnrsine dubio aliitm in> prelarer. Scd velul imeria ea ab aliis, et adullerata , telligere e.sse qitam Cltritlum eum, de cttjus semine prmlerirem. Decrealurisverorationalibussi quid novi i dux non deficiel, donec Chrislus veniat. Non euim duxiste visus est, quia non in hoc cst summa Fidei, c convenitiltum Chri tum intelligi, de cnjus seininedux scientiwgratia et exercitii, cum furte nobis adversum t nnn deficiet donec Christusveniut, qiti ntiqiiedux in nonnullashwresestali ordinenecessariorespondendum adventu Chrisli defecit. Et hoc ipsiim indicio (uil, esi; ueguetn /tis libeitis, neque in tuperioribuidicla, , udvenisse eum, eni reposilumesl, i>'esl Chrislum.Quw- repelere eliamin his posterioribusvoluil; el brevilalis duxi. Poc , <lamre[erunturad Juduin, sicul in cumplurimis etcris, yrulia , aiiqua ex his resecarecommodum J ctiam in hoc capitulo. In Cbronico Centulensi apud slreuio ainulos suos carpens , reui ila concludil: Dacherium loni. IV. Spicilegii pag. 482. edit. 1. Si quis tamenproficiendiet non oblrectandisludiohwc i notiitiii fuisse A. D. 831. in Abbaiia S. Richarii tegel, reciius (itcict, ti exponi sibi hwc apentioribus Putriarcltu- vetil; ubsttrdumnamque <sl poetarumficla curmina et Explaitatio Rnfini de xu Benedictionibtis i£ ridicutas fubutas a Grammattcisexponi, rum in nno voiumine. Il;ec dicenda occurrcrunl in ( Comcediarum libros II. de Renedictionibus,quos Rufinus in mona- et eu quwde Deo, vel cwlestibus irtulihus,ac de omni v sierio Piiteti lempore ipsn Quadragesinue expressit, universilatedicunlur, in quibus omnisvel paganorum , B v pravuserror urgutlur, quo Origeni vcrtendo studebal, ul superius abttnde pltilosophorum, el hmreticorum probalum est. Qnare palamfit, nequaquain boc con- sine mayislro el expian.,;ioiiealiquem possediscere. e e lingcre potuisse posi A. D. 598. quia Rufinusante Et ita lit, ut res dif/icHes t obscttrasmalint homines ii linem ejusdem anni Aquilejum prolcclus , Romain per temeritiitemel inscitiam condemnare, quam per s inde non rediit ante A.l). 40,j. lumorque, ab ejtis diliyenlium el sludium discere. Iluc usque Rufinus. i) versionc libroruni Origcnis excilaltis, iion quidem HaecPciiaichon interpretati > exstat iu latinis Orio posf, scil (JiifeA D. 400. piimo perciebuit. Ergo genianoriimopt iiiui edinoiiinus, lib. v. cap. 2. §. I. n Tillemonlitis labi.ur lom. XII. |>ag.509, ulii Rufiiium lneinoiatis. ln Appendice vero tomi VIII. operuin e A. D. 41u. Roinam ex patria rc\ersunt, opus de S. Aiigustini editionis novie iibri II. de Incarnationa >Benedictiouibus adgressum liiisse arbilralur. Hoc po- Verbi ad Jauuariiuu ex Hufiiiiano Origcnis Opere stea ttiin. XIV. pag. 127. vir doclus pnotis senten- coliecii su.il. Jo. Miibilloiiiusiu Analectis lom. II. tia: oblitus A. D. 408. illigavil, qituni tamen neutri, pag. 605. lcstalur in velerrimo codice Corbejeusihai, beri libros Peiiarchoii (utique ex versione Riihni) sed A. D. 598. uti diximus, illigari tlebcat. ;t VII. Nunc ad reliquos bbros, teilium nimirtini, et quibus pra-figilur Oiigenis cpitaphium Mabilloniu n quartum Origenis Pcriarcboii , nobis reverlenduni pag. bOO.recitatum , et ah aliquo Origenis sludioso )est. Ex Rulini altera pr.elationecolligitur, duos prio- Ciiiifectuin,quod nuper pro iuedtio exlnhuit Edmunret libros , quos in 1'ineti monasleiio converieiat, dus Maricue iu ilmere literario lom. II. pag, 185. l, uD per alienas iiianns volilasse, duohus reliquis iionduni . Id tale est : conversis, supcrquc illis rumores in interpreiem surn rexisse. Ipsa quuque piaefaiio nos docel, eosdem llle ego Origenesdoetorverissimus olim, ,S illos duos posteriores libros, ex iniervallo, etserius tidei graliaclaradedit. Quempriinuui Simibicredere vis, Jibtostot milliaseripsi, quam priores , fuisse translatos : quo quidem interUuot,egio missosmillitin arniaviros. l ivallo Rufiuus de lieneilicliouibiisPalriaicbarum , iniNulla eosunquainletigit blaspliemiaensus, m s ' stanle Pauliuo, disseruil. llinc duobus itsdem posteSedpiobus;,tquevigil,.uiusab liustefui rionbus libris 1'ertaielinn, tanqnaiii novo operi, noSolamibieasumPerian boudicladederunl : vuin piulogum ad Macarium praeinisil, quem non 111 llis mecoujeeliiiii uudbjuetela premunu is praemisisset, si una (iini duobus prioribus, quibus t. prologum suiun ante piaemiserat, eosdem vulgasset. Hoc ipsiim foedecoiruptum antea proiulerat Guirfo •a Adpoiiamverba ipsa ad Macariuinex Rulini altera Carmelita in sumina de Haeresibuscap. XLI , ubi la praelalioiie libri III. Periarchon; lemeniin, de qua illud lsidoro tribuit. Alius veisus quosdam e codice ei agiiuus, mirilice illustraiit: Qui lecjismemortslo mei Ambrosiano vulgavit, olim scriptos in Ribliotheca in luis sanclis oralionibus, ul et nos efficimereamur S. Isidori Hispalensis, ul titulus pracferl, sed igno•ir immututoresSpirilus. SuriiRionES nuos Peiiarchon li- ravit, in iisdem versibus jam dicium Origenis epiiabellot, te non solum insistente, verumeiutiu coyente, piiium, alicubi variuni, reperiri. e,

154 VITA. LIB. II. CAP. 111. CAPUT III. A i Pammacbius et Oceanus,diim inler cum Rufinnmqtie simultatis ob caussam Origenianam cicarumoresin Rujinumab amicis Hieronymi ob praeteritse I. iVoui trices vix coaluerant. translalionem exciXantur, reliqui operis Origeniani H. Rulinus hoc eodem iu patriam promatre amissa, ad Hieronymumscribit, feciurus, literas ex Urbe tempore H. Bufinus, ad Hieronymum scripsil, Siricii ponlificis literis formatis, ex Urbe quibtis el se diutius quani animo desiinaveral, Romae cumque in palriam Concordiam reverlitur. III. Non alia. mansisse , et Concordiwcivitate matrem siiam vita quain solius itineris caussa, Mediolano pcrtransit. funclam , signilicavit, spiriluatium tainen parentum IV. Ad illum in palria morantem Hieronymusli- (Cbromatii et Eusebii) desiderio ad palriam rcvoteras scribit, qum ei non redduntur. Pauliniani, calum, ijuum alioqui matris amissae luctu illuc ncEusebii , el allerius Rufini iter ex Patmslina Ro- cedere prohiberelur , ne scilicet niaterna; domus 1 mam quoto anno contigeril. V. llieronymus alias adspectus dolorem propius augerel, quem procul a lileras ad Pamniachiumscribit contra prwfationem patria, aninio dilfieultei premere polerat. De Hier •Rufini in libros Pcriurchon. lnde simullasinter nymo etiam oblique conquesius esi, quasi, eo noi 1 ulrumque augetur. VI. Rttfinus Syrus utrasque iuscio , morsus Rumanoriimsubiisset. H;cc Rufni Hieronymi literas , Pammachio Rufinoqueredden- epislula intercidit. Adhuc lamen Hieriiiymi ad das , Romum detulit. V'II.Harum priores summa- Paiiirnachiumet (>ceanum. ipsuni:ue Riilinum relim rccensentur. 6poiisasupersunt, no>queinlra quae iu iis continciiI. Nondum rumor ob priores duos libros Periar- tur, singulaiiin recenseie conabimur, inde bistoriam . clion, a Rttfinotranslatos , bene conquieverat, qtiiim '**liiilinianaui illustialun. Kulinusli;Ccinterim aiinum u subinde reliqui duo latinitate donati, ignes sopitos et eo aiiijdius Itomae et Pincti moiatus, ail Venedenuo excilarunt; vix enim interpretationis suae liam nostram properaturus , vasa colligit, literasque schedas inemendatas , nec publici juris factas , lormatas, publicas (idei tesseras, nonnisi Calliolicis, e maiiibtis labi sivil Rufinus,qtiuni Panimacliiiis et in alienam parceci.tuiabeiinlibus, pcr episeopos daii Occanus, viri apnd Romanos clari nominis, scd solitas, ab Siricio Pontilice de more impelral. Eas Hieronymi , Augustini, et Paulini Nolani amicitia posliiioduma Rulino prolatss colligimus cx Hieroloiige clariores, casdem schedas liirttni sibi porre- nymo in lib. III. Apol. ubi ait pag. 459. Siricii in clas, et pravis senlenliis clam alicubi incnistalas , Domiho dormienlis profers epistolam. El infra pag. ul conlendit quidein Rufiiius, ad Sanctum Hierony- 462. Tale quidet contra Papam Anaslasiumdispulas, niuin in Palicstinamcoiilinuo triinsniiserunl boc eo- ijf, quia Siricii epitcopi habes epislolam,iste conlra le dem A. D. 39S. quo Rufinuspost Pascha translatio- scribere non potuerit. Aperlius lioc ipsuin pandit in nem absoiveral. 1'aniiiiaebiusel Oieitiuis Rufiritno-• epist. XCVI.alias XVI. (Nunc CXXVIl.) ad Prini men rulicnerunt in epistola de hac re ad Hieronyinuin cipiam, quod est Epiiaphium Marcella;: pefunf(Ruscripta , seu quod in cxemplan deesset, seu poiins,, linuin iniiuil) el impelraut Ecclesiasticascpistolas, ut d videantur.Nec multitmtem()UodHieroiiymum, absque alia evplicatione , inter- commuritcanles iscessisse pretis iioiiieii facile adseqiiulitruni existiinarent. pus in medio, succedil in Pontificatu vir insignis Sane Hieronyinusin responso ad literas, ad se per Anasiasius. Siriciuui Sanclissimum virum inique Rufinumeo.lem lempore scriplas, ex sft/o , ait, se; eulpari, quasi homini haeretito literas cnmniunicatostiilim praelationis auclorem uovisse. Ergo ejus no- rias iinpartiri ium dubitaveril , sno loco apparebit. tG inen a scnplo aberat. Porro summuiii virum , zelo I Rulinus ergo Roma discessit A. D. 5;i8. ante diem i alias cathoiica; (idei ultro infiainmaiuui , Romaui xxvi. Noveinbris , quo Sir.cius dieni obiit, ex Daproceres in Rufinumbono quideni aninto, utcredcie i nicle Papebrocltio in Propyla:o par. 1. pag. 59. et ex malim, conciiare studiierunt, quaedam ininus calho- Pagio ad euudem aiinum § 2. alioqui non Siricii , lice in ejus traiisla.iouc exposiia , quaeque impieta- sed Anastasii literas commiiiiicatorias prolulisset. ; lein Origenis monstrare polerant, ab interpreic Raroniuseodem A. D. 3'J8. § 1. ubi Siricium ail des suhlracia, caussantcs. Itleose , Romanosque onines inorluum die 22. Februarii translationem aliquam novani Periarchon versiouem ab Hieronymoflagran- hoe.die el mense quidem, sed anno insequenti 599. tissime cupere, ul iiiiirpnlala proderei , el inale ex- peraciam ; i.. die emorluali accepit. V. Bolland. 5 pltcaia coitviiicerei : titque Hieroiiyinuin eo in; gis Febr. loin. 111.p. 282. Spacium verbis iliis Hiero3 acccndcrent, illius ingenium et Fidem in prtefationc nyiiiianisdenotaiuin, necmullum tempus in medio, i Operis licte laitdari addiderunl , quasi ejus iiomiiiis mensesaliquol forlasse complectilur ante demoittiuni faina Rufiiius pi-opri.nn haeresiin tegere voluisse Siiiciuin, eique sulfeclum Anaslasium. Ilic enini i l puiareiiir. Sed pranstat, verha ip a brevis alioquin mox die v. Decemhris, quae in diem Doniinicamitis raiuinai liiin.e episinlae, quae nuiic est XL. alias cidii, ordinatus esi, ex Pagio A. D. 318. § 5 et A. LMV. (Nunc LXX.XIII.) in nicdium proferre : D. 4(12.§ 10. Ilaque liufinus per motlisiimumFlai miniwiter , ut ait Ilieronynius initio libri H. ApoSiinctusaliquis ex jratribus schedutusarfnos CUJUSUAM detulit, qttmOrigeiusvolumen, quod Periarchon in- logiae, Mediolanuiii primo contendit, ubi Simplicia( scribitur, i/i iatinum sermonem versum tenerent. El nus Ambrosto, die5. Aprilis elapsi anni 597. terraa i quoniam in his nnilla sunt , qum lenuiialem notlri n inandalo, in cathedra Medinlanensi successerat, ut »" inyenii permovenl, quwque minus calholice dicta Auctor est Mabilloniusin MuseoItalico toin. I. par. mttimitmus sttspicamurcliam , ad excusationemau- H. pag. 115. iiufii.us lib. 1. suae Apologiae,ah Euse, inulta dc libris ejus esse subtracta, qum aper- bio Cremonensi inlerpretalionem suam libri Periarctoris, tam impietatem cjusdem monstrare potuissent,qum- cbou falsalam contendens , impiani sententiam in simiiJSpraslantiam luant , ut et hoc specialiler noit suas schedas intiusaiu, sibi per eundem Eusebium t liiin nobis, quam universis, qui in Urbe habitan', pro- Mediolanirecilatam conquerilur : Quum, inqnii, hu[ulurum opus digneris itnpendere, ut supradiclumti- jusmodisententiam apud Mediolanum (Eusebius) rebrttm Origenis,quemadmodum ipso auclore editus cilaret, et a me qum exigebat, fatta esse dicerentur , ab s | esf, ad fidem, tuo scrmonemanifesles: el quma de- interrogatus a quoaccepisset exemplaria, respondit, i fensoreejus imerpolaia sv.nl, prodas, ul qitmeiiamin malronam quandam sibi dedisse. Eusebius, qui in his schedulis,quus ad sanctitatem luam direximus , praeterito dissidio inier llieronymum Epiphanio l'atnrf contra calliolicamregulam,vel imperileedila sunt, ventem, et Rulinum Johannis Ilierosolymilani slu, redarguns atijue convincas. Sane sublililerin prmfa- diosum, palam, ut dicium est, HierOnymo adhaesetione opcris s»i, menlionem, tacito nomine, lumsan- rat, postea Romaui, priusquam Htifinusbinc disce ctitaiis expressit,quod, a (e promistumopus,ipse eom- derel, ex Orienle pervenerat. Ejtis iler adventumque c pteveril; illud oblique agens, eliam le sitnili ralione accurale designant haecverba Hieronymi in libro III. sentire. Purga ergo suspiciones hominum, ne, si dis- Apob.giae pag. i(52. Paulinianus et Ensebius POST l ve.tiw nuvigulionisprofccii svut. Rulinuiu iuisimuiaveris,comenlire videaris.lltec ad llieronymum ANMM 133

135 RUFINI PRESBYTERI 156 tio veris A. D. 397. Nolam adplicuisse probavimus. A Mtitinam,Regium , Parmam , Fidentiolam , PlacenQuare Eusebius, qui verno tempore, navigationi tiam, Latidem, Mediolanum Bergomum, Brixiam, , D. 598. in Ilaliam Iraiisniisisse videlur, Veronain, Vicetiam, Patavium , Altinum protencongriio A. ineunie a:state ejusdcm anni 593. Romae jam aderal, debatur. ilbi Riiliniinisuaecominuiiionis et consortii particiTertia , item mediterranea, Arimino Bononiam, pcin balmit, priusquam utcr(|ue, hic Concordiam, Miitinnm,Vicum Sernintitn et Varianum, Monteiu ille Crciiionain iturus , Mediolanuniprolieisceretur. Anianum, Ateste , Patavium, Allinuin sternehatur. Hoc ipsiim Ruliniislestaiur in lib. I. suae Apologi:c. Haecex probalissiinis Tahulis ilineranis Antonini Si hoc, inquit, iti meis lileris (Eusebius) itnjentssef et Peutingeri. Rulinus ex his tribus communiuus , et vere scrupulum aliquem ex ipsa leclione cepissel Viis secundam, nl sihi cominodiorem,delegit. IV. A. 1). 599. ad Rufinum in patria morantem quum nte , sicul ipse ncsli, liomm posilum,haberet prwseitlcm conlinuo utique perquisivissel elipsa ad scripta fuit, non tamen reddita , Hieronymiepistola , , tue scripta detulisset, quippequi usquead ipsum lem- XI.H. alias LXVL ( Nunc LXXl.) in qua vir San<e(in oratione ctus illi respondcl epislola:, qiiam Rulinus Roma pus eliam VIDEIU, el SALCTAUE, IIE, COHMUMCAKG erat. De Eusebio Crcmoiiensi discessuriis anno elapso ad eum scripseral. Ait, stasolitus Itiilinuiii bic loqtti,nosilubiiaie iionsinuiil Iticc\erba tiin ex elegmtia latini sermonis, quo noster epistoHieronymi conlra Rulinuin in lib. II. Apologia:: lam scripserat, sibi quod Rufinus significaverat, paVociferareei clamila per plaleas; non esl meitsliber; tuisse , illum neinpe diu liommversalum,quum linel, si meus esf, schedulas inemendalasEusebiusfurto guaelalinae, cujus in diiilurna peregrinaiione ohlilus abstuiit. Matronam, quaeKiilinischedas liadidit Eu- „ quodaminudofuerat, assuevissel : quod scilicel non^ e sehio, a quo postea Pammachiuset (iceanuseas ad £ nisi longotempore (ieri poterat: Diu, inquit, (eRomai Hicronymum Iransinillendas , accepeiiinl , fuisse moratuui,sermo propriusindicavit.Se non aiubigere, Marcellam, aperte colligitur ex ejus epitaphio, ut ait, quia amnr spiriiualium parenlum ad palriain redicam inferius. Hieronymus <onimentarios suos in vocaverit, quetu matiis defunctat;luctus ab ejusmodi Jercniiani et Mattha-unieulein Eusehio uuucu|iavii. itinere avenerat, ne magis coram doleret quod ab111. orisius Cardinalis ubique liufinumexagilans, sens vix ferre poterat. Conscieniiaedeinde suae N Mediolanumhaereses suas disseniinandicaussa pe- testem Douiinuniquiuu appellasset, post reconcitialiisse scrihit in Hislori.i Pelagiana lib. I. cap. II. ut tas amicilias nullum intercessisse rancorem, quo Veneriumejusdem Urbis Antistitem in suas partes quempiamimderel, baec. latim subjungit : Vera amis traherel. Inde poslmodiimAquileiainse lomulisse, citia quod sentii, dissimularenon debet. Prmfaiiunul Origenianisdeliriis pulriv.meliumsoltimlocupleta- cula librorum Periarchon ad me missa est (nempe a tiouorum Pammaeliio et Oceano) quam ex stilo inletlexi tuam rcl, et Chromatio,atleri ltalim metropotittv, dogmatumvirus insi.ilarel, ac pro CaihoticmFidei esse (nomcn enim Ktitini aberal) iti qua oblique, rndimenlis, quw aiite triginta annos ab eodcm, tunc imo ttperteego pelor. Qua menlesil scripla , tu uirfepresbytero edoclus (ueral, inyrutas profeclovicesre- its : gua inteliigalur, et slultis patel. Poieram el ego, , pendens,iinpiissimiserroribus sauclissimumjttxta ac qui swpissintefiguralas seiuenlias declamavi atiquid aoclissimum seuem imbueret. Keque vir suiiimus de te, vetereartificiorepetere, et luo te morelaudure. lam alrocia in Rufinum sine ullo teste dixisse ton- Sed abs>la me, ut quod repreliendoin le, imiler. Qitin tentus, ha:c statiiu stiiijiingit : Quis autem heic ho- polius ita sententiamtemperavi, vl et ebjectuni critjiiuis coiiultts non execrciur, qui uno ferc lempore( mcn ejfugerem, el amicum, quanlum in me esf, tiec C tres pr.marias lialiw Ecclesius, Romanam, dein Me- twsustwderem.Sed obsecrole, ul si deincepsatiquem Secla: seqtti volueris, tuo tanlum judicio sis conienlus. Aut diolancnsem, oslremo p Aquileiensem Oriycnianw pertentavit? Sed vir disertis- enim bona sunl qumappeinnus, aul mala. Si bona, ttdjiare peiulantissime sunus lalsam opinionem induissfiimlii videtur. i\'o- non indujeitl atleritts auxiiio : si mala, peccantium liin tanieo, ul, dttm opitionein nou probo, ipsi inibi mttttiludonon paril errori pulrocinium.Hmc apud le oliut benevoloinstillare vnlear. lioc eiiim piaculare. umtce poltus exposttttare volui, quani lucessilus puVenerius in cathedra Mediolanensi nou sedil anle blice desmvire,ut animudverttts'me reconciiialasami: , A. D. 400. (juo Siinpiiciaiii locum iniplevit. Hic au- citias pure colere, et nonjuxla Ptauiinam sciilenliam, lein Auibrosiosuc(esserat, ut dixi, el constat ex Rol- titlera munu lapidem lenere, panem offene altera. landiani operis coiiiiuuaioribusin Lxegesi pra-fixa Haecad Kufinuiu llieronyuiiis subiratus oh susptcioi tom. VII. M.iii. Sim|>irciaiuiinveio, Gaudentiuni nes a Painmailno clOceauo sihi injeclas, quasi falsis i Riixiensem, et Chroiiiatiuin Aqiiileicnsem, sanctis- cl subdolis R ilnii laudihus in biereiicoruui patrocisimos aque ac doctissimos viros, quos ea lempesiale niiini trahereiur; quanquani liiiliiii.tna: Iranslationis ; Rulinus utique invisil, Ongeiiianis erroribus faciles erinres oinuiiio silet. Sub linetu epislolaean, fratrem ; aures adcoinniodare poiuissje,absque lantorum prae- siiiiin Pauliiiianum. qtn anno elapso 59ti. cum Eusiiluui injuria dici uequit, [iraecipucquuni tiemo ex sebio Creinoneiisi, ad patriam Stridonein ilurus, in i illis uuquani Rulini cnnsuctiidincnilngerii, sed ip-e llaliani tr.<jicer,it, noiidim illo atino 59,i. quo baec ; in singulorum perpetua cominunione vixeril. Rea- scnbebal, ud se reversiiii); se putare laineu ab Rutuin Gaiidentium, Sancu Philastrii discipuluin ei in _ lino visuui Aquileiaeapud (.hromatium melropolii caihedra sncces-orein, Ruliuiis pridem in Orienle " laui. Addit insiiper, se quendain abum presbylerum ; noveial, ejusdimque postea rogatu faciiim videbi- Rufinum per ltomam Mediolanum misisse, atque nnis, ul CleiiieiuisRecugintm.es e.vGraecoin Lati- orasse , ut ijisum Ktiliiiinnnoslium , a I quem scriiiuni scriconeui traiisiiilciil. lslud iler per Insubres bit, siio ariuno, el obsequio viderei. Qiiisnain luerit , Ruliuoin patri. m suam reversuio , iuit proprium el iste Kuliuus, et quanto verilalis dispeniboceleberrit natuiale, ul sic loquar , non iiiiliicc.uni, iniiius pro- mi .scripl.ircs iiium ciim nostio conllavcriiii,{lOstinoi i priuni, et ob secretas caussas, hoininiex Urbe Kuina «1iiiidisscremus ; heic l.a tnm dixisseconienti , ejus iu Veiiiiiam iiiferioiein ituro , susceptuiu. 'lunc iler auventuinqne Romam evenissehoc eodemanno u bienniumscihcet poslquani uoster inde disceseniui, Ferraria et Veneiiis iiondum conditis , tri- 39:<-. serat. Itl piobaiilhaee verba Hieroiiymilib. 111 Apol. pliu via Aquileiainperveniii p <terat. A.NM Pr.ma biural,, Ariniino Ravemiain ibatur, unde pag. 402. Puulinianusel LusebiusPOST Mvesl.w i seplemniuriu Altinumutque navigabantur, ulail An- naiiigiitionis profecti sunt. Rufinus tn caussa Clauuii toninus in liincrario. Altino postea iter crat Con- POST tjitssus.NoSfugit fia;c caussa Claudii, ISIENMUM tordiam, Aquileiam. Illoaevo supra RononiamPulus ob quam Uufiuusalter ex Syria Mediolanum piopes interccdebal, quaea VibioSequeslro Padusa Galliw, ravit , ubi aula Caesarea tunc aderat. Gravissima c Pado dicla, appellatur. tainen luerit , quum llieronyiniis pio periculocaSecunda via niedilerranea , Arimino Cmscnam du- pilis alieni illud iter contigisse 'tesltlur. llis iu arjjucebat. lude Favenliain, Forum Cornelii, Bonoiiiam, mento sinceraecum uoslio Rulino amicitiae mciuc-

VTTA.LIB. 11. CAP. 111. 158 ratis, epistolaebunc finem imponit : Ceterisqueamicis A Hieronymi pariter necessarium , noslriqne hoslein, eadem significavimttsnempe ut Rufinum ejus nomine mansisse, luculcnter nos docent Acta Concilii Car( salutarent) ne mordentesinvicem, consumamurad in- thaginiensis aptid Sanclum Augustinum iti libro II. vicem.Jam tuw moderationisesl el tuorum , nullam de Peccato originali cap. III. ubi haec rcferunlur : occasionem impatienlibus dare, ne nou omnessimiles Cmlestiits: dixii Sanctus presbyler Rufinus Romw', mei invenias,qttipossintfiguralis laudibitsdelectari. qui mansil cum S. Pammachio: Ego autlivi iilum V. Hieronymus una cuin hocce responso ad Rufi- dicentem,quia tradux peccalinon sil. IIoc po>t Siricii num, aliud quoque ad Pammachiuni et Oceaiuim obitum Rufinique nostratis disccssnm in patriam , responsum misit, ubi Rulini praefaliiinculam fusius sub Papa Anastasio evenisse, icstatur inilio sui Coairefutavii, se ah Origeniano doginate alienum osten- ir.onitorii Marius Mercator: Hanc, inquit, iueplam et dens; novanique librorum Periarcbon ab se adorna- non minus inimicamrectm fidei qutvstionem (quia trahac tamen epistola vir dux peccati non sit) sub sancta:rec.ordntionis nustas:o tam versionem , adjunxii. In A sanclns Rulini interpretis nomini ubiquc pepercit, in RomanmEcclesiwsuinmoPonlifieeRufintts quondam, quo mitissimi erga Rtiliniun animi specimen dedit, nalione Syrus, Romam primits invexit. Ergo hic Ruquod Roinani nequaquam voluissent. llinc factum, finus, naitone Synts, ex Syria pridcin Romamet Meut quae,ex eoruudem votis , llieronymi epistolaede- diolanum missus, Pammacliio iiospiti suo rcsponsum erant, ipsi vivaevocis veluti conimentario in vulgus Hieronymi conlra Tyrannium Rufinum nostriini nasparserint, nomen Rulini palam eo magis exosum lione Italiim cuni nova translatione lihrorum Pereddituri, quo Hieronymi auctorilas illum gravius riarchon reddidit, cpistolanique ad eiindein Rufiiuim premere videbatur. Vide librum 111.Apologiaellie- , A(]uileiam transmiitendam : cui tamena Pammacbio R B ronymianaepag. 4G7. lmmo quia epistola Hieronyini nequaquam reddita est. Iluetitis lib. 11.cap. IV. secl. ad Rulinum , de qua supra mentionem fecimus , I. § 12. ail, ideo non fuisse iransmissam , quia per r paullo mitior videri pnterat, ipsi iieqiiaquam red- vec.urwmorasserius Romnmdelala fuit. iSVined.iitae ad Pammachium per epistoke veram caussam accipe. Oh direnilam inter dita est, ut hoc paclo allera urbem volitans, Rulinuni vehemcntius heueret. ita- utrunque gratiam, post novani ab Hieronymoparaiam que Rufuius de eadem epistola, ad se qtiidem scri- librorum Peiiarcbon interprelalionem, ejus amici pta , non tamen reddila, post siumllatem jam eru- epistolam suppresserunt. VII. Sed praecipuacapita ilieronymianae epislolae ptam, sero landem ab suis amicis Komanis cdnctus , putavit, eandem ab Hieronymo tunc recens, non ad Pammachiiiin reccnseainus. Hieronymtis diluere olim, quanquam tatnen sub falsa nota temporis , satagitRufiuianarnpra:fationem libroruniPeriarclioii, jamdudtim elapsi , fuisse conscriptam; idque non iu qua ipse, ut ornatus el maguilicusOrigenianorum ibrtuilo, sed dedita opera factuni censuit, ut ipse ni- operum inteipres et praeco,nd sidera cxtollitur.Hanc inirutn gravius incusarclur , quasi modestiac Hiero« laiidem Alexandriae el Romaea/fu/;tioalias sparsam, nyuii , pari modeslia respondere noluisset. Verum contuiiieliae loco se babere faletur : Schedulw (sic Hieronymus crimen non redditae epistolae in amicos orditur Hieronymus ), qitas misistis honorifica me Romanos his verbij refundit in libro I. Apologiae affecerunl contumelia, sic inyenium prwdic.mlcs, til pag. 565. Ego ille moderalus in epislola publica (ad ftdei lullerent vcritatem. Ail se Origenem (Iiiolnisin Pammachium) qui diligenter cavi, ne quid in tc rfi- locis laudassc, in praefatiunculisHomiliartunin Canbreveinepistolcm, tica, et libri de NominibtisEbraicis; nusquam tamen cfum pulares, scripsi ad te STATIH C expostulans super laudibus tuis : quam quut llomw I de Origenis doymale se ibi loquutum : Laudavi , eo quod le inquil, inlerpretem, non dogmntislen;inyeriium,non non eias, amicimei libi millere NOLUI.RUNT dicerentcum Sodalibusluis indigna tiomiticChristiano ftdem; pltilosophum,non Apostolum. Quod si vuliuit de mea conversatione jactitare : cujtts exemplum,huic supcr Origenemeumscirejudicium, leganl in Ecclevolumini subdidi, ut scias quunlum doloremquania siasten Comiwntarium; repliceiit in epistolam ad moderationenecessitudinistetnperavi. Rursus lib. 111. Ephesios tria voinmina, et intelligent , me semper Apol. pag. 408. novitmquoque ine putas finxissemeii- ejus dogmalibuscontraisse. Ilis consoua eliam infra , dacium, ul epitlotam ad le meonominecomponercm repetit, et in epist. XXXIX. alias LXil. ( JVKJJC bonusesse videar el modeslus: LXXXII.) ad Tlicopbiliim. Haetanien excusaliones qutisiolim scriptam,quo tu nuiiquamomnino sttsccperis. 11wc res perfa- non inulluin arritlent dociissimo Ahrincensi Epiquam cile proburi potcst. Mulli ltunuv ejus exeinplariii Ita- scopo , jRu/iutalias baudquaquam siudioso, in Oribent ante hoc circiler TIUENNUM, tibi eam miltere genianis lib. II. cap. IV. sect. 1. § 17. Quum enini qui scicntesquw de mco nomine jactilares , et Commentarios in Ecclesiastcn et in Epistolain a I noltierunt, quam indiyntthoinine Cliristianoac ncfanda confinge- Epbesios magniloquus Doctor , Adamantii scitis inres. Ego scripsi nesciensquasi ad amicum. llti non terscrit, cadem vix scmel refellit; iniino ne Origereddidcrunl ei, quem inimicum noverunl,parcenteset nem quidem auctorem laudat: quaesi ttinc pro falsis meoerrori et lum conscicnliw.Et simul argiimenlaris, habuisset , ulique censura nolassct: jVaiit quod diquod si lalemtibi epislolamscripseram, non debueram cKnf(inquilIIiernnymus in prolngo libri II. Cominenconlra le in alio libelto (nempe in epistola ad Pam- lariorum in Micheam) Origenis ine volumina contniachium et Oceanum) multa mala scribere. Hic est n pilasse , el contaminari non decere veterum scripta ' tolus error tuus, el hwc jnsla querimonia,quod quw ( quod illi maledictumveliemensesse existimant) eannos in hwrcticosdicimus,tu tu le dicia confingis; et dem laudem nuiximamditco, quum ittum imitari volo, nisi itlis pepercimus,lc putas esse violalum.;non eniui quem cttnclis prudentibuset vobis placere iwn dubito. Rufinus in jam diela epislola ad Paininachitun et In praelalione ad lib:uni de Nominibus Ebraicis, neminem ail, nisi imperilum negare, Origcnem pos: Oceaiuini, iioniinatim appellabatur. VI. Quum Hieronyinus illo ipso lempore, quo ad AposlolosEcclesiarume-se magistrum. Ilicronyinus Pammacbiuin et Rufinum litcras misit, Rufinum al- deinde in epistnla lotus i,s eo est, ul.conlra Rufiiium, tcrtim in caussa Claudii Mcdiolanum miserit, qui ostendat, se temere non laudasse Origenem, niagnorum virorum cxempla sequutuns, a quibus aucloRufinum nosirum ejus verbis salularc debuerat, oininari licet, illum eundem Rufinum utramque res , quanquain alias erroribus seatenies , propter epislolam superius memoratam ad Pammachium ingenium lau-Iari tanieii potuerunt : Sic, inquit , lulisse : a quo posimoduin prinia , Rufinuin sugil- beaius CypriuuusTerliiliuino magislro ulitur , ut ejus lans. in vulgus sparsa ; allcra Aquileiam ad Rufinuin scripta proban! : qunmqne erudili el ardenlis viri deiietitiquam missa. Pammachium cerle his verbis iu- lectetur ingenio, Montanumcum co , Maximitlamque nuit Hieronymus, Rufinum allnquens : tibi eammit- non sequiinr. Fortissimos libroscontra Porphyrium tere NOLUERUNT, ; scilicei, sive Concordiam. scribil ApoUinarius Ecclcsiasticim pulchre Eusebius Aquiteiam Kufinum illiini alium, Hicronyuii necessarium , a Historiam tcxuil, dum lamen alter in mysterio Innosiro diverstmi, luncRoma; apud Pamniachium , carnationiserravil, Verditm,non anitnam, scd solam >> . PATHOI XXI. 137

140 RUFINI PRESRYTERI carnem, adsumsisse somnians, altcr impietatis Arii A Lausiaca cap. CXIX. ubi ait de nobilissimafemina propugnalor cxsliterit. Poslea siibjungil : Diimessem Rouiainreversa : lbi guidemqttuin es-.el,bcatissimum clarissimumApronianum, iuvenismiro discentti ferebar ardore , nec juxta qito- vinun maximmwslimalionis rundam prmsumplionemipse me docui. Hic manifesto qui erai Gentilis , catechesiinslituit, persuasilque ut /{u/!)iumcarpil,quemsine magistro se literas Graecas conlincret etiam cum sua uxore, ejus aulemsororis ex didicisse gloiiatum, Hieronyinus etiam alibi tradit. ftlia, Avitanomine. Hinc patet, Ai>itam Melanim Itaq.ueait, se ApollinariumLaodicensem,Didymuin, sorore, cujus nomen nos fugit, oriam fuisse. bleiu ct etiain Raraninam Judaeumaudivisse : omnia ab se Palladius cap. c\xxiv. Aproniuiitliliam, Eunomiam Origenis scripia esse perlecta, ita ut ejus taicen er- memorat: Vidiefiambeatam Avilamcitm ejus marito rorcs diligenter civerit. Queritur, sttas literas olim Aproniano,et eorumfilia Ettnomia. Sed piis conjugiatl Didymum,quasi ad niagislrumscri|itas, a quodani bns fuit etiam filius Turcius Astertus, qui una cum (Rufino) prolalas fuisse, quanquam nibil prmler ho- patre bapiismigiatiam suscepit, lesie 1'aulinoin Nanorem et salulationemconlinerent. Poslremo illud lali 15. vers. 200. ubi de Piniano, qu in ipse Pauliur^et, se uuuquain fuisse Origenistam, sique fuil, se nus Christo genuerat, deque Asteriosic canil: jam esse desinerc. Hinc reliqtios (Rufnium) ad se Eminethic propriomibitiliusin grege prmus, imiiandum bortatiir; et, impense laudatn AdainauAstaliutlniibipar luuienin Asterioest, lio, illiusque erroribus explosis, ea omnia despicit , simulunaninies vera pietateparenl>s (Juem constiluere-acrum Iufantetii ltristo C qua; de adulteratione librorum ejus Rnfinusscripto a: nis Ul tamquam Saniuelpriuiissign.ilus tradideral; ApologiainqucsubriomiiiePaiiip/ii/imarCieseeret;in Sancti;vnlus,a!enle lyris ab Rulino vulgalam, non Pamphili, scd Didymi, B s m vel alterius fcelumcsse conlendit. Hieronyuiushanc * Prinmpuer. (^hristi iihnoniiuu, uri , solvit, KtDoiuini oiiienprimaloquelafttil n epistolam scribens , ait : Centumquinquayintaanni Jainqueparente Deo regnis coelestiiiu; M<US, ex quo Oriyenesmortuusesl Tyri. lllum /V. prope sunl, Sidereopariler nouiineel,ore niic.;l. D. 255. falo funclum oslcndit 'i illcnioi.t u. loic. III. Hiinepueruinctfrairem fecitpiagrana patri, HieArt. XXV. p. 5i8et755. Annis255. ex sententia Nampariter sanclollumine suiitgenili : (Juosnaluragradudiviserat, hos Ueiisabno ronymi addealios 159etbabebis annos epochaeChriMuiieregermauosin sua rt gna veliit. stianae 4ti5. sccundiim qiiidemIlicroiiymuui, qui Eusebii ab se latinitale donati caicuios sequitur. Ilaee Rufinus rogatu antcver- Aproniani donavit;multa Graecornmscripta Psalmos epochaqiiumDionysiananinostrani bienritum latinitate Homilias in tal, ut alibi notavi, demeillud biennium.et supererit XXXVI. XXXVII. XXXVIII.Origeuis Nazianzeni Gregorii aniiusiOi.Quareparlicula ijropeiiihoeeeniumetquiii- Apiilogefcon, Iloinilias VIII. Rasilii Magni, ac Xysti quagliita annorum spano, secum aliud bicnniumau- senteiitias, hasque singulas liicubrationes brevi epilcrl, unde babeinus annuin vulgarem 3'.:9. quo suani stola , seu prologo, ut ipse ait, Apronianofiiio suo epistolam scripsit llieroiiymus Eandem epocham nuncupavit. Avittim quoque Aproniaui uxorem ab t>iepaullo infra conlirmat : Cur post quadriiujeitlos an- Rulliio fiiiam dici videbimiis, prnptereaquod ulrunnos docerenos niteris, quod untenescivimus '.'Cur pru- que Christo genuisset. Ileic me ad fers in medittm, quod Pelrus el Puulttts edere noluc- alia conjug?m Jesusistit clarae memoriae Cadinalis properanlen runt? Ilis verbis imiiiit ab initio ;eraeCliristianie Norisius penitioris antiquilatis scrutator diligentissitunc annos iOti. jam elapsos, et 401. in cursu fuisse. mus, qui in IV. (ienotaphiis Pisanis Deme duos , quibus epocba Eusebiana nostram vul- Li cap. II. §. 1. duin genlem TurciamDissertatione ( Asleriam Aproet habehis annum Dionysianiim599. nianam prisco suo splendoii restituit, gaiein superat, Apronianum CAPUT IV. noslrum cum aliis Apronianisjuuctim eniimerans, Aproniunus ad Rufinum miltit exemplar Hierony- pene indictuin abire sinit. Idem videtur ac Turcius mianmepistolmin vulgus sparsm. Varia de Apro- Secundus Asterius Aproritanus, A. D. 576. Sacerdos niiinoet ejus genle projcruntur. II. Ruftni Apologia Collegiixv Yirorum sacrisfaciundis apud Onuphrium contrttUieronymiepislolam.111.Ejusdem Apoloyim Panvinium in Commeolariisad librutn 111.Fasloriim libri I. synopsis, objeclionesdogmalicascontinens. p.tg. 502. qui Norisio natus videtur ex altero AproIV. Rufiiiusse oinninocatholicum, el ab hmresibus niano, qui pr.cfiiit Urbi, Jtiliano imperanle A. D. tempora congruunt, titulusque Viri clurisOrijeni impaclis, vacuumfuse deinonslrat. V. Apo- 505 ; nameum Palladius ornavit. togia• liber11.enucleatur. VI. Variain Hieronymum simi, quoin Nalali Xlil. v. 157 : De eo sic ceciuit a Ritfinocongesta. VII. Hujus brevior Apotogiaad Paulinus Anastasium. Turciae Apronianum geniisdecus, Ailatepucruui,seusibuscanisseuem, I. Panunachius, Oceanus, ceterique Rufini aunuli Veteri togan.mnobilemprosapia, Hieronyiuianaeepislolae exemplaria , in illius dedeSedclariorumCiiristnnonomine; cus, eontinuo per manus hominum spargenda curaORTIIS Qttimixta veteris et NOVI gluria Ronianis , ut lit, ui conlraria sludia inleriiu Vetusest SenatorCuriu',Cliristo riint, NOYUS. aliis Ilieronymo, aliis Kulino favenscissis, quippe liliu-. Pro Ituiiuo praecipuuscum Macarioeminiiit Aproniani majorum Stemma praestat hoc loco exApronianus. Hic epistolaeapographum Aqudejainad 'D [dicare : .iiniciiintiansniisit, qito ex patria sua Concordiaapud' A. D. 511. L. Turcius SecundusApronianus C/iromaiium seces-erat. Erat Apronianusex gente I Consulincerti anni. Tttrcia Asteria Aproniana,Konia:post saeculorummeEx Pauvinio ad Fastos libro III. pag. nioriam nobilissima, quam IrabeaeQuirinales, Urba296. Grutero pag. CCCCLXXVl. . 7 na; piaefeclurae militaresque et palatinaedignilales i , et Norisio Dissert. IV. ad Cenolanunierosa annorum serie decoraveraul. Sed splenphia Pisana pag. 435. didissima martyrum purpura longe illustriorem reddiderat; nain Rttfina et Secunda sororcs, ex hac eaI dem familia, pro Christiana religione morlem oppe- A. D. 339. L. Turcius Apronianus lierunt A. D. 257. die 10. Julii. Hunc Aprouianum 1 Prmfeclus Urbi. Rufinus ex cullu idolorum ad Christi fidem traduxeEx iisdemet IndiculoPraefectoruiiiUr\ ral, queiu ideo in singulis prologis operum, quse bis apud yEgidium Ducherium in eidem iuscripsit, filiumsuum vocat, qua phrasi, eoConimentariode Doctrinatetnporuni dein sensu a Sancto Paulino mox usurpanda, Rulipag. 240. | uus ostendit, se (idei Christianae eum peperisse, I 1 quanquam suhindc etiam Metania senior catecbesi a j Aproniaiium msti uxerit, tesle Palladio in Historia A. D. 365. L. Turcius ApronianusAslerius 159

142 VITA. LIR. II. CAP. IV. CorreciorTuscimel Umbrimel PrmfecntsUrbi. A eorum artna el sagitlw, et lingua eorum machwraacuta. Verum ad hwc vulnera,quw infligunlurex lingua, Ex iisdem. | inter homines medicus pene nullus est: et ideo conmedicum, qui mihi anliA. D. 376. L. Turcius Secundus Asterius Apronianus verli me ad Jesum, cceleslem Sacerdos collegii xv virum sncris faciundis. rfoium potentissimam dedit rfe Evangelii sui pyxide quw vim doloris Ex Panvinio ad Fastos lib. III. pag. prolatam , solaretur. Potio spe fuluri apud se justi examinis, 302. et ex Norisio pag. 43'). A Ru- vil Jesus hwc erant verba: ergo ipsa, quam temperaReali, inquit, esiis quum , fino et Melania Seniore ad Christi vos persequud fuerinl et dixerint adversttmvosomne fitlemconversus A. D. 397. el exultate, A. D. 397. Uxor Aviia,sororis ejusdem Melaniaefilia. malum, menlientes. Gaudele Sic enim quoniammerces persequuti sunt Ex Pallatlio in llistoiia Lausiaca cap. et veslra multa est in cmlis. prophetas, qui erant ante vos. Hoc se medicamento CXIX. etex Paulino in Natali xiu. contentum, de reliquo ait silere decrevisse, sed rev. 250. spondendi ex partesibi justam necessitatem imponi, proptereaquod nisi haereseos crimen sibi ab Hieronymo impactum repelleret, apud mullos fama sua A.D. 598. Eunomia. \Turcius AsteriusApronianus, in magno discrimine versari diceretur. Quare, inEx Histor. Lau-I Una cum patre baptismi quit, compellorcontra votum meum et proposilum resiaca cap. 154.1 gratiam suscepit. spondere, ne forte relicendo, videar crimen agnoscere, et ex Paulino/ E* Paulino in Natali xm. . quainvis Christiano celera crimina sitendo depellere, » * in Nalali xm.v.l v. 270. exemplo Domini, gloriosum sit. Sed lamen hoc, in 231. Fide , si fiai, maximumscandalum generat. Primus ) H;cc de Aproniano, Rufini necessario exposui, quia Apologiae liber dogmaiicis criminationibus refellenviruin nobilitate , doctriua, et veritatis agnitaegloria dis plerunque versatur. Hunc Rufino auspicari plaspeciatssimum, scriptores pene silentio praeterie- cuit ab . initio epistolae, ubi Hieronymus scripsit ; Omitiampersonas, rebus tanlum et criminibus responlani. II. jtitfinus, accepto exemplari epistolae llierony- debo: neque enim caussmprodest maledicentibusremaniiana: ad Paminachium , ratus , quac contra se scri- ledicere , et adversarios talione mordere. Rufinus verbis a me siiperiusadductis.quumutrumquefalsum behantur, haudquaquam sibi negligenda , ad cuden(liim responsum coniiniio animiun adplicuit. Hoc esse dixissel, omissa, utait, omni ironia, et hypocriresponsutn intercidissearbitratur lluetius inOrigenia- seos tergiversatione, quw Deo execrabilis est, se, licet nis lib. II. cap. IV. §. xvm. el Caveus in Historia incomlis verbis, et oralione incomposila responsurum sua literaria : in quo errore versari videtur etiain proliteiur. veniam imperiiiae suae a legentibus sibi Dupinus tom. III. Riblio.hecae,dum >ufiniInveciivas concessum iri confidens, quia, inquil, non alios accusamus, sed nosmetipsosa maledictis purgare contenperpram dictas, quae oinuium inuiiibiis terunlur, contra Apologiam, non vero coutra llieronymi epi- dimus , et ideo studemus , ut non tantum in nobis stolam, scriplas ceusuit. Sed fuKyfinusepistolwipsi sermo, quanlutn verilas luceat. Illud anle omnia Apologiamopposuii, qua: sub falso nomine lnvecliva- Hieronymum vere dixisse faietur, nimirum , se non iioii adliuc superest. Epistoliv inii.io quum dixisset reddcre maledictum pro maledicto , hoc satis verum (. p Ilieronymus : Omiffasti ersonas; rebus tantum etcri- C esse contendit; non enim pro maledictis, serfpro beminibus respondebo: neque enim caussmprodesl male- nedictis et laudibus conviciaet maledicla queritur sibi dicenlibus remaledicere, et adoersarios tutionetnorde- reslitui. Hoc ipsum argumenium ideniidem urget, re, hoc idem subseqnentibus verbis Dufinus carpit i-e in Hieronymo eloquentiam et sludium in Graecis stib ipso limine su;e Apologbe : Quia ergo inilio Itu- interpreiandis laudasse , neque se illius unquam Fijus Invectionissum (sic vocat llieronyini epislolani) dem laesisse contendens. Veniam ab eo deprecalur : promiliil se omissurumpersonas, el rebus tanlum et iSj quid asperius, aut incnmlius dicturus cst, quia, criminibusrcsponsurum; utruiuiue auem falsum cst; ' inquit, imperitum hominemad respondendumtacessinain cui respondeat crimini , quod nuttus obtendil? vit , quem sciret non posseper mullam dicendi et eloquomodoaulem omillit personas , quum inlerprelem quentimcopiam trf agere, ul is, guem Iwsumvel/et ac iibrorum toto Inveclionis sum lexlu iudesinenterin- vttlneraium, nec vulneralus videatur esse nec tmsus. cuseiet taceret? Haec Kitfinus, qui ettam in libro II. In summa, qui objeclas depettere a se maculas cupit, ait, se Hieri'iiyini Epistolw respondete : cipud non- necessitate sibi responsionis imposila , cogiturejubet, niillos, inquil, fratrum, etiam lianc nobis inurere co- non quam eleganter e\ omate , sed auam vere responllae natus esl maculam, el nunc ilerare per LITERAS. i rfeaf. 111.Quoniam Hieronymus inilio epistoioe su.e naec /ifcr» sunt epislola ad Painniaeliium. Mulla aliai consullo praetereo, quando ex his abunde constat, verba protulerat : guast sine me hmretici esse non liufini respoiisuni ad Hieionyniianain Epistolam, no- possint , Rufino haec eadem in pr;ccipuum suae quaquam iulercidisse, ut viris dociis creditum est. disceptationis argumentum repetere placuit. Qualn duos libros Apotogiam s, am dispeseuit Rufinus, D re contra omnes luereses, sibi praecipue, et Orij Librarii Invectivarumodioso nomine in- geni, affictas , sacratissiniam el perpetuo servatam quain poslea sciipserunt, nam in lib. I. ipsemet diserte Apoto- Fidei suae regulam statim exponit , utque siium ; gium vocat : convenicnsputo, iuquit, huic Apoloyim dogma de Trinilale, et de Carnis resurreeiione nostrmmserere, elc. Et non u.ulio ante linem ejusdem catholicnm esse tiieatiir, proprium Aquilejensis Eci Iihri 1, concludam Apologiw nostrum primum volu- clesiae morem, ab se cuni baptismo MISeptum, apom<:n. uid! quod ipsemet llieroiiyinus in lib. lll.sua:> rit, in undecimo Symboli Apostolici articulo, ubi Q Apologimpag. 355. idem alfirniat : de carnis resur- carnis resurrectionem profitemur, pronomen hujits recliune guid senttas , jam in Apologia ttta dtdicimus. adjungeutis, ut arrorem exploderetaflirmantiuui,non i Qtumadmoduni vero L brarii Invcctivarum noinen in pto,<ria carne, sed alieno in corpore homines reKtifinianaeApologia: indiderunt: ita non solum Du- surrecluros. Sed quandoquideni ipsa res aptius.quaui finus Hieronymi Epistolam contra se scriplam In- Kulini verbis, uxplicari vix polest, eandem heic veaivas el lnvectionem vocai; scd Hieronymus ipse e-: parte recilabimus: Ego, inquit, sicut et ipse (Hies in lib. ill. Rufiui Invectivasappellal. Noster sic ini- ronyinus) ef omnes norunl, ante anuosFERETIUSINTJI lio Apronianumalloquitur : Perlegi scripta iuu,Apro- in monastenojam positus(Aquilejae)per baptismigrao mane, fiti carissime, qum ab amieo el fratre bono tiam regeneratus, signacutum fidei consequutus sum ( Hieronymo) de Oriente ud virum nobilissimumPam- per sanctos viros Chromaiium, Jovinum, el Eusebium, el in mttcliivmmissa, trunsmititti ad nte. Kecordalussum opintilissimos probulissimos EccleAaDei Episcon s sermonis propheliei, qin ail : Filii hominum denles pos, quorttm aller (Chromatius^ tunt presbyter beata 141

i: RUFINI PRESRYTERI 144 memorim Valcriani(Aquilcjensis Mctropolili!;), o//ei-. liatur, quasi luimanuin genus in alia carne et corA ntiiis diacomts, siniulque pttier mih.i pore, ([ii.im humano, resiirreclurum crediilisset.aul .<trc/ii(/t(icoii)(s, el doclor fidei fnil. llli e.rgosic milii iriididernnt, el crctlerel. Exposilis quae Fidem suain de Trinitate, sic lenco, quod Paler el Fifuts ci Spirilu.; Sanctus Incarnalioiic, Resurrcciione, seciiudn advcutti,et funnius deitatis sint,iinius subsiantiw,cotvicrna, nscpara- liiro juilieio Salvatoiis nosiri spectabanl, gra lum i Trini- fitcitad snain iiilerprelalionein librorum Peria.clion. bilis, incorporett,invisibi.is, iiuo>iiprslicusibUis tas et sibi soli, ut esf, a:l perfeetum uota: quiiinemo Arguebatur Origenes, ipiasi omnes [leccaion:., ct jiotiffFiliitm nisi Pulcr, ncqne Palrent guis twil nisi ipstmi olia111Diabnlum reslitutum iri tradidis-ei, Filius: et Spiritus Sanctus est qui scriitainr ctiamal- aninuvs quoquc ante ereatas esse, quani corpora, ta Dci, el ideocoret oinni visibilittile corporea; sed in- easque ccelo deductas et corporihus inserlas. A.l tellectutttiillo deilalis octilti vi >el Patrem Filius et h;<c Ru/inus, se uiliil, ail, pro Origcne agere, nec Spirilus Sanclus, sicul 1'a'cr vidct Fiiuni el Spiriiitm Apoiogeticuiiipro ipso scrihere, sive enim stat apud Saiiclttm; ncc csl prorsustiHa in Trinitite diversi'os, Deum, sive lapsus esl, ipse videril; cogi tamen ejus nisi quod ilte Ptitcr esl, et liic Filius, ei ille Sjurilus nicniinisse, quoil dum Origenesarguitur, ipse a liieSanc us; Trinitas in persoiuirumilislinainnc, iinilu^in 1'oiiyinolein jam oblique, sed palain inucroiic tlisHiittatesubsluntuv, ct quod unigeniltts Filius Dei, pcr iricio ferialur. Cur iiiLcrprei.iliiniemsu.im adoisus quem a principio omnia quw sunt, faclu siinl, sire vi- Iiieril, st: paucissimiset ceiissimisabsoluturiiin declitrat, lieet apud Apri:nian;;iii, ipiein all.iquitur, sibilia, sive invisibilia, iu novissimis diebits came e anima humana siisrepia, hoiiiu [itcltisc-,1.ct pussttses: (|iiii|iie rem bene norat, hocsupervacaneum lortasse pro salitte nostra. El tcrtiudiesuscittttaitttt ipsti carne, '" Videtur; lamen, intjtiit, el iyuoiaittes convenitnoscere, //i(o,' osifa (ucrat in sepulcro, rcsurrexit u innr.uis: e! simul eiiam quia el hoc non sditm ipse (llieroiiymus) p cum ipsu eadem earnc glnrificatu, as cudil cmi s, unde serf et utnnis schola ejus (Paniiiiacinus, Oceanns, et expeclutur ve.iturus titljtidicium vivonnnet mortuo- Marcella, Lusebus,) jactcil de nobis, quot!quum ulirtim. Setl et simHi moclonobis quoqnespem rcsiurec- ter promiseriinus nos in prwjiil.oiubus liuusiuliii^*, tiouis dedit, ul eodcm ordine, eudein consequeni;a, uliier (eccriinitsin operc. ldeo uon solitm ipsis, scd el pari cadcmque joniM, qua ipse Domiiiis rcsirrexil a aiiis respondebimus,qitibusvel proprius iivur inenlein, mortuis, nos quoque rcsttrrccttiroscsse credamns, iton vcl criiiinuiiioaliena conlurbal. llu:<:prudnnl, iiufinubcs aitt auras tenites, ul calumniantur; sed hwc ip- no o: Urbe significatimi, mtiltoi contra illum-sigua sa, in qnibusnnuc vviinus, veimorimtir, noslra corpo- coniulisse. Oic.isionetn ergo suaotranslationis debera rcceptttri. Nam quomodoverum erit, qnodrcsnrrec- ri [landit Macurio, iu urbc notissimo, nou silti, qua tioncm carnis credimus, nisi iu ca veiect inleijre car- fi niuiiruni opus mulo aniino iiiierjiretaudum delegeui.sjialuru sereelur? Absqucullis ergo prmstiyiis,verw rit, qiwd neque ipse ( llieronyiiius) nequealius quis cl iulcqrm eamis linjiis nostrm, in qutt nunc suinits, rc- veteriiiniiilerpr<!iim delegisscl. Sic vero crimen siiiini surretiioucm (aicinur. Ita Itti/inus ex synibolo Fid;'i Macarii iimbuiie defendii: Vir, inquit, fiile, cruditio«•aiholica;: qm d un >ciim .•acramenio hapti-mi se ne,nobililule, vila clarus Macarius, quumopuscula ttdani:i'o imbibisse tcslatiir. Ceteruin sytnholi(Ingmala versus fatitm ve/.tiuilhesiin hnberel in manibus, caqiti: i ita urgei, ul •x anliqu •: in Ecclesia disciplime pu- utili ct necessai o laborecomponerel,in (iliquiuitisvero, blico et uolissinio documcnlo suam Fideni plcnius quin erut perdijficilitmaleria, de divinm providenlim i.uealiir; majoies enim noslros Aquiiejensesgratiam (lissereredispensatiori.bus hmsilurel, per soporem, sibi Q bapiisini susccpluro-i,pcrse quideni adullos, infantcs ( a Domiiiolale aliqtud dicebutoslensum: quod nacis ei vero per compare«,palani etpublice, lidclium |topulo qiuvdamdemoitslrareluremiiiusadvcntareper p.latjus, aitibcnte, symkoluni reddidi.-sc, mnltis veieniin tes- tjitmqitum porlttm fuissel inyressa, nodos stuv luvsitalimoniis, et Rufini cliani in Exposiiione symboli, tionis ubsolcerel. Exurycns vero quum de visusotliciostcndit vir tloclttsGevcrhirtits Etmcnhorstins iu no- tus cogitarct, uos surervenisseaiebal in lempore: quilis ad Gctiiiadium dc Ect lesiaslicis iloginatibus cap. bus continuocl opusculasua el ambiguitatemindicavil LXXIV. |iag. 175.illud Gcnnadiiexplanans: baplizan- et visum. Subiude Macariusab Riilino sciscitatus, dus coufileturFidcm suam coram Sacerdolc,niniii um quid tle talibus sentiret Origenes, brevitsr sibi ejits, Episcopo ejus sacranienli minislro ordinario. Rnfi- de sinyulisquibusquescnu.ntias, oral cxponi. Rufiniis ntts haecoinnia nequaquaui dixisse conlcntiis, resiu'- rein 1'aeiucssc diflicilem caussatus, additlit, Sunctum rcclionis articuluin ab se luculcnter et sino nlbi ani- lamen Panphilum marlyremqu idant ex paric lalc alibage explanatiim, ailhue amplius explanat, sinyularc, quid operis conscripsissein Ap logeticosuo. Macarius nostrw( Aquilejensis) coiiliiiuoid sibi pcscil in lalinum vcrli, liihil Ru!i>:i inquicns, et prwcipuumEcclesiw mysterium pundcus. Eteiiim qiium omiies Ecclesia: excusationcui inoralus, onus [iropleiea dctrectantis, po.-t pcecaioritm remissionem, dicant slalim CVRNIS qnod tistiiuhujuscemodi operis non hubercl, cl sc ttd j-csHrrecfiojicm, Aquilejenscs nostri, prunomine ad- laiuium sermonemtricennali jam pene incuriu torpuisc dito, dicehaiil, IIUJUSuniis resiirrcctionem.Sed hcic se aflirinarel. PersiUil lamen Mc.carius deprecansquanr.cslataudirc: Sttncla Aqui- licumquesermonenotitiam sibi lantuin eo.um, qun: cuquoqtie verbaipsa Rnfini tejensis i.celesia, Dei spirilu, fuluras atlversum nos piebat, ostendi. Quare landeni Rufinus, precihus cl ciiiumriuis prwvitlenle,ubi iradi! carnis resurrectionem, " adjuratiouibus Macarii coinpnlsus, ulrumque ojtus tidtiil iinius pronominissytlabam, et pro co quod ce.ie- ahsclvit, iu priefaiioiiibus lidein suain exponens, nos dicimus IIUJLS protestatus se ila credere, sicut Fides catholicacst. ri dicunl CAP.NIS IU'.SI.'IIIUXTII>NESI, citrnis rcsiirreclionem,qito sciiicelfrontem, ul mos est, Singulis, tie quibus in iisdein pracfatiuniiiusleclores i;i fine syv.tbolisignacitlo conlingentes,cl ore, carnis inonitos voltiit, repelitis, su;e Fiilci documenlum uiijts, ridelicet, quum ctitttinijiinus, resurrectionem iude bahendmu esse conlendit; ejus salva ratioue, (atenles, omnemvenenatwadvcrsiimnos linguwctilitm- sc legere, disserere, inteipretari secundum illud riutudi ttditum prmstruumiis. llo<:idem postet in ex- Apostoli: omjjia probantes, quod bonum est lenenlcs, plicatione syinboli, liufinum accuraie enarrantem ab omiit speciemalanos ubslincntes.Neque se ab abis admoiiiluin vel coactum ba:c modo dicere, quaeante audiemus, et iiisuper (iinnes bicreses Origeni adsnon senscril, quum priusquam ab ullo appeterelur, cri|itas, clare damnanlem. Mox oinnia jam recitata, istboc emphatico epiplioiiemale concludit: Estneali- ha;c de sua lide praelatus luerit, ila ut prima cons quid hac confessiiin,: pteuius? Esl (tliquid isla exposi- 1'essiOiiisiiii: vox omnem coutrarii dogmatis suspilione perfectius? Scd uilnl, ttl video, profnil nobis cioneni [trocul averlat. Iu libris Periarchon inlerprctanla luvc ciiutela Spirilus Sancti. Iht.e de aniculo taudis ait se cavisse, ne illa proferret, quaeOrig-uii resuirectionis i; piopria.vera, ct palpabili, sed in- ipsi essent conLraria, non qua; ab aliis discrepaieul, corruplibili cnrcc liuinana, qua: ossibus ei. iiieinbris quciiiadiiioduinin.pratfatione se facturuni spopond,:suis conslet, latius adhuc persequitur,ul abse (juani- lai: quaede Deo diciintur, ad Fidein ; qnie de ciciicuiiique ainbiguitalis cl stispicionis umbiam amo- ttiiis, ad rationem pettitiere declarat. Se uibil -ui

VITA. LIB. II. CAP. IV. prothlis-ic;Origenem, ut Aposiolum,aut Prophetam A del. Hoc postqnam nnn solum se nunqtiam scripsisse, liaudqtiaqiiam laudasse; Fidem suam praemisisse, dicit sed et ah alio lalsatum indicasset, anathema negitnli, qu:id non iiavidet Filius Palrem , sieut qtimin omnibns cnm ecclesiasticaconfessioneconcorticl. In intcrpretando, sc Hieronymi exemplum se- Paler Filium, et nonita videt Spiritus SmictusPalrem qi:uliim,suuniqiieproposilum palam etiam designas- el Filium, sicul vittetPater Filiinn et Spirilum Sansc. Diimmala ex translatione sustulit, bona reddidit, ctttm. Videl eri.in, inquit, e.t verissimevitlet, sed ut nihil s::tni)addidissc. In quodam loco iiiterpretaiido, Deus Deum, el tux lucem; non ut caro carnem; sed ut qieeslio habehattir in Valenlinianns et Anlhropomor- Spiritus Sanctus, non corporeissensibus,sed virlutibus jihitas, Deum corporeum dicentes, et hunianis cum Deitatis. Siquis hmc negat, sit anathema iu wternum. iiiembris babiltique describentes ; heic Rufinus, na- Ex his aperte.colligitnr, iilnd assiimcntumRuliniaiue ttiram Dei, nulli visibilem esse sie affirmavit: Aliud translationi superadditum, non, ut inlerpreti, sed, qnidemestvidere, aliter noscere. Videri et vitlerecor- ut Origeni, hareseos crimcn impiiigereiur, quasi porumest, nosci et noscereiitleilectualis tiaturmest. nimirum illud idem in Graecoreperluni, Rufinus ab Hoc amplins prosequutus , de iis conqueritur , qui laiina versione resecuisset. Hoc produnt verba Ruad insidiandumsibi de Oriente transmusi snnt ( beie fini : Meminisane, quod atiquis eorum, quum arguedesignat Eusebiuin Cremonensem) qui, ut ait, uou relur falsassehmc, respondilmihi, in Grmcoilu haberi, solum perversa inlelliejentia verum etiam verborum meautemin latino immularevoluisse.IIanc seiitentiam , adulterio conati sitni infumare. Ait se nequaquam negat exslare in codice Graeco; et quando eiiam loquutiim de comparatione Patris, aut Filii, sed de exstaret, se nequaquam culpandum, siab inlerpreta_ tinne sua illam rcsecuit, qtium in prxfatiunculis suis ipsa deitatis natura, nuni ei aplnin visibililatis vo- •** cabulum videretur, seque liaereiicisrespondisse, qui diserte spoponderit, se omissurum, quae catholicam Deimivisibilem, quia corporeum , diciu.t; \isio cnim religionein offenderenl, ulpote per haerelicos Origeproprie corpnris est. Quare Origenes visionis appel- nianis scriptis inscrta, vel etiam ab ipsomet Origene lationem, lanquam suspectam reftigiens, meliiis pn- incaule qtiideni, non consiillo proiata. Se proplerea tavil in natura deitalis, nempe inter Patretn et Fi- nihil absque promisso vel ratione fecisse, pergit liiim, illo sermone titi, qiiem ipse Dominusdefinivit: oslendere, in quatuor libris, abse latinitaie donatis, Ne.monowt filium, nisi paler, neque patrem quis novit ubi sparsim de Trinitate per singulas paginas dispunisi filius, hoc pncto ad excludendam occasionem latur, nullum alium reperium locum,'ei similem, hairesibus, notionempotius in nalura deitatis, quam quem produxerat.Quaresi per onine librorum corpus visioncni dicens; quum visio occasionem aliquain' nusqutm sit illa dilferentia Trinilatis, dici noit lucrelicis praebere vidcrelur. Nolio autem inler Pa- posse, uiio solo capite haeresim ab illo confirmatam fuisse, quieam tnille capitibns expuynaverit.Addit, si trem et Filium servat indissociabilem veritatem, praecipue Evangelii auctorilate accedente. Ingenue in schedis suisillud vere repertumfuissct, ipsumiiieJ faieiur, se verba, in Graecoincatitius fnrtasse posita, Ruliniim tunc Koma; praeseniem, et cuui Ensebio declintvisse, quod ratio, qnam exposuit, contra hae- iii oratione coinmunicanlem conveniri debnissc. reses ulilis videretur. Hoc lamen judcio legentium deque errore limneri, ut scripia nondiim edita emenrclinqiiit, eorum scilicel, quoriim animusab invidia, darcntur : Si hoc, inquit, in meis titeris inccnissei, ct favore et odio sit vactins. Non videri id sihi crimini vere scrupulumatiqueiuex ipsa leclionecepisset,qtiiim vertendum, quanquam fortasse otiosum; ubi invisi- me, sicut ipse nosli, Romm positum, haberet prwscnliliiatisaequalitas inter Patrem et Filium et Spintum C tem, conlinuo utiqueperquisisset, el ipsa ad me scripla Sauctum confirmatur. Ulterius in Sehedits suas impia delulissel; qitippe qui usque ad ipsum tempus etiaiii verha, quod snpra tetigerat, intrusa liiisse coni|iie- videreme ct sulutare, el in oratione communicaresoliriitir. Hoc ut clarius palefiat, ulranque lectionem tus eral. Contnlisselsine dubio mecum de his, quibus videbatur offendi. lnquisissel quomudo a me fuisset heic iunctim repraesentabimus. prolatum, quomodo habereturin Grasco. Cerleetiam II. hoe gloriw sufficere sibi Verbagenvina Origenianm VerbaadulterinaOrigenia- dictis nosiris vel scriplisptttasset, si visus fuisst in fecissc aliquid per se emenversionisRufini. nm versionis Rufini. dari. Aul si furor aiiimi non lam emendare errorem, si requiris a ine qnid Quod si reqttiris a me, quam proferre in pubticum Quod eliam de ip-o unietian) deipso uni- nunqiium eteyissetabsenlem computisset, sine dubio qnid lacerure, qtteinpotuissct ne genito sentiain, si, genito sentiam, si, ne yravius confutare prwseittem. Sed isiuiu qiiv.t falsi ipse quidein vi-ibilem ipse quidem visibilem coiiscienlia deterrebat, ad me quideni cttjus craut, (iicamnaturam Dci, qui dicamnatitram Dei,qui scripia quw volcbal criminari non detulit, sed per naturaliler invisibilis naturaliter invisibilis domos, per tnatronas, per nionasleria, per singulos est, non lihi statim vel quoquefratruin circumfert, quo solo possit conturbnre est; nonsibi slatim vel impiuin, vel absurduin audiitt. El lioc fccit sub ipso tetnpQ.re, impium videatur esse, qttoconfestimex videatur es e, quia si- urbe disccderet, nec vel velahsurduin;rationeni comprchensus [acli sui redderel cut Filius Paireni non caiissas. Eiiscbium quippe dabinius conseenrpit, quod jussti Hieronymi mavidet, ita nec Spiriius gislri sui, per talam llaliam , turbas sibi excitaverii, quenter. Sanctus videt Filium. " conturbarit ecclesias, aures sacerdolum, sive cpisci,01) hoc facinus, ut ait, iti ecclesia inaudilum, acer- poium pollueril, Rufini inodestia, lanquam conscienrinie invehitui-in Eusebiumet Marcellain, neutro lia abulendo. A discipulo ad magistrumtransit, cui tainen pro modestia sua, nomiiiaiiin expresso. Er- objicit novainlibroruiu Periarcbon inier|iretaiioneni rore scribeniis, aul lapsu serinonis deprehenso, ab illo adornalam, oninibiis, (|iiaeipse, ut iinprobaschedas corrigi et eniendari voluisset, non falsa in- bilia praetermiserat, eidem insenis: Ut Romani, terseri, uf vita fratris infamarelur. Quuin falsauihu- inquit, per ipsum cognoscantOrigenis mala, et iynoju-modi seiilentianiMediolanisibirccitarel Eusebius, reut bona; scripseral eiiim Hieronyinus aliquando el ab se, quae legebat, falsa esse dicerenliii', imer- ad Vigilantitim : Per me Lalini coynoscunt omnes rogatuma quo acccpissel exempluria, res))onilissesi- Origenis inala, el ignoranl bona. /Egre fert, se in gniiical, matronam quundam(Marcellam)sibi dedisse. haueseos suspicionem adduci, inccssubiliter initti De ea Rufinus, quwcumque illa esi, nihil se dicere Canes, qui se per tirbes, per vieos, per iler quoque scribit, sed sui eam et Deiconscieutiaederelinquere. Iranseuntcm, calumniarum latrutibus inseclentur. Sibi vero Dei testimoniuin , Macarii et Aproni.tni Taiidem ad Hieronymum ipsum oralionetn suam sullicere, qni scbed.is aulograpbas necduin coinple- couverlil,qui jamdudum, u( ccclesiarummagislrumin las, ab initio legcrint, et etiainnum assumentiim deceni locis lattdarii Origenein, lunc nondtim haereilltid aduiterinum servet: Quia sicut Filius non vi- ticuin. In hoc pressius Hicronymum, queui semper dci Ptttrem, ita ncc Spiritui Sanctut Fitium vi* tnagistrumappelfat, exagilare non cessat, censuram

1411 RUFINI PRESBVTERI i A immitem exercens in ejus coinuientarios jampridem , eam nolle tamen se publicare ante tempus, quia * en.issos super epistolas Sancti Panli. Sed quum secrelioraquwdamcontineat. 01)doctrinam et sanctiSixlus Seuetisis in Riblioiheca iib. VI. Amiot. 287. latem Ambrosio laudalo, j'uxta hiine, se pulicem el scqiietttibus, singulas Rufini accusaliones cum vocat : iioii dehere conqiieri, si post tanlnin virum Hietonvmi resp<>nsiouibtis diligenter adduxeril, eas ipse Rulinus carpalur, quem lamen Hieronymus in indicasse sufficial. epistnlis ante laudaverat, el in ChronicisFloreulioel Ronosopro vitw nobilitale conjunxcral. I)e iisilem IV. Postquam dogn.alicis objectionibus, ut ait, libro Chronicis Hieroiiymum Melaniaenomeo erasisse, immerito sibi impaclis, in priori su c Apologisc respondit, in altcro aria in llieronyuiuni congerit. cum aclussuos vidissetdistrictiorisdisciplinw feminw Dolel primo loco jaciari, conftvdcratosesse quosdam displicere. Se nec llieronyintiin, nec aliuin erranlem Oriyeniad perjurium, el istud inysHcmtrtiditionisar- uiiquam sequulinu, setl tu virluteChristi Ecclesiam canum, absconditum esseiu sexto Stromaium. Negat Caihoticam sequi, fteque ulla sua scr pta proferri et pernegat, se scire qnid sint Slromatuinlihri, ah posse , in quibus vel in jiivenlute errasse convincaOrigene scripti, sequc illos unquain legisse. Ab omiii tur. Hieronymumin Origenis scriptis inierprelandis perjurio se alicnuin proliieliir, et secus sentientibus multa sustulisse, ideinqtte a se actiini : Scrip.a mea, anaibcma dicit bis vcrbis : Omnis qui docel qiuiciin- inquit, nulla exsiant, in quibus error meusaliquiscorqtte ex ctnissa pcjerandumesse, ego dico (fuodalicnus rigendussit: Hicronyinivero multa esse coiitendens. sit a Fide Clirisii, et ab Ecclesimunitale catholicm. Illu.n antea damnasse inoduui iuterpreiantli verbum Hinc transit ad criminanduni Hieronymtini, vaiias de verbo, et postea in interpretandis Orijjenis libris ex ejus scriplis seiilenlias decerpcns, .,uas perpe- , Periarchon lianc ipsain norinam, licel inutiliori serram, vel incaute |iro'ata- es-e nou duhitat, neinpe in " mone sequtitiini. Hieronymum vero in nova sua inlihris de Virginilale,Christiaiiorum gradusel ordines terpretatione verbum de verbotranslulisse, eosque lacerasse; Cieeroni, Porphyiio, et llatabba: Jiiilato arguere, qni Origenem hsereticum de-ignant, iluin (qieramdedisse, neque illorum leclionem abjecisse, lamen adversus eos agit, qui Origenem Callioliciiui poslquani iu sciniiis ad tribunal Judicis raplus , se defendunl, quando ipse Rulinus ab eo non culpaiur, illam iinposteruin abjecliirum sacramento aflirmas- t|tiod Origenein liaeielicum sed catbolicum fecerit. set. De bis lainen se jiiiliciuin omne suspendere Ap .logeiicuin pro Origene Pamphilo martyri ahjudiprolitelur : Qitia de anima hominis res ayitur, de caiidum non salis esse aflirmare : iVon credu , quia perjurii erimine, de ncgaiionisChritli sacrilegio, non muityris sit, Hoc, mquit, si veeiniusde omnibusscripolcslfaeilis luiberi co>idemnatio; plo um dicere libellis, quw eril in singulis probatio, si alquehincdeclaiat, ahsenles nee reos, nec interrogalos, nou debere dicam: non est ventm; gitia Stromalum tibri, guosrfifacile condeinnan; qua in rc caussain suain agens cis, Origenis non sunt. Unde ipsius esse probantur? ita concludil: Qiiamvisergo omnes libell; ejus hoc Non ex similtludine tyli, quia qui [aUum jacerevult, testentur, ct superflua rfe lioc mea videalur osserlio, hniic polcst imiiari. Ad resp,.enda scripia Pain, hili lameniilcndumaliquospecialilestimorioesl, ne minus pioferri debuisse, qu:e reprehensioue digna videreuplenttmhi.s, qui [orle ejus scripla non tcgernnt, videa- iur: Et lunc iinusquisqtieteyenlium vidissel, guid ibi tur esse quod dicimus. Adversariuni graviler incre- csset absurdum, quid consequens,qitid iniqiium, qnid pat.quasi Porphyiio inlrodnclore atl logieatn uli certe comra Apostoticasregttlas. Sed concesso etiani maliieril, quam illo, qni introducit ad P.itrem. Ei (i|Uod lameii neqiiaquam con<edil) Apologium\>c<> crimini verlit, qund |ier monachos Olivetiqiianiplii- C Origene, non esst: martyris Pamplnli, setl cujuscunI riin. s Ciceionis dialogos in ipsitis Kuliin cellulis qtte unius de Eccles a, non sins verhis ustini auclolaiga mercede sibi describendos curaverii: quo.l de rein, ita ui.vis libri ab aucliiis merito pendeat, sed Rcthbein llierosoiymam veniens, codicem cuin dia- ex Ongenis iibris cxeuipla posuisse, el quid de sinlogo 1'latonisa M.Tnllio latine redditurn, ad tlescri- tjuits sentiat, non suis defensoriis verbis, sed ejus beiiiiiiindederit: in mouasterio Rellileemitico; ailes ipsius, qui acciisttbaturosleittlern;ll. ul nonexeusuigrainmaticas exequcus, Virgilium,Comicos,Lyricos, tis auctoritale , sed suis dictis Origenes defendatur, ct Hisloricos auctores pueiis, ad discendum Dei idi:t)t|ue supervacaiieaiu esse de auctore quaestiolimoreinsibi tradilis cxposuerit. Verba, i|iiibus laelus n.ii), ubi deleii.-io talis est, quie auctore non fueral, quasi seipsuin dncuisset, vocal responsione <geat. vix digna; llieroiiyiiiiim doctores suos e Syoagoga 5. Ilieronyiiiiisdixerat, Qitis prudentium, vel quis iiiercaluni(hecqiie illi saepitisexprobral, severo ma- Sanclorum agyiedi votuil in talinum vertere quod tu jorem et verioreai obtrecl lioneui promeriluiii, non uusitses? Eyoipsescvperogcttusa inultis, non feci. Ad (|iind sine magisiro didicerit, sed quod magis inter priinuin respnndet Rufiniis, iVoitconliimo qui sanmullos el prwclaros muqislros diu moratus, niliil cttts el prudeiis est Latinus, cum liiigutt:t.rwciv notib dignum torum vcl magisierio vet insiuulionibushabe- liam sttfficienter abere, iiecsanctilali ejus delrahi, cui rei. Ipsum Hieroiiymum, addit Ruliiius , uou lolos deesl pereyrinwlinyuwnolilia : aitt iterum , non contriginla dies Alexandriw, ubi erat Didymtts, cninino- linito si scienliam quis habi Grwci sermonis, etium raiiini, et lainen gloriari praeeepiorenibabuisse Didy- voluntateininterpretandi haberc, aul eliam si habet, niiiin. Se ibidem sex miniscaussa Dci commoratum, r. non sialim disculiendum,cur ille, qui puuca inlerpreel iicrttm post inlervaiium aliqtiol atiis diebus, ubi latus est, non plura, aul n.jii hwc, scd itla irunstuterit. Ad secundiini lespoiuiet , non opus iuisse llierouyDidynium aliosque Didynionon inferiores amlierii, quos Hieronyinus ne de facie quidem noverit, tu inuni Iibri.s inlerprelari, quorum jam pene omnem Serapionem, Menilein, Pauhim Pelri marlyris disci- con inentiam in u,iis tibris sctipserat, iicet in Rufino ptibiiu, utque .\I:ti liuiii, Isidorum, et Painbinii, itinc repielienlebat quod ipse anle sub ejus nominis oinnes ainicos Dci,qui eiimhaeedocuerinl, (]uae a seriuoiie prolulerat. Argu t llieronynii novam Riblioipsi Deo didicissent. Ila:c nou sine. rubore se lelexeie, itnn .niei pielalioncni latinam, ex Ebraoo fonte denon quod siio ingeiiioniagistri, sed magis quod suiim dtictam, (|uuni uemo ante id praestitisset, ob veneraingenium niagslris delueril. Hieronymo riirsus irri- tionem erga velereiii translalioiiem Iialicam ex so,quod RarabbieJudieo.elPorpbyriisi liptis nimiam LXXII. luteipretibus deiivataiu , qttam Apostoli oper.undederit, non soluin Origeuein, elfuse >lim ab ccciesiis Ctuisti irailideraul. Ei ciiinini vertit quod illo laudalum, sed etmultas ejus llomilias in latinuiu Susai.nae bistoiiam, laiiquaiu apocrypbam, cuui versas ostenilit. Se non miiari qua: in se egerii, tiiiiiii puerorum liyinni)absculerit; LXX.II Viionuu qutiiii Ambrosiuin,ul Oriienis et Didyiniplagiariuni, per cellulasiitlerpretantitimunumel consonum vocem. jtianquain snppie»so noinine, spreverit, et Orige- Sp.rilus Suncti inlerpreiutioneprolalam, translalioiii iiem, uL Aposloliim, doginatisien, et Ecclesi.irum MIe, Jij,i;eo i> rabba atl pi;auti:, coi.leclae, postpomagisiruin laiidihus in cceluin tulerit; se habere sitertL. De haiica etiaiu versioae, liaec, uae scribil , q in qua Ambiosius carperelur; iiuiatu digna nobis Yideulur : Petrus iiotiianw Ecclellicionyiiii epistolam, 117

149 VITA. LIB. II. CAP. IV. 150 siw per viginli el quatuor annos prmfuil. DubitandumA pro hoc ipso veniampetimus, siquid forte asperiusprotion esf, quin, sicut ceera, qumad inslructionemper- sequuti sumus, quia Deus conscientiwnostrwteslis est, tinent, eiiam libroruminstrumentaEcclesimipse tradi- quod multa plura relicuimus, quam protulimus. Peniderit, qum utique jam lunc , ipso sedenteet docente, tus autem silere, contra conscientiamcriminali, minirccilabantur. Hinc occasionem sumit fuse et acriter me poluimus, quum ipsius pene Fidei suw nonnulli invehendi in llieronymum , quod aliam interpreta- jacturam dncerent silentium nostrum. Ex his postretionem ipse confecerit. Frnslra ail, illum in hoc mis eruimiis, sieut Romani Hieronymum insligave: confugere ad auctoritatem Origenis , quem ipse c.on- ranl ad respondendum Rufino, sic quoque Romanos demnet, prceterquamquid Origenes nihil, Hierony- Rufinum insiigavisse ad respondendum llieronytno, tniis vero omnes Scrinturas ex Ebraeis transtulissel. utriusque pariis studiosis discordiarum flammas De Pammachio, ad ciijus lileras, sibi contra Rufinum utrinque spargenlibus, bono (ine, ut credere par est, i j scriptas, Hieronymus respondit, Rufinus modeste quum utriqne egregie catholici offendicula pertir loquitur. Ait enim : Nondum dico qum sit illa aut mescerent, et enores ;versarentur. Sed quamdiu quatis epistola. Tamen quoniam viri nobilis Pamma- heic sumus, ab omni prorsus affectu vacuos unde> cliii conlinet noinen, quid [utsei absurdum, si ei tale quaque esse non Iicet: nec mirum, si viri alias ? s aliqnid respondisses Fruter, non esl temerede alterius sinctissimi et dociissimi humani aliquid patiuntur, o;ere judicandum; nam el tu ipse nosti quid feceris, id Deo permiitente, ciijus judicia imperscrutabilia , quando udversum Jovinianum Romam misi ttbetlos. sunt. Rulinus Apologiam pene omnem absolverat, ; Quurn eos quidam aliter inlelliijerent, qttam eyo me quum uionachus quidam (fratrem enim appellat) Ro-T diclasse memineram; nonne qunmjam a plurimis lc- _ ma Aquilejamprofectus, ctirrenti calcar addidit dum s" yerenlur, el offenderenlur pene omnes, cum quibus Apologiam sihi ab Rulino relectam probavil, unum etittm tu esse putabaris, exemplariajam de foro , jttm taiitiim excnsationis locum praetermissum indicans, -j de publicosubtraxisti, et hwc non ad alitjucmatium,, quein Komaeaudisset ab oblrectatoribusincttsari, ubi sed ad tne remisisli; caussampariter, quia multi scan- Rufinus in praelatiunctila prima librorum Periari. dalum paii videbantur, insinuaus , quomodoego Apn- chon, de Hieronyino dixerat : In his qum de Oriqene denitodescripsi,el qumaliter mtetligebantur, interpretalus [ueral, nonnulla o/fendiculaesse in Grmtogelicum <, (id intelitgentiam rectiorem, proul potui, revocavi. co, qumila lainen inlerpretandopitrgaverit, ul nihil in ;. 5 /Equiim est ergo, ut quod nobis fieri volumus, aliis his, quod a Fidc nostra discrepet Lalinus sermo inve faciamus.Sictit enimmeos libros mihi remisisti, ttt a niat. Idem monaclius (fortasse Chrysogoniis Aquileme emendarenlur,ila et ad illum suos remilte: el quod jensis, Rufini sectator, cui Hieronymus scribit epid 0 culpttbilevidelur, insinua, ut el ipse se, si in aliquo stolam IX. abas XLIV. el quem carpit cirea finem ;s crravit, emendet. Tum prmterea et nosjam in multis libril.) addidii, a Kufiiii amuiiis spaigi, si ipse vercxercuimusingcnium, et mulla jam nobis opuscula de- sionem Hieronymianam, ut nmnis offendiculiexpere. sudata sunl. Itle (Rufinus) hoc primum PROPE ,s lem piobarat, versionem Rufini ergo improbandain, opus et fortassecompulsus,et niliil mirum, si fluclua- quam ipse ninnis olfendiculiexperteiiinon reddidisset. adiit, vil in primis. Nec occasio derogandi Chrislianis cnp- Itulirius tamen respondet, ah se jineslitum quod Iliei. tfnda esl, sed emendationi; ulililas requirenda. Sic ronymus ante praesliterat. Sed de cjus scriptis ttbsque c ,_ Rufiiiiisab Hieronyino ad Pammachii epistolam re- malitia el calumuia judicasse : non qttid obtrectationi scriptum voluissel. Iu anacephalaeosi totius Apolo- pttteret, sed quid prospectus ftterit inlerpretanlis , ; C giae,quain statim periexit, adApronianu ;; conversus, I aspexisse in cjus scriptis ab llicrnnymo reprehenitertim de Pammaehic sic loquilur : Cognoscaletiam suni quod ip-e ante tonscripserat. Tn fine ait, si „ per le, (iti carissimeAproniane, sanctus vir itle Pam- Episcoporumsynodnslibros Origenis dainnandos esse A machius, cnjus epislolamamicus meus (llieronymus) decreverit, prius Graecedamnandos, ut latine versi iii invectione c' accusationeImctua prolulit, in Chrisli diunnenltir; se demum CalholicaeEcclesiae sentenil n adjiilorio nfl" udiit, sed innocentim favendum, nec in liam contra eosdem Origenis libros amplexiirum. caussa veri. studiose agendum esse magis, quam Ha:csuinmaiim ex utroqne libro RufimanaeApologia; ,„ j. religiose. t . eptum esl enim Domini, ul non secun- recensere visum esl. VI. Rulinus eodem teinpore, quo duos superiores ium faciem d rcclumjudicemusjudiciuin. Quia sicut l( vi unoquoqu'ininimorumsuorumChrittus est, qui csu- libellos ad aii)ic>sRomanos misit, aliam hreviorem ,. rit el sitit el ntidus esl, et ipse est qui reficitur et in- Apologiampro Fide sua ad Anatlasium Pontificem (. ,„ diiilur, ita in his, qui judicantur injuste, ipse esl, qui direxil, ut invidiam, sibi apud eundem conllatani, iniqiicjudicater ; el pro his qui odio habenlur gralis, diltieret. Septem capiti in ea perpendi possunl, if ,s ipsedicturusest : Odistis megralis. Inde paullo acrins quorum priora quinque respiciunt dogmata Origeni, instat his vcbis : Quomodo Pammachius mstimat ut auctori, Rulinoque ut interpreti, adscripta. I. Triai hunc caussam et hoc fuclumsuum (instigandi Hiero- uitatein. 11. Resuiieciioncui. 111.Exiremum judia. ij. nyniuin cont.MRufinum) itt tnbunaiibus Christijudi- cium. IV. Diabob daninaiionem aeternam. V. Ani(,s candum, quum habeat sua conscienlii, quod codices maruin originem. ln duobus reliquis capitibus de sua illius (Hieronyini)contra Jovinianum scriptos,quijim m agit latin i iiiierpretalione et Fide. Sed praestatipsa ie publicetegebantur et reprehendebantur,subtraxeritde j) Apologia:iapiLasingulaiim enucleare. 1. Se accepisse ait, t|uemadniodum in controvermanibttsiegentium,et culpanles prohibuerit alque cut/. puverit, remiseiit vero ad ipsum aucloremlibros suos, siis de Fide seu de quibusdam aliis, apud Aiiastasium s, insinuans eu, qum ad reprehensionem el venirenl, ut vel comniotis, sui etiam mentio facta fuisset; ipsmii os emendaret, vel rem qttoquomotloposset, cwraret.Meos vero Pontificem, velut ab incunabulis per Ecclesiastivero non codices,sed schedulasimperfecias,inemenda- cm tradilionis reyulas inslitutum de hoinine abseulc, as tas, [ttrlo cujusdam nebutonis et fraude subtraclus, sibique bene el in Fide et in carilale Dei cognito, casibique delatas, quum me inibi haberel prmsenlem, lumniaiitibusauditum non accontmodasse.Tameii se j, mihi quidem non offerret , neque conquererelur, sed post triginta annos parentibus spiritualibus et coned <el increpare quidem, ant etium arguere dignarelur, vel saiiguineis redditum, non posse tam ciio illos dese>t per amicum cerle aliquem, aul etiam per inimicum; rere, ul haiic ob caussam labores iterans, Koinam sed ad Orientemmilteret et instiqaret linguam ejus peteret. Quare in suaefamaedefensionem se aequum u's ra hominis, gui eam mitigare non poteral. Quid conlra pulaise ad Anastasium hasce literas scribere : JVOK, l? religionem facerel, si me prmsententpolius convenisset? iuquit, uf dc sttncia mente lua, guw velul quoddan Inlanlum ne colloquioejus videbamur indigni, ut ab Dei sacrarium, aliquid iniquumnon recipil, macutai<ib eo necargui mererttmur?Paullo infra veniam pclit, si si/spicionisabslergerem, sed ut mmults adversum n. sj t; forle oblatranlibusbaculum quendam tibi confessioiu* asperius, qiiain debuissel, caussam .-uainperoravit: Nos autem, quamvis necessilatecomputsi respondere mem, quo abiyerenlur, o/fcrrem. Ila Rulinus in capire msi sumusei, qui nos «marissimepulsaverat, attamen te I. ubi el se probe uoium Pontiuci, noque Koinatu en

152 RUFINI PREsBYTERl ad caussrun dicendam se ab illo vocatnin innuit ; A asserciilis , sed conjecturas varias adduxisse instar iitiuio neqtie Anaslasium bosiibus suis faciles aurcs disscrenlis. Sanctus' Paiuphilus martyr in Apologia, hoc iiiiuiii dogma Origenem cerlo tenuisse testatur : praehuisse, clare significat. 2. Fideni siiain persecitfiojitshmreticorumtempore, Uritussubslanim omnes animas et immortaleset ratioquitm in StinctnAlexandrina F.eclesiadegeret, in car- nales ct liberi arbilrii ac voluntalis.Judicandas quoque ceribus cl exsiliis, quw pro Fide inferebantur, alias esse pro his, qum in hac vita gesserunt, esse itidem probalam, illaniquc se ilernin cuicunqtic probare pa- faclas u Deo, qui univf.rsa condidil, el creavit. ldem ratuin. De Triiiila'e -e ita credere , quod tinitts tut- martyr pro certo babet, Origenem tractasse tle aniturw sit, uniiis dcitatis, unius ejtisdemqueviriutis ai- inabus ante corpora exsisleiilibusnon asserendo, sed tjiiesubttantim, nec inter Patremct Fiinim et Spiritum iuqiiirendo, tanquam de re in tradilionibus ApostoSunclitmsil prortns nttti diversilas, nisi qnod ille Pater licis iion co:iienta, iiecdum ab Ecclesia delinita. est, el hic Fitins, et itle Spirilus Sancttis, Trinilas Kuliiius, dici non potesi, animas compage corporis iu personis subsistenlibus, nnilas in nalnra atque sub- aniiquiores, secundum Origenem , credidisse, si nestanlia. FHium quoque Dei in novissimisdiebus tiiitinn que banc, neque ullam aliam de origine animae e.sse confileltir,exVirqine el Spirilu Sanclo, carnein scntenliam lenere se profitetur, sed hoc unum quod iiatura: iiumitiuv alque aninuv snscepisse,in qna passus manifeslo tradit Ecclesia , Deum esse animarum et esl, et scpullus, el resurrexit a morluis, in eatlem ipsa corporum conditorem. 0. Ait, sibi nunciatiun, contra se ideo disputari, came rcsttrgcus, quw deposita fuerat in sepulcro: eum qua came simul utquc auima posl rcsurrectionein quod qitwdam Origenis, rogalus a fralribus, de Grwco adscendit in ctr.tns,unde et venlttriisexipectalur ad ju- r. in LatirtumLranslulerit.Pulare se lanien, quod omnes dicium, jiidex viiorumuc morlunrum.Nibil ad Caibo- intfltigant, hmc pro solo livore ctttpari. Si aliquid Iic;e Fidei rcgulas cxactius profcrri potcrat. displieet in auctore, id in iiiterpreleni non detnr5. Ai!, s coniis noslra; resurreciionemfuteri, inte- (|uendum ; se in Graccissensibus verba latina dedisse nr:e! perieclc fiijtram Itujits ipsius camis noslrw, in taiiiuinnioJo. Sive ergo illis sensibus laus, sive culpa tjtut ttunc vieiinus. no», u( qriutumcatumiiuintur, alte- inest, iieutrum sibi impiilaiidum. Quinimmo eliaiu ram pro hac rcsurrecluram se diccre, scd lianc ipsam illud in praifaliuncula se adjecisse, ut aliquando denullo omniiio ejtts me.mbroampntitto , vel aiiqtti cor- ciderct, quae non ah Origene dicta, sed ab aliis poris parte. desecta; sed cui rtiliil omninu ex omni viderentur inserla , proptereaquod de iisdem rebus natttra stui desit, nisi sota corruplio. Hoc proniiltere alibi catbolica et contraria dixissel. 7. Rogat Stimmtiin Pnutiflceiii, ne factionibus ct Aposloiuni; haecsibi de resnrrectione tradita ab his, ti qttibit; sancitim baplisma in Aquilejensi Eeclesia (aiiiniuiis, ei ob boc palialur invidiain conflari : cousequulus fuerat, iieinpe a Sancto Valeriano r.ie- Quod, in iiiil, in EcclesiaDeifieri non licet. Ubi enini trojiolita, a Cliiomtilio, et Eusebio; quw, im|uit, simplicitastula eril et innocenlia, si hic non eril ? Se puto ipsa esse, qu>vctinmAposloitcaSedes tradere el neque Origenis defensoreni, neque assertorem, nedocere consucvit. que primuin iiitcrprelein esse suhjungii; alios ante •4. Se credere profileliir, judicium fulurum, inqito se id pracstiiisse, quod ipse postremus praestiterat untisquisquerecipiatpropria corporis, proul gessit sive rogutus a fratribus. Si jubelur ne fiat, jussionem bona, sivemala ; Diabotumetiamwlernis iguibus man- observari debere imjiosierum. Si culpantui' quiante cipandum, bocqiie si quis negal, pariem cum ipso fece:uiit, debere culpani a primis iueijtere. Demuiu I ivlcrni iqnis uccipiat, u! sential quod negavit. C omnia ila.concludii : Ego enim prcvterhunc Fidem, quam supru exposui, idesl qitam Romana Ecclesia et ;i. liinc tiiinsii ad quaesti neni de aniina, decujus <ti'i;',ine iiiiin noniluin quicquam defi.itiiiu b;:ber;'- Aiexandrina el Aquilcjensis COSTIUfeuef, quwqtie q tur, ait, se oxspectare judicium Pontilicis : ciitdio, ilierosolymis prwdicuiur, aiiam nec habui unquam in csse ni(| iit, cl de aniina tiucvsiiones commotas: de qua isto liomine (Ongene) nec habeo, ncc Itubebo: el si re. iitrum recipi debeat querinionia, iiul abjici, vos pro- quis atiler credit, quisguisiile esl, anathcma sit. Redbate. Apml quamplurimos Ecelesiaslicos iractatores dent autem in die judicii rationcm hi, qui offendicula ait, -erfi' /)uc qtiwslionediversa legisse, qu;o atl Ires el dissensioneset scundala fratribus propur inv.diani ( niniiiOseirenlias rcdigit. I. Qttosdam, per huinani solam generunl el livorem. Fideni Ecelesi;c Alexanseminieiraducemanimumdiffundialfinnare. II. Alios, driiie post Romauam receuset, quia sexennio ibidetu a !'t:o colidie creari , et furmatis in uiero cor,;oribus vixerat, el qnia Ecclesiae AIexand'itiLe post Rouiainfuiidi. 111.Alios deniqiie, factas jam oiim quum iiiiiii apuil onine ;eviun prius tanta ftiit audorilas, ut oinnia i)eus creuvl exniliilo, et cotidie in corpor.bus Oecideniis Ecelesia coiiimim oiiem illius inaxiini fedisjiensari. Hoc postrenmui ail sensisse Orig<:iiem, cerit, cousucludiuesquu sei vaveril, ut ex Aetis >'t.nonnullos alios Graecoruni. l)e te autem ita sub- Concilii Aipiilejcusis, A. D. 381. celebrati, ostentlil .iimgil: Fgove.roquum Itwcsinguia tegerim, Deo tesle, Caspar Barlhius in notis ad Zacbariam Milyemeiini, dico tjiini tisijiiead prwsenscerlivet ttefinitialiqnid de pag. ^1)4. ilieronyinus in episloln LYill. abas >iic quivilioneivni teneo;sed Deo reiinqito scire quid LXVIIl (IVUJICXlil.) ad Tliiophiliiin scribit: RoL •')' iit i'.')'o, et si cui ipse revclare dignabilur. Ego manam Fidem Aposloticoore laudatam , citjtts se CJSO titiiieu luve si;:g».laet legisse me non nego, et adluic < participem Alexandrina Ecclesia gloriutur. Gelasitis j. iijiiorarc confiteor prwler hoc. qttod munifesle Iradil ponlifex in cpislola decretali , quam nos aliquaiulo i'.('c'e,sia, Dcumesse animarum el corporum condilo- siiiceram , el ab interpolalionibus vacuam edidniius, )<.'.').'. his palel, iiulli ex trihns senlenliis de oiiEx de eadein Ecelesiii sic staluil : Secunda autem sedes gine aiiim.t: superius adductis Rufinum inhatsisse, v.pttdAlexandriam , beaii Petri nominea Marco ejus quamvis cjtis pr;eexislentiam, e.x Origenis, certe noo discipulo,Evangelista,consecrataest. Ilue plane allusit stta, o|>iiiioneproiiilerii. Nec soluin Rufi.mm, sed et jEiteas Parisiensis initio libri conira crrores Graecoalios viros doctrina et sanctiiate prnbatos in hac rumapud Dacheriumin Spicilcgiolomo \'\\.quwsedes, dubilalione per pltira satcula fnisse, ubcre doclrime iuquit,secunrfa estuprintuliomtina, ulcanonum siaiuta a|ipiratii docet,Cardinalis Norisitts in Vindiciis Au- decernunt. ilaec canomim siatula alia non siinl ab giistinianis eap. IV , § o. I etrus Ilalloixins in Ori- epistola Gelasii Pontilicis. Rufinus post Ecclcsiain gcuis defeusi lib. IV quaest. IV. pag. 281. aliud esse A/i.xa)trfiiuam ineinorat Aquileiensem, iu qua liinc ;tii, opinari de rebus dubiis et incerlis; aliud illas, degebiit, et ubi olini Ciiristi (idem acceperat ; ultimo ut veras et certas, profene ; aliml itein qtuestionis vero loco Hierosolyniitaiium,ubi diu nioratus , ei ad alicuius veiiiiianda; canssa varias ln mediuiu scnten- graduui presbyteri cveclus fueral. Utrainqtie Apololias adtlucere. Ad haec aliud iinam aliquam ab eccle- giain scri[isit liuftnus A. D. 4t)0. ilieronymus enim sia noii [irohalam nee delinilaiii proponere, illique lib. I. sua; Apologiae,eodem aniio scripue, p.ag.577. adliicrere, Iiai[tte aucloi' islc coutendil, Origeneni lcechabet: Compulsussnin unle BU:N.MUM brevilibello de aniinabus uulluin dogma coiisLituisse, more tuis conlra me prwconiisrespondere. Siuti;;tibeltumad

VITA. LIB. II. CAP. V. <S3 A 5 Painmacmumscripsit A°TD. 98. ut supra monstra-1 vocat.Depriori sna epistola ad Pammaclsiuinel Oceavimus. Has duas Apologias subinde ires libellos, et num scripta, sic loquilur: Teneo epislolas vestras, ut tria votuminaah Hieroiiywo dici apparebit. quibusaccusatumme scribilis esse, et HORTAMINI, respondeamcriminanti, ne si tacuerim, videar crimen CAPUT. V. aynoscere.Ex biscolligimus,uon uiiuniPaiiimac/iiunt, I. Rufini utriusque Apologiwsynopsis, ad Hicrony- sed Marcellam quoque Hieronymo atl scrilienduin /iii/mumstimulosaddidisse, praeter Occanutn, mummiltitur. II. Qui statim ad ulrainquerespondel. contranoiuen quanvis exprimilur in Paniniachii cpis111. pologiaOrigeniana, quam HieronyiiiusPam- cujns A lola ad Hicronymtim, hic tamcn in suis respon.-is philo abjudicat, huic martyrivindicalur. IV. Quw- iiunquameum meinorat, nec Rufinus vel Ieviter quiad nam Pamphilusscripserit. V. Conjeclurw Apclo- dem rei eaussa uos fugit. Addit, se jani langit, giam Pamphilo abjutticandam excussw.VI. lies- respondisse,cujus et quanvis laesuni, sic amicitiae jura Rufini. VII. Ad servasse, ul se sine accusanlis accusatione defeudeHieronymi ad accusuliones ponsio alias RufiniaccusationesHieronymiresponsa. VIII. uuus Rommamicus (Rulinus) objeceral, Rufmi ad Anasta- ret, quodque orbe inimicis dicerel, Refutatio tlieronymi Apoloyim a muliis in tolo jactilatuni, ne sium papam. hoinini sed criminihus respondere videretur, mmsuamcumamicisRo- quam eniin uoiniiiatiin expressit liufinum, sed tauLRufuiusutramqueApologiam manis communicavit,qui, secundumvolum anctoris, qua;:s ile pluribus, loqunttis est. Alia insuper coneas nequaqnani in vulgus sparserunl; scd per augu- gerit, ut Kulini laudes sibi jure suspectas fuisse de.os, ut ait Hieronymus, suis lantum audicudas in- J moiislret, seque apud tacitum lcclorisjudicium purinitio libri I. Apologiaeid " gatum re(ida>, ne prior la:sisse videatur. Apolngias, gesserunt. llieronymus factum ait, ut et simtj/icium corda percuterenl, eique quas, Ruliuo contra se scriptas fuisse didicerat, seproserespondendifaculiatem auferrent. Ru.fitiuse.tm- mel et iterutn asperiialur, motlo enim ludibrii c.nisa tibrosvcnusiateAttica textos vocat, paullo post tia ait.se librossuosad eos tanltimmisisse,qui verbis THES llieronymi tmsi fuerant, el non ad plures. lloc erui- responsuni illis miiiatur bis verbis : Sed adversusillos tur ex lih. III. Apolojuae contra Rulinum. lllud non tibros gui per angutos garriunl, el [uriiva uccusatione evasit impune; Pammachiusenim et Marcella,quum uie mordenl, quum (libri illi trcs) cditi [uerint, et de inlegrum Apologiarum exemplar obtinere nun po- . lenebris ad lucemprocesserint,alque ud nosvetsittdio tuissent, saltem hinc inde praecipna illarum capiia fralrum, vel tementateiviniilorumpotuerint pervenire, sludiose corrosa ad Hieronymum lestinanter perfe- respondereconabor, ncqueenimmugnopere(ormidtnuii renda curarunt, fortasse per Paulinianum ejus fra- sunt, quos meiiiilauclor sutts prothrc, el tanlitm contrem, ex DalmaliaRethleemumredeuntem. Utacrius [mdcralislegendosesse decrecil. (Mox lucc quoqtte ad respondendum incitaretur, istiusniodietiam syn- subjungit):iVec/(i's)°sseconfenfi(.S(/uastarft'ersusWin//uet)i etucubraviltibros el aniiopsi relatio eorum accessit, quaeah amicis Ritfini semperquelacilurinm, TIILS de Hieronymo vulgahaiitur. Quare vir Sanctus ubi theses Marcionisde meis opusculis (ubricalus cst. llae primum ex amicorum lileris et Pauliniani ore se anlilheses, opus erant, in quo Marcion VelitsTeatamaledice iraductum accepit, conlinuo Apologiamin mentuni ciim Novo, sive discordiam Evang< cunt lii duos libros dislinctam pro se elucubravit, eainque tege coinmillereausus esl, ut ait Tcrtullianus, <;tii aclPanimachiumet Marcellam Roinam direxit ; ut- loto libro IV. adveisus Marcioiicm,opus refulandiui C runique eniin Rufiniis, practer llieronymum ipsuin, ( suscepit. Tres libri .i Riifinoscripti, IJIIOS llieronymus In iriscriptione vulgati operis , non duobus liujiis Apologia;prioribus refellit, siun uiraperstrinxerat. Marcellm,sed Marcellinohacienus lecium est: quein que Rufiui Apologiii, quaium primu, in rfuosiibros Tilleuioniiiis lomo XII. pag. 247. Tribunum illum distincta, invadil Hieroiiymnm, Secnndam,qua: est luisse conjecit, qui A. D. 411. praefuitmagnai col- pro iide ad AnasiasiumPoulilicem, Hierouymus, sibi lationi Carthaginiensiapud Baroniuin A. D. 410. §. nonduinvisaui, conlra se scriplain pai iler vocat, quia 58. Sed Martianaeusfandein Murcellampro Marcel- in ea sugillatur. Sectatores Rufini Hicronymosuccentino ex codicibusMSS. resiiluil, in quibus hanc epi- sebant, quod libros Periurcltou ei ipse vcrbssei, graphen reperil: lncipil llieronymi docloris egregii quanquam, ut nixios et Ecclesiaslicm fidei repugnanadversustres libros Rufini, cclumnialorisinvidi, de- tes, Uamnaret. Ilis Rellileemiiicus senex 1'ammaSumma fensio missaPammacliio et MAHCELL.<E. llie- chiinnalloqiiens, ila respondel: Tu;E me,(rater Pumliterm computerunl, dicenles, illos machi, el TUOKUM ronyinianaeApologiaeliue reducitur. II. Ex Pammachii, Marcellm,el nuilioium literis ttb atio (Rn(ino) fruudulcnleresse traitslalos, et interse didicisse,accusariin scliolaTyratuii(siveab amicis potota nonnulta, el vet addita vel mtitata (tcne parTyrannii Rujini) quod libros Periarchon in latinum vam quidemepislolishaberemfidem, misistisexemplavertisset, quum tamen ipse Rujinumaccusarel, quod ria ejusdemiranslationiscum prmfatiuucuialaudalrice eandem versionem adgredi non dubiiasset. Imjiu- mea. itis leciis el collaiis cuni Graeco, ait sc ilitco dentes vocat, qui iiiedicum arguunt, quod veneua uuimadveriiase, ab Rufino inlerprete meiiorem ni prodideril. Id abiliis praeslari, ut. liujiniuii, quem, parlein nuitaia, quae Origeuesde P,tre, Filio, et ut phurinacopolam Origeuisiariiui non obseure tra- , Spiritu Saitcto impiedixeral; cetera atticm doymata p. merilo,setlcriminiscommunione de Angelorumruiua, de aritmarumlapsii, dc resurrecducit, noniiinoceniim lueanlurquasiculpum numeruspeccanliinnininual, el itonis piwsligin, de inundovet inlennundis [Leg. inin personis, non in rebus sil accusalio.Dolet Rulini , lermnndiis\ Epicuri, el de resurreciione omniinn iu Apologiascontra se scriptas ingeri oinnihiisaudien- wquuletnstatum, vel a liufino ita plene conver.-n, ut das, nec lainen edi, ut, in(|iiil, el simplicium corda habebaiuur in Gracct),vel de co.niueiitariis Didymi perculianl, el mihi facullatemauferant respondendi. exayyeruia/irmiora fttissepusitu, ut gui in Tiinitate Novuinesse matilimyenusaccusare quodprodilimeus, Catliolicunilegcrui, uj utiis hmreluum non cuvcrel. scriberequod occitlles.Se figuratasKufini laudes re- Post Rufini tianslatiiiiicniet suaiu inter se compapuiisse, quia sub amici nomine, iniinici insidi.is de- ralas, in piima, ait, taudetn aitcloris, in secunda viprehenderat. Jain vero id sihi Rufinum in Ajioiogia titperalionemconlineri. Cur Oiigeneui in quibusdani crimini verlere, quod ante in piaefalitiiiculalibrorum ante laudasset, se docuisse scribit in epislola ad Periarchonsemel iterumque laudi verlerat, quum Panunachium; tunc, inierprelationis siue catissam post reconcilialamsimullutemcliam leves suspiciones reddidisse, ne scilicet iuip.us, quasi pius Ecclesiis [uqeredebuisset, ne qiiod (orluilo (ecisset, consullo traderelur. Sepiuagiula libros Origenis, ut Rufinus (acereputaretur. Si auctoritateni suo ojieri perslrue- aiehat, se in latinum vertisse faletur, nec tauum bat, laudare potuisse columnas EcclesiwHilarium, de ullo opere s;io Romain coiiiinolani. Ego, inquit, Ambrosium, Victorinum, Origenis inlerpretes, quos pej-tot annos tam multa convertensnunquam scandalo lauieti lacuii, uno laudato llieronyino, qui se puliccm ft.ii; <!•: (Rulitie) «rf nuaua et solum opus, ignolu»

1U

RUFINl PRESRYTERI !."6 A accusafoies.coMMCNtsfttrfto prius, lemerittite faclus es nobilis.Rulinusanle siium ; propler malevolosquosdam rcilituinin llaliam, nibil unqu.iiu in literas mi-ieral, ntque opera junclim ctaboravimns.Rulinus lib. VI. huc lamen teversus anle libros Periarchon Regulam HistoriaeEusebianv cap. XXIV in fineh' c ijisiun ila Saucti Rasitii latio donavit, sed quum AbbalisPine- contraxit : Qum laincn (Gesta Origenis) agnosci tensis privato usui couscrijita, iionihiinpassim irino- possttnt ex ea , qum scripta a Sanclo Pumphilo tuissct, llieronymus primum et solum opus a Rufino iiutrltjre Apotogia pro i.pso ttna mecuin.Euschii loconfectuni, iranslationem librorum Periarchon exis- cum explieat Photius, qni syculo ix.tntam Apologiam limavil. legil. Ait enim codic.e cx«in. supra indicalo : II!. Hieronymus Painphiti Apologiam a Rufino Leclus est Pumplitlimarlyris el Eutebii pro Origene latine convcrsam, totis viribus semcl alque iteriim eodex. Tomi aulemsitnt sex, quorum qninquea Paminvadil, nt niagni nominis patrocinioOrigenemspo- pliilo in carcere degenti, prmsente etiam Ensebio, liel. Ratinnes a Norisioio Dissertationetle Synodo claboralisu.if. Sexlus aulemposteaqitum yladiomartyr V. cap. XIII. magnopereexaggeratas.qnaeAp<>logiam vita privalus migravitad Dcum, quem coucupisccbat, martyri ahjudicanl, )i;iucis complectar , addilis ab Eusebio denique est absotuius.Antea Ptiotiuscod. pro Pamphilo, liufinoque responsis, praecipueillis, cxvu. recensueiat scriptorem anonymum , qui qii:e iu Apologiwsu;e Quaesl. VII. sive pag. 152. aliam Apologiampro Origene.condidit , iu primis operum cditiouis Basileensis a|>ud Henticpelriim Paniphilum marlyrem ct Eusebium sequutus : anni Kiiii. editlit Mirindube Coioes Jo. Picus, vel Prm celerisvero (ait) Pampltilomartyri innititur et a Phcenix,qui ob eandein etiam Apotogiam Koberlo Eusebio. Aiqui seriplor ille non fuil certe Arianus, Cardinaii Rellarmino Ecclesiaslicisscriptoribus ad- i tpii , teste Pbotio , rfe Sancta Triuitate nihil errag numeralur, ul «ir ingenioel doclrina pro tvtale ma- lorum adfert. Quin eliam hoc asseritde Origcne,nilrl xiinus. Il;rc responsa imnccerte Christianaereligio- euin, quod quidemad dogma de Trinitule •atlincl, nis plurimi iniersiini, quiii impiosneranilosquenos- errasse. In hoc articulo eandem plane raliouem et tri teniporis Atianos, et singiilatimChrisiophorum niclhodumserval, ac.Apologia,suh Pamphli iioiniue talinin impudenlissiiniim,lanli maity- a Rufino latine edita. Ergo bxc ipsa Rufmi translaSandiuin, 11101 ris praesidio exnininnl. Ilos cniin unt, Seivatoris titt codicem Pamphili, quem Anonymns, in articulo nostri diviiiilalcm et Itomoousion Apologetico in Palris de Triniiaie caiholious, Gnece legii, lideliter expriAntenicieni diseriissime adstrui. Hocideui egregie mil. Nec putp quenquain eatenus diviuationibus inaniii.advertit slretiuiis defensor Fidei Nicacna:Geor- diilttiruin, ut Rufinumdicat, non ex suo lanlum sed guis Rulliis, q;:i -ect. II. cap. IX. §. 20. |iag. 207. ex oinnibits, quoiquol eraut, exemplaribus Graecis, ilcrumque <ap. XIII. (j. 5. pag, 2.5. omne sludiiitn Ariaiiisuiuni delevisse, quo facilius Eusebii libruni in eo posuit, ut o|iiis iliud Paaiphilovbidicaret. Ergo Pani|ibilo martyri supponerel. Quis hoc tinquam tlillieroiiymuuiautlianms lib. I Apologiae|iag. 537 : cat, aul credat? Haecnitnifesle ptodiinl, Origenis Sex tibros, ul anie jam dixi, Eusebius Cmsareensit Apologiauirecte Pamphilo adscriptam, si Painphiepiscopus,Arittnwquondam signifer faclionis(quem lus peiinde ac Eusebius in ea coudenda laboravit. iauicii ab l.oc crimine vinilical Gelleriu) pro Ori- Adde, Socratem lib. IV. cap. XXII. totam uni Pamgene scripsil, laiissimumet elaboratumopus: et mul- l>bilodare. Verba eius haecsiinl, mcminilquoqueiltis tesiimoniis juxla se Catho- lius (Gregorii Tbauniaturgi) Piimphilusmurltjr in iis adprobavil, Origenem licum, ides!juxia nos Arianunt. Unrum lu primum libris, quos pro Origene ctaborarit. At vero lih. l!l. librum vertissub nnminemartyris. Et miramur, si me G cap. V. Pamphiluni juxta ac Eusehium, ufnoiii/iic homiinculnm libris Apoln-jiam parvi prciii, Onyenis luudalorem velis, cotnmunilcrpro Origene tiisij/ni/Jiis qnum niartyri cutuinniam (ecens. Paucisqueiestimo- scripsisse tradiderat; quippe duoruin opus niodo niis d Filio Dei et Sgititu Sunclocummutatis, qum utrique, modo alterutri adscrihebatur. Cerie Sy;i sciebasdisplieititra lio anis, cetcra usque ad ftnem dicon s;cculiVI. a Cliris:iann Lup>)vulgatiim,cujns inteyradimisisti, hoc irfem(aciens in Apoloyiaquasi auctor ubique Origenem pulsat, Eusebium citat tu Pamphili guod el in OrigenisPeriarchon trunslatiuite opire apologelicopro Origene. Sed martyris el ipsius n (ecirii. Si isle Pamphili tib<r est, de sex libris quis EusebiiCmsareeusis ominibusprwnolarilestatur epierii primusEusebii? ln ipso vol.nnine,quod u Pam- slola CXCVIll. apud Ralu/.iiimin Nova collccliuiie .lani videmiis qu > evadal lliero phili simulas, scqueniiumtibrorum facla menlioes'. loino I. pag. 8!S,>. ln secundoquoque cl reliquis dicil Lusebiusquid in: iiymiarguinentaiio adversus Apolngeticuii),a Rufino : non primo iibro ante jam tlixenl, el quod eudetn repelere traiislatuin, ul>iait : Si liber HWMUS Ettsebii,sed iton dcbeal. Si lotitmopus Pamphiti est, cttr retiqims Pamphili esl, de si;x libris quis crii cai)ii.isEitsebii! ' tibrosnon transfers? Si allerius, cur nomeniinmutas? Is erit liber Pampluli. Sed ali >raiin librum primitm Ilis consona habel hb. II. Apologiae cap. IV. pag. uni Pamphilo vindical. Eam accipe; sed Picnin |iiu 407: Vir dociissimus Ensebius(doctissimum dixi, non eo loqueutem prius audire uiMes-e est. Etisebius Catlivlicum,ne more.sotil» inihi et in hoc calumniam apud tlieronymum, inquit Picns, [irobare conatui, ^truus) jier sex volitmiiianih l aliud agit, nisi ut Ori- Origeiiem fuisse Ariuuuni. Alqui iu Apologeiicn genemsuw oslendalFittei, idesl Aiiatta;perfidiw: et: Pani|)li'li nibil aliud agitur, quain ut probeint, Oriittutta ponit exempia, ct Itoc conslanler probul. Sic [) gencin nou fuissc Arianum, quaeqiie liauesim Arii : seu i llicronyuiiis.Niiinistmlopus,se.T, tio/u;iit'ua, libros coclirinantia, in ejns libris oecurruui, nou alvillo oomplexiis,aliculd ailbuc supersit, omnino ignora- scripta, sed ab Arianis intrusa. Ergo omninodiveruiiis. ln synopsi, quam exbihet Plintius cod. CXVIII. SIIS liber iste ab illo necesse cst, (jtti contrari un sit inque hbri 1. versione latina, a liufino confecta, nul- caussani lueltir. Porro Itbrum liunc pijiiiKmApoloItiiu c.crle Ariana.' perfititw ve-tigiumdeprehenditui :; gic, in sex libros dislinciae, solus Pamphilus scri siqui; Arianmu virus in eadem Apoiogia,quani Pho- psii, lese iiieronyino in Catalogo, ([ucmis ante delitis criiicoriun princeps diligenter excussit, reverai cennium etliderat, adeoque tem|)ore ptiro, necduui oelitiiisset, nnlla profectocaussa erat.cur ipse, Ario, ab ulla ciini Rulino inimiiilia lurlato. Au cniiii ca[i. cl Origenialias niiniiue bbindiis,id silentio prattierire LXW. Pampliitusscripsit ANTEUUAM EusebiusCmsa: ilebuisset. At vero nnn untis Eusebius, ut llierony- reeusis scriberet, Apotoyelicum Oriyene, sive, ui pro intis (.01151111, Eiisehiussimiil et Pamphiliiscoii- qui est /ti>ei' scd in primus Apologi;e sexlhros |iosleadijiiiiclis stu.liis Apotogiam, pro maxiina ejus parte, stincia;. His verbis llieronymus in antecessum exset tpsi 1'unt. iloe tliseiliin lestatur qui ouiuiuin op- plicavit quod postea scripsit cap. LXXXV. ubi inter li <e rein novit Eusehius i)>sen)<;l VI. Ilisl. Eccl. Opcia Kusebiihoc legitur : Apologim Origene lilib, pro cap. XXXIII. Quwcumquevero, iiiqiiit, rfcilto (Ori- bri sex. llujus Apologiae qualuorsubsequeiiteslibros ; genej necessario a.gnosceiiuasuui, eu pelerc licel ex Pamphilus et Eusebius postmodum collatis studiis > Apoluyin,qu.iiiipru co cyo et iuttcius noslri iemporis una scri|)scruiil i<t crcere. Pumphilodeniqiie marmuriyr PumphilusCONSCMPSI.UUS, , quumquidem nos, tyni gloria coruuato, lotum librutu sextum de sutj

|:,S VITA. LIR. II. CAP. V. A Eusebius adjunxit, qnem unum pro Eusebiano Gela- j Pampliili simulas, sequentium librorum (acta menlio sius I. pontilex agnovit in Decreto, a nobis sincere esi Atqui volumen, qund Pamphili a Rufino simud ediio, duni cap. 111. e Eusebio ait: Quod in laudi- lari dicebatur, est idein ipuim, (|uod Ruliniis vulgacon- vit. Sua enim versione latina hoc simuture creditus bus alque excusutione(higeriis SchismaticiCNUM Non est, qtianquam nec simulavii quod revera a>seruii. scripseril LIDRI.M. ergo sex, sed uiium inliim, nempe sexlum lihrnm de sno Euscbius procudil. In Quod vero siihjungii Siridonensis Paler : In secnndo Synodo \I1. ueciimenicaAciionc V. apud Labbeum quoqueet reliqttis dicit Ensebius quod in primo tibro loino VII. pag. 5(>7. Anlipater Roslroruni episcopus anle jam dixeral, et quod eadem repetere non audent; ApologiamEusebii, non Pamphiit, lelulasse traditur, hoc Pamphili caussam nequaqiiam evertit; in scquia, ul IUIO,hunc untim lihtuiu sextum refutavit ; cundo enim et posterioribus lihris mentio prtmJ uiiquae enint ex Sermone primo coniradictioiiuniAnti- que fieri poiuii, imino el d"buit, qiium lne primus jialri recilantur, pueexistenliam aniiiiarum refel- jaindudutn ab solo Pampliito, poslmodum qttaiitor lunt, de qua Paiuphilus oinniiio silet. Floruit Anli)ta- rebqui ab Eusebiosiinul ei Pamphilo, sexlitsdenique paler A. !). itiO.ex Norisio in Disseri. de Synodo V. ab solo Eusebio conscripti fuissent. Caussa qnani cap. XIII. ls in taussa esse pomit, cur postea Gela- Hieronymus a Ritfino sciscilabatur, cur pritnuut sius A. D. 4li<4.n Decreto eundem librum unum \>o- diimtavat, et non q,uinque i reliquos traustulisset, haec ta.verii. .lam patet, cur uui 1'ttmpliilo, ei uoneliani fuii, quia non Eusebii siiniil et Pamphili, sed unius Eusebio unus libcr pritiiits tiihualur. Pamphilo quo- Pamphili induhitaium pro Origenc lesliinonium, per quc tribuil Geiuiadius,ul poslea moiistrabo. Ad baec se integrnni et eompbtuni, producere voluit. Ilinc an'i<|iiissimusauctor Pracdestiuati, i|uein ante natam i iiulla libros reliquos, ab ulroque, non ab iino Pam:U h;eresim, boc est ante A. D. 417. prodiisse pltilo scriptos, transferendi ueccssitas luit. Quid? Enlychii constat, i|Uemquealii Primasio, alii Arnobiojuni "ii (|uod idem Rufinus iu prologo suo ad Macariumse adseribunt (qua de re vide praelaiinneiiitomi I. Ope- unicuni Apologelici lihruin sibi vertenduni proporu-ii Siriniiiidi §. 7.) ip<-ui)i pob gelit uui uni Pam- suisse teslalur? librum ejus (Pamphili/ quempro OriA : phito hisce verbis tribuiteap. XXII. Qiticunque usque gene in Grmcoscripsitse traditur, transferri tibi popo: hodie Origenemtegil, si prudenlieum novitreeitalione sceris in tatinum. Non libros, sed iibritm memorat. dislinguere, deprehendil loca ub hwreticismaculata: Verba scripsissetradilur, nobis ostendunt reni omdecluravit. niiim vulg.itam, comniuniqne traditione nolissimam, quodila e.ssePamphilusin sco Apologetico Uursus cap. XLIil. sic loquitur : llic (Pauipliibis) adeoi|iie iunc piiinum haud saue cnnliciam. V. Haec reprieseniare visuin est, ut intelligalur, el KIIIDIT Apoiogeiicum omnia, qum Calholiciiynoruntes menliuntur, exclusit, osteudcns, ea, qtuvreprehen- Pamphiluminartyrem ex Apologiae possessione liucsihitia ineeniiinlur in ejus opusculis, Origenis non tisque non dejiei. Jam reliqtias c<njei turas :ul exai essc. llie auctor stripsil post coiicerlationes hac de: men vocemus. Eusebius (rcs libros scripsit de vita rc inier llieronyiiiuni, liufiniunqiteeditas, et tamen Pamphili, in quoruin ullinio h;cc tradil: Ipse qttidem i Rtifinide Pamplido seiiteniiam amplecti nialuil. Jo. PiiopitnopEitisnihil omninoscripsilexceptisEriSi'oi.is, Tiithemius in Catalogo cap. XLSH. e> Raronius quas ad umicosforie mittebat, intantum se liumilitate i eiiam A. D. 2,°;6.§. M. ab hac seiitemia net|uaquain dcjeceral. Ex Vila Pamphili, nunc de|>erdila, lucc i tliscediini. Quuin vero universae Apologiminaxima llieioiiyinus lib. 1. Apologiaepag. 351).qaibus de suo i pars, sivc toii libri quatuor, primo, et sexfointerme- isla subjungit .-Defensor Origenis, el laudutor Puin C dii, duos sinml Eusefiitimet Piinpi.ilum iiidiscrimi- ( pliiii (Eii.-ehius) rficil Pamphilum niliil omninoscrinatiui anclorein baberenl, sexf»s(/iieinsujier tottis psisse, nec PROPIUI : el ; quicquamcondidisse SEHMnNis essel Ettsebii, haud mirum csl, si Eusebius, uiiiniiiiii lioc diiil,jam Pamphilomartyrio coronato, ne habeas i coiulilorab Hieronynioaliisque interdum dictus, stve sulfugium,post editosab Eusebio libros, hoc Pamphi; eiiain ereditus. Post Synodici auctorem, etPhoiiuui, lum scripsisse. Ulruiu verba proprii operis, et proprii i Nicephorus Callisius lib. X. cap. XIV. niixi>mtotos sermonisdiscriinen aliquod tn GraecoEusebti consex li-bros Pamphito perinde ac Eusedio pro))terea tcxtu fuisse prodanl, puta proprim docirinm, quuiu i i adsignavil, quod ouines in iino codice junclini, non nobis desil ipsum opus Eusebii, divinare non possu> separaiim occurrerenl. INecsane primum a quiui|ue inus. luteriin cerle Eusebius non dicit, Painphilitin reliquis avelli oportuit, si in omnibus iinicuin argtt- niliil operis, seil nihil proptii operis conditlisse, et lneniuii:duo auclores simul traciabant, adeoque lo- ejus Apologia uihil babet PUOPRII operis, sive doclriliiiii opus generaiim Painphili et Eusebii pro Origene nw, (piandoquidem contra nialam doctrinam, Orii l Apologia dici jure et meriio potuit. Tot rationum geni objeciam, veram ejus doctrinam, ipsis Origemomeiita suis omninocaiculis adprobavil Lucasllol- niauis verbis expressam, opponit, ut ex ulriiisque slcnius in nolis Mss. ad Galalogum Rellarmini, ubi mutuo collalae discrintiue claie evincatur, Origenis i de Origene agilur : Imo, inquil, primus liber indubt- scripta ab haereticis fuisse corrupta, quuin hanc late esi solius Pampliiii. Ceieri l'i mphili simulel Eu- unam qiisesiionempertraciei, 1'iieriiit, libri Origee sebii, nimirum e.vceptoullimo, qui est solius Eu-ebii. ius corruptl, necne : quod non esl proprii operis aliIV. Aliain llieroiiyini conjccturam examiuemus. quid condere. Ad hiec qui ipsum Epistolasscripsisse Liber primus sub noniine Pamphili a Rulino trans- p. tesiaiur, ulique eliam leslatur, euui aliquid proprit bitus subsequentcs quinque commeinoiat. Ergo om- sermonii scripsisse. Ideo enini Eusehius adjec.it: nes ab uno ingenio Eusebii prodieiuut; non enim EXCEPTIS i lipistolts, quod haeproprii sermonis essenl; Pamphilus primi auctor solus reliquos etiam lan- et lortusse id addidil, ut hoc idem opus exciperei. i quam suos, commeniorasset. Hoc tanien unde viro llinc Hieronymus epistolarum auctores scriptorihus Ecclesiattitis adnumeravil, uti prteler Apostolos, magnoexciderit, ignoralur. Nam in Painphili Apo logciico adhuc superstite , iiulla prorsus subse- Ignatium, Polycarpiun, aliosquc. Atqui Pamphtii i quenlium libroruin fu mcnlio : ncqtie cani facieudi Apologeticus,inlegris locis Origeniauis conslat pneulla fuit caus.a, quum in iino lihro suo, undecuiiijue ler inilium, (juod uihil aliud est, qiiam Epislola ud : absoluto S. maityr Painphilus argumenlis suo tem- Confessores.Quate id quod iu hoc opere ad Pampiiipore iu Origenem excitatis, plene respondeat, vir Itiiii peininel, Epistola potius dici potesl, tjuain liber. scilicel Adanianliiusqueadeo sttidtosus, uf maxnnam Aliudopusculum Pamphili marlyiis, sed non proprii i purlem Origenis voluminumsuu manu descripseril, sermonis,swedoctrinw, est expusitiocapilum Aetuuni V ;ni|iiil llieroiiyinus in Catalogo cap. LXXV. Nuri- Aposlolorum,nuperiiine editum ab ainico IIOSLIO. sius in Dissert. de Syindo V. cap. Xlll. Hierouy- C. Domno Bernardo de Muntfaucuu iu Ribbotbeca niiiiiiail hnpii dc libro 1. iion proiu corruptus luit ai Coisliniana pag. /8. Eani anlea sun emenlito iioiniuc EuLhalii Episcopi Suicensis ediderat alter aiuictis ilu/ino, sed piout in autographo Caesareensiexstabat. Vereor tanien, ut hoc veruui sit. Verba ejus h;cc noster Latireniius Zacagnius iu MonmueniisLccle; siiul in Ap.logia; lib. i: /u ipso votumine,quod lit siaeGraecau I pag. .iiH. Hujus cxposilionis cuui Apoloi£

RUFINI PRESRYTERI '('0 gia comparatio, Pamphilum utriusque auciorem esse A libris inier se posleajompaciis. Rei veritas (irma co:iomnino conlirmat, licel latinam tanluni Apologim sistit, etiamsi principiumsex Iibrortuu sit Paniiibili, versionem liabeamus. Nec ceteroqui Hieronynuis ceieri Eusebii. 7. Concedit, opus esse Painphili; sed nccdtim slilum Eusebianoconformemesse prouunApologim ciavit : et sane lector discrimen aliquod inteicedere inartyris, qui tanieiTpostea niarlyrio stio crroreinOiiiion diflitebittir. Hac eatleni Paniphili opu-cula for- geni delendendo inipensiini deleverii. Hoc lainen eo tasse coniprebendi qnodamniodo possunt noinine imbecillius est, i|und Pampbilus ex Photio codice Indicum libroium Origenis, quos Eusebiiis lib. VI, CXVHI. opusculuni in codeni earcere scripserit, iu Ilistor. cap. XXXII. a Pamphilo scriptos fuisse le- quo A. D. 507. |)ost(|iiam toinienlorum vim subiisstatur. Revera enim lndices, sive excernia doctrinae set, clausus fuerat, leste Eusebio de martyribus PaOrigenian.t: et in Sacram Scrijituram, continere vi- lestina: cap. vn. Quare ex more illius aevilunc,erat vere martyr. Deinde bicnnio serius extremiini marilentur. VI. ProP.imphilo Hicronijmusipse addiicebatur, tyriuin suluit. Sed ipsa verba Hieroiiynii, licet fusiora, cxhibeaqui antc deceniiiiiiiiin Gatalogosuo Apologiampro vero fo;lu Pampbili memora-.eral, Gratce conscri- nms, ut Citujccturarum pondtii facilius ex se pateplam, lieciluina Riifinoin lalinuin sennonem con- fiat : QuotlPamphilumproferunt luudatoremejus (Orivers.im : uinc eniin llicronyinus iiuilum iuiposlurae genis) gralias ittis (Rtifino) ttgo meo nomine, quod i i vesligiuin, niilla iiiendacia, liuHasqui: luereses in diijnninme putaverunt, quem cum marlyre cuiumniaexiguo lthello depreliemlerat, alias aticlore Calhn- rtiiiiir. Si etitin ab iipuiicisOrigenistibros ejus (Orilico et martyre ihgnum cerie nuii jiidicasset. Quin r genis) di<ifis esse viotulos,vt infamarentur,quare mii cum legcril, dnbitari nequit, quiuii in prologoCatt-. " h> non liceal dicere, ab timicis ejus et sectatoribus i logi se t:\cusel, si eos pr.elerin sit, quoruni scripla compo itum esse snb itotnin- Pampliili vulumen,i/iiod IIOII tegit. llieronynius hoc atguinento puisaliis, re- illum (Origenem) testinioniomartyris ab infam.a vini spnndei lib. II. A|iologiae I. pag- -U:.'. se in hoc a dicnret? Ecee, vos emenilalisin Oriqenis libris quod : Rufino, qui codicem comnuinicaveral, falsuni fuisse: ille nott scripsil ; et miniiniii, si cdul aliquis librum, Posui et hitnc librttma Pamphilo cdiittm, iia puims qiiem ille ucn edidil? Vos in cdilo operepotesliscoars cssc, ul a le el luis discipttlis fuerat dir-.ilyalum.lta- gui. lile (Pampliilus) qiu nihil tdiud edidil, facilitts t que fraudem tuam errori meo impttlure non debes. At putel ctilumriiw:tlale qttoiiibcl npus Vumphili: uiisalibi iimi in Grwco, sed in Lalino contexlu fraudein i/unuj reperielis. iJnde iyitur scinm, tptod Pamphili i a Rulino comniissam dicil, et generatiin tlicii. Rnfi- sii' Yidelicelstiltts ct saliva docere me poteril. Nunitns lainen hice oniiiia diluil in cpislnla, nunc deper- {liiam credam, quod doclusvir primosingeniisui (rucct l dita, ct ntra quam libruin Hl. suae Apologiwscripsit tus quwslionibtts infumia!dedicarit: el ipsum nomen a llieronynuis. Ego vero puio, fraudem illairi, sii)iia Apoiogeticioslendit uccusuiioiiem;non cnim defendiluit, in inscriptione, non in coitlextuoperis indicari. tur, nisi ijuod in crimiue est. Iliicusquellieronyinus, At.si llieroityiiiu-poslea codiceui reperit, a lihrariis cu.ius vcrba boc loco Tilleiuoiilius me |)iaeriimpere S :-oh>Eusebii nomiiic pracnotaluni, cnntra e-1 Eu-s- cogit, qui in Coiiiiiicniaiiis iii:-toriie Ecclesiasiicae hius ipse, qui illtnn non sibi soluin, setl Pamphilo toin. V. |iag. 7i)0. Dieronvinuiii mirari se ai(, quoil o i liain adscrii.sit nei|iie Pliolius in Griccis hiijus quum libro I. et II. Apnlogi.i;su;e PampltUiopuscus codicibus, i|tn ejus ic.lale siijiererniit, t;l- liiiu vocas-et primum scx libroruui Etiselei, |iOstea Apotogitn liiiu ex erroribus ilepreliendii, quos Hiernnymus ge-(Q seulel iteruuique, ul videbimus, scxli libri Eusebii iieratim ait se depreh ndisse, quo.-qut»in latiua pnjiri/jinm vocaverit. Qui fuerat primus, curjain dia translatione a Rulino sublatos fuisso cuiiqueritur. ciiur scafi principium'! Ilalloixius in Origunedelenso Ilic idein S. Pater ante linfin e)). XLl. alias LXV. lib. IV. pag. iixj. hoc 1< Hicronyuiumsccuiu pngco ad Paiuinacliiutn et Oceanum inultis aliis variisque nantfin deprehcndeic sini videtur. Tillemontiusvero e iintei'se conjeciuris libriiin Pamphilo ahjudicarc co- ait, ei raptini scribenti lt;cc excidisse. ^ed Norisius in Dissert. de synodo V cap. XII. non Hieronymi, sed natiis liieral, quas paucis reccn-ert: nou pigeal. 1. Aii, ab amicis et scctatoribus Origenis conlla- lihrarii mendiim esse tletexit, (jui scilicel verha con,luin sub iiomine Pamphili, nl Adainaiiliuintesliiuo- tracia VI. tib. Eusebii, rctldidciit; adeoque iiulla in inio mailyris ab inf.uniaviutiiiarel. Ilanc conjeclu- Hicrcnymo e.-t conlradiclio : cujus verba, qu;e supellam jiostinotliiiuparvi lecil, diim alias ab hac divcr- rius adiitieta mox sul seifiiiinlur, ba:c snnl : .Se.rii !i/)fi (lege sex tibrorum) Eusibii super Origenisdefensas excogitavit. i. Kx collatione stili agii"sei non posset, ait, :, sione principiumusquecd mille(crmevcrsus/i6,'>-ste, i utruin sit Pamphih, q;,um aliud e.jiisopus iiou icpe- qtti Pamphili dicilur, continet; cl in re!i(/nisscriptor ,:riaiur. De aliis Pampbili scriptis supei ius jam tiixi:: ejttsdcmoperisprofcrlleslimoniu,quibusuilitur uppru. et si 0|vns geiiiiinuni coinparalione sliii nosci non bure, Oriyenem (uisse Culholicitm.Ettscbiuset Pamui :c polest, iion ideo in d>ibiuiii verli debet. Scd uec pltilits lanlam iulee se luibuerunlconcordiaui,ul ttiiius Lusebiano conforinem (tnimivItoimnesputcs, et ub ttno uller nuinen nccepeiil m llicronyniiis siilum Apologiau esse dicii. (Eusebius eiiuti 1'ampliit;dic.ivoluil). Quomotlo igilur 5. Sex lihrorum Apologiae Eusebii principiumcon- .. tjjfej'se dissctttirepotucruul, ut Ett-ebiusin.toio Opciir. tineri, itit, in A|)ologia, qti:e Pampliilo adscribitur. >esuo OiigeneiiiAriuni prnbct dogmatis, cl PuinphiNon tainen Eusebii, sed Pan)|ihili principium illud /»ui Nicaiuu Sijnodi, qutv [ri>tposiea,defensorein?Ex ,d csse moiislraviiuiis. iiuo osietidilur vet Didymi, vei cujuslibetalterius, csse i. Qmiii) Eusebius et Pamphilus inter se iia cou- opnscitlinn, qui scxli libri (lege scx Itbrorum) capte illi veitcrint, ul uniis ab allero cogiioinenacccperil, ilii (leirttncula, cilern incmbrasociaril. Sed concedamus ;-.bse inviccmdissenli<euon potuerunt, ut Eusebius ex superfluo, ut Pamplitli sil, scd necdum mailyris, :is > Origeiicm probaril Aiiannn), Pamplidus veroCatbo- unle cnim scripsil, quam martijriitmperpeteretur : at licuin ; sed in carcere simul prn itiiit causa litlei <;a- quoinodo, inqities, martyrio diyntts fuit? Scilicel ul alliolicae delenios fuisse cerlissinnim cst. Qtiod si martyrio delerel errorcm, ul v.namculpam sanguinis jiosiea Eusebius alio abiil, baud inde consiquiliir, SKJelfusioiie purgarel. Quanli in loto orbc marlyres r, non seripsisse qtiod scripsit, iiiiino vel antetiuam cwderenlur, variis subjttcuerunt peccatis? el Pamphiium hine palet, lib.ruin 1'anijihilialiuni esse a libris Eu- lla:c. fttsiiis cx Hieronymiepislola referro placuit, usebii.''' quod cuni aliis ejus testimoiiiis collata clare osten5. limc adstrui, Apologiamnon Pamjihili, sed Di- dant, ipsum in bae tle Pamphilo qmestione suis con>i>tdymi opusculumesse. Hanc quoquc sententiam post- jccturis paruin lidisse , dmn aliis poslea rationibus ea deseiuit. libri aiiiioriiaieiii eieviiieconatiis est, quasi nouam(J. Vel saltem cujuslibet alterius, qui ex principio plius Didymmn, scd i'u(se6tiiiuaucleretn haberet : iio sex librorum Eusebii ilkim coiiipiiiesu, rcliquis «jtiaiu ru Tillcmoutitii tiiifiuum<>:i\>\Ciiiuronyuiutn nc HS

l.:>:i

163 VITA. LIR. II. CAP. V. probe statuisse affirmat, quum ulerque simul colla- A hac ApologiaabseGraecc perlecia, nihil censura -Mlis opeiis A|iologiam Origenescripserit, tesiibns gituin offenderit,jure aflirmari polesl, nihil Ariattis pro et Photio. Dislinctione laincn, a propitiiim in illa occurrisse. Hoeipsuni in Defensione Eusebio, Socrate, Fidei Niciena;sect. II. cap. II. JL20. Pulltis affirmal, nobis supcrius expressa , iitentlumest. Verum Iliero; yinus libruni non ess; Pamphili nihiloininus-putans,liufinuni aliqua sustulisse, quae propierea contendit, quotl iniquumvideielur, a mar- duras suspectasque sententias pneferre videienlur, 11011 deiendi, cujus scripia pnslea dainnas- nullo interim loco snpeiaddito, qucm Pam/>h<lus lyre lu>minem P sent Anasltisius onlifexet ThcophilusAlexandrinus fcripsisset. Sed si Phoiius, vir perspicacissimus,ct : Episccpus.Ilieronyiniverba haccsunl lil).1.pag. i:dS'd in articulo de Trinitate cailiolicus, b:cceademin coQuid facieni epislotm Theophili E>iscopi?Quid papte ditibus Gr;pcis, ab se perlectis, nequaquani vidit, Anaslasiiin tolo orbe hvrelicitmperseqitenlcs quam Ru/inus ea videre, et stiopte arbitrio resecare potuis, si b nomiiiePamphili editus piigite!conlra sc quis credat? liber tttus VI. Jam vero ad HLronymi Apologiamredeamns. epistolas corum, el Episcopali nomini tesiunonium martyris oppuntilur? Scd Jo. Picus pro littfino res- In librol. Rufiiium arguit eonqiieienieui in se dictt pondei illeriun propnsiluin fuissr, luercses, ei falsa ptitare quie in epistola conira Origenisias llierodogmala ciijuscuinipieessent, evellere, qina hoc ad uymus scripserat: quinique a liufino vapulasset, fideni et religionisstabiliiiieiitiimnoverant | erliuerc. euni insimulante quod Judicuni Rurrabam, praecepBarrnbam, sed tlurauiOrigeuis auleui eae»se, ut putabaiur a niuliis, aul torem adhibuisset, hiiiu:11011 iion esse, Picus censet Pontilices parum euraltiros, nam (licluni lepideostcndit, seqneJudaeumandivisse ob iniino gralnin luturum, si certe juobari poluisset, _ testatur, quomodoOrigenemlegeiai, scilicel, JIOU " fuisseab Origenetraditas; pro Fide fidei veritatcm,sed ob ertuiitionisineritum.Aquilejam baeresesillas 110:1 enim hoc faceret, non contra Eideni; contra lucrc- ad manus Rufini jierlata epislola |>aschaliTlieoc.hili licos, nou pro haerctieis,qui lanti viri leslimonioin- Alexandrini, in qua fuse damnabaniurerrores Orinixi errorem siuun iliius nomine tuebanlur. Ergo genis, is ita exhorrnit, ut aures suas ohniraret, cos contra Arastasii et Thcopbili epistolas 1/ber Pam- ab so ante ignoratos et ijise eondeinnans. Ilietv|)ltili non ptignabat, in qiio haeresesab illis damnatae liytiiiini hoc dicentem audianius : L''cfts nupcr Papw non excusabaniur,sed illarumasserloribus lantus pa- Theophitiepislolis,in quibus Oriyenisexnoniterrores, Iroiinseripieiiatur, quemadinodiim Sandio et aliis ne- diciiur obturasseaures sttas, ct auctoremtanti inuli fandissinii..nostri lemporis Ariants a Socino instau- clara cum omnibusvocedamiiasse,et ditisse, usqueerf ratis eripiltir. Ncc unus vcro fuit Pampbilus martyr, illud tempiisseiynorasse, t/uod tan nefaria scripserit. qui (Jrigencniantequain damnaietur, a suspicionibus Theopbilus A. D. 10U.vnlgavilepislolam pascnalem ptirgate stiiduerit, quandoquitlemhoccliam a inagno pro A. D. 101. qua:prima uit in lempnre, (jiiamjuani Alhauasio piaesiituinnola' Ueruardusde Montefalco- in ordine sil secunduinter opera Hieronymi,qui eam nis in pr;efalion<: o|)cruui |tag. 19. §. G. et Do- ctini ceieris latine veiiit. Singulas jiostea stiis anuis ejus lninus de 11Mottein Ilistoila Tertulliani et Oiigenis, accurate rcsiiiuit Norisius in Hisioria Pelagiaua inLugduni edita A. D. lUih. lib. IV. cap.VI pag. 11U. que Dissertatione pro Sancto Siricio. Hieronymus non diflilelur, aliqua ejus scripla ab bierelicisfuisse ait, Rufinumqnaj interpretabatur, igtiorarc non pocurrupla. NecitleotanicnAthanasius contra Anasta- tu;sse. ^Egre leri, suas euarraiiones in Paulli epissium et Tlieophilum pugnare dicendus csl : Quem tolam ad Epiiesios, ab illo accusari; sed hoc se ex quidemOriyenem,inijuit Picus pag. 154. si illw per- |G relatu amieorum, nonex Rufiniscriplis didie sse fasci/uuntur epistolw (Anastasii et Theopbili) cerlum tetur : famn enim, inquil, ttd me criminumcjus, non scripta venerunl,el siultum est jnxia Avostulum,puest,quodnonnisiutillurumcrediltimopiiiionunihwresiarcham persequuntttr.PampliiliA[iologelicose respon- gnis aeremverberare.Meclanienideo sm defensionem surum promittit Hieronymuslib. II contra Rn/inum, tacilus pril-lerit. Non dillilelur, se 111 Lommemariis quod tamcn miniine pracslilil, qtianquain poslea xx. ad Ephes>osvarias senientias Oriyenis, Didymi,et annos superfuit. Ceterum si Pampltilus lidein catho- Apollinarii, qui inler se contraria hahent doginata, licam Vcrbi semper defemiit; siqu; RufinusPainpluli lectoruui ju ii;io prohandas vel impiobamlas exhiverhtiindt:verhoexpruneiis, (|u:vdamlan- buisse; ita tameii ut iideisua: nonamiiteret veiilaiem. Apologiani tum, ut Ilieionymusobjicit, qiioeEiliumDeiet Spiri- Rtiliiiumcarpit ob jactaliouem scientiieGraecorumct tuin Sanctiiin respicerenl, immiitavit, ceu tcripta oblivionemj atr.i sermonis: Piwtcrmiti:, ait, Grmeos, anlequam hujusniodiqiucstionespropriis lormulisin quonim lu juclas scienliam,et dum pereyrinaseclaris, Ecclesiadefinirenliir, fieri poiuil,iit/Ja»ip/ii/us!nsen- pene itti sermonisoblilus es, ne veleri proverbio, sus tentiisluciiIeiitissimisapudOrige.iieui ac- Minervam docere videar, el in silvamliyna.porlare. investiganiiis , vero mendacia lltud miror, quod Aristarchusnnstii lcmporispueriiia curalior undequaque noti luerit. Qui ofliciosapro peccatishaberinon putant, credereeiiatn ist 1nescieris,quanqitamtu occupatusin sensibus,el ad poterunl, Rufinumuo devenisse, ut loca consubs.lan- slriiendammihi calumniumcervulus, Grammalicorum tialitati faventia, illis, qtiaerevera Pamphitus scrip- et Oralorumprwceptaconlempscris, arvi pcndenshyp non dubilaveril. Reaius Rlienanus perbalaposl anfractasreddere, asperitatein evitareconserat, supponere in praefationead .Stxii sententias, a Rufinoetlitas, .-.sonanlium, hiulcam fuyere dicttonein.El infra, nist banc ipsam suspicionem, scu potius calutnniamhis '" forte se tileras non didicissejttrabit: quod nos illi et verhis inanileuavit: Oliin anitqui si quando e.rpedire absc/ueuramenlo perfacilecrediinus.INeque illuin insj videbalur,a piis hoc ycnusmendaciolisnon ila abhor- tar Paulli Ajiosloli,seimone 1111 eritum, scieutia docrebant. Mitloaliam Rhenani fulililalem, ubi ail, non tum haberi vult, queni sic iidenuuin pro|ionil: Tu liitfinum, sed Eusebium primumpro Oriyene librum qtti in lalinis inttssitas,el lestudineo poyradu moveris Verum quinn b;cc ali- tius, quamincedis, vel Grwcedcbcsscribere, ul apud Pampliitomartyriinscripsisse. uiide certo sciii 11011 possint, quam ex Gnco Apo- hominesGrwci sermonu iynaros aliena scire videaris; io'fimcodice, quo careuius, Rit/iuo islud niala: lidei vet si lalina leiilavcris.ante audire Grammaticum,fecrimeiiiinpingi 11011 debet ob unas suspicioncs llie- rtilaj mantnn sublrahcre, et inler parvulos'ASov-oye/sov rotiymi, t|ui in lih. I. Apologiie cap. III. sie scrip- (id est senem scliolasticum)artem loquendi discere. tiiiu rcliquit : Proftssm iitimieitimmspici nemhabcnt Hinc osteiisuriis, Origenista- iuter se Orgiis mendatnendticii. uid? quod liu/inus in libro Apoiogiw Con- ciorumfmderan, transitad SliomataOrigenis,exqtioQ tendit, nullain oniiiinobaeresimin libro Santti Pam- rum lib. VI. locum adducit, ubi tradere vide.ur, phili, ab sc latine reddito, occuriere, Hierouymuiu- aliquanua licere menlii. Suain Psalmi II. interprectte geiieratiniditmtaxateuui accusare : sique id spe- tationem, et sex loca in Commentarioad Ephesios, c:aliin jtrastarel, se accusationis iiijustiliani oiniii- qtiii;a liufino reprchendi Pauliiiianus retulerat, fuse lu; oilensirum. Photius certe, iis quae Ariaiiain lueiur ; de t)uo Coinmtntario sic loquitur: Decetnet labetn icdolete possenl. nnxime infestus, (|utmi in ocio ferme antu sunt, ex quo isios diclavilibros.Scrilfvl

K.i*RUFINl PRESBVTERl Ifi" bebal l)a»ellieronymus A. D. 101. Ergo ad Ephesios A contra lalrclores suos mtsissebaculum literarum. Ircoinineiilaliatiii'eirca A. D. 581. non vero 5-S7. ut ridel cxcusaiionen),quodpropter aetatemetalfiniuin visiiiu Till.mtontio in Vita Hieronyini Art. XLVII. post xxx annos amplexum pro sui defensioneRoniiuii jvat;.II i. In responsione ad tertiiun locnin e|>istoiae non piO|)eiaverit: Ftud vero, iuquit, ridiculum, quod ;ui Eptiesios, ah Riilino repreliensuiii, aliam ileriim posl triginl i annos ad parentesse reversumessejactut, iioiani clironologieain habeinus lib. I. pag. 577. ubi homo. gui nec patrein habetuec malrem, el quos viventesjuvenisdereliquil, mortttossenexdesiderat: ni.i ait: Pro guo (Origcne) compttlsussitmanle BI;.N>:ICM brevilibetlotuis contrameprmconiisrespondere, neinpe forte parcntes, milittui vulgariquesermonecognaloset A. I>. 5911. ajfines nominal : guos quiu non vutt deserere ne inVII. Hicronymns, quem Rufinus ut maledicumet humuntisputeluraul durus, idcirco patria (Concordia) ilta habilal. PericlitalurRomm prosticrilcqniiiaccnsaveral, prius crimen diluil, se con- aerelicla, Aquilejm lia nuiluin, nisi contra invidos loquutnm ostcndens. balissimufides ejus : e.l hic supintts el lastutut post Hujusiuodi vocat Luscittm Lavinium, vel Asinium triginla annos per mollissimumFlaminim iler es.sedo Pollionemrfe ycnere Cornelioriim.Il;ec vocabula Ru- veiiirenon poiest: sicqueprmlendillongi itineris lassifinutn dfiiotant, aliuinque nionaelnim, ejus stuJio- tudinem, quasi irigintti annis sempercucurrerit, uut suiii, ad Corneliosgenus suiimreferenleni. Ad posle- biennio Aquitejmsedens prmteriti itineris laboreconrius, (jiioii est sacrilegiuni et somnii perjuriuin , ita feclus sit. Carcercs e>cxsilia Rulinuni Alexandriae j respondel : Dixi, me smculares tileras deincepsnon pro 1»idesubiisseiioncreditahsqueutiicumseutentiis, leciurum. De fuluro sponsio est, non prmleritmmc- et nisi prodat confcssionissua: acta. Ad hoc alibi a uiojtii' ttbotitio.Iloc ampliiis persequitur, sibi soin- n nobis responsiiriimest. Ctoifessionein,quaiu de Triniiini sutiin objici conquerens, qtiuin sciiptitm sit : nitatcet resuirectione protuleral, variis quaestionihus . J\recadiitieriiimsomniiducil ad Tarlurum, nec corona luihiil. Seiilentiani de judicio et Diaboloctiam exlecat. De Rulino sic eliam scribit : agilat, quasi peecala lioniiniiiiinon arbiirii libertali, martqrii in cceliim ; Nimirum istc est Sallitstianus Catpurnius, qui no!:is sed tini Diaboloab Rulino iinputareniur. Hoc lainen pe.rMaqiiumoralorem non mugniimmoveratquwslio- postea lenire videlur his verbis : Verumhmcpossunt nem, cui libello brevi salisfeciinus. Infra in episl. qttasi simplicishominisexcusari: el i/uumerttdiiosnon ! simiLXXXlll. allas LxXXIV.ad Magnunbaechabel: Serf subterjuytinl, apud indoclos prmjerreinnocentim quaislionem, ui forle prop- litudmem.Rulinus seripserat: Dicimusquoquejudiq per te miliiproponiubALIO ter ainorem hisloriaritm Salluslii, Calpttruius coguo- ciuin (uiurutn, IN QUO judicio unusauisque recipiet menlo Lanttrius esl. llis allusil ad cjusdein noiuinis propriticorporis.Hoc Hieronymussic caiqiit : Dixerat \ { s iiebuloiieiu, qut prodiil Liviutn Salinaiorem apud judicium .uit/trum, edliomocautustimuitsolumdicere et i rePiuliriiliiiin in Seilorio. A Hieronynio ptope linein INQCO, posuil I.N iijiiicit), ue .•.! tioitseciturfo Qtjo t uos Rnliiitis piiiigilnr, ul severtis el gravis : Ego cerle itt petiissel JUIUCII.M, obtili supcriornm, pro judicto tibi, liominiseveri.sim»,risuni inoceam,ct imiterisuti- Asinumputarcmus.Dixcraletiam Riilinus: Qui crimirisisseLnciiius; iianlur jrulres, citm tpso puriler mlerni ignis hmredi; quiindoCrussum.quemsemelmvitadici incminime pucrum cursilassep,r celtuiusserviilorum, fdfe poncNicii. Iloc ilem caipit llieronymus : Quis , lem iteiuin lavat, qttasi liletas Griecas ex ciiiin, ini|uii, unijuumaudiviti>oiiitiignibus,(ruisup: eic. E se didieisse ghuiarelur : Miraris, ti egolile.rasLaiinas pliciis? AgnoscitGiaecisermonis translatiouem, serf, s uon sitm obliltis, qitiim lu Crw us sinc magistrodidi- a:, , lionto Grwcusvidelur mihi seipsum inlerpielari ceris. M"\ ejns stiluni, et lalioiiein scribendi ironi.e C voluisse, et pro eo quod apud eos (Grajcos) dicitur e op^o-jna, et apud nos unoverbodici p<teslIIEsugiilal: LJItit, qui in me parvinucriminarisscienliaui, yj:r,po'j , et i-ilidcris libi lileraluiis atqne Rabi, respondecur scri- HKI.ITAIUM,(J)')I(I(ilJSllF,Rl.I>llATE POTIENTUU. IsliuS/iire atiquaausus:is, ct virttin disertissimum i Gregoriitm motli niti/is et ttcyrnlogiisoiiuii.seius scalef oratio. /ari ctoquiispleudoretruiisferre? Undt.ttbi lanla ver- Kiillumprofectoest dubium, quiu Hieronyiiiuslatinis burumcupui,seiilciiiantin luntcu, Iranstatioiiuinvarie- scriploribtisversantlis assuetus, in copia eLeleganlia las, Itomini,qui tirnloriamvix primis 'abris in iidoles- sermonis Uuliuo praestiterii, qui ultro stia: triceuuali cenlia degitstnsii'!Aut ego [ullor, avt in Ciceronem :- inler Graecos peregrinalioni vilio verlebat, si aliocculte lecnlu:::el ideo lum disertus es, miiiiquelection.s quando, inintis latiue sciibens,offendoiei.Eum lameii s trac- saepiusiu hoc tangit Hieronyinus, uam 11Theophrascjits criniciiiiitendis, ut sulus nter ecctesiutlicos talurcs eioquenUm flumineglorieris, liccl inagispliil.i- tam irunicc appellai, el qtiodquerimoniam quwspro ividettris,spiuasCleantis,e.ie-niinlii Clmj- lionc iisin [laveiit. Dcuiijiieaii : Tuin pulide ct consophosseqtti sippi, non ex arte, qitcmnescis, sed rfe ii.geniimayni- juse toqiiilitr, nt ptus ego in repreliendendotaborem, tttiine. El quoniam Sloici Loytcums.bi viiuiicunl, ct quam ille in scribendo.MoxArcesitamct Cttrncadem, X tu liujus scienliwdeliramnta coutemuis, in huc parle qut omniaincerlupronunciunt,se Riiliiiumpularc ail, e ;. Epictireuses : nee qumrisqitomodo,:ed qttd loqua>is. ubi tres siqter animariiin statn et origine ponit senrf Qtiid eniiniul te pertincl, si utius uon inteUigalqriul tentias, iieiilta adhuc pr;eceteris ab Ecclesia probaia. vctisdiccrc, qtiui non ad omnes, sed ad tuos loqueris. lnlra iteruui ejus sic loquutiouemperstringil : jWira i. liiinc slili Riiiiuiaiiiceii.-tiraniita coii.lmlit : Deri.que eloqueniinc.lAflicojiore variuta!Admirorausumillum e el ego scripta tua rclegens, quunquaminterdum non - csse hw< Romamverborum n -r. portentu transmittere.Cotn" n t; inteiliyamqitidloqmris, et lleractilumineteyerepulem; pedilnm pules tinguumejus, et incxiricabittbiis odis taniennon doten, uec me pmnitelturdiltuis:id e/iimiu tigatam,vixi><liumunumsonuincrumpere. Alibi ejus 'ui ie legendoputior, i/uod tu pttterisiu scnhendo. ".tenique lacinioswdispululionisjasiidiaselugeie ad. Ilis non<I. Iiueiii imponil, i.ln ysogonuniKtiliniamicuili duni linis, iiain Hieronymus Rulinn succcnset quod I bi in in aiguens, a i|in>repreliendebalur quod per baplisniuin iu transferendis lihris Periarchon aliiiuiiaddiderit, bigainianilolli iliMssel,nt:eetimesse biganiunivellel, iiounulia subiiaxeri , aiia iiiiuiiilaveril,uiide bo.a et I, itiiain aiile , altcraii) |tost baptisiutim tltixi.sel mala non tam auctoi-iqiiam iiuerpreli uibuenda esse el t|tii uxoreu.. Ei lainen episi. LXXXII. ali s LXXXIil.ad conlendil. Posl iiiiiila Origenis mala quttin maxime id Dccanuinscrijua le.pondil, Carlerii in Ilispania cjiis- haereliia euumcrassei, ex hac sujqiutatioiie illam 5m Copiiirdinalioiieuidefcndeiis,qtti unam anle, alieraiii siimuiain nasci aiumadverlit, non aliorum esse qune Hiilinusex Origeueanipuiavil, cujus ideo mala interposl li:i|i isniiimiixorcin susccperat. VIII. Post(|uain llieronynuis criniina s bi a Refino pi etaltis fuerii, t|UOil ularel bona, ideoque tam bona, jo p jiuipacta priore libro diluisset, uiox ejustlein Apolo- qnam mala Ongenis eidcm tribuenda , cujus scripta giam ad Aiiasiasiiim. onlilicein relu are adgreditur, Rulinus in prologo suo coniprobassel. Ei non ohjici, r, in «fiiasibi ciluninia slrui vitlebalur; idque jiraesiat quare Origeiieininteipietatus fueiii, sed quod interat 10 s Apologi;c paiiiciilis ideniiilein reciliitis. !n liufino piciatu.sbauetica, |ira?.fitiouis uaelaude liruiaveiit, modesliaui desidcrat ubi fidem et charitutemsu.un inqee eoruin deleiisioicm prattmiseii qiiasi martijris m laiidat: net fetie pote-it,iiltiniadsunimuni Pontificcm iibrum. Deinde u subjungil: A»fceru si idcoiuter•in

K

VITA. LIR. H, CAP. V. disputaret rfe Moysi corpore, ne Kni.o quidcm malo ausus est judicium inferre blasphcmim; sed dtxit : increpel libi Dominiis. Cui quident simite eiittmin Zachariuleyimus: increpcl tibi Dominus, diabole : et incrcpel Dotniniis in te, qui eteqit Hierusalem. ltaque et nos cnpimus, increpari u Dominoeos, qni nulunt cum Itumilitale a pruxtmis increpari. Dicente autetn Michaele : increpel tibi iominus, Diabote, el Zacharia siiuitiler, tilrum increpel, an non incepet Deus diabolum, ipse viderit: et si increpat, quomodo increpet, ipse agnoEt post mulla scal ... ( verba suut Hierouymi) qumprolixum est scribere, addii. Nos lioc sentimus, t/uod ejictentur de reyuo cmtorum non soium qui grundia peccavernnl, verbi yralia fornicuiorcs el adutleri, el musculorum concubilores, et fures, sed et qiti miiiora deiiquerunt, ex eo quodscriptum cst: neque ebriosi, ueque tnatedici regnum Dei possidebunt; el lam in bonilate qiium in severilateDci essemenstnain: undc cuncta niiimur uyere co,,sii;o, in vini quoque polu, ei i:i. moderalion ermouis, u( j!«//i audeamus mutedicere. Ergo quitm propter Dei timorem cuveamus in quempium maledicta conferre, recordantes itiius dicii : uou init ausus \udiciit<it uijCiYe bl.sphcmiw c/uod dicitur rfe Michaetccoittradiabotum : el in alio loco: dominationet quidem icprobanl, ylorias aiilem bluspheuiunt. Quidain eormn, qui li- (juidam eoru>itt/ui tibenbenter habent criminnri ler coiitenlioncii reperiunl, proxintos suos, adscri- adscribunt hobis ei nuslrm biini nobis et doctrinae doclrinm blasphemiam, nostrae crimeii blas- super qua i/isi viderint, phemise, quod a nobis guomodo illud uiidiaii. : ncqite nunquam audierunt : de nque ebriosi,Dei maledici regntim possidequo ipsi viderint, nolenm mttlitim les observare mindatum bunl, ticel pali illml quod dicit : quia et perdition s loruin, qui maledici regniim Dei non de regito Dei ejicienlur, salean : qu>d possidebuut, dicentes as- dicant possi.' serere me, patrem maluioe ne mentequidemquis cupet perditionis eorum, qui tus dicerepotett. de regno Dei ejiciuniur, idest diabolum esse salvanduni : qtiotl ne alup-is quidem inenie moius, et manifeste insaniens dicere potest. Sed nihil inirtun inihi videtur, si adulterelur dectrina mea

prelaris, ut eum hmrelicumarguas, nihil de Gra co A mttles, et hoc ipsttm prwfationelestare, quod prudentissime Papa Anttstasius in epistota, quam ccnlra le sciiiil ad EpiscopumJoannem, suo sermonecomplexus est, me liberans, qui id feci, et te arguens, qui facere noluisli. Ac ne (orsitan hoc quoque neget, subjeci exemptumejus, ut si non vis aadire fralrem moneniem, uudias episcopitm condemnantem. Etsi vero ApologiaePamphili, quani Eusebii esse tuetur, Rulinusmulta siiblraxertt, el in boiiam partem de Filio et Spirilu Sa.cto mulare conatus fuerit, adhuc tamen multa olfentliciila iu ea reperiri ait. Didyiniun, ceiie in Trinitale Calholicum, commenlarhs in hhros Periarchondictasse non difliietur, sed extra Filium et Spirilum Sanctum, in Origenis scita descendere afflrmat. Rufinns dixerat, aliorum eliam veierum scripia ah baereiicisluisse vitiata. Sed Imc non probat llicionyinus, rates lieri po.uisse, ttt vel simplicitcrerravennt, vel alio sensit scripserint, vel a librariis impcriits, eorvm paulaiim scripla corrupla D smi: vet cerle antegttam in Atexandna quasi Dmmonium meridiunum Arius nasrereiur, innocenter quivdmu et minus car.te loquulos, e( quw non possinl perversorum hoininnm calitmniam decliiture. Ruiinus adduxerat parliculam epistolaead Alexuiidrinos, in qua Origenes quaerilur, libros suos a perdilis houiinibus fuisse corruptos, negalque se unquani dixisse diabolnm es-e salvandum. De Episiohe sinceritate inler Hieronyinum et Riilinuui convenit. Sed vir Sanclns boc loco iu versione Rulini duo reprehendii: uiiuni quod Iraudulenter aliqua retieuerii : alterum quod sensum inverterit. Veruni Halloixiuslib. IV. pag. 2 0. Hiilinuin in neuiro peccasse autumat, uec illa, quae relicuit, ad librorum depravationem attinere, quemadmoduiii uiio adspect,. apud Hieronyuium illj adduceiitem videre esl, et mox ulriusque loci collalio patefaciet. Quod vero ad seiisum jieniuei, quanquam nobis Giieca Origenis desint, tauien ex ilieronymi, el Rulini versione facile erit rein ipsam adsequi. Utramque igitur commiltanius. Id lieii voluit Hiero- C nymus his verbis : Con\erieOrigenitverba, qum supra ad rerbum transluti, his quw ab isto (Ruliuo) non versa tunt, sed aversa. I. II. FragmemumepistolwOri- F'ragmentumepistotmOrigtnis ex versione yenis ex versione liufini. Ilicroiiymi. Qitid necesse esl rfe prophetarum sermonibus dicere, quibus smpissime pustoribus el majoribus natu el sacerdotibus ac principibus populi comminantur. et (trguunt cos? Quw absque nobis de sanciis scripturis eliccee polestiset liguidoperviderep quod forsitan hoc tempits iit, de quo dicitur : notite credereanticis, necsperetis in principibus : et nunc implcatitr vaticinium: duces poputi mei me nescierunl; /ilii stulti sunt el non sunl sapienles. Sapientes sunt, ttl facinnt mata; bene anlein faccre nesciunl : quorttm magis misereri, quctmeos odisse debemus,et orare pro illis, quam eis nialnlicere. Ad benedicendum enim, et non maledicenduin erccti suinus; unrfe et Michael quum adversum Diabotum

107 RUFINI PRESRYTERI 108 ab inimicis meis, et tali A liani libris falsalis dixentt, Sanclns Pater vertil in adulterio eorninipaiur, dubiiim. Verba reeitat, ubi Rufinus Epiphaniu.in, quali adullerio corrupta quainquam innoininatum, pupugerat, eiindeiuque a cst Epistola Pauli A|)OSRitfini reprehensionibits luetur. Sex millia librorum loli. Origenis Epiphanius, quamplurimafratrum multituEx utraque hac versione docemur, Origencmcum dine andiente confessus est , teste Rufino; quibns snis popularihus olim conqueslum, lihi-os suos ab Hieronyinus haecreponil : /n qua multitudineet cahmreticis(uissc corruptos, sibiquc ab ininiicis alficia terva fralrum lu quoquc.medius eras, quando ille in quai nunqiiam dixisset. Ilinc Rufintts in libro rfe sua epistolaqueritur pro Origcnis hwresi, nefaria a te. Adnllcraiioiie librorum Oriyenis posiuuain ostenrfis- dogmata esse prolata. Increpito deinde Rufino quod scl, lucrclicos alioruni eliam Patiuni libris lurtivas dixisset, se non esse defensoremOrigenis, negue asungues injecisse, nimirum utritisque Clemei.tis, Ro- scrtorem illius, se scripturum minatur contra libros iiiaoi et Alexanilriui, ct jDionvsii etiaiu Alcxaudiini, Pumphili el Eusebii, si Dominus vilw hujus dederit subinde verbis ipsis Origenis ostensiiriis hujiis tpio- spaciam. Dedit auiem, ul dixi, lermc ad vicesimum que libros ab illis fuisse corruptos, inde laciniani aiinuni, nec lainen qtiidquam sciipsit prt ter illa, adduceie orsus est, ubi Origenes id proprie ostendi, qti.-e bis literis cou-iguavit, se primo vidisse, scriiiniiruin ex verhis illis : Quidum eoruin. Quaeatitein bens, librnni Paniphili in codice Rufini, et non sibi Rufiiius utpote supervacanea omisit, ad lihrorum fttisse cur.x»,tjtuidpro hmretico dicerelur, sic sempcr ailulteralioiiem non pertinent, quum solas Origenis laibuisse,quasi diversum esset opus Pumphili el Euseqiieriiiioiiias generalim cnnliueaiil ln qiiOsilainEpi- n bii. 1'oslea vcro quwstione mola scriptis eorum reilli adversantes, qui hauciicis iibiorum ejus g spondere volttisse,el ob hanc caussamtcgissequid pro scupos, Origene unusqnisque sentiiel, perspicuet/uedeprehencorriipiorihns ficiles aures adcoiiiinodaranl. lliertidisse quod primus tiber sex voluminum Eusebii ipse nyiiins quidem ait, iu tota illa Epislola Demetriuin Alcxandrinw urbis pontificemlucerari, sed ante ini- esset, gui uniis sub nomine Pamphili (a Rulino) ediinieilia-- suas ctim Ru/ino, scripier.il in Caialogo iu.i fncrat, lam Grwcc, qua>nLaline, immutatis rfuttcap. LIV. Demetriumtanta in Oriyencmdebacchuinm iu.raf sensibusrfe Filio et Spiritu Sancto, qtti apertam essc insuniit, ul per tottun Mitiidinnsuper nominc fjus blasphemium prtvfer<bant. Hinc ait facium, ut anfe scriberel. Qnare iniru n nuii est, si Origenes Sancti aiojos fcrtae d cem, iiempe A. D. 392. Pumphilumt Alexandri Hicrosoiyiiiitaiii, et alioriuii aiitisliium lantjiiam Imjus libri aiictorem, in Catalogo suo recoiniiiiinioiii: inunitiis, dc suis bostibus per Deini:- cetisiiir.t cap. LXXV. Ad ha:c quciitur, commentitrium, hominem iieijue a doirina nequc a sanctitate ciam epislolaiu sub suo noniino sparsain, in qua se coinmendalum, siihornaiis, gcneiatiui conqueslus pccnilere lcstareiur qii.d a.lo.escens ab Eiuacis deest. Hauclamen rethuit Rufuius, ulindc inchoarel, ceptus, Ehnea voliiniina, i.i quihus n.illa esset veriuhi Oiigenes de libroruin suoruin cori uptoribus tas, in latiiiinn verlis-el. Eusebius Cremoiiensis apud Episiopos Africanos, qtti Ecclesiaslicasctiusquerebatur. sus ud Comilaiinn (iieinpeproplcr punlificiain) vead Au!ain Quod s))t:tiat (idcn)versionis epistolaeOrigenianac, a Rufino adornatae, quanquam nos Graeca Origenis nerunt, eam se reperisse signilic.iverai. Coucilitim verba deliciuct, cx duplici lanien versione simiil Cailbagini; iiabium A. D. 101. Icgatos misevat ad composita, facile colligimus, uier inierprcs Origeuis „ Anustasium pontilicein, Veneium Mediulaiieiisem, C seusiim lidelius expressent. Ilieronymus in cjvi-tola'J et llonoritim Aiigiisiuiii, ex Tillemontio in Viia S. ad Panimacliium ei Oceanuni lc?ialur, cx docliina Augtistini !j. 131 qiins quidem legatos e\ Alrica seOrigcnis setjui Diabolum posse salvaii, Gabrielem cuin tulisse oportet cpistolam, lanquani a Hierodiimnari. Ori^enes in epislola ab llieronymo latiiie nyino ad Alricanos coii.scriptam. Hoc auiinum cjus reddila, hoc suis atlveisnnis ohjcciat : Licel palrem veheiueiiter [terctilit |iostquam id non unius Eusebii, malitiw ct perdiliouis cortttn, qiti de regno Dei tlcji- sed multorum ex urbe (ratrum scripta docueruut, scicienlur, dicitnt posscsaleuri. Origcnes hoc de adver- sciiantiiim, un ita se linberet, ct a quoipsa epistola sariis suis Valenlinianis dicere non poluil; s<»d hi disseminata esset in vulgus , tacrtjmubiHterindicanpolius lioc ab Origene dici affirmarunl; Diabolum liitm. Ilierciiynius epistoiain, cx stilo et forma elo, scibcet quiini esset naliiraeperditac, nullo modo po.sse quii sibi non es.se adjuiiicandam, ostendit, ejusque unquain ncc potuisse salvari, necGabriclcmdamuari, liclionem e.v conjeciura Rufino tribuit. Sed Ritfino quod nalurae esset salvandae. ALijuiOriyenes iiliiim- obtestante, se non esse epistolaeauclorem, Hierouynius reposuit in Iib. III. A"[iologiae, uiinuni sibi R (]iie, corum nalur.i- coiisentaneuiu prouunciahat, ita ut Diabolus libero arbitrio recte usus, salvari, perpcram dictum pulare quod noiiiinatim ipse neGabriet vero ptave usus, damnari potuisset. Ilinc iiiiin tribuisset : Quo, inquit, non erumpal semel efValentiniani Origcnein inctepabani, quasi di.xissei, frenata uudacia? Aliorum crimeii sibt objecil, ul nos Diatiolum esse salvanduni. Hoc pro;eclo expriinit fiuxissevidcamiir. Quod absquenomnie diclum esl, in intcrprelalio Ruiini : Dicenles, palrem malilimel per- se dictttm referl : ct' purgans exlerna peccala, tantum l dilionis, el eorum, qui de regno Dei rcjiciuntur, ntest desua secttruscsl innoeeniia.Jurat enim, se epistolam Diabolum MEuicEitn, essesalvandum: qiu.idnc aliquis { non scripsisscatl Afros, sul>nominemeo.in gua con; r. , quidem menle motus, et manifesle iiisiiniens dicere fuear, inductum me a Judwis mendacia transiulisse: polest. Ad haic Ru/ini vcrsionem comprobanl b;ec et mittit libros eademomriia continentes, qutv ncscisse verba Hieroiiynii libro II. Apol. jtixta superius reci- se jn.rul. El miror quomodoprudentia ejus cum atletata, uhi Ongeues, eathohcae Eidci defe.isor, etl rius uequilia conveneril, ul quod alius in Africa menCandidus Valentinianaehaereseos prupugiiator, di- titus est, hic concordiler verum dicerel, slilique tjus ; scejitanl : A-,seritCandidus, Diabotum pessimw cssc eteyuiuiamncscio guis imperitus posset imilari. Visiis ; nalurw, el quw salvari nunquam pos'il. Conlra hoc est lamen non alterius, quam liufini, eam ex stili recte Oriqeues respondit, non cum peiiturw esse sub- siniilitudine, judicare. foslquani Hteronymus jiro-; ,, stanliw , sed volttniaie propria corruissc, et posse nova sua scripiuraruiu translalione, et contra LXX. _ salvari. Iloc Cand.dus verlil itt CAIXU.NIAM, Ori- •Miuerpreiiun versioneni, corruptione fusius jierorasquttsi / genesdixenl, Diubolinalurum essc salvundum. Quod set, Apotoyiwiinem iniposuit, signilicans se trcs Ruitlc fatso objcccrat, hic refutal. Lx liis patel, Oiige- fim libros conlra se scriplos avide opperiri : Expeiiein ubi ait, Diubolumpotuisse salvan, boc intelli- ctuns tria amici volumina. Haec tria volumina, ut i gere ex parte naturw, nou inaliiiae, ut Valentiuiatii dixi, eraut libri II. Apoloyiw, sive, ut vulgo inscriAdatnantio inique exprobrahani. biiiitur, /jiucciiuarum in Hieronynium, lluliniijue Reliqua libri II. Apologbc Hicronyttiianu:pcrcnr- Apoloijiaad Anastasiiiin Pontilicem pro lide sua. raintis. QttaeRufinus de Uilarii, Cypriani, et Tertnt-

VITA. LIB. II. CAP. VI, 17! CAPUT VI. A Grafis a me missum suscipe codicem(Apologiae)quem magno cuperes comparatum. Hieronymus iis I. Rufinus duobus Hieronymianm Apologiw libris cemu LXIX. alias XCI. ad epist. Augu-tinuni, hanc Rufim Aquitejam sibi perlatis, biduo respondel epistalo, confidentiam sibi perslringit : misil mihi temeritate nunc deperdila. II. Suos libros ad Hieronymum solita, sua maledicta Calpurnius cognomentoLanamiltit, qttem acriter carpit. III. Ejusdem epislolm rius, qum ad Africam quoque sitidio ejus rfirftcipervedeperditmexcerpla. IV. AnastasiiPonlificis et San- nts.se,atque breviler ex parte rcspondi, et libelti ejus' cli Epiphanii epislolas in dubium vocat, seque pur- vobismisi exemplaria, latius opus (Apologiam in duos ' gans, adversarium varie percellil. V. Hieronymus a libros distinctam) quum opporlunvm fuerit, primo Sancto Chromatio Aquilejensi anlistite monilus, ul missurus lcmpore : in quo illud cavi, ne exislimalionem a scribendoin Rufinum abstineret, se invilum ad sui Imderemchristianam; sed tanlum ut delirantis imperidefensionem cogi respondet,quod Rufini libri in vul- tique mendacium ac vecordiam confutarem. Augustigits sparsi, vagarentur. VI. ApotogimHieronymi, nus epist. LXXII. alias XCII. (JVMJIC inter HieCX.) ejusdemquc inlerprelaliones literaram paschalium ronymianas, respondit, se nescire quae scripta conTheophili, annis el numeris suis restitutm. VH. M. tra illum ad Africam pervenissent, seque inter tantos AnloniiSabelticijudieia circa Rufinum inler et Hie- viros simultatem haudq; aquam probare. St-,d de conlentiones. ronymum hoc alibi. Pergit Rufinus in Hieronymum : EloquenI. Hieronymus ad tria Rufini volumina, nondum iiam tuam el in prmfalionemea laudasse, tne fateor. plene sed summalim lantiunmodo accepta, vix duo- Eliam nunc laudarem, nisi lu eam contra Tullii tui suaelibris, superius recensilis respon- sententiam, multa jactantia faceres odiosam. Doluit, bus Apologiae » deral, qniim horum exemplar ex Oriente Aquilejam 1 sibi, per triginla annos exlra Latium versato, feruad Rufinumper negociatorem allatum est. Utrum il- las ab Hieronymo adhiberi : quem ironice Philosolud Hieronymus ipse ad Rufinum, an alius miserit, phum, Rhetorem,Grammaticum,Diatecticum,Eirmum, ignoramiis. Ex orieute per negociatorem allatum du- Grmcum, Latinum, trilingttem appellasse comperibiiari nequit, a quo illuc, unde venerat, propere mus : haecque in illum elfundit: Tu qui tot disciptitrajccluro, biduum sihi duntaxat pro responsione narum oculis vigilas, quomodovenia donandus es, si concessum, Rufinus ita testatus est : Ante biduum erraveris, el non perpeluo pudoris sitentio conteyendus. nti/ti r/u(im proficisceretur harum bajulus, in manus Et infra : lmilari te volui, sed refeslinante eo, qui ad venerunt qnm in me declamasli. Ha:c tamen Rulini te remeabat, inalui paucis ad le, quam ad alios pro responsio prorsus intercidit, proptereaquod, ut unum tuis maledictis tatius scribere : superftua mihi reprellieronymum terrore et minis Rulinus compesceret, hensio fuil in paucis, qum professa tibi habetur in ad illum dumtaxat eam miserit, nec per Italiam vul- omnibus. Hieronymum ait debuisse ad ipsum Rufigari voluerit: quam propterea Gennadius inCalalogo num solum, et non ad alios scribere, si eum emensuo nequaqiiaui memorat. Quum ergo hoc quarto dare cupiebat: Quem, inquit, inhoc, magister optime, JRulini opeie carcanius, cui secundam Apologiam, emendare cupiebas, si illi, ad quos scribis, nihil deliseu potius lihrum lertium Apologiaesuae Hieronymus querant? si in me, quem aryuis, non ad me scrislatim opposuit, nos iilius summam ex eodem lib. pseras ? 111.Hieronymiano, in quo ea Rufirit resjionsio refuIII. Quod suas librorum Origenis translationes tatur, nunc expiscari conabimur. liaque Rufini re- spectat, nihil se praestitisse ait, quod pridem in r sponsio fuit epistola, ad Hieronymtim scripta. Hoc n Commenlariis suis ipse Hieronymusnon prcestitisset. Sancliis doctor passim, et pr;eci|iue his verbis pro- Quae ad elevandain auctorilatein libri, a Pamphito dit: Anfe biduum quam ad NOS epislolam scriberes, scripti, Hieronymus literis consignaverat, ab Rufino ttbellosmeos in manus tuus venissetestaris, el idcirco irridentur, quod sero nimis, librum martyri abjudinon habuisse spalium ex ocio, respondendi. Alioqui si candum censueril, quein aunos plurimos ejus legitimeditatus in nos paralusque dixisses, fulmina jacere, mum foeiumesse putaverat. Sic postea flieronymum non crimina videreris. Rufinus hanc epistolam ad arguit : Dic, quis tibi permisit, ut interpretans, quceunum Ilieronymum se scripsisse dixit, ul eum com- dam auferres, qumdam mutares, qumdam adderes? moneret et emendatum vellet, ne ceteris novum En tibi dico : qumsoquis penniserit, ut in Commentascandalum faceret, illique inter se rixantes, aliis riis luis qumdam de Oriyene, qumdum de Apollinario, inortem spiritalem infeirent: Ad me, inqttit, episto- qumdamde le ipso scriberes, et non de Origene ortum, lam scribis, ul me commoneas,et emendatum velis, ne aut ex te, aut ex alio ? Haec, ut suam et ipse lihrorum ccteris scandalum facial, et aliis furentibusjugulentur Periarchon translationem tueatur. Apoloyiam ad alii. Eani Hieronymus maledictis, criminalionibus, Anastasium pro Fide sua de carnis resurrectione, mendaciis, et injuriis turpibus plcnam fuisse con- nullo membro amputalo, nec aliqua parte corporis rfetendit. In summa non lantura epistolam, sed accusa- leta, ab omnibus Ilalim episcopis esse susceptam, contionis voluminaappellat. Slili elegantiam vir Sancius: firmat. Expositionem Fidei, a Thcophilo Alexandrino hac vice literis Rulimanis ultro largitur, sed jiro- editam, ct in Ilieronymi literis indicatam, nondum pterea biduo scriptas fuisse haudquaquam concedit. ad se pervenisse : polliceri se tamen quicquid ille 11. Ex allatis apud llieronymiim, qui se epi- scripserit, sequuturum. Hieronymus vero hoc ab se D stolae#Rufiiiianae ordinem et vesligia in respon-• I scriptum non meminisse respondet. In lib. I. Apoloi dendo sequutum testalur, videmus, nostrum ipso gim de duahus Theopiiili episiolis, Synodica et pasepistolae iniiio se lueri quod Apologiam edidisset. chali conlra Origenem loquitur, non de expositione s Quia vero doclissiiiius senex liufini Apologeticos Fidei; et forle Rufinus, tunc fortasse in legendis i Jibros nondum acceptos refuUveral, eornm sununa raptim Hieronymi libris contra se scriptis, non mo; ab amicis ad se transmissa usus, ideo Rufinus totos dica indignaiione coneptus, unam pro alia intellexit; 5 libros suos, novaeepistolaeadnexos, illi perferendos postmodum ista subjungit: Quid libi videiur? Habescuravit, se prius ad eos tantum misisse affirmans, ne ullra aliquid, quo nervos luw toquacitalis intendas? , , qui Hieronymi verbis Iwsi fuerant, el non ad piures, El indignaris, si putide te loqui arguam, quum commnon ad ostentationem, serf arf mdificationem diarum turpitudines, et scortorum amalorumque tudii quia Christianis toquendum est. Hieronyinus idein innuit cra ecclesiasticusscriptor assumas? Ut vero ad Tbeot i his verhis : mittis mihi et priores libros et recenltm pbilum redeam, ejus se ttt omnibus senlentiam sequi > epislolam. Rufinus verba addit, quae ex Hieronymo aiebat Rufinm, quanquam vidisset quae contra Orii beic assuam : noli multo auro redimere notariuin genem scripserat, unde Hieronymus contra illum sic i meum, sicul amici tui (Eusebius Cremonensis) rfe argumentum iniorquet; Si Papm Theophili sententiis meis Periarchon schedulis, nondum emendatis, non- delectaris, et nefas putas, ponlificum decreta convelli, dttm ad purum diyeslis, fecerunt, ut facilius falsare qnid de ceteris ( Origenistis ) dicis, qttos ipse danmae possent quod aut nutlus haberet, aut admodum punci. vit? Euiiduin prseterea sugillans interrogat, quaudo 6 PATROL, XXI» m

RUFINI PRESRYTERI 172 ipse Tbeophili senlentiam sequi cceperit, respondet- A casurum denunciat. Addere etiam videlur, se ad puque : Tunc credo, quando Paulum, quem ilie damna- blicorum Iribunalium magistratus eum delaturum. verat , summo nisu el onmibus sludiis defendebas; Hoc tamen nusquam ait Rufintis, sed Hieronymus quando eum per Imperiale scriptum recipere sacerdo- in toto responsionis suae libro III. ab Rufino sibi detium, quodepiscopalijudicio amiseral, insligabas. Se nuncialum idenlidem repetit. Ait enim in principio, Theophiii discipulum fuisse aiebat Rufinus', eos mi- Terresque criminibus... inultimaparte epislolmdenunnime accusans, a quibus didicerat, ut Origenem et ciata morte me deterres, ne audeam respondere crimiDidymum Hieronymus accusabat: Magislros meos, nibus, imo taudibus tuis. Et post pauca : Morlem miinquit, nec accusonec muto. Ad Hieronymi epistolam naris... minaris interitum, nisi tacuero. Et infra: ietres contra Vigilantium progredilur, et hujus, tanquam me gladiis luit, et accutationem non jam ecclesiatliainici sui, partes tueri conatur. cam, sed tribunatium comminaris... si aliter creditis, IV. Idipsum pro seagit contra epislolam Anasta- quid vultis occidere? An qui a vobis dissenserit oecisii ponlificis ad Jo. llierosolymitanum, quam in sus- dendus est? Quit eum timeat qui est paralut occidere? picionem falsitatis trahere videtur , quasi ab Hiero- Siquid in te asperum dixero, stalim mihi proscnptionymo vel ab alio certe compositam proptereaquod nem el gtadios comminaris... reservas le ad trtbunalia quum illuc ex Urbe scripta diceretur ad Johannem, judicum, ut acervum criminum, mihi dum parcis, obab hoc lamen ad Rufinum missa nequaquam fuisset. jcceris. llieronymus haecRufinum in extrema epistola Huic opponit communicatoriamepislolam sibi, post manu sua scripsisse subjungit; Opio te pacem dilisuam lalinam versionem librorum Origenis de Pringere, tunc enini moris erat, ut proprk manu saluta. cipiis, Roma decedenii, iradilam ab Siricio pontiflce, " tionem adjungeret, qui aliena manu scribebat. Haec Anastasii decessore : Quid enim, inquit, mihi officere est summa lotius epislolae Rufinianm, nunquam pupolesl, quod me ignoranle (Anaslasius) auf scripsit, hlici juris factae, sed ad unum Hieronymum scriptse, aut FORTE NON scripsit? Et si scripsit, sufficit mihi ideoque deperditae, quam ex ejus lem llieronymi tolius orbis testimonium: quod NULLI twiim videlur, responso utcunque expiscari conati sumus. Ki (aiifa; Urbis sacerdos vel innocemi injuriam facerc V. Eodem tempore, ut videttir, quo Riifinus epipotuerit, velabsenti. Hieronyinus non unam, sed plu- stolam scripsit, Sanctus Chromatius AquiUjensisAnrcs Anastasii contra Ruftnum epistolas memoral, ex lisies, apud quem morabatur, perlecta Hieronymi quihus unam duntaxat babemus : neque diflicile cst Apologia, pro sua caritate auciorem commonuit, ut creditu, earum aliquam si nou utramque, ab Rufini contentioni, Clnistianorum ajiimos ollendenti, linein inimicis fuisse confictam, queniadnioduin Hieronymi imponeret. Viri sanctissimi praecepto se obsequutubosles sub ejus etiam nomine conficlas lilerat in rum Hieronymussacramento lestalus est, sed minis Africam misisse narravi. Audi verba llieronymi. liufini ad respondendum coaclitm, ne criininum, de Esto prwleriti anni ego epistolam finxcrim. Recentia quibus accusabatur, reus videretur, si tacuisset. ad Orientem scripta quis misit, in quibus Papa Ana;- Verba illius baec sunt initio libri III. Testem invoco tasius tantis te ornat floribus, ut quum ea legeris, Jesum conscienliminem, qui et has lileras, et tuatn maijis le velle defcndere incipias quam nos accusarc? epistolam judicaturus esi, me ad Commoriaionem Sic postea Hieronymuni arguit Ruli.ius : Nunquid et Sancti Papw Cliromalii voluissereticere, ei finem /'«ego non possum enarrurc, tu quomodode urbe disces- cere simultalum, et vincere in bono malum. Sec quia teris? Quidde te m prmsenti judicalum sit? quid minaris inleritum, nisi lacuero, respondere competlor, ? posleascriptum? ubi navimconscenderis quam tancle Q ne videar lacendo, crimen agnoscere : el lenitalem crimen interpreleris. Se laperjurium vitaveris? Poleram pandcre, sed plura ser- tneam, tnalm conscientim vare statrit, quam referre. Alibi hatic quoque ail : Et meu ita rcsponsurum spondet, ut et objecla diluat, itt nosiram epistolamuon probes,Papw quoque Anasta- et ab injuria temperel, ne quemquam temere offensii simili rficts (raudc subnixam, de quu libi anle res- dat, quum non sil ipse Rufini accusator, sed sui depondi: qjiam si suspicaris ipsius non esse, habes ubi feiisor. Se Ruflni accusationem(sic vocat ejus Apoloapud eum nosarguas ftilsitalis. Sn aulem ejus esl, ut giam) confulasse, qtiia Romw in Itatia, et per Dallaijus quoque anni contra te epistolmprobant, (ruslra matice insutas disseminala fuerat. Ejus Cereales et et (also [alsam argnere niteris, quum ex itltus vera Anabasios, nempe Rufini labellarios, per provincias epistola noslram veram essedoceamus.Rulinus memi- cucurrisse, ut lnvectivas suis Apologiis Rtilinianas nit etiatn epislolse Sancii Epiphanii, in qua ipse ar- praelegerent, quas Hicronymus suas laudes ironice guebatur, aitque, post osculum, posl oralioncm, illum vocat. Catervatim de OccidentevenientesRulini malecoutra se scribere nou potuisse, quare illam quoque dicta sibi narravisse iia memoriter et consentanee, in falsilatis suspicionein vocarc non duhitat. De ut cogeretur non scriptis ejus, qum necdum legeral, utraque vero epistola Anastasii cl Epiphanii baec in sed scriplorum respondere opinionibus, ul volanlialolo "Hieronynmm prodit : Absit hoc a virts sanctis. De orbe jaeula (alsitatis, clypeo veritatis exciperel. Se, vestra schola solent itta procedere. Vos nobis pacem pauperem, auro non redemisse Rufini noiariuin, ut dedislis, el a lergo jacula, venenis arejus versione et scliedis librorum Periarchon, nonproficiscenlibus mata jecislis. Suaiu linguae latinac imperiliam, de dum emendalis, nec ad purum digestis, potiretur, qua ab Hieronymo culpabatur, iterum excusat tri- quasque Eusebius Cremonensis eo facilius falsaverit, ginta annorum consortio inter Graecos. Transit ad D quo aul nutlus eas haberet, aut admodumpauci. Euse* bii in Ru/inum accusationeni se non aj.iprobasse, animarum siatum, de quarum origine, queinadmodum et aliarum leruni ad physicen pertineniium, imoetiam veram se reprehendere; non tanien suscipere falsiialem schedularum in homine Latini et quas sigillatim cnuiiieiat, se nii.il scire tcstaiur. Urget Hieronymum, ut respondeat de Jtaiuia rerum. Graeci sermonis ignaro. Se non jactasse eloqueniiaiii suam, sed ab Ru/ino laudatam in praefatione libri Perjurii ciimen ei rursus opponit, quod in somnis commonilus, saeculares libros se non lecturum proPeriarcbon, non libenter accepisse. Si comnionituni miserit, quos lamen identidem legat. Eum post re- et emendatuni voluisset Ilieioiiymum, ne ceteris conciliatam tuuiciiiam infidelitatis accusat. Episto- damnuin inferret, non debuisse libros contra eum IamXLH. aliasLXVL (Nunc LXXXI.) nuper ad se scribere ad alios, et legendos persatelliles suos toto redditain, tanquam olini scriptam, elapsi temporis orbe. dispergere. Quum Rufinus libros legendos et nolam falso praeferre, recenterque scriptain fuisse cautandos omnibus tradidisset, certatim sibide ltalia arbilratur. Pythagorae libros ab eo llagitat, quos se el urbe Roma et Dalmatia iiuncialum quibus praecolegisse gloriatum alfirmat, licet nulli Pythagorifi !i- inis iterum ab eodem oruaretur, ideoque ab se illico bri reperianlur. Postremo loco Hieronymuni ad poe- ad objecta responsum suaequeApologiaelibroj se ad iiitentiani coburtalur, pelitque piivaliin. non publice cos misisse, quos Rufinus vulneraverat, ut venena se moneri. Nisi siluerit, minatur inierituui, hocque sequeretur antidotus. Ob banc culpam sibi milli ab olfeiuljculuiii ob Ecelesiae danuium, in caput ejus Hulino ef priores iibros, ei recentem epittolam, pttnam 171

174 VITA. LIB. II. CAP. VI. errores injuriarum et criminum: ad quae, sibi accusalo, pro-,A Dom. F. H;cc quae plures Origenis seeunda pandii, perpevocatoque, minime tacendum, quanquam invitus et et prima esl, in vulgatis editionibus repugnans ad baecverba descendat, et nisi Rufinus ram dicitur a. Secunda, incipiens, Primum solemnitatis augustm, provocaret, semper se laciturum. Se haudquaquam eredere ait, ante biduum, quam epistolam scriberet, in qua errores Apollinarii et Origenis confutantur, suae Apologiae libros Aqiiilejam in Rufini manus per- designavit pascha pro anno 402. die 11 mensis Pharlatam, el idcirco non habuisse spalium ex ocio respon- muthi, idesl die 6 Aprilis, Cyclo Solis 19. Lunae 4, dendi, quum non respondere, sed nec legere biduo lit. Dom. E. Ibcc secunda in vulgatis editionibus ejus scripta poflferit. Non enim putat, negotiato- prima perperam dicilur. rem Orientaiium mercium, qui et ex Oriente deporTertia, pro anno 403, conversa non fuit a Hieroiata, vendere necesse habebat, el Aquilejce emere nymo, quod Baronius tamen existimavit. Quarta, incipiens, JVunc quoque Dens, designavit qum in Oriente rursus adveheret, biduum tantum Aquilejmfueril, ut Rufinus raptim el ex tempore pascha pro anno bissextili 404. die 22 mensis Pharcontra Hieronymum dictare epistolam cogeretur. Sed mutbi 17 Aprilis Cyclo Solis 21. Lunae 6, literis mercator ubi priraum appulit in urbem, sub Occidente Dom. C. B. Ex his nemo non videt, Theophili epistolarum omnium maximam, ut aiebal Justinianus Augustus, Rufino Hieronymi epistolam non statim reddidit, paschalium ordinem in cunctis edilionibus esse diutius moratus antequam redderet : quam postea, praeposteruin, in tomo IX. operum Sancti Hieronymi biduo ante discessum , ei reddere optime poluit. editionis Mariani Victorii, inque tonio IV. editionis De RuftnianwApologiaelibris ad se missis, haec ha- r, novae pag. 689. in Bibliolheca Patrum editionis Cobet : Libri lui, quos limasli per triennium, dtserltores loniensis anni 1618. lomo IV. pag. 715. inque tomo *unt? Eos Rufinus scripserat A. D. 399. Hieronymus V. editionis Lugdunensis pag. 883. quod ex ipsis autem baec scribebat A. D. 402. Quia vero obscuri- earundem paschalibus characteribus patet: ut post tatein et ineleganliam in iisdem, summatim lautum, Norisium, eo minime lamen laudato, animadvertit el non totis ad se allatis notaverat, ideo postquam, eliam Abbas Claudius Floriacus in Ifistoria ecclesiatriennio serius, totos accepit, ait, Rufinum eosdem stica touio V. lib. XXI. pag. 131. Hieronymus in biennium, per triennium limasse, nec ideo tamen disertiores ad verbis superius allatis ait, per hoc fermeboc anno ejusdem manus perlatos. Quemadmodum in diuturnis nempe A. D. 401. et 402. quia secundo Theodispulationibus, inter viros eliam doctissimos, saepe 402. scripsi librum III. Apologim;alteiamque et Oriconliiigit, iiuilia hic repetuntur, quae alias contra phiti paschalem epistolam contra ApoltinariumAlexanRuftnum dicta jam fuerant. Talia sunt: Apologiam genem, ab se Lalino conversam, sive, ut aii, ad Panu pro Origene non esse Patnphili martyris, Rufinum drinas opes, primo Romam vere, transmisit in libris Periarchon transfereudis mala fide usuin ; machium et Marcetlam una cum epislola CLXXXVII, Eusebium Cremonensem schedas inemendatas non alias LXXVIII. (ATunc XCVll.) etquidem Anaslasio surripuisse, neque falsasse; Rufinum apud Anaslasium adhuc superstite. llieronymus enim his verbis episummum pontificem et apud Epiphanium male au- slolae suae linem imponit : Cui (Anastasio) multos dire, Latini sermonis iiuperiiia laborare, et cetera hu- imprecamur annos, ut hwreseosrediviva ptamaria, per jusmodi. Stridonensis Pater conqueritur, Vigilantium illius studium tongo temporearefacla, morianlur. Male per Rufiiit cuniculos in se insurrexisse, Rufinique • ergo in nova Hieronymianorum operum editione matitiam per Vigilantii stuititiam in se debacchatam. C (Benediciin.), tom IV. pag. 689. haec epistola ad Quod ipse de Pythagoraedogmatibus scripserat, Rufi- Anastasium scripta illigatur A. D. 405. quum ipse num, tanquam de libris scriptum, accepisse conten- Anaslasius trieunio ante obiisset, Pelri Sede Innodit: se non parcere haereticis, ait, nolle tamen insa- centio I. relicla, qui eam implere ccepit A. D. 402. nire contra insanientem, nec mordere mordentem. De- ltursus aliud argumentuui pro stabilienda epocba uique vir beatus sic claudit responsum : Si pacem anni 402. lihri 111.ApologimHieronyniianaehaec ejus fugata desideras, arma depone.Rtandienli possumacquiescere, verba suppeditanl : Hmreticorum (actio NUPEU se Hierosolymam comulit, non limeo comminanlem. Sit inter nos una fides, et de /Egypto et Alexandria, illico pax sequelur. et huic (Paullo cuidam Episcopo per Theophilum VI. Hoc opus a Hieronyino scriptum est mense Alexandrinum deposito) voluil copulari, ut quorum Martio vel Aprili A. D. 402. nondum audito nuncio unus essetdolor, una fieret accusalio, quosille (Pauilus) Et ABJECIT. paullo post: Qutrf fifct de morte Anastasii pontiQcis, de boc enim quasi su- REPCLIT, SPREVIT, perstite, loquilur lib. III. Apol. pag. 468. hujus quo- videlur de his, qui damnati, palatia obsidenl, nempe que anni contra te ephlolm(Anastasii) probant. Obiit AulaeCaesareoeproceres et ministros in Tiieophilum Anaslasiusdie 27 Aprilis hujus anni 402. ut pleraeque insligantes ? Ergo uionacbi a Theophilo repulsi, tabulaeEcclesiaslicaedocent apud Tillenioiitiuiii nola spreti, abjecti, Constantinopolim peticrunt. Rem uarLXIX. Ilaec est etiam Raronii sententia A. D. 4C2. rat Palladius in Vita Chrysoslomi pag. 57. Socrates § 42. quam erroris immerito arguit Pagius ibidem lib. VI. cap. IX. el Sozomenus lib. VIII. cap. XIII. § 10. Annus ilieronymianae scriptionis emergil ex Theophilus in Epislola H. paschali pro A. D. 402. ejus sequeniibus verbis eodem lib. 111. pag. 4S3. II qtiae ordine est prima, sic ait de Origenistis: in maDuas, synodicam el paschalem ejus (Tlieophili) epi- gnis urbibus lacerant, divitumque obsident fores Stolat conlra Origenem itliutque discipulos, et alias: effeminatis auribus et Gentilium odiis se noslri detraadversus Apollinarium ei eundem Origtnem per uoc ctione commendant, nimirum Eunuchis et hominibus : ferme BIENSIUM interpretatus siim, el in wdificationem christianae Religionis expertibus. (juare monachi jam Ecclesim legendas nostrm linguce(lalinae) hominibus Cohstanlinopoiim adpuleraiit, Hieroiiymo baec scridedi. Aliud operum ejus nescio me translulisse. Ex bente. Adpulerunt autem circa iiicdiuin vel finetn Cardinali Norisio lib. I. Hist. Pelag. cap. H. et Dis- anni 401. ex Tillemontio tom. XI. pag. 477. et 635. sertatione de Sancto Siricio pontilice pag. 5. Hiero- Ergo liber III. Apologim scriptus fuit A. D: 402. iiymus tres lanluin paschates Tbeophili epislolas, proplereaque Hieronymus libros Biblicos, e quorum nunc superstites, inierpretatus esl, non quinque, ut; praefationibus loca quaedam in ea proferuntur, ante putavil Baronius A. D. 599. § 51. Theophitus enimi laiinc annum ediderat; perpcram enim l.lunilVediis de more suae Ecclesiae, quotannis paschalem epistoHodius aliter sentil libro III. de BiWioriuii tfextibus' lam publicabat. parte H. cap. II. pag. 357. Difflcileest auteili priores Pritna, incipiens, ChristumJesum Dominum, desi- duos Hieronymianae Apo/ojfia' libros, qui scribi ndh gnavit pascha pro anno 401. die 1Umensis Pbarmupoiuerunt ante litiein aiini 401. latos fuisse Aqmiejam thi, idest 14 Aprilis Cyclo Solis 18. Lunae 3. lit. ad Rufinum aiite^annum402. At Hieronynuis librum 173 a In nostra Edit, suis unaqumquetocis restituitur.

RUFINI PRESBYTERl 176 A III. post acceptum liufinircsponsum composuit ante £ tiwvincutocoputatas,tantummatumexstitissediscordiw. finem veris ejusdcm anni 402. ail enim, Anasfasium Et tu quidem quanlum tibi modereris, quanlumque ndhuc vivcre, quod dicere non potuit, nisi antequam teneas aculeosindignationistuw, nereddas malediclum de ejus morte, quaeeontigit die 27. Aprilis, nuncium pro maledicto,satis in luis literis eminc.t.Ita Augustiin Oricntcm advolassel. ilinc lapsus illorum patelit, nus, qni statim suhjungit, quod si Apologia, in qua qui Auasiasii obiius cpocliam retro trahunt ad diem Hieronymus sibi temperavisse signilicahat, illum adeo lerruerat, binc ominari licebat, quid sihi ex 14. DeccmbrisA. D. 401. VII. Quod pertinct ad has contenliones inler spe- lectione Scriplorum Rufini acciflwe debuisset, si ctatissimos viros, M. Antonius Sahellicus lib. VI. unquam ea legeret, quandoquidem, ut Hieronymus c Exemplorum cap. IX de mmulntione, as ad hoc stu- nunciaverat, maledictis scatebant. Ait, ipsum Hiedium refcrt cx parte Hulini : Qnid quod, inquit, ne ronymum haccdicere, quem non andet palam repreHieronqmo quidem, in t/uo tantum injusi litminisfuit, hentlere. Verumiamen,inquit, si easipsat cum Igislanium cloquenliw, suus defritl wmutiis? Sed potuit sem, contabui dolore, et obrigui timore,quid rfe me Rufinusvcrbisconlcndere,sanclitatenon poluil, quan- ilta facerent, qum in le ilte scripsit, si in manus meas quam si i//urf quoque in ambobus penselur, tanlum forle venissenl? Vm mundo ab scandatis! Ecce fit, Stridonettsisilla tuba Carnicwprwstilit,quanlumlndici ecce prorsus impletur quod Veritas ait : quoniam Etephantis barritus culicisbombitulo.Adducamusalia abundabiliniquilas, refrigescelcaritas mitltorum.Quce Sabellici vciba cx cjus libro II. de veluslate Aquile- sibienimjam fida pectorarefundnntur? In cujut sinum jae, ubi de Rufinopatillo milius judicat: Exstanl inter > tota sc projiciatjam fida dileclio? Quis dcniqueamicus cwlera, cjus (Rufini) cpisiolm,immoInvectivmpotius, « non formidelur,quasi futttrus inimicus, si potuit intcr ad Uieronymum,cl Hicronymiad cinn, qumhaud mu- Hieronymumel Rufinumhoc, quod plangimusexoriri? lum mmutationisindicio cnrent. Distui tamen non pa- O miseraet miserandacondilio! O inftda in votvn'n'>rion uterqueab altero in eodem scribendiqenere. Dcn- tibus amicorum tcientia prmtentium, ubi nulla est sior ille,liic copiosior; ille arctius puqnai, hic lalius : prmscienlia (titiirorum! Sed quid hoc alteri de altero tlle acumine nililtir, litc vero pondc.re. Verum non gemendum putem,quando nec ipse quidem sibi homo omninoetcgansille , liic aulem non solum eleyans, sed est notus in posterum? Novit enim utcunquevix [orte complusetiam: ct, brevi, talis, qitcmpro Ciceroniano nunc, qualis sil: quatis autem posteafulnrtts sit, igno ad tribunal Dei increpilum (ut ipse tcstutttr) credere rat. His diclis, Hieronymi animum , praeleritis suis ' possis. Sed video qtiam inlerim inepte faciam homo literis nonnihil olfensum, placare studet, et summus t omiiiinupene tiicrarum expers, qui taniornm virorum doclor, quasi de se agens, Chrisiianam caritatem ingeiita, veiul slter Aristarcluts, in truitna suspende- generatim praedicai. ln fine e|>istolaead ejus cum i rim. De hoc jurgio aequuro judicium protuli-se mibi Rufino inimiciiias iterum redit, seque non probare, videlur Sigeberlus Gemblacensis in Cbronico A. D. nec credere ea, quae de Hnlino scripserat, satis 401. pag. 13. cdilionis Auberti Miraci: Hieronymus, aperle innuit : Quis prudeniium non videal, rliam tu , '. jnquit, ci RufniitsprcsbyterAqitilejensis,orta inter se quamtolerabililerferas amicissimiquondam el familiai simiiltale pro qumstioiiibus criplurarum, satis qitidem rissimi (Uufini)inimicitias, consolanleconscientia? El S i vel liicuienlo, scd nimis mordaci sermone in citterulrum qneinadmodum quodjactitat, vel quod aquibusdam conscribunt. Ado vir Sancttis in Martyrologiodic 30. (Paminachio, Ooeano, et Marcella)forsitan crediiur, Seplcmbris recensuit quidem opera Sancti Hierony- < in siitistris armis depities, quibus non miniis, quam . nii, sed scripta in Rufinum praeterniiiiere maluit. C dextriscontra diabolumdimicalur? Verumlameniltum Fuit Ado ArchiepiscopusVieiinensis, Gallosqueanti- (Ituliimm) maluerim aliquo modo miliorem,quam te > stitcs Rufirii partibus siiiiluisse, cx iulra dicendis isfo modoarmaliorem (fortasse amariorem). Hoc ma constabil. Adosua manti Ravennaedescripserat Mar- gnum el trisle miraculumest, ex amiciliis talibus ad lyrologium parvum Roma Aquilejam ante transniis- has inimicitiaspervenisse.Lmlumerit et multo majas talibusad prislinamconcordiam reverlisse. sum, pro magna sui parte ex Ru/ini historia deccr- ex iitimicitiis , ptum. Interim judex, omnium sane probatissimus, Hucusque Augiistinus, qui ep. CLXVI.olim XXVHI. aequalis,et ab oiniii suspicione alienus, ut pote ami- quaealiis inscribiiur rfe origine animm hominis liber, cus utrique, hoc loco estproferendus. Is est Auyusti- inniiii cap. V. §. 15.se accepisse HieronymiApologim s nus Hipponensis Episcopus, ad queni llieronyinus libntni III. ex quo haec verha recitat : lllud vero, t epistola LXVHI. alias Xlll. inter Augustinianaspost quo in libro adversus Rufinumpotuisli, quosdam huic t A. D. 402. scripserat, sibi relalum, Rufini, sive, ut sententimcalumniari, guod, Deumdare animat adutteLanarii maledictuad Afri- rinis concepiibus, videulur indignum, unde conantur ail, Catpurnii coynomento cam quoque studio ejus pervenisse: ad qumbreviter, adstrueremeriiis geslmante carnem vitm, animasquasi , tamenresponderil: el libelli ejns, inquil, ad ergastula hujusmodijusle posse perduci, non me ex parle, ipte , i to6t's mist exemptaria, qu;e erant pnoris Apologiw,in movet, multa cogilanlem,quibus hmc possit calumnia l duns libros distinciae; iaitus opus (ApologiamH. vel refutari. Reccntiores plerique omnes Rufinum, ut librum 111. ApologiaeI.) quum opportunum fuerit, haereticumet ab Anastasio Pontifice damnatum, uno , primo mtssuius tempore. Se quoque illud cavisse si- ore traducunt. Verum Augustinus, haerelicoium twderelCltri- j) accninius hostis , non luxisset tanti viri ac fuit gnilicat, ne tu quoquam cxistimalionem slianam, sed tanlitm ut delirantis imperitique menda- llieronymus, dissidium cum homine hacretico, et ab a cium, ac vecordiam confutaret. Auguslinus perlecla Apostolica Sede damnato, neque optasset, ut ex inio Hieronyiui Apotoyia, iu eius partes, pro miti ingenio micitiis talibus ad pnstinum concordiamcum Ruftno ti suo, nequaquam descendil, ctsi alias in se subiratum reverteretnr; nuHa eniin societas lucis et tenebrarum S intilceie stiideai. Satis babuit, si inter tantos viros esse debet. Quare vel ex uno Sancto Augustino lidiscordif llammam arsisse vebcmenter dolerel. quet, nunquaui Bufinum fuisse damiiatuni, aul pro Nulla Ruftni contra eura scripta ad Africam perve- baeretico habilum, quod postea latius ostendam. Ins nisse re-pondet, seque ex Hieronymi apologeticis terim reliqua Origenis scripla, a Rufinolatine versa, literis didicisse, quantum sibi hac in re temperaverit. reccnsere pergamus. Se, illtus inter eos naiae dissensionis exemplo, terriCAPUT VII. tum ait, quum quaedamad se in Hieionymi epistola, t ipsius indignationis indicia, observarel. Sed praeslat I. OrigenisHomiliw XVII, in Genesimtion a Hiero. suismet verbis ipsum loquentem audire epist. LXIH. iiymo, serf a Rulino latine versm. W.Tredecimin o Exodum, et sexdecimin Leviticum. III. Vigimioclo aliasXV.cap. III. Nescioqumsciipta maledkasuper luo d in Nuineros. IV. Viijinlisex in Josuc. V. Novem tamenquod nominead A[ricam pervenerunt.Accepimus in Judices, tolidem in Psalmos, una in librum I. o dignatus es mittere, illis respondens matedicits: quo Regum, et quatuor in Cantica. VI. Libri decemin pcrteclo,(ateor, mullum dolui, inler tam caras familiatn Paulli epislolain atl Rouianos. VII. lhmitim dubiw, resque pertonas, cunctispene Ecctc&iis Qiimmoamicim

178 VITA. LIB. II. CAP. VII. lectorem suum, prout hominemprobum et veri Qum sunt in cueam, non Rufinus sed Hieronymus A.de eo amanlem decebat ipse expresse monuit. Gennadius in vertil. Catalogo cap. XVTI.lestatur, quicquid Origenis verI. Quandoquidem rei connexio a nobis postulat, sum est, id omne, praeter ea quaeverlit Hieronymus, ut reliquarum Origenis lucubralionum, quas Rufinus, ab Rufino versum fuisse. Hieronymus autem et ipse amicis obsequturus, Latio donavit, seriem, ab aliis in Catalogo, quem provecla aetate confecit, cap. historiaelitterariae scriptoiibus, ferme neglectam, con- cxxxv. dum quae ex Origene verlerat, nominatim cinnemus, iniliuni auspicabimur ab Homiliis XVII. recenset, Homilias in Genesim omnino silet; et tain Geneslm. Has una cum aliis /Egidio Viterbiensi, men testatur, sc adlmc juvenem Origenis quaedam divinorum verborum oratori exceltenti, Ordinis eremi- vertisse. Honorius utroque posterior hoc ipsum lotarum, et postmodum S. R. E. Cardinali, ab se nun- quitur in Calalogo lib. I. cap. CXXXVI.Verum quid cupalas, printus omnium typis vulgavit Ablus Ma- opus his argumentis, inquit Erasmus, quum ipse Rufinutius senior cum hujusmodi inscriptione : Origenis nus in peroralione, quam adjecil Commentariitin EpiHomilim inGenesim, Exodum, Leviticum, Numeros, stolam adRomanos, profiteatur, te vertisse Origenem Jesum Nave, el /t6rum Judicum, divo Hieronymo in- in Genesim, Exodum, Leviticum, item in Jesu Nave, in fol. Editioni terprete. VeneliisA. D. 1503.nomen suum in operam et in Librum Judicum, quanvis non nesciam et itlic praefa- supposilum Hieromjmum, sed nimis imprudenter, ut commodavit Monachus, qui tione reticuit, multum se debere professus sodali mox docebimus? Ea peroratio, adjecla commentariis suo in cosnobio Patavino SanclaeJuslinae, Hieronymo in Paulli Epistolam ad Romanos, exstat tomo II. a Valentia Hispano. Hanc postea ediiionem iterum R Operum Origenis ex editione IV. Erasmi per Gry" expressit Bernardinus Benalius Venetiis A. D. 1512. naeum adornata, pag. 634. Petrus Daniel Huelius in in folio. Idem monachus Sancluni llieronynttim uni- Origenianis libro III. cap. H. Sect. III. §. 1. antiquo versi Operis inlerpreiem fecit, nimirum propterea- codici Bibliothecaeregiae, in qtio illa ipsa, de qua quod in suis codicibus Mss. unde illrid eruit, pro agimus , Homiliarum in Genesim inlerpretatio, HieRufino, ab librariis Hieronymumscriptum reperissel, ronymo adscribitur, omnem lidem merito abjudicat, evaderet. ut tanti viri auctoritate volumen acceptius eandenique post Erasmum , et Gilbertum GenebrarMonachuslamen dubitare videlur, an recte Hierony- dum uiii Kufino deberi agnoscil, quandoquidem Rumo ea translatio inscribatur : JVondubitamus, inqnit, fuius in Prologo super Homilias XXVHI. in Numeros, tam auclorem, quam interpretem opus tam egregium disertim testatur, se lunc omnes Origenis Homibas nequaquamedidisse, verum scriptorum in Penlatetii huni, sive in legem Moysi vertisse, praeabsque procemio ineuria ad nos minime pervenisse. Neque eo inftcias ter scriptas in Deuteronomium. Alqui lalinas habetamen, invenissequidemnos, nonnultisin exemptaribus mus Ilomilias in quatuor priores libros Pentateuchi; nescioquid, prommiiloco inscriptum; nec auctore sane quis ercjoRufinum inlerprelem ausit inficiari, inquit (ut ego senserim) nec interprete noslro dignum. Verum Iluetiiis? Iloc argumento utitur eiiam Chilfleiius in calamus mihi temperandus est; potuit enim lalinus in- loco postmodum adducendo. Hinc merito Genebrarlatina terpres e Grmcis bonis (nt ait Comicus)alium faccre dus Homilias in Genesim et quas Origenes scripsit non bona. Alium tamen prologi, atc/ue operis in Exodum, Leviticum, Numeros, Josue, Judices, sub interprelem exslilissc manifestum esl. Haudquaquam Rufini inlerpretis nomine inseruit a pag. 1. usque ad igitur visum esl nobis, putcherrimo (ul i'(« dixerim) pag. 221. snae latinaeeditioni Operum Origenis, quani corpori aleiium simul ac horridum prmfigerecaput, et C suh hoc litulo publici juris fecit : Origenis Adamanlii prima libetli (ronte deterruisse polius, quam allexisse mayni iltius el vetusti scripturarum interprelis, et seieciorem. Quare monacbus prologo illo, quem in cundi Ecctesim post Aposlolos magistri Opera, quo3 codicibus Mss. repereral, improvide prauermisso, quidem pro[erri potuerunt omnia, doclitsimorum viroonmium earundem Homiliarum Ilierinyminn inter- rum sludio jam olim translaia et recognila. Parisiis 1 preiem fecit. Sed non ila credulus fuit Desiderius apudGuillelmum Chaudiere A. D. 1574. tti fol. flanc Erasmus, qui suaeeditioni Operuin Origenis banc de poslea ediiionem ab aliis typographis recusam ad1 Homiliis in Genesim censuram adposuit : Homilias speximus. In Appendicelomi V. Operum Sancti Au1 in Genesimvertit Rufinus, non Hieronymus. Prmfatio guslini editionis novac Sermo IX. de Rebecca est [ resecluetl, quum nec Rufinus nec Hieronymus soteant Homilia X. Origenis in Genesim a Rufino laline ( Rufinus autem gravissima conversa. quicquamedere sine proloyo.essel : Origenista; sub hoc 11. Rationibus iisdem evincitur, OrigenisHomilias suspicionepremebatur quod enim litulo Arianorum hmresis conata est repullula- XIII. in Exodum, el XVI. in Levilicum, quaejam di1 scere. Ititque pro invidiosonomine Rufini suppositum ctas proxime sequuiuur in edilione Grynaei tomo I. ' esl gratiosum nomen Hieronymi. Hm nimirum sunt pag. 58. et 104. Hulini studio fuisse lalinitate dona1 artes librariorum submoventium qum vrima stai.m tas; nam el in Prologo Homiliarum in Numeros, ait, [ qum possent se omnia Origeniana, quae in lege scripla sunt, latina fronte deterrent emplorem, el (iffingenlium atlicere. Non mediocremorexim Itabel aucloris celebri- reddidisse; et in peroratione Homiliarum in Pauli ; tas. Simili fuco vulgus imponit incautis , pannum ex Epistolam ad Romanos tomo II. pag. 634. luculenter i Anglia allatum mentiens, qui uunquam vidil Angliam, j« aflirmal, se in Exodum etiam id praestitisse, et prae' et pro Retnensi vendentes vinum , quod juxla Lovanii cipue, inquit, t"jihis qum in librum Levitici ab itlo mmnianutum est. lla de yero interprete optime qui-' (Origene) quidem perorandi stilo dictata,a nobis vero dem Erasmus. De ipso autem Opere sic censet: stilus explanandi specie translata sutit. Hoc idem pro Rulinu multum liubet perspicuitatis, sutisque commodefluil;>' senlit Huetius in loco superius indicato §.2. Fallitur 1 licel non usquequaquepurus : cui virtuli utinum fidem ergo Sixtus Senensis in libro IV. Bihliothecae, bas. adjunxisset, quam ab interpreie requirimus. Al htec li- inierpretationes Hieronymo tribuens. Erasmus de > bertas, vellicenlia polius, addendi, adimendi, mutandi, translatione Homiliarum in Leviticum banc profert ' Rufinum clamat inlerpretem. Hanc ticenliam fatetur censuram, paullo asperiorem : Fatetur (Rufinus) se 1 usurpasse se inLeeiticum, itiEpistolam ad Romanos, in has Homilias vertisse liberius, hoc esl mulla qum dictt 1 HisioriamEcclesiasticam.Quod porro opus ipse tractavit defuisse, de suo altexuisse. Ea temeritas lolerabilior ' unquam, quod non ad ittum modum contaminarit? esf, quum nominatim indicat quid sustulerit, quid Sect. II. adjeceril, quemadmodumfecit inllisloria ecclesiastica, Georgius Bullus in Defensione Fidei Nicaenae cap. IX. §. 20. pag. 209. quando Rufinus id absque' cui detraxit librum ix. et in ejus toco suas narralionet lecloris monilo nunquam pr;e.<uilil,hoc ipsum de infulsit. Al qui legit hoc opus, et eitarrationem epistola; 1 quo culpatur, iili in sinceri et probi bominis laudem ad Romanos, incertus est, utrum legat Origenem, an 1 vertit. Bulli verba haec sunl : In vertendis quidem Rufinum. Ilac arle vir glorimcupidus pulavit, se repeplerisque Oiigenis tibris multa de suo addidisse Rufi- risse vium, qua velinvitis omnibus, tereretur manibut ea mm constal; ted quoliescumque libertale usus fuerit, hominum. Matthaeus Petildidierius tomo I. Animad177

RUFINI PRESBYTERl 179 180 vcrsionum in BibliotbecamDupinipagina 15. jure ex- , Parte II. cap. XXV. qui tamen illum ex codicibus A plodit .lo. RodulpliumWetstenium, perperam suspi- Divionensi, Remensi ,'Claravallcnsi, Graonensi, et caniem, in Homilia 1. Origenis super Lcviticum ab Claramontano, ab se vulgatuui, non Ursacio, sed DoRufino aliquid immutatum, ubi disseritur de Historia nato inscripsil, cui etiam inscribitur iu cidice VatiSusanna;. Origer.istamen commentariusin Matthaeum, cano Urbinate 141. Error a viris doctis Valesio, Graeee adhuc superstes, eadem ferme exhibet, ac Huetio, Labheo, Norisio, et Tillemontio nequaquam lalina ioterpretatio Ruflni. Me fugil, cur Labbeus visus, litulum codicis acephalioccupavit boc pacto. tumo II. de Scriploribus pag. 141. barum Homiliarum In prologoipso memoratur Ursacius, Rulini notarius, iuterpretein Hicronymuni fecerit. Quam iniquus JRU- quem exscriplor ob supiuam inscitiam ab eo nequafino heic, ut alias plerique hoininjiii, sit Erasmus, quam distinguens, quem Itufinus ibidem alloquitnr, argiimeiito esl singularis modestia, qua ubique de se Ursacii nomen initio ^ro/ojrt adposuit; nain eliam in suisque Rufinusloquitur. Huetius §. 3. pag. 245. quan- codiceliOS. Collegii Sancti Benedicti Ursacio inquam et ipse non bene hahet Rufinum dc suo, ut ail, scribitur, in Calalogo codicum MSS. Anglia:Parte II. quicquidlibitumest largienlem: tamen hoc illi deheri jiag. 150. Pearsonius in Vindiciis Ignatianis Parte I. agnoscit, quod legitimo suo auctori restitutm sunl cap. X. pag. 159. laudat codicem Cantabrigiensem, (Homiltaein Levilfcum) qum inter Ctjrilti opera falso ubi sic lcgebatur : Incipit prologus... Numerorumad vendilabantur. Jodocus Clichtoveus has Homiliasin Uisiicium, reliquis vocibus nianifeste ob Rufini noLeviticum, a Ruftno translatas, primus omnium in iiien exosiun abrasis. Verum in codicibus a Chifflelib. XVI. digcstas vulgavit Lutetiae lypis Wolfganyi tio laudatis (sed non in Faftcano) prologus R.ufinia_ Hopylii A. D. 1514. in folio, ex codice Corbejensi " nus llieronyino adscrihitur, perperam tamen, quijipe descriptas, sibique a GuillelmoParvo Ordinis Praedi- ilicronyinum procul hinc abfuisse, t|UUinAlaricus catorum, et LudoviciXII. Galiiarum Regis a sacris ltaliin depopuiareiur, contraqiiam de ,-e auctor confessionibus, traditas. Ilinc patctquantopere falla- prologi affirmat, satis ostendunt Hieronymi praefatur Vossius in Historia Pelagiana lih. II. parle I. tiones in Ezcchielemlih. I. et III. ac praeserlimepist. Thesi VI. ubi Cyritli esse hos commentarios in Levi- XCVI. alias XVI. (Nunc CXXVll.) ad Principiam , licuii) putal, vel incerti aucloris. Cyrillo quoiiue ubi cap. V. sic loquiiur : Duin hwc agunturin Jebus, obsideriRoperperam tribuuntur in Latinis ejusdem Patris edi- terribitis rfe Occidenternmor AFFr.itTun, tionibus, ct signauler in illa, quam accuravit Pctitis mam, et auro salutem civium redimi, Ergo prologus Cauisius Coloniaeapud MelcbiorcmNovesianuni A. nou esl Hieronymi, procul absenlis, sed Rufini praeD. IKiC. tomis duobus in folio, in quorum priori seniis, qui tunc A. D. 409. in Siciliam cum Piniano pag. 41. laiidalaeHoimlisereperiuntur; el in ediiioe.e ct ejus familia, in Orientem reversurus, profugerat, Cyrilli operum, latine facta Parisiis apud Michaeleni de quo alibi. In codice eliam BibliolhecaeJacobex» Sonnium A. D. 1573. in folio pag. 66. Harum codev lom. II. Catalo>i manuscriptorum Angliaepag. 111. Ms. Rufino interprete, exstitit Veneliis in Sancti An- ji terprctatio Hoiniliarum in Nttmcros Rulino tribuitoitii Bibliotbeca, ante aliquot annos (lieii!) Ilammis tur. H;ec interpretatio extremus fuit Rufini labor absumta. Coiisulalur Tomasinus in Bibliothecis Ve- quaim/uam nos seriem ipsam Iibrorum seqtiuti, heic netis pag. 10. Hinc Robertus Bellarminus, qui lib. in antecessum de ea loijuiinur. Iluetiiis de illa appoIV. cap. XI. de Verbo Dei non ausus luerat definire, site lioc serihil §. i. pag. 2i5. Ex prologo, quem an llomiliae ad Origenem pertinerenl, illas postea in prwfixil Ru/inus inlcrprelutioni sum octo el vitjinti (] pro Catalogo, absque Tiaesitalione Origenianis agno-1 Ilomiliarum Oii.jenisin Numeros, quw ad litinc dicm vit. Qtiare Huetius merito carpit Helerodoxum quen- nipcrsunt, et ex ipso etiam slilo, inlclligitur, vehemendam, inter Origenis supposititia eas rejicientem; ter eosfatli, quicumquealium interpretem assignanl, quam Rufinum. In endem prologo haechabel Rulinus: pluresque earundem collecliones fuissc statuit, it nt Huliniaii.e.. sint abae ab Homilia 11. in Levilicnm, Qttwcumquein Nnmerorum tibro sive Homiliatico cujus fragmenlum exhibetur in Origenis Philocalia stilo, sive etiam ex his, quw Excerpta oppeltantur, cap. 1. Prologi vero Homiliarum iu*Exodum et in scrtpta leperimus, hwc perurgente te (Donalum, non l.eviticum inlerciderunt. Ursacium, alloquilur) Romana, ut poluimus, voceex III. De translatione llomiliarum XXVIII. in Ntt- dicrsis in unum ordinem collecta digessimus. Hinc tneros nullum judicium profert Erasmus; quare nos Huetius notat, has Homilias undectimque ccdlecias, fugit, cuinam interpreii easdem tribuerit. Rufino cuiii scholiis ah Rufino jiermixtas : Quod , inquii, iribuit Cassiodorus, leslis idoneus in lustitiitione liufino interprete dignum eral. ltaque merilo arguit alibi memorata cap. I. ubi lamen XXX. esse testatur. Andream Rivetum, qui in suo Critico Sacro basce Exstant illae sine nomine interpretis lom. 1. pag. Homilias non Origenis, sed bominis Latini foelum 1K2. sed Aldus earundem juxta ac reliquarum inter- e.->se conlendit, proptereaquod in earum XII. disciipretem facit Hieronymum. Prologi, seu praefationes nien notetur inter excudereet excidere, quae tanien iiu/tttt in Genesim, Exodum, Levilicum, el Numeros Ru/ini inlerprelis munificeniiaaccepta rcferenda sunt, desiderantur plane omnes in editionibus typis vul- iuquit Huciius. IV. Jain vero gradum faciamus ad llomilias XXVI. gatis, et etiam in codicibus calamo scriptis, nisi alicubi delitescant; librariis autem vitio vertendum f. in librtim Josue, seu Jesu Nave, quae exstant apud v quod evanueiinl, ul nimirum Hieronymus earundem Grynaeuinlom. 1. pag. 284. Lcmma Prologi ad Chrolloiniliarum interpres pro Rufino facilius venditare- matium,Hieronymointerprctationem uibuil ; sed tam tur. Rufinum jxvrro singulis suis iuterpretationihiis inierpretatio, guam interpretaiioni prwficus prologus, prologum prieinisisse, testatur Gennadius in Catalogo prorsus liufinum auclorem habent, inquit Huetius. cap. XVII.Fraudilarvain Prolugi detraxissent, quem- Erasmus ejusdem Operis iraiislalioneui Rufino quiadmodum sanc detraxil Prologus illc iu Galliarum dem adjudicat, sed Hieronynii iiomenel prologum, a bibliothecis reperlus, quo RufinusDonalum qucn- Librariis conlicta, audacter pronuucial. De primo dam pr.efaltir in suam illam translationem Homilia- iion dtibito , sed in postrenio lalli Erasmuin |iru rum XXVIII. in Numeros, quam morti prosimus in certo habeo. Hoc priusquam ostendo, ejus vetba reauSicilia [confecit, unde ipse una cum Melania, et cjus citaho : llic, inqiiit Erasmus, crevitbibtiopolarttm dacia. In lotius operis frontispicio sat habebant pro comitatu Rhegium Julii Gothorum (lammis ardere spectabat, Eundem prologumsecum ex codice Bigo- Ritfino Hieronymum supponere, revulsa prwfatione; sed liano communicaluin,non semel appellat Huetius lib. heic affixeruntprmfulionem, adeo frigidam, adeo11. cap. IV. Sect. I. §. 22. lib. III. cap. H. Sect. I. que ineptam, ut nulto certiore argumento.possit per§. 2. Sect. II. §. 1. Sect. III. §. 1. et 4. Alqui ex suaderi, hwc ab Hiefontjmonon esse versa. Homines eodem codice illum edideral Heuricus Valesius in tuares existimarunt, neminem uddnbitalurum,posUanoiis ad Historiam Eusebii lib. VI. cap. XXXVIII.et qaam ad Chromalium inscripta cssel prwfalio,adquem Petrus Franciscus Chilfletius in Paulino illustralo interdum scripsit Hieronijmus. Celeris esscribendis

1S2 VITA. LIB. II. CAP. VII. jam supersedeo, postmodum enim ad Erasmum re-, A singulaeepistolaecomilantur, abunde colligitur, pracdibo. Sed illius argumentis rejectis, alio abit Hue- cipue quum nobis desint epistolae, pro iisdem transtius in Origenianis lib. III. cap. II. Sect. III. §. 5. lationibus oblinendis, ad Rufinum ab amicis transpag. 246. translationis enim et. Prologi auctorem fa- niissae. Quidnam vero inepti, vulgaris, et stulti, ut cii Rufinum,sed tamen viro probo imposturaecriinen vocibus utar Erasmi, verba hatc Rufiniani prologi impingit, quasi nimirum rfo/osisartibus, quum se Ori- contineut: Quia ergb et tu, o mi semper venerabilis esse, proptereaqueminus ven- Pater Chromali, injungis et prwcipis nobis, ut aliquid genismivulgosuspectum et (iibileimercessuas intelligeret,fucum incautis leclori- ad mdificationem constructionemdivini labernaculi bus facerevolueril,et Hieronymt, adversariitui, nomen ex Grmcorumopibus et copiis conferamus, Oratiuncuprwscripserit,quo eum quoque in Origenismisuspicio- las XXVI. tti Jesum Nave}quas ex lempore in Ecclenem vocaret,a quo tam smpe doclrinm hujus fueral sia peroravit Adumanliussenex, ex Grmco,latine tibi criminatus. Addit, simili vafritie usum in prsefaiione pro viriummearum parvitate disserui? Quid gravius, ComnientariorumOrigenis in epistolam ad Romanos. quid teligiosiits, et rei aptius proferri poterat? At Hanc calumniain Rufino alibi eliam a viro docto af- Rufinus nullam affert caussam(urget Erasmus) cur fingi audiemus. Sed scriptor, cetera perspicax,, qui hoc opus Origenis vertendum tusceperit. Caussa est, in Erasmodamnal judlcium praeceps, ipse plus a»quo ut Chromatio, id ab se postulanti, obsequeretur. 3. Erasmus negat, Origenem Oraliunculasex temiiianibiis conjecturis indulget. Qui eniin fieri po.tuit, ut Chromalioet Hieronymo, adhuc viventibus, Rufi- pore declamaste.Hoc tamen ait Rufinus, hoc Huetius nus Ki luce hominum adeo putidam et ridiculani diserlis rationibtts evincit lib. III. sect. II. cap. IV. fratidem excogitaverit, ut sub larva Hieronymi Irans- §. 4. uhi censet, OrigenisHomilias, partim medilate B l.iiioiicni Ilomiliarum Origenis, ab se publici juris *»conscriptas, partim ex temporeab eo recitatas. 4. Reliqua censurae pars, quam Erasmus in profiiciam, Chromalio AquilejensiEpiscopo offerrel, et iinien Cltromalius,Hieronymus, et reliqui ejus ne- logi stilum pluribus inculcal, noii tam probat, nou cessarii, adeoque Rufini hostes, tam bardi ct stupidi esse Hieronymi, quam esse Rufini, qui semper de fuerint, ui taniam fraudem nequaquam olfecerint, se modeste sentiens et loquens, fatetur identidem, se nec palam suaeimpudentiaepoenasRufinum dare com- ad latine scribendum ob longam moram inter Graepulerint? Levitatem conjecturae penitus difflat Gen- cos, tricennali incuria lorpuisse. Itaque illum popuncdiut in Calalogo cap. XVII. ubi ontncs translatio- lari potius, quam exquisilo sermone conscriptas Lunes HomiliarumOrigenis Rufino adscribit, iis solis cubrationes suas edidisse conspicimus. Audiamus exceptis, quas vertit Hieronymus. Haeautem , quac exlrema verba, quibus prologoipsi finem imponit: nohx sunt omnibus, ab ipsomet Hieronymo in Ca- Tolum ergohoc.de luojudiciopendeat. Si quidtaneest, lalogo suo recensenlur, et ab itonorio Iib. I. cap. quod placere potest, hoc sit auctoris, neque enim qum CXXXVL Quae Ritfinum interpreiem habent, suo aliis labore parta suni, diripere, el noslrmlaudi appliprologodiscernuntur, inquit Gennadius, sic Rujinum care justum putamus. Si vero vim sensuum oratioinsingulis suis inlerprelationibus protogospraemittere cutti sermonisexasperat, hoc vel mihi, vel (ul cum tua consuevisse aperte docens. Itaque interpretatio Ho- venia dixerim) tibi ipsi repulato, qui opus, quod crudimiliaium in Josuc aevoGennadii Rufuii nomine dis- tis debct injungi, expetisab indoclis.Non solum ergo cernehatur. Non ergo R ufinussub Heronymi adver- inlerpretatio Homiliarmnin Josue ad Rufinum pertisarli sui persona, illam oblrusit; sed recentiores net, in quo Erasmus et Huetius aequeconsenliunt: Hbrarii, ut tanti nominis umbra mortales ludifica- ( sed etiam prologus: quod prior negat, alter sic affirQ rent, Rufino, quiobsimultaiemcum (licronymo raale mat, quasi Rufinus auctor eum fraudulenter Hieroaudiebat, expuncto, ipsum Hieronymum supposue- nymo stipposuerit, ex Homilia XV. in Josue pag. 315. Rufinointerprete. Gratianus laciniam translulit runt, lum in epigraphe, tum etiam in prologo ipso, quum alias ab anterioribus libris Ruuni nomen et in Caussam XXXIII. Quaest.I. cap. I. Porro ineptam prologostotos avulsissent. Neminem puto ignorare, Erasmi censuram Magdemburgenses Cent. III. cap. ChromatiumHieronymoaequeac Rufino fuisse amici- X. adhuc inepliorein facturi, quod Erasmus de Rutia conjunctum : quod, ex ulritisque Lucubrationibus fini prologo scribit, ipsi de Origeuis Homiliis diclum p ttet, adeo ul maguus Antistes ulriustjue animos non prodiderunt, quasi illas Erasmus Origeni ahjudicasparum exulceralos in pristinarn concordiam redigere set. Et lainen Cenluriatorum scntentiam alii ejusstudueril. Quid ergo mirum, si Rufinus Homiliasin dcm farinae scriptores imprudenter amplevi sunt. Josue celeberrimo palriaj suae metropolita;, suoquc Sed quidpiam niajus ausus est Jo. Dallaeuslib. 11.de olim Fidei Chrisiianaedcctori nuncupavit, cui Euse- scriptis Dionysii cap. XLI. ubi Origenianas Rufini bii Historiam, ab se in Laliniim sermonem conversam inlerpretationes conatur undequaque convellere, eliam nuncupaverat: siquidem Rufinus ad basce Ho- baud certe aba de caussa, nisi quia suorum dogmamilias convertendas, post Eusebii Hisloriam ab se tuin novitati eas saepeadversari cognovil; sed bomo tranSlatam, incuhuissc postea dicemus. In Bibliothcca heterodoxus non aliud plerunque agit, quain ut illam Ms. Anionii Augustini, edila Tarracone apud Philip- ipsam licentiain se pandere jactet, qua Rufinum in pum Mey A. D. 1587. iu-4°. codex 48. hoc lenunate vertendis Graecorumscriptis usum insimulat. recensetur : QrigenisAtexandrini, gui el Adamantius, V. Nunc lucus postulat, ut palelaciam, Homilias •D in librnmJosue HomiliwXXVI.Beato Hieronymoin- 1 IX. in Judices lomo I. pag. 577. editionis Grynaei, terprete, vel Rufino, ad Chromatium.Liber in mem- de quibus Erasmus penitus sil"(, Rufinum quoque inbrana annorum GCC.ef ultra, forma quadrati. Verum terprete t>habuisse. Id in peroratione explanationis ne quid praeterire videamur, Erasmi hac in re argu- in Epistolam ad Romanos pag. 634. ipsemet Rufinus diserlim lesiaiur, et Huelius pariieranimadvenit lib. menta, singulatim perpensa, recenseamus. 1. Ail, protogi auctorem his verbis CVirotuafium III. cap. 11.sect. III. §. 5. pag. 246. Hisce Homiliis affari: 0 mi sempervenerubilisChromati. lmmo sic ; libranorum nequilia prologumdelractuin , ut facilius 0 mi sempervenerabilitpater Chromali: quibtis ferme Hieronymosupponerentur, pro certo babeo; ideoque verbis eundeui atloquiiur in prologo HisloriaeEuse- uiaguam gratiaiu a nobis iniret, qui illum et ceteros bii. Quare niliil absurdius censura, quam beic exer- omnes, idem iulorlunium passos, in anliquis codicicet Eramus. bus expiscaretur. Ceterum post Homilias mJudices, 2. Totam praefationemtalem esse, ut cuivis operi inter scripta Origenis reperiuntur Homiliae IX. in possilaptari,sententiamque iptam ex Hieronymi tcri- Psalterium Davidicum,nempe quinque in Psahnuin , ptis sitbleclam ab impostore mira garrulilate dilata- XXXVI.duaein Psahnum XXXVII. et duaepariter in tam lalsum omnino est. Praefationes enim, Rufini Ps.iliiitiiu XXWlil. Has a Ru/ino translatas, et cum scriptis pradisae, nihil aliud sunt, quam epistolaefa- prologo ad Apronianum directas, vulgavil Constanmiliares, quibus ad amicos translaiiones suas mittit, tius Hierotheus cum aliis operibus Adamantii in Noquaruiu proptereu.teaorex ipsis trauslationibus, quas vum Te*taiiKntu;n, prsemissaApologia Jacobi Mer1*1

183 RUFINI PRESBYTERl 1' lini prb Origene, Venctiisapud Lazarum Soardum A. I ei tricesimiseptimi, et tricesimioclavi psalmi exposiiio A "D.1516. in folio. Occurrunt ibideni post Homilias in tota moralis es(, tnsftluia qumdamvitm emendatioris Lucani fol. 87. exslantque etiam in codiceMs.Vati- ostendens, et nunc conversionis ac pmnitentim,nuuc , cano Urbinale65.fol.54. p.2. il/er/tnusOrigenUOpera purga'ionis el profectuumsemitam docel, idcircotibi Lalina in quatuorpartes divisa ediderat Parisiis A. D. eam, Aproniane,fili charissime, n novemOratiunculas, i 1512. lomisduobus in folio : quaeeditiuibidempostea quas Grmci Homilias vocant, velut in uno corpore lecusa biit A. D. 1519. 1522. et 1530. Sed Erasmus, digeslam,in Latinum iranstuli, ut intra unum codicem vel qui Honiiliaseasdem inseruit lom. I. pag.440. editio- collectamhaberel dictionem,qitmad emendalionem nis Grynmi auceps haeretin saepe memorata censura, profectionem morum tota respiceret. Hoc sane beneficii num referant Origenis ingenium el phrasim, propius- prmstabithwclectio, quod absquelabore lectoris intelqiie accedere ad Chrysostomum putat, vel aucloris ligenlia ejus in propalulo habealur, quo scilicet vitm fuisse Latini, aut Rufinum interpretem , more suo , simplicitas,sensu tttcido,actimplici sermonedocealur: illas contaminasse. Haec et alia ah Erasmo superbe exquo prophetia pervenirenon solum arf viros, verum et prteposierc dicta, Huetius merito improbans lib. eliamad retigiosasfeminas possit, et excoleresimplices III. cap. II. secl. III. §. (>.pag. 247. eundem crilicae menles: ne forte religiosa filia mea, soror in Christo suaenimium permisisse arbilratur, ubi de interprete lua, ingrata sit operi nostro, si id semper laboriosum scribit: Ncc ipse qui prmfalur, profilelur, se has Ho- intelleclui suo pro asperitate sentiat qumslionum;qrita milias simpticil'r verliste, ut habebanlurapud Grmcos, nec corpushumanumexsolis potuissetnervisossibusque nec itlicexprimilnomenauctoris. Scdverumquidemesl, constare, nisi eisdivina providentiavelmollitiemcarnis inquit lluetius , ac tneminisse debuerat Erasmus , intexuisset, vet bl.indinicnta pinguedinis. Huetitis, et auclorum nomina operitm iniliis prmscribi solere, ac " ex eo Nalalis Alexander saeculoIII. cap. IV. Ari. II. proinde prmfanlem Rufinum nccesse non habuisse Bufinum, exploso Riveto, interpretem faciunt Homiprofiieri, htts Ilomilias sc ex Origene vertisse, quum liae unicaein Librum I. Regum, cujus etiam esl vertrf titulusctamaret. H;ec Huelius, qui eo ftttiitusetitim sioexpositionis in Cantica Cauticorum, testeCassiocensel (irgumentumpctitum ex Peroratione , in qua doro divinaiuin lectionum cap. V. uhi haecleguntur : nomen auctoris non expressil. Rufinus de Operibus In Cantica Canticorumduabus Homiliis expositionem Origenis at> se latinitale donalis agebat, Origenem Origenis idem Sunclus Hieronymus, lalinm lingita: ipsuni nominavernt; et Homiliarumipsius in Genesim, mullipticator egregius, sua nobis, ul consuevit,probaExodum , et Leviticum mentionem feceral. Addit bili transtatione prospexil; quas itcm Rufinus, inlerpostea : ///<(,qttmin Jesu Nave et Judicum librum, et pres eloquenlissimus,adjectit quibusdam locit, usque tn Psalmos tricesimum sextum, tricesiinum septi- ad iltud prmceplum, quod ait : Capite nobis vulpes inum , et Iricesimum oclavum, simpliciterexpressi- pusillas , exterminantes vineas, tribus libris lalinis miis , ct invenimus. Ilinc non diflicnlter baec opera explicavit. In edilione Grynmi lom. I. incboanlur perinde ac proximc laudata, ad Origenem pertinere pag. 350. et desinunt pag. 492. quibus lamen desunt inlelligimus, cujus nomen singulis ad|ionere super- prologi consueti. Rufinus opus coniinuae explanaiiovaeancum sane ct molestum iiiissel. Quod si hacc nis, et decem, quos vocant, tomorum partes, in Ho: Origeniani nominis praetermissio dubiiim aucloremi milias IV. dislribuit, de quibus loquitur etiam Pear'hic facil, cur Erasmus , qtii de auctore Hoiniliarum sonius in Vindiciis Ignaliaiiis parl. I. cap. IX. pag. i in Psalmos duhitavii, de auctore quoque llomiliarum 111. Verum Erasmus hujuscc lucubrationis nequain librum Judicum ncutiquam dubitavil? Par sane; ( quam adsequntus auctorem, et eo minusinterprelem, (] erat utrobique dubitaudi ratio , utrobiquc enim utrumque in unum cnnflal, puiaique hominem LatiOrigenis iionien omiititur. Ita ferme Huelnis, et anle; num, et pulchre doclttmac bene diserlum , non certe euin Genebrardus in Collectaneis de Vita Origenis Grmcum.Quoniamautemis ob modestiamsuumnomen I cap. V. qtue suae operum ejus Latinte editioni praapponere noluit, librarii prwfixerunl nomenAmbrosii. posuit, unde Imc nonnulla in rem iiostram sunt; Ita Erasmus, cui conlinuo adhaeserunl Magilebur^ransferenda. Loquitur Genebrardus de ccnsuris; genses Cent. III. cap. X. Guillelmus Perkinsius in Erasmi : /n tts, ait, ifa suo slomachoindutsit more,, suo Problemale, aliique mox nominandi. Tantiim ul in co , modo mnjorem animudversionem modo valel pceconcepta opinio conlra Rufinum,ul Erasmus, i , firmiusjudicium merilo possisrequirere. Verbi gralia, iguorato harum Homiliarum iuterprctc, opus ipsum censct Uomilias in Psal. XXXVI. nonesse Origenis. cousque lauilaiit, ac si noua quoqttam latine versum, Quin el ubi annotasiel, supere phrasim Chrysostomi, sed ab lalino homine mtegre compositum existima, mox subjicit, se sttspicari eum, gui scripsil, fuissc ret. Sed esse Origenis, el ab Rufinolalineredditum, ; Latinum. Ttt hmc, si potes, inter se conciliato, quttm ex Gassiodoro locupletissimum lcstimonium proi Clirysostomilocutio sil Grmcissima.Dcintle esse Ori- duximus. Rufinus tameii de suo nonnulla addidit, i geiiis apparel, quia Uomilia 11. rfemoreinvehitur in unde Rivelus, Robertus Cocus, et id genus pseudoe Vuteuliiiianos, t Homilia III.locum Puuli 1. Corinlh. critici Heterodoxi ansain arripuerunt hanc explanaIV. iisdem vcrbisadfcrt, quibus Exodi Homilia \1. el tionem Origeni abjndicandi, perperam auctori tiii Nttm. IV. pro consuetudineperslrinyit eos, qui hmre- buentes quod est inlerprelis. Formulas populares, -_ banl in lilera, ncgleclospirituali sensu, eumque neces-. et voces Rufinousitatissimas, inde collegit Huetius sario slaluendum probat e versu : non vidi justiim " lib. III. cap. 11.^ect. III. §. 7. pag. 240. Ceterum i i derelictum,elc.adeontudservandamversiculilitcrariam Prologi Rufini eandem ob caussam, ob quam ceteri, vcritatem, patel loculum de dereliclionea rebtts spiri- interciilerunt, velulillein Numeros, pridem repertus, t luatibtts, non corporatibus. Et tlomitia 111. nominat quem Lalinae ediliones nunquam anle repraeseiilaVttlentint.m,Murcionem,et Basilidem, conlra quosini verant. Rem firmat etiam veius codex Petri Pithoei, ceteris libris perpeluo [ere luctalur. Deiique phrasis el sic inscriptus : lncipil Tractalus Oriyenis in Cantica l senlenlia el mos Origeitianusdocent, lemcraria fuisse Cuniicoruin, a Rufino translatus in latinum. Quare s Erasmi judicia; quod commemoropropler prurtentes Johaimes Manianeus lilirum ab se minus recte s istorum hominum aures, gui protinus deslruendum incerto inlerpreli adscriptum, conjecit in lom. V. t arbitrantur quod ab aliquo corrosumet morsum intet- Operum Sancii Hierouymipag. 605. Haecquum ita se tcxerunt. llacc Genebrardus. Quare inani studio Mag- haheaut, de nibilo est, quotl in quibusquamcodicibus, deburgenses, Robertus Cocus, et GuillelmusPerkin- Hieronymo el Ambrosio haeclucuhratio tribuilur, ut MIIS easdem llouuliasexgenuinorum opcrumOrigenis probc moiiet Huctius. s albu expungere, non verentur. Illarum interpretatioVI. Hucusque sermonem fecimus de scriptis Oriiiein Rufinus,tVpronianofilio carissimogralilicatuius genianis iu Vetus Testainenlum , quae Rufinus ex i se suscepisse testatur in prologo, quem, quia brcvis Oriente in llaliani redux luli: el precibus amicorum, ; i cst, buc Iransferatn ex tomo II. Ongenis Operum Latio donavit. Nunc de Origeniaius lucubratioiubus e pag. 4">i), dilionis Grynxi : Quoniam tricesimisexti, disserendum superest, in novo Testamer.to expla,

VITA. HB. II. CAP. VII. 186 m nandoversantibus, quas Rufinuspariterlatinas fecit,.A suscipiet. Satisfaciam sane in ed*amicis tneit. Dabo qtianquam in vulgalis editionibus sub alienis nomi- titulo nomen meum, aucloris nihilominus vocabulo nibus circnmferuntur. Ex his primum locum obtinent permanenle, nam Rufini Clemens inscribetur. Mox tomi XV. CommenlarioruminepislolamSancti Paulli subjungit, se ad cetera Origenis opera transferenda ad Romanos.quod opus in libros X. divisum, Rufinus aggressurum : Quodsi nte Dominus implerepermiserit, redibimusad illos, el ad tua desideria, ut in NumeroHeraclii impulsu latinoe linguie donandum suscepit ei in Deuteronomiilibrot, Deo permittenie, aliquo tempore iu vertendas Homilias iucumbebat , rum,dicamus. Hwc.enimsolum vobis de Pentateuche (juarum seriem amico obsecuturus, abrumpere de- quarfe buil. Sic eniin ait in Prologo : Volenlem me parvo vel reliquis AposloliPautli epistnlis,quw possumus, tubvectumnavigiooram tranquilli littoris slringere, el Dominoproteyentedebemus.In margine hujus perminulos de Grmcorum stagnis pisciculos legere, in orationis pag. 634. editionis Grynmi hnc nionitum allum, frater Heracli, laxarevela competlis,retictogue exstat : Vet hinc colligi potest quos Origenis libros in tibrosX. opere,quod in transferendisHomiliissenis Rufinus liilina civitatedonaverit. Recte quidem; omAdamantiihabebam, suades, ut nostra vocequindecim nia enim ab se versa el vertenda , singnlatim enuad Rufinum ejtts volumina, quibus epistotam PautlidumRomanos meral.vertisse vero Clementis opus reapse in Latinuiii sectalur alibi audiemus. Iierum sic scribit disteruit, explicemus: in quibus itle Apostolisensum, in lam profundumpelagus effertur, Erasmus : Hic locus erateradendus, sivoluissentnobis ut metusingenssil itluc eum sequi, ne magnitudine persuadere,hujus operisinterpretemesseHieronymum; sensuum,vclulimmanitateopprimar undarum. Deinde conslat enim lum ex Gennadio,lum ex ipsius Rufini nec illud adspicis, quod tcnuis mihi cst spirilus ad ™prmfalione, uodRufiuusverteritClementisRecognilio q «um libros, non Hieronymus,el ad hunc Gaudentium dicendilubam. Super implendamejus tam magnificam omnesautemdifftcullates si, quod interpolatisunt ipsi aliasquoguescribitRufinus.Nihit igitur agunt Librarii, e libri; desunl enim fere apud omnium bibliolhecas toties incitkantes nomenHieronymi,immohmc incul(incertum sane quo casu) aliquanla ex ipso corpore candi sedutilas augettuspicionemfuci. Inde ex Rufivolumina: el hmcadimplerein lalino Opere, et inte- niana pcroratione laciniam ab Librariis depravatam dare, nonesl mei ingenii; sed, ut profert in qua Rufinusloquitur, sed sub Hieronymi gram coiisequeniiam tu credis, qui hmc exigis, muneris (ortasse divini. nomine, per falsarios afficto. Hoc non animadverso Addisautem, nequidlaboribusmeis desit, ut omnehoc Jo. CarolusBoviusin pratfationead ClemenlisConsftcorpus, quod Grmcussermo ad tutiones Apostolicaslatine editas Veneliisapud Jorquindecimvoluminum quadraginta fere, aut eo amplius millia versuum pro- danum Ziletum. A. D. 1563. in-4° et Franciscui iliixil, abbreviem,el ad media, si fieri potest, spacia Turrianus in prolegomenisGraecisad easdcm Consticoarctem. Dura sane imperia, el lanquamab eo, qui tutioncs, Grmceeditas, apud eundem typographum pondus operis hujus scire nolil, imposita. Aggrediar eodem anno et forma , pag. 7. ipsuin Hieronymum, lamen, si forte oralionibustuis, qum mihi lunquam non alium,loqui reapse crediderunt, et propterea homini, impossibiliavidentur, adspirante Domino, castigantur a Jacobo Usserio in Dissertatione do possibiliafiant. Sed ipsumjam, si videtur, Origenem, Ignatii epistoliscap. VII. Verba Pseudo-IIieronymi, susceptioperisdirigat, audiamus. sive Rufini haecsunt pag. 634. Aiuntenim mihiin Itis qualiter prmfationem Hactenus*/iu/tnus, cujus in lioc labore sinceritatem qum scribis, quoniamplurima tui operis liubenlur, da ne poiiam lidein laudat Tillemontius tom. III. pag. tilultim noministui, el srribe : Hieronymi(lege Rufi558. Vir pius disertiin fatetur, se in transferendis |Q ni) verbi gralia, in epistotamad Romanos,Explanahisce homi.iis lilertate usum addendi, et lacunas de lionum libri. El post nonniilla : Satisfaciamsanein suo supplendi. Theophilut Salodianus ordinis Fra- eo amicis meis. Reliqua jam adduxi. Sed esl et »7trum Observantium, ui vocant, de quoin scriptoribus lud, inquit Erasmus, nonnihil argumenli, quod in Minorumsilet Lucas VVaddingus, Origenianuinopus gratiam Ursacii, cujus jttssu suscepil hunc laborem, in Fcsulani monasterii bibliotbecaHieronymiinter- vertit Regulam Basilii, el in gratiam Gaudentii, cupretis nomine, cum hlaltis et tiueis pugnans, ab se jtts hic meminit, vertit Clementem. uod Erasmut ait Q foras emisil Vcnefttsapiirf Simonemde de Urtacio, est meinoriaelapsus in viro non semreperluni , LuereA. D. 1506. in folio, nuncupavitqueAlexandro per accuratissimo. Heruclioenim, non Ursacio opus Portensi Viceiino, equeslris ordinis viro, quasi ob illud Rii/inus inscrihit, qui neque Ursacio, sed inventum tbesaurum prae gaudio exsiliens. IstuJ Urtejo Regulaui Sancti Basilii niincupavit. Urpostea opus ihtdem recudit Bernardinus Benalius sacius vero , sive Ursatius, fuit liufini nolarius, A. D. 1512. iu folio, sua;queOrigenianorumoperum ipso teste in Prologo llomiliarum in Numeros , colleclioni tomo II. pag. 455. edilionis Grynmi, quem, uli jam dixi, Donali nomiiie praenoiavit.Herainseruit Erasmus, Hieronymi quidem nontiiie iu ctiumtam prologus,quam peroralio, in universis edifronte relicto, cui tamen in censura tnm. I. praefixa, tionibus exliibeni, ne excepta quidem Erasmica. Adopus abjndicai. flti/iitumqueimerpretem carpit. Sed stipulantur codices manu exarati, Vaticanus Urbinas ipsuniniet Erasiuuni audire prajstal : llic, inqiiit, 62. fol. 1,6.et in Catalogo Mss. Angliaetom. I. pag. Librarii magnifice perfricuerefronlemet in prmfatione 68. cudex 1247. GuillelmiLaudi, ubi recensetur epiet in peroratione, pro Rufino Hieronymum stipponen-I siola liufini ad Heraclium, quam a prologo, de quo d tes, hoc est vitrum pro gemmalectoriobnudereconan- " loquimui», iversam non credimus. Ui in pauca rem fes, ef haclenussane fefelleruntincautos; niim prwfa- coutraham, Erasmi aiiiinadversiobac in parte veristio poteial utcunquevideriHieronymi: sed in pcrora- sima esl, neminein unquam ohjecisse Ilieronymo, tione quasi sorices ttto se produnl judicio. Inde ex quod ea, quaeverterat, truncarit, tnverlerit, immutaeadem peroraiione subjungit quaeliiifinum auctorein rii.etex alieno operc suuin lecerit: quod lamen Rupatefaciuni, quanquam Hieronymum pro Rufinoas- finus iu loco superius adducto, et per Lihrariorum sutumgerunt. Hoeprodit codex Thuanus,cujus verba fraudem Ilieronyiui perperam credito, sibi objectum recilat Coteleriusin Judicio de libris Recognitionuiii fuisse prodit. Sed Erasmus boc etiam animadverteie Clementinaruminter opera Sanclorum Patruni, qui debtiit, Itufino haud imulicae profecto laudi potius, lemporibusApostolicisfloruerunt pag. 484. editionis quaui malae lidei, Irihuendum videri.quod eum neH. anni 1698. Ea verba huc libeiuius adferatn, quod quaquam puduerit, palam fateri, sed id praestitisse non uno iu loco vulgatam edilionem emendeut : (juotiescuinque id praestilit; neque enim Romanos jPosi hocsane vocalnos opus, quod olim quidemin- leciores vir probus fallere voluit,quasi nimirum fidam junctum est, sed uunc a Reato Gaiidentio episcopo et simplicem Graecoiumiulerpreiaiionem latinam iis vehemufius peruryeur ,• Clemenlis scilicet liomuni veuclii.net,sed, ul veracem et religiosum bominein comitisac successoris, de Re- deciiu, eusdini candide mouuit, se ex GrancisLucuepiscopi,Apottolorum libri, ul in lalinum vertantur : in quo opere braiionibus, quaealias per omnium manus lunc volicognilioue benenovi, quod laborem labor, multipiicala torte tabant, quasdam veluli decerpliones et compendia

RUFINI PRKSBVTERI 188 rogatu amicornm extraxisse. Neque profecto aliud ^ dem audicbat Origenis nomen) et in Hieronymum,a j^ et compendia fuisse oporluit tot quo smpe Origenismicaussa exaijitatus fuerat, refunquam decerptiones opera ex Graccorumscripiis raptirn deducta, quae in dendam, nomensuum non apposuit, modestiafactum Italiam rednx, decem aiinorum spacio cum Laiinis simutans,quod malit artibusactum eral. In his diluenpopulis communicavit practer alia, quae illo eodem dis horas diutius non leram, qiinm ha»c improvide tempore de proprio conscripsit. Quare hoc ipsum, scripia reciiasse, eadem refutasse sit, juaecipue quod Rufino a recentioribus criticis vilio verlitur, quando eiiam anliqui codices Mss.supra laudali,non landi vertcndmn est. Non debuit ergo Erasmus ita Hieronymi, sed Rufini interpretis nomen referunt : escandescere, uhi Itufinus in peroratione Cominenta- et Cassiodoridiserta auctoritas cap. VIII. de Instituriorum in epistolam Paulli ad liomanos ingenue late- tione divinarum literarum his verbis nobis adslipula(ur, te Homilias Origenis m Genesim, Exodum, el tur : Epistolam ad Romanos Origenes viginti librit ma.rimein Leviticumsic immulasse,ut qumitle mdifi- Grmco termone declaravil : quot tamen supradictut candi studio populariter dixit, ipsc cxplanandi specie RliFlNUS,iit decemlibros redigens,adliuc copiosetranstranstulerit: quaeErasnius ohelo ita percellit: Argute tutit in tatinum. Quid clarius adversus lliietiuui dici ab rcro disimxil mdificaiwnem expltniatione, uasi non poterat? Nibil omnino. q auditorum.Verba Ruexnlnnatiospeclctivdificalionem VII. Hactenus dicta ostendunt, Rufinuminiqueprofini haecsunt in peroralinne pag. 654. Haclenusnobis scindi a recentioribus criticis, quando ei, de ecclein cpistolamad Romanos,proul potuimus,diclantibus, siasticis literis apud Latinos praeclare merito pro phirimo el labore cl tcmpore desudalum sit; fateor contiinieliis gratiae referendaeessent, proptereaquod uamque, Heracli, fraler amamissime, quod dum luit ejus potissimuni cura et studio post deperditas Orige••> desideriissaiisfacerecupio, oblHussum pene mandali, l nianas plerasque lucubrationes, Graecescriptas, illae qno prwcip ur : onus supra vires tttas ne levaveris: saltcm , quas ipse latinitale donavit, quasi pauculae quanvisnobis nec in ceteris, quw, ie insitlente, immo ex magno naufragio superstiles tabube ad nos pervepotius pensumdittrni eperis exigente,in latinum verti- nerint. Exstanl insuper tom. 11. Operum Origenis mus, defueril plnrimtis labor, dum tupplere cupimus pag. 425. HomiliaeX. quas auctor editionis Erasmus, extemporenon se ex variis locis in unuin collegisse testatur. In cenca, quwab Origcnein aiiditorioecclesim tam explanntiorits,quam mdificalionisintenlioneper- sura, quasdam esse ait, non Origenis, sed Itominittaorata sunt, sicul in Homiliis, sive in Oratiuncutisin tini, reliquas a Rufino impudentercontaminatas.Sed Genesim,ei in Exodum fecimut, et prmcipuein librum quaenamsint, neutiquam prodit. E\ bis I. III. IV. V. Leviticiab illo quidcin pcrorandi slilo dictata, a nobis VI. VIII. et IX. sunl in Matthmum; II. in Johannem; vero explanantUspecic translata sttnl : qttemlaborem X. est de Maria Magdalena; VIII. est de Epiphania adimplendiquw deeraiit, idcirco susccpimus,ne pulsa- Domini.Ne; quid praeteream, Jobannes Dallaeus,et tm qumstioneset relictw, quod in Homiliaticodicendi David Bloudellus, RufinumOrigenis quoque Homiliagenere nb illo swpefieri sotet, tatino tectori faslidium rum in Lucum interpretem faciunt; sed nterque regencrarent.Nnm illa, quwin Jesu Nave, et in Jndicum fellitur a Pearsonio in Vindiciis Ignatianis Parte I. tibrnm,et in XXX VI. XXX VII. et XXX VIII. Psal- cap. IX. pag. HS. lllas enim vertit Hieronymus, mum scripsimus,simplicilerexpressimus,ul invenimits, quanquam in cod. 65. Vaticano Urbinale, Rufino trict nojt mullocum labore translulimus.Quamvis ergo et biiunlur. Iluic rci fusius immorari non opus est,quaniit ceteris,qum supra diximus, laboralum nobis sil in doqnidem Ilieronymus irauslalionem pro sua agnosiipptendisiis quw omiserat; in hoc tamen opere epi- ( scil, Rufinus, ut Hieronymianam, carpii; quod Pearstolwad Romanospro liis caussis, quas in prwfalioneQ sonio accurale observatum. inctti comprehendinius,mmensusnobiset inmslimabilis CAPUT VIII. buit labor. Srd deteclabilindulsisic laboribus,simodo, iion itt in aliis experti sumus,malevolmmentei vigiliis I. Rufinus Basitii Magni Uomitias oclo, et Gregorii Nazianzeni decem opuscuta ab se latine reddila, nostris conlumelias reddant, si non sludia oblrectalioniAproniano inscribil. II. Nonnulla de his Gregorianis bus, et labores remunerantur insidiis. Novumquippe lucubratiouibits proferuntttr. III. Ilufinus Sixti etiam nptid cos culpmgenus subimus.Aiunt enimmihi. ReliPylluigoiici senientiasin lalinumsermoiicmtranslaqua superius recilavi. Ilncusquc Ruftnus, qui profelas ad Apronianummitlii, Ayammsorori donandas. cio ob Imjusmodi verborum sententiam ab immiii IV. Sixti mlas, reliyio, ct pretiumapud antiqnos. V. Erasmn vapularc non debuit. Miror amplius, non soRufinus ob Sixli Iranslationemmale habilus, non talum Erasmum,sed.illi etiam adslipulaniem Huelium, men superstes. VI. Cur Sixlinns liber a Gelasio I. virum ceteroquin summe laudandum, lib. III. cap. II. rejeclus inler apocrypha. De eo variorum sententim Sect. III. t;. 15. pag. 2-':5.in Rufinum irasci, quod ilr expositm.VII. ,Si.T(ificfrta Grmcispassim adducta. luil idem opus alihi decuriaverit, alibi eliam suppleEtiam a Lalinis. VIII. tEjuscodices,ali/ue ediliones. veril. Et tamen Rufinns in prologo ad Heraelium diI. Hufinus, qui in Urbe degens, Origenis llomilias serlim aflirmat, eos libros in codicibus Bibliotbecarnm, quos ipse consuluil, fttisse interpolaios, muti- in Psaimos, Aproniani rogaiu, latinas lccerat, postlalosque : qtiaeesl caus-a, cur eosdem ipse contraxc- modum Aquilejmconstituius, in aliorum eliam inlerrit, atque suppleverit. IIuc insuper accessit votum prelationibns laboravit, ul ab eodem amicissiinoviro Ueraelii postnlanits, ut quindecim volumina coar- D giatiam iniret. In his primo loco memorantnr Hnmiliae VIII. Sancti Basilii Caesareensis Episcopi, quas ctans, in mcdiam partoni rcdigerct. Et tamen Erasmiis, hoc ipsum nddidiise, impudenihsimumvocat. idem Rulinus libro XI. Hist. sitaeEcclesiaslica:cap. Nescio quo pacio fieri putncrit, ul .InhannesMartia- IX leslaiur, se in lalinum vertisse : Ex quibus(Grenaeushunc Rufuii prologumad Hcraclium llieronymi gorii et Basilii inonumentis) nos DEIUS i [ermesingutorum oraintncutastrunsftidimusin talinum.Basilii prmCS5C crcdiderit, cujus cpi-tolis ab se novo ordine digesiis illuni inscruit tom. IV. niim. CVll. pag. 808. terea Inslilula monachorum.Ait rfeitas FKRME, quia i Tillcmontiu-. tom. XII. pag. 308. htinc lleractium denas quideai Nazianzeni,sed Basiliioctolantum oraminime diversum ab UcractioDinconoputavit, qnem tiones in latinum transfuderat. Labbeus in lomo H. i memorat SauClus Ilieronymus in cpisi. C. alias de Scriptoribus Ecclesiasticis pag. 310. el ex eo Ca; XXXIII. ad Castrurium. Vcrbis ipsis Ritfini, quaesu- veus, geiieiaiim dumiaxat loqutili, nonmilla a liufino perlus jam dcdi, caixloris, pietatis, et modesliaeple- versa in amiquis Operum Basiliiet Nazianzenilatinis t liissimis, salis superquc Erasmi censnra refellitur, ut editionibusreperiri iradiderunt, Basilii tamen, praeter nihil interim dicam de Ilueiio, qui Erasmi censunc Regulam monachorum,ego nibil vulgattim ex Hufini ; de suo addit, non quidem recentiores librarios, sed versione reperire potui. Sed Bibliotbeca Vaticana 1 Rufinum ipsum suam hauc interpretatioiiem Orige- niembraneum codicem (Jrbinatem 67. mihi snbmininianam Hieronymosupposuissc, dum astu, ct invidia, stravit, ubi fol. 201. Homilia;VIII. Basilianaea Ru, ui ipsj ait, ad declinandam facti invidiam (tnate qui- fino couvers-s cum Prologo ad Apronianuioleguniur.

187

VITA. LIB. n. CAP. VIII. 190 489 A Haecpostea Julianus Garnerius ex codicibus regio et 1 latinn superslitem, Nazianzeno abjndicat; qua in re Colbertino vnlgavit Parisiis A. D. 1722. cum Operi- suffragatorem adsciscit Fridericum Moreflumtomo I. Rufinus ad Operum Nazianzeniediiionis Parisiensis A. D. 1C09. " bus Sancli Basilii tomo II. pag. 713. Apronianum in prologo haecscribit : Aliqua in tuti- in notis ad Orationem XLIX. pag. 726. ubi Morello num verti OLIM poposceras,Aproniune fili carissime: neutra oratio, de Ftrfe et Nicwna Fide Gregorii fcequod et ex parte aliqua [eci in prmsenti dum in urbe tns videlur; at neque ullius auctoris Grwci,sed Lalini, essem; sed et nunc aliquantum addidi OCTO, beati tametsi antiqui, proplereaqnod scripiuranim versioergo transtuli libetlos. Procul nem Italam ex Graeca LXX. interpretum expressam Basilii brevesistos Itomeliticos ab Urbe hacc srripsit Rufnuis, nempe in patria. Ocfo citet. Andreas Riveius censuram Morello suffuratus ergo, non decemBasilii homilias, transtulit. Saeculis pro sua venditavit cap. XXI. lihri III. Crilici SacrL Rulino posterioribus dum apud Latinos haec Basiiii Haecferme sunt, qnae Chiffletio, licet codicum Mss. scripta latidantur, ea ex Rufini versione laudaii, mi- aucloritate veterumque lestimoniis destituto, facile Fide nime dubito. Ita Origenem, Etisebium, Nicaenosca- persuaserunt, neutrum opus.rfe.Fide et iVtcama nones, Nazianzenum,Xysttnn, pariterque BasiliiRe- ad Gregorium pertinere. Immo hinc factum putavit, gulas, ex Rufini translationibus passim laudari, ma- ut in codice Divionensi, qui Gregorii libros a Rufine nifestum est. In nova editione Operum Sancti Augu- versos complectitur, prologus ad Apronianum uni stini post initium lomi IV. exstat Sancti Basilii prae- Apologeticopraefigeretur: quem protogumChifflelius fatio ad Commentarium in Psalmos, olim Sancio Au- ex eodem codice edidit. Haec tamcn ratio viri docti gustino aliributa.quam novaeedilionis auctores inter- baud magni fit. Universis enim Grcgorianis opuscur> preti Rufino transcribunt, quod fieri video eliam ini ,'B Its ab Rufino translalis, siraulque compactis, unictim, 456. Haecest non plures prologos praefigi decuit. Hoc recte animI t codice.BiblioihecaeThuanaeiom. I. pag. I. praefatioHomiliae Sancti Basilii, aiRufitiolatinetrans- advertit Theopbilus Raynaudus de Maliset bonis lilala: eam piaememoriaeCardinalisThomasiiis praepo- bris Partit. I. Erolem. X. tomo XI. Operum pag. 269. suit utriqne Psalterio edilionis I. el II. pag. 11. et 45. col. 2. ubi tamen hunc librum de Fide Gregorio Post Basilium proxime accedit Gregorius Nazian- Nysseno, quasi ex Cassiodoro, falso adjudicat. Ad tenus. Hujus opuscula ab se latinitate donata, Ruft- hacc in eodem Rufini prologo, qui Apologetico,0|iusnus Aproniano suo pariter nuncupavit, qui eorum in- culorum primo, praeponiiur, non unus Apologcticus, lerpretaiionem ab amico, Aquilejamabeunte, flagita- sed generatim Grcgorii scripta memorantur : Pelebas, verat, ipso Rufino lesle in epistola, quaeApologeti- Gregorium Nazianzenum tibi in latinum verti, inquit cum praeit, ubi sic Aproniamtmalloquiiur : Profici- iu principio Rufinus. In finc vero : Hunc ergo (Gretcenti mihi ex Urbe magnopereinjungebas, fili cwissi- gorium) absqueullo prorstts lcge scrupulo. Qu: Grego, me, ut tibi, absens quoque,aliqiiid operis impenderem, rium nobis dare se jiroliletur, non unum ejus Apolos nec tios a consuelis studiis necessilasmew profectioms geticum, sed el alia opera suh uno et eodem prologo inltiberet. Petebas GregoriumNazianzenumlibi in ta- nobis dare drccndus est. Quare lieet Gennadius in linum verti. Ita Rufinus, qui in HfStoriadenas Gregn- Caialogo cap. XVII. generalim lantum affirmet, RuI rii oratiunculas,ut jam dixi, sein latinum sermonem finuin Gregorii Nazianzeni ctoquenlissimi ominisscrih Has Johannes Adelphus Mu- pta latinis dedisse; facile tamen est delinirc, quaenam transfudisse memoravit. lingus edidit ArgentinaeA. D. 1508. hoc titulo prae- opera dederil; scilicet ea omnia, quae in editione ' notatas : Hi sunt in hoc codicelibelli x. divi Gregorii p Argentinensi citlem prologo subjiciuniur. Ilaec enim Lvdenario nuniero, quem ipsemet, Rufinus in Ilisloria Nazianzeni. 1. Apologelicusliber i. expressit, egregic respondcnt. Disertum lcslimonium 2. De Epiphaniis, sive natali Domini. Rufini prae omnibus cndicibus Mss. nedtitn Nicolai Fabriet Divionensis, habendum est, in quibus, teste 3. De luminibus,quod est secundisepiphaniis. 4. De Fide liber I. Chiflleiit),quarlus et qnintus abest Gregorii lihellus 5. De NicmnaFide, de PentecosteetSpirituSancto. de Fide, ac de Fide Nicwna, ita ut octo ibi, non deni . 6. De semetipsoex agro reverso. sint libelli, Rufini interpretis nomen praiferenles. Hi 7. De dictis Hieremkc, prwsenle lmperalore. vero in editione Morelliana sunt octo Oraiiones co, 8. De reconcilialioneel unitate monachorum. qni subsequitur, ordine I. XXXVIII. XXXIX. XLIV. 9. De grandinis vastatione. XVII. XII. XV. XXVIII. Libelltim de Fide Nicwna 10. De Arianis, quod nonliceal semper et publicede Jacobus Usserius in Diairiba de Romanae Ecclesiae e Deocontendere. symbolo pag. 50. ait, ah aliquibus Athanasio tribui, Hi libelli, seu potius orationes, in tom. I. Operum et quamvis in Nazianzeni Operum colleclionibus Mss. l Nazianzeni editionis Parisiensis G. L. anni 1630, Iiufino interpreie, recenseatur, unam lamen a Palri, apud Carolum Morellum, snnt I. XII. XV. XVII. cio Junio sibi oslensam, in qua illud opusculum deeXXVlil. XXXIII. XXXVIII. XXXIX. XLIV. et L. rat, quod Usserius propterea factuin putat, quod nepag. 1. 190. 221. 265. 472. 529. 613. 024. 705. 727. quc a Gregorio scriptum, neque a Rufino Latine ver756. non tamen Rulino, sed Jacobo Billio interpretc. tuiii luisset. In Bibliotheca Passionea exslant Opera Ex his falli constat Julianum Garnerium in praefa- Sancti Gicgorii Nazianzeni, Latine tanium, Rasilew lione tomi II. Opertim Sancti Basilii pag. 87. ubi ait:: D eiiia apud Jo. Hervagium A. D. 15oS. in folio cum Hodie neque in impressis ncquein veleribuslibris plus nolulis Mss. Laiini Lalinii, qui pag. 392. ad oram s seplemaut octo exslare Nazianzeni Oraiinnes, a Riir tracialus rfe Fide, Rufinoiitterprete, ita scripsit: hwe lino conversas. In line editionis Argeniinensis hsec qitw ante epistolas, adjecta ex Rufino sunl, in Grmcit z proslant. Explicit tiber Beaii Gregorii Nazianzeni, codicibusnon tegimusItodie, idcst in excusis ante anf transialus a quodain Rufino, impressusArgenlinwper jiittn 1550. Notula videtur aniplecti eliam tractalum r Johannem Knoblouch anno Domini MDVIII. in 4*. rfe Fide Nicmna, Rufino interprete, exslaniein pag. Editionis auctor Adelphus librum dicat Georgio Bo- 403. queiii Nazianzeni epistolse subsequunlur. Sed hem, Moguntinae,et Johanni Flamingo, Rojipardien- magni non referl, hosce libellos Graecc scriptos non sis ecclesiarum presbyteris, quibus palam facit, se reperiii, ut eos Gregorio abjudicemus; niulla cnim j Johanni Francisco Pico, MirandulaeComili, necessi- a Riifino, aliisque Latine expressa reperiuntur, quotudinc junctum, seque scripla linfini in luccm ferre, rum lamen codices Gra>cinusquam supersunt. Ejus» ne tandem pereant, Labbeus, ui vidiinns, nihil de dem ponderis est quod opponitur, in quibusdam cohac liiifini edilione specialim promit, setl nec de dicihus plurcs, in aliis pauciores liafmianos Gregorii 3 altera quam cum aliis Nazianzeni operihus ex inter- libellos exstare; sufficitenim in aliquibus omie6 exjiretatione Pelri Mosellani,et Rilibatdi Pirckeimeri, slare, denos nihiirum, totideiiique essiitisse in codice, , dedit Lipsiae A. D. 1522. ut t,°. Ilic nos moratur quo Adelpltussuam ediiionem expressil. Rufinus loca r Petrus Francitcus Chiffletius,qui in Vindiciis Vigilii Sacrae Scriplurae cx LXX. Inierpretum editione, tunc i i Tapsensls pag. 57. quartum lihelium de Fide, tantum omnium manibus trita, non cx vulgata Hierouymi,

RUFINI PRESBYTERI 192 qtiam reprehenderat, in translalionibus suis usus est. A prodit auctor libri de Vitis philosophorum cap. CX. Sic enim Graeci LXXviraliBibliorum versione ute- uhi Ayamamvocal. Quare in prologo Rufini interprebanlur; eoruniilenietiam Latinos interpreies LXX- tis pro reliyiosa filia mea, legi debet!: Religiosafilia virali veisione uli ilocuil. Iloc ergo, quod Morellius Ayama. Sed prologum ipsum ex editioue B. Rhenani contra Kufinianam versionem adduxit, pro eadem subjiciamus. facit. KufinusApronianosuo S. P. D. II. Hae Kufini versiones apud Occidenlales tanti Scio quia sicut grex ad vocemproprii pastoris libenfueruni, ut ex illis lesiimnnia passim adducereniur. In horariis Fccles;ae precihus die festo in bonorem ter accurril, ita et reliqiosus auditor vernaculidoclorit Sanctissimae Trinitatis LectionesII. lertii Nocturniex admonitionibus yaudet. Quia ergo, carissimefili Aprolibello de Fide hoc lilulo recitantur. Homilia Sancti niane, religiosa filia mea (lege Ayama) soror jam ttt GregoriiNazianzmi in truclalude Fide. Hic idem tra- Chrislo tua, poposceratme, nl ei aliquid, quod legeret, u Claius, qiiem sub Greqoiii Qrientalis nomine laudal tale componerem, bi negueluboraret in intetligendo; Augustinus Ep. CXI.VIII.alias CXI. cap. 11.§. 10. in aperlo et satis plano sermoneSixtumin Lalinumverli: universis Operum Sancti Ambrosii editionibus, atque quem Sixtum ipsum esse tradunt, qitiapud vnsidemin etiam in codicibus Mss. nonnullis, sub ejus nomine Urbe IiomanaSixtus vocalur,episcopiet martyris glolatuit. Iiac epigraphe insignis : De Fide orthodoxa ria decoratus. Hunc ergo quum leyerit, inveniet lam contra Arianos, alias de Filii divinitateel consubstan- brevem,ul videat singulis versibus ingentes explicari tialitale. Hocmovitnova?editionis auctores, ut in Ap- sensus; lam vehementem,ut versussentenliaad tolius vitm pendice tomi 11.pag. 343. opusculum Rufino',inter- j possitperfeclionem sufficere; lam manifestum, ul ]} preti adscribendum non diffiterentur, avulsumqueex nec assistensquidemlegenlipitellm,exsperlemte intelilla fragmenlum, quod irrepsit in opera Sancli Hila- lectusesse causselur; omneaulem opusita breve,ul rfe rii, adsutum libro de Patris et Filii divinitate pag. manu ejus nunquam postil recedere, totushic liberibi 1174. editionis novae, inlerque sermones Sancto Au- pristinialicujuspretiosioblinealAnulilocum.Et revera gustino adscriplos, illi, qui nunc est CXIIL in Ap- mquumvidelur, ut cui pro verboDei terrenaornamenia pendice Operum editionis novae lomo V. parte II. sorducrant, nunc a nnbis ad vicem verbi et sapientim pag. 20'!. At Godefridus Hermannus in elucidatiom- monilibusadornetur.Hunc ergo inlerim habe in manibtis ad Vilam Sancti Ambrosii pag. 30. et Quesnellus bns pro Anulo. Liber paullo posl vero in thesaurum in Distert. XIV. §. 7. ad Leonem Magnum, Gregorio proficiens,lotus servelurin corde, sermonesdisciplinm Baeticoopu».ciilum Fide adserihunt. Contra Caspar el honorumactuum communionis e intimo suggeslurus rfe d Barthius in Adversariis bb. XLII. cap. VIII. alitim arcano. Addidi et electa qumdamretigiosiparentis ad Baetici libruin facit, pridem edittim, el a Faustino filium,sed brevetotum, ut merilo omne opusculum,vet quoiviaminierpolattim. Sed de hoc jam satis. Nunc EnchiridionGrwce,velLaline Anulusappellelur.Vale. ad reliqua progrediar.Leo Magnusin Epist. CXXXIV, Thomas Gale bunc Sixti Anulum, sive Enchiridion alias XCVIL ad Leonem Augiistumcap. IX. ex vcr- (opus enim utroque modo invcriplum habetur) insesione Kufini libellum II. Gregorii Nazianzeni landa- ruit opusctili-;myihologicis,physicis,atque ethicis ab vit, nempe Homiliam sive oratiouem XXXVIII.rfe se Cantabrigimeditis apud Jo. Hayes A. D. 1071. in Epiphania, alias de Nalivitale: cuj'us laciniam ex en- oetavo, et posltnodum elegantius Amstelodamiapnd dein inlerprete adfert YigiliusTapsensis lib. V. conlra f Henricum WesteniumA. D. 1688. in ociavo. In his C Euiyclietemcap. XXIII. pag. 79. Ilinc facile adducor, * tamen, aliisque edilionibus, hoc per indiligentiain ut credam, Gelasium Poniilicem A. D.49i. in Conci- in stuiliosoruni commndiimpeccatnm est, quod senlio Romano opuscula Gregoriana ex versione Kii/ini tentiaentuueris ad oram positis distinclae non siinl : ilindicasse, diiln ea in Decreto de Lihris Sanctorum quas MargarintisBigneusad editionem Ludovici11 Patrnm recipientlis designavit his verbis : Item opus- lessemii recte distinxeral tomo III. HibliothecaePacitla Reati GregoriiNazianzeni Episcopi.Nazianzeuus trum editionis I. Parisiensis anni 1575. Rufini prolopluriina scripsit. Gelasii tamen actate apud Laiinos gus, aputl Galeumet alibi passim, desideratus: quod opuscula X. a Qufino conversa circumferebanlur. el aliis non paucis ejusdem Rufini prnlogis pariter Quare Gelasiusopusculorumappellatione haecuna in- contigit, ob ejus nomen, ab Hieronymo in invidiam dicavit, paullo ante a Leone ejus deeessore laudata. adductum, avulsis, lotus exsial in prima AnuliediRufirii ver.>magna laus est.ejus latinam versionem lione, qiiam SymphorianusChamperiusadjunxit libro a Suinmo Pontilice in Concilio Romano probatam suo de Quadruplici vila, Lugduni apud Jannot rfe fuisse. De KufiniGregorianis voluminibusMss.aliqua, CampisA. D. 1507. iu 4°. Idcm Champerius Sixtum eliam proferamus. Vaticani codices 42\9. et 5259. dicans Philiberio Naturello,mirari se ait.librum exiexluhent opusculumseu Librum II. GregorianumRu- mium a nemineGallorum ante, quod sciret, impresfino inlerprete. Is est de Natali Domini. Urbinas 72. sum. llanc editionem ignorasse videtur Beatus Bhe; Apologelicum una cum piologo ceterisque opusculis nanus, qui una ciini aliis anliqtiis auclorihus idem i comprehendit, non lanien de Nicwna Fide deque opus bac inscriptione vulgavit. JEnemPlalonici ChriArianis. Palatinus 5(>'i>. Apologelicum quoque cum stiani de immorlulitaieanimm, deque corporum resuri j reciioneDiuloyusaureus, qui Theophrastusinscribitur, prologo. Hic lihellus etiam servatur in Bibliothecawx Camatdulensiinterprete. SanctaeCrucis in Agro Sessoriano post regulam pa- Ambrosio storalem Sancti Gregorii cod. 109. Exsiat pariler in AlhenayorasAtheniensisde resurreclione,Marsilio llihlioiheca Bodlejana inler Mss.Jo. Seldeni num. Ficino interprele. 3425. In codice Norvicensi0553. cetera opuscula sub> Xysti Pythagorici senlentiw,Rufinoinlerprete. Raprologoad Apronianumhabentur. Haecdidici ex Ca- sitemapud JohannemFrobenium1516.tn 4°. Rhena; talogo Mss. ejusdem Bibliolhecae.Philippus Labbeus nus in epistola ad Paulluui Volzium,inque altera, in Bibliotheca niinori, supplemento VIII. pag. 274. qua praelalur in Xystum, ait, hujus senteutias ad anait, in codice regio 513. haberi aliquot Gregorii ora- tiquum exemplar, quod apud DivamFidem Seletladii tiones ex versione Kufini. RiifinianaNazianzeniOpe>a habetur, ab se recognilas. Ceternm ulraque editio, \ Mss.in folio nuper exstab.tiit in BibliothecaBaluzia- Champeriiet Rhmani inter se conferri merentur, alil na, ex ejus Catalogo tomo III. pag. 21. Postmodum cubi enim discrepant, ct praesertim in prologo: quem sibi minime visum ait Tillemontius lom. XII. cay. transierunt in regiam. s III. Praeter libros hactenus recensilos, Rufmus CXXIX. Btondellusautem in Pseudo-Isidoropag. 58. Sixli etiam Pylhagorici tententias, ab se latine red- negat, hodie, reperiri. Nam deshleralur in omnibiis ii ditas, Aproniano inscripsit, sorori donandas, quam Patrum Bibliothecis, quibus Xysti liber inserilui; e aequeac Apronianum,ad Christianam religioncmipse lomo III. edilionis I. paullo ante memoralae,tomoV. converteral. Rufinuscnim in prologofiliam suam vo- editionum ParisiensiumA. D. 1589.1609.1621.1634. cat, cujus nomen, quod in vulgatis edilionibus deest, 1644.1654. (omoIII. editionis ColoniensisA. D. 1718. ;,

191

VITA. LIB. II. CAP. VIII. 193 194 et denique tomo etiam III. ultimaeLugdunensis A. D.,A nium quadraturam cireuli demonstravit, tesle Sim167.7. plicioad PraedicamenlaAristotclis pag. 9i. editionis IV. Galeus de hoc Xyslo, Sixlo, vel Sexto. aut GraecaeBasileensisanni 1551. in-folio? At alium, et Sextio (lot enim modis inscrihitur) erudite disserit philosophum quidem, sub Hadriano Augusiolloruisse in praefationead opusculamyihologica; sed cum aliis tradil Georgius Syncellus pag. 349. Alium, Chaeroliomonymisillum conllare videlur, vel saltem ab aliis nensem nimiruin , Plutarchi nepotem M. Aurelius non bene distinguere. Nam hic noster, ut literarum Augustus audivisse se aii. lib. I. de rebus suis §. 9. fama jam notus, a Cicerone laudari non potuit in De eo vide Thomam Gatakerum in notis. Sextus lib. II. de Finibus : quem Eusebius in Chronico anno certe, velSextius, ab Annaotantoperecommendatus, tlumtaxat Abrahami 2016. Olympiade 194. (loruisse est noster .Sixfits,vel Xystut, Philosophus Pytbagotradit his verbis. Xystus Pylhayoricus philosophus ricus, cujus apud universam antiquitaiem celeherriagnoscitur, sive clarus Imbetur. Sic proslat in editio- mas sententias Rufinuslatinitate donavil. Homoenim nibus Mombritii,Sichardi, Poetaci, el Scaligeri; est- Romanus Graecescrinserat, quomodo et alios bene qtte phrasisHieronymiinterpretis. OlympiadeCA.Ana- multos scripsisse adnotavit Scipio Carteromachus creon Lyricus poela ugnoscitur. Olymp. 76. JEschylus Pistoriensis in oratione de laudibus lilerarum Graescriplor trayoediarum agnoscilur.Olymp. 74. Diagoras carum, saepeedita, et praeseriiinA. D. 1517. Basileae aynoscitur.Olympiade77. Herodotus hisloriarumscri- apud Joan. Frobenium in 4°. Romanis autem philoptoraynoscitur. lymp 80. EzrasSacerdosapud Ebrwos sophis utrumque Sextum patrem et fitium adnumerat O insiynisngnosciiur. lymp.81.Aristarchustragmdiogra- Claudiauus Mamerlus in lib. 11.de slatu animaccap. O phus agnoscitur.Sexceula hujusmodiexcmpla passim B VIII. Nemo vero ante Galeum observaverat. Senecae olfendiuius. Ad baec nobis adstipulalur Marianus proverbia ex hoc Sexto manasse, vividumque illum Scotus. apud quem in Chronico actate VI. cap. XXII. spiritum , quo Latinus philosophus moralem doclrianno Augusti 42. Christi 2. baec legimus : Seitius nam percuirit, ex Graecolibro Sexti derivatuin. ItaPylhagoricusphilosophusclaruit. Fruslra ergo JVico- que Rufinus non injuria se Romanis auribus gratililaus Faber in nolis ad Senecae praefationemlihri II. caturum pulavit, si GraecumGnomologum illis adConlriiversiarum,nascilur pro agnoscitur in Chronico commodaret. Parenimestcredere.ei probeccgnilum, Eusebii legendum affirmat, ut nimirum de filio, non qua iti haberetur non solum a Seneca, aliisque prode patre Eusebius loqui inletligatur. Annus illc , in fanis scriptoribiis, sed etiain a Christianis , Graecis Chronico ex|>ressus, fuit V. G. 753. Augusti 43 et praesertim, ah eoque in priuiis, cujus scrijua Rufivo primo Cbristi Domini, secunduin Eusehium, cujus ipsi in deliciiserant. Origeuema me inniii, ncnio ncn epocha, ut alihi dixi, Dionysianambiennio antevertit. videl. Origenes bunc euudem nostrum Sextum GnoEusebio inhaerens Auctor de Vitis philosopborum mologum laudavit. Est locus in^i^nis lib. VHI. concap. CX. Xysium tradit, lemporibusOclaviani Impe- tra Celsum pag. 397. editionis Caiitabrigiensis Guilratoris claruisse. At Cicero C. Vibio Pansa et A. lelmi Spenceri: Nec alienumhoc loco fuerit meminisse Hirtio Coss. interfectus est anno V. C. 711. Olym- putchrmsentenlim, qumapud Sexlitm leyitur, mullis piade 184. annosque 45. priusquam Sextus agnosce- Christianorum celebrala. Senlenlia haec est inter retur, et clarere ccepisset. Nicolaus Faber in loco Sixlinas 101. Esut animatorum est quidemindifferens, supra indicato bunc Sexium, de quo Eusebius loqui- abslinere tamen prmstal, videturque magis rationi lur, filiumfacit alterius Sexti, a Seneca saepeiaudati, consentaneum. Idem Origenes loino seu libio XV. et praeserlimepisl. XCVIII. hisce verbis : Honores Q Coinmentaiiorum in Matlhseum paullo post initium repulitpater Sextius, qui ntilus, ut Rempublicamde- editionislluetii lom. 1. j>ag.569. aliud Sexli dictum beret capessere,lalum clavum, divoJulio danle, non jtrofert ev tibro ejus Sententiarum , queui et bonm recepit, 'iberius nempe philosophiaevacalurus. Julius notm, et multorum manibusleri testatur. Dictum illud Cacsarconfodilur anno 44. ante serani Christianam subjicio : Qumcumque ars corporisad intemperantiam p te compulerit, projice abs te; saliut enm est, parte V. C. 710. Ergo Sexltus pater ad illud tempus Senatoriam dignitatem respuil: cui XX. aunoruui actatem mulilum , castc vivere, quam eu prmditum, perdite. praefiuit Carolus Sigonins iib. II. cap. 1. de Antiquo Huic aliam ex eodem Sixti lihro sententiain staiim jure civinm Romanorum. Quare nihiliinpedit, quo- adnectit: llominesquidemad tuendamreliqui corporis minus Sextus pater is fuerit, qui ajnid Eusebium post sanitaiemmembrasua scindentcsvideus et abjicientes. annos 40. Pythagoricaephilosophiacgloria insignis, Al quanlo meliusad conservandamcastilatem? Ulraque llorniLsub Auguslo. llli has laudes aplari statim vi- paullo aliter versa adhuc superest in Rufini Anulo debimus. Seneca epist. LXIV. gnomicum illud siium num. 10. 291. Sed Adamantius neiiiram adprobai, dicendi genusex nosiro se bausisse ingenue fatetur. utpote a recto SanctaeScriplurae sensu de l.unuchis, Ncc de hoc dubitat Scaliger num. 2017. Verba longe abeuntem. Ita enim subjungit : At iis (Sexto Senecae, licet pluscula, adducere non gravabor : et Philoni) sacrarum titerarum, circa illa sentenliam, Leclusesl liber Q. Sextii PATRIS, tnagni, siquid mihi minimeadsequulis, fides habendanon est. Anne ergo credis, viri, el, ticet negent Sloici. Quantum in illo, Origenes Sextum \>xo Chrisliano, vel saltem Judaeo Dii boni, vigoris! Quantum animi! Hocnon in otnni- accepit, qualisfuerat Philo ? At Judaeumqtiis credat, btts philosophtsinvenies.Quorundam scripia clarum Gentilibus et Christianis tantuinmodo notum ? Si habent tantum nomen. Cetera exsanguia sunl. Susli- " Christiaiiumfacimus, ut a ii eti.ni fecerunt, illuin in luunt, disputant, cavilltinlur, non (aciunl animum, gravi et exlrenia seneelute, puia sub Claudio, A|iosquia uon habcnt. Quum legeris Sextium, dices : vivil, tolorum Petri et Paulli opera ad Gliri ti fidem traviget, liberest, supra hominemest, dimittitme plenum duclum dicere oportet. Ru/inus nedum Christianum, ingentis fiduciw. Nam hoc Sextius habel, quod et sed episcopum urbi> Romae ab ahquibus creditum beatm tibi vitm ostendetmagnitudinem, cl desperatio- dicit, el ipse Auguslinus i'»ierdum credidit. A. S. nem ejus non [aciet. Uhi Seneca patris appellalione Maximo in scbohis ad Itionysiuin loui. II. Operum Scxliumdistinguil, ne Sexliumfiltum eidem adinis- cap. V. pag. 55. Ecclesiatticus phitosophus diciiur, ceat, quidni utrunque suo ;evo llorere demonsitat? ubi hanc ejus senieniiaui promit : Neque dirinitas, Lihruin certe Sextii, quem legerat, novum, et non neque inyenitum, neque paternitas subsiantiam Dei adeo veterem, sed tunc recens cdilum fuisse innuit. significant. Thomas Reiuesius in episl. XC. ad DauRursus epist. LIX. Sextiumeccec/uummaximelego, iniuin pag. 225. nonnullas Sixii Senlentias Rufuiianac virum acremGrmcisverbis, Romanismoribusphiloso- versionis emaculaiis, cx Pythugorico Christianum phantcm. Haecde Sextio PhilosopliusCordubensis : facil. Eodem spectat vir Clarus MicliaelLequienius qui consuli etiam potest in libro II. de Ira cap. amicus noster, Christianum,sed philosophumratus in XXXVI.et lih. III. cap. XXXV.ubi ex eodem Sextio notis ad Sauciuin Jo. Damascenum, qui cuin sub profert banc gnomen : Speculum [iratis profuit ad- nomiiie^tiit Romani laudatiu sacris Parallelis lomo spexme. huneSextus nosteidiceudusquiprimusora* II. Opeium pag. 36i. seuieuiia ex cofecilaia, quae

105 RUFlNI PRESBVTERI 196 iisdem verbis adducitur a Sancto Maximolomo II. j Romunuspassim audiebat, quomodo etiam Clemens, A, operum editionis Combefisiisermone LX. pag. 670. Romanusdulus. ltniiio Lequienius, quum Damasceneque vox apud pisces, neque virtus apud insipientes nus Sixtum iaudans, Rumanumdixerit, binc apparere ait, Sixti Sententias a Graeeis habitas, tanquam quwrenda est. QuaeLequienio suaserunt, utSixtuin C7irislianum crederet, tres sunl senlentiae225. 383. SixliessentRnniani Ponlificis. CacsarBaroniusA. D. 142. §. 10. non constare, ait, priorisne, velposterioris 599. quarum priina innuit haptismuni. 1. Fidelem teeste professus, spopondistipariler non Sixti, itidemmartyris, nomineiltum (Rulinus)ediderit librum. Neutrius quidem certe. Ipse enim Sixtum peccareDeo. 2. Sine Deosunt hi, pro quibus VerbumDei male- tanlummodo, non Ponlificem, non martyremdixit. Ab aliis Episcopumdici allirmavit. Non est ergo, cur dicitur. 3. Pasce animam verb» Dei, et corpus simplicibus pleriqueoinnes reeentiores post Hieronymumsummae i iraudis Rufinum arguant, perinde ac RomanoPonticibis. Alias ex Sancto Jo, Damasceno hoc loco profeia- lici et mariyri librum hominis Ethnici sujvposuisset. mtis. Siiut vero loui. II. pag. 411. 420. 640. 656. Hieronymus bunc librum , tamquam Sixli pontilicis 1. Peccata mutierumimperiliavirorumcontraltuntur. per os Pelagii et sectatorum volilare audiens, in 2. Vir sapicuset lacens honorat Deum, cum noscat Rufini manes excanduit Epist. XLIll. ad Ctesiphon! tein.qiiasi veseSixii ponlilicis nomen Rufinus Anulo qua de cuussa laceal. Sixli Pythagorici suspendisset. Puto tamen Hiero3. VictimaDeo esl bona voluntas. 4. Fieri non potest, ut quis secundumDeum vival, nymum in Oriente ex relatu aliorum, ut lit, nec viso niti sapienter et juste cuncta feccrit. His et reliquas ." Sixti libio, aut Prologo, loquutum. llieronyiiii verbis r, Sanctum Maximnin exhibeu- censuram cxponain : ///am auiemtemeritatem,immo adnectamus, quaeapud lur in Sernionibus per excerpta, uti vocat Combcfi- insaniam ejus, quis diyno possit explanare sermone, sius , lotn. II. Operuni pag. 550. 5t>i. 62ci. 651. et quod librum Sixti Pythayorei, hominisabsqueChristo 685. atque elhnici, immutato nomine, Sixti martyris, et 1. Ne amicumlibi adhibueris,cui omnia non credis. RomanmEcclesiwEpiscopi prwnotavit: in quo juxta 2. Qui umicum cavillalur, nulla dignus sil laude dogmaPythagoricorum, qui hominemexequant Deo, el de ejus dicttnt esse sttbslantia, multa de pcr[ectione vet si veradixeril. 3. iVecessarioiKm, vita superstitessunl, curam dicuntur, ut qui volumen Phitosophi nesciunt, stib dum i agito. Morteaulem sublata, eorum humocommiscenda murlyrisnomine,bibantdeculiceRabylonis.Deniquein cadavera, quod et hoc pium sil ac justunt; non enim ipso volumine nulla Prophelarum, nulla Palriarchauna cum corpore sepelitur tiinmus. Frustra iyitur rum, nulla Apostolorum,nulta Christi fit mentio, ut nimiusille funerum labor suscipitur. Episcopumet mariyrem stne Chrisli fidefuitse contendat : unde el vos(Pelagiani) plurima conlra Ecclesiam 4. Malam mulieremsigillumdecel. i 5. Duo sunt, quw hominemmovent, ul Deo curam nsurpatis testimonia.ldem vir sanctuscirca linem libri mentis prmmia. I. contra Jovinianum, Sixti dictum his verbis laudaimpendal, impiclatispmna,et religiosw Si haec scite dicla nunc in Sixti Anulo desuiit,, verat : el Xystus in senlenliis; aduller est, inquit, in illud in caussa cst, quod adnotat Vossius pater in; swam uxorem amalor ardentior. Stridonensis Pater : llistoria Pelagiana lib. I, cap. XXXI. Sententiwistm senpsit hoc opus antequam in apertam simullanon lam eopsemodoa Xyslophitosophoscriplm,quam lem cum liufino prorumperet, necdum Sexto lai ;C ab atio ex Xysli opere exscriplw. Subnectamus quae( tine verso. Quare usus fuit codice Graeco. EdiDemophili, Democraiis, et Secundi, veterum jdiilo- tio enim Rufiiii nuiii. 222. senleniiam paulluliim sophorum , sentcutiis morabhus inscruiilur , per aliter reddit : Adulter est in suam uxorem omnis Lucam Uolstenium Roinaevulgatis apud Mascardutn impudicus amator ardentior. Hanc eandeni seni A. D. Ili58. in 12. j;ag. 116. uoial virdoctus, Sen- lentiam Hieronymus iterum reciiavil, liufinum tenliam I. ]>ag.55. esse Sixtinam , quam Ruftnui ini (haud tamen expresse nominalum) acerbe sugilduas secueril num. 79. 89. Aliaeimmiscenlur Demo- lans lib. VI. in Ezechitlem cap. 18. pulchre, in: phileis pag. 117.ad Sxtum referendae, quas Rufinus quit, in Xysii Pythagorici senlentiotisdicitur . aduller i interpolavit nu nero 401. 4'2. llactenus dc antiquis est uxoris proprim amator ardenlior : quem librum : et Graecisqindem Scriploribus, qui Sixti, ejusque quidam in laiinam tinguam trunsferens,martyris Xysti nominsvoluit illustrare, non considerans, in loto vosenteniiarum ineiuinerunt. V. Quae liufinus in prologo ait, se Anulo Sexti litinine, quod in DUAS i I»ARTES [rustra divisit, Chnsti addidissc rettgiosi parentis ad filium , ea Galeus ex nomenel Apostolorum omnium reticeri. Nec mirum si Clemenlinis Kecognitionibusiumta , imnio restituia, gentilem philosophumin inarlyrcm, ct Romanmurbis arbitralur, qiiuin Glemeiisille vulgatus, Galeo judice,, Episcopum trantluteril, quum Eusebii quoque Cmsa\ vix quicqtiani in libro 1. Recognilionum ct Homiliis riensisprimum pro Oriyenetibrum, Pamphiti marlyris I habeat, quod ex hoc Sexti libello non sumserit. Ad vocabulocommutarit, ut facilius tali laudatore libros haec. aleus, quasi parum dixisset, et illud adjungit, impiissimosPeriarchon Romanit conciliaret auribus. G ' Riifiuum hoc jianderc noluisse, ne Xysto suo aiiquid Loiigiusculuintestimoniumprotuli,nemeisverbis viri !. detrahere aucloritalis, aitt forte minoriin prelio essent _ iiiaxiini sensus male contraherem. Eadem caussa :" pulchri illi tibri Clementis,si quando Scxiius dclrucla * iterum facil, ut ex ejus etiam Commentarioin Hierepersona purus pttlus ilte deprehendereturPythagort- miam lib. IV. cap. XXIL alia verba sujicrioribus cus. Sic ille. Moxlibro eiiam Pastoris, qucni Pseudo- conscntanea describam : Misera(>i/t's runnius (RuG Clementis lacile credil, multa ex buc Sexto aflicla linus) qui ad catumiiiandossanctot viros aprruit os i arbitratur. Sed Galeus, ultra quam decttit, crittcem suum, linguamque suum docitit mendacium, Xysti i suam provexil, nulla ralione, nullo prorsus leslimo- Pytliagorici, hominisgeniilissimi,itnum librum intcrVOnio prolalo, quo nos in suam sententiam altraherel. pretatus esl in tatinum, divisilqueettm in DUO el Quare Joanni Atberto Eabricie libenter accedo, jure: LLMISA, sub nominc sancli martyris Xysli, urbis el inerito dnbitanli in Bibliotheca Grxca tomo V. Homm Episcopi, ausus esl cdere : in quibus nulla cap. I, pag. 7. an miilii adsensuri sinl Galeo. Nemi- Christi, nulla Spiritus Sancli, nulla Dei Patris, nulla neiu quidem cx eruditis puto adsensurum. Singula Patriarcharum, ProphelarumetAposlolorum menlio. i fit Sixtuin Et hunc librum solita temerilate et insania, Anutum i cniin urgumeiiiis lorliniibus indigeni. Quod rcspicit, Kufimisnec Pontificem,nec Martyremfecit, nomiiiavit : qui per mutlas provincias legitur, et , sed a quibusdam putari dixil: Stxfum , inquil, in maximeab his, qui UKUSUXJ,impeccaritiamprmdii et lalinum verli, quemSixlum episcopum esse TBADUINT cunt. QuomodoigUur DominusJeclioniaminslar Anuli , i qui apud itosin itrbe IiomanaSixtus vocalur! episcopi de manu sua et digito se projeciurum comminatur, ita et marlyris gioria decoralur. Error prociivis Init, ut tectoremobsecro,ut nejarium librum abjicial, legalque, t EcctestaSixtus llomanua episcopus crederetur , qtii Sixtus si voliierit, ul ceteros libros, non u( t>o/wmcn 5

VITA. LIB. II. CAJ?. Vin. 198 197 jiicittn. Poslremum hoc Hieronymusjure postulat, A ficis et marlyris nomine a Pelagio pro sua haeresi neque aliter postulavit Rufiiiusinterpres. Mirari hoc adductam, Augustinus, ut baeresiarchamtanti nolec- minis auctoritate exarmaret, subsequentibus vcrbis "loco subit, GerardumJo. Vossiuro, alias diffusae tionis hominem,subactoquejudicio praeditum,qui in catholicam reddere conatnr : Sed ad ipsum arbitriutn 'libro de Philosophorum sectis cap. VI. § 45. post- periinet vocantemaudire et credere, el ab eo, in quem quam tradidisset Sixti Encliiridion aliquoliesin Ger- credit, non peccandiadjutoriumpostulare. Nam utique, nutnia edilum cum prwfationeRufirit ad Apronianum, quum dicit : Similesfiant Deo, per caritatem Dei fuliaecsubinde verba de ipso interpiele scribere po- turi sunt similesDeo: qumdiffusa est in cordibus.nonec tuerit: t» qua (praefatione)dicit Scxlttm hunc Pytha- siris non naturm possibilitate, liberoarbitrio, quod goreumeundcmesseaique sil Sixlus sive Xyslus Papa est in nobis, sed per Spirilum Sanctum, qui dalus est et murtyr. Nusquam hoc tlixit Rufinus, (jui ab aliis nobis. Mox duas alias Sixti sententias Augustinus tradiiuin dbit. Sed praejudiciamenti inlixa id saepe- piomit ex ejus Aiiulo uum. 40. 55. Et quod dicit numero agunt, ui res ipsas, licet perspicuas, nos- idem tnartyr : templum sanctumest Deomens pura, et tiisque oculis subjectas propius videre prohibeamur. altare optimumest ei cor mundumcl sine peccato;quis Vossius ad eundem scopulum pridem offenderat in nescitad istam perfeclionem perducendum,cor munHistoria Pelagiana lib. 1. cap. XXXI. Ruiinum, nar- dum, dum interior homorenovaturde die in dkm, non rans, Xysti PythayoriciPhilosophi commentariota te tamen sine gratia Dei per Jrsum Chrislum Dominum versossub Xysti martyris nomine, didisse. Hinc facile nostrum? Item quod ait ipse : vir castus et sine peccato e fuit, aliosquoque dociissimosviros.eamdem incudem potestatemaccepit a Deo esse Filius Dei, ne quum lundere, Norisiumin Historia Pelagiana lib. I. cap. II. R quisque factus (ueril ita caslus, et sine peccato(quod Rrunonem Neusser, si\e Honoratuni Fabrum, in * ubi et quando in eo perficiiur, nonnulla quwstio est, Piodroino velitari pag. 80. col. 2. Auberiuni Miraeum inler quos lamen constat, fieri posse, ei sine mediatore ih nolis ad Gennadium, ul minorum gentium scrip- Dei et hominumhomine ChristoJesu fieri non posse) lorcs oniiitam. tamen, utdicere cmperam,prudenler Xystusadmonuit, VI. Locus Hieronymi, proxime adductus, conlra ne quum fuerit quisque talis factus, ct per hoc recte librum, quatenus temere niartyri adscriptum, in inter filios Dei deputatus, putetur iptius fuisse potescaussa esse potuit, cur Gelasitis pontifex in concilia tatis, quam per graliam accepit a Ueo qtium eam non Romano septuaginta Episcoporum cundem.rejecerit haberetin nalurajam viliata atque depravata, sicut iiiter apocryphos, publicaenimirum et canonic.e au- in Evangeliotegilur. Hactenus Augustinus, Sixli senctoiitatis experles. Nam in Decrelo, quod nos jam- tenlias, quas ponlilicis et marlyris crediderat, lenire dudumGelasioasseruimus, sic legilur : Liber prover- siudens. Sed postmodum illarum auctore deleclo non biorumab hmreticisconscriptus, el SANCTI Xysli no- quidem Christianorum pontiftce nec tnartyre, se demine prwsignalUs,apocryphus, Verba haec : Saucfi ceptum pro candore stia fassus est in libro II. ReXysii nomine prmsignatusnolanda sunl. Nam Satuft tractationum cap. XLII. quod egregium facinus, eb praenomeiia librariis; vel fortasse ab haereticisesl ingenui pudoris plenum laudat Ecclesia Lugduincrustatum, non sane a liufi.no.Id res claiuat, et nensis in libro rfe Tribus epislolis tom. II. Auctarii, Rufinusagnoscit. Vossius in Historia Pelagiana, mi- BibliothecaePatrum pag. 1194. Augustiui vcrba huc rum videri ait, quod Gelasius nott a gentilibus, sed adferam. ln tibro de Nutura et Gratia contra Pelaub hmreticis scriptas dical Xysti senlentias. Id ait gium verba quwdam, quw, velut Xysti Rontani EpiG poniifex quod Pelagiana factio Xysti hujus auclori-1 scopi el martyris, Pelaqius posuit, ita defendi, tantate abuteretur, quasi Episcopi et martyris, Forte quam revera ejusdem Xysti estent. Sed poslea tegi etiam quod Xystum ioterpolasset. Nou certc propltr XysliPhilosophi esse,non XijstiChrittiani.Non quaeril Rujinuminterpretem, ut suspicatur Vossius. Gelasius Augustiuusquis luerit Xtjstus ille pbilosophus. Taneniin in hoc ipso Decreto Rufinumhonorilice nomi- tum nec Episcopum, nec martyrem fuisse ait. Puto iiiit, et Nacianzeniopuscula, codern interprete, libris Augustinum, perlecto ipso Xysli lihro, et Rtiftniprorecipiendis adnumerat. His et illud adde, Galeumex logo, fucum ab haeresiarcha sibi factum agnovisse. Mss. codicibus olfecisse, duas Sixtini Anuli editiones, Certe, ut stalim agnosceret, una protogi inspectio inter se diversas, aniiquitus factas. Ulraque ad Ru- sufficere potcrat, quoiuodo sullecit Gennadio, qui in finum pertinere non potuit. Quid ergo vetat, ai-ier- venerandaeantiquitalis codice Vaticano Alexandrino utram ab hmreticiscusam arbilrari, quain Gelasius Duni.S. post Hieronymi Catalogumcap. CLIl. vei notare voluerit? Baronius A. D. 410. § 64. Gela- XVII. latinas Rufini versiones enumcrans, ait, eum sianaecensuraepuiat occasionemdedisse locabiblica Xytti Romani sententiasexhibuisse : ubi non sane ab Rufinoin Sixti librum intrusa. Sed llieronymus Romanmurbis episcopum,nec martyrem dicit. ln vulnon illihoc facinus exprobrat. Nec sane lacuissei, si gatis Gennadii editionibus omittitur vox Romani, Rufinus verbo Dei scripio Philosophum, genlilem quam lamen Xystum laudans, adstruit Sauclus Jo. creditum, interpolasset. Rufinut, uti vidimusex Iln- Damascenus. Honorius, alias fidus Gennadii exscripronymo, Gnomologiconillud Sixti in duas partes dis- tor, in re noslra cum eodem consenlit, quamquam criminavit. Eundem ordinem servavit Champeiius, non Romani, sed Philotophi nomen usurpat cap. non tamen Rhenauus, Bigneus, Galeus, cclerique. < XVII. ubi Ruftnumvertisse ait JHystiphilosophi sen' Sed gnomen recilemus exeditione Champerii, quam jj tentias. De suo addit : Contra mailiemaitcos;seriteniicet Pelagius et Ati-u-iinus Sixlinam agnoscant, iu tias enim conlra malhematicosGennadius a Sixlinis reliquis lameii editionibus universis frustra quaeris: distinxit, et Vamphiliesse dixit. De his inferius disLiberlatem arbitiii sui permisil hominibusDcus, ut sereuius. Sed miro mirius esl, post omnem erroris pure, et sine peccatoviventet, Deo similes fiant. Hoc nebulam, de Xysto philosopho, non pontilice, senevincit, editionem Champerii ad Qdemcodicis longe tentiarum auctore dissipatam, adhuc repertuui, qui oinuium antiquissimi el sincerissinii expressam. Xystum ex philosopho Pyihagorico ponlificem faceQuum Pelagius bunc locum, duosque alios, tanquain ret. ls est Auclor bbelli de duodecim Scripioribus Xysli RomanmEcclesim Episcopi et martyris pro se Ecclesiaslicis, Isidoro et lldefouso subjectus, qui recitassel, eos Augustinusbona fide ratus auctoris, cap. I. haec lilteris con-ignavit : Xystus Episcopus vere Summi pontilicis, et vere martyris, in sensum liomanm urbis tt marlyr, composuitad inslar Salocalholicumemollireconalus est cap. LXlV.§ 77. libri monis tibrum Proverbtorum lani brevi etoquio, ut in de Nalura el Gralia contra Pelagium : Quis item, iu- sinyulis versiculis singulm explicenlur sentenlim: cui quit, Chiistiaiius ignoral, quod beatiosimumXystum quidem opusculo hwreliciqumdam conlra ecclesiastiRonianm Ecclesim Episcopum, el Domini martyrem cam fidemmseruerunl, quo faciiius sub nomine tanti cominemorat (Pelagius) qttia liberlalemarbitriisui per- martyris perversorumdogiualum reciperetur assertio. se misit hominibus Deus, ut .pure et sine peccatoviventes, Sed his, qui catltolicum esse memiiul,ptobando lelimiles fiant Deo? Hanc sentenliaai sub Xysli potili- gat, et ea qme veritati coiitraria sunt, non recipiat.

199

RUFINI PRESBVTERI 200 Qnidam autem (Gelasius in Decreto) pufani, eundemA Aaffirmal, cui ex accurata praediclorum collaiione librumab hmrelicis,non a Xysto fttissc diclalum. Re- aliqua accessio lieri non possit. Xysli latinus codex feltil atitem hanc opinionembeatissimus Auguslinus, inter Mss. BibliothecaeVossianae, nunc Leidensis qui in quodumopere suo (de Natura cl Graiia cap. reponitur a Paullo Colomesioin Catalogopag. 878. esse Operum editionis Fabricii. Hacienus de Xysli codiLXIV.) ab eodem marlyre hoc optts composilum fatetur. Sed, vir bone, legendaclibi fueranl Augustini cibus manu exaratis. Nuncdescribam cdiiiones lypis Rctraclationcs, in quibus se deceptum non dilli- excusas. 1. Symphoriani Champerii. Lugduni apud Jannot telur. VII. Cetcrum cum Fabricio in Bihliolhecalatina de Canipis 1507. in 4° cum prologo Rufini ad Aprolib. IV. cap. 111.pag. 332. editionis IV. optandum, nianum. 2. Cum Pythagoraeaureiscarminibus. Wittenburgi ut h:e sententiae, pleraeque aureae, Graecereperianlur, ad anliquos Rulinianaeversionis codices confc- in officina Gruneiibergi1514. in 4". 5. Beati Rhenani. Basile.e apud Jo. Frobenium rendae. Pauca illarum fragmenta sub nnmine Pythagorw et aliorum, immo intertlum nullius, sparsim 1516.in 4°cumeorfemprologo,nonnihiltamendiverso. occurrunt apud Johannem Slobxum, inque Gnomis Hanc primamqueeditionemsupenus recensui. 4. Lovaini1518. in 4°. S.uicti Nili, cujus eas operibus inseruit Josephus 5. Basileae1520. in 4°. Maria Suaresius, episcopus Vasionensis pag. 548. 6. Colouiae1522. in i\ Quardamleguntur, ut dixi, inter sententias Demo7. Parisiis 1541. in 4°. plnli cl Democratisab Holstenio primum G. 1.. vul8. Venetiis ad signum Spei 1552. in 12. sine progatis : qui indicavit in Scholiis. Idem vir praeslans ia nniis Mss. ad Xysti ediiioneni, auctore LudovicoB togofol. 122. post indicemlibelli, sic inscripti: Dicta ex liittessemio. quani sesvant plulei Bibliolhccae Ange- preliosusiveloci communes omnibusferedoctoribus, Theolica;, alias Xysti sentenlias exstare iuniiit aputl Hie- gui in sacris lileris scripserunt,per Defensorem roclem el Jambticnm. Quaeapud Gracos scriplores togum veluslissimum excepli. 0. Coloniae apud Mulernum Cholinum157i. tn 8" et Damasceecclesiasticos, Origencm, Maximuin, num, liab.iiiin, siqira congosi § 5. Quotl ad Sixti- sine prologo : et cum hoc iitulo : SententiwSixti aut nam Rufiriiversionem altinel, illi aiiclorilateni con- Xisli, quwvermsapieutimprmceptisrefertmsunt, et ad cilial OccidentaliiinimonachoriimPatriarcba Sanctus cmlestem disciplinumanimosinformant, LvdovicillilBenedictus, ea usus ui Regubesuaecap. VII. in fine, tessemiiAndernacidocta txplanatione illustratm. Hilubi, lanquaiii ex llbro, passim 'flceplo, hanc ejus lessemius, qui de Sixto primus benemereri voluit, scntentiani prolert ex num. 13i. Sicut scriptumest, senlentiis per numeros ad oram distinclis, et Comsapiens verbis innoteseit paucis. Magister eliam in mentario exjdicatis, librum dicavit Gregorio Xlll. Regula cap. XI. apud llolsienium in lomo II. cudicis Sunimo Poniilici. Margarinus Bigneus,omissis nolis, B Regulariuin, velut ex Origene sentenliam adducil, ex hac edilione suam expressit tom. 111. ibliothecae qua: tamen ornal Anulum Xysli iiuin. 141. Meliusest Patrum pag. 062. editionis I. Parisiensis apud Milapitlemin vanttmjactare, quamverbum.ln Causa Dei chaelem Sonniuin 1575. unde reliquae omnes manacoutra Pelagium pag. 101. et 104. alias exbibet runt. 10. Johannis a Fuchte Helmesladiiapud Jacobum Thomas Bradwardinus ordinis minorumConventiialium quem ordo scholasticorum doctoremprofundum Luciuin1615.in 12 sine prologo.Epigraphenaccipe. cognominavit, quique ohiil ArchiepiscopusCaulua- Q Gnommsive senientimde moribus,non minus eruditm, ricnsis XV. Kal. Septembres A. D. 134:).ex Henrici quttmpim, Xisti philosophi,Laurentii Pisani, et ThaWartnni Anglia Sacra toin. I. pag. 119. Auctorlibri lassii episcopi, nunc primum seorsum edilm siudio de Viits phiiosophorum prinuevis tyjiis excusi, quas- Johannis a Fuchte. 11. Thomae Galei, Canlabrigim apud Jo. Hayes dam eiiam inseruil capile CX. His addc vulgati lsidori epislolas decrelales, quarum nonnullae Sixti 1671. in 8° et deinde Amslelodami apud Henricum 1688. in80sinepro/0(jo. Pytbagortci ex versione liufini, sentenliis scatent, ut VVetstenium terlia Alexandri1. Prinr Sixti I. piior it-idemPii I. CAPLT IX. Melcltiadispostcrior, Zephyrini prior, Callisti ulraque, Pontiani poslerior, Anteri uiuca, Comelii poste- I. Euagnt, cujus opuscula Rufinus latine converlit, rior, Lucii unica. Quod ait Rlondellus in prolegoin patria el cognomen.II. Accusationes itlum conmenis pag. 64. 6<;.66. 71. has senientias a liufino in gestm.lll.Ejus taudes.IV. Scripta a llufino translatinum translalas A. D. 3'JO.slare nequil, seplennio lala, adhuc exstanlia.V. ScntentimPumphiti marscilicet prius, quain ex Oiiente in lialiam trajiceret, a tyris advetsus Mutliematicos b eodemconvertmexubi coiistat versionemab illo adornatam. Posl cenculiuntur. suram, qua Hierouvmus in Xystuin generatim ani1. PraeterXystinas,Evayriietiam seniettitasRufinus niadverterat, Jobannes MariaBrasichellensisin lndicc librorum expiirgandornnipag. 189. omnes infra po- latinilate donavit. Auctores haheo Hieroiiyiuum et sitas ejus scnteniias singulai.iu cavendas nionet. 7. Geniiadiiun. ldeni Evagrius, utraque fama celeber120. 124. 125. 184. 194. 200. 248. 252. 2u3. 265. limus, ab llieronymo in ejdsiola ad Ciesiphontem 287. 299. 500. 536. 342. 345. 595. 59(1. 409. vei I Poitiuus Hypeiborita cogiioniinalur : in codicibus !D entm, inquil, hwreiicw, vel erronew, vet male so- Jtthannis Marlianei, lberila, sive Hibcrila; aplius nantes tunt. Innuit nutem BibliolhecamPalrum edi- Iborita, ul postea dicain. Stridoncnsis faler de illo tionis 11.Parisiensis A. D. 158,1.lom. V. pag. 769. slalim liaecsuhtlit: qui tcribit ad Virgines,scribii ad ubi Xysti Rufiniani seiiienlite singulatiin eiiunieiaii- tnouachos,scribit ad eam (Melaniam) cujus nomen tur : >unl vero illae 450. nigredinis lestalnr perfidimlenebras.Edidit librum et VIII. Ll tandeui hanc de Xysto disceptationem Si:isTb.NTiAS «7r«9itaf,quam nosimpassibilitatem, l izspi calamo ei typis expressos, vet imperturbaiionempossumus dicere, quando nitnabsolvain, ejus codices, , pauci-.complectar. Ex 6'n/eo discinius, latina e.vem- t/tiumanimusullo perlurbaliouisvitio commovelur, t, e haium Purabolarum, ut Seneca appellat, adeo ui simpticiler dicam, vel suxum, vel Detts esl. llujus' 3 plaria d sciinter se discrepare, ut ferme constet, uuas X.ysliedi- Liimosper orientemGrmcos,el I.NTERI»KF,TANTE lioncs aniiquiius prodiisse. Codicum ciiim quidam pu/o cjus Rufiuo,LATINOS ii plcriquein OccidenteLI.CTIIta plures , alu pauciores sententias compreheiidunt. TA.NT. iiieronymus. ln prologo Dialogi contra Alibi mulla lepeluntur, atque ordo immutatur. Alia Pelagianos rursus Evagrium exagitat, eidem juxta a d quoque exemplaria non uno lenore procedunt, sed atqtie aliis haereticissenteniiam aoscribens, posse ad duas parlesconsliiuunl: quodposterius a Hieronyuio perfectionem, et, non dicam ad similitudinem,sed O iiotalum aniinadvertimus,et in Cbamperianaeditione mquatilatemDei hamanam virtulem et scientiampere servatutn. DeuiqueGaleusnulluiuSC codiccinnaclum venire, itu ut asserant, se ne cogitalione qutdem el u

201

VITA. LIB. II. CAP. IX. 202 iynorantia, quum ad consUmmationisculmen adscen- A carptim delibavi. Cetera Tillemontius fusiori calamo derinl, posse pcccare. ln prologo libri IV. in Hiere- exequittir. miam conlra Rufinum et Evagrium, quasi Origeuis II. Quanto odio Theophilus ^Egyptios monachos, asseclas, ejusdemque errorum armigeros indiguatur in Origenismi suspicionem vocatos, insectaretur, his verbis : Commenlarios,inquil, in Hieremiam per alibi dictuni. Hieronymus Theophili opinionem gcintervalla dictabam, ut, quod deeral ocio, superesset neralini sequutus, Evagiium, quasi Adamanlii erroinduslrim, quum subito hwre&is Pythagorm et Zenonis ribus plenum, primus omnium Pclagii praecursoribus irf esl e iariSiMi el mv.p.v.0Ttiai.(j.$, impassifci/ifafts f im- adnumeravit. Etenim satis erat Origenis studicsum ; peccantiw,quw olnn in Origene, el dudum in discipu- videri, ut quis in Pelagianismi suspicionem inciirie- lis ejus Grunnio (Rulino), Evagrio el Joviniano juyu- ret. Virisummi Petrus Daniel Huetius in Origenianis lata esl; et non solum in Occidenle, sed in. Orientis lib. II. cap. IV. Sect. III. § 14. et Henricus Noris in partibus sibilare. Multa scripsit Evagrius, qux post Dissert. de Concilio V. cap. VII. Evagrium pecinde Gennadium cap. XI. recensentur ab Antonio Pagio ac Origenem Didymumque in eodeui Concilio, et ex A. D. 58S. § 15. a Casimiro Oudino in Supplemento illo in VI. et VII. datnnari quidem osienderunt. Sed Bellarniiniano pag. 47. atque etiam a Ludovico Du- Ilonoratus Faber in Prodromo velitari parte III. pino initio lomi III. Bibliolhecae.Libruin lamen Sen- cap. H. § 9. pag. 77. contra Norisium, qui Peirum tenliarum, quem Ruiinus ex Graecoin Laltnum ser- Halloixium, ut jiatronum Origenis, acriter imptignamonem transtulil, omnes jejune atlingunt, vcl ferme: verat, non diffitetur quidem, Synoduni V. damnaintactum praetereunt.neexceplo quidem fillemontio,, visse errores Origeni, aliisque antea defunctis, nimiqui res Evagrii alias copiose persequilur iu tomo X., « rum Evagrio et Dydimo iinpactos; non tainen ideo R " Conimentanorum de Hiitoria Ecclesiastica. Ex Pal- ° tunc Origenem ab Ecclesia damnatum admittit, nec latlio in llistoria Lausiaca cap. LXXXVI. Evagriuti Evagrium aut Didymum certe. Conslat enim apud fuit yeitere Ponticus civilalis Iberorum, \e\Hiberorum, , Catholicos, Synodum V. antequam a Summo Pontiex Paradiso lleraclidis cap. XXV. et ex Sozomeno flce confirmaretur, non fuisse wcumenicam, teste i lib. VI. cap. XXX. Ibora lamen (non Ibera) uibs adI etiam Baronio A. D. 555. § 124. utpoie telebratam Helenoponlum in Asia minori,memoratur Juslinianoi sine \Ecclesia Occideniali, el sine Leyatis Apostolicm in NovellaXXVIll. quam urbem Gregorius Nyssenus, Sedis; immo nousolum non approbante, sed expresse , > Evagrii amicus, tom.il. Operum editionis Parisiensis refragante Vigilio pontilice. Vigilius illam quidem jEgidii Morelli anni 1638. pag. 212. Oratione de XI. postmodum adprobavit epistola decretali, quam puMartyribus, locat prope ccenobiuni Sanctorum Basi- blici juris fecit Prirus de Marca, licet Garnerius in lii el Macrinae, unde, ut ail, noti procul abest purva notis ad Liberatum Diaconum de ea dubitet. Verum, i i civilas, quam lboram vocant. Ejns Episcopus Uraniut utcunque sit, hac lantum parte adprobavil, in qua I subscripsit Aclioni VI. Concilii Chalcedonensis apud Tria capituta condemnaverat : de quo dubilari non Labbeum lom. IV. pag.5S9.CodexPalladii apud Ros- potest, de eo enini exstal Vigilii Constitutum apud weydum ii>Historia eremitica pag. 789. num. 134. Baluzium iu Conciliis pag. 1552. De Evagrio ceterishabet 'l6oj5«vIbororum pro 'liipuv Iberorum. Ergo que alitim in eo silentiuni. Subsecuti pontifices, Pei minime uubitaudum, quin apud llieronymum, cum lagius uterque, el Gregorius Magnus in Vigilii vesli> Rosweydo, et Henrico Valesio in notis ad Sozoine- gia presse incurrentes, nihil ex Synodo V. adprobanum, legi debeat iborila, vel forte Hyboritu pro Hy- verunt praeier unaiii Trium Capitulorum condeninaperborita. Violenta; enim et quodammodo unigma-- C tionein. Quare Vigilius et successores Synodum V. ticaeTillemoniii et Cotelerii explicationes videntur : quanluiii ad Triiim Capitulorum condemnationem niodo ille Hyperboritam exaggeiatione quadam ab dumtaxat adprubaverunt, non quanlum ad alia iu > 1 Hieronyino scribi potuisse conjicit, proptereaquod eadem Synodo acta : qiiorum multa nunqiiam adproPonlus, patria Evagrii, esset horealis, conlra ac Pa- bare potuerunt, ut Faber ostendit. Ex bis unum laeslina, ubi Hieronymus haec sciibens morabatur;; fuit Evagrii damnatio, cujus errores Sedi AposioCotelerius vero in Monumentis Ecclesiae Graecae licae non iiinotuerant. Alios autem, quos ut hsercliB lom. 111.pag. 545. Ilijperiboritam, vel Hyperiberilam cos eadem Synodus V. damnavit, Apostolica Sedes it scripuini ab Hieronytuo suspicaiur, nomine in male- in aliis Conciliis ante damnaverat, et nova tunc dictum contorto, quasi supra lberitas, populares suos, eorundem adprobalione, quantuin ad haec, opus non , lberilis jiejor ; quod nimirum Iberi,, fuit. Optavit quidem, immo et flagitavit Theophilus lberita, alque sive tliberi, ceteraequePontica; genles male audirent, cumque eo llieronymus, ut Apostolici Sedes Theo:, teste prac aliis Septimio sub inilio librorum in Mar- phili damnalionem Origenis conlirmaret; sed micionem. ldem vir doctus, Colelerium dico, pag. 677. nime obtinuit. llieronymus epist. LXXVIII. ad Pamse codices Mss. fceiie mulios vidisse ait, in quibus machiuin et Marcellam, ait, prwdicalionem Cathedroj s o legilur Hibcrita et Hibcrila: Uyborita eliam, ex quo Marci Evangelistw, Calhedra Petri Apostoli sua prwfacltim llyperboriia. Sed vero similius existimo, vi- dicaiione confirmei;sed lameii non conlirmavii, qtianirum Sanclum procul a scominate, unain Evayrii pa- quam Hierouymus ibidem subjungit, celebri sermone itriam designare vo.uisse, ut illiiin ab aliis Evagriis, vulgatum, bealum quoque Papam Anaslasium, etc. j, tunc uotissiiuis, dbcriuiinarel, puta ah Evagrio An- - Bafon. pag. 99. tom V. Cetera apud Fabrum videri tiocheno Episcopo, Ecagrio S. Johannis Chrysostomi j. possunt. JNonme qiiidem fugit, posl Hieroiiyinum a li u I. necessario, et Evagiio presbytero, qui A. D. 381. Johaiine Climaco Evagrium propter apathiain reContil.oAqiiilejeusi intcrfuerai. Hic noster Evagrius, prehensum in Gradu XIV. Scalae Paradisi pag. 205. !, e prolessione monaehus, cujns opuscula Rufinus laiine Operuin editionis Parisiensis Matlhaei Raderi. Sed is veitit, viris sauciitaie et dociiiua n^ixime illuslrihus Dionysius Caithusianus diclo Climaci, sensum Evaojierani dedit, Gregorio Nazianzeno praeceptore usus, grii piacferre non dubitat in Enarrationihus ad Scai, a inagno Casilio Lecior, a Gregorio Nysseno Diaco- lam Cliiuaci, Gradu XXIX. fol. 127. edilionis Coloiiuis i idiiiitlus, iu Ecclesia ConstantinopoiiLanasub niensis apud Melchioreni Novesianum A. D. 1540. b )Nectario, Arcbidiaconi inunerc functus, unde Hiero- in folio. Aliquot post Evagrium saeculis Aniiochus is solymain digressus.a MeUnia exceptus est, CIIJUS Abbas, Heraclii Augusti aequalis Homilia CXXX. suasu inonacliiiui indtiit. Tandem sub utroque Maca- pag. 234. lom. XII. Biblioliiecie Patrum editionis iirio, aliisque sanctissiniis viris, Deo vacaturus, in Ni- Morelhanae G. L. anni 1654. Evagrio, Origeni, et iriae el Cellularum deseria secessit, ubi ex hac vita Didymo errores adscrihit de praeexistentia animaa is migravit A. D. 599. circa festuin Ejiiphaiiise, aetatis rum a.te mundi conditum, deqtie omnium rerum, stiae54. poslquam Tbeophilo Alexandrino, onus Epi- quae fuerunt, renovatione. Eadem illi iribuuiuCyrilil. scopattts sibi imponere satagenti, se subduxissel. lus Scythopoliianus in Vila Sancti Sabx», et Jo. De Evagrio Jborita ex Ponlo, cujus scripta Rufinus, Zonaras canone iu Deiparam, ulerque in Monumens, cum Latinis communicavit, h;cc lis Cotclerii tom. III. pag. 364. 408. Ad ea tempora :c ejus necessaiius, PATHOI,. XXI. 7

204 RUFINI PRESBYTERI 203 eiiam Jo. Moscbus,sive SophroniusinPrato Spirituali A ceptaea GraecisPatribus, Nilo, Maximo, Damasceno. <V cap. CLXXVll jiag. 916. ediiionis II. Rosweydi, Ad ba.c in llistoria eremitica ejus auctoritas non narralionem atlexil, Evngrii fauia: parnin atquiim : semel adducitur lib. I. pag. 568. §. 14. et pagina 582. 111 ,111, taineii Sanctiiatis liiulo ornari in codice liar- jj. 5. Etiam in Catenis Patrum Graecorum: eandeml.erino leslalitr Suaresiiis ad Niluin pag. tilO. Qund que Sanctus Dorotheusmonachus laudal lib. XII. de alibi cliani facluin videbimus. De juslitia lol accusa- Doctrinis. At enim ex his male audit unus et aller, in lioiiuni, 1(11«; Evagriiim ciimulanlur. Deus juilex quippe Origeni addictus. Plerique tamen suspicioniesl. Pro eo inieiini stat, quod criinen Origeiibini bus vacant: nec Njvatianisrao, qui Socrati inipingitiris etiain sanctilate venerandis fu.rit iniiiactuin: tur, quicqtiamcum Origene el Pelagio commune fuit. primas ileltcri, a nulloigno- Adi postremo loeo Regulam Sancti Antonii Abhatis quos inler Chryuioslomo ralur. Scrijita Evagrii, quae stipersunl, pasum lau- editam ab Abrahamo Ecehellensi pag. 75. in <jua dari rertissiinum e-l, eliani qua: liufiiiitminterpre- Reati Evagrii laus est. Quid jam de sanctissimis vuis stricto necessittidinis vinculoadh tsit? tem liabuernnt. Ha-eeiiiin a Sanoo BetiedieloAnia- dicam, (|,>iibus nensi niiigiii facta po^liiioduin o.-teiidemus. Qttod Quid ite ulroque Macario? Quid de Arsenio? Q >id respir.it apalhitv vocem, neino proiens omiie^ Scri- deinum de. Isidoro Pelusiola, cujus episiola CCLl. plores ea usos facile arguet. Siquideui auctoi- Vita: libri 1.scripta est ad Evagrium Diaconum?Quod pro Sancli Pachomii, erroruin Origenis, quos aversalur, co dixi de Concilio v. ab Apostolica Sede, quantuin jienitus expers, eadcm voee, juxla ac Ecagrius, uti- ad unam Tnuin Capituloiinii, uon Evagrii, coiidcintur aptitl Laureiitiu.i. Surium tlic 14. Maii. Marcit-, nationein , adprobaio, hoc idem auctoritas Saucti . qui Vitain Sanoti Porphyrii Ga/.ensis de.-aripsilapud .. Benedicti Anianensis conltrmat, qucm apathiw noRollandiimdie 2'>.Fe'-rnani | ag.iiliC. §.101. apatltiw iuen, Evagriiscriptis insertum, nequaquam delei ruil, voceni p.iriler itsurpavit.lluc eliani ad partes advoco ([uoiuinua tria ejus opu^cula, utpote ab erroribus Eliam Cielensem nielrojioliiain in Scholiis ad Gra- vacua, et religiosae vitae perutilia, in suum codicein iliim XXX. Scala; Clunaci ; ag.ii'. ubi -ic loquilur: regu^arunitranscriberet. Imino Evagrii lucubrationes Eqo erinn upuihiam,sive Iranqniiilalem niiimi niliil apud Occidenlales tanti luerunt, ut aliquando ejus atiud esse e.cisiino, quam mentis m corde Cmlttm, lilier de Conflicluvirtutum et vitiorum, primariis Ecdumoiiumaries deincepspro ludo clesia; Laliuae doctoribu>, Augustino et Ambrobio quodoitinesimprobas et tudibrio hubclet coiileniuii. Cnnlei liuderi docla .; iribiiium fuerii; Leoni etiam Pontifici, Isidoro, et obsetvalioiem ad caput IV.pag. 471. boiiunisensuiu Autperio. Adi Appendicem lomi VI. Operuin Sancti itputliiw Iribucntis, ei Beinanlini Kosignulii sullra- Auguslini edilionis uovae pag. 2l!i. ubi de Con/lictu Cln giuin adsciscenlis ex lib. II. de di-.c<pliiii istiauae vuiorum et virlutum inseribuur. Esse autem Evagrit perlectionis cap. XWll. pag. 541. Ilue facit M.tguus Aniirrheticum, ab Gennaiiio conversum, iiemo aniItisioris praelalinnc, ,'liique uon inadvertit praeier unum, lalium callentissiinuin, LuBasibits iu Rtv-uilae pauci, qui ab aputhiw voiabulo iiequaquaiu ahhor- cain Holsleniiimin uolis Mss. ad Roberli liellarniiiii rueruut, quum prohe noss.nl, rectam signilicalio- Caialogiim; unde peispicuuiii lit, Evagrii Anlirrhenein coiiitn.de adiiutterc, qiiamvis slricie conside- ticum a viris dociis frustra quaen Iloistenus nionet, Oreo quaeiu exiremo libro leguntur tiureijuta Sancti Benerata.ntalaiii involal. Ilinc Pelagiana liaeresit.»x egressa, vox aputhimpassitnsuspecta.Sujqiecli qtiam- ilieli, esse assuiiienlum, quoil Mss.vetusta IIOII agnoliiaxiuie ,ui Viicemin scriplis Miis quomodocunqtie scuiil. Etiainaucloresnovae,quam dixi,editionis, lesG usuipassenl, ui Xyslus, Evagrius Ponlicus, et eoriun ( taniur in Mss. quibusdaui, ct iiieditione Erasmica li euiin l;oe. eiiain doeuii, bruin earere capitibus duobus postreniis XXVTI. t e iuterpies Rufinus. Pciagius pesse hoinineiii in bac vila eo perlectioins adscen-• XXVHLeundemqiie his verbis claudi: Tuautemhomo Deivigilanlisludw uttendequwdico,ipso adjuvanle,qui dere, ut ab allectibus vacuiis, ultra nou peccei, ex Hi sloriae Pelagianae Scriptonbus, Vossio libro I. iivit el regnat in smculu sctculorum,amcn. Haec de ca|). Hl. el . orisio lih. i. tap. i. Egregia tainen est Lvagrii docirina. Ad inores quod attinet, nihil |irolecio simplicius et sanclius animo efflngi poiest, aniniadveisio viri in veleriini Patruin leciione e\ercitalissiiui Cotele ii, in noiis ad Reeogniliones Gle- quani ejus vnae histoiia, uti eam refert Palladius, lnenlis bbtol. ea|>. II. Jj. 13. apathiam, slncle suin- qui tnlo noveunio eum uovil. IV.llis praeuiissispro Evagrio,cujus caussa Rujino lam, esse itnperluibabitilaltm, alque ini/jcccanliam: sed laxius inierdum ab aniiquis Patribus usurpari cumuiniiis esl, jain ad Evajrti Opera Graecae scripia, eo statu, iuquo |ioi-iliis\ir Sanctus per gratimi ei per nostrum conversa, accedamus. Ea recenset jno lenlatioiiibns lil Gennadius, inque duas classes partitur in Catalago Dei iniiiiis crebiis, el miiiui,ibu-> obnoxins, nec gravioviiius jiectatis succunibit. Apa- cap. XI. Ouadain enim ail ah se, qiuedani ab alio thiain sie e\|.licalain admiltil l-.anclusMaximus, cui (Ruliniim intellige) latine translata. Quae iu oostelom. 1. Operuni pag. 50.'. Cenluiia 1. dc Carilale riorein hanc classem rejicit, haecsunt. I. Liber ceutum Senteniiarum ad monachos, sive c p. XXXVI. ea esl jiacaius uitiDiistatus, quo ismyrl ad vilium movelur.lleriiin consule cundeni Sanctis- auacboietas. i. Liher de vita coinnuini ccenobilarumad Synosimiim, duclii; itipie t eologica iiijiructissinium Pae irein pag. 't4i. 151. 521. 570. .>"(!. i i>54.Ilis eniin, n diias, ali.ts Seiileutiaede apathia. aul nu lo explicaium iveiis qn;e apud aiios pios scri>. /Liberad Virgines Deo sacratas. De {irimoopere scribit Gennadius eodem cap. XI. ptores benc nnillos, ncduiii Eiugriuni, de apalhia Cooiposutfel anuchoreiis librum CE.NTUM SENTENTUpassim offendiinu». lil. Evayrmm in vivis agentem a nullo accusalum KLM, capitula diyestum. Moxalium libruin recenper nenio unquani juaeier Hiero- sol : ef eruditis ac studiosis (librum ) quinquaginla repcrio. MorUinui, nyniiiin, ititegr. ceiituin ei quiiiqtiaginla annorum Sentenliarum, quem ego latinum feci. Num superioI U.M, THANSLA sjiaiio, accusavit; ne ipi-eiiiel quideni TbiO|ihilus rem (librum centum Senieutiarum) OUM Alexaiiiiriuiis, alias m inulli.a ^Dgypti inonaclios, quia viliatum et per tempus confusum vidi, parinn t.i quam O; igenis;;t<,mox ah F.vuijrhobtlu, .iieviens. reiitlerpretando,pttrtim emendando, aucloris vcrituii Sed llieionynio, ne Evugnum probaiei, saiis liu;, restitui. In Gennadii velnstissimo codice Vaticano i illum MetuniuIi.Jiuo<\ue,Aiumoiiiocr.) liquisijtie tb anliquaiii incogiiaiiLiauibic abqua desuni. Ex i soiitariis, p.r 'Iiieo|.liiiiiin niale hahitis, amicilia vulgalis liquel, libruin cenlum Sententiarumab alio adliu'sis:e. Ccteniiit nemo ex anliquis Scriptor.bus iuierpreie oliui conversum, sed ignavia librariorum t'i)i(fli'iumsine lau.lis jiratlatione inenioravil; ii<;>i coi i upttini: quem Gennadiusad veieres codices exePalludius , iitiii Ruftnus, no.i Socrwes lib. iV. git et emendavit. Primus ille centum Sententiari,m ciiji. XVIII.no ^n.omejiusbl>. M. caj). XXX. iVu. iiite; pres noii alius lutl, quam liuftnus, si Gcnnadiuin Sa ' i>tsPfusper in l hronico eiliiionis Sc.iligen, m>u quideui Gennadio explicamus. Geniiadius aiiieni i dein tie Gentiauti». Evuuei, M-jiiemin' iiassini ro- cnp.XVII. de Rufini Graecorumopcruni tr.iuslatiuiii-

20P< VITA. LIB. II. C\P. \t. 205 bus loquens, generalim ait, eum exhibuisse Evagrii A dudum periisse credebanlur. Jam vero summopere Sententias.Uvmceiindemlibrum cum leliquis duoiuii optandum, ui Miigulisenrsnm dispositi.el sentonliis perspicue designavii Hieronymus ad Ctesiphonteui per nunieros ad oram distinctis, quod Xisto factura de Evagrio sermonenitrahens. nolavimus, cum reliquis Rufini operibus, tam alienis, f. Scribitad VIRGINFS. quam propriis in unum corpus redactis, ofhcinas 2. Scribitad MONACHOS. lypographicas subeant. V. Quandoquidem Xysti et Evagrii sententias a 3. Edidit librum et SF.NTENTIAS imaBtiac,quani irspi nos impassibilitatem imperturbabititatempossumu Rulino conversas excussimus, locus postulat, ut s vel > animusulto pertutbitionisvitii etiam Pampbili martyris sententias adversus rnatliedicere,quandonunquum commovelur, l, ut simplicilerdicam, vel saxum, vcl malicos, ab oodem Rufino conversas, exciiliamus e Deusesl. Hujus ( Evagrii) LIIIROS OrientemGrm de quibus alibi nieniionem aliquam fecimus, et faeit per i cos, et INTIIRPRETANTE disciputo ejus Rufino, LAIINO Geunadiiiscap. XVII. In hujus tamen verbis mendum latere credidit Tillemoiitius tom. XII. art. CXXIX. LECTITANT. pleriquein Occidvnte quoniam Sanctus Paiiiphilnsiion Sententias adversum Nonjam unum ergo, sed plures Evagrii librot Ru finus transtulit, Tret liimirum, supra a me recensi malhemitticos,sed pro Origeue Apologeticumscritos. Quid luculenlius? primum Gennadius eodeni psisse legitur : qucin Geiuiadiusindicarc voluit. Caveus A. D. 590. jjost Labbcum tom. II. pag. 510. cap. XI. libruin cenlum Sententiarum appellal, Se easdem sentcniias dcaerditis adnumerat, suspientus cundum sic refert : Composutl Cmnobitisel Syno et ditis doctrinam aplain vilm communi.De Synoditis etiiim, in noniine Pamphili Gennadiuin allucuian. t n qui iidem sunt ac cmnobitw, e ego, ut alius fecit , _ Norisius, in D.Ssei. de Synodo V. caji. XIII. Rufinum liufino, haereticorunianteLangi; scrinia compilein, vide uiriiiiitjue ejus Glos- " nosti uin, ab se cuui ali<> sariom. Tertium Kvagrii librum his verbis Genna signano, coiiiinixtuin, exagitans, criinen Iraudi^ et dius designat : ei ad Vit-gines i Deo sucrutas libellun impostur.e pro|ileren eidem Rufinoadglutiuai, quod in priori Apologia, Macario scribenti cott(j-'jmtuhecotnpeientem religioniel sexui Tria ha.e opera Eva vrii adhuc supetsiinl, litet Rufini inlerpretis noiniin! malicos, persuaserit, Sauclum Pninphiluin ntarturem et |.rologoablalis, quomodo aliln quoi|iie ba:c eadeui qttadam e.x parte tale aliquid op< conscripsisse ris in hoc quod Painphilits scri|>serat, se ablataobsirvavinius. NamGeiiuadiiiarfo Rufiniirans- Apologetico; lalionihus boc pecttliaie atlnolavil : Uoum omniun tran-laturuin pollicitus, nee postea lianstulerit. i qumctnnqiie nvmissisprologis a LATINIS p leguntur i; Ex his dociissiinus Cardinalis se agnovisse aii' De liufino suul INTEHPUETATA.his nibil recenle!i Geiina.liiim a Rulino in errorem abdut tum ; nam' Liieratoruni noincnelaiore.-..Won enini ad codicen. inquit. in Pamphili Apologetico, qiieni Rufinits Maregularum Siiicli ftenedicli Ahbatis Anianeiisis. Ciirioiiuueu|iavii, nilnl prulaliiin legitur conlru >naquein ociingenli? ab hiuc annis scriptuin public\ thcmuticos velFuii nssertores. Taniunj de Palre de juris fecit lloistenius, digiium iniendeiuni. linmo es Fitii wlernilaleel consubstttntiulitate;de Sancli Spihis unus Gtiillelmus Gtveus Eiugriiopuscula ab /Ju- ritus divinitale, de Verbiincarnaiioueac Chrisio Dodaiiiuaiorum,el de animurumtransmifino translaia, deperdtlis adnumeravit A. D. 5:i0. Setl mino, rfepw.ni* .>l>pendixjusdem codicis ex niembranis Fitiriacen- grutioneibidemdiss.rilui. Nonsius mox percontalur e sibus KeginaeSvecorum, nunc, Vaiicauis, iria jani quodnamigitur opus conlra malhematicosPamphilus dieta nioiiachi Iboriiw opuscula, a Rujino eonversa scrijisii'/ Qiiomoilo Rufiniis eoruiii, quaj Mticiuius i.iibis ^ervavil. Priora duo absque ulla disiinclione G sctre cupiehat, noliliaiii tradideril? Taiidcni piu.u' senleiUiaium . b siiniiiludinciiiin unum coaliicrunl, imposturm oiiginem laluisse in reliquis hbris quiuutrique hac una epigra; he imposita, iu duas lainen que Apologeiicis |iro Origene, niiuc depeiditis, quns ut quilibet bber siiam habeai, hoc pacto dtvidenda. idem vir summiis tini Eusebio, non ileni ul dci,uit 1. Evagrii monuchiSenlenliw. Pumphilo, tiibuii. In horiiin aliquo dicia Origenis 2. Arf.os, qui in Cmnobiis Xenodochiishabiltinl. foii(f« malheinaticosrccilata exisiimat; hosque lilnos el lli siuii Synoditw. Gcenobia eniin liiijusinodi, ciiaui omnes, Rulinum tiausferr voluisse. At vix primum .iyuodocltia,seu Xenodochia dicehantur apud Gan- inieijuetaius, uianum de tabula amovii, vcritus ins'iuniin Glos>ario. qui; Noiisius, ne reliqui libri quinque, non Pampltiii, Pr.mus Evngrii libei, centum Senlenliis cot slans, sed Eusebii esse cogiiesccieiitur. si e<>-venissci! bisce verbis aasolviiurpag.55. edilionis Parisiensis: Hinc error Gennadii, rein infeclaiii pio bicia acciSuave est rnel et dtttcis (avus, Scientia uutem Dei pienlis. Ilis ct illtnl addit Norsius, Rufinumnoliiisse dulcior ambobus.Moxalter libellus Mibsequilur: arf Apologetico,ab se converso, primi tiijii iiomciiiiii. el cos, qui in Cwnobiis Xenodochiishabilant [ratres, ponere, ne ab alio, (iiiania Sancio iumpliiio, co useu Cmnobilasu Synoditas; non scilicel solitarios, posiius pularetur. Ego de ipso Apologetico, ct an sed cum aliis degentes; aique hisverbis inchoalur : libripruniuMi:,Pamplutusauctor liierit, iiecne abuinle Audi, monache,sermonesPauis lui. Ilis duobus suc- dis-,eruilib. V. cap. V. § 3 ct ',. Nunc t.sieiidaui, cedaiicuiu venit iertium opusciiluui, quod, pra ler Rujinum Macariopromississietisse, diini illuiii tonoi! Hieronymuin et Geuiiadiiiiu, Sociates cuin reliqujs uuius Pumphili inariyris lih iiiu, qui primns (nii »,x memoratlib. IV. cap. XXHI. Sementimad Viryines. libroruin Apologetici, latme tonvcitit; i.ou itcm c.elu his porro libris, et praeserlimin piimo occurrii leros veiiishe, quia Pamphilus i ontra inalbeinaiicns apalhia, sive iiitpassibilitas, qu;u in hbris Evagni in eo uno, qui primus etstius fuit, non eiian, in reliLatinis et GraecisHicronymum taiitopcieolienderal: qms, scripseiat. I!ei verae, et luce nieiidiana clniomanilestiushoc liet, si exeinpia alitjua hucadferam, ris, explicatii.iiemaccipe.Pamphilus inilln ipso Apounde clare id coniprobetur. togeticosuo, quiex versione Kulinictiani inu superP.g. 54. Qui servilutitubj;cil carnes tuas, impassi- esi toni. i. Opeium Origenis pag. 758. ed.tio.is bitis eril. Grynad, tiielur humani arbilrii libenatem contra ntaPag. 55. Sedes aulem impassibilitalis anima bene lliematkos, el Futi assertores, buiuaii.is acliones astrorum cursui 11 uiolibus iinpie liibiientes. Veiba operans. Pag. 5iJ. Sine impttssibiluale non exallabilur Cor. stint P.unpliili : Consequensesl inleliigere, non nos Curilatem unlecedii impassibilitus, impassibilitatem necesMttli sse subjeclot, ul omni modu, etittmsinotie ucneral prudenlia. mtis, vel bona, vet mala agerc cogumur.Si cnim itostri Pag. 57. Lontjanimismonachusimpassibiiuale gau- arbilrii sumus, inipugnare[ortdssenos possuntaluptm v.rlutes ad peccaiuin, el atiw juvaie e.rfsiiltttem. Non debil, monachusprudens impussibiliserit. Pag. 4ii. Qummiserelurliecutibusocutissuis, et la- lamennecessitalecogimurtel recle ugerevcl mule,quod bcscentibus arnibussuis, non lcvtabitur c impussibililale. fieri arbttrantur (inatheuiatici et jcdiciarii astrologi Habemus eigo trcs Evagrii librosa lluii.o conver vtiigo dieli) qtii snltarum cursuset molus, causam;liSo>,et a Hieronymo noininaiim indicatos, qui jam- ctuit liumanorumessetjcsloruiu.Non eorum,quw exlra

RUFINl PRESBYTERI 208 207 arbitriilibcrlatemaccidunt,sedeorum,quminnoslrasuntA ilurum, humanissime salutavit, gratiis amico habitis, posita potestaie.Ad haecvir sauctus jiag. 7(i0. haereli- quod se de Gra:cis litteris attenlius perdiscendis cortim albo illosadscribit, qui liberiarbilrii poteslatem commonuissel, postqtiam Latinam Operuni Sancti e.xanimabusauferre nilunliir, vclutperniciosodogtnate Clemenlis ab se adornatani editionem, ad euiiilem communi humanm vilw, et virluti conlinenUmlabem Rulinum transmiseral. Vir sanctus et inodeMissiiiuis quandam inferre.judicandi sunt, ue humani propositi imperitiie sute tribuit, quod alicubi sensuni magis repntetur bonttmquid vet facere, cel dicere, ve.lsenlire, quaii) verba, quippe abse non intellecla, converierii. cx quo ad conteintum aul negligeutiam divini judicis Sed Paulin.im ipsum loquenlem audi 'liuis : Sane t/uod mens humana firniabilur. Et infra : llabendum esl admoncredignaris affectu illo, quo nos, si ul te diliuttlcmin ecclesiuslicis bservatiottibus, uod neque ho- gis, ul studium in Grwcis literis allentius stimam, lio q a Dco in pcrdiiumem tradilus cst; sed benler accipio. Sed implerenon valeo, nisi forle desiminum quis p unusquisqueperenntiumsua negligenlitt ereat el culpa, deria mea adjuvat Dominus, ttt diuliusconsorlio luo habensarbitrii liberipotestutcm,eligereguod bonum perfruar. Nam quomodoprofectumcapere potero serqui est et potuit cl debuit. Quod etiam rfe ipso diabolo monisignoti, si desit a quo ignortttacondiscam?Crcdo senliendumesi lloeclcstimonia conlra astrologos seu enim, in translatione Sancli CLOIENTIS jjrajter atias tnalhematicos,ex ipso Sancli Pamphili Apologctico ingenii mei defecliones,hanc le poiusimum imperitim cxcerpta, Rttftni prohitalem ab imposiurmet fraudis tv.ewpenuriainconsiderasse,guod aliqua, in qttibusincaluinnia vindicant. Rccte enim Macario scrihenti telligereverbanon polui, sensupolius apprehenso,vet, coulra malhematicos Rtiliiiumdixisse prndunl, Pani- ul veiius dicam, bpinala transtuleril : guo magis egeo in , philum tati: aliquid Operisconscripsisse Apologetico misericrdia Dei, ut plenioremmihi tui copiam lii|, eritt primus librcrum sex ab illo uno con- buiil; guia pro diviliis erit pauperi, ut micas, a divitis suo, qui scriplus, quum reliqui IV. non ab eo nno, sed ab eo mensa cadenles, avido (ameiicicordis ore colligere. De et Eusebio siniul conscripli luissent, ullimtis vcro ahi ClemenleRomano Paulinum bic loqui, ::"ii t:l <. ;;r nno Eusebio. liocquud Pamphilus scripsit, etianinuin quisquam dubitet cum Heriberlo Rosweydo. Suo supcresl in ejusdem Apologelico.Noii etgo Genna- enim is nomine ab Alexandrino, aliisque, apud vedius, a Rufino in errorem ahditctus, Pampbili Sen- teres antonomaslice se disiinguebal. Rufiiius, qui tentias advcrsns malhematicos,qu;c nullaeesscnt, ope- Cleineniinas Recognitiones in libros X. disiinctas 1 ribus a liufino conversis adnumeravit; scd quod una cum aliis bene miiltis Graecorum codicibus ex vere Oriente secum atiulerat, in Itali >m redux, Paulino Pamphitus in Apologclicoadversusmallieinaticos i scripseral, el Rulinus latine converlerat, hoc idem ho-piti interpretandas commodavcral. Sed Paulinus i Gcnuadius expressit vocabulo Sentenimrumadversus interpretationem adgressus, uliimam ei manuin nemathemalicos;quanivisApologcticum |)oliusquamScn- quaquam imposuil, quod Ruflnusex specimine :ulse i lenlias appcllare dchuissel. Non eiiim Gennadius misso, eam niinus accurate confeciani deprehendisquasi duos tibros a Riilino conversos, Painpliilo ad- set, sanctum viriim, ul majus sludium in Gr.ccis liscripsit, Apologcticumet Senlenliasadversus mathe- teris poneret, benevole bortatus. Haec oinnia nobis malicos, sed uniim lanlnin adscripsit, ut liiulo Sen- prodit Paulinns. Rosweydus monet in noiis, Ruft. i tenliarumadversusmalltematicos\ alam faceret, unum num t>e/Paulinum interpretalionem inlerpolasse, vel ab martyris Apologeticum se denotari. Ne iihrum in- de novo Clemcntinosillo verlisse. Vir doctus iu re ; dicluni juaiteriiet, alleruiro eum nouiine indicare clara haerere non debuit. Hoc enim posierius certisdebuil. Indtcavil auteni iiomine Seiiteiiiiarum ad-• ( siinum e.t. Neque Rufinus alienam interpretalionem, C •reisusmailiematicos.Miniinelaincn lioc locodissimu- et ab se uou probatam, sibi usurpasset. llanc Rosi landum, in velustissimo Gennadii codice Vaticano vveydi dubUationeinillud satis convellit, quod Pau1 Iiaudquaquam legi ul iu vulgatis : interpretalus est linus aliqita, in quibus intelligere verba non potuit, i etiam (Rufuuis) SenlenliusPamphiii martyris adversus sensupotiusapprehensose vertissedicat. Rufinus vero, tnathematicos.Sed post Evuyrii Seulenlias mox se- non solumasenteniiis,sedneca sermonibus quidemsaiis, : Pamphili marlyris advcrsus matliematicos, eiocutionibusque<-e dUcessisse profitetur : quw res, , quiliir i intellige forsan tibrum, vel Apologeticum.Cicumque inquit, qttumvis minus ornnlum, magis tamen fidele i Gennadiusscripserit, cerlc librumpriinumApologetici narralionisreddit eloquium. II. Rufinus hunc sua; Clenieniinaetranslationis laindicavit, eiindcmquepro lceluSancti Pamphili agno) vit. Jam ergo patet, in Sancti Pamphili Apoloyelico boreni susceperal, rogatus olim a Sancla Si/i>t°u irV re vera hujusce inarlyris Seitfettiiasadversus muilte- giue, quam Paulinus laudat epist. xxvt. ali;is xi. ad s maticos, a lUilinoconversas, ctiamiium exstare : nuas Severum, eam testatus, multoriim ex Orientc martyl viri docli vel nunqnam exstitisse, vel jamdudum raat reliijuias in llaliam convexisse. De illa liuftnus i periisse censuerant. His pro Rulino observaiis, nolo in proloyo Operis Clemeutini ad CaudeniiumBrixiaquicquam Norisii laudum immiuui. Viriim, interio- num Episcopum : ttos, inquit, quos ei inijeniilenuitas ribus literis ornandis locupletandisque natum, seui- minus promlos,cl seiuctajam tardos rcddit, ac segnes, i venerandwmemoriwSILVIA per summe suspexi. Sed nusquam labi, Dds, non opus, 9uorf OLISI injunxebominihus dalum. Nunc ceteris quoque Rufini trans- rat, ut Clemenleinnoslrw tinyuw redderemus, et lu lationibus evolvendis operam demus. j) deincepsjure hwredttari» poscebas,licet MULTAS posl Kjiiieu aliquanto reitituin.us. Piwdam non SIORAS, CAPCT X. parvam, Crwcorum bibiiolhecisereptam, iioslrorum Grwcaspost earum transla- u.iibus et ulililalibus convcrlamus,ut, quos propriis 1. ClemenlisRecognitioncs tionem, ab amico Paulino Nolano fruslra tentalam, non vossumus, peregrinis nulriamus (ilimoniis.Nam stiaviora videri percgrina, inierdum cero et Rufinus Inline convertil.11. Rogatu Sanctw Silviw, et solentAit Rufinus, Gaudeniium hmreditariojitre ab Ruftni prwfecti prwlorio sororit, opus tidgreditur, utiliora. ,1 BrixiunoEpiscuponunciipal. III. Ve- se poposcisse hanc translaiionein, piopten aquod quod Gaiidentio rus prwjutionis auctor et Recogniitonttminlerpres Sancta Sitvia Virgo, cui eandetn ip»e spoponderat, ',H Rufinus. IV. Bellarmini locus circa ClemenlisRc- RrixiiC, in sede Gautleutii diem suum obiisset, uhi aede ,_ cogniiioncsexpcndilur. V. Var/o; inscriiilioneslie- ejus corpus quiescit in15 Sancti Johannis, recoDeceuihris, ex Aclis SanClementisrecitantur. VI. AuctorReco- lilurque inetnoria die cognitiomtm ' qiiuionuminquirilur. VII. Ejusdem tttes staluitur. cioiuui Rollandianis die 27 Aprilis pag. 495. § 3. VIII. Dodweli senteutia refellitur. IX. CensuraGe- Palladius, qni in Historia Lau>iaca cap. CXLII. se ;. tasii Ptipw de Recognilionibus.X. Vaiiir Rccogni- cuin Silvia, 00 annos agente, iEgyptum fietiissetestalur, Sa/ctant, alias Silvaniam ei Rufini exprwfecli lionum edilionesnumerantur. sororem, vocat. Iu veieri tamen ejusdem Hisloriae I. Patilinus Nolanus Epislola XLVI. olim XLVll. stiu; veisione, quae Paradisus lleraclidis inscribitur, 1. i) Rufinum cx CcenobioPineti, ul alibi di.vi, Romam noii Silvaniam aut Satviam, sed Silviatn, dicil cap.

210 VITA. LIB. II. CAP. X. 209 XLII. p.i£. 977. editionis II. Rosweydi. Ulerqne A eollectos. Hoc idem inquit Rufinus his verbis : si more dicitur, si ELOQUII vero, Palladius et Heraclides, inilio capilis subse- quid a te, eliam yuoTiDUNi et id in IIABERI, quenlis, ancfor est, Sanctam Olympiadem, Ecclesiae qttid in Ecclesia DECLAMATCR, I.IBRIS TRAIH Con-lanlinopoliianae Diaconissam, Stlvim egregias ad INSTRICTIONEM videmus, ah iis nimirum, virtutes sibi imiiandas proposuisse. Tanla nimirum qui notarios, ea omnia clam excepturos, subSilvimfuit claritudo ei fama sanctilatis, nt aliis in mittebant. Gaudentius, teste Rufino, Graecas litleexemplumdareiur! Vocahnliiinexprmfecti,GraeceTOU ras calluit. Quidni vero, qui sacras peregrinationes «ITO 1-Ki.pya-j,nnii es!. cur Tillemoniius tomo XI. per Orieniem se suscepisse testatur, ubi eousque pag. 039Vad tempns itineris Palladii cum Silvia \n fama ejus virlutnm pervenil, ut Orientalium Praej-Egyptum, sive ad A. I). 388. refprendum dicat, suliim suasii episcopali oneri, post Philaslrii obiquiim vere ad A. D. 420. quo scribebat Palladius, tmn , a suis per Legalionem eo missam sibi dereferri deheat. Btifinns enim Silvim frater, et Prae- nunciato, bumeros supposuerit? Ibidem Joha. Chryf-ctus Pr.-ctorioin Orieme snb Arcadio Atiguslo, af- sostomo nondum episcopo, stricta necessitndine adfeciatae tyrannidis pcenas luit Consianlinopoii 5 Kal. baesit, proque eo, postmodum episcopatu dejecto, Decetubres A. D. 39.'>.adeoque post A. D. 388. ex Legatns EcclesiaeUomanaeCouslantinopolim missus Philosiorgio Gothofredi lib. XI. cap. III. ct ex So- est. Adi ejusdem Gaudeniii sermonem XVI. epist. crate lih. VI. cap. I. Rufino fraire sublato, Silvia CLXXXIV. Palladii liialosum cap. IV. et Nicephosoror in Iialiam trajecii, nlii atlerat A. D. 398. ex rini) Callislum lih. XIII. cap. XXXIII. Itaque nulliun Paulini episi. XXXI. alias XI. Hoc enim anno posl superest dubium, quin Gaudentius episcopus, cui Rufestum Sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, ut n finus Clementemsuum nuncupavit, fuerit Brixianus, dictum est lib. IV. cap. V. § 3. Paulinus Victorem " non alius. in Aquitaniam ad Severum diniisit eum eadem episIII. Haecfusius prosequutus sum propter doctissitola, cni pro consecralione novae basilicae addidit mos viros, Sixtum Senensem, et Robertum Bellarparticulam sanctissimae Crucis, ex Melania impelra- iiiinuiii venerabilem Cardinalem, quorum ille in libro tam. Sed non ita addidit sacros cineres, a Severo II. "Bibliothecae, hic in Caialogo A. D. 390. Ruftni expelitos,quibuscarere se dixil. Victoiem lamen ait, praefationem ad Gaudentium pro commenticia niiuis spem ejusdemgratimcopiosamhabere a Sancta SILVIA, propere habueruiit. Bellarmini proferam vcrba ob qumilti de multorum ex Oriente martyrum reliquiis glossam, quam Lahbeus tomo II. pag. 309. illis adspopondisset. Ergo Si/uta ex Orienle in Italiam ad nectit : Sicut ipse Recognitiones falso fortasse tribuunillud lempus reverterat. llac vero circa finemsaeculi tur Clementi,ila etiam non esl incredibile falso illi adIV. Brixie demoriua, Gaudentius urbis episcopus junctamfuisse prwfationem Rufmi,guasiituerpretis. Ad jtire heredilario Clemenlinas Recognitiones poposcit, h.cc sic scribit Labbeus : Veruotimposluramnon agquas Rulinus noster Sitvim viventi pridem sjiopon- novil Gennadius, nec ejus sequaceset Trilhemiiis. Post (leral. Idem Rufiiins suli fincm jierorationis Com- Johannem Rainnldum, nostrorumjierlidumexscriptomenlariorum Origenis in Patilli episiolam ad Roma- rem, in Censura apoeryphorum, eodem ac Sixtus et nos his verbis fidem suam Gaudentio obligaverat : Bellarminns, speciavil Gerardns Joh. Vossius in lib. Post hoc sane vocal nos opus, quod OLIM quidem in- II. de Hisloricis Graeciscap. IX. Ritfini vel alterius jttnctum est (a Silvia). Sed nunc (post Silviae mor- sub ejus nomine praefationemappellans. Immo infra tcm) ii beato Gaudenlio episcopovehementiusperur- neduin praefalionem prorsus ficticiam, sed et libros C ijelur, Clementissciticcl Bomani episcopiApostolorumI ipsos Recognitionum a(>atio, quain a Rulino trans(acomilis: quorum uf successoribusdarem cognitionem, tos, se credere malle significat. Vossio ad errorein libri a nobisin lalinum veriuntur. Rosweydus in noiis praeiveralCaspar Barthius. Verha ipsius adferam ex ad Pi.nlini epistolam XLVII. quae in imva editione Adversariis lib. XLV. cap. V. IiecoqnitionumClemenest XLVI. postque eum Cotelerius ad Recoguiiiones lis titulo inscripti libii, Clementem auctoremne et Ruaeque ancipites sunl, Gaudentio Brixiano, an Nova- finum interprelem habeant, non est facile decidere. Viriensi Rufiiuisillnd npus inscripserit. Alio abiit pri- ris litleratura excullissimis nollem h;cc excidissent. nius libri vulgator Jacobus F.iber Slapulensis, Gau- Nunquiddifficile est deciderequod spissa et locnples demium gloriosum Christi niartyrem pariter el Arimi- veterum mnnumenlorum nucloritas comprobat? Nibil ncnsiumepiscopumpraeoculis habens : qui tamen sub ergo est Rufinus ipse in Peroratione CommentarioConstantio Aiigusto, tanto ante, pro Cbristo sangui- rum Origenis in Panlli enislo am ad Romanos, ubi, nem fuderat. Varie variis hoc pacto serram ducen- Gaudentio episcopo perurgente, se operam dare ait, tibus, quanio melius David Blondellus in Pseudo- ut ClementemLaiinum faciat? Nihil Gennadius capite Isidoro pag. 28. de Brixienti omiiino intellexil! Ru- XVII. Ctemenlis Romani Recognitionumlibros a Rufinum in praefatione ad Gaudentium, hoc diserte fino latiue redditos narrans? Longum sit iter conlicoinprohantem audiamus : Tibi quidem Gaudenli, ciendum, si alios deinde rem eandem lestantes perfatifus ingenii currere velim. At indiclum abire non patiar unum NOSTitonrM rfecus insigne DOCTORUM, vigor, immotanla spiritiis gratia esl, ul siquid a te et alterum. Anaslasius Iiibliotliecarius in epislola ad et:am QUOTIDIANI more dicitur; siquid in Ec- JohannemDiaconum,OperumJacobiSirm'inditom. III. ELOtjuii trfttlLIBRISIABERI,arf INSTRUC- pag. 472. Clementem, it, auem Rafinus, nostrm lingum Cl i CLEIA1>F.CLAKATUR, 1 a •Q Tiuoi TIO.NEM jiosferis, debeai.lufra vero; JEquumesl reddilum, restitulum, cl redeunlem, ad Gaudentium sanclibi, qui luvc etiain GR«CELEGEUIS [orte in scribens, innuit. Sanctus Aldhelmus sive Althelmus (ue atiquibusa nobisservatumtranilationis ordinemputes) Scirebuniensis episopuscap. XXV.deLaudibus viriitierpretationisnostrmindicare consilium. llaec elogia, ginitatis pag. 516. editionis Loudinensis, emendala» in Gaudenlium episcopuiii a liuftno congesla, iini ab llenrico VVhartono,l.iudat Iiinerarium Petri (sunt Brixiano aplari possunt; praeterea neinini. Is enim Clementis Recognitiones) Rufino in Latinumcx Grmvertente. Tam disertis testibus confuit Doctor, vel Traclator insignis. Ita enim qui corum bibtiothecis Yerbiim Dei sacrasque lilteras vel voce vel scripto sonantRecogniiionum codices Mss. plane omnes, Ruexponerent ac docerent, ab ecclesiasticis Scriptori- fini interpretis nomen praferentes. Quominus ergo bus jiassira dici, adnolavit Eranciscus Bernardinus viros, insigniter doctos, ad alia properantes hasc fuFerrarius lih. I. de liilu sacraruni concioiium cap. II. gerint, non estambigenduinjaliasremcertamprocomE ex GaitdentioBrixiano exempluui etiaui adducens, a inento non habuiss>»nt. junioribus Coteleriusin jndipag. 484. editionis novae, quo Sermonessui, in Ecclesia declamati (ul Rulinus cio de libris Recogiiilioniim loqui amai) Traclaius dicuulur in praelatione arf Be- Hiifinie-sse prsefttionem ad Gaudentiumjuxta ac veriiivolniii. Horiiinegregiani editionem nuper accuravil sionem totius Ooeris, ex slilo eiiam prohari ait: et V. C. Pau lus Galeardns Canonicus Brixianus. ldem cotlictim vetustiorum praesidioutramque Ktilino vineximius antisles se comperisse ait, a notariis, la- dicat. Lintis enim, queni laudat, sic inciait : Rufini tenter adpositn, Tractatus snos, ex ore loquentis preibyteri prmfatio ad Gaudenlittmponlificemin Iti^

2: 1 21i RUFINl PBESBYTERl tirrurium Clementis,ab eo ex Grmcuin Latinuin con- A cotl. CXIII. quamvis omnes Recngnitionnm antiqui exhibent: quud perinde est. Uinc ver-uin. El posl praefationem.Cipmentisque atl ,laco- codices KvayvwTsiuv liiim epistoiam, ita habd : Itinerarii Ctementis,Pe.lri enim operi inscriptio, quia in illo narratur.quomodo Annslolisuccessoris,tib>rprimttxincipil, u Ritfinoira- Clemeiis, psrcnles, et fratres se iiiuluo recognoscant. V. I)e variis Recognitionum Cleincniinarum iniiucit,. Celeruni liiil rtninns agnc.vii, Clemenlinas liecognitiones a Riifiuo laiine conversas. neque de Kcripiionibusposi Colelerium pag. 484. accurate agit hoe ilohitavit : itani Barmiio judiee A. I). 10?. §. -2. Jo. ErueslnsGrabiusin Spicilegio Patruni lom. I. |:ag. hoc G neinoesl.quidubitarcdebcnl,qttui». enuuiiius ipsum 275. ulii et plures earuiiileni cgregioscodices Mss.in de Rufino testelvr. Et lameii Dui.iniiimiiuilire uohis Bibltotheca Oxouiensi adseivatos enuinerat. 1. es coiilingit in lomnlll. Bihlioiherae,oninino aliam, sena Recognitioi ) Clemenlis i, 8 •.„ i r. „ ,. 2. Rpcogmtio lentiam Bellarmiuo iribuenteiu, eain scilicel quain | 5. Clemeniis Romani Ilinerarium ad Jacobum frarefoiavinius. Nec minns spisso erroie ;anlo anteirretrc-inDomini. lituni deprelieiidimiisAnastasiiiinBibliolbecariuiii in i. Iti.eraritim Sancti Clemenlis de factis et diciis fiislola |>ridein adducla, ciiuique illo c junioribiis B. Pelri Apostoli. potrum Daniclem llitciiuin in lihro de Claris inier5. Acta Pelri Aposioli. prelihus pag. lM.quaiirfo ba:c verba, quilui>Riiliuus 6. Circuilus ) Ietru i, , pra:f. imneinsuam ad Gaudenliutii,auspicatur, vt Cle7. Perindus j tneiitem noslrw intgum redderemu;, iia accepernnl .S liinerarium J qnasi Reccgnitionesipsii: talit.e scriptw primiim !ms. '. Hif.loria / sent : t>ostni(xlunideperdita:, et demum a Rtilino e: n 10. Chronica l ... Gnvcia in Latiuni restituta», non e (irwcotranslata;. C/emenfis. H. Gesta Ai plaue aliinl, non hoc scr'p--ii Rulinus, a|)iid quein 12. Liber vir ilncti priciis lanlitni vocnlis, uti fu,rapiim |x'rl fT>.Libri lei lis, in erroreni ndducti sunl. j li. De vera disputalione Pe'ri Apostoli conira fal IV. .Neepenitu- nobis pra»l reundus est itltcr Belsiiatcin Simonis magi. lariiiiiit !oriis. In Catalogo enini A. D. 92. Iiaucde 3 > \;i. De disputatioue Petri cnin Simone mago. Ti Glemenlinis Recognili"iiibus scribil : teste Epiplutnio i hwresi">:>. tilcmens ipse le.slalnr, Circiiitus Pclri, u se liiluni D spiitalionis vel Dialogi Peiri cum Apione conscriplos,ab Itnrcticis depravalos fuisse. Vir |>urpu- qiteni lieiiricus Valesius et Colclerius liuic operi inraiiiS h c hau-oi<>x ma:;nis AnnalibiisA.D. ii. §. ;0. didertiiit, Grabiits expungit. Nomen llinerarii, seu, i et A. D. 10-2.§. 2 . Veiiiui Lucas llulsleaius imn qtiod idem cst, (.it'cui(i(s,elPenodi, frequenlius o|teri s boc diecre Kpipbauu- delexit, sed J.T. encgciiisepistolis adhicsil ob historiam lincris, qund Petrns llierosolys Beati Ctemeivis,qnm in Ecclesiis leguittur, Pcriodos inis Aiuiochiaii)suscepisM», credebauir, pra:tergressus euiin coiigruerc<umsli- Ciesarea, Dora, Ptolemaide, Tyro, Sidone, Herylo, istas ialsilalis couvinci. Seqite lo saiicltCicmt"tis, u quc cuinejus doc udi modo. \ cr- 'lripoli, Onliosiade, Anlarado, ei Laodicea. llolslenio bisunt llotstcnii in nolis Ms-. ad llellarnimi Calalo- lainci in niiiis Mss. ad Galaloguni Hellarmini visum giim, in Muse..nostto scrvaiuui. i..ijisnmlantt viri in- est, limerarium a Recoyniiionibus ilferre, neque ess-a d l, ne ulli aiiiiiliu- ol> dicenli- aiiciotit.itein sil, cariiudem conipcndium; volumcn inlelligens Parisiis dicavi, editum CIIIIIalina versione Joachimi Pei ionii. Sed l caussa ollens oni,, ul nuper fui; aiteri viiodocio, , C qiiein corrigcns, noininaie uon debeo, ne amiciiiain, ( Vos-iuslih. Il.de Historicis Graeciscap. IX. penc iu i qu.a:inihi ciim eo mleieedil, beilcre videar. ldctn liue, iipusnon adinodumuniit/uumhoc essc, prwter dis Epij hanius i;;ciesi XXX. §. !.'>.Clcineniuioslihros clonem, mitltis argumentis conviuci aniuiadveilit. i liusse al>Ebionitis corrii|ilos lesiaiur. Phol.ns eliam Liiciilentius hoc patehit, si Ha> tbius adeatur, illud nonsine plu- exainuians in Adveis n iis lii>. XXXH. cap. XIV. et cod. CXllI. vocat rcferlumtijiusabsnrdis, rimis ex A>iiopinionein Filiitm bluspliemiis.lkee sua- lib. XXXVII. caji. XXIII. l.ibii iiiscriptio sic loquiScrnnt niagni iioinini- Theologo D.onysioPetav o lih. tiir : Clcuculis iiomiiniepiscopide rebusgestis,peregriiI. de Triiiitaie c;t;>. III. §. exleino, Pholiauos codi- uaiionibus,uique conooiiibusSancti Petri, Epitomead 1prelalio Jacoi-um llierosolytnitaniiiH v ci:s magis fnisse ilejna .alos, qtiani sit inte Episcopum Paritiis apud Rufini, qui ca siislulerii, qu.e ;>bba:reticis, praeser- Itadcittuiim Turnebum.iSSS. iu 4°. Coieeriiis, qtii ad t tiiu Luiiotni.inis, inge.-la idem Rtiftiiusliiouucrat i;i sc()tcinMss. co.lices legios istud opus collatiim vult; et opusculo de Adiilternli ne librcriun 0 igcnis, qui|.pe gavii, j,ag. 7-i;i. posl Rccogiiuiunes tlomiiias, uilill o quii' codeui Rnfino lese, ecclesittslicategultt oinrimo alind esse deprehcndit, quam pttr.im Epiiniicn, non non rccipiat. Seil ineuioiia repeteiidini), btnitsBeco- lanien e\ solis Recognitionibits R>ifrw a eiliii-, contliia giiilioiiiunveleres editione-, Rnlino iniltcart in jiroe- lain,sedetiainex/.'oi/ii7ii'sei. pislotaClemenlisadJacoe iiimiruin quoinodo Xi-ti Sen- lum. item exeju^dcni murtyrioel i.arruiione Ephrwmi falione ad Gaiuler.liunt, leiitiariim bmas pariier edilionesaniiquiius faci is ino episcop: Chersonesi, qua;'ih.clein su, juugitiir. Iloc liiiiuiiis. Kuliniini ea de re !oquentcni audiainus : ipsum, quod c\ parie Bamn.us viderat A.'l). 102. §. s Pnlogtiod non le (Gaudenti) lateat, Ctcmeiiiisliujiis 2^. Golelerius locis ad orani indicatis, sedulo adslruu, hoc tii Crwcocjusdemoperis, avayvwo-EMv, esi liecogni- ratos, nb lis e.oniexluniopus, qui dictrina; ae peiatis csse l ottt/m, uijASKiiiioNKS liaben, e: >uo c.mtroRA e 1) Mia;esse duxciunl, ca, qua; m libris jam dictis (alteti! atiqttantisquidem dtvcrsi; in niullistu- rius lainen edilionis, a vclerih :•<meiiurata:, quod LIUHOIUIM, i.s tneu, ejusilemnurrationis. Dcniguepars utliinu hujus icnsuit Haronius) supervacua, falsa, el per.culosa viJI operis, in qua de transforma ione Simonis refeitur, in deimiiiui, \el tollere, vel niutare aul corrigerc. Ita>CORCORE hiibelur.Siini uittemel quwdamin irriiu- que is liber non unius Recogiiitiouumvoiunnni- EpiUNO le c. -,:coiironi.de ingenilo Dco, geniloqeetliserla, el de lomen se piodil : ijuoil Perionius,c;t Vossiusad solam titiis nonnullis, qiuv, ul niliit amplius dicain, exccsse- liu/iiii versioiicm respicientes, exi-timarunt; setl aliaII runt inteiligeiilianinosiram. .lani dispice iiiaiiiiiaiu iu.ii etiiiin lariaginuin,ejusdein iauiencomiiiaiis,jure is Cl inenliiii Operis editinuem Epiph.iiuuset Piiolius compigineni dixeris, qualem Cotelerius (er factam cerle oe:;-ura persiiinxeriiil. N<>11 quam R.jiiius ia • cliiiicitex cnilicibiisMss. bibholheca:Regi.<<Gailiarum. \ I. Celeruin lihri Recogiiilionum alium plano a iline converiit. Iliec eniiii ab h;cielicorum dcpravalioisiilius vacat, eandenii|ue eiiain Gncce scriplaui va- S. t.leiiienie, jx.st PeLium tertio vel qun.rto Romauae •l ca.ise, nos credeie jiilient viri Sancli Patilinus cl Lcclesu: poulifice, arcliitectuui liabueruul. Ad ejus i;.(i:.i/euliits,ipiieam i>eraniieuin Lalio doiiand.niislu- aitatem quod aliinel, e,;ni ante Origeuem tloruisse, ii eruul. Fabriciiis in llibliotbe. a Gr;ec.iln . v.eap. >. in (omperlo esl. Origenes enim qui sub Llagabalo Ilorere n'pil, p.-iniusoiiiniunitcsliinonia cx ilto, lan; ,.,>g.55. in ailaiis Itufini verhis pro «vayviiTciwv lex Rufinoiji.-o in iibello (jii>niscripl ie jain nuto, et Clementisimmiue qttideiu o g i.ilint pul.it ».V«-/V'.I/5IT«O0 dc Aduileraiioee libr ritin Origcnis, et ex Pliolio dstiucto, seinel atque iteruin pro.nit in lomo HL o

214 VITA. LIB. II. CAP. X. 215 A Conimentariorum ad cap. I. vers. 1'». Geneseos : qui 1 spexisse, eoque minus Caracailae Consiiiulioiiem. licet ferme universi inleiciderint, locus lamen Orige- Verba insuper modo adducta Bardesanem eadeiu nis ex Recognilioniim lihro x. cap. x. etiamnum su- Constiliilione antiquiorem omnino produnt : atque pei.e-.tinPhilocalia cap. XXII.Alius quoque legittir in hoc ipsum in caussa fuil, cur eadem Bardesanis Couimenlariis ad caput XXVI. vers. 6. Malthaei,pe- verlta a pnsterioris aetatis homine Pseudo Clemente rinde ex Recognilionuin lihro VII. c.ap. XXXVIII. sujipilata interpolarentur. Hic enim Anionianam dedtictus. Quaniohrrm Clementini n|)eris artif x,Ori- ('onsiiiuiionem nmni ambage seposita Ua ob oculos gene junior dici non pole»l, sed panllo senior, quod ponil, iil suas ipse Recognitiones non ante, sed post niiniium ad lempus scripiionis periinet. Ante Orige- Consiitulionein a Caracalla vnigatam , procusas, nein, seu mavis lerlinm Chrisii Domini swcutum, ne- jilane nnbis exhibeat. Certa quip|>e siint et manifciiio nnquam Recognilioneslaudavl, nemo Cleinenli- sta, quae in vet bis proxime allalis testimonir, legunnorum inenlionem lecit. Libri auciorem leriio de- tur, lotnni scilicelqua patnit orbem Romanum, genmuin Christi swculovixisse, duo produnt. Untim quod tesque Roniano Imperio subjectas, variis antea lee\ Bardesanis Syii Dialogo ile Fafo contra Abidani gibus usas, landem jubcnie Caracalla, omnes in RoAstrologum, laciniam bene 1 ngam siiffiiratus, siiam manorum jus transiisse. Quare Pseudo-Clemens q fecerii, forlasse quod non facile id aguiluni iri puta- II.TC, iiaeadeo luctilenler scripsil, ante Caracallam ret, quum Bardesane non Gra cc, sed Chaldtiicescti- scrihere non potuit. Hiijus, quain dixi, Constituliopsisset. Alleruni quod de civitale Romana, i niverso oeni, duabus Kxercilatianibus, Orlns Romani litulo orbirfonata.iionobscureloqualiir.Atqui/JiJirfesanessub editis, egregie illustravit Ezechiel Spanhemius, tetaM. AnrelioAugusto floruil circa A. I). 171. cui Dialo- i lem Pseudo Clemcntis ex verhis a me depromtis p suum nuncupavit. Caracalla vcro circa A. D.2I5. subndoraius pag. 218. ei 571). Ex his perspicimus gum genies Romano iinperio subjecias, propriisque amea i|iiaiilO|iere lallaiilur qui Clemenlini Scriptoris ;etalegibus usas, in Drbis reruin douiinac jura, consliiu- lem swculo secundo pr.clinirc volueriini. Ili.rnm lione edila, prinius omnium transire jussil. Ne res in agiiten ducit lilondellus in |irolego;nenis ad Pseudodubium venire possit, jam per singula ihinius. Kuse- Isidorum pag. :i'°i.inquc censura epistolae I. Gemeiibius in Prae|iaraiione Lvang. licalib. VI. cap. X. Burde- tis |tag. 28. tilnndelli senientiae, ut v delur, aecestanis Hialngiparlem Graeteiransiatitniuobis scivavii, sit Coielerius in suo de Libris Recognitiouuin Judideniuni ctiam Grabius tom. !. Spiquse in RecognitionihusCleuieniinis, secnndiimC dc- cio jiag. -481.<H lerii divisionem, a capiieXlX. ad ca|uit XXIX. laline cihtgii j>ag. 277. 27'.). (bnutis tanien ad banc cauidem seiiteniiam praiveral Sixitis Senensis in cxstat. Joh. ErnestusGritbitisiii Spicilegiolotn.l.pag. 290.Clemeniinain Rulini versioiicmclGraecuiiiliarde- lil ro II Siibiioiheci'. VII. Scd <iiiii Hinrico Dodvvelloiiobis etiam res sanis contexluin, queni non aiiunde suitiini, scd proprio ingenio ab se confectum, aiiclor Bardesanes af- est, Burdefrtnem Garacalla juniorem faciente. Dodlirmal, e regione dispositum, ita inter se conipar.i- Wellu»eniiti Dis-ett. IV. in Iremcum §. 55. pag. et vil, 111 quibhel sialim agm>scal, qtialcp.us conveuial °';!"iti. Dis.-eit VI. §. 11, pag. 443. veterum lestisnb ulenjue, \el discrepei. Varias iiem noliilas siibjecit, inniiiis, qin R<irdesiinem Marco flnrtiis e tratlunt, .<>nslratur Clenientinorum in-iiper babitis. Elagahrfo parem facit, qui ex genle , quibus potssimum de < arlilicem uoniuilia iinmiiiasse, aiicubi p.iraphrasteii Aiitoiiinoruniorlus, juvta ae Anrelius, Marci pr;enocgisse, quaedam lninus recte aceepisse, aba omi- ineii li.ibiiii. Grabius lom 1. Spicilegii pag. 517. se ex C sisse, aba deuique inteipolasse, nt u m rum cjnoc; ( haiif --eiitenliani auiplexurum promisit, et priorem Bartlesane sitppilaveral, ipse narralionibus suis con- emeiifiaturum Sed eum promissis stetisse non vii-entaiie.i redderel. Quod prorsus rein conlieit, Cle- tleo. yu.T ab anliquis de Bardesane tradita sunt, acii.eiuinuiii sciiicet auc:orem ex B.trdesane, lanquain curate diges-it Haronius A. I'. 175. §. .(>. Marci hec juniorcm, non Bardesan in ex eo, s<>a mulua- Antonini s.nioris icqnalem omnes |ilane constiiuunt, tum, locus e-l lib. IX. Recogniiinuinn cap. XXVII. de hoc cerle ab antiquiorihus, el prx-sertiin ah ipsis ex i|iio evtdentcr discimus, boc idem opus anteediejus commenlaiionihusedocti. li sunl Eusebins Hist. tam ab linp. Anlouino Caraealla Constitiilioiiein, f.ielesiast. lib. IV. cap. XXIX. el in Cbronico, cujus meniinit Uipbnus in lege XVII. D. rfeStuiu lio- Olympiade 2,'i7. anno Ghrisii Doinini 175. qui aeras minum, concinnari nullo modo potuisse. I.octmi vuigan A. 171. respondet: quo quidem anno Euseipsum i eciiabo, cui eliain Rardesanisvcrba e icgione bnis Valentini haeresiui, a Rardesunepalam seminari coiijuogaiii, ul Bardesanem quodainmodo cuni ipso coeptam trarfil, quuiu lamen contra Marcionis erroRecognitiotuun aulore coinmilleus, clarins patcla- rem anle scnpsisset, quod praler Epipbanium Haeciani, qtiid hic posterior, tanquam a Clemenie Ro- iesi LV|. et Theodorilum lib. I. Haerciicarum fahuinano dictum, Bardesanis verbis de suO addiderti, larum cap. XMl docemur ab Augustino cap XXXV. d. Ilaeresibus. Anuus, quem dixi, Eusebianus 175,, quid imniuiaverit. M. Aiueln Augusiini annum 11. refert. His plane I. II. toni. IV. Operuin editioconsonai Tlieodoritus, Cleinens libro IX. Reco- Bardesanes iu Dialogo de nis Sirmondi pag. 208. qui /JardesanemM. Veri Ca:-aris XXVH. Fato apud Eusebiiim _ temporibiis lloruisse dicii. Iloc gnitionun: cap. Epiphanius etiatn lib. VI. Praeparaiinnis *' coinprohai Hatresi LVI. §. I. testalus, Bardesanem X. Lvangelicaecap. postevcesstim Abgari F.dess.etlynaslaeAntonini Ven esf HOTOt Cerle quod in promplu ipxat/\ei; y.puTreyv.j- ;i»vuinalligis.se. Hieronyinusin Caialogocap. XXXIII. noscerequanii ImperaT£? sSvwv, TTK^^yayoVaii, eum Valeniim haeresim, quam primo seciatus vitoret, genlium, quas TOljf TZpOaUTiVJV vo- luerat, postea eonttitasse, novaniqtie statuisse : e' cerunt, teges et institula P-ov;, jtai ESEVTO IO>J; libruin tlc l'°ato M. Antomno tradidisse. Tillemoneviden- ISioo;. mularunt? Quod uus, qui res Rardesanis luse pei>equiiui' lom. 11. ter a Romanis factun: jiag. 4.'v4.post Henricum Valesiumin notis ad Euselamen oaidocetur, qui i)inn), eo propendel. ut hiinc Amoninum, non AttgttNEMpene ORREM, OIJIsed ex /iatdesaxis amicis, in Dialogo collonalionespropriis QuicumqueRegts aut l.u- slum, nesqtte (|iientibas, uuuin existimei. Atijui Auguslus omnino PRIMO variis tegibus et perntores, sttbactisgen- dicendus, i|ui Mesopotaniia et Edessa, Rardesanis 1 libus, muiarunl positas palria, polilus esl. "Nequeeinni Syrorum fuil Antoinslilutisqueviventes,in ROMANORUM CIVI- anie se leges el proprius titot nonien, iieque Diaiogus uni ex amicis in eo colJUS ef 1 LIA SCITA verterunt. induxerunt. loquenlibtis nuncupa>i deiiuit. Ai neque iu causs'* Jam ex collatione ntriusque Scriptoris ; erspecium i|uidquain cssc poluil, qtiominus libruiu Syiiacuiii i reddilur, Rardesanem generaiim locutuin, nulhmi Aiiioiituo, Augustoriim doclissiuio, inscriberet, ut ante se lcgem parlicularem ah Augustis edilam rc- ingerit Tillemoniius. Scilicel Aurelio deerant qui

•"215 ItllFIM PRESIJYTERl 216 1'iini f.race convcrierent. His adde ex Epiphan o, A tamcn 200. anuos vixit. Origenes primus RccogniRardesancmab Aurclio lanli faclum, ut eum in suani lionuin pracco, Caracallae iram fugiens, Alexandria supersiiiionem per Apolloniuin traherc conatus fue- in Palwstinam primo secessit. Ris autem illuc eum Tit. Ergo quem alii Antoninum, Hieronymus, qui convolasse animadvertit Huetiiis in Origenianis libro Bnrdesanislibrum, Gra ce conversum, legit, M. An- l.cap. II. §. (i. pag. 10. Prius Origenis iter in Palmtoninum recle appellavit, cui nuncupaltim dixit. stinam, ubi Caesareae pedem lixit, sanctoque AlexanMarci enitii praenoinine eiiam solo, Auretiumsenio- dro Ilierosoly(norum Episcopo inuoiiiii, ah Huet'o rem apud veteres Scriptores praecipue denotari, illigalurA. D. 215. lbi tanlusei honor hahitus est, ostendit Sjianhemius tom. II. Dissert. X. |>ag. 52. ul nondum sacris initialo minisieriuni delerrelur Adjiciamus et aliud pro Bardesanit aetale, cui non Verbi Dei publice in Ecclesia explanandi coratn euipartim inest momenti contra Dodwellum. Rardesa- sco|iis. Ex hoc itinere, post caesum Caracallam nes apurf Eiisebium de Praparal. Evangel. lih. IV. A. D. 217. Origenes Hierosolymis Alexandriam recap. X. ha?c habet : XQifot 'Vupaioi 'Apu?i«{y.puTO- dux, secum Recognitiones lulisse dicendiis est, umle : (TCJTI; O-J?TM»Bap^apwvvouojf ^""tta^av NuDIUS ipse illarum sentenlias suis Goinnienlariis adtniscuil, T TCRTIUS omani Arabia polili, Barbarorum leges mu- quorum ocfo priores lomos in Genesim Eusebius lib. R tarunt. Trajanus Augusius Arabiam primo subegit, Vl. Hiat. cap. XIX. ex tomo eorum nono ostendit, ex Dione hb. LXVIII. pag. 777. unde antiquarii in Alexandriaefnisse conscriptos, el qiiidem post Oriejus numinis lcgi norunt ARAR. ADQUIS. Vide genis iler illud priiniini in Palaestinain. Recoyniiiones Spanlieinuiin lom. I. Dissert. IX. pag. 185.Sed et snb vero in Patwstina concinnatas, cuin Blondetlo faeile M. Aurelio rursus bcllo suhactam, constat ex Dione T>credimus ; quandoquidein in ilbs Thronus HierosoT. lib. LXXI. pag. 812. quod A. D. 170. illiganduin lymitanm Ecclesimsupra ceteros extollilur. Iloc non censeiTillemontius in Historia Imperaiorum tom. II. jiaruin juvat, quod easdem ex Patwstina in ltaliam B pag. 5G(>. ardesanes tamen ineiinle s;eculo III. stih Rufntus quoque primus advexerit. Ceterum operi, e\ Eluijabtilo inepte dixisset, Arabiam iiudius tertius a argiimenlo vox Recognilionumadhaesit. Recognitio Roinanis snhaciam, quam initio sa.culi II. Trajanus, enim, sive agnitio, ex Ansiolele in Arte poetica, orivcl .1/. Aurelius tunc primiim suhegisset. liene vero lur, ijuuin iiomines olim inter se coiijiinctissimi, de utroque :d dicere poluit ipse suh Marco vivens. tandein mullos post casus in tragoadiis ei conioediis Alia luijiis generis possem afferre. Sed lucc plus sa- se niuluo nec opinato agnoscunt. Ita plane iu hac lis evim unt, Bardesanem sub jl/. Aurelio Anlorimo 1'seudo-Clementis commentaiione Fausliniano Matseniore claruisse, adeoque illimi nullo modo Reeo- tidiae, ac liliis, Clemenii, Fausto, et Faiistino congniiionum Clemcntinarum auctore juniorem, multo- tingil. llaque cum inscripiione forinaui eliam operis que ininus earundciii auctorem, dici [>osse: quod poelicam accepi^se, vero perquam simile fit Dodtamen Caveus cogitavit. Praeier Graecos, Gpipha- vuello pag. 441. Dissertationum in Irenaeum. Genium, aliosque veteres Palres, etiam Chronici Edes- nuiuuin et primarium liecognilionum artilicem, doseni a V. C. Josepho Simonio Asseinano nuper etliti ctrina quidein ac varietate rerum el copia abundare auctor, in Rihliotheca Orienlili tom. I. pag. 5X9. noii diilitemur; philosopliuni tamen se prodere, Bardesanem relulit ad lempora M. Aurelii. Pliotius neino non videt. Al Cathoticum cerle, qnamvis phicod. CGXXIH.dum Theodori, Tarsi Episcopi, lihros lologum magis, quain iheilogum. Oh viri fainain, VIII. contra Fatum recensct, ait, eum cap. I. el L. jiidicium Jo. Pici Muandulani de eo adferam, doclrisimulrfi/nt Fati opinionemconvellit, eliamBardesanis C nam coitlinere Apostolicam.IIoc debemus Jacobo FaQ sententium refellere ; nain etst animam quidem a bro Stapulensi tn epistola ad Jacohum Ramirum, C Fato, ct a natalicia notalione, quw dicilur, liberam pouliliceui Catinensem, primaesuae edili>>ni temeni dimillit, arbitrii tibertatem ilti conservando; corpus linarum Recognitionum |>ra:posita. Quicumque tatumen, et quwcunquecorpus speclant, Fato guber- men is auctor fuerit, quandoquidem sub larta laiere nanda subjccil. H;c niinirum sunl velerum errorum maluil, critico jttdicio parum instructus viJetur, i sordcs, quas, tesle Eusebio, Rufini lib. IV. cap. inaxuneque diversum se prodila Clemente,viro ApoXXX. Bardesanes ex integro uon dejiosuit, dtim Va- slolico, a cujus inanu prodiit admiranda illa epislola lentiniaiios deseruit; ac propterea Hieronyiniis deI noiuiiic EcclesiaeRomanaead Corinthios. Id plurimis eo trad.t, quamvis Valentinianos quos priinum secta- ab hinc saeculis, uti dixi, observaverat Epi|>liauius. tusfuerat, confutassel, lamen novamhwresimcondi- Librorum analysi perlexenda siipersedemus, qtiuui disse. De hac Ernestus Salomon Cyprianus in notis itf pra»stiterit Nolanus Nutr.us in Apparatu ad Hij ad II eionyiiii Catalogum haechabel : Vetlemdixissel bliotliecain Palrum tom. 1. dissert. IX. pag. 211. ! VIII. Sed Gelasius pontifex in Decreto genuino, , qumnam fuerinl novm illius hwreteos capila. Paullo post, Augusiiuiim carpere non veretur, ,quod Bar- ex veterrimo codice Vaticano, olini a me edito, hanc desani errores tribuerit de Fato, qnum lamen contra censuram de Reiognitionibus, a liufino conversis, i Faiiim scripserit. Ita quidem cerie, quod ad liheruui pronunciavit : 1tinerarium , nomine Petri Aposloii, i bomiiiis aibitrium attinet; sed corpus tamen, elquw- quod appellalur Sancti Clementis, apocryphum. INul, cumqiie corpus speclant, Falo gubernanda subjecit, lushic, ttt in ceieris editionihus, librorum numerus - _. lesle Theodoro Tarsensi. Verba Augustini de tfJai- , exjilicatur, quia is pen lehat ex arbitrio librariorum. desane ha:c sunt cap. XXXVde Hseresibus: Non per " Gelasius, Sancli Clemenlis opus quidem appeltari, r omnia iit Viileiiiinihwresimlapsus esl (postquam resi- non esse, dixit, eique puhlicam lectionein et canonipuissel) addens rfe suo, uf jFafoarfscrtoerelconversa- cam auctoritatem vocabulo apocryphi abjudicavil. tiones liominum. Sed haec postreiita, addens elc. non Gelasiuni in Concilio Romano LXX. E[iiscuporuin i > exstare in Mss. codicibus, inoiienl curalores novae sic delinientem, Clementinas Recognilionesa Rufino » editionis, qua» laiucn explicant superiora. Haee de translalas, sub noinine llincrarn indicasse, haud Bardesane jtaullo lusius disserere compulit ejus pla- dubitandum. Non ideo tamen privata aucloritas apnd plunmos EcclesiaeLatin* scriptores illis deluit. De giarius Pseudo-Cleniens, Recognitionum artilex , , quandoijuidem cmn plagiariis latere se putaniibus, Gr;ecis non loquor. De Ruftni versione Lalina agens non raro nobis res est. Dodwellus compactas censet Sanctus isidorus Hispalensis episcopus, ex ea lestit Recognitiones inter A. D. 218. et 231. Verius dixis- monium adduxit cap. XVII. et XXXI. de Nalura resel inter A. D. 211. et 217. etenim A. D. 211. solus ruin, et lib. III. Originum cap. L. Loctini apud Sans ;. iuiperare coepit Caracalla, novae, quam dixi, Coiisli- ctum Aldhelinuni in libro de Laudibus virginnatis, tuttonis auctor, in Recognitionuiu libris laudatae. supra atluli. liida in Hexaemeron ad capilu I. Vl. Mox eodem A. D. 217. Caracallaoccidit. His repelli- VII. VIII. Geneseos, in Acla Apostoluruin cap. V, tur niiximiis Petri Allixii lapsus in Diairiba de Anno §. 34. Retraciatione ad eundein locum, et cap. III. o el uiense natali Doniini pag. 8. aieulis, Pseudo-Cle- de Ratione temporum, Recognilionibus utiiur ex tneiileih vixisse tiou rfiti atife Snlpicium, anle quem lib. I. cap. XXXI. §. 23. ltem Agobardusde Judaicis n

VITA. LIB. II. CAP. X. 218 snpcrslitimiihus rap. XVI. Frecullus in Chronicis A contemnenda esse miracuta ad martyrum sepulcra lom. II. lib. II. rap. X. cumque hit llincmarus de edita. Sed sunt hic lamen loci quidam, veluli nmvi, Divortin Lotharii et Tetberg;e cap. IX. [Honorius quos pium lectoremvel caute legere, vel suspectoshactiam de Luniinaribus Ecclesiae cap. XV. Ad haec bere oporiel. Ncquisfallatur, ejusmodihmc sunl nuCrsarius nionacliiisex lib. VIII. cap. XXIX. §. 70. meris notala su s locis, ut quis observarepossit. Hi locum siippilaluin transtiilit in Dialogos suos, Re- naevi, a Grutero explicati, sex nuinero sunt, qui spnnsione GXL. At HumberliisCartlinalis Episcopus apud ipsum videri possunt. Postremo loco adjungae Silvii»Candidae, l S. R. E. apocrisinrius Con-.taiiti- iniis Hngiiis Grotii de liis lihris judicium ex tom. nnpoli in Responsione ad Niceiam Pectoralum post III. Operum pag. 488. Recogmtionum dicuntur qui toniu ii XI. Auiialiuui Baronii pag. 798. edilionis libri, eatenus apud me valent, quatenus aliorum dictis Cnloniensis, ailversarium redarguit, quod Clementis, contfruunl. Ceteroquinprobo CardinatisBaronii de iis idest 1'eiri, llinerarii, licet apocryphi, lesiimonia judicium, qui ex Epiphanio, Bufino, aliisque, dicit, pro Sabbatijejunio, ailduxisset, codice Grwcolamen, illis tibris plurima fuisse assula, et inter ea omnesilnon RttfiniLatiiio, foitasse usus. Hos Libros, quan- las fabulas de iis, qum Cesarewfecisse dicitur Petrut quain apocryphos,idesl publicie auctorilalis exper- contra Simonem. X. Jam tandem ad varias Clementini Operis edites, qiium sint maxiniaeantiquitatis, nou pariim fructus idcirc.o adferre posse, cum Nurrio scntimus. tiones veniiimus. Jacobus Faber Slapulensis primut Nam Cliristianae Religionis Apotogiasunt, et genti- omniumeas, a Rufino conversas, inque libros etcaliuni falmlac,cultusqiie etbnici, Fatique adsertorum pita distinctas, typis vulgavit in volumine sic praeD errores, in ea refulantur. Neque inulile opus iis esse , notato. mnParadisus Heraclidis. poterit, ijui philosophorum opiniones, gcnliiim res, consuetudines, allegoricasque fabularum expliEpislola Clementis. cationes scire voluerint. Nec sane lacile essel pluPetri Apostoli. Recoqniliones rinia Latinnrum loca inlelligere, si his RecognitioComplementitm epistolwClementis. nibus careremus. Hoceiiam fatetur auctor pra:falioEpistola Anacleli. de more nis ad novam Coteteriieditionem, qui alias Pari iis ex officina Rellovisiana impensis Jo. suo non pauca perperam dicit. Parvi 1504. in fol. parvo. IX. Grabiusin Spicilegiotom. I. pag. 291).ex co- Hanc perraram Fabri ediiionem post duos et viginti dice Hodlejano breve fragmentum depromsit, libro annos ignoravil Sichardus, vetitstissimorum librorum X. liecogriuionum in reiiquis editioni- venaior, ut de se praedical in epistola ad liernardum adueeiendum, busdesideratiun. Dehis flecoaniiioni/jus.a Rufinovul- Clesium episcopum Trideniinum, ac postmodum galis, jttniorum etiam post veterum judicia, profera- Cardinalem. Huic enim Sichardus ex dunbus Mss. inus. Omnium ferme ordinum Scriptores Clemenii codicibus, Basileensi et Sconaugiensi, idem opus Romanoeasdem abjudicani. Primo ex Cardinalium cum quihiisdam aliis ab se crutum, et brevibus Senatu Baronius, prudentia et gravitale adinirandus. scholiis alicubi instruclum imncupavii. At Vossius A. D. 34. §. 280. el 291. A. D. 41. §. 10. A. D. 44. etiam, et Fabricius ediiioneni Fabri ignoraverunt. Ille enim lih. II. cap. IX. de Historicis Graecis,al§. 36. A. I). 51. §. 53. A. D. 102. §. 22. liaroniiim subsequitur Bellarminusin Calalogo, et ter vero in Bibliotheca tom. V. pag. 36. primam libro II. de Romano Pontilice cap. II. omiiiiim Siciiardinam appellaverunt. Hujus inscriEx ordine episcoporumCarolus BoviusOstunensis ( ptionem suhjicio. G Anlistes in praefatione ad Constiluliones AposlotVitrf tementisTiecognilicnum C libri X. ad Jacobnm licas. fratrem DominiRufinoTorano Aquilejenseinterprcte, Ex Ordine PrwdicatorumFranciscus Victoriatom. cui accessil non pmnilendaepistolarnmpars vetustissimorum cpiscoporumhactenus non visa, eorum qui ab II. Relatione XII. de arte magica §. 55. Ex presbyterisSocielalis Jesu BenediclusPererins hinc annis MCC RomanmEccletim prmfuerunt. Basiin Gcnesimlib. II. Quiest. I. jiag. 40. editionis I. lem per Jo. BebeliumI52(i. in folio. Decennio serius haec edilio Sichardi, primorum Romanae. Jo. Lorinus in Acta Apostolormn cap. XIX. §. 9. Nicolaus Serarius lom. I. opusculornm quatuor EcclesiseConciliornindecretis aucta, iterum de Apostolis §. 1. pag. 27. edilionis Mogunlinae jirodiit Basileaj apud BeheliumA. D. 1556. in folio. 1611. AutoiiiusPossevinus in Apparalu. Ilanc, qu;c ferfia est, liarthius pro prinni accepit L Ex Acarfeiiita ovaniensiJo. Driedo tom. I. de Ec- lib. XLV. cap. V. in line. Vossiusjudicii defectum clesiae Dogmatihus, jiarle V. lib. IV. cap. V. fol. Sichardo imputat, quod pro genuino Ctemeitlehahuerit. Hoc tamen a»lati potius, judicio critico paruni 255. secunda»editionis Lovanii 1572. Ex AcademiaParisiensi Nalalis Beda conira Jaco- assuelae,adscribendum. Ejenim non unus Sichardus, sed ante eum Stapulensis, el postniodum Perionius, bum Fabrum, proposit. 103. At Coteleriiverba non pneteribo, totius commen- Lainherlus Grulerus, aliique non pauci, viri cetera lationis ariuunenta complexi in praefationesuaeedi- docii, pro Genutno Clemeiiiebabiieruni. Duo in Silionis, ubi voeat syntagma, theologicis, historicis, chardo non lerenda censemus. Prinium, cpiod Reco.<» philosophicit,el usirologicis rebus refertum. Accedat < gnitiones ab Eusehio supi>ilatastradiderit. Alterum etiam Barlhius, qui in Adversanis lih. XLV. cap. V. miilto gravius (nec nobis solum, sed liarthio e'iam libros ait, antiquos esse, el bonarum rerum plenos. et Vossio) (piod Celasii et 70. episcoporum de CleEosdem s:vpenmneroillustral, et acri etiam censura mente judiciiim reprehendere non sit veritus. Eum perslringit, vetus (ragmenlum appellans, et Laline tamen Decreti Geiasiani vulgala teclio lefeilit, ubi conversum, qtium nondtim genus dicendibarbarismis Clementinum Itinerarium in capita et libros distinadmodum inquinatum esset, nec mistam olim Gotho- gtiitur, secus ac mss. codicum \eruas comprobat. sane capitum divisionein iion ita esseiurum aut talium illuviemoleat, elsi suis etiam nmvis <Quanquam non careat. Rem concludit, bonorummonitorumgra- solentem, ul puiavil Sichardus, prima Fabri editio lia se talia libenter perlegere : Tam, inqnit, de ve- dentonstrat. Hunc lapidem offensionisgentiinus et rilale eorum securi, quam st Appulejum, aut Apolto- vetuslissimus Gelasius a me editus, jain snslulii, de i nium aliquem, vel Philostratum volveremus.Recte scripta soliint, non de libroruni, et eo minus de caquidem ita censet Barthius de veritate historica, si piium nurnero sententiam ferens. Relit|uacCleiiienlilianc inierdum spectes. Non ita de dogmate, de quo norum Operum editiones a Siehardina manaiiinl, ut aliter Lambertus Gruterus, postea dicendus, sic sta- Culoiiiensis ex olficina Melchions Novesiani 1547. tuit : Nusquam non in.hoc libro defenditur liberum in 8°. et Parisiensis apud AiidoeiiuinParvum, alias hominisnrbilrium,baptismi et Eucharisiw vis, neces- apud Michaelem Soiuiium, et Sebastianuui Nivelsitas, ac dignilas. PrmtereaTrinilas personarumunius lium l.'i6fi. ia 8°., quae eadem est, mutato s>luu» Dei, providentiaque adstruuntur, Docetur item non operis titulu. Sed nemo in Rulinianis CleuieiitisRe217

21-3

RUFINI PRESBYTERI 220 cognitionibusmAJorem X operam impcndit, qtiam Lam- A ailducit ex prima, ut ait, editinne Sichardi, in qua bertus Gruterus, MaximilianiII. Imp. a sacris con- non lcgitur quidem cerle. Haeclanien, quae in Clecionibtis. Universi enii>, quaesuli nnmine Clemen- mente suo, ut ab haerelicis corrupta, pra'iermisit tino circumferii tur, ipse in iinum congpssit, pr.aefa- Rufinus, rebquaeejus versioni inseria reperii Coleletionibns, argumenlis, notis, m mnnitis nrnaia vulga- rius in irihus cndieihus, Candeleriano, Sorbonieo, vit. Operis tiiulnm, etsi .Tt(iio longiorcm, audire noni et Thuano, sunl(|iie dccemcapita, intcr primuin el pigeat, quaiMloqiiirfem llistoricum literarium non de- diiodeeimumclausa, de quihus ait : nescio '/uis iqinir deeel minutiora ha»cpcseqtii, deque librorumeiiam onorf a Ritfino prwtermissvtn(iternt, sibi sitmsil, nt i inscripiionihus agere. interpretarclur. Ilnc adsunienliini prodit, m brflnr, Cleinenlina,linc esl R. ClementisRomani, Divornm versioneiu Rufiin antiqinius ad Graeca eveiuplar a i Pclri el^Pauli Prinripnm Arastolortimdiscipuli, et in rci'(>giiii.iiii coMaiam.In oiuoilnis vero eveiiijila iei i Rom. Scde Sttecessoris Ponlificis, Snpienissimi phi- hus Riifiniis Toranus legilnr, non Tyranmus Rufinits. losophi, marti/risguc forlissimi opera, qiuv qnidem in Nnni librani pro Tyranmo, Rulini praenomine,Tyi hunc usr/uediem a rariis ancloribus collecta, conversa, ranuum legenles, et postea re.mIrucii^entainineliieueinendatiiquelaiin cxslanl, nmiiut cum nova prw.fa- te-. ex Tyranno Toranuin faccre, ac Rufinoin<iar c tione de verU fntsisque R. Ctementisscriptis, postre- pnominis postponere maliietunt: qnod dcinde ingemat/ue eorundemfideitemeiulalionc,ac tiligenli argn- n a eruilitorum sic lorsit, ut non deiuerit, qni menlorumdificiliuinguetocorume.rplanntione!>.L<nn- a 7'ora, Sabiuornm urbe cxcisa, deduciain :>i'i<elberti GrutcriVenradiind Ilevcrendissimiiin.tlllustris- lalionem putaverit, uldixi lib. IV. cap. I. §. 2. i|iiane simiimPrincipemD. Duniele-n <J SanclwScdisMngiintinw quain Riifini |>a!riiuniionien Aguitcjeuse,ab eadcm tg Sacri Romnni Imperii Principem appellalione fnge diversum, post Toranum ihirfcul Archiepiscopum, i Llectorem, Gennuiiimque Arcliicanretlarium. oloniu: snhsequeretur. Iloc loco panca alia adnotabo. JohanC Agrippiiw uptul Jo. Rirckmannttm|.°60. »tt (olio. iii s Albeitus Fabricius in -uo codice Apociyiiliorum Haecerfitio, iiiiiiniillisreseelis, postmndum trausnovi Testamenli, H.imlnirgi edito A. I). 17115.vg. j iit in Bihliothecam Patruin edbionis Lugthineusis 415. et 439. m spiiriain Hisioriam, Abdi.v,alias Me5 tom. II. pag. 57<>. ed omnium jtlaoe indiistriatn et litoni aitrihitam,, i|iia;n W.lfangiis Lazins ex codice S t diligentiam vicit Jo. B.iptista Colelerius, de cccle- Ms. Coaiiohii Ossiacei.sis in Carinlliia prinuis edensiastica antiquitaie pracclarc meriiis, qui Clementis dinn curavit Risilervapud.lolian.OporinemA I). 15' I. s pseudepigrapliaomnit a Riifinolransl.il». cum aliis it) folio, multa ad verlnnn transfusa cx Rufini conS nonnullis iteruin pnblica luce donavit voliimine in- texiu RecogniiioniimClemeutiuarum iegi <>hsei t. vav scri|ilo : Sancli.rum Palrum, qui temporilnis Gcverh trtlus Elenienhoisiiiis in noiis ad Ariiobittm as /loruerunl, opera, vcrsionibus,nolis, el Apostoli- editionis Lugduni Batavorum apud Joliannem Mmre indicibus s illttstruta. Luleciw apud Pctrum Le-Pe>il 1672. m A. D. II>5I.in-4*. atl librum IV. a pag. 1'. ad jiag. i « 152. ex . odem Rufini contexlu uiulta in r-m suani folio. Colleciio luee prrstanlissima, novis snhinde luciihralionibus ancta, prodiit Amsteludamisub no- atl Amobii sermonem illustranduni adducil. inine Antuerpiw, Hugiielanorum siinilibus A. D. Nunc ad epistolam, Recogiiitionuin libris subjeItJflS. tnmis (luobus in folio, cum subjeclis ipsi Pa- clam, dcveniamus. Roinaeex aeilibusPopuli Romini trum coniexiui in singiilis paginis Coielerii ei alio- A. D. 1;°.!)1, rodieruni epistola: Smnmoriim Pontip rtun notis, ut iacilius et comm.dius le<lorihus prae- (icuin, tribus lomis ilislincta:, in qunruin primo ante slo essent, qiiuui anl.ea sco>sum prosiarenl. Sed iiii < nmii"Salias exstat <|u,>: ibcitur Clementina ad J.icoiC cdilioni pricfnit .ln. Clciciis cpistnlam nnncupalo- biint fralrem Doniini, Rnfinoiulerprele. Iluic|iag. 7. riam, el piieialinnem, uhi Coieleiins suoruni opc- adneciilui' spuria appendix cutn epigraphe ad nram ruin lectorihus raiioueiii ex'on'n, consulto omiitens, Compendiolum fidei Chrisiianw. Labbens, qtn tum. I. , ntranque editiunein, seri|>la versintibus,, Concilioritmpag. S9. i lam inseruii, de addilanieoto cx |iart" nccessariamhujusmndi In bac secnndu edi- ila s ribil : hicdesinitepistola in quibusdaincodicinus. reddi iit. tione lom. I. pag. '»87.exslant Recognitionnm San- Ccterufunt vice appenduis addita circa annum 800. u( cli Clementisad Jacobum fratrem Don.ini libri x. a videlur. ldeni fertne ait Mabilloniusin Analeclis lonio j Ruftno, lorano, Aguilejensepresbylero, e Grwcoin I. jiat,'. 142. Pelrus Crahhe, assuiueiito coiijunciani 't Latinum versi cum ejusdem iuterprelis prwfaiione ad i pisiolani, iiiserntuat liniio 1.Conciliornin |>ag. li. 1 Gaudeiilinm cpiscopttm. Coteleritis lotum ojms ad edil. Colrinv apud Petrum Quentcl A. D. I55S. i sex egregios codices aceiiratissime exegil, variant.es At Sicltirdits in prim t sua erfilione aiiui l,">-2f>. s lcctiones adtexuit, notisque brevibus, sed bome Iru- quarta: ex epistolis Clemenii-, apjiendiiem ita ingis, Ctementcmubi opus liiit, passim illustravit, li- scriptam subjecerat :Compendium fidei. Qu;v in uliera br;s iii c:ipila posl Fabrum, qtianquam diversa ra- ejus edilione anni l.°>5'>.pnl c; islola: coiijungiiur. i tione, disiinetis. Codices mss. quibus est usus, in Gruierns qnoque, Sichardum sei|tiiiius, corijunxit post 1 jiiatlaiione prioris hujiis editionis ennmerantur. r.onslilulioncs Apostolicas pag. 5i5. qtiam lameii 1. Sorhonicus. Faber anle disjuuxeral. Theodorus liibliander libro 2. Thiianus. inscripio Christiana et cntholicudoclrina, Basilew per 5. Regius. , Jacobum Parcnm 15'rfi. in-8''. pag. 221. eandeni epij. 4. Peiri Candelerii. sl'i|am, Rufiitointerprcte, inseruit.sed ablala appen<>• Caiiiieliaiuni excalceatoruin. dice. Ea lainen sine noinini: imerprelis, el sinL»pa Nuirius in sua disscriatione de his lihris pag. 224. pendice..luduin inserla ficrat pagina: 7. alterius lihr>, aliiiui Coiheiiiiiiini aiiducit. Palaliuum qiioque,j>er- ttii;|>raeuotali Epittoltealiquo!iitustres.graves,elcti: veltisiiun servant plutei Vaiicani niiin. 117. Faber in ditw. exlra Bibtiorumcanonem lict, Aposlulicw t tameit inargiuc pralatioiiis Rtiftni ad G.iiidentium,ubi rfe el piw, Augusiw Vind.ticorum per Alexandiinn ^Veyse imjenitogenitoqueDeo agilttr, luec verba adnolavit : senhorn I52'l. in-8". Pr.inain iiuer enistolas Pseudopurs tlln ,<ejngenito, gcriitot/ueRep, cognotcitur, ab Isirfori tetnere slattiil, <jiii eaui virulcniis notis de !> re conligit, Blondcllus. Quanli eani feeerit. Frnn''.unoniio, uul ab aliis. t/ui Eunomii seguebanlurerrorcin, vitutln, ut et cpislotnPuulli tul Connlhios a Mar- ciscns Tiirrianns, inde constal, quod lib, II. cap. III. cinne.corruplu fiieral. Merilo igitur illud Euuomiiin- el XIII. pin Cauouibus Apostolicisct epislolis decrcterpietanduin non [uit, nt ncque Marcion in Paulo. lalibus coulra Magdeiiurgenses,Colonimapud GerviIslurf Scltolion in ceteris editionibiis, ct in hac ipsa iiuinCuleiuiim I). 1.575.in 4".eain et pro vera uuaa A. i Coielerii, dcsideraiur, eli insi iu Coloniensi anni lur, et la in;c versioni roborandae,ex codtce Vaticano 1>47. i|u;e Sichardiiiam lideliier exprimii, Scholion Griecum ejus contevtiini con semel advocet. Atenim it e per-imi!e ad orain legerelur : Corrupta hmc fuisse libro IV. ca •. XXIV. liiifiiium versionis ancloreui susjiicur nli Eitnomio, quemadmodum epislptu Panl c.s->", |tiiiin careat protogn, non admill.il. Quis vero i »d Corinthiosa Marcione. Vossius idem Stholion iguorat, Rufinum longioribus laiilum Graecorutnscrii

VtTA. LIB. II. CAP. XI. S>22 ptis, ab se translatis, non brevi ac simpiici epislol»,. A lissitna loquens, ait, ClemehtemGhrisli Fidem, quam ex Gennadii senteniia, prologosdare dehuisse? Epi- a Polro didiceral, et docueral sno mnrlyrio consestolaeaniiqni'atem adstruit testiinonium Rufini. ab crasse. Alia hnjiis eeneris vide apnd Tillemnntium se olim interpretalam alqite editam alseverantis in tom. II. pag. 565. uhi Rttfinum primigeniam Ectfle.Tvoet martyrio praefaiione ad Gaudeniium; liecouiiitinnibus m>n siaeRnmanaetradilionem, a Cte.mentis praemissam,quia temporeposterior esl, neinpe Re- vere deduclam, seqiiulum animarfveitit, dum c'ogio cognitionibus a Clemente, ut piilabatur, antea cnn- martyris emn decoraverit in libello de Adulteratione. seriplis. Isiud Rufini consil nm Cotelerius sequulus, lihrorum Origenis. eam et ipse OperiClenteniino postposuit, licet cotlici CAPIJT XI. Carmeliticoinserlam inter praefationem,et Reco«ni- I. antitliti obsecutnRufinusChromatioAquilejensium tiones reperi-set. Iia sane etiam cndices, qnibus rus, Uistoriain EusebiiLtViiiam facil, tihisqite duousns fnit Stapulensis. insertam liabiierunt, ei Pholius prwslilerit.quid in busaugel. II. Quid in Eusebiariis quonue cod. CXHI. aperle ait, in exemplarihus Graesuis, a Dupinoperperamrepiehensis.Wl Rufiriillicis eam librisRecognitionum praeponisolitam. Post sloria a Gullismaximi fncta : itemob Angtiset Afriponitur lamen in codiee Palatino sine sptiria appencanis Patribus. IV. A Grweissimiliter. V, Grwci dice. Epis'ola3ipsi addiuir in cirf'eri,ionihusVaticanis rft/os librosGrwceconvertentes.snos e.jusdem facinnt. Isidori cod. DCXXIX.fol. 127. ei cod. DCXXX.fol. VI. CnncilinmNicwnnm II. eornndem testiinonio 6. Qiiin ergo Clementis epislola ad Jacobum, qnam utitnr. VII. Lalinw versionisEttsebianm Itisloriwper Rufinus latinam fccit, ea sit pura puta, qute omnium manihus teritur, juro amhigi neqnit, nee sane dubi- 'B Ritfinumprwstantiaoslendilur. VIII. Gelasiicensnra , explicalw. XLVaito:editionesrecensenlur. tat Bellarminuslih. II. de RomanoPontificecap.XIV. I. Ad omnium.quneRv/inusedideril, celeberrinimu post initium. Ipsemet BlondetlusImcidem salis evincit, quamvis sue seel < virus censura» itnmisoeat. opus i rogrediiimur. De Historia eccle-iaslica loqvinr, Colelerinsquum post Recognitiones eandem episto- al>Eusehio Graecescripla, quam, 60 annns post ejus IamGraeceet Latino, sine nPo additamento, ed disset, inortem, Riifinns ah se Iranslaiam, et libris dunbiis mox Rnfini interpreiationem subjecil. ad vetores aiictam oum Latinis communicavit, jubenie Chromaerfitiones et codices Mss. de moie cllaiam, et in tio nostrorum Aqtiileiensiumaniisiile, cui suam incapiia XX. disiinclam, quoriim duodevi'esimum <i- terpreiation ni, pricniisso de mnrle prologo, nnnctit;>riobservavit in CnnoilioI. Vasensi, A. D. 442. ec- pavit. Viri doeti Rufiiiililerariiim laborem cflnjiciuiit lehraloeanone Yl.apnd Labbetimtomo III. pag. '458. in A. D. 100. rnio Alaricus Gothorum rex, snperatis in CapilularibusFranc«rum lom. II. pag. 1127. inqne AloibtisJuliis, Ilaliam primum invisil ; quasi Rufutus Cnncilio Meiensi canone XII. aond Labbeum lom. Chromatiinn allnquens hoc irfemtesieiur. ubi itl opeIX. pa<?.-110.Citatur (liioqeea Nicolao I. Pontilice ris sihi a sanctissimoviro injunelnmail, femj/ore.oiio e epist. XIIX.a Johanne VIII. epislola CC.XXXXIV. l disruptis Itnlia' clnustris, Ataricoduce Calhortim, se. a Gregorio VII. lib. VIII. episl. XXI. Ad ejus epi- pestfer morbttsinfndit, et ugros, armenta.viros lonqe A granhen tanto ante allusit Sidouius lib. vi. epist. I. Iweqttevaslavil. laricustamen non semeltantnm, sed laudavit, An- ilerum cllerlium Italinni popuiabiirnlnsintavit. A. D. eandemqie Bihliolhecar us in Clemente tiquissimaesse credilur perinde :tcsunl libri Recogni- 40H. 402. et iOS.Sed Rufinitmloqui )!e piimn cjtis tionuin. At Clementi ante Blondellnm,quinque in- irrnpi'one,qiiae apud Prosperum el Cassiixlnrumprisi?nes S. R. E Cnrdinalesabjiidicaverant, Turrecre- I mo consulaiui Siibconis, et prniiule A. D. 4bb. i'l<C < lib. II. <ap. Cl. Cusanus gatur, a >bigi neqnit. Si eniin de alia irruptione A'amata n summa Ecclesi iuConcordantiaeathnlca I b. III. cap.II llaroritusA. D. rici Inqnivoluisset, eam ntiqne, ne rum prima roo6!). §. 13. Bellarminmin Catalogo, et Peroj.iusin ile- funderetnr, explicalins indieasset. Itufini verha i:lrato Hesponsoad Refjem Brilaniae cap. XXXI. pas:. ipsum confirmanl • TEMPPRI-:, disruplis lta'.im quo 159. Ex anliquioribiisidetnsanxerant PelnisComestor claustris. Ha»cunicam qiiidem ab Atariro tnr.ptioin Histotia Acliium Apostolorumcap. Cl ac postea nem, Bnfinoscribenie factam, ob ocnlos pomint.Quml MarsilivsPalavinnsin Defensoriopicis.Parle II. cap. ar: unienliim forlins en »si, quo Tillenion'.iti<ulitur XXVH.et GobelinusPersnna in C.osinodromio ./Elatc lom. XII. nota I.XXIX. Rufinumscilicet ueqite in M. cap. VIII. De episl. III. Clemeniina, cujus inier- prologo, neque in Hisioria, loqnenicui di. Tiicorfosio prelatio Rufino eliam Iribuilur, nihil tlicam, quuni Magno,quicqnam langere, quo a juniore illumdisiinliqueat, eam ad Isidorimerces ex tolo spectare. Non guat, qui natus initio Aprilis \. D. 401. e' subinde diim Clementem diniitto. quin Patricii Junii, el Dod- II. die Jauuarii A. D. 402. dcclaratus Augustns, Arwelli errores pandam. Is in fine susn pracfaliouisad cadio patri octennis successit die 1 Maii A. D. 40S. auream Clementiscpistolam ad Corintltiospag. 151. adeo ut liufinus ilistoriam suam inira bienniitm, ilT edilio is Coielerianae,sihi ex quodam Lobiensi cata- lemontio judice, ahsolntamedtderit. Certc edirfitante log» blanditus fuii, ejustlem epistnhc versionem la- A. I). 102. qtio Alaricus secundo\u llaliam arfvenil. linam, ah Hieronymofaeiam, alicubi delilescere. Sed Nitnquid vero litneri poterat, ne jampridem mortui Coleieriiitspem'Jttnitpertenuem aul nuMaesse postea lmperatnris egregia facinora, lunc receits na.o iufan, cognovit. suspicatus, librarios ex versimie epislolae^. Uilohiimonymo adscribcrentur, nisi hisioricusdisertis Clenienlina:ad Jacobum nomen Rufini invisumera- verhis iiniiin ab altero distiiiguens. erroris occasiosisse, ul eam Hieronymiano honestarcnt. Iloc alihi nem auferrct? Paullo rectius sic disserenius. Chromapariter factum narravimus. De Rufino etiam dictum fius,cui Rufinusllisloriam inscribit, d:cm obiii A. D. observn a Dodwello iu additamemis ad Pearsonii 506. ut alibidictum. Ergo Rufinus,qui pnst A. D. 400. opnscula Parle I. cap. VI. §. 21. pag. 214. Clenien- iu suani liicuhralionemcondensainiiicuiiuii,eam ante tem ah eo priinummartyrislilulo fnisseornatimi.Ilinc A. D.407.uti(|iie ahsolvit.lmmoante A. D.402. quoseDoilwelus marlyrii l.iurenlamClementi aulerre co- citndaAlariciirruptio facta est. Necsane /(i//ij)usstatim nalnr. Sed frustra conaris, nec auferes quidein cette, aprima irruptione, sedaliquo jiost lempnre aniniuinad Dodvvi In vetustissiinoenim Codiee Sacramento- scrihendiimadpuliteosTdiru/ua/ia/ti-rc/aus/i-u.uleiiaiii l!e. riiin, quem simiina doctrina, et pielaie venerahilis Pcar.oniiisobseivatinVindiciis Ignatianispartc l.cap. Cardinalis Joseplms Maria Thotnasins pubtici juris VI. pag.88. postqiiamscilicetpesiifermorbui.a Golhnnalaliita runi exerciui >nVenetiam nostram allaius.llorcniissitecil, RealiClemenlisSacerdotit et MARTYIUS ceiebrantur lib. II. §. 65. pag. I7U. Huj"S amein maiii, e>priuiobarbaroruiufuroriobviani regi>iienivacodicis preces et orandi fornuilas, CoiisianiinoMagno stasset: quorf non ieiu oculi, sedtcmjvorisspacio lieri M aiid'juiores cum J<>. orinosiatuil hnjusiuodi reriim oporluit.Uuare Chiomatiutoptinii pa.toris officiofmiJmiige intelligeutissiinus, el in iis dijiidieandis faeile gens, ut nov.ielectionis blando veluti pbarmaco, sii"I' ineeps Tlioina«iiis,/Etate Rufiiii Zosimus Ponti- riim, et iiostratium, qui tantis malis supereraiit, kx cpist. HI. ad Alricaiios, tanquam de re alias no- practecitaecalamitatis inemoriam lenirei, llistoriaiu

221

22i 223 RUFINI PRESBYTERI Eusebii e Graecoin Latinum sermonem a RufinoA banc sententiam amplectitur Tillemnntiustom. VIII. transferendam curavit : quod a presbytero, in aliis nota I. At Bollandiani sodales sua rursus tueri coetiam occupato, cito fieri non poluit. Rem aptiori- nantnr in Historia Patriarcharum Alexandrinorum biffverhis, quam iis ipsis,quacin hoc exjilicandoRu- tom. V. Junii : quibiis Monlefalconius epistolam opftnusadhibuit, ine declarare posse noncredo : Perito- posnit, Parisiis eililam A. °>.1710. in qua diligenter rum dicunl esse medicorum,ubiimminereurbibusvel inquirit, an veru narratio Rufini de.baplizalisnueris regionibusgeneralesviderinl morbos,providerealiquod ab jXlhanasio puero. Pro liufino memorare sufficiat, medicamenli vet poculi genus, quo pnvinunitihomi- haecah illo non ex sua, sed ex aliorum fide narrari. nes ab imminenli defendaninrexilio : quod lu, vcne- Yerba sunt lib. X. cap. XIV. ab his, qui cum ipso rande.paler CUROHATI, lis locupleliomedicinwexeqnensgentis TEM- (Alhanasio)tiilamdttxentntACCEOIMUS. PORE imiLT-Tis Italimclaustrisab AlaricorfticeGo- res testes , qni cum ipso Alhiinnsiovilam duxerant, QUO, ef tliorum,se pesiifer morbus INFCDIT, agros, armenta, prolecto aurfne non poteral, M. Anlonius Muretus viros tongctutegueVASTAVIT, com- Variarum lectionuni lib. XIII. cap. X. istiim pueropopulis,tibi a De.o missis,feraliiexitii aliqnodremediitm i/umrens, erqttod rum lustim aliis exemjilis illustrat. flaecfaciunt, ut p wgrm mentesab ingruenlismali cogilnlionesublractw, neque Dupinumproban: jiossim,qui in tom. III. Bimetioribusoaupatm sludiis lenerenlur,injungis mihi, bliotheca;quoriindam Rufinuminsimulat, quae facile ut Ecctesiuslicam Historium, quam vir erndilissimiis diluuiitur. Eusebius CwsariensisGrwco sermone conscripsit, in 1. Aitabeodem tradi, AthanasiumposlConcilium Latinum verlam : cvjus tectione aiiimns avdienlium Tyri, sexennio in cislerna latuisse. Id quidem dicit vinctus,dumnotiliamrerum gestarumavidiuspelit,OBLI- lluftnus, lib. X. cap. XVIII. sed ex relalu aliorum r. t B VIONEM ucci- * dicit. Idque ex verbo fertur, probe colligilur. quodammodomalorum, qumgenerentitr, u 2. Caussalur, ab eodeminverti ordinem leiripnrum perel: a quoego operequun cxcusaremevellem, l poie inferiorel impar, el qui in tam mullis annis usum Lu- in historia Athanasii. Hoc ideo visum Dupino, quia lini sermonit amiserim,contideraviquod non absque Rufiiiusplenam de Athanasio historiam non dedit, instilulionisordinenobit ila prmci- sed pauca ex plurimis dclibavit, nl subsequeniibus aliqno Apostolicm peres. Pergit ftu/Suusiaminndeste, quampie lenuiia- vi rbis palam facit lib. I. cap. XIV. in (ine : Quoniam tem suam.operi transferendo iinparen, pracipicntis talia ac tanla ejus gesla sunt, ut magnitudoquidem auctorilate evcu-are. Librum X. omistisquw videban- rerum uihil me prmterirepatiatur, mutiitudovero getur superflua,ciimlibro n. ab se conjunciiimingcniie sloruinQIAMPLUHIMA OMITTERE , inceriusmsluat cogat faietur, quonitnnperparumhtibebalin rebus geslis, per (inimus dum detiberare non valet quid teneal, quid reliqua omnia in episcoporumpanegyricistraclalibtis, omittut. Et ideoPAUCA ad rem pertinentia, MEMOnos, rithilad scienliamrerum conferenlibus. Libros X.alqiie RABIHUS. ! lieliqua ejus fama narrabit, sine dubio eiiaitiXI. totos se conscripsisseait, purtimex majorum minoravcronunciatura.Nam nihil quod addere possit t traditionibut,parlimex his, guwnostrumemoriacompre- inveniet. henderttt.Celerumomueoptts (Eusebii)res in Ecctesia i 3. [Nostermale audit apud Rupinuui, quasi parum gestas ab Salvatoris adscensione,et deinceps, conti- faveatviris magnis, Grcg >rioNaziameno ei Ilasilio. ) iieresubjungii.SuosveroLibellus duosal>Consiantino Sed eum iniqtio hoc criuiine purgat elogittm, quod et Arianae lueresis incunabulis ad A. 1). 5!,5. quo uirique iniesit perhonorilicnm lih. I. cap. iX. ne ) diem obiil Tbeodosius Maguus,| erlingcre ailirinal, interiin Inquar de studio, quod Rufinusimpendii in , •C seque hos.ul Chromaliiquoque, palris religiosi,pr;e- ( utriiisqiie libris Laiina civitate donandis : qund siceptis ohtemperaret, partim e.i; majorumtueris, par- gnum est maximum, quaiui eos fecerit. Sancius A.llim ex sua memoriabrcviter addidisse. Falsus ergo delniu.sin lihro cle Landibus Virginiiatis pag. 320. ) esl Radiilpbu»de Diceto, qui R: ftnum ail, Hisioriam qiiam longe aberret Dupiuus bis verbis coniprobat: i suain terminare A. D. 590. Euni vide inter Anglicanae Rufintts niira verborumurbanilateprmditns,in prologo i llistoriaescriptoresantiqnos, a Roberto Tvvystlen |>u- Apologelici leniusexposuit, ueiiioe laudes Gregorii p blici jtuis factostom. I. pag. 451. Nazianzeni. H. Ruftnumin Eusebio transferendo nimia liher4. Fal-o dici a Rufinoait, IPIariuin tliris devotaie usum, critici vociferantur.Sane iiiulia abslulit,, tuin, et post ConciliumMeibolanense cxilitimmisin plura addidil, iioniiullamutavit. Revelaiiones, Ale- siiin. Sed longtun sit omnts IJupiiiiballiicinationes xandro HierosolymorumEpiscopo lactas , quas non refellere, an dicam referre? Falso dici a llufino ait, i satis |)er.spicuerefert Eusehius lih. VI. cap. XI. Ru- quae in Historia sua iiuuqiiam dixit. lu opnscnlo ) ftniis libro eodem capite VIII. opiimeexponit. Libro quidem de adnlieratioue Librorum Origenis aii, liVII. adsuit narrationein de miraculls Sancti Georgii, bruminslructionisptenissimm Ililario Piclavensiad ab , qua caret Eusebius. Libro IX. tle suo adtexuit con- emendalionemeorum, qui Arimmensi perfidim subcionem Saneii Luciani martyris. Pauca de multis scripserunt, conscripliiin, ila ab inimicis illins corS c indico, qnibus Ruftniope Eusebius ditescit. Ad haec ruptuin esse, tii cum illi poslea tu ConcitioEpiscnpoin libro VI.et in VII. ordinem capitiun nonnihilmu- rum secunduinea, qumin W>ello ipsius se corrnpisse lavit. ilinc Vo-sius in libro II. de llistoricis Latinis noverani, hmrelicum s eum cmpissent vocare,ac prolalus - _ cap. XI. EusebianamRufini vcrsioneni ne paraphra- v libelluslalis inrenius esset, oueiittpse nun agnotcnet, sin quidem dici posse arbitratur, sed propnum optts, fecerint ettmexcommunicatitm concilii conventione de , in qtto lamenEusebiumplurinium exscripserit, mulla discedere.Haecvere scripsit Rufinus. Ad haecreclaa adeo addit, tnulta demit, mullu mutat. Rulinum in mat llieronytnus lib. II. Apnl"gi;e1. Synodus, a q a n e , reliquis duobus llistoriae suae libris concinnandis, excomtiiiiuicacus in qua Urbe [uil? iMediolani am est, aunoruinqiie ratione digcrenda, credulum fuisse, ju- luisse au Dupinus ex Hisloria Rulini.) Dic epiicoponiores caussaiuur, inceriosque vulgi rumores plus rum vocabitla. Profer sentenlias subscriplorum, vel s v atquo sequuiuni. Palmaiium ejusmodi exenipluin, diversitalem, elconsonanliam.Docequi eo annoCon, quod jirolerunt, exsiat lib. X. cap. XIV. ubi narra- sules (uerittt? Quis Imperator hanc Synodumjitssit lionein adtexit de pueris in litlorc niaris ah Aihana- congregari?Galtimne tantum episcopi(uerint, an et ;sio puero baptizatis. Hanc ex Rufino clidtcerunt Ilatim ct llispanim? Certeob quam caussnn Synodus it Socrites lib. 1. caji. XV. ct Sozomenus lib. II. cap. congregala sil? Nihil Iwrum nominas.Quid txl hac t. XVII. Sed de rei veritate erudni inler se certant. Rufinusresponderit, ob dcperdilam ejus episiolam, Nani boliandiani Scripiores die 2. Maiicap. 1. § 2!). ignoraiiius. Sed vir egregius Petrus Coustaniius in II pag. 188. de illa ex parte ambigunt: quaui laineu vita Sancti Hilarii, quam ejus operibus a se illustraut vcram ex tolo propugnat Antonius Pagius A. D. tis pra-posuilpag. 11 I. § 107. libruni a Rufino meb 511. §'27. Contra est amicus noster insignis liernar- moratiiin, etim inielligipntat, quo Hilarius Historiain rdus de Montcfalcoiiisn viia Sancti Aibanasii, quae Aiiniinensis ac Seleueiensis Syiiodoruiti coiiqilcxus fi i e cligaiiieni btijusoperum edilionem pravcdit, aique luorat, ciijus fnigmeula cxsi.mt p.tg. 1^79. Guiixjue

826 VITA. LIB. II. CAP. XI. A Ruftnus auditu tanlum accepisset, Hilarium ab Au-1 dari audiemus. In libro de cura gerenda pro moriuis et convenlu cap. VI. Legimus, inquit, in EcctesiasticaHisloria, xeutio haarctico haerelicum vocilatum, hahito, ex m be M'diolano egredi jussum, facile sibi quatn Grmce scripsit Eusebius, et in latinum tinyuam aniino finxit, ob libri illius, quem dolo malo falsa- vertit Rufinus, martyrnm corpora in Gallia canibus ium atidierat, depravaiionem, ab liaereticis lactam, exposita. U\libro de haeresibus cap. LXXXHI. eaulibri auctorem Hilarium, non solum e civiiate, sed e dcm iterum laudal: QittimEusebiiHisloriam scrulaconventu etiam expiilsum.In opusculo ergo de Adul- lits essem, cui Rufinus a se in linguamlatinam transetiam lemporum duos libros addileratione lihrornm Origenis id scripsit Rufinus, non latm subsequentium in Ilistoria, qnani nointuni condiderat. ln hac vero dit, non invenialiqunmhwreiim, quam non legcrim lih. XI. cap. XXX. et XXXI. de Hilario narrat quae apud istos Jovinianistas. Post Hippoiiensem, Viclor, netno improbat. ISonea certe, quaeDupiuus decoctor Vitensis Episcopus, in Hisloria perseculionis Vandacomininiscitur: cujus perinagnam indiligentiamsatis licae,quam scripsil A. D. 487. lib. V. cap. VVIII. de niirari non possum. Rufini llisloria magniliceloquitur. Argumenlo enim III. Ruftnusergo loli occidenli primaevoshislorise quod versabal, se imparem eousque falelnr, ut illi ecclesiasticaefontes, antea iguoratos, vel paruui no- explkando vix suflicerel Tullius, Sallustius, Euselos, maximo omniiun plausu reseravil; unde Latini bius, aut ejus translator, Grwcm facundim, lalinisqite majores nostri, Cliristianoruin gesta perdiscere, et floribus Ruftnus ornutus. Etiam Vigilius, Tapsensis delinitiones Episcopus, qui floruit ad A. D. 560. Rtiftnumad maGallicani pricseilim Episcopi INicauias mutuari potuerunt, quas Rufinus abbreviatas in ca- nus bahuit, eoque, non tamen speciatim ah se noniinones XXII. diviserat lib. X. eap. VI. Jacobus Sir- g nato, usus est. Toium eniin caput I. lihri VI. contra mondus iu rimandis Ecclesiasticaehistoriae penelra- Arianos ex Ruliniana Historia et reruin sensu, et libus opido sagax , id primus olfecit in notis ad ipsis ferme verbis deduxil. De morte Constantiiii Conciliiim 11. Arelatense apud Labbeum toni. IV. MagniVigiliussic loquilur: Deniquedum ejus caussa Coiiciliornm pag. 1813. Hinc Nieaeni canones, ex (Ani) ab Episcopisdiutius retractalur, idem ConslanRtiftno peliti, in Codicem anliqua; EcclesiaeGallica- tinus Imperator in suburbanoquodam, cui Nicomedim nae migraruiil. De hoc agit Quesnellus in Disserta- nomen esl, finali ordinato judicio, tricesimoprimo lione Leonina XVI. cap. XV. Sed honio invidus Imperii sui anno diem clausil extremum. Rulinus lib. Strmoitdumprimaeobservationislaude fraudat, quie IX. cap. XI. reui ipsain his verbjs narraverat : lnhuic nni debetur. Res ipsa perspicue prodilur ex terea dum hmc apud Alextndriam fruslra agilunlur, GoncilioII. Arelateusi, duobus el quadragiuta annis vcnerabilisAuguslus Constanlinus in suburbana villa post editam Ruftni Historiam congregaio A. D. 444. Nicomedimtricesimoet primo Imperii sui auno diem apud Labbeum lom. IV. pag. 1012. Proditur ex ca- functus esf. Vigiliussuburbanam villam,cujus nomen nonum etiam excerptis, quae epistohc Johaiims II. Rufinus omisit, Niconiediam pulavit : quam timen Pontilicis ad Catsarium Arelalensein oh exanien Hieronymus in Chronico, Olympiadis 270. auno 2. caussae Contunieliosi Rejensis Episcopi, subjecta Christi Domini Eusebiano 538. Ancyronem, sive (variani enim codices) dictam prodil. leguulur ad A. D. 555. Ibi enim apud Labbetiinpag. Achyronem IV. At neque uni Latini, sed ipsi etiainGnrci duos 17o6. praemiilitur canon Concilii ttcaeni, verbum de verbo ex Rufino descriptns, a quo undecimus nume- Rufinilibros, Eusebio additos, magni fecerunt. Rem ratur. Canon I. Concilii II. Arelatensis exprimit ob oculos ponit, quod ipsi suos re Ididerinl; unde CanonemII. Nicaenum,uii est apud Ruftnum. Canon i CyrillusAlexandiinus,acGelasius Cyzicenus, et quod C jNieamoRuftni desumtus majus est, eliam Coucilum II. Nicaenumiisdem RuArelatensis VII. ex primo est. Canon X. respicit Rufini Canones XII. et X111. fini libris , Gra»ce conversis , sua cnmprobaveruut. Canon XV. ex Canone altera Ruftni denvatur. Ca- Ut rei verilas conslel, singulis iionnihil innnorari non XVI. Nicicnum Canoneiu XXI. versionis Ruftni necesse est. De Cyrilto Alcxandrino postmoduui lofideliter exhihet. Quare palam est, Arelatenses Pi- quar. Cyzicenus, qui llorebat A. D. 476. s;epe suas tres, stta decieta condentes, Nioaenoscanones ipsis- narraliones Rufini auctoritite conlirmat, ducemque Ruftni verbis in codicesuo descnplos habuisse, quo- inilio Operis sibi consliluil. Peirus Daniel Huetius rum noiilia i|ueiiiadinodum ante Ruftnumajiud Gal- in Dialogo de Ciaris Interpretibus pag. 135. edit. 1. licanas Ecclesias obscura habebatur, iia postmoduin aniinadverlit, huiic Getasiume duobus Rufiui libris avide hausla est eorinndemcanoaum versio, a nostro non pauca in suos de Nicmnasynodotransiulisse, et tain interpretatum, quam muluatum res, ad indaia in suo EusehianaeHistoriaesupplemento.Magno IIOII enim in pretio fuit Ruftnus doctissimis et sanctissi- slitutum suum facietites. Phoiius autem quum tramis viri--universi Occidentis, si unum Hieronymum didisset, GelasiumCa;sareensein in Palaesiina Epieumque quodam tempore excipiamus; inaxime vero scopum, a Cyzicenodiversum, hortatu Cyrilli avitnapttd Galios.Hoca Sirmondo alibi eliam nolat.im, culi sui, Hierosolymornm Episcop:, Eusebianam ohservo; nimirum ad Sidonium, t|iii annos quinqua- Historiam persequutum, mox Cynllum ipsum Gra> giuta post Rufini obiliim Laiiuas ejus vcrsiones cum RuflniauaeHistoriaeinterpretem facere videiur. siimmopere commendavit lib. II. Epi»t. IX. Post Si- Do verba Photii ex codice LXXXIX. aliiautem ledonium Gregorius Turronensis mitistes , in Historia gendo, hoc quidemcomperi,Ct/rrf/umipsum ctcmhoc Fraiicorum lib. IX cap. XV. Rufini Ilisloriam Euse- ** Gelasio, Rufini Romani Historiamin Grmcumvertisse bii interpretatioui conjunctim sub Eusebii noiniue sermonem, non vero propriam suam uliquam condilaudans, Arius, inquil, quein projecisse in secessum disse. Addit Photius, si id veruin est, quod compeexla, Historioyraphusnarravil Eusebius, immo Rufi- rit, hunc Gelasium Caesareeiisemvetusiiorem esse nits lii>.X. cap. XIV.Accedat postr-mo loco llinc- Getasio Cyzieeno, cujus Historiam Concilii Nicaani mari Remenss Archiepiscopide Rufini Historiates- ex Rufino pariter expressam superius retuierat cod. liinoiiium, sane perhouorilicuui. Is e..im lom. II. LXXXVIH. Nec Puutius silenlio praeterit, ah lioc 0|.eruni pag. 4o3. ha:c hahei: DecimusHistorimEc- Gelasio Cyziceno, prioris Gelasii et Ruftni dicla clcsiuslicwtiber Iiu/ini, qui in Culalogo Apostoiicw laudari. Quare non unuiii, sed tres GelasiosCaesareae Sedis inttr recipiendoslibrosdescribitur.Ordo rei um, in Palacstina episcopos Pholius enumerat , quos et regionum viciiutas facit, ut ex genle Angloruui inqiiil , discernere nequeas. Primus Gelasius fuit linc advocem Sanctuin Aldlielmum et Venerabilem sororis Cyrilli liiius, qtiem avunculus Euzojo, Acacii , Bedam,Is in libro de Laudilms Virgiiiilalispag.328. siicccssori , Caesarcensem in Palaestina episcoputn ex decimo Ruftni libro aucioiiiatein aivessit; hic sulfecit. Adi Epipbaiiium flcercsi LXXIlI. §. 37. et vero de Teinporum ralione cap. XXVIII.lotum lo- Hieronymum in Calalogo cap. CXXX. Secundus ctiin Euseiiianum ex liufini lib. VII. cap. XXVIII. Gelasius scripsit conira Anomaeos pud Photium cod. a descr.b t. Si ex Anglia iu Africam irajicimus, Rufini (.11. Tertius Gelasius est Cyzicenus. At Gelasium, Hisloriaiiiab ej'us amico Augusiino Hipponensi lau- Cyrilli sororis filium, Cyrillumque ipsum RuliiiiaiiEC 22o°

227 RUFINI PRESBYTEiy 223 llistcriae inlerpretes facere, nugari est. Nam Cyriltus \ nisi Grcecam A Ijgeritjquod verisimilius pulo, illamque cxtiiicttis est A. D. 581. die 18. Martii, ex Anioiiio designet, i|iiam liufinus Latine scripsil.En Socraiis Angusiino Toutleeo ad Cyrilluui j>ag.85. Ge///st'us verba : Atque hwc ego lum a multis Cypriis auditu vero<biii. A. D.59L ctti iu SedeCiesarcensiJohamies accepi, ftintin syntagniateRufini (iijusdampresbyen, sticeessil A. D.395. quando cerie Rufinusnoinluinex llomanu linyua conscripto, pusiiainveni. Ex quo quiPalicstina n lialiam transfretaverat; ubi postmodum dem libro ium hmc tpsa (uiit alia, t/uw paulto post f/isioi/aiiisuanicondidil.Tillemoiiliuslo:n. VIII,Not. dicenlur, collegi. Hulinum iterum laudat cap. XV. in Mll. ad Ct/ri/lumHiernsolyimiuniiin,Pholio innixus, iine : Hwc de AthanasioRufinusin librissuis commeGeliisithnjus llisloiinni i.liainlacil al>iiistoria liufini, moravit. cap. XIX. in line : Uwc Ritfinus ab jEdesio, quamvis Lusebii llistorinm se aiigerc prolbeatur. <Sed qui el ipse Tgii presbyterpostmodttmfaclus esl , se non levi eriire irrelitur v.r ccteroqui accuralus. accepisse narrat. ilanc FrumeniillisioriamexRu/ino, Pholius eniin ibidem loquitur de Hisloria Gelasii quein tauieu haud i.oinnat, sumsit eliam Sozoinenus Cyziceni.quain scpcriori cudice recensueral, non de lil). II. cap. XXIV.et Theodoriluslib. I. cap. XXIII. alia Hbloria Celasii, qui (ut ipse quideiu exislimal) Ex Ruftno, ut multa alia , transiit in Menologium Rufini Eusebianuin supplemeniuniGrajce reddiderit. Graecorum, in ManyiologiumUsuardinuin Greveni Verha Photii (odice LXXXVIII. haecsunl : Et hic et Molnni, et jioslea in ipsas tahulas Ecclesia; Kod certeCelasius(r.ulini Gracusinlerpres) diserfaquoque iiianat; ie 27. Octob. Snciates libro eodem cap. XXI. dicendi (orma ab illo (Gy/.iceno)discrepui; quanquum prope linein rursus laudat Ruiinuin : Uwc Ruftnus ulergue tonge est eo Gelasio, qui adversus Anomwos se u Bacurio didicissescribit. Sticrates et Sozouieiius scripsit, inferior. De Cy/.icenohaec scripseral : ipsa ^ IIi=toriassuas perduxerunt ad A. I). 439. quo flote" stilum plus mquo^, bant. Tlieodorilus suani s.cripsii A. D. 450. Idem porro dictio ad humiim vUemqtte vcrgerean mudvcrlelur.VideFab»ic um iu Ribl.Graeca Socr.iles iuilio iibri II. Ruftnumpariier cilal, qui loui. VIII. pag. 570. Pbotius siniililer scripil cod. Romanorum ling;,a eectcsie.slicam hisloriamcomposnit. XV. ut nullum sit dubium , quin coinparaiionem Veruin in temporumnoiatione aberrareait inquibusfecerit inter CelasiiiinCy/.icenum,quaienus liistona; dain, ad Atlianasiiimpertineniihus, et plurima prae°Nira»iiu!Synodi condiiorem , piioreinqiie ilttini term.tlere : de quihus, uti diximus, ipsemet Ruftnm Gelasiuin, Rufini inierpietem, ab se crediiuui; non lecioreui moiiueral, quaequn critici plus aequo exagvero inti r duos Gelasios, in codem aigunicnto gerant, inlerqne hos Valesius in Vita Socratis, et ver-atos, alleiuni,q'ui HisloriamEusebiau.iniauxerit, Fabricius tom. VI. pag. 119. Postmoduin Socrates allerum ejusdem llisiuriae iiitcrpruicm. Cyzicentis nieliora docuinenla nacius, libium 1. et II. posieriolib. 1. caj). VII. de Aclis "Nhaenae Synodi cital liliiiS curis ex tolo diclavil : at relenlis nihiiuiuiuus Gelasium,ei Rufinum,huuc, ul prituaiiuni auctoiein, iis, i)t quibttsRufinusa veritnteminimeaberravit.Posl illiim, ut interpreiem : tjuod m Plioiii oculos eiiam i.os , Ruftni hirtoriaiu Graece scrijitam , laud ivit 'I heoplianes in Chroiiograpliiapag. II). iiiciirril. VI.Sed Ilufino uiaximiis lionor accedit, quod ConV. llueiiub in Dialogopag. 151. Roman.t:linguae Aciioni» apnd Labbeumtoin. VII. I. dignitati hoc iiibnit, quod Grmcaconversio Getusii, ciliiiinll.iNicaenuni inlra Latinuin cxemplar nahita vel serieui leinporiim pag. 79. de episcopis, ab lneresi ad catholicam liclem ferre non potucril, vel in Ribliolhecarum pulvere redeuntibtis, et statiui reeipiend s, agens, testimocumtineis lucleiur. Apud Latinos quideninonabnuo; iiiiiniadduxerit ex ecclesiasicaUistoria Rit/ini presP secus vero aputl Graecos.Nam n CalalogoGia.:corum byten Rointv quod est m lib. X. cap. XXVTII. He q diseedainab ,EcclcsiaL, ciidictim IJiblioiuec.c Coiisiaiitinopoliianau apud tina, hac sempcr et Rujinum i Lantheciuiiitcim. I. | ag. 149. exl.ue dicitur Rufini el ejus llistoriaui pluinii fecil, iiuaiu tantum nou presbyleri magi.w Ecciesim llisioria ccclesiastica. p; blica leclione dignain declaravit. Ejus enim MarPiaelerea in liibliotheca .luris canunici veteiis Clnis- iyrotogiaRufini libris cievciuni, el piaesertim venei a iioionymianodiversum, lophoii Juslelli loin. 1. pag. 405. exstat epistola rubiteilhidet pej-a/KNJuum, i proprinm, jjaiuumque Cyrilli Alexandrini, ad Syuoduiu Aliicauaiii, scripta quod olim EcclesiaeKnmaiiae ; A. D. 419. au quamCyrilius iinllil excmplar Mcana; a|i|iclliitum, una tiini Adonianopuhiica luce douavit Synodi : Quod, inquit, ef itt Lcc/esiajficallistoiia , Herilertiis Hosw ydtis. Iloc idem mariyroloyium iiitciiicits. Juslellus iu noiis |:ig. 44o. liuiliis iii locis ex Ruliuo loiillaniiu osteuderat Henre//i<it(?ji'cs, , Rufini Hi-lniiani a Cyrillo heic dcsigcan nos nionel, licus Valesiusin Disseilatione, quini Eusebio, ab l quippe qu<eapud Graecosaequeac Laltnos tunc ebsel se praclarc illuslrino subjec t. Neque id diflitetur i,.axiuiepervulgata,decennio:cilicel ab liafiiii ohilu. V. ('. Jo. fiaptisia Soibr.us, ejusdciii Martyrologii ' Al, qnacsoie, lector, hic parum siste. Nam Cynlium Homaiii pai-1'tstrenu.ts viinlex, in praufntionead u Alexandrinum Theopltililiatris lilium ct successo- Lsuardum pag. 5>. §. i>G. bi couiia Valesium et , I. reni, qui primus Grxcurum, jRu/tuillisioriaiu, ui, Roniaeillud coiilectiim i irca A. U. 770et Aguilejam i oiunibus notani, laudavil; non vero aliiiin, ejusdcni a Roniano Pontilice inissuni, ui no-tiates ritui Roinlcrprcteiii fuissearbilror : quem Phoiins hoinouy- maiio se coiilormaient, eta Sanclo AdoneViennensi i niia deceptus, nec observaio orrfine lcmpoiuni, cum Raveiina:anle A. I). 800. exscriptuui egregie deinonii Cyritlollieiosolyinilano confudenl. Photii errorcm .. ttiai. Quiti speciatiui bu us Mailyrotegd auctor, quicl ii nupei vidit eliaiu Toutiecus Dissert. 11.ad Cyrillum '" Ado, (juid Csuarrfus, cujus Martyrologium Ecclesia ii ca|>. I. §. 5. j>;g '.'5. Cyri li verba , ccclesiasticam Romaiia |ioslmoduiii adoptvit, cx liufuio desumse:t Iiistonain non soluin Grwcis, sed Laituis, scibcet riut, idem iSof/eritui, aliique Hagiologi abiindeindiAliicaiiis, itd quos tunc scribebai, niaxiine notain , caiuiii, ul jam acluin ageie ii"ii sil upus. Pro liu/ino c antononiasliceindicai t. Ilatc fuil lvufiuiana, GriL-cc hoc laaluin adrfo, luevo», qui ejus llistunw Iribuiins a c:i Liiline ctiisciipla; pruHcr hanc nu la. lleniici.s iur. |.ieri>M,ue iuulliiiidiiieexeiiijilaiioin lluxisse, n Dodwellus Sociaiem Rufini versioue Giieca usum iiimiruuiex |>retio,in qiii earfeinlnsioriit hahila csi. aiiimadvertil iu libio de Juie Laicmuui cajt. IV. Qtiare cum inajoribus nosliis grates Ru/ino, qcotl >Latina: i riiuiis 011111111111 Glirisiiaiuebislor :e p.tg. 2 S. Thcoduiiium Pelavius in Dtairiha de |io- 1'icclesiae icbialucuiisecraiiiiieap. 111 ho. Nccs.iiiealiuntie, fonics resei itverii, non injuria; rependendx', ut cum 1, j>ag. 1c.uain cx fiu/iiio, bibliriani Frumentii uterque hau- aliis lecenlioribus lecisse video GuiilulmuinGave 1; iuiuiiiiiui/<n/i- liisloria liieraiia A. D. 590. uhi, de Rufinodisicpiue pi.tuit, dum cain uuus el prin>u.-> 0 tius l.leris coiisignaveralbb. X. c p. iX. ab 4£d. sio lans, in uiUitiserrai, et piatcipue duni sublesta fitte s Ty.t jiresbylcio sibi uaria.aui, uudeccten Scnptores vcrsioneniLuseuii,abilloadornalaiuappellal,pioptereain didiceriitit, quaiiiquc Dodvvellus egregic luetui- eaqund inulia cuniraxerii, mulia audideril , niiiila 0 Sociale- ijuidcm lt';. 1. Ca|>.Xli. iu iine , de Sancto jnaeiermiserit. Sed t|uiiii>Rufinushxc non ul Grmiin Spindioue, Cypii Lpisct),o ages, Rufiui ; i.stonam niaiisla tin. li e;a: atlli.eieiis,senienliaspoiius, quam p laudat, sed Luii.ievuietui innueie se cain legisse, vcii.a secdttis, additiset deturlalis 11011 uci;, cl

VITA. LIB. II. CAP. XI. 229 230 nionilo lectore se praeslitisse ingenuefaieaiur in pro- A Riifinopaiiini .equus, iiiiuinetallcrtimsubministrabii. c logoadC/iromatium, ur haceadeni in criinen sublestw Itaque Scaliger in Animadversionibusad Chronicon 2084. verba cjus Graeeaiu line lihri 11. fidei a Scriptore Anglo vertuntur? Periniquum est Eusehii IIUIII. qiioqite de Rnfino jiidiciuni lluelii in Dialogo tle Hisioria; ecclesiasticaj, non aliimde, quam ex Ru^tti Claris interprelibus pag. 151. Poslquam eniin plu- tr nslalione resiiiuit, et Chrisiopborsoni versionem rima, quae Lalinani a Ruftno ccnversionein adepia redarguil: quod lacit etiam nuni. 218ii. locum lihri sunt, ti jiostreino loco, EusebiiIlisloriam , enume- III. cap. VII. examinans. Al postea num. 2205. ad rasset. asperrimis verhis et tanti viri graviiate mi- aliuni lociimlibt i V. caji. XXI. edilionis Rufini, hiinc niine dignis, sic in noslrum praeclare de Eeclcsia jierindeacHieronymuincarpit,t|uasi utert|ue Gr;ccum Latii a deque suis ipsis Gallis pr.ecipue ineritiun seiisumde Apollonio male perceperit. Tuiit luec adsaeviil: Ad insuniumusque ineptivit, et cxira moilum dil : Nequedubito, Hieronymum,giiumittum scriberet profusissima verbiloqtientiaprocessil. Corruplissiinis (in Caialoiu)cap. XLH.) non GrmcumEusebii exemad hac usus esl codicibus,et judicio curuit critico qito plar, sed Ruftni interpreluiionemLainani in manibus falsaaveris disccrnerel.lluetius Rulino profusissimam habuisse. Itane, vir magiie, Hieronymus, qui A. D. adscribit. Sed non ila censurf Gallo- 592. Calalogumsuuiu conciiinavit, Ruftni inlerprelaverbilot/uentiam riun erudiiLsiinus, ut MamerlusClaudianus et ipse tionemLatinam post A. D. 400. coii-criptam in ma~ Gailus, vticai Sidonium, cujtis lib. IV. epist. III. e-l nibus habuil ? Pearsonius in Vindieiis Ignatianis illuciuf Orosiusafjluil. ut RufinusSTRI.NGITUR, ut Eu- parte 1. cap. VI. pag. 21)3.ctlil. II. hune l;i|isuni in sebius iturrat. Hocde Ruftnopropterea dictum aduo- .^caligeropariter, el in Vaiesio a : Eiij-ehiumlih. V. tal ,!o. Savaro, quod ecciesiasticam perslrinxil Hislo- p cap. XX ante me casligavil. AlilloinseiiianiRhenani, riam. Sed alioid lialiilGaulredusCanonicusregularis qui insut episloia Eusehio nraeposila, Ru/ini tibros epist. XLVIII. aiiiil Maricniuni in Thesauro tom. I. duos ex Tripariita desnmtos, et velulliujits esse compag. 549. nbi haec.scribil ad Johanuem Abbaiem : pendium , tradidii, quuiu i.unen illoruin auetorcs Ut Ritfinus sTiuciTis. Sane iinmerito profusissima ionue post Rufi.i obituin si ripseriul, a quo sua derivaruut. I)e Rufino eleganter loqueute, et thoracem i vcrbiloquentialli iu putalnr, quibieviialiadeostuduil, ut decemlihros iu jioiemcontraxeril. Nos Huetio, cui pro clyp.o, iiiqti» imago »eu proiome expressa est, adnioilum juveni h;ec exoideiunt, opponemus Hen- usiirpante , riirsus Scaligeium consule num. 2286. liciiui Valesiuui, in eodein stadio Rufini aniuliiiu , Sed Rufinumsugiilat iiuni. iOOj.ei 2285. Nec lanieii qui in sua enregia Eusebii editinne licet presbyteri perdiliicile essel Rufinumlueri. Scaligero a:(|iiior et nostri versionem alicubi non amplecialur ex nioic: niilior Hobtenius iu noiisad Acta Saiictarum Perpeliovorum interpeliim, qui, ttt suas translationes tuaeet Felic latis vesbis Itiiliniaiia: veisionis crebro cxtolanl, veicres (lepriiiiuiit; tanien passim Ruftiti ei non sine praecunioutitur |>ag. 123, 144, 155, IG7 versione suani contiim l; non raroail, Eusebiano 180, 181, iiiquc antniaclversionibusad Manyrol>coniextiii eam coinmentaiii vicem prastare. In stini gium pag. 2.7. editionis Parisieusis. Ilobienio consnn.i.nt critici insignes, eximhe sihi laudi trihuenies nia Valesius de liuftno Innge abter ac Huetiu. seilit, deqtio in praifatinueiia serihit : Rufinus, quamvis ad RiiliuianaeHistoiia; conlcxtuin illustrandiiin haud sensunipotiusEuscbii sequulur, quam verba, lenus est peiluiictoiiam operam iinpendere. llos inter excellit ttnnen, uec liyenitbusinjucundus : ac vel eo nomiue J.iii..sGebiiardus iuCtepunrftis,seu juvenilibus curis pliinmum laudandus, quod ecclesiusticttmHistoriam utvoca', quas Hanoviieedidit typisWeclieliaiiisA. I»! primitsLatinw lingum kctninibusdedii, cujns versione'C 161 - ih-i" el nuper Jo. Ilernianus Scliiminckius ad nostram usquemtuiemusa est occidentulisEcclesia. iteruin Marpurgi edeudas curavit in Syniagmate lninio virnm insignem post erfilos Ecclesiae Graeca: crilico variorum. lu his enim CrepundiisGebhardus Histnricos , de Laiinae etiam Ecclesiae llislorcis saejienuuiero Histoiiaui Rulinianam ad nienibranas etlendis atque illuslrandis, Ru/inoquein primis, me- Palaiinas et Grulerianas castigatissimas emaculit ditalum, nos docel Hadiianus Valesiusiu VitaHeurici lib. 1. cap. II. V. VI. VIII. XI. XVL lib. H. cap. Vl' fratris seor-im edita Li|Si;e A. D. Iti80etposimodum VHLlib. 111. cap. VI. et XXI. Rursus id facit in Ancum Eusebio Francofuiti ad s:cundas Valesii curas tiquis lectionibus llerbonae primum impiessis A. D. impresso A. I). iG.S.apud BatthassuremChristopho- 1018. in-8" et a Sclun.nckiorecusis, neinpe lib. cap." rum Wustium pro llenricoWetsteniobibliopola Ams- IV. et XXV.ldem fausto omine piaslitil Harlhius in telodainensi. En verba iiadriiuii, de llenrico Iratrc Adversariis ltb. I. cap. IV. lib. IV. cap. XV. lib. loquentis : SacrmHisioricvGrwcisauctoribusLatinos, XXV. cap. II. et fusius lib. XXIX. cap. XI. Etiani Sulpicium Severum, Turanium (lege Tyrannium) Tbomas Reinesius in Variis leciiouinus lib. I. cap. /iufinum, CussiodonSeuutorit historian Iripartilam, IV. Nec tacendi Geverhartus Elnienhorstius el Jo! Liberatum Diaconuin, nonnultosque alios cum priscis Savaro, qui Aruohii el Sidonii loquendi niodos cuni tneinbraiiiscollatos, ei operasua emendalos, comiuen- Ruiiniana Hisloria comniiltentes illustrani, ille m tariisqueexpositosadjungereconslituerut, si eidiulius notis ad lib. 1. pag. 20. altcr ad lib. I. episi. V. Vlll. Labure delassatum leruie in Ru/nii laudihus viverecouligisset. Uiiiiauicontigisset! llaberel enim a suis bcclesia Latina, unde Graeca;usquequaquennn colligendis, hic me sistit Saiieius Gelasius Pontifex. invideret, |>raeseriiiulanti viri accetleiilibus com- ] lu Decieto enim, quod condidit iu Concilio Romano D nientariis. Oplauduni , ut alius publico bono hoc septua.inta Episcopocumcap. IV. Eusebii Historiam a Rulino conver-am apotryphis adiiumeravit : Hispraestet, quod Valesiuspraestare non potuit. VII. De his, quae occasioneCanonis VINica'ui, a toria Eusebii Pampiiili apocrypha. Miror lleiiricuin r Rufino. elati lib. X. cap. VI.viri doeli ultro citroque Vafesium, ingenioel e.ruiiitionepnesianiem, in uolis disseruerunt, ne a proposito divertar, alibi agam. ad Eusehiuni lib. VI. eap. XIV. genuinum hujus Quod vero de Eusebianaetranslationis praestaiuia, vocis apocryphi seii.sumiiun assequutuui. ^Eque ac :td t.r;tci aucloris geniiim expiicaudiiui aptissiina, Yalesius assequi.ti non suiit Pearsonius, Caveus, aliiValesius aduolavit, hoc idemalii qttoqiie adnoiuuiii. que, a me olim cxpensi in Antiquitatibus Hortanis Inde obscuris priinigenii contexlus verbis persaqie lib. III. cap. III. § 5. unde aliqua huc transferam. lux daia, veracquelectioni naiiva inte^ritas restiluta. Apud veteres Patres apocrypha ea vere suut, quae In eo etiani Itomauaelingiia;forniulas, ab iiigruenle cunonicisopjiouunlur. Iline Annalium parens Rarobarbaric iiondum lacias, periti, luijiismodi elegau- nius A. D. ,J1. § (>0. apocrypha esse ait quasi non tiaruiu aucupcs observaruni; untle 1'actuui,ui Jaiuis. hagiographit,non tam,n, ut ea (Geiasius) ab Ecclesia Gibliardus, infra laudaiidus, Itufiiium slilo lerso, et oniiiinopioscribal. Augustinus tradii lib. XV. cap. facundiain nurraliunibiisperspicua,llistm iam Eusebii XXIII. de Civitate Dei, eadenoiari nomine apocry-, p.usequuluin proiiunltavciil. Ne Vaiesiana exempla phoruin, quaeab auclorilale cttnonicadiligenti examiob peic.iiseamus , <jtiorcim maxiniam copiam , non natione reinotasunl. Duplex enim erat Scriptura, caest aniimis iiiiincniii) inire : Scabger, aiias et ipse nonica cujus auclor Spirilus Sanctus, el apocrypha,

232 RUFINl PRESBVTERI InCatalogocodictimMss. Angliae cnjus auctor homo solus.llla publiecinEcclesia, haecA te/uslisstJJiumvocat. non ita, legi poterat. Quare lihrum apocryphumesse, tnm. II. pag. 21. et 25. enumeranttir Vigorniensis idem censelur, atque aucloritate carere, qua pubiice 872. et Sarisberiensis 1001. His alius a.ijungatur in Ecctesia,ulcanonica leguntur, legi possit. Dupiieis coenobiiEinsidlensis, cujus indieium debeo amplisetiaiu geueris apocrypha Gelasiusenumerat, ortlio- simoArchiepiscopoEphesiorumDoininicoPassioneo, doxontm, el hmrelicorum.Haeeomnino rejiciuntur, SanctaeSedis ApostolicaiApocrisiarioapud Renipuilla canonicis opponunlur, et publica tantuni, ob hlicaui Helvelinrtim.Georgius Colvenerius in notis nacvos quosdini , in Ecclesia lectione privantur. ad librum II. cap. XXII. §. 2. de Apibuspag. 53. FJxstat enim Canon apnd Ferrandum in lireviario ciiat suiim veteremcodicem Ms. Hisioria: Rufini, iium. 23IS. Ut prmter scripturas cnnonicas nihil in ubi legitur lih. III. cap. I. Barthotommum Aposlolum de Marea in Indinm interiorempro citeriore ivisse, ut ibirfem Ecclesia legatur. Iia quoque senlit Petrus lib. III. ciiji. II. § 7. de Concordia , et Pelrus Fran- babci Caniipratanus pag. 214. Edmundus Martenius ciscus Chillleliusad VigiliuinTapsensem pag. 147. in Itinerario 1. Parte 11.pag. 208. alios/i.u/tiitcodic<s Ilice (istendinit, Eusebii llistoriam publica tantum in Mss. superesse ail in AbbatiaCambroneusi monaEcclesia leclione jier Gelasimn privari, dum apocry- ehnrtun Gisterciensinm in episcopaiu Cameracensi. IX. Jam lan(lein/{t(/iiii//isfoiia'editiones,typograplut declaratur : iu quem censum oh suos naevos veniunt Liciantius, Severus Sulpiciiis, Comuiodia- phicis forniis expressas, |ien urranius. /'r/ma debetur nus, Arnobius, ClemensAlexandrinus, aliiquepraes- Johanni Phitippo de LiynantineMe-sanensiXysti IV. taniissimi auclores. Immo Gelasius cap. III. qund sumiiiiPoniilicisArclitairoruincnmiii,eqiiestridignicsl de opitsculisrecipiendis, non solitm Eusebiillis- H late ornato ah eo qiiemipse, Pontilicisconimi-sarius " sed et Chrouicon a Hiennymo translatum, j. apud Vrellitrasc:tValleinmontiiimexceperal. Ferditoiiam, el auetum, piopter rerum, ut ait, singuluiumnotiliam, nando SiciliaeRege, el ierro.'cilra Pltarum, quo noqnm ad inilructionemperlinent, nsqiiequaquerenuen- miiie Regnuin alierum Apuli.e, Neapolitaniun vulgo dos, a se non dici, palaui testatur. Ilis relellitur dictuni, Ecelesia Roiuaua appellare consuevit. Item Reali Rhenani impudenliaiuepisioa, Eusebio Rufini Joannes Philippus ev oflicina impressoria, quam pra:fixa, ubi Gelasium, ait, intcrdiccrenobisvoluisse RouiiCin iudihus suis inslruxerat, llisloriun EuseEusebii lectione , vel ab atiquo asino ad/eclumejus bianam, a iiitfino trauslatam , deque suo auctam, decrelo,HisloriamEusebiiapocrypham,esse, vel tau- Milgandamcur.tvil A. I). 147U.Inscrif.tio,qua; nou, deni Gelasium, sibi ipsi coiilrarium , iinprobate ut alias in priina pagina, sed po-t Lignauiinei ad librum alibiase probatum. llae Rbenanus peiperam Xystuin pontilicemniincupatoiiamepislolam, lcgiEusebii scripsit , vero sensu apocrypliarumnon iiilclleelo. lur, baec est : Liber Historim Ecctesiasticw Libros lauien duos, qtiihus Eusebiuin Rufuius|>ro- Cwsariensit,quam ISICATUS Rnfinuspresbyterde Grwcn sequiiur, ab EcclesiaRomanaCatalogorecipiendoruin in Lalinum transtulit. In line operis in forma folii CCCCLXXVI rfie13. adscribi, testis est HiiicmaiusRemensis, a ine supe- iidscrihuiiturliiecverba : Millesimo lius adduclus; imde refeliilur Algerus in lihro de: Maii P. M. Sixti quarii anno e/us quinlocompletum Misericordia el juslit a cap. III. LII. apud Edinun- est hoc opus.In episiola Xysio IV. llistoriam nuncui duni Marteniumin Thesauro loiu. V. pag. 1045. ubi jians, enin laudat quod inler paucosadmoditm Princi> quod Rufinus relert de pueris ab Alhanasio puero pes ltatiw, ingeniisfuveal,viros literatosel docloshobapiizalis, protiterea improbal, quodRulini llistoria tioribuscl prwmiisdignis atlollat elntttriat, in quem i Ecclesiaslica ininus jitdicalur aulhentica.Sed imii ita C oittniseruditorumlurbu suspirat et clamat. Ait se post ) censuit Sanclus Gregorius Magnus, qui in Regesto plurinia, stio jussu lypis inipressa, el eidem Xysto i lih. IV. cpist. XXXI. ad Mauriciiim Augustuin dicata, aiiiniumconvertisse ad Hisloiiam, et ab hac Rufini llisloriain , ut aulhenticum,el generatiin re- Rtiliiiianaauspicatuin. Editio pauci» ohvia, quam, 2 cepiam his veihis laudavit : Ecctesmstica quoque ul veiustissimam laudat nierito Janus Geibardus : Conslantino est elegans, lileris lamen paullo crassioribus, ct syl) leslatur llisloria, quia qitumpiw memortw s Principi, scripto oblttltvaccusationescontra episcopos labis', ex saeculi genio sa.»jiec-ouiraclis. Copula et q accepit,ct eosdem, vulgari nuinero septenario lernie respondet, quo, fttisscnt,libeltos uiaemaccusationis in eorum nioilo in Ms-. a sarculnxi. iiiierdiim occurrit. Vitle i qui accusati fucriint, episcvposconvocans, s tibetlos,quosucceperat,incendil,elc. Loc.us Mabilloniirem diplomaticam pag. 423. el 429. edit. conspectu I cst apud Rtifinumlib. X. cap. II. quem innuil eliam II. et Jo. MichaelemHeiiiecciumiu Syntagmate de Jobannes Diaconusin Vila inagni Pontilicis cap. III. sigillis p>g.219. quibus adde auctores Adnotaiionum Qiianta vero fuerilapud oinnes luijus Ruliniauaellis- ad Jo. HdccatdDecameriuieni jiag. 91. et Leonardum toriie aestimatio,manilestius adbuc reddunt jrfurima Silviatum in Animadversionibus de Lingua Itaa snis illiiis cxeiiiplaria per omnem Etiropain oliui dillusa, lica tom. I. lib. III. cap. VIII. IX. X. Adsii|>ulatur , non pattca in variis bibliolbccis eii iiiiiiuiu lapis Rasltcae Sancii Paulli in Via Ostiensi apud ii qtiorum a supersuut. Ut a iioslraiibus incijiam, bihliotbeca Margarinumpag. 19. niini. "Z.el.Charta est nilida, Ecelesix principis in inuuicipio Sancii Danielis ele- solidaetiiiagna,ciijusiiiaigineaii)ploetspaciosototius Hisloriaecodicemservat. ln tabu- conlextus forina cireuniqtiaqie valla ur. Tyi>ograplii ganieiu Rulinianae iario CanonicoriimCivitalis Furi-Julii alius exstat j) juitiotes, in aliis ceteroqui imn paucis supra seniures it i s cgregius code> inembraueusin folio, couiplectens illos praestantes, ccrte hanc splendidamei magniliHislotiam Ruftni, et eiiam Viclorisepiscopi Pntrim cam inipriinendi forinani dedidicerunt , vel assequi v Vitensisdc perseculione il Vandulicu, quibus accedunl noliint. Huju-.ediiionis singuliscapitvla prtefiguutur, li Hieronymiel GemtudiiCaialogi cum Regula Sancti qua: alii fifu/os vocant, c:x (|iiiluis lectores quid in Pachomii. Quaiuor alio- in bibliothecs 1'atavinis libris tractetur, uno qua^i iniuitu agnnscunt. tloc ah is cxsianles rccciisei .iacohus Phdippus ' honiasiiius Eusebio ipso, non ab alio, facmni ohtervat Valesius is id ejuscopali,apud in notis ad caput I. /iu/tjiumque iu suo exeiii|>lari |>ag.7. 17. 45. 7(>. Suntiii Leclesrfa t.anonieos rcgulares Sancti Johannis in Viridarin, in c3dem re|;erisse : idque apparere ex Mss. Rufini n CoenobioSancta: Justinae, et apud Lremilas Augus- todicibus, quoiuiii uniiin, ut jam chxi, antc 700. > liuianos. DuosineinoralBernardus Montefalconiiisn aiuios descriptum penes se habuit. ll-tc oslendunt i in Diiirio Italicopag.3/7. eli.92.PriiiiiiimnAbbatiaFio- Lignamineiim quoque suaiii etlitionein ex velusto orreiitiiia, alteruin iu Fesul.uia. DuosRomae pariler ser- codice exi.ressisse. De hujusmodi tilulis egi lih. 111. vanl pluti i Valicaniniiin. 1078. cl5ll8(J.Al.uinBiblio- g. 5. Primam hauc Eusebii Rufiiiiani ediuouem, )ibc. a etiaiu Gajnanicensis. Valestusin lestiinouiis, per Lignamineumcuraiam, tanti omnes fcccrunt, s, suae editioni pro Eusebio praelixis, laudat codicem ut vix edila, staiini disiracta fuerit. Iloc inde lit pam Ecclesiae Parixicusis anie 80i*. annos exaraluni : l.iin, qucd inox eotlemanno rursus illamiterari oporct (|ucm, aut aliuni , iu noiis ad lib. IV. cap. XXII. et luerii ii-dein notis et signis, quibus prior in luce.n aJ lib. VIII.cap. 1. ct XVI. in ssuhsidiuin addw.it. et prodicrai, si unuiii epistolnmiiuncujialoriamel lt251

VITA. LIB. II. CAP. XI. 234 233 sA brtitn primum excipiamus , qui novos plane typos j postea Parisiensium anlistiti. Mox eodem typorum subiit, ut eam cum priore conferenli patebit. Secun- genere ac superior prodiit Lugduni, apurf Rene'. dum hanc editionem, a priori perparum diversam, dictum Bonnyn A. D. 1523. et 1533. in 8°. Roussar, s Lignamineus apparere voluit in nomine Guillelmide dus in praefatione ad Poncherium ait, se hanc HistoEstoutavilla episcopi Ostiensis, S. R. E. Cardinalis riam quuin jam apud bibliopolas,perinde ac non 5 Rotomagensis nunciipati, quo dignum opus, praedi- exstarel, nusquamreperirivideret, impriniendam cucat, ex rerum gestarumcognilione, et auctorit prm- rasse diiigentissime castigatam. Etsi enim , inquit, annis impressafuisset(Argentinae,A. D. tlantia, et quoniamdisciplinam Ecclesiasticam sapit. supertoriOus i Cardinali, quem laudat a reparalis templis Sancti 1514.) mendmtamen, quibus abunde respersus erat j Augustini, et SanclscMariaemajoris, quinque millia codex, quum in nolis, signis et punctis, tum in ipsis <i diversorum auctorum volumina in hanc usque diem vocabutiset integris sententiis, plerosque literarum c (15. Maii 1470.) suo jussu impressa significat. Inter amanles jure ab ejus leclionedeterrerc poterant, et haecspeciatim nominat opuscula Sixti IV. de San- legenlesnon parum offendere.Quare ipse Roussardus guine Christi, de polentiaDei, et de fuluris contingen- muttis exemplaribus et archelypis, quos ex variis bitibus. Celerosauctores ab codem excusos, quos ego bliolhecisconquisierat, eam castigavitel emendavil, j r poluit accuralissime, non sententias modo, sed observaverim, in gratiam bibliophilorum hic obiter OHOiii tingulas pcne syllabas. In Rufini versione laudat tcradnotabo. 1. UiadosHomerilib. 111.IV. V.XIIL XVIII. XIX. monis culturam, qum tanla est, ul quum Grmca sit laiino Carmineexpressi aNicolaode Valle, et a Loelio Hisloria, mirum sil tantam in vertendovenustatem 0 . ] patre vulgati. Rommin domoJo. Phitippi de Ligna- T, servasseRuftnum. Ruftnus elinmAquitejensispresbyD ter, ulriusque tniue 1474. in-4°. linyumperitissimus Grmcutn Eusebium Lalinum fecit,jacentemquenosirorumauribus contra2. Terentii Comcediae instar prosae in-4". 3. Joh, Philippi de Lignamine Chronicon Sum- didit. Nec id modosedet novem illius duos posleriores addidil libros, partim ex majorumtraditionibus, parmorum Ponlilicum Imperatorumque 1474. in-4*. didiceral, ab se pari 4. /( Pungitinguadi Domenico Cavalcada VicoPi- tim ex his, qum rerum experimenlo cultura compositos. labores a Roussardo exantlaTot sano 1472. in-folio. ii prxfatione ad Matthaeiini arciAbbatemSancti tos non inconcinne laudavit Publius Faustus AndreM li Placidi, ait, se a bicnnio quo Romaemoraiur, sub- linus Foro^Liviensis poeta laureatus. Ejus carmen adscribo. sequentcs libros edidtsse. Sanctorum Inclytasi quapris Quintilianum. gestavirorum, Omniatamcultuuiscriptavolumen habet. Suetonium. Obsitaquaefuerant,magnoque opjiressa veterno, Leonem. Boussardi lima disertamei: poliit Lactantium. Boussardi eternos a dignivixisseper annos, Ambrosiumde ofliciis. Quoreliquae turpi vindicetacta situ. Laurcntii Vallaeelegantiam. Et positum cunctiscerto caputordinerebus, est Horatii opuscula. Lt facilis breviussemitapandatiter. non longadiesmultisoblitteratannis? Quid 5. Probaecentocum opusculisPhilippi Dominicani. Sed nihilest, quodnonsedulacuranovet. Romae, apud Philippum de Lignamine 1481. in-4°. , 6. DelT immorlaliladell' anima, dialogodi Frale; p Hanc Roussardi editionem ilerum expressit Parisiis ^ Franciscus RegnaultA. D. 1525. in-8°. Haec . Jacopo CanfaroDomenicano.Romw, elc. 1473in-fol. septimm 7. Flavii Blondi lialia et Roma instaurata Romw, editionis loco esse potest. Ociavam editionem accu, ravit Beatus praenomine, non merito , Rhenanus etc. 1474. in-fol. 8. Epistolaemagni Turci, editsea Laudivio equite Basitem apud Joh. Frobenium A. D. 1523. in folio. ; Hierosolymitano.Romm,etc. 1475. in 4°. Tertia Eu- Totam libri inscriplionem adponam : Auctores Hissebii editio, pariter elegans , geminam subscquula , torimEcclesiasticmEusebii Pamphili Ccssariensisliquae una tamen censeri potest, alium medicum, bri IX. Ruftnoinlerprete,Ruftni presbyteriAqttilejensis , auctorem babuit, Johannem Schallum Herosfelden- libri duo, recogniti ad anliqua exemplariaLatina per sem, cujus cura et typisMantuaeprodiit A. D. 1479. BeatumRhenanum. ltem ex TheodoritoepiscopoCyin folio, Romana editione ignorala. Eam Schallus rensi, Sozomeno et Socrate Conslanlinopolitaiw 5 libri dicavit Friderico Gonzagae Mantuae Marchioni, in XII. verti ab Epipltanio Scholastico, adbreviati per 1 CassiodorumSenatorem,unde itlis Tripartilm Uistorim line operis hoc cpigrammateadjuncto : vocabulum; emendaliet hi tnultis locis, additis passim TraastulitAusoniasstudRulinus aures i ad GrmcisepislolisplerisqueSynodorumac hnperalorum EusebiiclarumCaesariensis opus. e lomis Theodoriti, cum et Lalinm versioniex hit sucSchallus JoannescelebriGermanicusrte a curratur, tum ut velut monimenlaqumdam Christianm Mre premlt,ManlusPrincipeFcederico. anliquilalis conservenlur,elhabeat lector tftXilhri/ Quumdatusest finis,referebatJuliusannos quod Millequater centumseptuagintanovem. non sine fruclu conferat. Rhenanus passim notulas Huncenie quidoctinomen',qui limenOlympi suas margini adscrip-il. Oclavam hanc editionem H munusutrumqueliber. Quaeris. abetprsesens D J Frobenius A. D. 1528. in folio, abjectis Rlicnani cosleste Hinc d bonumsanctosqueoceberemores, pracfationibus iteravit: quod tamen minime factuiu Et prodessemagislectionulla potest. in editione III. a Rhenano recognila Basilempariter Quarta editio lucem vidit Parisiis, typis Petrii apud Frobenittm A. D. 1539. in folio. Huic editioni Lovet A. D. 1497. in 4", Quinta editio in forma folii quae decimaest, accessit Viclor Vitensis de Persecui minoris, typis quos Gothicosvocant, et tacito nomi- lione Vandalica, et liber V. Theodoriti, conversus a neartificis, facta est Argentinae A. D. 1514. cum Joachimo Camerario. Eandem expressit Galeotus a Bedaellisioria Ecclesiaslica genlis Anglorum.Ilanc, Prato Parisiis A. D. 1541. in folio. Deinde inseria ut rarissimam, et sibi non visam memoravit Pelrus fuit tomo 111.Operum Eusebii Laiine edilorum BaFranciscus Chiffletiusin notis ad Bedaeet Fredegarii silem apud Henricpelrum A. D. 1542. in folio. Ex concordiam pag. 519. apud quem Johannes Gravius decimaRhenani editione undecima facta est Antueream Bedae editionem, depravatissimam et mcndosis- piaeapud Job. Steelsium A. D. 1548. tom. II. in 8°. simani vocat. Sexla editio debetur Gaufrido Rous- addila Vita Constantini, interprete Joh. Porlesio, et sardo, TheologoParisiensi. Ilic enim Argeniinensem Theodoriti Hisloria. Huic decimamtertiam subjungaEusebii editionem Bedae adnexam quum immensis mus cum brevihus scholiis Johannis Jacobi Grynaei erroribus scatere deprehendisset, ab se recognitam tomo II. eorumdem Eusebii Operum Hasileaepariter denuo vulgandain curavit Parisiis in 8", sed sine edilorum apud Henricpetrum A. D. 1570. in folio, typographi nomine et temporis nola, nuncupavitquc ubi tamen liber X. est ex versione Joliannis ChristoStepbauo Poncherio Senatus Galliarum Pracsidict phorsoni, libcr vero XI. ex Rufino. Eusebii Historia PATROL.XXI. 8

236 RUFINl PRESBYTERI 235 A a Christophorsono Latine reddita cum ceteris Histo- £ ipso Latinis anribus accommodatos. Qnare nullo Lovanii apud modo ainbigi potest, quin Rufiniis de Monachis, seu rise Ecclesiastic;e conditorihus prodiit Servatium SassenumA. D. 15\>9.lomis duobus in 8°. Viiis Palrum siripserit, non quidem, ut interpres , Colonim apud Arnolilum RirckmannumA. D. 1570. sed ut primarius quodanunodo auctor, contra ac Erasmus existimavit in notis ad Hieronymi Epistoin folio, cuinqiie Scholiis Joiiannis Curterii, etduobus libris Rufiui Parisiis apud NicolaumChesnauA. lam ad Ctcsipbnntem, ubi suopte arbitrio Evagrium D. 1571. in folio. Celerum jiost has quindecim cdi- Poiuicum totius operis conditorem, Rufinum interliones Historiae Ecclesiasticae Scriptores Graeeiex pretom, lecit. Verum et alii erudiii viri has Vifas , prodierunt Basilem Palrum, quse Rufini siint, Evagriotribuerunt. Iloriuu iiiteiprclaiioneVVolfgangiMiisculi non semcl apurf FrobeniumA. D. 1549. 1551. 1557. senteiiliiis recenset Heriberius Rosweydus in prolein folio, ubi post Eusebium de Vita Conslaniini ex- gomcno IV. pag. 17. Historiaeeremiticaeedilionis 11. stant libri H. HistoriaeRulini. Hos tamen Johauncs Plauliniamc A. D. 1628. cujus librum II. instiuit Dadrauis rejecit ab Eusehii operihns, quacLalina idcni Iiufini opus de Monachisseu Viiis Palrum, adedidit Partsits apurf MichaelemSonniitmA. I). 1581. stipulaniibus etiam aniiquls codicibus Mss. compluin lolio, usus versione Christopliorsoni, et Scholiis ribus, ut Autlomarensi ojvtimainotae apud RosweyCurterii. Musculieditio varie aucia, etCbrouograpbia diun, prolegoinenoXXIV. pag. 77. Item aliis apud Abrahami Bu.holzeri exornata prodiit Rasilewapud lleuricuni Graviumin notis ad epistolam Hieronyuii Sebast. llcnricpetrum A. D. 1011. in folio. Postmc- ii.l Cicsiphoniein : quihtis uniim adjtingo ex Hibliodiitii Rcnatus llanvtis Rufini libium X. et XI. a ce- theca Htgoiiana pag. 20. t|ui nitnc est iu regia Pariteris avulsum inscruii ejus opusculis Parisiis apud T, sieusi. Ad hacc ipsemel Rufinus cap. XXIX. pag. j Sonnium »\. D. 1580. in folio. Eusebianaui Rulinii 48-2.sc ejusd.m libri II de Vitis Patriun scri|>torcm i Hisloriam in linguain lialicain venil Itcuediclus perspicue prndit. N.un loquens de Macario Alexanmittit, ubi ante r ./EgiiisSpnletinus. In Teulouicain translulil Caspar drino, lectorem eosuarn Historiam de illo scripseEcclesiasiicara. Hedion , Argeutorati excusam apud Johaunem Her- rat, niiuiriiin ad Sunl verba cjus : Sed et mttlta, ut diximus, alia, de vagium A. D. 1545. in folio. opeiibusSancii MacariiAlexandrinimirabila fnerunt, CAPUT XII. ex quibus nonnulla in undecimo libro Ecclesiusticm I. liufiiii hisloria cremitica. H. Aliquando Hieronymo Hisloriwinserla, qui requirit, inveniet. Inveniet autem j in libr i XI. cap. IV. quae desunt in boc bbro II. de adscripla. III. Riifutus enarrat ultcrius, iton suum Viiis Patrum, videlicet. historium iinerum per soliludines monasleriorum 1. D2 caeco cx cella Maca' /Egypli. IV. /s esl Petronius Bononiensis,iiunalius. rii dcterso, et illuminato, qui pulvere consueverat, aqin putei, quo bibere V. ltlem mullis rationibus comprobatttr.VI. Deque hoc difftcultatestotluntur. VII. Cur opus UUronymo macerato, oculos linxit. donatis. 2. De leacuc catulis visu adscnpium. Poslreino loc >ad coiilirmandum hujus libri scriptoI. Ab ecclesiaslica ad eremiticam Rufini Histo- rein esse Rufinum, illud accedn, quotl slittima praeriam rceensendam devcnimus. Auiiqui el juniores, fatione, iiiiiiiim operis iliud est, quod Hieronymus , j e qui de re literaria comnieiilariosedid. runt, eam ob epistola ad Cles-ipliontem, sse aduolaverat iu (lihro ciiKieultales quibus iuvolvitur, vix tactatn, et ue le- ciijns Rulinum auctorem facil, vita nimiruin Sancti vilcr quithni excussam praetcriisse coiiiperiiintnr. |Q Joi.annisEreniita:: Uuum, in.jnit, J„hannem inipsius . et Hujiismodiopus Ruftnnt c|uum lli-ioriaui suam scri- libri posuil piincipio, quemei catlioHcitm sanctum beret, sub inanii habere se iunuil lib. XI. cap. IV. fuisse non dnbium esl. Alqtie bitic a|q>aret, (juam Eienni Sancioruni Pairuin , quos in Nitriae erenio spisse erraveril Jobannes Martianeus in nolis ad j » llorere cognoveral, facia inentione, obiter ail, se ciiudem loctnn Hieronyinianaeepistolae lom. IV. proprio opere fusius coniiideni gestii enarraturum : O.eruin pag. 47U.uhi verhisjam adduclis Johannem Verumsi sint/ulorummirabilium gesla proscquiveli- Chrysoslomum designari credidit. lloc cene credidit i mtts, cxcludimttra proposita br,vitale, maxime qttum iiKonsulto Rulino , qui a Johnnne Lycopolila, non a PHOPKII VJECNABRATIONI.M oPEitis mereinlur. lsiam Chrysosiomo,Consianiinopoliiuno a Episcopo, iniiium postiiioduiiinurra.iunemproprii operis a Ruliuo seor- liliri auspicaiur. Cur eniin inonachorum agmini epistiin confi'Clam, cx Hierunyino per-picue intelligi- scopum jiraeposuissei Idem Hufinusde reliqnis sub? mus, <|ui in epistola XLIll. ad Glesiphoiilein, mona- inde agit, de quibus Hieronyinus, ab eo in bhro suo rhorum Vitasa Rufinodescriptas sugillat bis vcrbis : agi, seripserat. Hi, secundum Hieronymi ordineui, t Uujus (Lvagrii) tioros (Senlcnliaruin) per Vricntein suni. 1. AmmoniMS, Grwcos,ef, inttrprelanle discipuloejus liufino, La iEusebius, et £uf/iumius, cap. XXIII. nos, pleiique iu Occidenlelectilant. Qui (Rulinus) LI- pag. 478. BRCM e 2. Evagrius Ponticus cap. XXVII. pag. 471). quoqtteSCRIP.-.IT, DEMONACHIS, quasi inullosque in eo enumerut qiti nunquam fuerunt. Ilunc l.cum 5. Or sive Hor oap. H. pag. 457. ii subobscuruni infra exjihcalx), ad queni crilici ha»,4. lsidorus cap, XVII. |>ag.475. renl, quasi llieronynius ens traderet a Ru/ino enu- , Tot ergo tantis jue c.mssis suadentibus cerlissimum nicraii, qui nunquiim fuissenl in rcruin natiira,, D |ii, Histo;iam nionaehoruui, quam liulino Hieronye qiiuin lanien acl iinuin oinues ceiio certms ftiisst: iniis liibitit, hauc tandem oiuuino esse, quie iiuiic constci. Prosequitttr Hieroiiyuius : El c/ttos (ttissc :qiiid Rosvvcydiini coiisiiluit libruui II. Ilisloriae e n scribil, Origenistas ub e/ji.-.coj-ts dnmnttios, esse non Ereniilicie de Viii-.1'alriiiii.Qiiidquamenini luculenditbium esl, Animoniumvirlelicelet Eits bium, et ip- lius, qunlquain forlius el disertius, pro ceito et legi>suin Evagiium. Or quoqnctl lsidorum el muttosulios, t iiio libri scripiore Rnlino eviinendo, excogitari vis ;, enuiner.ireiwdium esf. El juxta iltud Lucreui, poterai. Nec sane minori arguineniorum ajiparatu quos i, lib 1\. v. 19: et |>ondere ad id iieuionsirandiiin opus erai, ob tJiibianotiis ex ipso liulini libro adversanlia : quoIil veluli|>U'-ris absyuthiatelra medentcs ruui vim plcrique omnes baud aliter se declinare c yuuind<ire coic-.nliii', oras |«>culaircum |.riu.s posse cen-uei unt, quam si eundeni lihruin Rulidulci mellisflavoque Louliiiguiit iiquore. no abjiidieareiit, vel Rulinuin interpreteni tanium, lla ilte (Rulinus) unum Johtiitnem (Eremitam) iit non coiidiioreni assererent. Hinc a-iiiPalladio euni n it ijjsiiis-libri posuil pnncipio : quem et cathoticum, et tribuerunt. Alii Evugrio episcopo Anliocheiio, sunctumfttissciion dubium esl, ttl per ittius occasio- ut Martinus Delrius in notis ad Uclaviam tragce>iieeiceieros,quosposueruthmreticos, cctesiwinlrodu- diam, Seuecae adscriptam pag. 552. Alii denique E iccrel. iVdhasc llietonyiiuis alia llufiui opera vellidl, Erasmum EvagrioPontico, utConradqs Gesue[, oh Evagrium..Xt/stum. ampliitum, et Origenem, ab post in Bibliotheca, Georgius Wicelius in epistola b rus P

VITA. LIB. II. CAP. XII. 237 238 •uite Ilistoriam Divortim, Johannes Molanns in cap. / est. Alqui »u/tnus ooc tempore, non in JEgypto, A XIII. tle Martyrologiis, Gohlastus in notis ad Va- neqne in Thebaide, sed Hierosotymh aderat, interque leiianum Ceiitelenseni de Hono disciplinoe pag. 89. se altercanlibus Johanne urbis episcopo, Epiphanio ! ei tiarouiiis in notis ad dies 15. el 17. Januarii , et et Hieronymo, ipse Jnhannis partes fovebat, ul dixi 27.Mari.ii. In Annabbiis eiani A. D. 395. §. 29 et lib. IV. cap. III. Neque hic linis difficultaium. Qui 5'•. A. D. T9i. §. 20. etalibi saepenuniero. Wec de- eniin ad eundem Sanctum viruin Johannem Lycoposuiii codices Mss. qui Postumianuni monachuin libri lilam accesserant, septem numerabantur, quorum auclorcm laciant. Singulas horuiii sententias dili- units, celeris adolescentior, erat dignitate Diaconus, reliqui Laici. Ilic et Diaconus et adolescens, quem gentei excussit Rosvveydiisin prolegomeno 4. II. Scd nulla ex viginli ipsius opeiis editionibus, prae modestia latere volentem, Sanctus Johannes ab eodem viro docto cntinieratis, alium auctorcm, detexit, ab eo, qui loquitur in Historia, mihi diversus qiiam Ilieronynium praefcrt : qui hoe pacto cjus His- non est. Sed de hoc postmodum. Rufinus cerie A. D. toriae, ijuam sugillaverat in epistol.i ad Ciesiphoiitem, 59i. neque adolescens, neque Diaconus dici poterat, auctor evasit, adstipulonte Johanne Trithemio in quem Epiphanius in epistola ad Jo. Hierosolymilanum hoc eodem A. D. 594. sciipta, non diu post Pascha, Catalogo cap. C. ubi bnnc libruui de Vita Patriun, incipicnlein : RencdictusDcus, Hieronymi esse tradi- semel atque iterum presbyteri nomine appellat. Quod dii. Ilinc Rosweydns, tot sentenliis, liuftno ncqua- ad alios pios viros, in Historia memoralos attinet, qiiain favcutibus, hantl parum vcxatus, laiidem illuc ilinerum auclor duobus sociis stipatus beatum Apolloanimo inclinatprolegnmeno IV. •§10. pag. 28. ut Ru- nium ab se visum ait, annorum fere octogintacap. VII. finitm non prim.irium libri auctorem, scd inlerprelem . pag, 460. Eundeni LV. annos natum dicit, Juliano R crctlai. Hunc vero duas ob caussas |>ropru<mnonteii 'B Augusto qui A. D. 361. imperare ccepit, inleriilque non adseripsisse comuiiiiiseiiur. I. quoil non audcret A. D. 305. Quare itinerum auctor Apolloniumallocuiioiiiine sno librum exstrudere, qtio noiinulli Origc- lus esl circa A. 1). 588. Ruftno procul in Palaestina nistae contincreiitur. II. quod non lam cssel lihri nioranlc. Idein iiinerum auclor cap. XXIII. pag. 478. cnnditor, qiiam nierus inlerpres, qiiuin pene ouinia qno tcmpore Ammonium, Eusebium, et Euthyniiutn iu illo narrala, apud Palladium et Ileructulem lege- invisil, Dioscorum illorum frairem, Hermopoleos icn ur. Quare aliemtruin. vel qucnipiani alimn, sup- Episcopum vocaf. Alqui A. D. 390. is nondum erat Episcopus, ex Tillemonlio in Theo|>hilo Alexandrino pressn nouiine, illuin Gracce cdidisse arbitratur, qiiem Rufiiiusp>slca in Laiinum sermoiieiu transln- tom XI. an. 5. pag. 447. adeo ut itinerum auctor lerit. Ita fernie Ros\v"vdus. Veruni bis laciie ob- anle huni: A. D. 590. Ammonium convenisse dicenviant itur. Llraque Hisloria, tain Palludii, qcani dus noii sit. iclein porro Dioscorus A. D. 594. erat Heraclidis, quae uiiinii siinl, non ante, sed post Ru- Episcopus. Tunc eniin die 29. Septembris snb,ciipsit fini oliiltim in luceui prudiit. Iloc imle nianifeste Concilio Constanlinopolitano apud Labheiim tom. II. evincitur, quod in iHra(|ue Rufinus memoratiir, ut- pag. 1151. liursusilineruiu auctor cap. XXVIII. pag. pote homo, qui jnnidudum fioiueiit. iNon crgo is 479. de Evagrio, tanquam de niouacho, tunc fama banc eandcm llistoriam, jiost se cdilam ct coucina- notissimo, sernionem insiiiuit. Evagrius tameu Mgytam, interpretari ullo inodo poiuit. Edit.tm vero, piiaui solitudinem ante A. D. 5X2. haudqiiaqiiam infnissc A. D. 42(1. ipsemet Paltudius auctor diserie travit, obiitque A. D. 399. Ait eliam auctor, Evanos docet in praifaiioiie ad Laiisuiu, ubi ait, se unno griiiiu pane penitus abslinuisse, quem, tesie Palladio vicesimo Episcopaius, vitw stiw (/uinquagesimo tcriio ( ejus discipulo, cap. LXXXVL pag. 7G4. non come(j ad siiibcinlam Hisioriam SII.HI:Lau-iacaiii aiiiiiinni dit, nisi post A. D. 397. Deniqtie de duobus Macarii$ adpulissc. Alqui Palliidius A. D. 40lt. ad cpiscojia- loquitiir cap. XXVHI. pag. 479. Sed velut de monarinn llcleiiopoliianuni adsceulit, el inense M.iji ejus- clns ab se minimc visis, ntpote exiinctis aniequam deni anui inlerliil Coiicilio C()i>st.iiiliuo|iolitani),in ipsc iu Nitriain veniret. Prior obierat circa A, D. 590. qiio Anloninus Ephesi c|>isco|us de siiuonia acnisa- Alter circa A. D. 595. Ruftnus conlra, semel, iterum, tus est. Adi Tillem 'iiiiiini lonio XI. in Pulladio et teriiuin se utruroqiie Macarium novisse testatur. ariiculo G pag. 5!4. Rufinus anicni decennio ante Luni vidc lib. II. iu llieronymum, et in Hisloria lib. vnlgalam Palladii llisnriani ad plures migraverai, iil XI. cap. IV. el VIII. IV. Ilaec fuse prosequi opoituit, ut nostrac sentenposiea videbinius. Atl b;.cc apud llicioiiyiiium in ejislola atl Cicsiphniitcm Rufaius niale audit, non tiae fuiiilanienta subslruereinus; unde, sicut, vel uno ut interpres, sed ut prnnaiius condiior llision.e ino- Hieronyuio, instar omnium teste, constat, Rufinum liacboruin. "ix bis liquct, quantopere fallatur Los- librt scriptorem, sic paritei- constit, ilinerum et vveyiiitsaliiini, quant Riiftniun, Iibri aucloiem con- rcruni t|u,e in libro exponuntur, auetorem, ibidein siiiuins. Ergo alia via nobis incunda, ul omnesi loquenleni, nou esse Ruftnum, sed ommno aliuui, dillicultates, qu;e nec patica;, nec parvoe sunl, e: tunc in ./Egypto versatuin, duiu Ruftnus in Palaesti ia ined o lollamus. Istml vcro accurate ficri non potttiit, dcgebat. Qtiare alius erit nobis libri scriptor, alius i nisi eas ex ij>so Rujini libro petilas ad e.x.iinen rervm scriptarum auctor. Sclicet Rufiuus allerius revocavcriinus : quod Rosweydus praeslare ne- iliiicribiis describendis manum et calamuin coinnio, glexit. ndavil; unde pariter conligil, ut ore alieno iu libro III. Itaquc scriptor libri de Vtits Patrum, quem '" suo loquens, suam llistoriam, non ut opus pronos, ciiui Hicronymo, Ritfinumomiiiuo essc conlenpriuin, setl piane alieiium laudaverit. Ergo liber ad diinu:?,leslaiur in prologo, in ine ijiso operis cnn- duos perlinet, ad libri scriplnrem, et ad rerum iu ; texlu, se deserihere llistorium itinerum, quaediver.-is iilo iiarratartiui aiiciorem. i.inc ei neuter suuin leinporibus is. qui in libro Ioquitur, |ier solitudiues nomen adposuil, m: quisque sibi uui, opus quod ad inouasleriorum /Egypti ante suscejierat, et rerum ulrumque peninehai, uibneret. IIoc idem in caussa de o sericiit. quas |ii<>|.rii.s culis vidcral, suisque nuribiis fuii, cur Ge.nnadins /{u/tnoa^ens, cap. XI. eiuidein hatiser.it. Jatn vero ex |trimo libri capitc planuui lit, )i:irum, quein la.i>enopliine uovit, una iiio.i rcliq .is Rufiiio ea conveniie non posse, quae de Saucloi Rufirit sciijuis noii reeetisuerit, uipnie optis alieuum Jnh.innc Lycoptibta ibidem narraiitnr. Qiiaiidoqiiileni ex parte, m>n lotiini Ritfini: quod tamen llierouyRutiniis, uii dixi lib. IV. cap. II. |>o-t A. I). 58 >. <i,usut Rufini |irojirium recem-uerat. Sed Gennnditis q>io TheophilusCaihcdrain Alexaiiiinnain inscendit, d,; Sane o Peirouio liononiensi verba faeiens, illud iiuiiquam biit, in .Lgypto. Al touira qui ioquitur ini probe recensiiil cap. XLL unde lux nobis adliilget, Ilistoria lib. II. cap. 1. |>ag. 457. lina cum Sancto Jo. qua: onineiu ob«curila:eni disi ellal. Iline sipaiiuin Lycopoliia iu Thchaide versab.itur sub linem A. D. tolluiir, t|uo rem lotain perspicue videauius. Gennai 594. se de Hierosolymisad eum utilitaiis et profectus dius ergo de Petrunio haec lileris consignavit; Petro> animm caussa vcuisse testatus, dum Theodosii Magni nius Bononiensis Ecclesimepiscopus, vir sanetm vitm, stiidiis de Eugenio lyranno victoria A/e.tnndria; nunciatai et MONACUORUM ab ADOI.ESCEMTIA exercilatus,

RUFINl PRESRYTERl 2i0 239 Viias Palrutit MONACIIORUM f. lanquam de alio, ibidem loquutum agnoscinms. Scd «critjjissepiJTATim JEyy- A pti, quas vetut speculttmac normam professionissutv, quid opus pluribus? Gennadius testatur, Pelroninm tnonachi amplectunliir. Gennadius librum innuit in eloquentioe laude nequaquam excelluisse. Libiutn Ecclesia reccplum, et passim probatum. Similia ha- eniui de ordinatione episcopi, ejus noniinn circuinlabet Gennaditexscriplor Ilonorius in Catalogo lib. II. luni, hac praicipua de caussa eidem abjudicat, quod cap. XLI. Vinceniius liellovacensis in S|ieculo histo- cleganter es>et conscriptus, qitem, inquit, I.INCIIA osleiidil NON ESSE rialilib.XX. cap. XXV.elRoninus Mombiitiusin San- ELEGANTIOR ipsins, sed, ut quidam cluario tom. II. lilcra P. Rosweydus in prolcgomc- dicunt, patris ejus. Haec, rcliquis copulata, certo IIOIV. ^ '• PaS- ^l. a Gennadio.indieari arbilratur veluli cbaraclere designant, Petronium, paullo |>ost libruin II. de Vitis Patrum, quem Hieronymus Rtiftni Ruftnumex Orienle in Italiam reversum, ctscrihendi essetradideral. Cennndiusaiilem dc Pctronio ait, scn°- arte minus inslructum, amici calamo usuin iu descriquia psissePUTATUII, non ipse, scclRnfinussub Petronii benda suaruni peregrinaliontim Historia, quas per noinine revera librum conscripserat. Quare ccrtum yEgyptisecessus,exsaeculi more,susceperai. Cetera, jain rcddiiur, Vitas Palnini, qua; in capila XXXIII. de hoc scripto verba, a Gennadio prolata, iem adbuc suhjeclis ilincrum jierictilis, dislinguuntur, a Ru/ino anipliiis extra omnem controversiam pontinl : ScriV/fas Patrum monachorum /Egijpli. esse enarralas, non suo tamcn, sed Petronii nomine, psisse i'Ui'ATUii qui nbique semper in libro loquitur, resqtie ab se Quum enim Petronius vita sua magis, qtiain calamo visas in monaslcriis /Egypti, tesiis oculatus el verax yEgyptiorum Patruin mnres expriuiete sciret, hoc pcr manuni Rufini accurate describit. Sanctits Pe- _ fecit per manuin Rttfini, unde librum alii Rufino, abi trorims, teste Gennadio, fuit altcrius /'. tronii, Praefe- T Peironio, alii nemiiii tribiierunt. Hinc ortum illud in'* cti Prcctorio, filius, qucm jro AnicioProbo accepit certutn et dubium Gennadii scripsissepulatur. klem Haronius die iv. Oclohris. Sed diversus non fuit a Gennadiusin codice Vaticanode vero iibri scriptore Petronio Praifeclo Pr;etorio Galliarum, cujus fit omnino anceps cap. XI. opus nullo aucioiis noi-inc menlio in llonorii et Tbcodosii Augg. Cnnstiiutione memoravit : Evagrius, inquit, Monachus, supradicti A. D. 418. vulgala. Eam tledit Sinnondus in nulis Macurii [amiliaris disciputus, divina el mundana ad Sidonium pag. Ii8. editionis II. Hic noster ab tiieramra insignis (cujus, liber qui adlitulatur VITA re/ttf coniinenlissimiviri, nienlionem facit) Eucherlo Lugdunensi in epislola tie Cnntemtu Mundi, PATUUM, prieconium exstat apud quain p:ig. 29. ediiionis Rosweydi ab se scriplam scriptit muita. Isttid Evagrii11. in Vila Patrum lib. cap. XXVII. p >g.479. teslattir A. I). 1185. cui respoudct annus vulgaris Buftnum 455. vocalur in ltalia MSC anlistes cx itla ptenissima Proxiina Gennadii parenthesis decepit Raronium A. mundanivpoleslalisSede. Euchcrius Gallus bis verbis D. 588. §. 105. et Rellanninum in Calalogo; sed inniiit Galliaruui praefeclurain Petronii palris, quam Honoriuin ante onines in lib. II. cap. XI. Hi enim, Peffoulns iilius vir Sanclus pro Clnislo contemsit. Gennadii verbis male perceptis, liliri conditorem Hic vero Cbristian;c simplicitalis niullo magis, quam Evagrittm ciediilcrunt. Scilicet Evagriumlam parum eloquentiic, fuit siudiosus : quod ipsc, modestia orna- modestmn fuisse dicemus, ut euni in proprio opere lissimus, fatctur) in prologo bujtis llistoriae, de qua lot laudibus se cumulare non puduerii, quot sunl disceptamus : Ad lanturum rerum narraiionem minus coe, quae ei tribuuntur in eodeni cap. XXVII'! Iloc idonei snmus, nec -ditjnum videtur ingentium rcritin meriio pernegant Aubertus Miraus in notis ad Genexiguosac parvos fieri aactores, prwcclsasqitevirlules nadium , et Rosweydus in prolcgomeno IV. §.5. humili narrarc seimone. Moxad opus vulgandum se C pag. 18. Lucas Ilols enius in Noiis Mss. ad Rellarmini G caritas corum, qui in Catalogum, ubi de llieronymo agitur, Gennadiilocum induci ait, quoniam (ratrum h montesuncto Oliveticommane.nl, oc a nobis FREQUEN-de Evayrio non bene intelligi animadverlit. Sed alio VITAII TE;I ea;posci(, ut /Egyptiorum MONACUOIIUM , abiiiGerardus Jobannes Vossiusin lib.H.deHistoricis Historiae virtutesque animi, et cultum pietaiis, altjtie abstinentim Gracis cap. XIX. ratus plerasque Rufinianae ex TimctheoAlexandrino desumias, quem talia VIMMUS explicemus.llaec li- vitas robur, quod in eis COKAM quido osiendunl, Pelronio in Italiam reduci, cum scripsisse narrat Sozomenus lib. VI. cap. XXiX. nionacbis Oliveti, unde ante jEgyptum peliverat, Rosweydus in hac sentcntia Vossio pnciverat pronccessitudinem, et literarum comiucrciuni interccs- legomeno IV. §. I. pag. 12. Nec Tillemontiiisrefrasisse. gatur lom. XII. |,ag. 658. sane liuftnum, aliqua salV. Rufinus, ut dixi lib. IV. cap. II. cum monachis tem ex parte, corum scri|itis ditatum, qui pridem Otivelidiu vixerat. Inde libri, ad monachos Otiveti, hiijusinodi commeutationibus inclarueranl. Ex bis per /VfioJiiutn (seu Ru(inum) niissi, iiicronymus, unus liiit sane Timoiheus, queni laiuen Petronius, in Uethleemi, Olivetoproximi, incola liufinttmauciorcm toto opere loquens, ab se unquam visum nequaquam comperit, licet ejus nomei) haudquaquampiaefcrret. prodil. Pra;terea Timoiheus, qui A. D. 585. in Sede llinc lielbleeiniiicus senex, data occasione, rei noti- Alexandrina successorem habuit Thcophilum, de retiam inseruit cjiistolae ad Ctesiphontem, tinde ad bus, qux Petronio ctiiu monachis/Egypti postmodum postcrorum mcmoriam devenit. Ut res a Ru/ino in contigerunt, .-eriberc non potuit : neque hunc sane hac Histoiia descriptas Petronio, non Rufino, tribua- Ruftnus cxscriherc, dum aniici sui Petronii itinera liius, facit ctiain Gennadius, a quo Petronius dicitur j descrijisil, qua; fratres, in Otivetocommanentes, ab -rj Monaclioritm sludiis ttb ADOLESCF.NTIA exercitntus, ipso Petronio sibi enarrari jostulaverant, quum tiidemque Tlteodosio(s:cundo) Arcadii filio et Valen- inen Tiinotbeum, apud Orientales passim obvium, liniano (tertio) regnantibus exccssisse, inter aunum lcgere jiossent. VI. Ex bis patere arhitror, quam inaniter, post scilicct 425. ct 450. llic enim chronologicus charactcr, liccl non lixus, satis cst tainen, ut nobis osten- Rosweydum , Cotelerius in notis ad Monumenta dat, Petronium adolescenlemluisse, quum se iu ./Egy- Graecalom. 111.pag 5(JC.Ruftnumlibri in erprelem, s excrcuil: illique omniuo c.m- non auclurem fecerit. Hieronymus eniin ulprimarium pto Jl/oiiac/ioii/nt (t((/iis veniunt qu» apud i|i>uin leguniur cap. 1. de Sancto auclorein, non ut inerum interpretem euiu vellicat, Johanne Lycopolila,eundeinPetroniumsociosqucreli- illiqui: uni lottun opns tribuit, vilasque integras, : (juos inierrogante : Si quis, inquit, in tioois esse! (iuibus conllatur. Item Rosweydus prolegomeno tlericus ? Quuniijite oiuncs negareni, et ip-e spiritu IV. §, 10. \ng. 28. ait, pene onuiia, in libro narrata, Dei monitus, Diacomun inlcr eos esse sciret, j>r;e apnd Palladium el lleraciiilem rcperiri, adeoque almodestia latere cupiente Sanctus Joliamies ul etnn terutrtim hacc, tjuaeliuftnus verterit, Graece aniea vidit, el qiiideincumcssctAI>OLI<;SCEN'TIUK celeris, diqiio scripsiss". Setl ex liis jiotius contrarium educitur, ostcndenseum, liic ittiiiiildiucomtscsl. 1'elionius crgo hoc est Rttfini libruin Latinum in Gra-cuniscrnionem A. D. 388. et594. ^Egypti soliiariis ininiixlus, mio- jiosiea convcrsuin, Palladinjue lIisiori;e ob rerum lescens erat, atque diaconus: qui postmodum Rono- cognationem iinmixtum, ut ex uiroqueauctore unuiii niensis episcopus.Ita ex Ccnnadio, Pelronium de sc, crpus lieret. Etenim iu Hi^toria Palbidd a capite

VITA. LIR. II. CAP. XII. 242 iA XLIII. pag. 738. ad eaput LXXVI. pag. 700. editionis j plerea non rejicil. Ita mecuui Hosweydos in proleII. Rosweydi prostant quaecumquede /Egypti soli- gomeno XV. pag. 48. At quidpiam aliud, notaiu matanis Ruftnus exposuil, ut conferenti patebit. Ros- xime dignum , de Palladio proferam , unde hactenus weydus ad singulorum capitum orain id probe ad- dicta coiilirmabiintur. Etiamnum supcrest Graecae notavit. Cotelerius autem in tomo supra indicato, ejus Historiae iiervetusia Laiina translatio, quae inpag. 564. 565. quatuor Mss. codices numerat, ltufini: terpolitiones Graccorum codicum detegit universas. Historiam Graece conversam exhibentes, non Hera- Ea quippe assunientis, quae ex Rttftnoin eosdem coctidis, ut ipse, non inspecto liufino, arhitratur. Palla- dicesGrwcospostea irrepserunt, plane onmibus vacat, dius vero, qui miram simplicitatein, fidelitatemque habetque nonnulla quac a Groecis absunt, ut a Rosi ubique spirans, praccipiiamin eo curam adhibuit, ut; weydo adnotatur in margine. Eam translationein ingenuo pudore fateretur, per quos profecerat, ne- Latinam, in capita LVIIL disiinctam, et Lauso niuiquaquam dicendus tam turpe plagium commisisse, cupatam, sub nomine Paradisi Heraclidis una cum ut totam Ruftni Historiam, nusquam, ne semcl qui- CtemenlisRecoqnitiotiibtts, t alibi dixi, priinus vulu dem prolato cjus nomine, suiim facettt, quum mulla gavit iacobusFaber Stapute-nsis x offtcina e Bellovisiana i Parisionim A. D. 1505. die 23. Februarii, ut legitur in eodem comperianliir, quaePalladius sibi immerilo tribuissel. ld unico exemplo demonstrare sufficiat. in (ine Htraclidis. Sed totius voluminis impressio Apud Paltadium cap. XLIH. pag. 758 et sub linem absoluta est A. D. 1504. idibns Juliis Julio II. Ponlicapitis XLVI. pag. 745. ex^lant qua: ex cajite I. fice maximo. Faber in epistola ad Jacobum RamiHisloriae Rufini Petronio accidisse adnotavimus, dum rium, Catinenscin episcopuni ab se ail, lleraclidis et esset cum Johanne Lycopolita. Hoc iiniim, et nnncius , Clementislibros vetustate et situ in antiquis biblioi„ . prx»sertimvictoriaeTheodosianaede Eugeniolyranno, 5 thecis marcenles reperlos. Post Fabrum Aloysius satis est, ut videamus, ab alio, quam a Palladio,' LippomanusVeronensis episcopus, literarum gloria, Rufini Hisloriam cum Lausiaca olim conflalam, cui et pietatis laude clarus, Paradisum, quem Franciscus subinde alii forlasse, ut non raro coniingit, aliai Turrianus cum Ms. Palladii exemplari in Bibliotheca niisciieiiint. IIujus mixtionis alia quoque argumenta Venelorum contulerat, Palladio restitutum inseruit investiganli, facile suppetent. Ejusmodi illud est, tom. III. de Vitis Sanctorum, Veneiiis edito ad siquod de SanctoJohanne duobus in locis, de monachis gimm spci A. I). 1554. pag. 144. lllum poslea RosNitriensibus pariler et Tabennensibus, duohus in lo- weydus accedere voluit sua; llistoriae eremiticu cis, disserilur, capite XXXVIII. pag. 75b. et cap. pag. 939. in cujus prolegomenoIV. §. 103. Paradisum XLVIll. pag. 740. Haecrerum conlusio eruditorum Heraclidisa sincera llistoria Pulladii nequaquam dismentes, in alterutra Historia discernenda non pariim tinguit. Sunt alia quoque iu hoc Paradiso, quai turbavit, adeo, ut etiam Cotelerius, vir cetera per- sensu etordine, a Graeco,queni habemti;, conte.xtu, spicax, Rufinum ex hoc fonte Graecosuum opus de- non parum absunt, ila ut eviuenler pateat, Latinaro, rivassc crediderit. At contra, in Graecumopus, Ru- hanc traiislaiionem ad correctiores, et alicubi di/iniconnnentalio migravit. Nam Rufini Hisloria, olim versos a nostris, codices Mss.fuisse accuratam. Ubi Grmcereddila fuit, cujus praefalionemet partem edi- vero nostris conformia exempiaria sequitur, Craeci dit Cotelerius toni. III. pag. 171. ex cotlicibusCol- auctoris genium ila exprimit, ut nihil supra. Tilleberliiiis et regiis, quos laudat jiag. 564. ubi in codice montius, cujus industriae multa debemus, tom. XI. Colbertino 1215. Rufini Ilistoriam Graece scriptam, pag. 042. se ignorare ait, undeParadisi nomen operi G ct HieronymipresbyteriDalmaiw nomen profereiilem, ( adhaeserit. Adbaesitex ipso opere, ubi de viris beatis post Patladii Lausiacamexstare adnolavil. Hoc eiiam sermo instituilur, quoruin Sedes cst Paradisus. NoRosweydus ex Mss. codicibus Venetis ct Augnstanis men Htraclidis in codiccs Gnccos, et deinde in transanimadverterat in prolegonieno IV. §. 8. png. 23. lationem Lalinam, ex Iiuftno manasse arbitror, qui Quid ergo mirum, si xx. Laitnw editiones eam Hiero- in Historia Ecclesiastica lib. XI. cap. IV. monachis nymo tribuunt? Pura puta lucc eadem Rufini llisto- Nitriae ab se memoralis Heraclidem quendam admiria, Graeceversa, et sub titulo Historiw monachorum scet. Colelerius tom. III. pag. 505. codicem ColbertiJEgypti, Hieronymoadscripta, exstat in Ribliotbeca nuin recenset n. 4303. in quo haec Ilistorta tribnitur Coisliniana, teste Montefalconio noslro pag. 198. Heraclidi episcopo Cappatlociae. Alius Hcrttctides quem tamen fugit ejus legitinnts auclor. Fugit ciiam, Ephesi episcopus, homo Graecus, hiinc Paradisum Johannem Meursium, qui in pncfatione ad Palladii Latine concinnasse nequaquain diceiidus. Auctor [ Hisioriam Lausiacam, quam Graecevulgavit, apud sei enim in codice Grascoperinde ac in Latino pag. 900. esse ait librum de Vitis Patrum .Egypli, scilicet a, Biihyniw episcopttmdicit, niiniriini llelenopoleos,qua». fuit sedes Palladii, non lleractidis. Post indicia lam nostro iiequaqiiam diversum. VII. Neque putes, hodie aut heri, istud Itufini opusi luculenta, jure ambigi nequit, quominus larvatus hic Jlieronyiuo tribui coeptum, et ejus nomine circuni- Heraclides, iu Palladii praefatiouemad Lausum, nonferri. ^Evoenim CelasiiI. stib fincm sa'culi V. jam id nihil imuiulalam intrusus, alienas possessiones inva[ inolcverat. Erroris caussam accipe. Hieronymus ali- serit: quod criticorum ingenia non parum lorsit. quas Palrum Vilas enarraverat. Cum bis Riifinianw, Naui Bellarminus in Catalogo Patadium diiorum ob similitudinemargumenti, compaclae,ct ob causas, ] operum auctorein facit, Paradisi Ileractidis, et //iJJ nemini ad>criptae, otatim una storiwLausiacw. Vossius lih. II. de Historicis Grxcis supcrius dpressas, cuin reliquis , ad Ilieronymum pertinere crediiae cap. XIX. Historiam Lausiacam ex duobus libris suni. Aptid Gelusiumin Decreto eap. III. quotl est de: conllatam putavit, Palladii utio, altero Heraclidis: opuscutis recipiendis, haecverba lcguntur : VtfasPa- iu cujus sententiam descendit Cavetis. Sed postquam trum,l'auti,Aiitonii,Hilarionis, el O.MNIU.W cremitarum, osicndimus, Paradisum Heraclidis, genuinam essa qitas tamenbeatissimusscripsit Hieronyinus,cutnomni Palladii liisloriam Lausiacam, neino amplius cum lionore suscipimus. At Hieronynius Paulli lanium, larvis luctabitur, acccdente jiraesertini aucloriiate Hilarionis, et Malchi Vitas scripserat; pncterea nul- codicis Ms. Cardinalis Dessarionis, quem Lippomavocal. De tribus aliis hujus Hilas. Eteuiin Antonii Vilam, ab AlhanasioGrwceedi- nus emendtilissimum tam, Evagrius, Antiochenusepiscopus, Laiinamfecit. storiaeLatinae codicihus consulendus Rosweydus in eremitarum prolegomeno XXV. pag. Si. Haec dicenda visa sunt Ceteras liufinus descripsit, •quas OMNIUM noinine Gelasiusdesiguavit. Eigo hai Patinin Vita», de Yi:is Palrum, Sancti Pelronii nomine a Rufino a;voGe/asit, pro llieronymianis passim vulgo habitae. adornatis; proque illoruni solatio, qui vilam monaIlistoria enim Lausiaca, ubi aliorum gesta cxplicau- sticam piolilentur, non solum in Grwcum, sed in Sylur, nostris occideulalibustunc vix, aut parum noki. riai.um quoque, et Arabtcumsermonem conversis, ut Neque unquani certe Hieronymo, sed Patiudio setn- boc ine docuit vir pius Gabriel Eva Maroniia ex Liper, aut Heraclidi, tributa esl. Gelasiusduin has Vt- bano monachus Sancti Antonii, clNicosiensis in Cy(os, a Itkronumo scripta», diserte recipit, alias pro- pro Arcbiepiscopus, Iti tot trauslalionibiis et editio-

241

244 RUFINI PRESBYTERI in A nibus, subsequenti capite memorandis, verissirnnmA tertium tepidum. Hi sunt: I. Ccenobitm commmie Soli esse comperio qund de hisce Vilis Patrum scrihit viventes. II. Anachoretm per deserla hahitanles. a Gennadius cap. XLI. eas velut speculumac normatn Ill.Sarubiitw, quisemelipsos cmnobiorum conqrerjulioprofessionissnm mtmaclii itmnlcclnniur. Celerum ad nibv.ssequestrarenl,ac sigillaiimsuascurtire.nlnecessivilandas ambages i|isuin opus hac ejiigraphe pnesi- lates, aii Cassianus cap. VII. Duo llenedicti, Casinas in Regula cap. I. et Anianensis in Coucordia regtilagnari debuisset. rum cap. III. quartum genus addunl, ayrouaaos,per Rufini presbiferi Aguilejensis se satis notos. De singulis erudite agunt Edinumlus Hisoria monachorum Marteuiuset Hugo Menardus,utriusque Uenedicti inSett Vitw Parum terpretes His tertium Beiiedicltim adjunge, sctlieet El itinera pcr Eyyptum, ILefteiium in Disquisitionibus monasiicisTraCt. II. Stincli Petronii Ds<|Uisit. I, Monachi primi generis, qtiod esl monaRononicnsisnominescripla. el Abbate, ut post lliernsteriaie, militanssub ut sincera ei piiniigenia Pallndii iiymuin et Cassiinumregula Denique optandum, ait inagius lienedictus, proprie 1'arisiis monachi dicebanttir. Ilujus generis, Cassiauo leste, Historia Laiuiaca ad veieres codices Mss. qui et alibi suptteiiint, exaela atque recognta, prodeat maximus numerus Motiachorinnper universttn comlii lucem una cuni Latina versione vulgari lleracti- moratu>jEgyptum, i iniiruni divisis et scjuuctisLCIIV.dis. lis, ut ait llicronymus, tel separali celtulis, cx Ru/ino CAPUT XIII. in (irologo libri de quo dispiilaiiius. Cassiani vetha I. Hieronymi de hoc Rufini opere testimoniumexpli- r Petronius niire confirinat in eodein prologo : Numero " immensisunt. Aniplius ctp. XVIII. iniittnieras nv.illicatum. II. Qtiirf de iltorum snnctitate dicendum, Ili stricte v;sas quos Uieronymitscnrpil. III. Cattssw recitanlttr, o!> ludiues iuoiiacliorumab selstttd lcslatus. et jiroprie monachidicti: friv ergo SOI.IIM auliquas Hieronymusminus [orlaise wquns (uil Ritfuio exC.assiann cap. V. At el Petronio. IV. Variw ediiionesOperis de Vilis quisdinnmmonachoriimqenus, Riifiiiiis sive Petroniiis |>ra:ier Munachosavnobiia;, Patrum proferunlur. nonnullos anachorelas enmnerat, (jui in prauuplis I.Commentarium de Vila Patrum, Sancii Petronii inontibus et locis lernie inacce-sis, comiiicrcio Dei nomine a Rnlino eon=oriptiim, superiori cajiite ex- propius fruitnri, deliiescebani. lli vero jirius in ciecussi. Nunc de illo nuid variis teinporibns tliclnin, nobiis insiituti, jamquc in actuali convcrsatione perfcqniil factuni, iuvestigaiidum. Gensura, qtiani Hiero- cti, soitudinis elegeresecreta, inqnit idem Cassianus. nvmus, in advcrsarimn conimolior, ejns libro inussit Vide II •.flenum Tract. II. Dsquisil. IV. 01) aliquos in epislola ad Ctesipbonteiu, pro jutlicio privato de re anachoretascuin monachis, in llistoria tlrfini perilc historica, generalim habilacsi, cui nunqinm acccssit iiiixlo-, llieronyiiius , QCASI Moiinchisbbrum ab concors Eccles :c consensus. Hinc iinpedire non po- eo ediltnii dixit, de iis nempe (|iii ad nnniii tiinnes tuit, quominns llisloria nionachorum in 0 citlente noo e-sent Monachi cmnobitw, sed eliam anachoretw: perinde atque in Oiienle per Sanctorum virortini cnjiis inodi siinl.Elias c.ijt. XII. Ptjthirion cap. XIII. maniis et ora volitaret, inimo ipsius eiiam Hiernnymi Apetles cap. XV. Paphnuiivs eaji.XVI. et alii fornoinen adsumeret. Sed ipsa Ilieronymi verlia per me tasse. HinoProsper in ClironicoA. D.595. de Jolutnalibi adducta, bic iterum recitare non pigeal; quan- ne loijuens non tantuiii Monticlim dixit, sed (.iiiim doquideiu a viris doiiis minus cousiderate per'ecia, ( anutiiorctam, ul ejus in-litutiiin rcctc disiingui ret. Q Ili simt, ;>Rufiiioetiumcraii, qui, leste ilieronymo, ulcus celare, quod medicani manum posceret, hacte nus visa siint. Do verha Sancti Doctoris : Qui (liufi- tntnqnam(ueruni MonaclitCijenobita», semi.er unased deMonachis, HULTOS- clioreiw. iji;i|>|ie qui essent iu solitudine laiu long;enus) librumquoquescripsitQUASI [uerunt : >( quos vi, ut iieino sciret, eos iinquam in cmnobiisfuisse. qne in eo enumerat, qui NUNQUAM FCISSE scribit, Origenislas, et ab episcop>s damnalos, llus vir sancttis neuiiquamtangit, sed reliquos anaesse non dubium est. Ad ha»cverba , lanqu.iin ad chorelas, qu>s Rufiniis Monachos coenobitas fuisse aquas, oritici perinsigites olim haeserunt, et eg > scribil, ijise Origenislaset ab Eptscopisdamnalosesse qtioque, fateor, aliquando hsesi, alium plane sensum dicit. Quis jam neget, Hierouymi verba esse planiscnm celeris, Hieronymo aflingens, qiiam qui ejus sima? II. Ad Oriiionistas quod attinet, ntillus in his Vitis verbis suiiest. Eximitis Rosweydtis in Historia eremitica pag. 417. nimi. 4. de se id faleri non erube- eiror depreheiidiiiir, unde vel ininiinum iinprobari scit. Ita eniin scribit: Talesin hoc libro, qui nnnquam p ssint. linmo nniversa dt; illis exjiosita niiaui et fuerint, deprehendere non possitm; quum vix titlus inagtiam saiiclimoiiiam redolent. Neque de Ecclesiaoccurrat citi non et alii auctores testimonitimdicant. stieis dogiiiaiibiis in his dispulaltir, sed ju>loiuin Cerle Petronius per calamum Rufini testalur in pro- inores tantum, conversatio , et exempla narranlur. logo, se enarrare i/uw, ut ait, coram vidimus. Videre Nec Sanctus Petronius, qui haecreleri, (|itique nullain autem non potuit monachos, qui nuuquam fti.ruitt. Origeiiismi suspicionem uiiquam suhiit, Origenislas, Cotelerius in Moiiumenltstom. III. pag. 560. reetiiis, :tl>Episcop s tlamnal.s , laudassct. Georgius Colveinquit, ad sensuni esset : (uisse scimus pro fuissc neriiis in piicfatione ad Tlioinc Caiiti|)iataui Boiiuin D scribit. Ilinc eliam intelligi ait, magnum doctorem1 universale de Apihu-j, (|iiomodo iuscriii.sit uiiracula ant ncscissc, aut saliem dissimutasse, Ruftnum non el exetnpla nieinoiabilia, Duaci edita apnd lialibasfuisse tibri auctorem, sett lanluin interpretem. Immo sarem Bellerum 1;05. in quo lamlat RiifinumAqmlenon iiverpretem,sed primarium auciorem, quod fuse jensem, qui Vilas Palrum conscripsil,pag. 404. L'ia nobis osieiisum est. Deinde pag. 0~8. verain le- dovicus Th massnus lom. 1. Tbcoiogicoriiindogniactionein ex codice Colberlino hanc esse arbitratttr: tiim tle |)i o lautlat Rufinum in Vitis Patruni, ngens bt i/uns describil, fuisse Origenislas. Tillemoniius de pccealo, (|iiod ex ivgligenlia nascilur l.b X. i ap. l tom. XII. arl. 125. pag. 500. existimat rem creditu L.pag.7()5.el pariter cap. LIH. |>ag.70d. ac pag. 597. i diflicilliinam a ILeronymo scribi, nempe Rufinum I)c gratia et pra»ilesiinatioiie t agens lib. IX. cap. XV. de monachit agerc, qui nunqtiamfuerint, locusque in Ciiinsimiller laudat. Ad hrec in anlii|nis Gncconiiii i consiructione ohscurus illi videtur pag. 057. nma Meniei>,et Lalinoriim M rlyrologiis, quidani e<>rnii( i LXXX. Omidjatu nos de sensu verborum, quaelaniis Pa riim |>ro viris sanciis habeniiu, el a viris sanctis ; viris crucein llxerunt, pronnnciabimus? Ea si pen- laudainur. Tabulae Eccl sia: KomanaeJoliannem e •: s culale atleiidauliir, perspicna, nuloqne liino turiiala liiifiiio meinoranl die 2; Marlii, Menaeadie i\) Sei ap|iarehunt. Hieronyiiuis in ejiisl. XVIII. aias XXII. pieuihris. De liujus inaxiina Sancttlate ne i|>e (juiatl Eiisiocliiuuide custodia virgmitaiis, et post etun dein lleionynius dtibitavil. Nolis^imii, i> apud vet Johannes Cassianusin Collatione XVIII. cap. IV. fii- teres scrij)ioresEcclesiasticos,Cas>iaiiuinnstiltil. lib. I plex geuus mtjiiachoruui dislinguunt, duo optima, IV, cap, XXULet Collat, XXIV, cap. XXV. Augu, 843

245 VITA. LIB. II. CAP. XIII. 246 stinum de Civitate Dei lib. V. cap. XXVI. et Euche- A que orthodoxus cum iisdem solitariis, licet in suspirium de laude Eremi pag. 29. ediiionis Rosweydi; cionem adductis, immo damnatis, communicare perapud Usuardum in Martyrologio Greveni, inque rexit, vero Maurolycianoest die 12 Novembris. In Menaeis HJ. Ne quicquam praetereamusin re quaenon tam die 7. Augusti. De eodemj post Rufinum ex Latinis Nitrienses monachos, et Rufinum libri seriplorein, meminit SidoniusCarm. XVI. 5. 101. ex GraecisSo- quam beatissimos viros Chrysostomumet Petroninm, zomeiiuslib. VI. cap. XXVIH.et NioephorusCalistus eoriindem sanctimonia; oculatos tesies, et disertos lib. IX. cap. XXXIV.Ammonium referunt Menaea die pratcones, respicit, alia qua»piamaddiicam, quibus 26. Januarii,"deque ejus saiictuate Georgius Alexan- Christophorus a Casiro apud Rosweydnin iu proledrinus agitin Vita Chrysostomi. Ejus Reni, elTheonis gouieno xv. pag. 50. pro illis cenavit, Hieronymi, meminitSozomenuslib. VI. cap. XXVIII.et Nicepho- aliornmque seiilentiis salislaclurus. Viri enim "sanfus lib. IX. cap. XXXIV. De£jjaatto alibi dixi. Sed ctissiini utrinque steieront, utrinque Episcopi. Magna niniins siin, si ea, quaede singulis passim dicuniur, cor.iis pratparatione audienda h ec sunt, neque nos congerere veliin. In CiilendarioyEthiopico,quod Jo- offendere, sed poiius de inlirmitate huinana monere bus Ludolfus edidit Franrofurti A. D. 1691. nienio- debent. Nemo neseit. veritatem esse animam historatur die 14. Februarii Sanctus Philemon : cujus no- ria», sed historia Ecclesia»in ledificationemet exemlilia manavitex Rufini lib. II. cap. XIX. de Vitis Pa- pluni Chrisiianoruni ducenda. Epiplianius et Hierotrum. Consulatur Roswcydus in notis Hisloriaesub- nyinus Origenem, immo ChrysoMomumipsiim avernexis. Theophiliis Alexandriuus in epistola CXI. sahauiur, zelo, non malitia ducti, a qua lanti viri alias L.XVII. inler llieronym anas, ad Gpipliauiiini„ longissime abfueruni. Theophili lanien malitia illos scribens, tte monachis, quns Stridoneusis Pater su- D felellil, qu;c eousque processit, ut truculentilm ligillat in epistola ad Ctesiphonleni, Didici, ait, quod bruin in Clirysosioinum ediderit, quem Hieronymus calumniatoresverm Fidei, Ammonins, Eusebius, et ex Graeco Laiinum fecit. Laciniam Hieronymianae Eulhymius,novo pro limresi furore bucchantes,Con- versionis adducit Facundus Hermianensis lib. VI. stanlinopolimnavigarint. Didicil ninvrum Tiicophilus tap. V. uhi enormem et horribilem librum apjieilat. ex sui similibus. Epiphanius de bac re certiorem lecit Chrysostoinus, Peironius, et OlympiasEcclesia: ConHieronyniiiniEpist.LXIH.alias LXXIH. (NuncXCl.) slauiinopoliianaeDiaconissa bono zelo pariter ducii el Theopliilusquoque aliis duabus, quocsiim LXIX. Nitiiensihus studueruni, Atqui pro Chrysostcmo et LXXIll. olim LXXII. (Nunc LXXX VII.) llieiony- contra Theopbilum stetit Ecclesia universa cum suo mus postca epist. LIX. olim LXX. et LXI. olim capite Imiocentio I. Castrium, virum doctuin et reliLXXI. (Nunc LXXXVl. elLXXXVIll.) Tbeopliilo giusissiuitun audiamus. Rem in pauca conferam. de explosis daninatisque ex voto iisilem monacbis Tiie.pbili et Epipbaniiaevo, sub fineni saeculiIV. in gratulatur. In Epislola XXXVIII.olim LXI. ad Pam- Orienlis parlibus quresiio percrebuit de naftua Dei, ulruin scilicet humanam formam haberet nccne. machium contia Jo. Hierosulymilanum haecscribit: Jsfe lsidorus, qui in cmlumluis ludibus tolUtitr, id- Siinpliciores, prasertim ex monachis, quasi corpoipsum infamulur Atexandrim, c/uod lu Hierosolymm, reiun sibi iinagiiiabantiir, nnde Aiuhropomorpiiiim neinpe Origenisini. Qualuor hi monaehi Ammoi.ius, audieruui; hique Origeni erant adversi, ipiod Deuin Eusebius, Euthymius, Isidorus in Rufini cunineuta- esse spiriium docuisset. (jui hanc Origeuis sententiam tione reperiuntur. Hi solitarii, quos Tlieophilus Ale- luebaniur, sapientiores et catholici omnes, apud xandriiius ob crimen Origenismi ex Nitriie cellulis (] siiiipliciores illos pro Origenisiis habiti sunt. Contra fugaveral, quum llierosolymamprimum et moxCon- qui Or genem quoinodocumque ariJuebant pro Anstaiiiinopolimfugam arri|iiiissent, a Jo. Cbrysosionii) tbropouiorpliitis traducti, quasi Origeni |)ropterea in sinum et communionem suam, ut probi et catho- essent inlesti, quod Deum esse spiritum tratlitlisset. lici, recepti sunl. Hmc Theopbilus, quem doctrina, llinc Theophiliis Alexaiulrinus sancium Epiphaiiium, aslus, etSedis auctorilas niaxime inflabant, in viruui licet iu oiniiihus catbolice seutienicin, Anthropomorsanclissiinumeousque exarsil, ut eumfcediscaluniniis jihitis interduui iiduiiineravit npud Socratem lib. vi. oueratum, pravis artibus Episcopatu dejectum, et cap. 9. Sozoinenum lib. VIII. cap. XIV. ei Nicepltoexilio damnatum, mori tandem coegerit, schisina in rtiin lih. XHI. cap. XII. Imino ipsmn etiam Hieronylota Ecclesia hac de caussa excitare miniine veritus. miim Origeni, cujus aniea fuerat siudiosus, adversari Raronius, queui odium adversus haeresim, et Theo- ineipieniem, Rufinus in libris Apologiuum eodeni phili iiomen praestiinxit, Nitriensium caussam prae- invidioso nomii.e traduxit, ei Johannes Hiero.-olyjudicavil A. D. 400. §. 52. pro Theophilo Orieniis et miianus Epiphanium, leste llieronyino in Ejiist. Octidentis consenoim in Origenistas arinatum sie- XXXVHI.alias LXI. ad Painmaeliium. Rnliuus quotisse arhilratus. Clirysostouiumlamen excusat, quod que eandein lueresim Hieronyuio exprobravit lib. I. Niiriensibus, se haereiicosperneganlibus, Theopluii- I .vect. Alii contra Origenis hostes in aliam partem que rahiem ex privalis caussis deilucenliiuis, lidem rueitanl. Ejus enitn operum studiosis, licet Catholicis, praestiterit, qeasi eos, ipse Chiisiiaux» cariiatis Origeiiianas hauresestribueb.int. Sic eas Epiphanius, amanlbsimus, et pacis arbiler, iu Tbeophili gratiam Ilieronymus, et Iheophilus Clirysnstonu) cl nionaet aucttiiitaiein hoc paclo reslituere volueiii. Sed ]jj chis tr.bueriini: quo pnctexiu Theophiliis, inonacbis Rosweydus , doctrina et religione clarissiiuits in pro- Nitriac,qui, illius mores non probantes, ab eodein legomeno XV. pag. 48. ad Histoiiam ereiniticain, recesserani, leterrimuin bellmn indi.xit,coacto eliaui solilarios ab llieronyino pro Origenislis iiahitos ain- in eos motiachorumAntlirupomorphilarum exercitu: madvertens, illorumque iioiiiiullosinter Sanctus Ec- uude illos ad se Constaiili>>oj)Olini confngientes, chriclesiaeGraecaeFastis adscriplos, et a viris sanctis stiana caritate inolus Chrysosiomus, servato tamen laudatos cernens, eos aliquando Oi igenis erroribus sacroruui canonum ordine, excepit, ut pro illorum caplos existimavil, qui tiunen postiiioiluni resipue- peiieulo apudTiieophilutuseilcprecatoretn pratberet, rint. Menardus lamen, sive GodefridusHermannusin tle re ij>sa etiain edoeto universalis Ecclesiae capite Viia Chrysosiomi lib. V. cap. 111-eoruin caussain, litnocentio 1. Iloc adnotat 1iilciuoiiiius lom. XI. ai l. aliis sanclissimis viris communem, egregie luetur. 00. et 07. Sed Theophilus, qui ob tam pium sauctiiin Apud Photium cod. CLIX. in libello Acacii, couli.t que integerrimi Episcopi ufliciuin flecti debuit, lau Chrysostoinuniexhibilo in Syuodo ad Quercum, lia:c tum abfuit ut flecieretur, ut conira, furiis agitatus leguntur : QuodBealus Epiphanius propierOrigenislas in deprecatorem exarserit. Hinc magna in GhrysoAmmomum,Eathymium, Eusebium, lleruclidem, et stomuni odia usque ad ejus e tlirouo ConstaiitiuopoPatladium, noluit cum Chrysostomo contmunicare. litauo deposition.m, dirum exsilium, ei exlreinaiii iuHieronyiiuisqucque, ut vidimus, eosdem Origeuislis lernecionein. Monachosipsos, ne ab iis discedainus, adnuiiieravil. At non fuit legiiinia el explorata su- Georgius Alexandrinus et Palladius in Vita Cluy>i>maxime saucius, maxiuie- sioiui, Socrates, Sozomenus, Sulpicius, et Isidonis suicio,siCtirysostymus,v'ii'

VITA. LIB. II. CAP. XIII. 250 A lielijica III. Leydseapud Jo. Seveisoem A. I). 1511. i omnium primum, lunc Hieronymi vulgo crediiuiu, in folio parvo. ejusdemque nomine in Gracum sermonem LranslaGermunicacum figuris in folio. titm, indicavil, ul vidiunis ex verbis Gelasii el GenAntjlica cum figuris. inLcrprcie Guillelmo Caplon. nadii. IIoc eliam patet ex Sanclo Benedicto, qui in Weslmonasterii apud Wynkyn de Worde A. I). Regula cap. XLll. earum lectionem inonacbis suis 1495. ad exemplar impressum. Lugduni A. D. I'i8G. coiiimendans, proccipit, utunus legat VITAS PATRUM, Titnlus hic el lam varius edilionmn et translalio- uiiqtte secundum illud Genn idii in Catalogo cap. niim numcrus Rosweydum a nova Rufini aliorum- XLI. tibi de his i|'Sis Iiufini Vilis loquens aft ; Eas que cjiisdcm argumcnii operum editione , antiquis veiitt speculum et SORMAM professionis sua; MONACIII codicibus in siiusidiuui vocatis, paranda, nequaqiiam amplectuntur. Idein optts indicari videlur his Cassiodeterruit. Ili codices, Belgici plerique otnnes , ad dori verbis de lnsiitutionc divinarum literarum cap. qtiorum (idem Rulini librum se exegissc lcslalur XXXII. YITAS PATIICM, confessioncsfidelium, pasXXIV. p3g. 7G. subsequenles snnl. siones marlijrum ietjite. Gregonus Turonensis lib. I. proleg. 1. Alfligenieusis. dc Viia Patrttm sui saiculi cap. XII. laudat VITAS 2. Aquicinetiiius. PATRCMac instiiuiioncinmontichorum.Fulbcrlus Car5. Audomarcnsis. Iluftni nomine insciipins. noleiisis episi. LXXIX. Milio libi Cijpritmumcum 4. Uibracbensis. cum PATUIM Psallerio. Quum bi, Porphyrio et VITAS 5. Bon* spei. aliique scriptores , Vitas Patrum in quarlo casu G. Cainbroncnsis. posiias , coinmeiiilasseiit, hinc faciuin , ut eacdem 7. Caineracensis niajor. lne nostrse Rufini Vitm non soluin in plerisque libris, '**ainquitus oditis , sed etiam in aliquo ex veliiilis 8. Cameraccnsis minor. 9. Carlusianus prope Bruxellas. codicibus Mss. quasi recto casu, vcl «7TTW-«; et , 10. Claromarescanus. uuica voce indeclinabili , Vitus Pairum inscribe11. Crispiniensis. reniur: qua de rc agit Rosweydus in prolegoinenol. 12. Flcirianensis. pag. 8. 13. Ingolstadiensis. Ex diciis lacile intelligimus , quania olim bnjus li. Insulanus Sancti Jacobi. libii aucioritas passini apud viros sanciissinios 15. Luutiensismajor. luerit : quem ciiani , scripluram publice legendam 16. Lseiiensisminor. el ab erroribus vacuam Gelasius Pontifex dixit. 17. Moretiantis. SanctiiS Eucltcrius Lugduncnsis cpiscopus in epi18. Rebdorffensis. stola de Ltiude Eremi lnic respexit, ulii ait : llis perinsignibiis adjumcniis collaiuni cl recogni- Quid nunc eryo Joliannem, Macariumtjuc commemotum Riifiniopus, coaluit inagno corpori de Viiis rem , aiwsque complures , quorum conversalie aum Palrum , sive llhtoriw Eremitictv, cura ct sludio in desertis est , m cadis facla esl ? Siquidcm , Rosweydi , sub auspiciis Anlonii de Vingbe Abbaiis observaute ftosweydo in noiis ad Euchcriutu La:iiensis Ordiois S. lieuedicii, vulgatie Antuerpiu: pag. 45. hic liber L.inc ferme in manibus eral. Jotypis Plantiiiianis A. D. 1015, in folio, el mox Lng- liannes occurrii itt cap. I. Needc alio Sidonius loquiduni A. I). lG17.Ceicrum de boc labore suscipiendo tur carm. XVI. v. 99. lnagnuiii Barouium aliquando cogilasse, conscii ejus QuanttiicKlias,nuncte juhet ire Joliannes, studioruin signiliearunt alleri viro inagno Jacobo p ti " Nuncduo Macarii,nunc et 1'aplmiitiiis cres, h Cardinali Perunio apud Rosweydum. Imnio BaroNuticOr, nuncAmmoQ nius ipse id se faclurtun diserle innuil in noiis ad Hi omiies in Rufmi libro memoranlur. At! htec in dieni 18. Januaiii. Sed editio, reliquaruni prasslanlissima et absolulissima ca est, qnam demio labora- MarlyrologioRomano die 28. Marlii, qu;e de Santam oclo post annos, dislr.ictis jam priniis esempla- clo Joanne Eremita legunlur, ex Hufmo mauartint. riiitis, lioswcydus iteruni .-iccuravit: cujus boc loco Rosweydus prolegomeno v. pag 29. Rufino qnotpie iiitegram inscripiionem reeitabo. Viitv Patrum , de transcribit lihrum m. do Vitis Pairnm supcriori subVila et ccrbis Seiiiorum,sivellislorite eremilicailib.X. junctuiii, (|tiem editi Ilieronyino a-.judicanl. Eaielur aucloribussuis el nitori prislino restituti, ac nolalio- laiiicn vir pndius et doetus nihil subsidii ad auctorcm nibus illuslrali opeia cl studio Heriberli liosweijdi indagandum cx coilicibus Mss. sibi suppeterc pr;e(Jltrajecliui e Soc. Jesu Tlieologi. Acccdil Onomasti- ter siniililudincm stili, ct quandam iillusioncin inier con rerum ct verborum difftciliorum cum mulliplici baec vcrba prologi libri II. Vl dnbiiuri non dcbeal, eorum meriiis cidliuc stare mundum, el lncc initio Jndice etiam concionalorio. Kdilio secundavarie aucta et iiiuslrata. prologi libri III. Vere mundum t/uis dubitet merilis slare Sanclorum. Vossius Rosweyduin seqiiulus, de Antuerpiai ex ufficina Planlinianu MDCXXVIII. llistoricis laiinis lib. II. cap. XI. Iiunc posleriorem in folio. Qua: in antiquis editionibus primo loco exstat librum Rufino el ipse tribucns, id ex dictions coyRufini llisloria, lieic iibrum II. conlieil, Primus nosci proiinnciat. Sed aiiis lorsan aliicr jmlicire lai ile est. lloc lamen agcre supcrvacaneum, dum illa enim lottts iributus c^t Viiis, quas Hieronymns , aliique scripserunt. Idem liber II. erudiiis praludiis D ipsa per Rosweydum detecla allusio ostendil, posteei noiaiinnibus illuslralus, inclioalur pag. 424. et liorem bunc librum scrius concinnalum. Libcr II. desinit pag. 491. conslans capilibus XXXIII. pra;;er omnino unus, pei lecltis et absolutus, compleclitur prologiim, ct eiiam epilogum, in quo postrenio octo totum Iiinerariitm Sancli Pelronii per /Egypti solilupericula nuiueraiilur, qua; Sanelus Petronius subiit, dines. Ilunc ununi innuunt Hicronyrni verha in episnudis pedibus Tlicbaidcm, Tabeunam, Nitriam, co> lola ad Ciesiphontem : LIHMJM (non libros) scripsit de monachis. Quos ibi nomiiiat, sunt oinnes in quasi lerasque Jigypti solitudines peragrans : iinnrum silus patet in Cliorographia niansionuiii ercinilicarum, hoc libro II. Nemo in lerlio. Rosweydus in notis quam Hosweydusegregie delineatam et aeri iucisam pag. 534. observai, prologum bujus libri III ex Paliadii procemiis derivatum. Alqji' boc ipso manilesUpeii suo-prseposuit. Sed de mscriptione Operis nosiri quaedamdicenda tuin (it, post Pttllaaii his oriain prodiisse, sive post sunt. Myypliorum monachorum Vilant, dicit liu/inus A. D. 420. atque adeo po-t Rnfinum, jampridem exlinclum. Tillemontius, iu Viia Sancli Hieronymi in prologo. Vitas Patrum a perisque veterum die leginius apud Rosweydum prolegoin. I. pag. 5. et Art. 125. tomo XII. pag. 306 ad evincendum, liunc recle quhlem certe cx Vossio de Viiiis sermonis librum III. longo tempore post Rufinum luisse edolib. Vli. posl literam L. Idein noinen, quamvis ce latum, hoc uuum sulficere ait, quod cap. CLXIH leros eiiam libro nosiro adne.voscompreliendat, an- pag. 524. Sancti Arseniiobituin inemoret, quem ante tonoiuasiice tamcn, pisecipucque nnuin Rulitiianum A. D, 443. gtaiui non posse docet in ejus Vita toui.

23!)

248 RUFINI PRESBYTEUl 247 A Pelusiota, una voce commendant, quosHieronymus a J simi, in Vilas Palrum, opus pium Christianoque leTheophilodeceplnsiraducii.Necunus Epiphanius,sed clori perutile, cujus crebra leclio peccatoris etiam Theophilus ipse post dejectum Chrysostomum mo- saxeumcor emollit, ac ipsum ad nostrce ReligionisZenachos Conslantinopolicommorantes in communio- lum non mediocriter nllicit. Lugduni per Antonium nem et gratiam eandem recepit. Sic ferme ex Cas- Vincent 1536. in 4". Unoanno serius hanc edilionem trio suoRosweydus. Castrio lamen jungendus Gode- factain scripsit Rosweydus. Celsus Hugo Dissutus in fridus Hermanus, rera fusius et luculentius perira- epistola nuncupatoria ad Jo. de Poupeto Cabilonenctans in Viia Chrysostomi sub Menardinomine ediia, sem Episcopum, qua; omnes editiones Lugdunenses lib. V. cap. II. ei III posi eum Tillemontiustom. XI. comitatur, ait, se vetuslioriadhibilo exemplari, opus lot mendis foadatumpurgasse, ut anliqui vixlibri vespag. 183. 183. et 477. et 485. Nos horum sententia inanus dare cogimur potius, quam Baronio, cujus tigia comperialquispiam. Editio XIX. libris v. disiincla, prodiil hoc tituto : viri auclorilas caussam praejudicavitA. D. 400. § I. post Aloysium Lippomanum tom. III. de ViiisSan- Prototypon veleris Ecclesia;conlinens Vitas, gesla , ciorum pag. 144. ubi se vix adduci posse affirmavit, dictaque Sanclorum Dei amicorum utriusqtiesexus , ut sex anachoretas ab Hieronymo tactos, eos ipsos auctoreseu rhapsodo S. Hieronqmo partim, partim esse crederei, qui in Rulini libromemorantur; quum aliis aique aliis. Colonite per tasparem Gennepwum ex his aliqui fuerint Antonii discipuli, alii Basilii et A. D. 1547. in-folio. Qui hanc editionem tidomavit -Nazianzenialumni, omnesque vitse honestate prse- Theodoricus Loher Carthusianus , in epistola , qua stantes, divinisque charismatibus insigniti, prodigiis praefalur Otlonem Trtichsesium Cardinalem et Epietiam palratis clari, et optirao fine consummati. . scopum Augustanum, testatur, se has VitasPatrum Atqui Lippomanus tot laudes in Rullnianos mona- B ex antiquis et fide dignis exemplaribusMss. octo , nut chos plane contulit, qui diversi a Hieronymianis decem,simulcotlalis, recognovisse, et vcieri integii • tati restituisse. Novum in ordineni Vitas digessit, non sunt. IV. Jam varias operis Rullniani ediiiones, qua inter quarum auctores Petronittmenumerat. Edilio XX. quae a superiori nou differl, nisi in vicesimum numerum implent, recenseamus. Editio omnium prima videtur, qua; typis plane rudibus sine epigraphe.et in nuncupaloriaepistola,sicinscribilor: inscriptione in partes III. distincla, cumque indice in Vitw Sanctorum Palrum , veteris , Cathotictv alque apud Johannem Zainer in folio Aposlolicte Ecclesiw,dicla gestaqueinsigniu et admipriitcipioprodiit Olmce sine anno. Edilio II. sine lypographi nomine, loco, et randa excellemium aliquot Dei amicorum vlriusqtie anno libris v. comprehensa in fornia folii, his verbis sexus complectens, auctore D. llicromjmo parlim , inchoatur : Incipit prcefatiobeali Hieronijmi presby- parlimque aliis, quos versa pagina iwsse poteris, acteri in primum librum de Vila Sanclorum Palrum. cepla et approbata ab Ecclesia Catholica anle annos Deinde: benedictus Deus. Hic, ut in super-iori edi- plus mille qttinquaginta. Colonite apud Casparcm 1548. in folio. Loherius llenrico Abbati tione, liber Rufini primo loco statuitur. Rosweydus Gennepteum in Wiblinghen Ordinis S. Benedicti , op»rse ab se hanc ante A. D. 1471. propterea faclam arbitratur, r quod DionysiusCarlhusiaiius, qui obiit ipso A. D. in praBstilaealionem sic reddit : VilasPatrum modoa articulo 51. de quatuor Novissimis bisioriam Maca- plus mille erroribus, qni passim inlercurrebanl , ad riide cranio sarriliculi elhnici invenlo, narralev libro vetuslissima pariler ac diversa exemplariarepurgaiiiv. de Viiis Palrum, qua: iu hac prima editione libro mus: nam mutta sunt restatirata, pleraque ttdjecia, iv. habetur. I nonnulla adempla , omnia denique adeo adamussim Q examinaia , ut non modo renovatus, sed plane reEdilio III. huic per omnia conformis sic inchoatur: natus tantus thesaums (haud sine gravi lamcn labore) Jncipit prologus. Editio IV. utriusque similis ila incipil : Prologus ab omnibuspiis merito excipipossit. Editio XXI. Compluti facta esl apud Jo. Gratiain fructuosum. Editio V. sine inscripiione, in qualuor partes di- num 1595. in 4°. visa, prodiit Norimbergseapud Antonium Koburger Sedjam satis editionum Lalinarum HistoriaeRuA. D. 1478. in folio maximo, cujus praefatioincipit: lini de VitisPatrum, quae nomine alieno , anie HeNe occasione stili, in hoc opere observaii.Primo loco, ribertum Rosweydum lypograpbicis formis excusaa ut iu superioribus, exstant sub Hieronymi nomine sunt. Ut operis pretium, otnnium ferme poptilorum Viiaa Pairum a Rufino descriptae. Hujus editionis consensu agnitum , magis eluceat, ejus in exteras ordinem subsequentes xn. lideliter exprimunt, ni- quoque linguas conversiones recenseamus. Post Graicam, Syriacam , et Arabicumtranslaiiomirum Edilio VI. pariter Noriinberqm apud AntoniumKo- nes, nobis oceunit Italica I. in libros VI. disiincta. Venetiis apud Anlonium BartlwtomaiiA. D. 1470. burtjer A. D. 1480. in folio minori. in folio. Editio VII. Germanica, ut videtur, sinelocoet Italica II. cum figuris ex nova interprelatione Jo. lypographo A. D. 148-3.in folio. Editio VIII. Venetiis apud Octavianum Scotum Marii Verdizzoti. Venetiisapud Gurras A. D. 1589. in 4°. A. Modoeiiensem D. 1483. in 4°. Gallica I. Lugduni A. D. 1486. Iaud.uur in ediEditio IX. Germanica, ut videtur, incerto loco et, D tione Anglica mox adducenda. typographo A. D. 1485. in folio. Edilio X. Luqduni per Nicolaum Wolff de Lutrera Gallica II. cum figuris, inlerprete anonymo. Pafisiis apud Jo. Dupre A. D. 1494. in folio. apud Jacobum UuguetanttmA. D. 1502. in 4°. Editio XI. Lugduni per Jannot de Campis 1507. Gallica III. Parisiis absque indicio anni et lypoin4\ graphi in i*. GallicaIV. cum ilguris interpre!e anonvmo. PariEdilio XII. Veneliisper RonetumLocatellum 1508. siis apud GuillelmumChaudiere A. D. 1605. in 4°. in 4°, Edilio XIII. Lugduni per Stephanum Balam 1509. Gutlica V. interprelcJacoboGualtier. Parisiis apud in4°. Guillelmumde la Nove A. D. IG0G.io 8°. EdilioXIV. LugduniperJacobumSachonitHi.in4°. Gallica VI. per Arnaldmii Andillium. Parisiis Ediiio XV. Veiictiisper Nicolaum de Francofordia apud Petrum Petitum A. D. IG57. loin. II. in 4°. 1512. in 4°. ediiio IV. Editio XVI. Lugduni per Jacobum Mtit 1515. Gallica VII. Fosseo interprete, laudatur a Tillein 4". moniio in Yita S. Apolionii tom. X. pag. 50. Editio XVII. Lugduuiper Jacobum Marescal.1526. Belgica I. Ivvollaaper Pelrum Van Os'A. D. 1-490. n 4°. in folio parvo. •EdilioXVHI.sic pr«noialur : 'D. Hieronymi sacraBetgicaU. Delphis apud Henricum Eckert A. H rum literitrmn iuterfrtHi)«( celebtrrimt, ila et peritii* 1498i in folio parv >.

251 RUFINI PRESBYTERI 252 XIV. Art. 10. pag. 697. Ergo hic liber ad Rufinum A cujus vel ventris gratia ad prtedicandnm proficiscebamur, nominantesquidemChrislum, sed non inlegis ncquaquam pertinet. traditiowm lineis nunciantes. hl exemplo a miliiia CAPUT XIV. pelito illustrat, ubi Symbolo vel lessera socius ab I. Rnftnus commentariumsrribit in SyntbolumApo- iioste dislinguiiur. Hoc Symbolum Apostolicii'Fidei, stolorum.Brcriler in eo contentarecensenur II. Tes- qnod verlntmbreviatnm,ei brevialrmsermonetnvocat, timonintam Vctcrum,qnam liccentiorumattducun- nnn Aquilrjensi conimissuin expaudam, qiioniam Rulinus utiuiiiqiie committens pariier exp'icat. tur. III. Iltijiis Commentnriivariw editiones. I. II. I. Cicnnadiusir. Calaogo cap. XVII. ceieris Rufini lurtibralionihtis, prtmrio lahnre. immo qrata De) et SymbolumApnstoncum Symbolum Aquilejense. dono coiifertis , Symbnli r-xpHc.ilinncm iliiiinieral, : velus. de qua lam mngnificuinle-linnitiiuin eircumferri tesCrcdo in lteom Patrem Credo in Den Palre lattir, n< inejus comparationenlii ner.exposttissecredantur. Argum.-tiio csl. quoil majo-es nosLri nli- oninipotent-10, et in oninipnlente, inui.siiti ct Josum, quindo Cypriaiii ma tyris opns, aliqintKlo Iliero- Christiim Filium uoi- imp ssi!>ili,ct iu Clirisio Domi- Je>u unico Filio ejus Donyini cxisiitnaverint : utiinnque i erp- ratn sane vel (iini ejus uno lesie Gennadio. I.auie itius quidim iiieoit.e Sedis num nostrttm qui na- iniiio no-lro, qni nalus. tus episcopus, quein Rnliiitisin ip=ostaiitn liiniiie voeat cio e.-,tde Spiritu Sau- est de Spiiitu Sancto i x ex Mariii Virgine, Mana Vir^ine, eriicifixus fidelissimttmPtipm, el cnjus cii;a sciiptnras divinas amorem ct stitdiumalibi laudat, ('.hrisii Saotanienlo- B ennifixos sub Ponlio sub Pont o P lato, et seg rum interposila rclgione, p r iileras Rnfiiuim ad- Pilaio, el scpultus de- pultus desceiidu ad inStrioxeral, liialiqui de fi:le secnndumSymboi Iradi- sceidit ad inferua. Ter- ferna. Tcrtia die resurtionem, ralimiemque coinponerel. Suspicur, biinc lia die resnnexit a mor- rexit a mortnis. Ascendit Lnurentium IIIUIOI fuisseex epi^copismeiropoliAqui- luis. Ascendit ad Cce- ad Ccelos. Sedet ad dexlejeusi ailributis, puta Concnrdiw, Rulini p.itri;e : h>>. Sedet ad dcxteram teram Patr s. Inde vencujus sedes vaeat apud Uj;helluma"ie siciilum sex- Pairis. Imle veniurus est lurus est jiidic.ire vivnset tnui. Rufinus cer e (|uo>ie,<ciiniqno AquilejeiMSEc- judicare vivoset moriuos. niorluos. Et in Spiritu clesiredi.sciiilioam m aililtic.it. uliLudinisnuinero tisur- Et m Spiritu Sancto. Sari- Saiicto. Siinctim Ixclepato, eani Laurentii perimle ac siiam facere videtui. ciam Ecclesiam; Reinis- siam. Reniissionem picRiilini vcrbis hoc dneeo : Dito is'i sermonesin Eccle- sioncm pi ecaiorum ; Car- catoruui. IIUJLS carnis re-uirectioiiem. siiv Romuna;Stjmbolohnbentur. Cnnslnlapud NOS nd- nis resurreciionem. Ilacienus iiirumque Symholum, paulo accuraiius dilcs, lurreseoscatissa Sabellii, illiits profectoquat a NOSTHIS Pairipassiaiia nppeliutnr. Et ino.v: llt erqo quam in taiula qtiatnor veieruin Symbolorum ante exrluderetttrlulis impielasde P.itre, riden'ur hwcad- piimum loiniiin Bibiotlieca; Dnpinanae. In edlionem didissc MAJOR; s NO.-,TM, e^t Rufiniet Laurcntii, Lugdniieiisetuvox Cathoticam hoc posi Ecclesiamiri epsit. 6i bene auguror. Alibi ail : /'.'(ideo satis caute Eccle- Nam abest a ci teris ediliooilius, neuue a Riilinoexsia NOSTHA Fidem Symboli docet. Ila;c eniin semper pliealtir. Idein intcrpres Riifiuus singulos arliculos ad uuuin Iiuliniinireierri, vixpulo, sedad eiiin eliain, contra hiirelicos et paganos taula rccooditie et sinquem alloquilur, Laurentiumeniscopum.Jam ad pro- ,_ cerioris doi'trinse copia et rxcelleinja exponil, i:t ^" posilutn redeiimus. Itnqiie Rulinus prnmiissa excn- ^ niliil doclore et theologo Chrisiiano dignius exeogisatione, <|iiasiiiguliirem suam modestiam patefacit, tari possil. Observat, in diversis Ecelesiis aliqua opus ipsuin adgredtiiir. Tameii nec idoneus ad scri- priinis verlns Credo in Deo Palre omnipolente, adbenduui hheri vult, nec ignarus, quaoi non sil abs- jeeta iuveniri. In Ecclesintamen (inquit) «rfcisRomw que periculomullortimjud ciis ingeniumlenue et exile hoc non deprcltenditur facttim,qundrgo proptereaesse comminere: quibus verbi- fortasse invidiam sibi nti- arbilror, quod nequeharesis utla ibi sumsit cordium, per ab llieronymi necessariis conflalamdesignal. Sed el mos iniiii servalur anliqiius, e.os, qui graliam bapiieius Laurentii Episcopiprecibus, quibus apud Deum tismi susceptiirisunt, publice, idest Fidelium populo pctilioni.s imposiia; necessilaiem juvari postulat, andiente, Symbolum reddere. Hinc publicus audilus obedienliwma.iisevercntin,quiimingeniiprasumplioue adjeclioneni nullam admittebat. Conlra in celeris r sc diceie leiUaluium affimat, quaeqtddem non lam tocis propler nonnullos hwrelicosttddila quwdamvipcrfectorum exircitiis diqna videttnur, quam qttwad deri, per quw novellw doctrinwsensus crederelnr exparvtiloruii in Cliristo ei incipienlium, librentur, uu- cludi: quibus slaliiu ista subneciit : Nos tamen illum ditum. Nonnulloscx ecclesiasticis Tractatonbns nli- ordi letnsequimur,quemin AquilejensiEcclesiaInvacri qua de Sytobolo pie ei brcviteredidisse teslatur, et gralia suscepimus.Vel hoc iiiiinn primos hojus opusPlmlinumetiani Sirmienseni Kpiscopiini.Hunctartien, culi eilitionis auctores monere debuisset, ne illud lion, ut rationem ver:e Fidei-atidieiilibus explanaret, Cypriuno, ncc llicronymo adscribereni, quorum iieused ut sinipliciter dicta ad arguinentnni hwrelici ter in Aquilejensi Ecclesia lavacri qruliam snscepit. i dogtnatis traheret. Se vero ait Syinboli simpliciiatem Suum illum ordinem Aquilejonsis Ecclesi;e ita ex-I vei bis Aposlolienairalnrum, vel quw omista viden-> pli at. His (Patrem omnipoleutem) additur : InviD lur a prioribus adimpleturuni. Syinbolitm Fidci, ul sibilem et impassibilem. Sciendumquod duo isli sernorm.m fiilura; prcedicatiows, et regidumcrcdenltbus mones in EcclesiwRomanw Symbulo non habenlur. i duiidum,eoiifeclumail ab Aposiolisin uno posili-,et: Conslal autem uputt nos additos ItwreseoscaussaSai Spiiiiu Saneto repletis : qua in re ad universalem bellii, illius profeclo,quw a nostris Palripassiana apomniiim Eeclesiaruin traditionem appellal : htec ira- pellalur, ideo(, qute et Pntrem ipsum vel ex Virgine ditio Ecclesiisdata esl. Tra-dunlmajores nostri. Du- nalum dicit, el vislbilem(nclum esse, vel passum afi pinum in lomo V. liiblioliieca;quinlo sxculo primuui firmal in carne. lit ergo excluderelurtalis impielas, et soluin RufinitmApnstolossymboli auclores icci-se de Patre videnturhwcaddidisseMajores, tl invisibiL i m s aflirmantem, hincspUsi erroris jure arguit Mattlueus Palrem tttqueimpassibilemdixisse. Constatenim FiPctitdieiitis iu Auiiuadversionibus tom. I p:ig. 9G. lium, non Patrem incarnalum et ex carne nalum, et SymbotumGnece, Latiue collatio, indtcium, velsi- ex nativiialecarnis Filium visibilemel passibilemfacgnum, Riiliuo est, quoniam Apostoli in unuin con- lum. Orientales Ecclesias pene otiines in primis arluli runi quod tiousquisque sensii, el qira istud indi- ticulis tradere animadvertit: Ciedo in unum Deum cium non scribi chaitulis uut membranis,sed requiri Pairem omnipotentem, in Christum Jesum , unicum i et icredentiumcordibustradiderunt, per quodagnosceretur Filium ejus, Dominumnoslrum. Seiliccl non iuiinero s ts, qui Chnstum vere , secundiunApostolorum regulas unum, sed uoiversitate : qui propleiva tmus tlicitur, s piaitiicureitum: iiiaxiine, dum multi ex circumeuiitibus quod alius non sit. Quid Dei, quid Patris vocahula se Julwii timu.laba.nl esseApostolus Christi, el lucri ali- indiwni, paucis eiiponit; Diviua; gcner»lionisFilii

235 VITA. LIB. II. CAP. XIV. 254 a Patre, mysterium ineffablle enarrat, Deum lamen A 10. Johannis tres. credendumPatrem unici Filii Dei Drtmininostri, non 11. Joliannis Apocalypsis. discutiendumesse, pronunciat. Postquam multa de Ritfintis htinc indiculum Scripturarum ita concluFi io Deiunico, de Trinitnte, deque Virgine rnatre dit : IIwc sunt, quw Palres intra canonem conclusedixisset, conlra Paganorum oblreetalion s msiugit , runt, et ex quibus Fidei noslrw assertiones constare nos irridenlium, quaudo andiurit pracdicari Virginis voluerunl. Scieudumtamen est, qitod el atii libri s-nl parttim, qtiibus nbi se undtim sensutii eorom re- Canonici, sed Ecclesiaslici a majoribus appettati. Hi spondit, ha;c s-ubdit: Nihilibi ducas impossibiie, nbi vero suDsequentes siuii. udcrat virtus Aliissimi. Nihit de hutnana fragilitate CLASSIS II. cogiles, ubi plenitudo inerut divinitalis. Nolal, in EcLibri Ecclesiastict. clesiaeRnmana; et Orientalium Symbolo non haberi arlicultim, descendil ad infcrna, vim lanten verbi I. eandem essein eo quod sepulttisdicitur. Ilune arlieuVeteris Teslamenli, lmn, ei subsequeniein, tertia Jie r surrexit a mortuis, divinis scripturis fuse ct dncti<siineexplanai. Qund 1. Sapientia Salomonis. 2. Sapi-inia Sirach, sive Ecclesiasticus. diciiur jndicare vivos et mori.os, noii ideo dietum 5. Tobi'S. ait, quod atiivivi, alii ntorliti ad judicium veniant, sed quod animnssiinul judicabil et corpora , in qubus i. Jiiilith. vivosanimas, mortitoscorpora nomnavil. In Spiiitus 5. Alaccaboeorum lihri. Sancti commemoratione adinpleri docel mysierinm "• Trinitaiis. Di-linciioneiiipersonarum pattciscomplec- B Novi Teslamentt. titur, iuqiie illis vocahulis, ubi de dhiniiale oroinatur 1. Libellus, qtii dicilur Pasioris sive Hermw. Fides, i\- Deo Patre dici, el INChristo Filio ejtts, et 2. Alter, qui appellatur Duw viw vel Judicium IMSpiritu Sttncto. In cetei is, ubi tton de divimtate, sed de creaturis, et de niyst riis seriuoest, INprwposi- Peiri. tionemnon addi, ut dicatur IN Sancla Ecclesia, sed Ita hos duos liliros postremos cum doclissimo CoSanctain Ecclesiamcredendamesse, nonui Deum,sed, telerio iu Judieio de Herma; Pastore pag. 73. distinut Ecclesiam Deo contj'egtitam. Et remissionem, guendos pnlamtis. In ediuone Rarrei tlermes pro non IN reinissionem peccatorum: el resurrecUontin, Ilerma; perperam legitur. Rufinus scribit, majores non INresurreclionemcarnis. Quare bae prscpo-silione nosiros hiee legi quideui in Ecclesiis voluisse, non IN, creaiorem a creaiuris secerni, diviua separari ab tameii proferri ttd auctorilalemex his, Fidei, confirliuinanis. llic ex nccasione I-cripttiiaruin voliimina mnndam. Ceterum ipse in boc calalogo concinnando enumerat, qnw secundum majorum traditionem per sequuttis est canonem Ilebrseoiuin, quod el alios ex Spiritum Sanctum inspirata, creduniur, et Ecclesiis pattibus antea fecisse comperium est. Niliiloniitiiis Christi trtidita. Id sc praeslare ait evidenli numero , aivo ipso Rufini divJna liujus seeunda; Classis lihrosicut ex Patrum monumentisaccepimus. Ilos lihrus in runi Veieris Testamenti aucioiitas ab universa Ecduas classes dividil, in Canonicoset Ecclesiasticos, elesia agnita et reeepta est. Nam ConeiliumIII. Cara me hic dispositos. tliiqiinense cai.one 47. codex Ecclesiie Afric:in:e cap. XXIV. InnoceiiiitisI. epist. II. nd Exsupeiiiim CLASSIS I. p i olosalem, el Viigusiinuslib. II. de Doelrina CltriLibri Canonici. sliiina cap. Vlll. §. 13. demto Pustore el Jndicio Petri, hos omnes inler libros canonicos receiisoeriiiit. h H nc reliitiiiiir Andreas Riveius, qui in PseudncriVeterisTeslamenti. lico lib. II. cap. XV. postquam liulini opus, omuium 1. Genesis. consensu erudilumel lecl".diqwssimiim,npoellassel, 2. Exodus. Statimaddidt : nisi qnoi Papistis displicelin eo, quotl 5. Leviiieus. cum Ili ronymodihgenter libros ctmonicosa non ca4. Numerus. nonicisdisctiminal. Sed eodem atvo Ecclesiuiauclo5. Deuteronomium. ritas reclms eos discriminavit: quod hwrelicise.l lii6. Jesus Nave. veto nequaquam placet. Nolandiim tamen a Rnfino 7. Judicum simui cum Rulh. Epistolam ad llehraeos inter XIV. cauonicas Paulo 8. Regnorum libri IV. quos Hebraei duos nu- tribui, alias ireilecim solae essent. Ceteras Scriptumerant. i ras, duahiis isiis classibtis pn.eteiini-s >.s, nter apo9. Paralipomenon, aliasliber Dierum. cryphas Rufinusait inenioraii, qnas in Ecclcsiisleqi 10. Esdraelibri II. noluerunt. Dici Sanctam E-clesiam. ijitwFidem Chri11. Esther. sti inlegram servat, et non babel macutam aul rugam, 12. Esaias. ut disiinguaiur ah Ecclestis lueretii oruin, qttw non 13. Ilieremias. sunl sine macula et mga perlidia». Subinde luereii14. Ezechiel. corum licet non oiniiiinii, qui iiujusinodi ecclesias 15. Haniel. '. non Sanclus congregaveiunt, seriem iia subneclit. l) 10. Diiodecim Propheiarum liher unus. 1. Marcion. 17. Job. 2. Valeiiiinus. 18. P-alini David. 5. Ehion. Proverliia. 19. 4. Maniebaeus. ) Salomonis. 20. Ecclesiastes. 5. Paulus Samosatenus. J 21. Cantica Canticorum. 6. Phiiiinus. ) II. 7. Arius. Novi Testsmenti. 8. Eunomius. 1. Matlhtei. \ 9. Douatus. 10. Novatus. (EvangelialV. In expimendo arliculo, qni ad carnis resurrectinJL.2. 4. Johannis. nem altiuet Rufimisinulliis est contra Valeniuiino;, 5. LiicaeAetus Apostolorum. Municliwos,cl Itifidetes, loriasse eliam contra obj<0. Pauli Episiol.i- XIV. ctiones sibi ab llicronymo (qnem taineu nequaqi • i 7. Petri EpisiolaeII. iioiiiinat) de hoc eotlem aniculo impactis. ij'1"'• 8 Jacobi una. eiiim libro II. Apolugiaede singulari disciplina Ee9, Judseun.t. ClesiseAijuilejensis pro sc jam dixeral, hoc jlei um

255 RUFINI PRESBYTERI 256 dicit, nempe in articulo de carnis resurrectione, ab AJo. Vossius lib. VII. de Viiiis Sermonis lom. V. Ecclesia illa sua addi pronomen hujus, ut veram, Operum pag. 380. col. 2. in hoc Ruftni opere vcrnaluralem, hum3nam, et propriam carnem induen- bum nubor legi notavit, utique ex ore vulgi sunilum. dam ostendat: ideo, inquit, salis cauleEcclesianostra Plaulum illo usum, notai in Minerva Franeiscus (Aquilejensis) Fidem Symboli docet, quw in eo, quod Sanctius lib. III. cap. III. §. 258. pag. 395. edii.,111. a ceteris Iradilur, carnis resurrectionem, nno addilo Perizonii. Idcm Vossius lib, VIII. pag. 389. observat caniis resurrcctionem.Ilu- quoque a Rufino Aclus Apostolicos el Aciibus Apopronomine, tradidit IIUJUS ics sine dnfcio,quam habet is, qui profileltir, signa- stolicis dici, qui alias Acla et Actis dicontur. Geculo crucis fronti imposilo, quo scial unitsquisqueFi- bhardus Elmenhorstius in notis ad Arnobium quaedeliumcarnem suam, si mundam servaverit a peccalo, dam Rufini loca ex hoc eodem opere adducit, Amofuturam esse vas honoris, utite Domino,ad omneopus bianis conformia ad librtim II. pag. 64. editionis bonum paralnm. Deinde posl pauca, qttaecoinmoni- Lugduni Batavorum anni 1051. III. Hujus Expositionis principem editionem puto tionis tanliimmodogratia ab se dici ait, latetur, bunc articulum ad Fidem suam inanilcstandam se expli- illam, quam laudavit Johannes Fellus in notis ad apdicla sunt profes- pendicem Operum Sancti Cypriani, primuin Oxonii cuisse : Ilwc quidematt probtttionem c sionis nostrw, alque confilemurin SymboloIIUJUSar- e thealro Sbeldoniano A. D. 1682. in folio et postnis resurrectionem. Mox brevi et vera: pietalis plena, modum Amslelodamiel Rremueexcusorum. Isti aptolios expliciitionis anaccphalrcosi subjuncta, operi pendici Fellus Ruftni expositionem adjunxit, profinem imponii, sine ulla ambage ad rectam lidei ptereaquod alii quoque adjnnxissent. Edilio, quam norniam de articulo vitae aelernae locutus. Ilac iis dixi, sub ipsis rei lypographicae initiis seorsum proD diil, hoc tilulo insignis : Eaposilio Sancti Hieronymi addiia, quibussuperius liaereticorurn dogmata Rufiitus improbal, ejus Fidem per omnia Catholicam in Symbolum Apostolorum ad Papam Laurentium. produni. Nihilsane modesiius, nibil sincerius a lanto Oxoniw1408. in 4°. absque ullo typographi nomine. Hanc vidit, recensuitque in Annalibus typographicis viro scribi, expectari poterat. II. Jam audiainus illustre de hoc Rufini opere te- Michael Mattaire tom. I. pag. 63. ubi ait Th. Barstimonium ex Cassiano lib. VII. de Incarnatione lowium exemplari sua maim hanc notulam addicap. XXVII. Ruftniis quoque, Christiana philosophiw disse: Rufini est hwc Exposilio, non Hieronymi. In doclorumpor- Ms. codice Vatieano343. folio I. idem quoque opus vir, haud contemnendaecclesiasticorum tio, itu in expositione Symboli de Domini nalivitale Hieronyminomen praefert. llaec falsa inscriptio imu teslatur : t Filius enim, inquit, Dei nascitur ex Vir- posuit M. AntonioSccbetlico, t HieronyimuiiAquilejw yine, uon principaliier soli carni socialus, sed anima, linclum puLiircl,ubi se linctum dicit auctor Exposiinter carnem Deumquemedianle, generatus. > Nun- tionis Rufinus. Do vetba Sabellici ex libro III. de quid obscure iJetim ex hominenatum ieslificatus est? Anliquitate Aquilejac. Hieronymus atttem se bapliQuaeCassianus ex liufino adducit, e.xsiani pag. 177. sinatis luvacro Aquilejwinsigniiumin Symboli Expoedilionis liarrei. Idem Cassianus cap. XXIV. puuco- silione testatur : quofit, ul vel in ea urbe eum ncttum rum smictornm virorum alque illustrium Sacerdolum conftletimuroporlcut,velcerte non procul inde:quippe. dicta se mbjuiiclnruni affirmaverat, ut id, inquiens, quem Aquilejensisparocliiw, vel ex hoc ipso (uisse, quod auctoritate lestiinoniorumsacrorum jam uppro- manifeste ttppuret. llunc Sabellici errorem, patr.x bavimus,eliam fide prwsentislcmporis roboremus.Pa- Ecclesise perlioiiorilicnm, nosirates libenter liausetrcs vero hi sunt ex Latinis. Q runt, et prae his Candidus in Commentariis libro il. ante linem. Henricus Palladius Iibro IX. frigide ad1. Hilarius. dil : id inultos, non inani forsilan nrtjiimenlosibi per2. Ambrosius. suasisse. At heusviri boni! Hieronymussemel atque 3. Hieronymus. ilerum manifeste prodit, se Romw, non Aquilejw, 4. Rufintis. Christi vesiem albam, in baptismo dari solitam, in5. Augusiintis. Postinodutn Groecosadducit. Ex recentioribus Ja- duisse. Consulaiur ejus Episl. XIV. alias LVII. et cobus Pameliushuic seriplo, ab se inter opera Cy- XVI. alias LVIll. ad Damasum. Mendum lamen priani edilo, priinas tribuit, in conftrmandispukhe.r- istud, cujus fundus exstiiit prava inscriptio, quam jrime ftdei arliculis ex utriusque Testaincnti propltetis dixi, Expos tionis in Sijmbolum, inox delevit prima scripturisque. Andreas Saussayus in gloria Sancti ediiio prioris voluminis Episiolarum Sancti IlieroAndrese Apostoli lib. li. cap V. pag. 150. Hufinus, nyini, bienuiuin post iliam Oxoniensem expressa ail, Aquilejensispresbytcr doctrina sane cl eloquenlia Romw in domoPelri de Maximisjuala campum Floperiltuslris, Iwc Sijmbolum ita feliciterinterprctalus rw, prwsidenlibusmagislris Conrado Sweyiiheim et est, ut ipse Cyprianus puiarelur; unde etiamnumlu- ArnoldoPaunartz A. D. 1 (70. in folio. ln hoc cnim culenla ejus expositio inter Cypriani opera reccnselur. volumine Expositio in Symbolitmprostat, non quiSubsequilur Jo. Iiaptisia Cotelerius in Monnmenlis dem Hieronymo,^ed Rujino, legititno auctori, allriEcclesiic Grauae tom. III. pag. 077. notans Justinum buia. Labbnus in Ribliolbeca niinoii, supplemento Marlyrcm in Dialogo cum Tryplione, et Cyrilluin IX. p. 340. universa Rufini Opera boc volumine Hierosolymitanum in Catecliesi XIII. perinde ac I* coinprelieiidiperperam crcdidil, etCaveum pariter lluftnum in expositione Symboli pag. 181. cditionis secum in errorem traxit, quum tamen niliil ex RnBarrei locum Ose;e cap. X. v. 0. enarravisse arbi- fini scriptis praeler Symbotienarralionem, iniiio potrattir ut llerodi adplicandiun. Sane Aiigusiiuus sitam, eo voluimne comprehendatur. Codex GermaTouttee, qui novam editionem operum Saucli Cyrdli netisi^ in fine operum Saneti Cypiiani pag. 198. ediaccuravii, in notis ad eandein Catecliesitn pag. 180. tionis rcgiae Baluzii 1720. in lolio a Ruliiio teque 193. el 200. inde Rufinum sua sumsissc declarat. tribuit bis verbis. ExpositioSymboli Sancti Rufini. Qtiidni vero sumsisse honio in Graecorum scripiis Erasmus, qui primus istum Rufini fcetuuiinseruit landiu versalus, et Cyrilli in primis, qiiem noverat, operibiis Sancti Cypriani, Basilea: apud Frobenium cujus etiam Ecclesiaeeral presbijter'.'Generalim quo- A. I). 1519. 1525. et 1530. el in olficinaIlervagiana que euui iioininat ubi ait, ecciesiasticos tractalorcs A. D. 1540. iii folio excusis, ila de eo scribit in epialiqua de Symbolo pie et brcviter edidisse. Breviter stola ad Laurentium Puccium Cardinalem : Symboenim de Symbolo Cyrillus in Catechesi, qnani dixi- lum Fidei, quod in evulgalis pariter ac descriptis vomus, aliqua scripserat. Jacobus Usserius in Diatriba luminibus, Cypriani litulum liabel, inler opera Divi de Romanae Ecclesise Symbolo pag. 7. observai, llierontjmi ferlur liuftni nomine. Infra vero in notis Vcnanlium Forlunutum in sua explicatione Symboli, posl epistolam : Slilus satis arguit, hoc opus non esse Ruftnum seo.utum.Hoc faclum, quia Forlunatus la- Cypriani, el inler opera llieronymi ferlur inscriplum vacri grutiam in AquilejensiEcclesia, perinde ac liuRiiftno. Nec abhorrel pltrasisa plirasi Ruftiii el inter ftnuSi acceperat, ut suo loeo osfcndam. Gcrardu» httjut opera mttgnificc de Symbolo meminitGenna*

258 VITA. LIB. H. CAP. XVI. de servanda Virginitale ad Demelriadeni Virginem dius, qnodadeo prtvdare dicitesse dissertum, ul ceteri A Julianae filiam, et Probae neptem, miris et magnis ad hunc dixisse videantur. In indice pariter hsec leassuam : quarum guntnr : Symboli exposilio non est Cypriani, quod laudibus extollii, omnium iaciniam hic cunclwnodignitatum, el hwrelicos posteriores enumeral. In Censtira operum Proba iila, inqtiit, Origenis editionum Basileensium, ubi Erasmus de bililalis in Orbe Romano nomenillustritts : cujus SanLibrariis queritur, hoccrimen illis adscribit: Symbo- ctilas, el in universos effttsa bonitas eliam apud Bartum a Ruftnoexpticalum, in Cypriani nomentranstu- baros venerabilis fuit, quam trium liberorumProbini, Olybrii, et Probi non faligarunt ordinarii consulatus : lerunt; sed ila multis commulalis, ul ipsares clamitet el quum, incensis direptisque omnibus, in Vrbe caplinon casu, sed de industria factum esse. Hoc paclo Erasmus expungit, quae pridem in Declarationibus vitas sit, nunc habilas venundare dicitur possessiones, suis ad ceusuras Facultatis Parisiensis Cypriani foe- et facere sibi amicosde iniquo Mammona, qui se recitum ralus, scripserat tom. IX. Operum editionis pri- piant in wterna tabemacula, ut erubescat omnis Ecmae pag. 701. Optandum, ut in nova editione hujus clesiasticiminislerii gradus, et cassa nomintimonachonobililate vendenle. Ha*c prsestanlissimae Explicaiionis, praeleritse omnes Cy- rum emere prwdia, lanta D. 414. Hieronymus A. post pr ani, Hieronymi, et Ruftni nominibus excusae, cum scribebatab Alarico direptam, adeoque Urbem jampost Rulini codicibus Mss. diligenter collalae, emendenlur, con- prideni texiu in capita scisso, ne Symboli articuli, vel ser- obitum, ut infra dicemus. Rufinus ergo lantac her-oi, mones, utvocal Ruftnus, indiscriminatim et confuse dis necessitudine claruit, perinde ac Johannes Chrycum explicationeipsa coalescant, quemadmodum inj sostomus, et Hieronymus, sanctissimi viri. De Proba dixi in Anliquitatibus Hortx- lib. II. primis edilionibus coaluerunt. Paulus Manulius om-. insuper aliqua R nium optime distinxit in sua edilione Romana ope- I cap. IV. §. 3. IH. Hieronymus lib. III. Apologiaepag. 408. Ruvum Sancli Cypriani anni 15G5. in folio pag. 581. tu etiam Latinos Singuli enim arliculi separalim disposili, et antej finum his verbis :alloquitur: noslris exlerna libros prohibe[ singulas enarrationis partes diverso charactere in in Grtccum verlis e nobis dareGr.ccum sermonem Rubis? Quos libros Latino in litedio paginae expressi, jlegentium oculis oflerri debent. Ediiionibus jam adductis subsequenles acce- finus verlerit, ignoramus. Hoc lamen salis refellit , dant. Lugdunensisapud Sebastianum Grypbium cum Humfredum Hodium, qui lib. 1. de Ribliorum texlibus originalibus cap. IX. §. consiareait, operibus Sancti Cypriani A. D. 1537. in 8°. tom. II. RufinumGrwcarumliterarum3. pag. 51.valde non fuisse _ peritum, pag. 154. Jacobi Pamelii cum iisdem operibus, An- nec intellexisse TOUTTKVII quid signiftcaret, Rufinum luerpiw per Jo. Slelsium 1568. in fol. Mariani Victo- scilicei, qui ad triginla annos inter Graccosversatus rii cum operibus Sancti Hieronymi. Romteio oedibus s Populi Romani A. D. 1570. lomo IX. pag. 108. De- doctissimos, indc maxima parle Grwcorumbibliothe-. nique Renatus Laurentius Barreus eandem Symboli cam Lalinis exhibuil, ul ait Gennadius in Catalogo | Explicationem cum aliis Rufini operibus vulgavit cap. XVII. Parisiis apud Michaelem Sonnium A, D. 1580. CAPUT XVI. pag. 109. CAPUT XV. I. An Rufinus Flavii Joseplii operum Latinus interpres. II. Varia de Josephi antiquissimo codice I. Anatolii Alexanarinicanon paschalis a Ruftno latine JVBIH Hieroiiymtis et Ambrosius convenus. II. Ejus Epislolw omnes deperditw. III. / • C Mediolanensi. III.converterinl. Josephum Laline Egesippus est JoseAitqua e Latino in Grwcumsermonemtransttdit. phus de BelloJudaico ab Ambrosio Laline contracius. IV. Friderici Gronovii collatio inter phrases I. iEgidiits Bucherius in Commentario de Doclrina a Ambrosii, et Egesippi [adprobataet defensa. V. Jon temporum pag. 459. e veleri codice Ms. primus in lucem edidit Anatolii Alexandrini Laodicensis epi,. sephi versio Rufino abjudicatur. scopi Canonem paschalem, cujus versionem Latinam I. Ad lucubrationes alienas, Rufino adscriplas, Rulino aeque omnes adscribere ait pag. 450. seilicet !t J. tanquam Eusebianae ejus Historiae adjungendum. dcvenio. Principem locum obtinent Flavii Josephi Rtifinus enim Eusebianam Historiam latine verlit Opera omnia, quorum e Graeco iu Latinum sermoj't translalio, vulgo Rufinum aucLorem n alque etiam inlerpolavit. Adi Jacobum Usserium in nem antiqua hoe De minime dubitai Philippus Labbeus )_ Syntagmale de LXX. Interpretibus cap. V. pag. 50. praefert.ad ubi ex Iib. VI. cap. XIII. locum interpolatum addu- in nolis Caialogum Bellarinini lom. II. pag. 508. tl cit. Eusebius enim Canonem hunc decemnovenna- et post eum Ludovicus Dupinus tom. III. Bibliothelem laudat lib. Vll. Hist. cap. XXVI. et Beda ini- cse. Hinc Rufinus, ut cerlus, nec dubius Josepbi ini_ tio Episioke de iEquinoctio, quam emendatiorem terpres, non raro ab imperiosis criticis Erasmo, ,n cdidil Petrus Franciscus Chiffletiusin Dissertatione Scaligero, Casaubono, aliisque immaniter vapulat. je de Beda cap. 111.Laudat eliam cap. IV. et XXXIII. Mitior tamen et cautior est Caspar Barlhius in AdI de Ralione lemporum, deinde Colmannus Scotorum versariis lib. XLIV. cap. XXIII. in fine, ubi anceps uj c. Episcopusapud eundem Bedam lib. 111.Ilistor. Ec- hitret, num in Josepho Rulinutn agnoscat. In Comclesiaslicae gentis Anglorum cap. XXV. Jo. Geor- j. mentario ad Claudianum pag. 1105. Interpres, inr_ u Herwarius in Nova Chronologiacap. CCXXXVI. quit, Josephi, nec Ruftni nomenubique ferens, nec illo gius j Canonis Imjus Anatoliani inilium a vulgari anno in mullisindignus. Vossiuslib. II. de Ilistoricis LatiQ Chrisli277. Probi Imperatoris secundo, deducit; al nis cap. XI. de Rufino loquens, haec memoriaenianvero Bucherius ab anno antecedente 270. deducen- davit: Inler alia, qnw Gennadius el ex eo Honorius a_ commemorat,ClementisRomani Recogniliones Flaet dum esse contendit. vium Josephum Latine translulit. De Clementis ReII. Atque hsecdicta sint de Rulini sincens et gee- cognitionibus post Gennadii tcstimonium non estcur nuinis operibus, quae nobis supersunt. Nam Episto- dubitemus. De olas ad limorem Dei exhortalorias muttas in Genna- omnino sileni, Josepho lamen Gennadiuset Ilonorius iaspeeiaiim saltem, nisi generaiim loqui diani Catalogi capile VII. memoratas, post generale le ubi Gennadius ail, Rufinum maxima parle tot sseculorum silentium, alicubi inter blattas el ti- dicamus, GrwcorumbibtiothecasLatinis exhibuisse. Hoc tamen neas eti»mnum delitescere, vix sperari posse censeedictum, mus. Inler has, inquit Geunadius, prweminent illte generatimBasilii mox singulari cnumeratione ila te et Joseexplical: quas ad Probam dedit. Haec est Anicia Falconia phi nomine haud scilicet, quse sub-equunlur, veiia reiicendo, .si in illis fuisset. Ex Proba, Sexti Petronii Probi uxor, super omnes Im- leribus, qui loquatur, unicus est nCassiodorus,ineunRouiani fetninas genere perinde ac virtute cla- tis sexli sacculi perii a: testis ipse quidem satis rissima, ad quam scribit Jo. Chrysostomus Epist. locnples, uiodo scriplor st. perspicuis disertisque verbis Ruft108. quamque Hieronymus Epist. XCVII. aliasVIH. num II. Josephi interpretem faceret. Atqui anceps om257

260 259 RLFINI PRESBVTERI nino est Cassiodorns; deque libris septem captivita- A ediia Josephi versione conferre non poluit, quod e.i u tis sivc bcl'i .Indaiei taiuum loqnitor, non de aliis non prasio esset. Iloc non lactuin dolel Cav,• < in Aiitiqiiittititm.Itidaicarum, qnos se nb amicis ntaqno Rulino A. I). 39 '>.Sed ego certior factus smn, codiiabore in libros XXII. Laiii' 1 vette.dos curasse ait, cem ab edilis non disciepare ; in qtn>praeter a nusinuiin noodimia ipioijiiamlaline versi f.iissent. Verba ipiam Rulini n> oen upparet. Cur aiitcm appaieal, si ejus d" sept m, quiis dixi, libns, luec siint cap. XVII. Riiftni non esi ? Librorum deliello Judaicn Rtifiinim de li.siito ione diviiuiriim liierarum : Qui etiam (Jo- ab noimullis inler. reteui putari, :>iiCassiodorus; noti scp!iiis) el aiios seplein libros captivilalisJudaicw mi- taineti linriimce libroruui de AnliquitatibusJttduicis. rabiii nitore conscripsil. Quornm transtationem alii Ilo-v enim Senator testalur, se ub timicis vcrlendos : Ilieronijmo, a'ii Ambrosio,al i dcpu anl RUIINOqum curasse, quod Graecelantnm legereuiur. Cassiodori dum laliliiisaihcribilur, omnino diciionis eximiwme- verlia ex eodee, quod superins adduxi, capile XVII. rila dicltiraniur. Il.ee pioilnnl, ipio loeo Ruftnus ha- de lnsiilulioiie divinarum lilerarum, liuc adlero: beielur. Cau-sas, tur ea iriinslat o siogulis adscripla Hunc lamen (Joseplium de AnltquilatibusJudaids) N fuerii, invei.iigeums. Et piimo quulem, qund Ituli- ub ANICIS OSTHIS, quonium est subiilis nimis el multinutii speetai, ip-c <d> alias suas Iranslationes in piex, ntagno labore in libris XXII. .converti fecimus lot ore (Miiiiinoi versahaiur. Quare Josephi quoque in Latinum. Ili amici, quorum opera in Graecorum translaiio illi adscribi facilc poltiit. scripiis Laiio donnndis Cassiodorus utebattir, quiII. .laniduditm runior inereliuit, in Bibliolheca nam fuerinl, videamus. In Insliintione jam adducta Ambrosianuipsoni Rufini antngraphum, vel sallem tres laniuni ab eo nominari comperio. Hi sunt: apograp nrn longe aniiqnissiinum in cortice ^gv- n 1. Epiphanius Scholaslicus,qui codicem eneyclium plio deseriplooi seivan. Piiiii'S, (piein reperi ejus pro delensioni: Coneilii Chalcedonensis, Cassiodoro inem nisse inilin SiecoliXVI. est Von.ictts Virunms flagitaipc, Latinum lecit, ex laudata Institulione in Vila Einanuelis t hrvsolor;c antestias in ejus Ero- cap. XVII. qnem, inqttil, codiiem a viro disertissimo leinaia a Guarino conlraeia, Declaraiiows tumultua- Epiphunio fecimusin La inum de Grwcosermone conrius, quas voeal, Ferrariw i dil.as apud Joliauncm veni. Exstat in Concii'WLal bei tom. IV. pag. 8:il. MazocliumA. D. 1509. in ,S°.Ponticnm de bac Jose- cujiis eioend.iliooes vufavit Baluzius in nova Collepliini codicis iranslationc mirilice judicantem praeslat ctione Conciliorum pag. 14''0. Didyn.ii eliam ExposilN.unet circa A. D. 550. et ali Hierotiyino liones Salomnnis Proverbiorum, et VII. Cunonicarum audirc. descriplain uffirmat. Verba ejus lnec sml : E.istttt Fp-stoiarum silii ab Epiphanio fuisse tran^lains, CasDivi llironijmi, el propria manu, oritjinalisliber liit- siodorus prodil rap. V. el VIII. Ad haec Epipbanius ftni, in Dtvi AmbrosiiMediolani, iit capsa pumbi, pe- Sozomeni, Socraiis, el Theodnriti Hislorias converjor (neinpe male liiiblus si bene au .uroi) qui iu pa lit, inqoe XII- libros dtsiribuil : quibiis in compenpyris vetcharacteribusLangobardorum unliijitis. Anni ditim redactis, Senator suam Tripanitam conllavit. sunl mitie r.t cnltim el qttinqitaqinlavei circa, ul ctjo, Hitjus piadaiionem consule. tjui ntm itjnurus illurum [ormtirum, niultas patjnias 2. volcirim, aiilcquumtiinp.id cognusceiepolui*sein.Sie Laiio Bellator prcsbyter,Origenis Homiliasin Esdram iioniivii, rogatu iiariterCassiodori, hcc eodem Pmiticus Viiuiiins: u.nipto boinine, deqoc ejus seriptis qiiampliiiiniis, non pauca a mc adnotala prodie- teste cap. VII. lunt in Dtatio Lilet.uoruin Italta; loin. XXIV. pag. 5. MiiiianusJoan. Clirysostomi HomiliasXXXIV. 2'<5. Nempc, Virunio judice, llicrnnyinu-, incdio >;t- (_ io episiolatn ad llebr:eos laiioas fecit,Cassiodoro ilem culo IV. ciiaracieres adhibuit, qui lauien saculo VI. oliseqoiiiuriis, quem vide hoc te--tanlcm cap. VIII. Ilo- ergo amicos tres, non alios, in couverlendis apud nos piiinum visi. Qu ppe iuiic Lantjobarili lialiam ingressi stinl. Sed Ponlic.o creilcuda lia c relin- Joscplii AntiquiiatibusJuduicis Cassiodorus adliibuit, quamiis, i|iii et liavenna; v disse se attlalnilas papy- jirnequeceleris fortassis, ut ego arbitrnr, ottiiiium raccas sub fladiiauo Augusto conleclas. Neqne hicc princpem E iphanium, cui alias ea translatio interdixisse conienius. lesiatur, tiinc recens \nuper) Cor- diiiii Iribuitur, lieet illain Cassiodorus ei noininatiin eyrenses, seu Phwares, privitetjium duum iniiium noii irihnai. Onare nullii modo ambigi jiotest, quin p.nitnriini iteris anreis conscriplum, ctim propriiimunu. codex Ambrosiantis, ipsa aelate Cassiodori, Ju-til Alexundri Maijni, Vcneltisdeproinsisse.Ctti H Sena- niano i: peiante, Latine exaraius, ab umicisCassiotores capul thnuituritnt. et n.ajora coucetserunt.Fuit dori prodierit. Miruiii est, viros docios hnctenus in Pvnticus certe vir peiins gnis, diviualioniMistainen conlrariam scnteutiam itno agmine ivisse. Naiu praesuis intrifiee indulgeiis, iiii|iie proprii ingenii ile.i- let-jiioi adductos, Renatus Laiirentios de la Rarie in riis se faeile abripi sineret. lliijosmodi lioniiues pia-fatioue ad epr.seuia Rulini, de co sic scribit : nmiquam desuut. Pctius i'aullus Roseha Iibro 1. de Josephi etiam Lntinam fecit hisloriam, cujus exemiilar 0 igine et slatu liib ioiheeic Ainlirosiana: p.ag. 10. asseivalu- Mediotaniin wde Sancli Ambrosii, Langocodieeoi illum Meiliolancnsem non liicronymi, sed hard cisstriptutn literis. Ilis eonformiahaliet Johiimes iiii/iiii iiianu ab hincannos mille it irecenlusseriplum llenriciis llotlingenis in Riblioihccario cap II. §. 3. narrat : qua in set.>ioadsignanda Vitunio pro.xime pag. 35. cl llicronyinus Welseiiius in epistola ad Boacicdit. Ail liiee ex Jo. Petio Puriccllo in Diaserla- _. siuin post Reiiiesianas pag. 470. Rulinum de compalione Na/.ariana cap. LXIV. §. 55. pag. 572. ab At- **cio Aoibrosiani coditis auctorem facientes , i|iiera tila posi Aqniiejain eversain, auiographum ad liisu- lauien nihil de Josephi operibus in Latinum vertissa bres perlatum, conjecinra non fulih aibitrari se ait. palam est. lieoe -ii t iii sei ure et lelicher divinantibns! Jo. III. Sed cur, inquies, librorum VII de Bello JuiMiiljillniiius, eodicein conlieclavil, vir in dijudi- dnico Laliiia translati", ad llieronymuminterprelem, qni caodis liu n-uiodi cimeliis 0| ido sagiix, et peritus quod ail Senalor, periinete aliquando crcdila e-4? qnain uiaxinic, in .liuseo Ilalico lo i.. 1. pag, 12. Caussam accipe. Ilierenymn- in epist. Lll. alias seiiptnin ic-taltir anle annos mille cl cenium, liaud XXVIH.( Xunc LXl. ) ad LnciiiiuinB.elictlinscripta, iutilio posl Rujini witilcm: cui ct ip->e lilirum adsih,ec lialiet : Porro Josepld libros, et Sanctorum Pagoit, qun aii eontineri aliquot libros Fluvii Josephi pim et Polycarpi voluminafulsus ad le rumor perlutil, de Antiquittnibiis .ludnicis, Riiftno niteiprete. De ble- a me transtata, qnia necocvmei, r,ec tiriiim es!, lanrar .01 loima >ic cco.sel: Scnplura codicis non qua- tas res eudem in alteram tinijuamexurimerevenustate. drala,scd ntiintiiorcsl, quulis wvoJiistiiiiiini obltnebat, Ilaccllieronymus. Po-lmodutn viro niagno aliipiidocii foniiw ferc simitisei quam ex chnrta Ruv,nnensi re- et virium ad Josepbum iranslereiidnm siiipeiii^se lulimus in libro V. de re diplomaicn. bic Mabiilo- existimatum : quod tamen suppetiiL iiiinquam. De nius. Sunt vero fragmenta librorum VI. Vll. VIII. Anibrosio aliler disserendum. Exstant libri V. Laiini IX. et X. de Antiquitutibus udaicis, ab iinperko coni- de Beilo Judaico, seu de Gestis Judworum, qui etiam J pactore male disposita. Vir summos codicem cum de Urbis Hierosolymitanwexcidio propterea inscri-

262 VITA. LIB. II. CAP. XVI. 2bl A bmiur, qnod inde a Maccabseis ad Hierosolymae. codices Mss. longe aniiquissimi, afqne integerrimi, U'bis el lempli ruinain sub I. Vespasiano Augusto sineeiam Vossii iiieiiibrauarmn lert onem perperaui ('edu, anlur. Ili libri jamdnilum Egesippi, sive Mge- erasam, reailuenles , iiifia t.unierabtmlur. Ego inoanc erasionem sippi, aut Hegesippicondiioris nonien prneferunt: terim Eteiiim OrdericussseculoXII. aniiquiorem vix quod recentiores critieos mirifice torsit. Abi enini puto. ad A. D. 1141. Vitalisin IliMoria, quatn perprimus ominum oceurrit, qui Egesippum illuin putaunt, qui libros V. Hisioriae duxil tccle-iasiieae sub Aoiceto pontifice seripsit circa hunc Egesippum laudaverit. Laudavii auiem lib. II. A. D. 170. teste Eusebio mullis iu locis, et Hiero- pag. 408. Egesippus, iuqnit, vir sanctus el eruditus, nymo in Catalogo cap. XXII. Hujos sententiae pri- Apostoloru.nlemporibusvicinus, in qttinlo Commelamus auctor, quem viderim, fuit Gutllelmus Pastren- riorumsnorumlibroJacobi Justi meminl. Il.ie leguntur Jo. Saresgicus Petrarcha; necessarius in Originibus reriun lib.ved lionis Barrei. Eodem aevo Ordericilaudavil in fol. 27. Alii Eqesippumquemdam genuinum, junio- beiieosis eiioi aliis lii^tor cis Ege-.ippum rem lamen, excogil.irunt. At postea in ejus aelaie Policraiico lib. VI cap. XVIIU pag. 518. et lib. VIII. adsignanda sibi ungues rodere et captit sculpere co- cao. XVIII. et XIX. pag. 552 et 555. Scrtplor Anoacti smit. Istius eiiun Egesippi codex Graecus, unde liynuis de modotegendi :,acram Scripturam nuper edive^aio Latina lluxerit, ousquamrepertus est. Laiinus tus ab Edmundo Martene in Thesai.ro Aneedolorum eiiam perinde ac Gr.ecus tste Egesippus, generatim tom. 1. pag. 488. monuit, legendos ex laiere Jo-eindicius ante saeculum Xil. quo Joliannes Saresbe- phumet Egesippum. Ilenriciis Valesias ad Eusebiutn riensis illius meinioit i: Policralico bhro VI.el VIII. lib. I. cap. x. observal, in Eecle>iaeParisiensis perAd IIHPC junior hie Egesippifsaliqua narral, nnn tan- ' **auliquo codice Eusebiano, ex Rufiniversione, scmtom sa-culolv. sed eiiam x. pritnum aud ta, si Vossio per Joseppus legi, ubi in Giaco est 'loiunno;. Petms i ausciiltamosin lih. II. cap. XIV. de Historicis Graecis Apollonius Collalinus de Cutlaneis Aovariensis, Dei piope linem. Pliilippus Cluverius in Commentario ceiulirio sequalis, argiinn n;o hiuisto ex Kgesippo, de iribus Rheni alveis pag. 71. ab Hegesippo Rhe- excidium llierosolyiniiaiiuiu earmine beroico descris num bicornem ex Vhgiiio dici aniinadveitit, nei.ue psii, et in quaiuor libros digessit, in qiiorum secnudo eum csse TheodoSioImp. anliquiorem. Ejus .etatem,, Josipus pro Josepho usurpainr, ei daclylo exprimiiur. de qua nemo elianinum quid certi allirn.are poltiil,, Ilacieuus dicta iindequaqiie conlinnai prsesiantisauclore Dluverio, nos desigiiabimus. Hic Egesippus,, siiuus Mabillonius in Museo llalico torn. I. pag. 14. qui liypobolimanis esl, alicubi incrustatus, et sub> laudans veterrimum codieem Biblioihecae Ambrocorrupti nominis larva delitescens, perquam facile se> sianae, iu quo non Ejesippi, seti Joseppi liber V. I suamqiie aeiaiem criticorum noiiliae subduxii. Sed legitur iu supei iori maigine plurinm p •ginartim. Sicut rein iiliquando iiperamus. Is est puros putus Jose- eiiiiu Josepluts Gi«ee'iwo-ijrof dicilur, ita Joseppus pbus de Belto Judaico Latine contraclus, is niniiruiii,, Latine ab iuterpreie dietus est pro Joscp. Ilinc posti quem subobseure a Sai cto Anibrosio Mediulaiiensi ea Josepoh, Igisippus, et landem spurius Egestpus, trans aium a t Cassiodorus.Iloc meinbranas non ume, instar iilius veiuslioi ts prodiil. Inilio lihri II. • jn-deiii , sed iiiultsecaequeaniiquissitnse;hoc sernio, ei siilus; codicis Mediidanenstsiiaec liguutur : Ambrosius epi; m re lilerariai scopusd Grwcotrun lulilinLatiniim. Alium codieeui biic ratio, Imcillustrinm i|Uorundam viroruin auc oriias abundecoiilirmani, Andreas Ma- Taurinenseiu, Mediolaneusieonformem, ibidem Mai sius, sacrse antiqiiiiatis periiia cxeeilens, hoc idem billouius recensel. Codex coeuobiiCreinilanensis in olfecit, quantum colligere possumu-, ex Launi Lali- Q Ausliia apmf Eabrieio.miii liiblmtliecaLaiina lom. III. nii ad eum dato responso A. D. 15 6. tom. II. Epis- sic inscnbiliir : Truclatus Ambrosii episcopide Hisi tolarum pag. 119. Lecimn einm a Masio Egesippum toria Jo.-.epliicup.ivi, trunsluti ab ipso de Grwco in iniraiur Latinius, quippe qui eum nou uiagtii facerel. Latinum. Alium coiiicem, Egesippi, ct Sancti AinSed eo magis miralur, Masiumeo aiiimmii induxisse, brosii noiniiia praefeientein, serval Floremia; Biblio, ul ab Aihbrosio I tine, versum puiarcl, nisi lamcn, t eca tiadiiiana, a me cuiinectatus A. D. 1717. mensej , ad judicandum Maii. Ca\eo in llistoiia literaria A. D. 374. haeceai in:|uit, si adotescentifortctsse,nondiim apio, ea excidissevelis, quwexercitalionislantum gru- dem llistoria vulgati Egesippi laxior e»t Josephi Lai lia tenlassel. Ila es!.. Ambrosi.is adolecens , necduui tina c.iiversio, in qun pauca exstent, qua; ii, Flavii episcopus, isiud opuseonciunasse diceuilus est. Lati- Joseiiht Anttqutaiibus el RelloJudaico ntui linbeaiii.iir. nius, el ab eo consiillus Guillelmus S;rleius ignora- Libeiior Joseplii de Rello Judaico inlerpretatio voca3 bant, in EgesippoJosephum latere : quod alii quoque lur a Paulio Colomesio pg. 095. Operum. A Krauanle ignoraverant. Augelus Decembrius, domo Vi- cisco Peirarcha in It.nerario Synaco pag. 5o2. 0;ieglelaiio in lnsubribus , in Polilia lileraria, quam (ii- ruinedilionisBasjleensisIaudalurEiyesippiis librolll. cavil Pio 11.Pom. Max. haec babel libro 1. parle V. IIistoriarum, Josephum seutus. Horti nsius Landus fol. 9. pag. 2. editiouis Augusi.ui.eapud Hciiricum Mediolanensis Medicus, pluruim voluminum lialicoi ? Sleyneiuni A. D. 1540. bi lolio : Ejusdem Historim rum et Laiinorum auetor ingeniosus et lepidus, in r {Judatiiruui a Joseplio scnplic) venerubilis scriplur eo, quod Italice Ferulum scriptorumvelerumel receni /Eytsippus c mpleclenduK Dcceinbrius priinigenium tium inscripMl | ag".17. aii, Hegesippum errores Jolilui iniclorcm, Egesippumquideni ab Ambrosiotamen scphi castigavisse. Neuler Josephum in Hegestppo l Lali e iran-l tum putavii. Sic enim ail libro VII. D latenteni vidit. Notandiiin esi tan.en, Amtirosiura . Parte LXXVl. iol. 108. jEyesippus vocabulumHis- non lam niieipretem Josephi libioruin , quam novi : 3 toriciGrwci,ex capru el equocompo-.ilum qui de belto operis condiiotem luisse; quippe qui libros septem, Tili cumJudwisscripsil,uduclore.\mbroioLu inelrans- in qtdnque couiriixeiil, et de suo qtiadam addiderit, lulus. Deceiobiioaud.iiuus Georgium C,>r.esiumtarunde libri lelis editcitur. .lure eigo lsaacus Vossius dinaleni. H c posi cpistolas suas pag. 3^4. quui /Ege- in Appendiee nuper addiicia reltlhi Cliristianum sippi, wlerpies fuent Ambrusius, neuiiquam dubital,, Scliiraiiuiii, Josephi Antiqu.tatuui Lalinani translased posiea et ipse /Eyesippnm Ainjirosii eundem la- tionein liufiuo tribuenti ui. Jme eiiam aifirmat vercit, alqiie illum, de qtio Eustbius et Hierciiyinusnie- sioneiii Egesippi sive Josippi esse Ambrosii, hocque inine unt. Isaacus Vossius tn Appeudice ad libiumi tam cerlum esse. quamquod certissimum.Stnierrat vir de LXX. Inleipre ibus pag. 127. Egesippi noineii pr;f!»iiii.s, diiiu versionem Belli Judaici e»se Rulini i non ex capra et equo, ul proiiuuviavil Deceinbrius, exslilo argui arbiiralur. sed cx Josippo orluin anuiiadvertii, Libraiii cniiu IV. Johaunes Eridericus Gronovius Monobiblon Josippi lionicn idesi Josephi, iiiiilutint in Igisippi:: observaiorum in Scripior.bus Ecclesiasticis vulgavit ! cujus rei (loquilur Vossius) fidem faciunl mtmbranai DavenlriieaptidJoanneniCuluiiilHiniA.D. 651.in-12, I nostrw pervelustw, in quibus eraso Josippi nomiiie, Vir doclus-in hoc opere, sliluw Am. rosianum cum , ailerum substilutum comparel.Paullus Coiuuiesiusea- Josippiano commiltit, easdeiuque plirases ab utroque dem rcfert pag. 685. Operum editionis Fabricii. Alii frequentatas, easdem dictioues et verborum argutias i

263

RUFINl PRESBYTERI 2(54 utriquc Scriptori in deliciis passim iiabitas, sexcen- A niajora opera condere. Sed Gronovium audiamus : Ita multa apud utrunqiie tjeminagermana reperiunlur, tis locis uirinqtie productis, emcndatis et illusiratis, animadverlitcap. I. VI. XI. XVI. XXI. XXII. XXIII. quibus beneexactis vix possis pali, qtiin utium esse cl XXIV. iis pnetermissis, qtiae etsi valde Ambrosio fa- professorumnvmen aucloris sui, et hujus dissimulanlis miliaria, qnia lamen et aequalibusfrequeniaia, magis itltid, scipli auctorem exclames. Rem plane conficit sevum quam auctoreni coargucre viderentur. Ilsec vir summe doclus actalium judex terte perspicacistam multa et lam singularia, sibique similia, nec simus Lucas Holstcnitts iu fine Monobtblicditionis I. alihi obvia, non duobus, sed uni tantum auctori ad- ad se dono missi ab auctore Gronovio, ubi haecmanu scribenda. In duos enim cadere polttisse, nemo qui sua adnotavit : Qum vir doctus primo harum observaliac paullum accurate perpenderit, sibi unquam fa- tiontim capite erudite dispulat de spurio Hegesippi cile persuaserit : quod tamen sibi persuaderi passus nomine, el de vero ejus Ilis oriw auctore Ambrosio, est Sebasiianus Nanus Tillemontius in Commenta- confirmtinlur auclorilaie anitquissimi codicis M. S. riis de Historia ccclcsiasiica tom. I. pag 541. judicio Palaimi in Vaticana Bibliotheca, ubi hwc operis inqtiidem non suo, sed alieno ductus, auctorum scilieet scriptio Itabetur: Incipil iraclittus Stncti Ambrosii postremae odilionis Operum Sancti Ambrosii, Pari- Episcopi, de Historia Josippi caplivi, translata ex siis excusae apud Jo. Baptistam CoignardumA. D. Grwcoin Latinum. Quocircaexpuncto falso Hegesippi 1690. in folio. Siquidem viri docti, mihique ainicis- nomine, verus operi tituius sic constituendusvidelur : simi, in proefationeprimi voluminis pag. 5. aiunt, Sancli Ambrosii episcopi conitnuatio Historiw genlis comparationem, a Gronovioinstitutam, fallacemesse, Judworum ex Josippo. fta Holsienius in suo exemquum ex aucioribus diversissituis, inter se aflincs _, plari ntinc Bibiiotliecie Angelicae. Ab llemico YaleB loquendi formulas hinc et inde resecare et com- " sio in notis ad Ammianuin lib. XVI. cap. VII. diciponere, cuivis promlum sit : nihilque huic. operi in- tur Josipptts ab Sancto Ambrosio versus in Latinum sit Ambrosiani stili judiciique. Tillemontitissuum his sermoncm.Ilis concinit Jo. Pricacus, vir et ipse docalculum addidit, dicendi charactcrem placidum ctrinae praestaniia conspicuus. Initio enim Egesippi, nimis et lene fluenlem ratus, quam ut Ambrosiotribui quem Coruelius Gualiherus ab se illusiratum cditlit possit, dictionesque ipsas in multis ejusdem sevi Coloniteapud MalernumCliohnum A. D. 1559. in 8°. scripiis facile occurrere. Yerum haecnimis genera- Pricaeus manu sua haec adnotavit: Pelrus Scriverius tim dicuntur : nec Ambrosii stilus non cst placidus, ad Marliatem lib. I. epig. 70. Pseudo Hegesippus nec lene fluens. Diciiones vero, quas Gronoviuscor- (qui in velusto Ms. Glossographo in voce, dcfcenero, rasil, nusquam spissius, quam apud Ambrosiumoc- Ambrosiusin Hegesippo, citalur) de Beilo Jtttlaico et excidio Ilierosolymitano lib. I. cap. XXXII. Antocurrunt : nec formulaeipsaetam paucaenuinero suni, et in qnovis scriptore obviae, ul niultis adscribi pos- nius, inquit, Cleopatrtetimoridefceneratusinserviebat, sinl; singulares enim el plurimce sunt, unique Am- alqite addiclus ejus tibidini [amulubuiur. llegesippus brosiofauiiliares; praelerea nemini. His visis, Phiitp- hic est supposititius, et inftmw plane vetuslalis scripusLabbeus,talium et ipsejudexaplissimus, in tom. I. ptoi, qui non conlentus verbis Joseplii, ut videatur de Sctiptoribus pag. 420. Gronoiii conjecittram non( aliquid novi afferre , swpe nobis sincerum vas incruEuimprubabilemjudicavit; vel dici debere censuit Pseu- slat: quodmagni Scaligeri in Animadversionibus doegesippum Ambrosio aqualem, Ambrosii verba et[ sebianis de eo judicium est. Ex Seriveiio hasc Priscntentias studiosissima aemulationesulTuraium.Nec caeus in exemplari Bibliothecae Angelicae, cujus t( cnim, inquit, ovum ovo similius, qiiam Ambrosii ei r margini notatus eiiam inspersit. Veierum codicum , Pscudoegesippi loculio sibi similis esl. Nns, diiornm JIss. Ambrosiinomen prscfereniium, quos appellavi, eani esse, nullo inodo concedimus; scd ulramqiie ab numerum auget, Canlabrigensis a Carolo Daubuzio } nno eodemque ingenio ct manu profectam, cum viris• laudatus iu libro I. de Teslinionio Josephi § 11. pag. egregiis slaliiiinus. Magni operis Bollandiani Scri- 1(3.in quo codice ad iinem liliri 1. perinde ac in Mej ptores tom. V. Jtinii pag. 390, 591 et400. dc nostro diolanensi, leguntur haec verba : BealissimiAmbrosii Egcsippo loculi, Gronovii senlenliam, post Labbeum, lianslalio ex losepho. Liber primus explicit. llnum haud obscure ampleclonlur. Ludovicus Vives lanlo Claromoutanum, a mc supra indicatum, curalores ', anie in librum XXI. cap. X. Sancti Augustini tle editionis Anibrosian» addiderunt, in quo liber iv. e Civitate Dei, Ainbrosiumoperi patrem adsignaverat. bis verbis inscribitur : Sancti Ambrosii episcopi, Dia Adsignatetiam princepsedilioBrixiana, hoc leinmate spersionis Judworum Flavii Josephi Historiographi . inscripla : Ilegesippi, historiographi lidelissimi ct capitulum quartum. Alios duos memorat Barthius in inlcrChristianosdiserlissitni, Historia de Bello Judai- Adversariis lib. XXXIV. cap. XI. pag. 1564. ubi laco, sceplrisublalione,Judaeorumdispersioneetlliero- ,. men ipse, mipudenlia non purva monachorum, Am(j solymilano cxcidio, a divo Ambrosio Mediolanensium brosium interpretem affictumsuopte ingenio arbitraAntislite, e Graecalatina facta cum ejusdem anacepha- tur: quod lemere et ndicule dictum est. Cur etiim, laosi et labellis congrueiiliarum, cum Josephi lihris el eui bono monachi tot codicibus ubique dispersis s etiam de gcslis Maccabaeorum. rixiac per Antonium alienuui Ambrosiinomen, non vero aliud, alfingere B ^ Morelum 1500. in folio. Iluic snccedit editio Pari- voluissent? Nempe ex illa (ama vulgari, de qua losiensis, cui ha»cverba iiiscribunlur. /Etjesippi Histo- quitur Cassiodorus, si audimus curatores editionis ria de excidio Ilierosolymitano,a Divo AmbrosioMe- D Ambrosiana;.Verum si exi/la fama quidquam recle ;. diolanensi anlislile, c Grwca Lalina facta. Parisiis in deducitur, Hieronymietiam, et Ruftni aeque ac Amn wdibus Ascensionis1510. in fotio. Coloniensis eliam brosii, nomina, Pseudoeqisippi codicibus aflingi den sumtibus Godcfridi HiUorpi apud Jo. Soterem A. D. buissent. Cterque enim praeter Ambrosium vulgo i. 1530. in lolio sic praenoiata. Egesippi hisioriographi Joseplii interpres crediius apud Senatorem. At Barij inier Scriplores ecclesiasticosveluslissimi, de rebus a Lhiusid dixtl, quia verum aliquem Egesippum, non Judworttm Principibus in obsidionefortiler geslis, dc- spurium, biinc esse pulabat, immanibuslamen cumuii que excidio Hieroso ymorttm, aliarumque civitatum Its, ex Iiuftni Joseplw pelilis, interpolaium. Sic cenlitri v. divo AmbrosioMediolanensi epi- suit lib. XLVI. cap. IV. pagina 2128. Sed ex jam adjacenlittm r scopointerprele. Idem Cronovius cap. I. re diligenter adductis haecevanescuiit. Contra ergo sic recte eon-f virum disertum, wlate adole- cluditur : ex fania, vera quidem , et certa, Ambro-! cxpensa, Ambrosiwn, scentiori, aut in exordiis pontificatussui, opus hoc lu- sius, Josephi libros aliquos contractos, deque suo sisse arbitratur. Ambrosio tamen, ut boc opus con- alicubi auctos, latine edidisse, quibus licet subduhideret, iuinquam vacasse, aiiinl curalores Ambrosia- tanlcr, adscripta fuerit latina trnnslatio librorum IISD edilionis, et ex iis Tilleniontius. Sed hoc nulfa VII. de Bello Judaico, quum cerlum eorundem iia ratione aiunt. ISunquiJ vacare uon poluit, dum fuit brorum inlerprelis nomen ignorareiur. Ex his falli t Consularis Liguiia: ct ^Emilise? Quasi vero et aliis deprehendo Jacobum Duranlium Casellium lib. II. s in tiiagistratu occupatis non vacaverit spissa ct hoc Variarum lectionum cap. XIII. ubi adducto Joseplii c

265 VTTA.LIB. ll. CAP. XVI. 966 testimomo ex libro v. de liello Judaico, mox aliud A ex Grwcoilidem non solum emendati, sed etiam supei simile adducil ex vulgato Egesippo, sic praefalus: pleti. De imperio rationis sive de Maccabwis liber unus, a Hegesippus,qui Josephi Historiam xara 7rdSasequutus esl, et potius [unctus inlerpretis, quam scriptoris DesiderioErasmo Rolerodamorecognilus. Basilewex offtcio.Immo ulroque, Scriploris nimirum, et inter- offtcinaFrobeniana 1543. in folio. Gelenius in praefaiionetestatnr, se libros Antiquipretis, contraqnaiii Vossiusarbitralur lib. II. de Hisloricis Graeciscap. XIV. Ergo Egesippi nomen est taium ad vetera exemplaia Latina Belli Judaici ad spurium et recens, opus ipsum genuinum et velus. Grsecoscodices duos recognovisse. Sed ob Antiqui_EvoTlieodosianoplerique oinnes eundem illigant : tatum ineleganliam, non putat ab uno ulruiique opus ii etiam, qui Ambrosiumejus condiiorem non agno- Laline conversum, vel hac una conjectura, quod scunt. Necanle, nec post v. sirculiiin arbitratur Til- quum Josephus in concionibus sit ubique sui siini. lemontius tomo I. pag. 54. ei Gronoviiobse.rvalioni- lis, haec quoiies in opere Anliquitaium incidunt, bus de siilo Ambrosiano conformi, nihil solidi oppo- inirain balbuiiem referanl. Contra in sequentis openit pag. 541. Scriplor sane anliquus dicilur ah Isaaco ris orationibus Hufinus propius Jo ephum adseqniGasaubono Exercit. III. pag 205. ediiionis I. Haec tur, ejusque declamatoriam quandam facultatem una disiinctio ambages frangit, quce Vossium irreli- longe magis, quam ille aller, quisquis est, exprimit: verunt in parte altera libri III. de llisloricis Lalinis id quod evideniius apparct iu duabus, altera libro pag. 706. ubi Egesippum inter Scriplores inceriw III. ubi dissuadet moitem sibi consciscendam,altera wialislocavil. Quare huicPseudoetjesippo Pseudo- libro VII. ubi eandem rem verso stilo suadel ; non rufini Josephus ab interpolatore aliquo inserlus est, R unum ex Eleazari cujusdam persona, aliud ex sua.' ut credidit liartltius jure a Friderico Grnnoviorefuta- " Ita Gelenius, in Ruftno cum aliis errans. Abhis dituscap. XXIV.p.265. sed potiusJosepho per Ambro- versa est ediiio perinde Latina, Basileae facta apud srum contracto, et alicnbi aucto, praeler nominiscor- Frobenium A. D. 1567. in folio, ubi in sola interruplionem,quaedaminfarcta sunl, quaepristinam vcri pretatione libri de Maccabseis, uaeincipit, disputaq aucloris faeiemsic immularunl, ut alius crederelur. turus, se genium Ruftni agnotcere ait Emericus BiGronoviuscap. XVI. pag. 105. de ipso opere haecli- gotius inter epislolas Reinesianas ad Antoiiium Boleris consignavit : JttdaicwItiados condilor, qui He- siuin pag. 382. Sed ex hactenus dictis bscc quoque gesippi, quam suo nomine,nosci matuit. Operis con- senlcntia, nulla vcterum auclorilate lirmala, satis ditori tribuit quod Libtariis Iribuendumerat.Hieitim, superque refellitur. Josephi libri XX. dc Bello Juuti ex jam dictis inanifeste palet, ex Josippi nomine daico, seplemque de Anliquilatibus Judaicis sine noHegesippumsive Egesippum coiilixernnl. Erasmus iiiine interpretis edidit AugustaeJo. Scbusler anno epist. 1303. episcopo Rivensi pag. 1420. Operum 1470. in folio magno. Quinquennio serius oculaiissilom. III. Parle II. edil. novse iia scribit : Ruftnus inuiii hac in re se oslendit Bartholomwus Pialyna, quidemnihil unquum veriil bona ftde, sed in hoc uu- Sedis AposiolicaeBibliothecarius, qui Josephi libros clore (Joseplio)videnlurmullisuo lusissearbitrio. Sae- VII. de Betlo Judaico, ab se recognitos, nullo interculi IV. scriplorcm putat Peaisonius in Annalibus pretis nomine adjuncto, cuin hac inscriptione vulgaPaulinis pag. 50. quando nimirum non deerant, qui vit : HistoriarumJosephi libri numeroseptem.In line lingua,'latinaesludium adliuc excolerent, judice Til- sic legiiur : impressit clarus el diligentiss. artifex Arlemontio lom. I. pag. 540. cujusmodi ccnsendtis noldusPannarlz nationeGermanusin domoviri nobiAmbrosius, vir nobilis et Romanus. Cornelius Gual- i UsPelri de Max. civis liomani. anno incarnati Verbi C therus, eujus editio Egesippinon semel prodiit, quae- 1475. die vero 23. Novem. Seden. Sixlo IV. Pont. dam ejus assumenla ex codicum Mss. collatioue dis- Max. anno ejtts 5. Platyna emendavil.Nolandutn est linxit. Banhius eliain miiltis in locis emaculavit. hiclibrum lil. IV. V. VI. ei VII. non Josephi, sed Idem opus exstat insettum llistoiiic Cluisiianae Josippi a Platyna inscribi, ne cuiquam insolens viLaurentii Barrei, Parisiis excusoe apud Michaelem deatur, in Ambrosiana versione Josippnm pro JoseSonnium A. D. 1563. pag. 125. et in liibliolbeca phoappellari. Platyna quoque, non Platina in pr niis Pairum Lugdunensi lom. V. p.ig. 1125. Editionibus dicitur, inque epitaphio ad dexlcram V. Haecfusius a mc scripta siint ne Joscphi ver- portam minorem Basilicae Liberianac, quod Mabillosiouemullam Ruftnoadscribamus, utque ejus nomen nius exscripsit tom. I. Musei lialici pag. 66. Rei ex codicibusMss. perinde ac typis Impressis Josephi caussam vide apud Lambecium in notis ad Plaivnae libris, expungamus, prseseiiim vtro ex editioae pri- Hisluriam Manluanampag. 445. Plaiynam vero Barma interomnes Rulini nomen praeferentes,quae hac lliolomwum,non Raptistam, dixi, quia se ipsesic diepigraphe praenotatur. Josephi libri XX. Aiuiqnita- xii, elsic eum adhuc supersiitem, alii dixerunl in lum de Grwcoin Lutinum Uaducti per Venerabilem Diario literatorum Iialiae tom. XIII. pag. 416. Addo Bufinum Aquitcjensem,virum doctissimum.De Bello HieronymtanAleandrum seniorem, \n officio BiblioJudaico libri VII. per etindem Iraducti. Veneliisper thecarii Apnstolci ex Platynae successoribus uuum, Raynaldum de Novimugio1481. in folio. Hanc sub- qui in decessorum Ealalogo Ms. Barpiolemwumapsequitur alia editio pariler Veneta apud Jo. Vercel- pellat. Eodem consilio, in edendis Josephi libris VII. lenseui A. D. 1486. in folio ; mox alia ibidem apud • de BelloJudaico una cum duobus conlra Apioneiu, " Bernardinum Yerceilensem A. D. 1502. in folio, et n et ad Epapkrodilum, sine nomiue interpretis usus Mediolaucnsis apud Alexandrum Minutianum A. D. est quiuquennio serius Ludovicus Cendrata Vero1513. in folio. Ilas excipit Erasmita hoc tiiulo in- nensis, dum lypis expriniendos curavit Veronw per signis: Flavii Josephi, patria Ilierosolymilani, reli- matjistrum Petrum Maufer Gallicum A. D. 1480. in gioneJudwi, inler Crwcos hisloriograpltoscum primis folio. Cendrala opus dicavil Antonio Donato,Veroiioe facuitdi, opera quwdain Ruftno.presbyleroinlerpreie. tunc Praetori, pridem Legato pro Republica Veneta Qutbttsposlprimam atiorum editionem,loca nec pau- ad Regem Galliarum, et ad Summum Pontificeiu codi- Sixtum IV. a quo non solum equeslri digniiale, sed ca, nec omninolevismumenliex vetustissimorum cum collulionerestiiula. Busileteapud Joliannem Fro- raro, ne dicain unico, exemplo, eliam Rosa aurea beniutn 1524. in folio. Elegatilior editio est. quam donatus est. Hoc ignoravit Carolus Caiiharius in decennio serius accuravit Sigismoiidus Gelenius sic Narralione hislorica de Rosa aurea pontificia.Eorundem librorum VII. de Bello Judaico elegantem Iiainscripla : Flavii Josephi AniiqtiilatumJudaicarum libri XX. bemus lialicam translaiionem, Florenti.-e exctisain ad velera exemplaria diligenler recogniti. apud BartbulomaeumP. anno 1495. iu lolio sine noDe Bello Judaico libri VII. ex collatione Grw- mine interpretis, qui ex Platynce editione suam excorum codicumcastiyatioresquam unquam ante red- pressit, ideoque Rufini nomen recte omisit. Omisit diit. quoque Vossius, a quo in Etymologico, v. proeli, Conlra Apionem libri II. vro corruptis ante iam laudalur eruditus Josephi interpres. Coniumeliae igi» PATHOL. XXI.

268 RUFINI PRESBYTERl tur, quas in Rufintim, nt Josephi interpreiem, bae A cai. In Psalmos I. III. et IV. vers. 1. periodi iniegra; chanles jaciunt Erasmus Epist. III. lihri xxiv. ad ex Augustinodescriplaelegunlur. In Psalmutn IX.fol. Episcopum Rivensem, Scaliger in notis ad fiag- 2i2. e-t loctis incipiens prima persecuiio, viibuni de nienla Beiosi pag. 10 55. 45. el Casaubonus Exer- verho translatiis ex Augustino in Psalmum III. Cotecii. 1. pag. 30. 59. 155. 155. non certe Rttftno, sed lerius in notis ad sinceram Clemenlinain epistolam i. alii debeutur. Au Rufinus Josephi iuteipres esset ad Corinlhios pag 10(1. 23. Augustinienairatioi.em §. ha:sit Ez chiel Spanhemius , Ritftno , in P.-alnium XLIX. versu 21. his Coinmenla iis indicendus , seu Epiphanio Scholaslicoversionein Iribuens in no- trnsam fuisse observavii. Jo. Loiinn- iu prai!a'ione lis ad Calliniaclium lom. II. pag. 57. 695. Epi- Conimenlatiorum in Psalmos cap. XVI. pag. 15. priphanii sil, per me licet, duminodo Ritfini non inus supposilitio fceiui propius larvam det axil : Non itlum sit : quem su s c Groecoversionibus protogos,<|uibus esse, iuquii, ul in tituto tamen esi, Aquilejensem disceinerenlur, addidisse, quum scribat Gcniiadinsin presbylerum,aiitagonistumllie.onytni, ratio non uha Calalogo cap. xvii qtiiniique Josephi oinnes anliqui persuadct, quod, ut observabilqui leget, ipsisimas Aucodices prologo eareant, boc iinuni sullicit, quo ejns- yusliii' itsurpui, verbis elinm nsdem, licet redaclis in inodi oni.ies Lati as \ursioiics Rufino ahjudiietmis. compendium, sentenlias.Inverisimileautem esl, AugttHinc llolsienius in ( atalogn Ms. codicum Medieeorum sl no elitan uliquunlojuniorcm, tl qui sit nusus cum ex vulgari epinione loquutus esl, ubi h;i'c literis com- llieronynw con endere, Auguslinifere perpetuousunim mendavil : Scamno (6. cod. 1. Josepltus ex versione docirinu fuisse verbisque.lmmo nonnunquam trauscriliiifini scriplus chartirtere Lai.gobardico,foliomajori, bil mutlo recenlions Gregorii senlentias, ut in Psalmum S formu el velust,te spectabitis. lland enim in ipso co- n LX VIII. ex Gregorii llomiliuXII. in Exechieiem. ed p nec ullum ieqi, qui operibus Ritfini annttmeret dictum dice, qui libros taninoi XVII. Jndaicaruiii Anti iuitaN luin cnin patlifiila iiliri XVIII. compleciitur, nomen in PsaliniisCommenlurium. on Gennadium, non IIoRufmi exslal. Prologus i|uidcm anteit, non lainen iu- norium. Sic Lonnus, qui ejusdem siii oper s lomum lerpretis, scd .loseplii auctoris. (|iii in prinia litera priniiiu) vulgavil Lugduni apud Jacobum Cardon A. pictus cernitur calamo anep'o scripiurus. ln eadein D. 1623. H;ec Labbeumindtixernnt. ttl in losu. II. de liibliotheca MediceaaliiJosepi.ini codices pervetusti, Scriploiibtis pag. 5t)6. libri aiiclorem sexlo sieculo laline scripti adserv.iiilur, in quibus sionien liufini recenliorem lacerel, vel sallem a quopiam posl Aubaudquaquani legiuii (pind taineu piielcriint teceniio- gusiinuin ct Gregorium alienis centoiiibtis letlum pures unus et aller, utpoie scripti eirca linem sseculixiv. laiet. Miror, lialtizium in nolis ad Cyprianum passim laudare hunc Rulinuin in Psalmos, quasi vetuui. Sed CAPUT XVII. qtiuin nonienclaiores :td iuiuiii omnes, a le A. D. nos e 1. Commeiifaritin LXXV. Davidis Psalmos Rtifino 157ii. opus istud silenlio praetcrieiMII, Riiftiu; sse (pianqttamJacob.s perperum ailribuli. II. Similiter Commentwii in liaiiil(|uai|uani ctedimns, et sacris wrnaculis Usserius pag.07. Oseam, Jahelem , el Amos. III. Incerti aucloris esl iu Historia de Sciiptuns ex eo, lanquam ex Ruftni legilimo coinmeiiiario, tc\ ita S. Eugeniw.non liiifttti. siintonium adducit. In line opcris aliqua deesse videnI. Alii lceius, liuftno Mipposiii, aurein vellunl. tur, quse ab aliis aliunde erui aitpie cdi cupit LtigduAntonins de Albone, ArcbicpiscopusLugdiinensis, et nensis anlisles. Labbeus monet, in Ribliollieca miPrimas Gallinuin, A. I). 1570. libru.a vulgavil sic nori P.uie I. pag. 25. adsetvari Parisas io Btbliolheca Q p praenolatiim : Rufftni(pru Rnfini)Aqiiilcjensis resby- C Saneti Germani cod. 75. Ruftni Aqttilejensispresbyteri in LXXV. Davidis Psalmos comnentnrius e.r ve- teri in Psalmos LXXVl. Comiueiitariosdiversos ab monasieriiinsulwliur- edilis. tit.sli.sjiiuoxemplari bibliolhecw e bttltvjuxta Lugduimm, uunc primttm in Iticemeditus. II. Alia opera non prius edita, quic Barreus ex reliLugduninpud GuillelmumRoiiiaim 15"'!,.in folio. Ilic quiis Mss. inonasterii Montis Dei pro Ruuiiianis volidem liber decenmo serius, prima lanlutn pagina, pro1 gavii, loni. I. pag. 25. liaccsunl : more bibliopolaruin, imniutata, et Parisiis excusa| I. Commentariiin Oseam proplietamlibri III. i 2. In Johelem liber unus. apud MichueLinSonnium, constiluit lommn II. Rttfini 5. ln Amoslibri 11. Operum, studio Renati Laurentii de la liarre cditorum. Allionetisin gravi adiitodum et eleganti epistoAniiquissinius oinnium , qui hcs In.ros . ostro ad' ia, qua Sancto 1'io V. Poutilici librum nuiicupavit, se scripseril, a me repertus Jo. ColumnaOrdi is Pra:,li offendissea i Commenlariosliuffuii presbyteri Aquile- calorum in eodice Ms. de Viris illustribus, Vcnetiis jensis in LXXV. Duvidis Psalmos, notis el characteri- dein servalo in Ribliollieca Ceenobii Sanetonin bus, qui suinmamantiquilalemprwscfeirent,descriplos, Jolianuis et Paulli. Is florebal A. D. 1255. quo al> , el membrtinispropetnodumftresis, uc ipsu velustttle el Alexandro IV. ad Ecclesiam Messancnsem eveeimii ( sttu attrilis, ctmunendutos: quos quum ttvide peilegis- adnoiat Jacobus Ecbardus in Sumina S. Thomaevinl sel, tiliis.jueviris eruditis teyendos tradidisset, censuil dicata pag. 405. Post Columnam eosdem Itbros Runon essehunc tlicsaurumdenuo defodiendum,sed luci fino tribuil Andreas Dandulus Duv Venetoruin in i ac aurw exhibendum. Mox addit, se ab hat ediiione Chronico Ms. lib. IV. c;ip. XIV. parte XXYR et eoe curanda non fuisse deterrituin , quod ex amicis qui- jv dem avo Guiilelmus Pasireugicus in Originibas rcdam adnotas-enl, operis conditorem pterisqueac infi- D rtiin fol. i>5.2. Deinde Jo. Trithemius iu Catalogo nitis prope locis ili cum Auguslino in sttis tractatibus cap. Cll. ubi omnes bos libios , qui sex sunt, iu tres s in Psalmos consenlire, ut eivdem swpe sint sententiw, dividii. Addit pr;cl<rea librtiui, aliis indiet in, de Sa, eudem verba, atque adeo similes inler se periodi. Nam crnmeniis.Noslri opei is anctor in pr.ilaiione lestatur, ii in boc opere evenisse exislinia' it, quod D. Ambrosio se in libros etiam Salomonis dissernisse, seque exo in suis libris Hexaetneron, ac de Spirilu Sanclo. con- planationcs duodecim prophetarum, qui Minores non '. ligit, ut quemadmodum hic integras in sttum opus ex pro merilis, sed pro numero versuuinnominantur, adr Basilio periodos tratistulit, sic ex liufftno, veluti gte.ssum. Hupinus in Bibliotheea toin. 111.mirari se i ' Divocx alibi Ilierinymu et Ctjpriano,in suus ille commeiita- ail, cur Geiinadniscelera nosli i opera enumerans, de iios quampturimaderivarit. Ad haecex ipsn stili faeun- boc non meminerit: quod ipse ex stilo aliisque raliodia el ivquabilidieendi ijeuerecoiislare arbilralur, opus nibus, quas tamen non lecitat, pro fcetn Ruliniano s si Rufmi esse, suflVaganie, Deo placet, etiain Gelasio, agiioscendum audacter pronunciai. Secus lainen et ', in Decrelo,eum nonnultas scripturas inler- reetius visum est Tillemontio, coi tom. XII. pag. 515. qtiippe qui prelatum,-tradit, nimirum lios Psalmos, si illuin au- et 051».credilu difficile lit, opus tam diffustiin a liudiinus. Getasius tamen non de Scripluris divinis, sed ft.nocontinnari potuisse, quod Gennadiis postea ignod de Patrum Grwcorum scriptis a Ruftno translaiis lo- raverit, qui minuliora ejus scripta non ignoravit. quitur. Praeterstilum a Ruliniano longe ahiiorreniem, Medio saltem sseculoV. conlecium videtur. Eteiiiui i, unuin Gennadii silenliuin liuftno loliiiu optis ahjttdi- in praefatione libri l.in Oseamea laudai, qua3Sancti 207

270 VITA. LIB. 11. CAP. XVII. 269 Jo. Chrysostomus, et Hieronymus Commentaria in A ad evincenduin, quam abhorrerel ab nova Bibliorum Minores prophetas ediderant, nihil loquulus de Cy- inlerpretalione, quae non LXX. Interpretes, Apostorillo Alexandrino et Theodorito, qui in eodem argu- lieo ore laudatos, sed Ebraeum codicem seqneietur. mento versati sunt. Chrysostomum Sancti Johannis Hanc suam sentenlam alibi semel iterumqiie confirConstantinopolilwelogio designat. Hieronymum San- mal. Nain praeierquaniquod in explicatione Symboli cti praenomine baud vocal. Haecproduut libri aucto- llalam versiouen»sectatur; in Hisloria sua Eusebiana rem vixisse quum nondum communis erga euni ve- lib. VI. cap. XXIII. haec babet : Id pro vero solum neratio et cultus inolevisset. De utroque tamen sic habendumin Scripturis divinis,quod LXX. Interpretes id est, quod auctorhale loquitur, quasi jampridem mortuis. At Rufinus de- .. iranslulerunt : qunniamest. solumnovos Eusebii int: rScio, cennio ante Hieronymum,triennio postChrysostomum Apostolicaconfirmatum excessil. Origenis Explanaliones parvi admodum , pretes, Musculum, Christophorsonum, Valesiumhaec iramo nihili facit. Hoc quanium Rujini genium dede- non habere, quia fortasse in codices corruptos et ceat, neminem fugil. Quftno enim, qui Origeni per inancos inciderunt, ut de duobus primis ait Alphonomnia addictissimus fuit, qoid his prsefationis verhis sns Salmero in prolegomeno 5. biblico pag. 54. Sed iniuus proprium affingi potest? Origenes autem pro- Rufinus Eusebianseversioni de suo hsec inseruit. ldeo vero da prio tenore decurrens, allegoriurum magis lepida, quarn magis rem noslram confirmaut. Nunquidse iterum hisloricarumexplanationumsolida el tenenda componit. Rufino id alfirmabimus, Hieroirymi amiciliae Mox Hieronymumargnii, quod vel per allegorias, vel iiisinuare voluisse, novam ejus editionem adprobanHieronynio esse per fqbuiosasJudworum iraditiones tola ejus deflual do? At quis non videt, hoe ipsum Periarchon. nimoratio. Haec Ruftnum, Origenis admiralorem non re- iiijiiriostiiii,qui posl versionem libri ferunl, sed neqoe ea , quae iu llieronynium hic al- B quam Rufini amicilias colnit? Colere aulem debuissct que alibi cadnnl pag. ob\ et 147. Ruftnus enini nus- post rejectom a Ruftno Origenem recepiamque ab eo quam se viri Sancti adversarium o lendil extra li- Hieronymianam Bibliorum v.ersionem.Jam se prodit bros pro se in eum studiose composiios. In alits nun- immanis ailucinatio Sebasliani Munsteri, suspicaiitis in ptsefatione Vetetis Testamenti ab se Ebraice et qtiam. Sed molesiius est quod auctor, se non Italam Sa- Latine edili Basitew ex officina BebelianaA. D. 1554. crae Scriptura; editionem ex LXX. Inlerpretibus de- pag. 11. in folio, Bufinum liiisse auclorem Vnlgtitte ductam , sed Vulgatam, ab Hieronymo ad i.braicos Latina; versionis : sive Rufinus fueril, sive quicunqve fontes expressain, oipole inter alias prasstan issimam, alius. Fortasse Munstero luil fraudi male intellectus sequi proliieaiur. Quid hoc absucdius, et a liuftni in- Gc(asi«s,de Rufino in Decreto sic loquens -.Nonnutgenio et seriplis alieuius? Pseudo-Iiuftni verba audia- las Scripluras interpretalus esl. Ante Munsteruin Paulnius : dekinc nostri operis ut lector agnoscai, el quam tus de M ddelburgo in Parte II. libto I. de Paschate sim edilionem sequtilus, et quo prcecipue considerulo, crorem huic simiiem hauserai ex Ge nadii verbis : munits hoc difficillimwe.rpltmaiionisassumserim, ul si Quwcunque, prwmissisprologis a Latinis leguntur, a et ipse de eortim numero cst, aul de niltilo me fecisse Rufino iuterpretata sunt. Atqtii lam (ielasius, qtiam POSTEBIOREM EDITIONEM, se- Gennadius de opusculis quorundam Gra^corum Paquw coynoscal, ut ISTAM CiindttmEbrwum app Uatur, etigerem. Quandoquidem irum, non de ullis Sacrw Scripturw libris, a Rufino in prioribns ediiiombus eluculiones vitiaiw frequenter versis, loquuniur. sensumvel doclrinw vel narrationis dirumpunt, ut diviQuanquam haec satis; Commentarium tamen alia naiione magis quam condilione opus esse videalur. r etiam ex eodem petita noslro abjndicant. Auctor enim PosTiRion autem illa translalio, etsi non tnulln r. ipsi neminem inter Lalinos fuisse ait, qui propheias excontexlui splendoris adjecit; lamen eiocutionuminte- planaveril. Videtur ergo ignorasse Hieronymi studia : gritatt, illa, qum diximus interceplorum damna fre- quein postinodum inter Syros et GrwcosstaLimadnuquenler eviial. llunc locuin , ut Rufuuanuu., adduxit inerat. Ex his luisse ait, qui Prophetarum scripta edisIlninfredus Hodyus in Addendis operi suo de Biblio- serere nilerentur, Chrysoslomtim et Hieronymuin : rum lexiibus oiiginaiibus in fine Syliabi eapimm. quorum prior Grace, alter LaLiueid praestitil. DeniAdduxiLeiiam Jo. Millius in Prolegomcnis ad Testa- que a praelatione abest niodestia, Rufino propria. Neinenlum Novum, Oxonii Grace editum A. D. 1707. que omiliendum quod scribit lib. I. in Amos pag. 123, in iolio. pag. 85. col. 1. Sed lamen addidil inlra pa- Thecueautem viculusesse i>icm;R,tn quo pastorum harenlhe.-ini (nisi lilulus Commenlarii nos forle fallal). bitetmuliitudo,septitno a Bethleemurbe milliario. Ilaec Quin fallat, non esi ambigendum. Rulinum siiicerum olenl llieronymuin prologo in Anios scribeniem : Thccuesex millibusad medianam pro veteri ediiione t.XXvirali, utpote ab suo Origene cta Belldeem.El in Hieremiam plagam abest a Sancap. VI. Thecuam quoexacla, adversus Hicrouynium stetise, nemini manifestum non esl: quo nomine sic eumdem Stridonen- que viculum esse, in inonle sium, et XII. miltibus ab sem doctorem acriler vellicavit libro 11. Apologia; : Uierosulymisseparatum cotidieocultscernimus.De lioc An, !(«divinrum scripturarum Ubros,qnos ad plenis- viculo erudile agil Hadrianus Relandus in 1alastiua simum Fidei imlrumenlum, Ecdesiis Christi Apostoli iilustrala lom. II. pag. 1028. Rufinus vero,qni ad trudiderunl, nova nunc el ab Judwis mutata inlerpreta- XX. annos Hierosolymaevixit, nunquid Thccuam et ttone mulares? Et post pauca : lsta vero, quu: tmnc tu i,.se lustrare non debuit, sed alieno relatu de ea scribere : vicu/i(s iiiterpretaris, el per Ecclesiusel monasltria, per opida 0 Orientales essedicitur? Ruftno etiam, landiu apud u:orato, parum conveniLqtio-l p. 147. de el caslelta transmiltis, quomodosuscipiemus?Tunquum culio, pariler divina, an lanquam humana? Et quid [acimits, quod VenerisSlella sei: Lucifero, a Saracenishodie Saraceni alieno relatu, dicitur; quem usque ex quw prophelarum vel Legislulorum nominibustilulan- colere FEIUNTUR. HOCdixit Hieronymus lib. II. in iur, veriorahwc abs le, quam illa, qute Apustoliprobavtrunl affirmanlur ? lstud commissum dic quomodo Ainos cap. V. Si./ws Dei veslri, Hebrtticedicitur Choemendabitur? Immo ne(as quomodo expiabilur? Si chab, idest Luciferi, quetn Saraceni hucusque veneranenitn in explicanda lege aliquid aliter scnsisse, damna- lur. Consulatnr Jo. Sejdenus in Syniagniate II. de Diis Syris cap. IV. Ergo hic Pseitdo-Rufinus vi.vil bile apud le ducitur, ipsam legem pervenere in aliud, quain Aposlolitradiderunl, quolies dumnabitejudican- ante exoiiam Muliainedisseciam; opus laun u praeter diim est? Cur non magis pro hujus tementute dicam : Gennadium, i^noravit Senator cap. III. de Instiiutione quis ex lolet lantis prudenlibus el sanctis vais,qui anle diviniiruui lileraruin, ubi cx Latinis unum llierony- ' Qitis ftterunl, ad istud opus uusus sil mantiselmitlere. volu- inuni et Amhrosium in Prophetas scripsisse comnieinorat. Quod ad dicendi ciiaraclerem attinet, Ruftprwsumsilsacras Sancti Spiritus voces, t.ivina nriiiii temerure? HaecRufinus pro versione LXXvirali niano baudquaquam aceedii, qni est eleganlior, lucuconlra llieronyiiiiiin. Reliqua longiora suul, quam ut lentior, eoque niiiiiis affectatus ei ttimidus. Sed alic omnia huc adducaiilur. Augustious cuin eo sensit ep. abit Theophilus Raynaudus rotemate X. de Malis e LXXXII. alias XIX. *j.35. Sed jam adducta sulliciunt lionis liliris toin. XI. Operuin pag. 294. ubi ex ele

RUFINl PRESBYTERl -A gantia el concinnitale, quw in his Commentariisefflore-} runi, ut libellum Ruftni nostri esse credcret : qui tcit, Rufino, ui ait, Scriptori impolito ei barbaro, ab- errorum suspicionem, qua apnd Anastasium ponlifis judicat. Similiter sentit de Explicalione Symboli. Nos cem laboraverat, Romam redux, bac formula liilei laiuen, quibus non licet esse tam disenis, de iitrius- coram Innoeentio successore, ab se procul excusse(|iie slilo cum doclissimis viris aliter oinnino sentien- rit. Hinc idem Norisius provinciae suaeet noslrae, qux s diiin pulainus. Istnil opus Ruftnum meniiri, primus una est, gratulatur, insignem Seriptorem Rufinuin se oiniiiiiin longe ante Raynaudum sodalem suum, snb- onini landem Origenianae baereseos labe purgas e. , odoralus fuerat Francisctts liibera in Commenlariis Norisii senlcntiain amplexus cst Josepbus Cardinalis ad XII. Pre.phetas liomtv prinium editis apud Juco- Aguirrius in Cominentariis ad Theologiam Sancii bitm Tornerium A. D. 1500. in ''. lstic enim pag. 91. Anselmi imn. III. tract. VI. cap. LXMII. disput. 111. §. 78. ad verba Osenecap. II. Ecce eyo laclabo eam,, sect. 5. §. 59. pag. 204. editionis Romanae. Sex viri qiia: verba Pseudo-Ruftnus pag. 42. sie expliiat : La- summi ab adscititio Rufini nomine decepii sunl. Hoc i cttuio quoqiiecibum nianncevidetur ostendere; Rihcra prinia libelli verba perspicue produnt: Propler venet hicc scribit : laclare hoc loco significat decipere : et ralionem Sancloritm tocorum, Hierosolymam et Bclliel hoc verbumjuxta significationemsuain multos decepil, leern VENIMUS,inlelleximusplurimos fratres in nobis , in quibus Ruperlum el liujinum : quod quidem miror,, scandalizari, eo quod audierint nos multa hwrelica, et > qnum Grwcw lingiia; stilis perilus [uerit, cl e Grwco quw conlra Fidem Ecclesiwveniunl, profiteri. Ilaque, verbo polueril iitlelligerequid valeret Ltuinum. Jum- Deo prtvsenle, testamur, etc. Ilsec patefaciiml, iiuii pridem cwperam mihi persitadere, hwc in tres Prophe- Romae,sed iu loeis Sanctis Hierosoiynne, et Beliilcem tas Commentarianon esse Rufini illius, qui in IIie.ro- lianc prolessionem fidei prodiis-e. Rufiiiits auiem . I nqmum scripsit (impar congressusAchilli) quod ulrius- B inde Semel in llaliam reversus, nunquam iiluc in loca que Operis stilus sit dissimilis: el nunc ex hac ejus in- Sancta renicavit, in Sicilia apud Messanam demortuus. Norisins paullo ante eaindem foiiir.ilaui aii ^e lerpretaiwne magis intelliqo. ; III. Ejusdem commatis cst Vita Scinciw Eugeiiite editain, id adnotavit: quae vel hoc uno ex capite Ru[ Virginis el mnriyris, quam foras niisit Rosweydns in fim esse non potest. Garnerius, vir opido pcrspieax Hisioria eremitica pag. 540. inccrto quideni auctore,, et Ecclesiaslicae rei periiissimus, qui quam inulta quariqiiani iu notis pag. 5.9. Goldastoadsentire vide- doctrinae tum hisloricae, luni dogmaticae arcana litur, eam Rufino adscribenti : Quod, inquil, si ex Mss. bellus iste brevissinuts coniineat, peregregie explicai ipse hausil, (acile consenlio.Cerie stiliis non abludil a vit, e.i primis, quae protuli, verbis, conslare aii, ubi slilo Ruftui. Yossius conciuil lib. II. de Historicis La- sil ediius itle Fidei Libellus, scilicet llierosjlymis, aul tinis cap. XI. Hoc tamen ununi et niniis generale ar- Retliieemi,quo conflueb.itinfinila vis sive presbytero3 giimeutum, ex siilo, non est semper tutuin. Vossiide rtini, siiie monachorum. I.uin ad poiilificaluo Siricii, Goldaslo verba haec sunl: quod [acere arbitror manu- sive A. D. 5D8. Iiabenduiu Garnerius uon abnuit, 1 scriptorttmftde subnixum.lnimo ex simplici conjectura dtim in Palaestina de Origene qua^siiones magna anise id facere :it Goldaslus in notis ad caput XVII. niorum coiiientione effeibueiunt, Epiphaui» et Ilietomi 1. panis I. Rerum Alaniannicaium : Velitslissima ronyino ex tina, Jo. Hierosolyniiiano et Rufino alteia i i historia, inqnit, StmclcvEiujeniw, interprete eodem,NI ex paiie muiuo dissideniibus. Sed Beihleemilicusse_ FALLOH, liufino. In codite meo Ms. exstat Sanciae ncx leviura nou sifens, amiciiia soluia, hauc paliuoEugenise llisloria, ab hac non paruin diversa, nullo- diani Rulino auetori exprobrassel, si eam BeihJeenii, / que adscripto nomine auctoris. p ubi erat '-' cecinisset.liieronymus, aul in proxima urbe Saricia, Immo etiam Romse vulgata, ad manus CAPUT XVIII. Hieronymi advolasset, curanlibus necessani*, qui I. Sub Rufini nomine duplex Libellus Fidei, superiori aliiis Rulini totos libros ad eum mitteie satagebant. ^ swculoedilus. 11. Prior, continens xu. Anatliemalis- Nec sane Ilieronymus, deceiinitim Rufnio supersies, mos, Rufino noslro minime attribuendus, sed atleri. piis correcli presbyieri manibus posinioduin insulIII. Multo minus posterior, Pelagiana labc infecttts : lasset, quud Norisius euin fecisse non diflitelur. Qnare j septem Ruftni recensenlur. IV. Poslerior Libellus sine maxima llieronytni injuria bi Anaihein.iiisini Rufino tr.iiisciihi non possunt. Scd ab imperiiis LiRuftnum Palmstinumvel uliuin auclorem habel. brariis, (|Uod Garnerius censei pag. 122. col. 2. ejus I. Quaesiionemgravissimam, interque magni nomi- iioininc insigniti, et episiolae Anasiasii pouiificis ad nis criticos theologosque agitatam, adgredior, ulrumI Jo. Hierosolymitanum, qiinn subsequunlur, et in qua ; liufuio Aquilejensi recle adscribatur, neene , duplex Rttfinus iioiiiiiiatur, adnexi, in Acta Marii Mercatoris, Libellus Fidei, praeterito saeculocx anliquis codicibus ubi hulini aticujns fit mentio, irrepserunt. Cautius i Mss. in lucem eductus. In aliero, (|ui esl brevior, va- tamen atque sagacius a Rigberio Francogennano, seu rii anathemalisini coniia varias bsercses prolerunttir. Gabncle Gerberonio, el posimodum SlepbanoBaluzio ln altero, qui est fusior, Pelagianum vinis expandi- acitim est, qui ab suis Marii Operum ed donibus perlur. Hinc haTeses omnes, iisdem libellis comprehen- inue Anaslasii epistoiam, et Pseitdo-Itufini Anailiesse, Ruftno Aquilejensi, utriusqtie libelli credito au- inaiismos, tanquani scriptiones omuino alienas,abctori, nullo iion genere coiiiumeliarum adjudicalsc. esse voluerunl. Garnerius pag. 115. ei 110. suspica>I Absit, ut nuslrum, qui usque ad exiiiini sanclissiinis D lur bosce AiiaitiematismosRufino cuipiam, ilierouymi suae xtaiis pra-sulibus, aliisque probitissimis viiis5 discipulo, non Aquilejensi, tribiiendos, et iiiiuiium, calliolicc coiiiinuiiioiiis gluimo adhacsit, qtiemquc qiiem vir Sanctus in caussa Claudii ex Syiia Romain ; postobitum sancta mater Ecclesia pium el religiosum et Mediolauumab se missum scribil cpist. XLl. alias i 3 seriplorem agnovit, ad impias liaureticoruin partes LXVI. ad Rufinum Aqudejensem, et lib. III. Apolouuquaui transfugisse credanms. llue , Deo danle, , gia; pag. 402. Imino vero ab ipsouiet liieronymo ostensurus, de breviore libello priinuin disserere in- scripli sunt. Rem detexit vir de eccies aslicis iiieris stituo. optimc merilus Mabillonius in Museo Jtalico loin. 1. II. A. D. 1075. in llalia pariter el in Galliis piior pag. 218. ubi libelluni antiquissiiiium characteribus r idem libellus typographicis formis excusus esl. lllum Langobardicis se in Bibliotheca Bobiensi rcpens*u i enim Henricus .Norisbb. I. cap. III. Ilistorise Pela- testatur, hoc lemmate inscriptum : AbbreviaiioFiuci i gianae, Patavii edilu:, el Jo. Garnerius inler opcra catholicw,exposita a Sanclo Hieronymo, ul quidam m Marii Mercaioris Luteciie vulgata toin. I. pag. 114. hwresim lupsi corriyereniur. Addit Mabillonius, haue ex todicibus Vaticano et Bellovacensi, iu qtiibus liu- liobieiisem expositionem consiare articulis seu Anafino cuidam adscribitur, publica luce donarunt. Con- theniaiismis XII. sub noinine liufini editis a Garnei u s.at XII. Aiiatheiualismis adversus non uuatn, sed inttr opeia Mercatoris, niuiirum in Appendice 1. aJ 1 tiitiiias ei varias haereses, plerasque ad Origenem po- priorem partem pag. 114. non vero ut tlie ail memotia.imum rofeicudas. HueeNoiisium eo f.tcile adduxe- riae lapsu, iu Disserlatione X, quse io toio voluiuiiia 271

VITA. LIB. II. CAP. XVIII. S74 ntilla est. Qtiare libellus (qui potius, quam singularis A Palwslinmtiber de Fide cum nolis Jasobi Sirmondi. unius hominis, errores suos ejuranlis, palinodia,quae- Parisiis apud Sebastianum Crainoisij 1050. in 8°. dam est generalis fortnula Fidei, ab Hieronymo scri- Garnerius postea rursus vulgavit inter opera Mercapta pro iis qui Origenismi poslulabantur in commu- toris Dissert. V. pag. 285. praeteroiissis lainen Sirnionem recipiendis) si ad Riifinum ulluin aliquando niondi notis. Denique Jacobus de la Baune una cum pertinuit, is certe Aquilejensis non fuii, sed alius, et notis inseruit pag. 274. tom. I. Operutn Sirmondi forlasse ille natione Syrus, qui haeresimde peccato Parisiis edilorum lypographia regia A. l>. 1096. origioali Romnm primus invexit, ut narrat Mercalor Opusculum in capila LXI. dispesciiur apud Sirmonin Commonilorio; qtianquam confessio haec nihil dimi, qui Graeco primum sermone scriptum existicontinct, quod haeivsi Pelagianae favere videatur. inavit. Garnerius ab Juliano Eclanensi episcopo, Garnerius, qui singulos ejus arliculos egregie enu- Pelagii haeresiarchae patrono, laiine reddilnm censet. Eclanum in Hirpinis slelisse et nunc Friceniuui cleavil, in omnibus Hieronymi doetrinam reperit, etiam in nonnullis, in quibus Ecclesia eum tion se- seu Frequentum, Abellinensi episcopalui conjunquitur, pula in parte illa primi arliculi, in qua tradi- ctum dici opinaiur Garnerius pag. 146. col. 2. Retur, Christianos recte credenies, peccaiores tamen, ctius tamen Holstenius in nolis ad Cluverinm pag. non seterno, sed lemporario supplicio damnandos. 275. Ilinerarii Antoniniani dislantiam XV milliarium Itaque omnes Anatbematismi in doctrinam Ilierony- retinens, Eclanum circa Mirabellam inter Fricenlum mianae contrariam, non aeque lamen ab aliis Palri- el RenevenLumcollocat, ubi vesiigia urbis maxima bns proscriptam, inlorquenlur. Neque enim duodeci- apparent. Dupinus, cujus indiligentise non parva mus in eos, qui dicunt, animas prius fuisse, qnam natw n specimina passim offendimus, in lotno IV. Bibliosint, et non cum cnrpore a Deo quotidie fieri, ab Augu- thecae part. II. aii, Jo. Diacontnn hunc libellum stino fuisset adinissiiSjquaesiionemhanc velut incer- Rufino presbyteroAquilejensitribuere. Id falsum est; tam defiuire non auso. Hinc Garneriiis pag. 110. recte natn Jo. Diaconus, qui tn exposilione M. S. Heptaait, Conlessiooem hanc in niilla Ecclesia luisse pu- teuchi, Parisiis servata in ccenobio Sancti Germani, blicam, sed privatam potius, et alicujus siveclericorum bis'libri hujus testimonio utitur, semel iu Genesi, et cwtus, sive monasterii, propriam , puta Bellileemilici, rursus in Exodo, utrobiquo htinc tilulum usurpavit: in quo Hieronymus morabatur. Ad luec anutltematis Exlibro de Fide Rufini, Ubi autem Rufinum audinomen non ea notione in iiac formula accipitur, qua mus, non conliuuo Aquilejensem cogitare debemus. vulgo accipi solet pro executione canonica , sed pro Plures enim Rufinos, hcclesiasticos viros, forte etiam sibi invicem notos, uno et eodem lempore generali alia, seu pro damnatione dicti alicujus, qtieniadmodtimacceptuni fuil in Conciiio Diospoli- claruisse, perspicuis literarum documentis prodiium lano, in quo anatliemate percussum est siultiloquiam. esi. Adi Conciiia Ra>luziipag. 505. ln omnibus lilielli 1. Sanclus Jo. Cbrysostomus Ruftno presbytero Analhematismis Origenes percellilur, orlscque ex eo scrihit epist. CXXVI. quem rogat, in Phcenicem haereses Paulli Sauiosateni, Arii, Apollinarii, el Pho- proficisci, monachis opitulaturum, qu s caesissupertini. Nulla damnalur, quam Hieronymus aliquando siites, Gentiles vulneribus affecerant. 2. Sancius Nilus ad Ru/inum, quem laudibus maOrigeni non objeeerit. Codieis Bobiensis auctoritatcm, alias per se satis validam, laec undeqiiaque gnis exornat, varias epislolas seribn, praecipueXVil. vocat Niconfirmant. Quo tetnpore confessiofacla esi, nempe, et LIV. libri IV. Ilunc, quem r]tj\)xaTct)i> ex Gamerio, circa A. D. 594. quum nondiim inier C lus, nempe solitarium et quietis aman em, exponenle Hieroiiymiimet Jo. Hierosolymitanum conlroversiae Peiro Possino, JosepiiUi Maria Suaresius in lndice delerbuissent, plures atise a variis bominibiis lidei opernm Nili pag. 012. col. 2. eundetn ac nostrum faformulaepiodieruut, prout quaestiones binc inde ortae cii. Tillemontius tamen tom. XII. § 45. pag. 108. postulare videbanlur. Sic Rutinns nosier Apoloyiam anachoretam aut reclusum, ei in deserlo et soliiario suam ad Anasiasium, et Explicaiionem Symboli ad loco viventem potius, quam monacbum, ideoque a Laurentium. Sic Nazianzenus Anatheniali-iiios con- nostro diversum, existimat. Huie sentenliae omnino tra Apoliinarisias. Sic Theodorus Mopsuestenus, sic adhaeremtis. Coelestiuset Pelagius, sic Julianus lecerunt. Ceierum o. Ruftniis ofiicio diaconus oecurrit apud S. Anoinues AnaLhematismilormulse liobiensis Origeniana gusiinuiii epistola CXLIX. alias LIX. (Nunc XXCl.) dogmata, qu;e llieronyinus aversabaiur, poiissimum ad Paulinum Nolanum, presbyteri nostri amicum. feriuui: etiam illa, in quibus Ecclesia iiihildum deli4. Rulinum presbylerum ab his diversum, etcum nerat, quale esl de animarum origine, quas quoiidie Aquilejensi minime confundendum, ut alibi di.xi et fieri decernitur articulo 12. Ruiimis nosier in Apo- iierum dico, nobis suggerit Sanciua Hieronymus logia ad Ariasla-iiiin, Deo, inquit, teste, dico, quia epist. XLII. alias LXVI. ad nostrum ex Oriente reusque ad prwsens, cerli aul definitialiquid de ea qute- riuceni scripta, in cujus line sic Iegitur : Sanctum slione non leneo. Rursus : Adltuc ignorare confiteor quoquepresbyterum Riiftniim, ob quandam caussam prwter hoc, quod manifesle tradil Ecclesia, Ueuin et per Romam Mediolanummisimus, et oravimus,ut noauimarum cl corporum condttorem. Norisius senienstro aiiimo vos ( Rulinum Aquilejensem) videret. tiam a llieronyuto propuguatam, steculo landem XII. n Htinc rursiis lib. III. Apologisepag. K2. semel iteita, ut ounc est, receptam fuisse animadverlii iu rumqiie commeaiorat : Volo tamen scire quw sint Vindiciis Augustinianis cap. IV. § 3. ul>iliac de re isla jacula venenata, qiuv posl tergum vestrum nosjeplenissimeagit, et exeoNatalis Ale.ander sseculo V. cisseconquereris. Vincentius, Puulinianus, Eusebius, cap. IV. art. 111.§ 10. Aguirrius in Theologia San- RUFINUS presbyteri: quorum Vinceniiusmullo tempore cii Anselini lom. ill. cap. LXVIll. disput. lil. §41. antevos Homuinvenil. Pauitnianus el Eusebius post p:ig. 205. ob.-crvat, in hoc libello nullam le^i ejura- annnm vestrw navigationisprofecli sunt (A. D. 398.) in lionem erroris, (|uod nou detur iradux peccati, oh RUFINUS caussa Claudii post biennium missus(A. quem Rulinus qiiidam pessiine audierat apud San- D. 3Uy.) omnes vel pro re [amiliari, vel pro periculo eium Augustinum, aliosque orthodoxos. At vel hoc capitis alieni. Yinceiilius, Eusebius et Paulinianiis virum egregium monere debuit, ne duos Ruftnos in pro re familiari in ltaliam translrelarunt. Ergo Ruiinuiii coiillans, libellum Aquilejensi adjudicaret, iinus propericulo capitisalieni Mediolanmnproperavit. qui Augustini aiincissiinus, peccati traducem nun- Rtifiims Aquilejensis suspieabatur Hieronymi arlibus ad invidiain sibi apud Romanos conflandaiumisijuam negavit. 111.A breviori Pseudo-Ruiini Libello Fidei ad fu- sos. Quartum bunc Ruliuum a Syro diversum nesiorem oraiio nostra converlitur. Hunc primus om- quaquam putamus. 5. Hicronymi epislola de Judicio Salomonis, et iiiuin edidit Jacobus Sirmondus, propriis el alienis Sectione parvuli, quae nunc est tomo II. Operuui veterum scriplis publica luce donatis, peraeque telebris. Inscriptio libri esl: Rufwiyresbyteri provinciw (Niinc LXXIV.) pag. 010, constanter in oraiiibus 273

276 RUFINl PRE9BTTER1 275 . codicibus Mss. inscripla est ad RuftnttmpresbyterumA interroqalionemhujusmodi, quam Grwcidilemmatam Domtv: quem a superioribus diverstim esse arbitra- vocant? Rursus cap. I,V. ftgmentum suum, quod Grwcisophisma vocant?Ac deinuni cap. LX. de Samtir. (5. IlistoriaePelagiane scriptores sextumRuflnuin, bellianis : Unumnc sotum Deum Filium simut et PaSanc.ioProspero amicissiinummemotant, qni ad eum trem per unam partem oralionisprotiunciare assntent, eruditissimam scripsit epistolam de graiia Dei et quasi Grwce dicalur uioiteiTMo, Fitiopatrem. Ilaec libero honiinis arbitrio. Exstal in terlia Appendice Laiiiuim polius scriplorem sonant, stia sen^a per tomi X. Opernm Saneti Augustini. Eum Gabriel Gr;ncosexplicare nileoteui. Et quideni in codice Vasquez in Commentatiis ad primani pariein Saneli Ms. Corbejensi lineis transversis prorsns jtigulatur Thouiaedisput. XCI. cap. V. niim. 74. spsso ni- memoratn ioscriptio, ctijus loctim obliuet alia haec minm errore pro Aquilejensi aecepit, qui XX. ante nota, a seeunda, sed prope oequali manu adposiia : annis in Sicilia ocoubueral. Ilucusque blaspliemim Pelaqii hwretici contra fidem 7. Postremo loco septimum Rufinum Aquilejen- Calliolicam,qitas sub nottine Catholicifaiso titulo indidit. Praeierea in fronle toiius operis exstat haec sem noslrum locamus. Ut de Rufini Ubellodicere pergam, Sirmondus iu ailmoniiio, literis Meroviogicisac pene fugienlibus prologo ait, se in hinis Corbejensihus Mss. notaliim exarata : Hic liber, qui uttitula'ttr Ruftni, nonte sereperisse, non a Rufino, sed a Pelaqio ettitum sub ducal, o pieleclor, qitia Pelaqianusest, et blasphemiis nomine linfini. lpse lainen iilrumque levi negocio re- Pelagiunornm pleints. Simulanseni.n contra Arianos felli arbilraiur, proplereaquodnec RuiinoAquilejensi disputationem, venena suw htcreseosinseruil. Unde n liber conveniat, qui Origenemvelut impiiun et nefa- n hortor caritalem tuam, nt hunc blasi.hemumde vestro riuui passim exagitai, nec Pelag'0, cuj us primarium codiceabscindttis : et pro eo libriimSancti Anqustini decretutn everlit, Atlamsive peccasset,sivenon pec- de vera religione describite, ul quanlilalem reparelis, casset, morlem obittirum. liuinius in pncfalione boc esl, ul de voluminis magnitndine nihil decedat. lomi 1. Operutn Sirinoodi § 5. notat bune. Iiliellum, At haeein ora ipsiu* libri adnotatur : Hic. tiber non Siillein ea ex paite qu.r langit peccaium origiualc, Rufini, sed Pelatjii hwretici,in qno contra ftdemCapiope ad verbum exscripltim vi leri ex Juiiani libello thotic.ammutltv coniineiitur blasphemiw. Verum adFidei, qiiein ex codice Ms. Ecclesiie Veronenss vcrsus lani antiqnam miiesque repetitam viri riocii Giiroeriusvulgavit. Denittmqnod ad libii ;eta:em at- observationem objicit Sirmondus, Pebigio librum liiiii, Garuerius non :. odo anie Nestorii et Eotycbe- noit eonvenire, qui Adam, si niandalum Dei servastis tempora, sed etiaio, ex Sirmoiidi senientia, anie set, non moriturmn fuisse aoprohet, arieoquepritnaPelagii damnationem scripluin exislimal, propler- riiini evertat Pelagii decretum, quo ille Adamum, caipiod ibi uulla coiilentionum de Clirisi gralia sive peccassei, sivenon peeeasset, wioiiemobiurum mentio inseralur. liaunius Garnerii hac de re editam fuisse coiiiendebal. Gennariius lamen pranlictis nolis Disserialionemsecundis curis auctam et praelo para- non parum snffrigatur in Catilogo, uhi ait cap. XLH. tam exslare tcstaiur. Pelagius antequam proderetttr hwrelicus, scripsit /iCutniores postremaeedilionis 0|ierum Sancli Au- bros tres de Fide Trinitatis. Gennariio pooritis addit gustini in addendis ad lomiim VIII qua; evslant posi Jo. Diaconus, qui non itnuiu libriim de Fide, jam lndices io fioe tomi XI. de auctore hiijuslihepi, qui vulgiitum,sed et secitnrfitm,qni nnn exslat, Ruftni c Riiftno p(rperam riatur, quaedam mumierunt, notari noiniiK- iiat. Seil et responsnm, ex Gennadio, ad G (iignissiiiia.Quare lorum suinmain huc transfeiatn. C iil, quod Sirm 'ndus ohj cit, in promin est. Nihil Atigustinus lib. XXXVIII.de Tiinilale haee h.ibel : eniin mirum, si hiBresiarchesex Firie Caiholica, in in- qua naius altusqtte fueral, aliquiri scripserit priusAcutesane QUIDAM respontlithwr.lico, vcrsulissime terroqanti, utriim Deus Fiiium volensaut nolens ge- qiiain h.teresim suam excogitaret. Ad Aiigustiuuui nuri', ut si dicerel notens,absurdissiinaDei miseria quod atiinei. ab ejus ingenio prorsus alieoum uon sequeretur; si autem volens, conlinuo,quod inlende- et.ii, iri non sine lanrieconimeinorare, quori haeretibal, velut iiiricfaralioue concluderel, non naturmesse cus bene senserat. Illius eiiatn nomen, si Pelagius vicissim ipse oon prius latere voluisset, (orsitan Augustinus Fitiuin, sed volunlatis.At ille viijilanlissime ab qitiTsivit eo, utrum Deusvolens an nolenssit Deus. nou lacuissel. Ex diclis sequitur, falsum titnlutn, Ilis Atigusliniverbis apprime conveniunt, quae Sir- qui libelluiii de Fide Ruiino atlscribnt, el nolas, qttae monriiamisRufini lihellns de Fide habel eapile Llll. illtiin Pelagio vindicenl, non temerarias, nec improigilnr nos inlerroga erint, utritm banriamse 'lentiam, qua in Austustinilibro rie Trinipag. 315: QMUUI Deus procretivril Fitium iiecne,el ucceperinl a nobis tatecap. XV. i^ ipse lauriariexislimelur. Ilinc pari: res.ponsum procreavil; si-atimadjicinnl inlerrojatio- lcr (liscimiis,iiuanlum anliquis cordi fuerit, ne liaenein hujusinodi, quam Crw.i dilemmatumvocanl; in- relicuin <pus inc.iule legcrelur, inuno, ut ahscindeviliti, an sponle? lloc aulem faciunt, ut, si dixerimus, reiur ae prorsus supprimeretur,licet eo commode et invitus, mox adjicianl : quod si invilns pracrcaril Fi- ari rein Eeclc-i c, usus sit Augustiniis, quomodo et lium, quomodonon esl imp.um de Deo hoc dicere, alii Paires argumentis Arii Sabebium, ac Sabellii quod generationisnecessilatisubjungatnr? Sin uutem, Ariutn itnpiiguaveriint. . spoule, dixerimus,illi nirsits adjicmti!quod sibi libi- rv IV. Itaqie RttftnusAquilejensis a jiiniorum nontum est : ergo si sponte procreavit, quasi volunUile iiullis per[ierani conflatur cum Ruftnn preshytero procrealtis, inler ipsttm et omnia cetera, quiv Dei pa- Palwstino, sive quocumque alio, ad quem libellus riter volunlaiecreala sunt, nullu pcnilusliuberi dis- jam recensitus periinere viriealur. Perperam etiam crelio poteril. Et infra : Ef nos eonira interroyabitnus ciim Ruftno, Ccelesliihteretici tnagislro, sive alius eossimili modo interrogationis coruin, utrum sponte a P(i/ft'sfinosit,sive nequaqiiamdiversus. .Syniiienim Deusbunussit, an invitus? Niliil sane aptius et lu- is dicilur a Mario Merealore, I atino hoinine, in culeniius ad evincenduui, in loco ex Angustinn a tue Commoniiorio. Atipii Syrum non dixisset, quem esse totus Occidens, iiumo et Oriens siiperius prolato, Imnc libeliuiu Sirmoiidianiimindi- Aquilejensem cari. Quis sit ejus auctor, non siaiim dieenduni. In agnoscebat : et praccipue Augiistimisliuftni perinde calce vetu-iissimi codicis Corbejensis, tincialibus ac Mirii neeessarius. Cui euiui Occdenlalitim ignolileris scriplo, hicc subjiciiiniiir : Explicit Rufini lu eral Ruftnus Aquilejensis,tot scripiis, tot amicii c presbyteriprovinciwPalwsitna liber tle Fide, transta- liis, et vel una iuter eiim et Hieronymuui oiueniione, i ius de Graco in Latinum sermoneni. Amen. liiifino ab ipso Vngustino improbata, celebterriinus' Neino nostrum Aquilejensein(non sane •oesbytero adscribit Jo. Diaconus. Sirmonlus lanien ignorabat, Ritftnum ialelur, inscriptionem vel ex boe mentiri, quod Ori- Patwuinttmaol Syruin) ab Hieronyino lanlo ante v je.-.iem, etulimpittmct nefarium, passim iibri auclor laiidaiiimin Chrnuicoet in epistolis : a Paulino Noe\agtlel. Pr.cierea, cui translalus de Grtvcoin Lali- lan > pariter in epistolis. Fueril Merealor natione num termonemvidealur liber, in quo legas cap. LIII, Ctttnpunus, uod putat Garnerius, fueril Afer. ut alii q

«77

27« VITA. LIB. II. CAP. XIX. \. conjiciunt : ipse unus ignorare non potiiit quem A nis errores nondum perspectos habuerant. Eodem nemo ignorabat. Erat enim Rufinus Aqtiile- Norisio auctore, Anastasius ubi primum accepit jensis passim in ore famae non solum in Cam- Theophili epistolam , nihil ultra morandum ratus, pania, ubi Nola, sed in Africa, ubi Augttstintis, Oriqenem lata sentenlia condemnavit, quori ipsum suis qui ex ejusdem Ruftni eriitis libris Hisiori c Ec- eoden anno 401. in duos Ecclesiis fecisse ait VeneMediolaniet AquilejaeItaclesiasticae, et Sixti Pyihagorici, lestimonia in rium et Chromatium, Iloc a viro operibus suis protulerat, quemadmodum eodem licos nielropnlitas. enim lainen gratis dieiuir omanae R disciplina Ecclesi;e. saeculo, quo floruit Marius, alii quoque Afiica- doclissimo. Neqne ni, Viclor Vitensis, et Vigilius Tapsensis in suis ferebat, ut Stinimtis Poutifex unis literis Theophili proiulerunt. Ad haecJo. Cassianus, Ruftno el Mari > de Origene obitei-et callide agentibiisexcitaius. illico teuualis, in Syrit primum, deinde Romae, et mox in Origenem condemnaret, incousultis Occidentalibus, Galliis notissimus, Rufini Expositionem Symboti snis aut saltein concilio, vel presbylerio Romano : quod in libris laudavetal, in qua id''m Ruftnus Aquilejae proleeto staiim lieri non poterat. Vir purpuratus se tinctunriprodiderat. Qui ergo a Mario, vel a quo- proniiilgationem literarutn Theophili, quae praeter diei paschalis dennnciaiionem, erronrn Origenis Ca\is Lalinortim Palwsiinus aul Syrus ducipotuil? Sed nempe hoc ajunt, quia multos annos in Syria tiloguin complectereniur, condemnationemOrigenis vixit. At Hieronymtis etiam vixit, obiilque, uec pro- appellavit, qnando iihum Pascha carundem liter-irum gatione denunciatum est. Non enim Ecclesia pterea Syrum aut Palwstinum eum aliauis appetla- pr 11111 vii. Palladius, homo Syrus, et ipse Ruftno et Mario Roinana condemnaiiones ab aliis Episcopis factas ipsa , seqttalis, Aquilejensem noii Syrum tlxil : dixil quo- _ tlenuneiiibat; sed et sua» , 'lanquam omnium EcI> " clo-iaruni maler priitceps , aliis denunciandas, que Gennadius , Mario suppar. Haecoinnia in ununi coetintia , mihi persuadenl, ei cuiquam.ni fallor, semper edore consuevit. Episcopo Mexandrino cura pcrsnadebiint, Ruftnum Syruin aut Palaestinumdici incumbebat, diem investigandi, quo pascha quolannon debtiisse nee pntuisse qui Aquilejensiserat. Im- nis celebraniltiin. De hoc tanto ante certam reddeino hine aperle ilcriuci puto , Rulinum, Syrnm aut bat Apostoticam Seriem, ut hujus scripti ad longinPaltvslinum ideo dictuin , ne cum Aquilejensicon- quiores Ecclesitu indicitm generaliter percurreret, fiinderetur. Nollein ab Josepho Aguirrio Cardinali inquii Leo magntis in Epist. XCIV. ali.is LXIV. ad in Theologia Sancti Ansclmi tom. III. tract. VI. Marcianum Augustiini. Elenim Pontilex, prsemalure cap. LXVI.i. riisput. III. sect. 4. s-30. et riisput. accepio Episcopi AleHanririniconsilio, diem Pascha112. i-ect. 6. §. 02. /iit/iiiitmilluni Stjrum cum Aoiti- lis sequuturi, omnibus occidentuliumparlium Sacerail leji-nsicommixlum. Id enim fecit vir optitnus, otnni dotibus denuuciabal, 111 iriem Leo Magnusepist. anliqtiitate reclamante, eiomnino Irivolis argumei:- CXII. ad Marcianuni Augnstum. Ili Sacerdotes, erant tis inductus. Aguirrium magna pieiatis el dnctriuae omnes Romaii Patriarcluau? metropolitse, per Gallaude in Senatu S. R. E. venerandum suspexi: qui liam Cisalpinam , Veneiiam et Istriam , lllyricum, si viveret, quo erat animi candore, me ab se riissen- Brilitnuias , Gallias , Hispanias, et Alricam constilire alacriler pateretnr. Siquidem aliunde eonslat, tuti, nimiium per lotam Europam ttsque ad ii:rarcligiosissimum Cardinalem priores sentenlias suiis ciam. Siquideui bas omnes proviucias Ecolesiastinoii betTe subnixas , ingenuo pudore exuere iiuu- cas, Ro ano Patriarchalu compreliensas, pal:'in est, quain vcritum. Neque enim , ut ait Qiiiiiclilianusde ei ijitiiuin osiendit Norisius in Responsis ad Genas Institutione oratoria libro X. cap. I. id statim lejenti (] germauas Francisci Macedi pag. 41. Ea paschalis ^ sit , omnia . 1711«! auctorei direrunl, denuuciatio promnlgabatur ex praescripto Canonis I. persuasum inagni utique esse perfecla. Nam labunlitr aliquod et oneri Coneilii 1. Arelaiensis in ediiione Labbei tom. I. pag. cedunl. H;cc in anlecessum de Rutiuo Syro, ab Aqut- 1127. Vide Franciscnm Bernardinum Ferrarium de lejettsi diverso, occaMone libelli de ftde, » Sirmondo liitu sacrarum concionum lib. 1. cap. xxv. Apud vulgali, nostroque ab aliquihus aiiributi. De Syro Alexanririno>in prweedentifestoEpiphaniw, riiaconoeuim liiisus post Aquilejensis obitum , ctijUS acta ruin praeconio id (ieri consuevit: quod praecipue pergo tiiarrare; quandoquidem ejusdem opera om- coustat ex Cassiani collalione X. cap. I. pag. 304. ni.i veract spuria , exstantia et deperdita , hacieuits edit. Ciaionii. Al vero pascbales liieras ab Antistite Alexaiidrioo ad Rnmanum, a quo reliquae occidenrecensui. tales accepturie essent Ecclesiae, in Epiphania vulCAPUT XIX. gaiurse , anno superiori praemitii solitas , recte adI. TheophiliAttxandrini cpislola ad Anastasium Panotavii Baronius A. D. 59S).§. 52. in Hicirca Paschalis celebrationemlurbas exeilal in sioria Pelagiana lib. I. cap. II. et a Norisio 401. 1 pam D. Pagio Ecctesia. II. Ruftnus ab Ana tusio minime ttamna- §. 8. immerito conlutatus. Haecluse alibi A. pcrseqttor, tus. III. Hoc prwler aita os'.endil ejntdem cum prw- de anno emortuaii S. Athanasii disceptans. Hiero\ cipuis Ilalim Episcopis communicalio. IV. Ejus! nynius uiitio libri III. Apologiaepag. 455. ipiein litnntuinlibrorum Periarclion versio non probala. V. brum scripsit iueunte A. D. 402. ait, SEHUAS Theo1 responsa ad Hieronyniu.n circa Anastasii pliili pascliales epistolas per Itoc ferme biennium LaRuftni Pap r epislolam ad Jo. Ilierosolymilanum. VI. Si- linas fecisse, prieterea oullas. Ergo Hieronymus 1 mullas inter Hieronymum el Rnfinnm ab Aitgustino |D earuni primam pro A. D. 401. laiinaui fecil inilio A. improiiata. D. 100. Romam mittendam, et per toluni OccidenI. Ut Ruftni libros una serie atque ordine com- tem ab ejus Patriarcha Pontilice Romano subinde > prehendcrem, cetera ejusdein acla paullum seponere viilgainlain. Vulgata est auiem Romae primum ab oporluit. Nuoc tandem ouiniuiii Ruftni operuni re- Anaslasio, qui, ut Primas et Exarclius lotius Italiae, censionem absolvi; quare illucrcdeo, unde diverti. vulgaotlas mox pariter misit ad duos sui isiius i xarFervente dissidio inter llieronymum et Ruftnum ob cliatus primarum seditim melropolitas, qui tune soli 1 Latine versos Origenis libros Periarchon , Theophi- in totius Italim continenti habebaatur, Gallim Cisallus Alexandrinus pro A. D. »01. scripserat primam piiKf nimirnm, Veneim eXlstriw, Venerius, et Chro1 i pascbaleni Episiolam , quae ia vulgatis Hieronymi i;\aiius, ad quos in conventibus suariim Ecclesiarum t Operuni editionibus secunda esl (Nunc mftfufa), ut easriem solemnes liieras , uti eas vocat Cassianus, alihi dixi. Hacc, ,uae plurium Origenis errorum Ca- vulgare, et reliquis Episcopis comprovincialibus sibi taliigiitn ex capta occasione diei pa-chalis prtenun- snbjectis denunciure peninuil. llxc eo tendunt, ut ciandi, in epistolani intrusorum, complectebatur, a1 omiibus pateat, Anastasium Romanum Pontilicem, ; llieroiiymo La ine reddila, Rouiainque dc niore Vciiirinm Mediolaneosem, et ChromaliumAquilejeniransmissa , ut Paschatis ejusdem anni 401. cenam1 seni antisiiles , ubi Theopliili Alexandrini literas diein dennnciaret, Anastasium poniificem mire lur- paschales pro \. 1). 401. in suis Ecclesiis vulgarunt, bavit. Latini enim, observante Norisio, Graecihomi- 111id unum intendisse, ULcertum diem Pascliae

RUFINI PRESBYTERI 28(1 A ejusdem anni,suis populis prsenunciarent, licel obiler _ viros in errorem adducere possint! Quum Baronius in iisdem lileris nonnulli Origenis errores , anlea ex loco Hieronymi, non bene perceplo, Origenem Latinis ignoii, recenserenLur, quorum damnatio Pa- ab Auflsfastopontifice, et mox, eo indicente, a Vesclialis diei prseniincialionem neqiiaquam spectabat. nerio Mediolanensi,et a ChromatioAquilejensi palam Theophilus deriila opera paschalibus liieris Orige- damnatum tradidisset A. D. 400. §. 63. postmodmn nianos errores , al>sc sludiose collectos, addiderat, alii viri, lilerartim laude clari, in Baronii vestigia ne Pascha praemmciari possel.quin pariter iidem inctirrenies, idipsum tradiderunt. Hi sunt post Noerrores pnelegerentnr. Rem his verbis expressit risiiim Johannes Garnerins, et Pagius. Ille ad MaHieronymus Apol. I. lib. II. pag. 417. Episcopi Ana- rinm Mercatorem, inque Dissertatione ad Liberaimn stasius, Theopnilus, et Venerius. et Chromatius, et Diaconumcap. V. §. 1. pa;,'. 227. Pagius vero A. omnis tam Orienlis, quam Occidenlis Calholicorum D. 401. §. 9. Immo hic poslremus Ruftnum eadem SYNODUS pari srnlcnlia, quia pari spirilu, illum Origenis damnatione comprehensum, quod Norisius , qni ( Origenem ) hmreticumDENUNCIANT populis, elc. Ec- jure negaveral, asseverare non dubitavit; quippe clesiae convcuiuin in riie festo Epiphaniv congrega- quem invilus decepit Garnerius, qui epistolam Analum, nt fulnri paschalis fesii ac sententiae Alexan- stasii ad Jo. Hierosolymitanum, ex codice Bellovadrimo inOrigenem dennneialionem audiret, Synoditm censi denuo ab se editam interpolavit ferme integro appellal. Iloc idem dicit Tlieophilus apuri justinia- capite VIII. quod Origenis et Rufini damnaiionein nuin Aug. in Epistola ad Mennam, sive tractatu ad- involverai. Et tamen Garnerius, ne quenquatn falleverstis Origenis ertores tom. V. Conciliorum Libbei ret, ipsam interpolationem, ab se faotam , et charapag. 085. B. Ita enim ait, in Sermone qtiorianiad jp ctere diverso expressam, ingenue fateiur in noiis Monachos, Origrnismi nota insimulatos : Analliema- pag. 112. col. t. Epistolam ab interpolaiionibus valizanles Origenem, ceterosque hwreticosexemplono- cuam , Baronius , printer alios edtJerat A. D. 402. slro, et Anastasii S. R. E. Episcopi, qitie.c tictcribus §. 26. in qua nullam Origenis, nullani Riiftni damnacerlaminibus clarus , nobilissimi populi dux crealus tionem offendimus: nulla Venerii, nufJa Cliromatii cst : quem ct universa bealortim Occid.nlis Episcopo- in Synodis suorum comprovincialium, Origenem rum SYNODUS, accepitac probarit Alexandrinorum Rufinumque damnantium, litmenlio. Unum de Rufiquw Ecclcsiwsententiamin iinpium latam, elc. Haccseri- no ait ibi Anasiasius, solius Dei esse de eo judicare. psit Theophilus ex Anastasii pontilicis literis, qui- Ergo ipse nullinn de illo jttdicium tulit, eundemque bus rcspondit, se ejus paschalem Epistolam pro A. minime coiideninavit. Addit, se de Origene quidD. 401. qua errores Origenis eiiam conlinebautur, qitatn antea nesciisse. Mentemsuatn de Rufini transper duos Italiae melropoliias Veneriumet Chroma- latione librorum Periarchon Johanni rieinde aperit, tium ceterosque loiius Occidentis primarum sedium illam scilicet pitiis mentibus( Pammachii, Oceani, ! : Episcopos vulgandas curasse. Ex Thcophilo deinde et Marcellse) qiiandam nebulamexcilasse, qiinsi Ritrei noiiliam habuit Hieronymus. Vox Synodus fefel- ^nws inlerpres fidem Caiholicam ea laederevoluislit doctissimum virum Norisium et Gantertimtquo- sei. Suuni lamen de libro judicium , ex una Ruftni que in nolis ad Liheratum p. 227. ratos vere in Sy- inierpretis intentione pendere declarat. Si eiiim ernodis ltalicis, Romm,Mediolani, Aquilejm,damnatnm rores danmat, se hnc approbare aii. Si erroribus adi Origenem, qtium lainen Synodi illse seu provincia- sentiiur, hoc se non admittere, sed jtire et merilo lium eonveiittis non ad dainnandum Origenem con- condemnare. Hoc Dei providentiaegratum fore coni venerint, sed ad audiendas a melropolilis Theophili' C fidit. Eadem se ad Sanctum VeneriumMediolanen5 Epistnlas, fuluri paschatis diem cerlam quotannis sem scripsisse testatur, qui scilieet pro Ruftno ad de more praenuncianies. Audi Hieronyniumiu literis Anasiasium scripserat, horiatus, ne superflua labo3 ad Tlieophilum : Vincenints presbyler anle biduum, raret formidine, neque vuno timore soUicilarelurob quam hanc cpistolumdarem, de Lrbe venit, et suppli- liuftni translationem. Se curaturum, ut populi Mbi citer te salulal, crebroquesertnoneconcetebrat,Romam crediii ab Ruftni versione caveant, ne devotas mentes i ct llatiam luis EPISTOLIS (non Synodts) liberatam; immissa sui caligine tabefactare conetur. Areadii et nimirum ah Origcnismo, quia Theophilipascliales Honorii Augustorum lileras ad sedela'as, qnibus cas epistolie in Epiphania a singulis metropoliiis , el epi- tholici Origenis leciione interdicerentur. Iia deinde scopis llaliaein comprovincialium cl popnlorum fre- concludit: Hactenus sententiwmew[orma processerit. queniia perlectae, Catalogos eiiam errornm Origenis Atqui nulla certe in Rufinum, sententimdamnationis S ab eodem Theophilo cusos complertebantur. forma processitin eadem epistola, neque in ullo alio II. Rufinus, Aquilejaedcgens, quuni in Epiphania veteri monumento. Querebe in lluftnum amicum et a anni 401. hae Theophili paschales lilerae a diacono suae Ecclesiaepresbyterum, sparsae, Johannem ade9 in Ecclesia de more praelegerenlnr, auditarecensione gerant, ut suspitiones suas in illarnm auctores apud e errurum Origenis, exhorruil, seque illos ante igno- Anasiasitimeflunderet, Ponlifex hac de re ad Johunrasse pronunciavit. Iloe ah amicis Aquilejensibtts nem respondens, rogat suspiciones deponat, iniiinis S Hieronymo scriptiim est. Rem ipse narrat his verbis neritque, Dei esse corda bominum inirospicere, de Apol. ftb. !. ]>ag.305. Lectis NUPER papceTheophili Ruftno hoc addens : Proprin menle Origenis dicta in fi r EeiSTOLis,in quibus Origenis exponii.errores^dicitur n Latinum transtulil, et probavit: nev dissimilisab eo li (Hulintis)obttnasse aures sv.rts,ei aucloremlanli muli est, qui atienisvitiis prwstal assensum. Illud lamen claia cum omnwusvocedamnasse, el dixisseusquead scire (le) cupio, ila haberia nostris pnrtibus alienum, d illud letiipus se ignorassequod lam nefariascripsisset. ul quid agat, ubi sil , nescire eupiamus. Ipse denique •,. HaecHieronymi verba nosdoceni, Origenis condem- viderit, ubipossil absolvi.Hsecsnmnia literarum Ananaiionem, utvocat, quain C/iromaiiMs, prsesente Itu- stasii ad Johannem, quas Raronios A. D. 402. §. 26. n fino, Aquilejoepublicavit, non aliuri fuisse, qitam et 30. huic anno defixit, nondum scilicet evolulo die !pasclialemTheophili Epistolam. De Anastasioet Ve- 28. Aprilis, quo Pontifex vivere desiii. At citius danerio idein omnino dicendum est. Ilieronymiis pro- tas infra ostendemus. Anastasius lamen eas nec iiiiitilgationem paschalis epistolae, in qua praeter pa- Romae, neque in Italia, vulgavit, quippe qui pritiaschaiis praeimnciaiionem, etiam Origenis errores lim scriptas ad unum Johannem dedil, si vere scri:S explie.abantur, vocat condemnationemOrigenis. No- psit. Dubiiatumenini a Rtifino,et a variis doctis surisius in Ilistoria Pelagiana lib. 1. cap. 11. verborum perioris aevi. Sed, per ine, scripiae fuerim. Eas enim n a Hieronymi sensiim minus recte assecutus, ait, in ea pro vere scriptis admitio. Inde tamen elici puto, :lamen Origenis damnatione, Rufinumminimenomina- Anastasii privatam et familiarem epistolam, ad antitum. Hoc verissitnum est. Cur enim Rufinus in siilem Hicrosolymiianum daiam, pro decteto Synon Theophili paschuiibus literis , ubiqtie lerraruin le- dico, in Origencm et Ruftnumpalam edito, neqitagendis, nominari debuil? Tania inest maguis nomi- quam habendas. Etenim judiciaria.EcclesiaeRomanae nlbus aucioriias, ut secuin aliquando celeberrimos decreta, Romceprius, (luam alibi, vulgari consueves 279

VITA. LIB. II. CAP. XIX. 282 281 A runt. Rufinusin Venelia morabatur, adeoqne intra _ themate adversus Rufinum vulgando. jRttfinus enim lerminos Primatus et Exarchatus Romani pontificis, in Chromatii parcecia, si Aquilejae,vel in ejus proad quem Anologiamsuam miserat, ideoque publicam vineia, si Concordiw aderat, morabalur. Moratum damnationis poenam prnmerilus, summi pontificis vero Aquilejae,fervente hac controversia, satis osperenilorio juriicio, ex RomanaeKcclesineet aevidi- tensum est. IV. Ex his jure concludi poiest, immo et debet, sciplina palam Romseedito, damnari debuisset. Hoc : lactumest nitnquam.Mirorquam maxime,duos longe RufinumAquilejensem ah Anastasio Pontifice non doctissimoset religiosissimosCardinales, Bamnium, fuisse damnatum, sed solam ejus Iatinam versionem et ex eo Jacobum Peronium in Responso iterato ad librorum Origenis Periarehon non probatam, vel, si Regem Brilanniaecap. XXXIII. Pagium etiam A. D. mavis, rejectam. idque non eriicio aliquo vel decreto 401. §. 16. Tillemontinm tom. XII. art. 100. pag. Synodico, sed privata epistola ad Jo. Hierosolymita242.et NalalemAlexandrum sseculoIV. cap. VI.art. num, cujus epistolaenullam Rufinusin Italia a Ro32. peremloriam anathernatis sententiam Romaeabi manis suis notitiam habuit unquam, neqtie ah illo Anasiasioponlificein liuftnumlatam arbilratos; nec: ipso, ad quem scripta fuerai, qtianqtiam sibi amieistame»eos animadvertisse , ex hac sua credulitate, simo; sed ab uno Hieronymo, qui piimus illam ei lib. Sedi permagnam injuriam irrogari. Sii exprobravit et misit. Sic enim hahet in Apologise Apostolicse enim Bufinus anatliematis sementia cnnuxus uii- II. png. 405. Cerle si ideo interprelaris, ul eum (Oriquam fuisset, uni ApostolicaeSedi, non aliis,eam i genem) hwreticumarguas, nihil de Grwco mutes, et tollere licuissei, quum in canone Apostolorum 25. hoc ipsum prwfalione testare : quod prudentissime alias 33. et in 5. Nirasni Concdii cavealur, ne sejun- T>Papa Anastasiusin Epistola, quam cnntra te scribil clns ab Ecclcsiaecommunione per sententiamdamna- ad episcopum Johunnem, suo sermonecompixus est. > tionis, ab alio quocumque suscipi possit, nisi prius Hieronymus, ipsa Anastasii epistola Apologiae suae ab ipso, qtii sejunxerii, susceptus fuerit. Hoc pa- mox adjuncta, Itaecsubdit: Ac ne forsitan hoc quoqtte riler statuit ConciliiI. Aniiocheiiicanon 6. Adi Lab- neges,subjeciexemplumejus, i:f si nonvis attdire (ra» trem ( llieronytnuni) monentem, audias episcopum beum tom. II. pag. 40. et 563. III. Jam vero qnid absurriins et Romanae Sedi,, (Anasiasium) condemnantem.Ex his docemur, ut omnique disciplinaeEcclesiasticaeiujuriosiusexcogi- Anastasii episiola, ad Johannem scripta, Rufino mtari potest, quam Ruftnumdicere a prima Sede ana- notescerei, Roma, non Belhleemo ad illum mitli dethematis vinculo innodatum, neque absolutum , ai buisse, et quidein ab adversar;o : qui, si Romaevuli pracipuis tamen Italise Episcopis in communionem gatam scivisset, hoc idem io Apoloqiasemel atque suam benevole excepium? Exceperunl enim Vene- iLerumincnlcasset, hoc Ruftno jure exprobrasset, rius Mediolanensis,ChromatiusAquilejensis, Lattren- ipsum Anasiasianx epistolaeexemp'um e Palaestina titis Concordiensis, Petronius Bononiensis, et Gatt- ad Ruftnum mittendi, rmlla necessitate comptilsus. denfins Brixianus, Galliie Cisalpinae et VeneliaeEpi- Misit, quia in Ilalia ignorari sciebat. Hieronymtis s scopi magna sanctitate vetterandi. Imtno Chromalius Apologam hanc adornavit A. D. 401. Ait enim lib. Bellileemiiicomseriem mnnuii, ut finem faceret si- I. pag 377. se anfe&iennmmadversnslaitdes Riiftno a 437. Anne in prologoversionis librorum Periarchon sibi daias, i multatum, ipso teste libro III. Apol. pag. ; Chromatiuspro liominedamnato id monuisset?Anne scripsisse. Scripsii autem A. D. 399. ul a me alibi ! ipse, aliiqne, Anasiasii Summi pontilicis et lotius animadversum. Ergo Hieronymus A. D. 401. prioItaliaePrimatis, judiciaria sententia despeclui habita,, C rem suain Apologiamin libros II. distinctam adorna Rnfinum in Catholicain communionem contra Peirii vit. Pagius contra Barunium, lluetium, et Norisiutn s cathedram suscipere ausi fuissent? Hi ,enim omnes aliis ratinnibus hoc idem urget A. D. 401. §. 10. i Rufinum, sihi apprime carum, suaequecoriimuoionis Venerius, in literis Anasiasii memoralus, olim Ami participem, nemine reclamanie, usque ad viiaelinem brosii diaconus, in MeriiolanensiCathedra Simplij habuertmt, ut interim de utraque Melania, aliisque ciano suecesserat A. D. 400. V. Jam videamns, quid Rufinusin liieris contra , Romanis, de Paulino Nolano, AugustinoHipponensi, et Johanne Hierosolymitano, speclatissimis pariterr duos Hieronyuiiana:Apologiae itbros de epistola Anain viris, ei praesnltbus Eeclesia celeberriinis, laceam, stasiana, per Ilieronyintim ad se transmissani, re, ex literaruiu sponderit. Ruftni literas, ad unum Hieronymum i quos Itufini amiciliam seinper coluisse, monumenlisa me adductis, et adliuc fortasse adriu- scriptas, olim periisse jam monui. Sed eariindem cendis, fit maoifestum. Anne vero lanti aniisiites, summa colligitur ex Ilieronymiano responso, quod , hominisin RomanicEcclesiaesenalu a fideliumcom- est liber III. alias ApologiaII. Ejus loca riecerpamex 5 muiiione rescissi, amicitiam coluissent? De lantis eodem lib. III. Ilieronytuipag. 455. 457. 459. 402. viris ltocdieere nonsustinel animus. Hoc ipsum diei, 408. edilionis novae. , i 1. Rulinus ait, de Papa Anastasio, nulli verumvinefas putavit Honoratus Faber in Prodromo velitari parte II. cap. H. pag. 81. col. 1. Immo quuin Rufi- deri, ul tantm Urbis Sacerdosinnocenti(Rulino) injunus coborruerit, auditis Origenianis ermribus, suae- riam [acere potuerit vel absenti. 2. Epistolam Sancti Papw Anastasiiesse conftclam. que Fidei confessioneinedident, cerlum videri ait,, - _ 5. Ab eo (Johanne Hierosolytnitano)cui missaesab Anastasio iieqiiaquam damnatum, sed susc conscienliae,et divino judicio relictum. Unum eiiam ad- v sel, debuissead Ruftnumtransmitli. dere juverit. Si Anastasius Ruftnum a coinmunione 5 4. Siricii, prwcessorisejus (Anasiasii), se habere fidelium segregarc voluissei, non ad Jo. Hierosoly- lestimoniiim,seu literas formatas, quibus , tanqiiani t miianuni, non ad VeneriumMediolanensem,seri, ut certac suao fidei tessera, munitus Roma in patriam universalis EoclesiaeEpiscopus, et eiiam toiius lia- discesseral. De isiiusmodi lileris formatis consulenliaeExarcbus et Printas, ad Chromatium Aquilejen- dus Pbilippus Priurius. Eas quttm Rufinus palam sem, iu ctijus Ecclesiaepres ylerio lunc Rufinus ade- obtinuerit posl Romsesparsam librorum Periarchon i rat, judicaiiam coiidemnatioiiissenientiam, in ciim Latinam versionem, jam sibi privalas literas , sub Romacvulgaiam, misissel. C/i»omtttio eniin Venetise nomine Anastasii conliclas, officerenon posse. Suffi'et Isiriac Primali nihil erat ctiin Med:oianensi, uiliil ccre sibi fofiusOrbisleslimonium. 1 cuin Hierosolymitano. Hoe.Anastasius perspicue pa5. Hieronymus Anastasii liieras, ab se ad Rufttefecerat, ubi Tlieophiii Alexandrini paschalem epi- num ex Orienle trausmissas, prwlerili anni epistotam stolam pro A. D. 40i. a Uieroiiymo Laline conver- vocai, atque alia recentiaad Orientem SCUIPTA comPrisam, non ad unum VeneriumGallise Cisalpinm memorai, in quibus Papa Annstasiuslantis eum (Rui inateni, sed ad Chromaiium pariter, Venetiieet Isiriae finum) omel floribus. Quaenam h;ec scripta fuerint, metropolitam, transmisjl, cetcris Episcopis suaeEc- ignorainus. Anne luertint cju-dem commaiis ac epi: clesiaeconlribulis aut suffraganeis, vulgandain.Haec stola, de qua loquimur? Certe mirum est, a n.illo ex disciplina a SummoPonitficeservaia iuisset in aua- antiquis laudari, neque Hieronymuin haec quoque

284 RUFINI PRESHYTERI A scripta ad Rttfinum misisse, aut quid essent, clarius _ lato mordicusceriagse haudquaquamvidetur. Librum Rufiuum fanfis ejus tertium pensiculate consideranti hoc facile paieexplicare noluisse ; quandoquidem ornabant floribut. Nuuquid responsitm quodpiain ad fiel. Post Ritfinum Petrus Halloixius in Origene deTheophiliAlexandrini pa-chales episiolasfueriini, in fenso libro IV. Quaest. 8. pag. 535. et Hou»r.iius qiiibus Origeniserrores exposili'.'Ila censeiidiim est. Eaber in Prodromo velitari Paiie II. cap. II. pag. 0. Rnlinus iterum Siricii formatamcpisiolam, sibi 84. col. 1. cerle Anaslasianamcpistolam in dubium RomaAquilejam profieiseentilr.ttlii.im, ingeril, hanc vocarenon nmt veriti. non credens. ah Anasiasio successore inlringi poVI. Amarulenta ha'c inier tantos viros jurgia luisse, nullosse, post Siricii decessum. errores spar- Sanctus Augustiiius, utriqne amicissimus, pro mili sisse depreheiisos, iinino universis (ofiusIialiw epi- animo suo , prohare non poiuit. Hieronyuius eniin fideiconfestivnemsusci- A. D. 402. Asterio subdiaeono ex locis santlis in scopispuram et aperlam suci! buntibus. compr. Ilietnnyinus Africaiu revcrsuro, liariidit epistolam suam inler ptentibus,et expositionem lutlitv episcopiRufini cui- Augustinianas LXVIH.oliin XIII. ari Augustiniimfeipiidem non abottil, ipiin fessionem tidei coinprobaverinl. Tantiiiuse (Imirari reudani. Hieronymus in hae nieminit responsi ab se aif : Miror, quumodo probaverit Itiha quod lioma Miper dati ari liufini liieras, aitque de cjus smiiptis, contemsit: epi copi sitsceperinlquod Sedes Aposlolica sibi ntinciatum, in Africampervenisse, quoriitn ipse condemnavil.Annstasius Ruliui Apologiaepro Fide conltitationem ad Aiigusliiiuinpririem transmiserit. stta, niliil reposuit. Iloc liieroiiymus conlemlionem Lalius opus Apologiie,in duos libros di-Iinctae, se appellal. Anastasii vero epistolatn ad Joliauiieuillie- coiuniodiori tempure inissurum promittit. Do vcrba rosolymitanum, Rulino parutn a:quani, Itufiniauaer. Hicrnnymi: Misit milii lemeriiate solita , maledicta ' sna appellat. Apologiu;condciitnaiioneiii (literas in ejusdem llieronymi libros duos Apo7. Rufinus adriit, ApostolicamScriem pacificasli- logiie) CatpurniuscognomentoLanarius. Sic Rufinum teras semel datas, absque novo crimine tiJiieseos, appellat, ad ejusdein nominis proditorem alluriens, reocare nou cousuc isse. Detnitm Anasia-ianain qtti, ex Plutarclio in Sertoi:o, Livium Salinatorem, et epistolam vocat FALS.UI, fraudc subntxam. sub ctijus -ignis militabat, fcodeobtruncavil. Pergit Nolandum esi porro, eam iciieab llierunymo pu- Hicrnnyuius, qum (inaledicta, sive Ritftni lilerie adad gnaciter non obtrurii pr i vera. Iloc iinuin iiierony- versus librosduos Hieronyinianae Apologiae) Afriab se non esse confictum. cam quoque,studio ejtt. (Ritfini)didici p.rvenisse. Ad mus ait (et veruui ait) Rufinum de ejusde;ii epistolaevenlale iu patna sua qum breviler re.spondi (Apologia II. seu libro III. suspicanlem, lliciuiiymus uomam miliit; ad iio- Apnlogiieiel iibclli ejus vobismisi exemplnriu. Latitis inaiue Lcclesiiecharlurium millil. lloc ipsuiiieviiit.il, opus suam Apologiampiim m in libros riuos dislinliomw palam non fui-se vulgalam; alias cur episloia clam) qutimopporlunum fueril, primo missurustemrecenlissiina, deqne tanta qusesiioue ediia, qua: om- pore : in quo istud cavi, ne in qiiaquantexislimationem nibns nola, alqiii' ubvia esse dehuissel, in arcanis IwderemChristianam, >edtantum ut delirantis impesuiitiiiorumpoutilicum labul iriis, lanquain res aiidi- ritique mendaciumac vecurdiamconfutarem. ta, et velus, qiisereudu?liufini aemuli, HieronyiniAiignstinus, perleclis Hieronynii literis , animo siudiosi cjusn.odi epistulam tiain abdi, nec pj- conciriit. Elenim in non vulgiriluis magiii scriis erga quc laiii h.iberi, anue passi luissenl? Magu:isdoctor op- se benevolenliie argumentis, novil, illum noimihilin ponit, Anaslasiuinin Rulinum, licei pridem Siricti se siibiraltini. Vir placidissimus,libri ejus in Rufinum lileris communieatoriis muiiilu o, scribae potuisse; ( lcciione perciri-ns , [>eneciilremuit, illacryuialus , C euin lamcn vere sc:ipsisse non dicit. Seri neqiie ma- lam insigues amicos, et omnium praconiis antea eegi.its doclor uni|uam prodit, unde ipse Aua.-iasiana', lebralos, in lanlum irarum aesluinruisse. Ilinc perqusejadabaiur, cpiSiol.e excaip.uiu habuerit; an ab opporttina oeca-ione arrepla, rescripsit ari Hieronyipso Johanue llierosolyinitaiio, an ab alio. Iloc eerte iiiii111 episiolam XV. nunc LXXIll. opus vcre aur tim, palam prodi ab co ricbuisscl, ul sincerain esse ne- et cariiatis moriestiacqueplenissimuni. Verba, quie giiiili, os lacllius obsiruereiur. Sane haud lit credi- Hierony : i Rulinique animorntn moius respiciunt, bi.e, Juliaiinein, qui pro iiiuieo tiufino ad Anasta- ad huinanse leviiatis doeuinentum hiic adferam ex siiini seri^serat, Auasiasii lespuusuni, sibi uni de1 capite III. eju-dein e|iistol«, quun nupeii Augusti1 aniito seriptum, et neulii opido gratuin, iu vulgus nianae editiouis auclores toiijiciuut in A. D. 404. iia spaigcie \oluisse, ut cjus exeinpluui, uon ex scriic t posi ulriusque viri scriplionibus linem impo' Libc, iiouex paric Johannis, sed ab ipso Hieronymo siltim, palatn saliem, ct p.itissiniuuiex parle Ruftni. ' ari Riiftuumludiluii caiissa inillcrciur. llieronyiiius Verba li.rc sunl : Nescio qnw scripta mulcdicasuper iiiiiii Retlileemiiiciii.cal.i, in oraioruni caslris iiinu- tuo nomineatl Africam pervencrint.Accepimus lameit rie lialii is rebus ob regionuin longin- quod diqnulus cs mittere, illis respoiidensmaledicis. iritus, ncque quilaiein, ab Ruftni .einulis sincere ac sufficienler Quopertecto, faicor, multum ilolui, inler tam caras 1 inslruclu>, elnqucuiiae ane eiinssaui agi:. liujinus fumitiaresque peiie. personas, CU.NCMS ecclesiisNOTIS: Oplo, te puceiu SIMO 1 iin.icilitvvihculo copdatas, tuiituminatuin exslicp.slolam suani liis verbis clausciat ' dilitjere. Hinc ipse Rufinus beati Chromaiii monilis tisse discoidiw.El lu quidem, quantumlibi modereris, 1j) obsfculus, quitius llierooynius invitiiin se obsequi i qunniumquetenensaculeos indignaiionistuw, ne rednun posse excusaveiat, ejusdein llieronyuii lil>.111. dus matedictiiin maitdicto, suasin tuis titeris etnipro aiiianteni nel. Veriimlamen, i eas ipsus ciim legissem,conlubui s nihit repusuit : quodqitc liuu.inum, pacis riociiil, li:eras suas, ad Hieronymiimpro se scnpins,i doture, et obriijuilimore; qaid de tne il a fucercnt,qute ' ncquaqiiam in vulgus sparsil. Nce sane Hteronymiis in te itte scripsit, si inmanus mcnsfo-.tevenissent?Vcv i dehinc Rufinum per- riuxil, noii.inatimsciliccl. Si muntioub scaitdulis! Ecce fit, ccte prorsus impletur ' enim inierdiun sub alienis nomiuibus,el iu aenigniate quod Veritasail : quoniamubniidabitiuiquiias, refri1 id lecil, noii lecisse diceudus esl, quotl sub larva tjescetcnritas inultorunt. Quw sibi eiitm jam fida pelacnbal, lotiasse nolens inielligt de quo loquereiur, ctora ttilo refundantur ? Inciijus siiium luia se projiI scipie hoc pacio ollenriiculum \ii;ue itudens. Ad ciaf .efura dileclio? Quis detiique.amicusnon fornii- delur, quasifulurus inimicus, si potuil inter ilieronijAnastiisianaiiiepistolam quod altinei, lanlo aniuii IIDIiissiriioultro citroque llagrante, hujusmodiopi- mum el Rufinum hoc, quod plungtmus, exoiiri? <) r slolas conlingi poluisse, liaodqiiaquaiu diflicile est,i misera el miserandaconditio'. 0 infidain votttnlalibus quuni alia: quoque llieroiiyuit.,quasupahiiodiam ta-> amicor.imscienliuprwsenlium,ubi nulla esl prtvscieit nenti, supposiije , in Afiicam iransvolaverini, ipso liu jutiirorum? Sed quid hoc atteri de altero gemendum tesle lib. II. Apologiae ag. 4i'j. Hanelamen Anasia- pulem, quando nec ipse quidem sibiItomoest uoius in p > , siaiiiiin epislolum ab llieronyuio pro germaua pnmo posterum?.'< ovilenimulcunquevi.cforl nuncqualissit. t p haliitam, non riuLilamus. Sed ex quu Ruftiiuseam Quidisuuteni osiea[uturussit, iynurut. Ita Auguslinus. cdiliours in prae/V CuraLoresuuvseAugusLiuiauso lalsitatis insiinulavit, llitionyinus pro iltius sinceri283

28iJ VITA. LIB. II. CAP. XX; 585 A tione toino II. cap. LXVIII.ancipites haerent,utram / sibi adhserendiimputarunt. Ex hoc praeslantiumviApologiamHieronymus Augusiinotransiniserit, pri- rorum dissidio non pauci Chronologicierrores (luxemam ne, an secundam.Certe primam in ditos libros runt, quos facili! tolli creriiderim, si PublicotwSedistinctam non mi-it, qnam latius opus appellat, se- nioris moiiem, certoquodnm charaeiere designatam, que posle