You are on page 1of 326

hi-fi

ΤΕΥΧΟΣ 130
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
1984
ΔΡΧ. 80

SYNDRUMS
ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ:
Μ ΥΘ Ο Ι
ΟΠΤΙΚΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ
JTK1ΣΘΗΣΙΑ ΤΟΝ ΗΧΕΙΩΝ
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΗΧΗΤΙΚΗΣ ΚΆΛΥΨΗΣ

SUN RA:
ΕΞΩ Α Π ’ ΤΑ C PIA
ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
ΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΕΚΔΟΤΗΣ
Σόφη Καβαθά
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
Κώοτας ΚαβαΟάς
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
Αργυρής Ζήλος
ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Γιάννης Ριζόπουλος
Σ' ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ
Κ. A t' ντης, I. Ραλλίδη,
Κ. Γιαννουλόπουλος, Π. Δροοινόπουλος,
Α. Κατοοάρης, Ν'. Πολάης,
Κ. Λυμττερόπουλος, Τ. Παπαγεωργίου,
Μ. Ντολοάκας, X. Καψαλης.
Γ. Κοριακόποολος, X. Δαοκαλοπουλος,
Σ. Μ αντζάνας, Λ. Διάβας, Α. Φραγκος,
Κ. Τερζής, Α. Κατοένης, Δ. Πούσης.
Α. Μάγος, Α. Μαοτοράκης.
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ
Για Κολτοάκη
ΑΤΕΛΙΕ
Γιώργος Κούρασης
ΜΟΝΤΑΖ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σπάρος Δί λαβιας
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
Βασίλης Γιαννακόπουλος, Κώστας
ΚαβαΟάς
ΑΠΟΗΧΟΙ ........................................................................... 8
ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ-ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ
Σόφη Καβαθά, Δημήτρης Γιαννάκης
ΓΡΑΜΜΑΤΑ ........................................................................ 11
Γιάννης Βρόντος
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
ΑΓΓΕΛΙΕΣ ........................................................................... 14
Βίκυ Καβαθά-Κουτοοάκου
ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ
ΝΕΑ ΤΟΥ ΜΗΝΑ ............................................................... 16
Πέτρος Ml ιντάνης
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
Πέλλη Κουκουτου ΤΕΧΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ_______________________________
Τό περιοδικό «ΗΧΟΣ & Hi-Fi» (συμπερι-
λαμβανόμενης καί τής ετήσιας έκδοσης
ΣΤΕΡΕΟΦΩΝΙΑ & ΜΟΥΣΙΚΗ) εκδίδεται
Η ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ ΤΩΝ ΗΧΕΙΩΝ ......................................22
από τήν «ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε.» (TE­
CHNICAL PRESS S.A.), Γραφεία Αρδηττου
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΗΧΗΤΙΚΗΣ ΚΑΛΥΨΗΣ .................. 27
14-16, Αθήνα (Τ.Τ. 11636). Τηλέφωνα:
9230.832. Τέλεξ: 222189. Κυκλοφορεί
ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ .......................................................................32
στις 10 κάθε μήνα. - Διάθεση-Διανομή:
Κεντρικό Πρακτορείο Ημερήσιου & Π ε­
ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ..............................................36
ριοδικού Τύπου Α.Ε., Σοφοκλέους 41,
τηλ. 5225865 - Υπεύθυνος σύμφωνα μέ
ΟΠΤΙΚΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ .......................................... 40
τό νόμο: Σοφή Καβαθα, Νέα Λεωφόρος
Βουλιαγμένης, Οικοδομικό Τετράγωνο
SYNDRUMS Μέρος 2 ................................................... ...42
80 - Φωτοστοιχειοθεσία: ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΠΕ,
Καλλιρρόης 26, Αθήνα. Υπεύθυνος: Κώ­
Ο ΜΑΓΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
στας Καβαθάς, Αρδηττού 14-16, Αθήνα -
Εκτύπωση: Νέα Πειραϊκή Λιθογραφία,
ΤΟΥ ΣΤΑΝΛΕΎ· ΣΟΥΗΤΧΑΡΤ ................. 46
Τεώ 17, Αθήνα, τηλ. 3453.313 - Συνδρο­
μές: Ετήσια εσωτερικού 960 δρχ. Εξαμη­
νιαία: 480 δρχ. Επιχειρήσεις: 4000 δρα­
χμές. Εξωτερικού: Ευρώπη: 1520 δρχ. ΜΟΥΣΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
Αμερική - Καναδάς - Ασια: 2120 δρχ.
Κύπρος: 1150 δρχ., Αυστραλία: 2920
δραχμές. Εμβάσματα - Επιταγές: Πελλη ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΔΙΑ ΤΗΝ ΤΥΧΗΝ ΜΑΣ ................ 56
Κουκουτού, Αρδηττου 14-16, Αθήνα -
Αποκλειστικότητα για τήν Ελλαδα: New FELA ANIKULAPO-KUTI ................................................58
Musical Express - Wireless World.
- Χειρόγραφα καί φωτογραφίες πού Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ........................... 67
στέλνονται γιά δημοσίευση δέν επι-
στρέφονται, ανεξάρτητα άν δημοσιεύ­ + ΤΟΝΙΣΜΟΙ ......................................................................70
ονται ή όχι.
- Το περιοδικό διατηρεί το δικαίωμα να SUN RA ............................................................................... 76
περικόπτει επιστολές που δημοσιεύον­
ται, χωρίς όμως να αλλοιώνεται ή νά ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ ................... 79
μεταβάλλεται τό νόημα πού περιέχουν.
Οι επιστολές που δημοσιεύονται δεν ΗΧΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ -
εκφράζουν απαραίτητα τή γνώμη της
Σύνταξης. ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ, ΕΙΔΗΣΕΙΣ, ΤΑΙΝΙΕΣ,
- «Sound & Hi-Fi» Magazine (incorporating
the annual edition Stereophonia & Music) ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΕΣ ΔΙΣΚΩΝ .................................................99
is published 12 times a year on the 10th of
each month by «Technical Press S.A.», ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Hi-Fi
14-16 Ardittou st. 116 36, Athens, Greece.
Tel.: 9230.832. Telex: 222189. Editorial Di­ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ..........108
rector: Costas Cavathas. Advertising Di­
rector: Sofi Cavatha.

Α ΠΟ Σ ΤΟ ΛΗ TEYXON
Παλια (καί καινούρια) τεύχη του ΗΧΟΥ
κοστίζουν τώρα 80 δραχμές και μπορεί­
τε νά τα βρείτε στα γραφεία μας. Αν
θέλετε να τα λάβετε σπίτι σας, θα π ρέ­
πει να μάς στείλετε ταχυδρομική ( πιτα- ΛΟΓΟΙ ΚΑΘΑΡΑ ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΜΑΣ ΑΝΑΓΚΑΖΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΒΑΛΟΥΜΕ
γη στη διεύθυνση μας Αρδηττου 14-16 ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ ΤΙΜΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Hi-Fi ΓΙΑ ΤΟΝ
116 36, Αθήνα, οτήν οποία να σημειώνε­
τε τον αριθμό τού τεύχους και την ένδει­ ΕΠΟΜΕΝΟ ΜΗΝΑ. ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΜΑΣ ΝΑ
ξη ΗΧΟΣ. ΔΕΙΞΟΥΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ... ΛΙΓΗ ΥΠΟΜΟΝΗ.

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


ΑΠΟΗΧΟΙ

ένας τρόπος ανάκτησης τής εμπιστοσύνης προσπαθεί πλέον νά ανατρέψει οτιδήποτε.


ΚΑΠΟΥ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ ατούς ανθρώπους... Ή αίσθηση τής συμπό-
ρευσης κάτω από μιά κοινή παντιέρα, μέ
Ή . καί άν προσπαθεί, κοιτάζει πρώτα νά
σταθεί κάπου πού νά μήν τόν πιάσει η δόνηση.
Ωραία λοιπόν, πάει πέρασε κι αυτό. Τό 1983 μοναδικό τίμημα τήν υποχρέωση νά δει κανείς Τό αντικείμενο τής «διαμάχης» δέν είναι
μάς καλεί, όχι πλέον σέ προβλέψεις, αλλά σέ τούς άλλους μέ τά ίδια ακριβώς μάτια πού πλέον ούτε κάν η ψευδαίσθηση τού εναλλα­
απολογισμούς. βλέπει καί τόν εαυτό του. Η αναγνώριση ατούς κτικού τρόπου, αλλά η καθησύχαση ότι ο
Τί μπορούμε νά πούμε; Μπορούμε νά πούμε άλλους τών ίδιων ανησυχιών τών ίδιων αδυνα­ τρόπος αυτός εξυπηρετεί τα σχέδια μας. ’ Αν
πόσους καλούς δίσκους ακούσαμε - γύρω μιών. τών ίδιων αναγκών καί τών ίδιων ελπίδων. υπάρχουν. Η έννοια τής διαφοροποίησης ταυ­
ατούς 34 - ή πόσες καλές συναυλίες παρακο­ Η λαϊκή μουσική είναι ένας δρόμος πρός τήν τίστηκε μέ εκείνη τής παρασιτικής εκμετάλ­
λουθήσαμε - γύρω στις 4 - ή πόσους θανάτους ανθρώπινη κατανόηση - καί αυτός είναι ο λευσης. ' Ηδη. θεωρείται αυτονόητο ότι κάποι­
καί πόσες (ανα)γεννήσεις είχαμε, ή ποιες μόνος ίσως τρόπος πού μάς απομένει, άν ος πρέπει νά συντηρεί τήν απραξία μας.
ήσαν οι πιό ενδιαφέρουσες δηλώσεις πού πιστεύουμε ακόμη στήν ανάγκη ενός καλύτε­ Χειρότερο, η απραξία συγχέεται έντεχνα μέ
διαβάσαμε, ή ποιά ρεύματα επικράτησαν, ή τί ρου επιπέδου ζωής. Πού δέν μπορεί νά τήν «κοινωνική άρνηση». Ακόμη χειρότερα,
σημαίνουν όλ' αυτά γιά τή χρονιά πού έρχεται, εννοηθεί παρά σάν καλύτερο επίπεδο καθη­ ακόμη κι αυτή είναι συνειδητά πλέον προσωρι­
ή τί σημαίνουν όλ' αυτά γιά μάς τούς ίδιους. μερινών ανθρώπινων σχέσεων. (Γιατ'ι από επί­ νή.
Ομως. όχι. Δέν θέλω νά κάνω κάτι τέτοιο από πεδο πρακτικής διαβίωσης, μάς λένε ότι πάμε Γ ιά πρώτη φορά μπορούμε νά μιλάμε πλέον γιά
αυτή τή στήλη. Θά τόν διαβάσετε τόν απολογι­ απ' τό καλό στό καλύτερο. Καί ποιοι είμαστε καθάρματα ανάμεσά μας. Καί, γιά πρώτη φορά,
σμό τής χρονιάς στό επόμενο τεύχος (γιά νά εμ είς νά αμφισβητήσουμε τις στατιστικές:). η ύπαρξή τους αρχίζει καί θεωρείται σάν
πιάσουμε καί τις τελευ τα ίες κυκλοφορίες τού Τό ρόκ έν ρόλ είναι κάτι παραπάνω από όλ' φυσιολογική.
Δεκέμβρη). Τί μάς άρεσε, τί δέν μάς πολυάρε- αυτά, γιατί έχ ει καί κάτι παραπάνω νά διεκδική- ' Ολα αυτά μπορεί νά ηχούν «οργισμένα» ή καί
σε. τί λατρέψαμε καί τί μισήσαμε - μέ δυό σει. Προχωράει πέρα απ' τήν αυτονόητη ρομαντικά, όμως, άς ρίξουμε μιά ματιά γύρω
λόγια πόσες φορές πιαστήκαμε κορόϊδα. Ο­ πλέον κατανόηση (τί ωραία πού ηχεί αυτό, έτσι μας. πριν βγάλουμε τόν εαυτό μας έξω από
μως. εδώ. άλλη είναι η αγωνία μας. όπως τό διαβάζει κανείς στό χαρτί!...) καί κάθε ευθύνη.
Καθήσαμε καί μετρήσαμε βήμα πρός βήμα τόν αγγίζει τή σφαίρα τής απαίτησης. Δέναρκείται Η νηφαλιότητα πού επικρατεί καί η αποδοχή
χρόνο πού έφ υγε - καί καταλάβαμε ότι είχαμε στήν απλή επιβεβαίωση καί διασφάλιση τής μιάς κατάστασης όπου η παραξενιά, η τεμπ ε­
χάσει άλλες 365 μέρες από τή ζωή μας. φωνής του. αλλά α π α ι τ ε ί νά ακουστεί απ' λιά. η πλήρης αδιαφορία, ή ακόμη καί η
Βέβαια, χωρίς αμφιβολία, μεγαλώσαμε καί όλους. Γιατί έχ ει τήν πεποίθηση ότι είναι η μοχθηρία θεωρούνται εκδηλώσεις μαχητικού
μορφωθήκαμε καί διαβάσαμε καί καινούρια φωνή τής καρδιάς - καί είναι η σωστή. Καί. όσο πνεύματος αντί νά στιγματίζονται -ά ν υποθέ­
βιβλία καί ένα σωρό εφ ημερίδες καί περιοδικά άμουσος, στενόμυαλος καί αντιδραστικός κι σουμε ότι υπάρχει τρόπος νά εντοπισθούν,
- καί σέ τελευταία ανάλυση, κάθε νέος δίσκος άν είναι κανείς, δέν μπορεί νά μή δει ότι η πλέον- σίγουρα δέν είναι αυτό πού είχαμε στό
πού περνάει απ' τή σφαίρα τής ακοής μας απαίτηση αυτή στηρίζεται σέ μιά ηθική θεώρη­ μυαλό μας βγαίνοντας απ' τήν βίωση τού
είναι καί ένα κέρδος γιά μάς: Περισσότερες ση τών κοινωνικών πραγμάτων τόσο ξεκάθαρα Woodstock. Καί σίγουρα, δέν είναι αυτό πού
πληροφορίες, ευρύτερο φάσμα αναφορών, στις διαπιστώσεις της πού μόνον η πόρωση πρέπει νά έχει οποιοσδήποτε υγιής άνθρωπος
πληρέστερα κριτήρια, σαφέστερη αντίληψη πλέον μπορεί νά τήν καταχωρίσει σάν εφηβική στό μυαλό του. απ' τή στιγμή πού. υποτίθεται
τών ήχων, σωστότερη αντιμετώπιση τής μουσι­ αφέλεια. αντιλαμβάνεται στττηεριθωριακός ή όχι. έχει
κής. ακριβέστερη τοποθέτηση απέναντι σέ Τή χρονιά πού μάς πέρασε, είχαμε τήν ευκαι­ κάποιο κοινωνικό ρόλοΑά παίξει. Καί οφείλει
κάθε συγκεκριμένο έργο - καί. τό πιό σημαντι­ ρία νά διαπιστώσουμε ότι η πόρωση κέρδισε κι νά τόν παίξει καλά, μέ πλήρη επίγνωση ότι. άν
κό. περισσότερες δυνατότητες εξοικείωσης άλλο έδαφος στό πεδίο τής αστικής συνείδη­ χρειαστεί νά γίνει κάποια θυσία, η δική του
μέ νέα (γιά καθένα από εμάς) μουσικά είδη σης. Ταυτόχρονα, νιώσαμε στις πλάτες μας τό πρέπει νά είναι η πρώτη.
καί. επομένως, περισσότεροι τρόποι απόλαυ­ κρύο ρεύμα από ένα ακόμη ρήγμα στήν άμυνά Καί ο μόνος τρόπος νά ανακτήσουμε μιά
σης περισσότερης μουσικής. ' Ολα αυτά κερ­ μας - τό χειρότερο απ' όλα τά μέχρι τώρα: Τή τέτοια επίγνωση, είναι η συναίσθηση ότι δέν
δίζονται μέρα μέ τή μέρα τ καμιά αντίρρηση. συναίσθηση ότι δίπλα μας. στήν ίδια ακριβώς είμαστε μόνοι. Οτι οι πράξεις μας πρέπει νά
Ομως, όλα αυτά, πέρα από τήν (αυτο)επιβε- γραμμή, κινούνται ξένοι. καθορίζονται απ' τό μοίρασμα μέ κάποιους
βαίωση τής ιδιότητας τών «σκεπτόμενων ατό­ Εκεί πού τό προσωπικό πρόβλημα τού καθενός άλλους ενός χώρου μικρού αλλά κοινού, γιατί
μων». συνθέτουν γιά μάς καί μιά λιγότερο κρύβει τή θέα τών άλλων, εκεί χάνεται η μπορεί, ακόμη καί ασυναίσθητα, νά τούς θί­
συναρπαστική εικόνα: Εκείνη τής μοναξιάς κοινωνική μάχη. Μάθαμε πλέον νά κρίνουμε ξουν. Πρέπει νά καταλάβουμε ότι ο λόγος πού
μας. Ο λες αυτές οι κατακτήσεις είναι κομμά­ χωρίς νά κατανοούμε, νά προτάσσουμε από­ τό ρόκ έν ρόλ ξεκίνησε τήν αναρρίχησή του.
τια τής πραγματικότητας τών τεσσάρων τοί­ ψεις πού αναιρούν συναισθήματα, νά προβαί­ είναι επειδή ακριβώς οι άνθρωποί του αισθάν-
χων. κέρδη πού γεννιούνται από τήν απομόνω­ νουμε σέ καταγγελίες πράξεων τήν ίδια στι­ θηκαν ότι τούς ήταν αδύνατο νά ανεχτούν
ση καί επιστρέφουν σ' αυτή διογκώνοντάς τη. γμή πού τις διαπράττουμε εμείς, νά αφορίζου- συνθήκες ζωής σάν τις παραπάνω. Διάλεξαν
Τί αξία έχει μιά γνώση πού δέν τή μοιράζεσαι, με χλωμές εκδόσεις τών δικών μας τεράτων. έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής, μιά ψυχολογι­
μιά απόλαυση πού δέ τή βλέπεις ή δέ τή Ο «κόσμος» τού ρόκ. έγινε πλέον μιά μικροκοι- κή καί αισθητική κοινότητα, ακριβώς επειδή
διαισθάνεσαι ν' αντανακλάται καί σέ κάποιο νωνια μέ όλα τά χαρακτηριστικά τής επίσημης γνώριζαν ότι δέν μπορούσαν νά φτιάξουν
άλλο πρόσωπο; καί μεγάλης, καί μέ ένα πρόσθετο καρκίνωμα: όπως τό θέλανε τόν τρόπο πού τούς προτεινό-
Περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά, τό 1983 τή φιλάρεσκη υποκρισία τής εδραίωσης ενός τα*. Μέ δυό λόγια βάλανε σάν στόχο μιά πιό
απέτυχε νά επαναφέρει ανάμεσα μας τήν «αδέσμευτου» καί «μαχητικού» τρόπου ζωής. ανθρώπινη καί επομένως πιό υψηλή καί αληθι­
αίσθηση τής κοινότητας. Μοιραζόμαστε τις ίδιες «επάλξεις» μέ αργό­ νή ποιότητα στις σχέσεις τους - καί άσχετα άν
Μήν πάει ο νούς σέ καμιά πανελλαδική κοινό­ σχολους πού επιλέγουν τό «περιθώριο» επει­ τήν κέρδισαν ή όχι. σίγουρα πέτυχαν στό
τητα μέ ταύτιση ανησυχιών καί συναισθημά­ δή είναι ανίκανοι νά λειτουργήσουν ακόμη καί σκοπό τους. Γιατί η ποιότητα αυτή, έγινε μέσ'
των... Αυτή στην ελαφρώς κωμική χώρα μας. σάν κατεστημένο. Τό χειρότερο, οι πιό πολλοί τόν μελλοντικό χρόνο γιά μάς σάν αναφορά
στήνεται στό πί καί φί μόνον όταν διεκδικούμε απ' αυτούς τό γνωρίζουν. Ακόμη χειρότερο, καί. πάντα, σάν θολός, αλλά υπάρχων στόχος.
τό Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης - καί συντηρούμε ανάμεσά μας φίδια πού δουλεύ­ Καί ερχόμαστε τώρα εμείς, μέ τά συμπλέγμα-
πάλι, γιά λίγες μόνο μέρες πριν τόν τελικό. Γιά ουν στό «περιθώριο» γιά λογαριασμό τού τά μας καί τήν παθητικότητά μας. νά τά
τήν άλλη κοινότητα μιλάω, αυτή πού φτιάχνε­ κατεστημένου. Τέλος διαγράφουμε όλη τήν τινάξουμε όλα στόν αέρα...
ται μπροστά σέ άλλου είδους κίνδυνο καί μέ προηγούμενη παράγραφο: οι έννοιες «περι­ Α ργύρης Ζ ήλος
μιά λιγότερο φιλόδοξη προοπτική: Γιά νά θώριο» καί «κατεστημένο» έχουν πάψει πιά νά
βοηθήσει μιά χούφτα ανθρώπους τών πόλεων έχουν κάποια έννοια σ' αυτό τό χώρο: Οι
νά νιωσουν ότι εξακολουθούν νά ελέγχουν μανιέρες τού «ρόκ περιθώριου» κατάντησαν
έστω καί γιά μερικές ώρες τής ημέρας τήν νά χάνουν τό κάθε νόημα τους, όσο οι
πορεία τους στόν κοινωνικό χώρο, ότι εξακο­ πρακτικές τού «κατεστημένου» αποφασίζουν
λουθούν νά διατηρούν τό πρόσωπό τους, νά τις ανέχονται. Ο γραφικός αντικατέστησε
ανάμεσα σέ ένα κοπάδι φαινομενικά ατάκτων τόν επαναστάτη. Καί ο στόχος τής μικρής μας
αλλά στήν ουσία λεπτομερειακά προγραμματι­ «εξέγερσης» μεταφέρθηκε πιό κοντά ώστε νά
σμένων μηχανών. Σ 'αυτό ακριβώς τό σημείο, τόν βλέπουν όλοι - οι μέν καί οι δέ - καί νά τόν
τό 1983 μάς άφησε πιό έκθετους από ποτέ. θαυμάζουν καί μεγάλωσε σέ διαστάσεις τόσο
Κάποιος ρώτησε πριν λίγο καιρό τό μόνιμα ώστε νά μπορεί ο καθένας νά τόν πετύχει. ' Η
αναπάντητο ερώτημα: Τ ίε ίν ' τό ρ ό κ έ ν ρ ό λ ;Τ ί ακόμη χειρότερα, νά είναι τόσο σίγουρος ότι
είναι κάθε γνήσια λαϊκή μουσική; ρωτάω εγώ. μπορεί νά τόν πετύχει. ώστε νά μήν κάνει πιά
Τί άλλο από ένα μέσον προσωπικής ύπαρξης. ούτε κάν τόν κόπο νά δοκιμάσει. Κανείς δέν

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ΓΡΑΜΜΑΤΑ

' Αλλη πλευρά. ας καί υπέροχα βλάχικα επιτραπέ­ • Κ. ΚΑΛΙΤΣΗ (Αθήνα): Γιά τούς δέκτες
ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ Κρασί, κρασί, κρασί, κρασί. Φοβάμαι ζια τραγούδια μέχρι μάμπο καί τουίστ. Nikko NT-990 καί Pioneer ΤΧ-720
SW ORDFISHTROMBONES μόνο μήπως, μπερδευτεί κάποια Τίνά σχολιάσει κανείς μετά απ' όλ' υπάρχει συγκριτικό τέστ στό τεύχος 103
στιγμή καί πιει τό αίμα του. Τά αυτά; Τό μόνο πού μπορώ νά πώ (Οκτώβριος 1981). Δέν είμαστε σέ θέση
TOY TOM WAITS είναι ότι η σημερινή Ελληνική κοι­ νά εκφράσουμε γνώμη καί μάλιστα συγ­
«σκληρά χρόνια τού Frank» αποδεί­ κριτικά γιά μηχανήματα πού δέν έχουμε
Πολλά τραγούδια. Δεκαπέντε. Δ ε­ χνουν α) πόσο υπέροχη τζάζ ξέρει νωνία είναι κυκλοθυμική στό έπα­ δοκιμάσει (βλ. Maarantz ST-520SL καί
καπέντε κραυγές. (Μάλλον 14 γιατί νά γράφει β) ότι καμιά τηλεόραση κρο. ισοσταθμιστές πού αναφέρετε). Γιά τόν
τό «In The Neighborhood» εκτός δέν θά τόν ήθελε γιά τηλεπαρουσι­ Φιλικά ενισχυτή τής Kenwood έχουμε δημοσι­
τού ότι είναι ξαναγράψιμο τού «Α αστή ειδήσεων έστω καί γιά τά Αλεξ. Κανταρτζής εύσει τέστ στό τεύχος 114 (Σεπτεμβρί­
Sight For Sou Eyes» είναι καί αδιά­ ειδικά προγράμματα τυφλών. Θεσσαλονίκη ου 1981), ενώ τόν ΚΑ-33 δέν τόν έχου­
«Down, Down, Down»..., down. Πά­ με ακούσει ή δοκιμάσει πληροφορίες γιά
φορο). Δεκατέσσερις κραυγές λοι­ τόν τελευταίο, θά μπορέσετε νά έχετε
Δέν είναι καινούρια αυτή η κατάσταση,
πόν. Δεκατέσσερα καλέσματα. Γιά με λίγο πίσω. Βάλτε στό πικάπ σας ούτε είναι κάτι πού πρέπει νά προκαλεϊ από τήν εδώ αντιπροαωπία.
μάχη, γιά παρέα, γιά συν-αίσθηση τό «Heart attack and Vine». Μόνο συναισθήματα αντιπάθειας ή «απέχθειας»
καί γιά αγάπη. Ο Tom Waits τού αντί γιά 33 στροφές βάλτε το στις ρίξτε μιά ματια στους «Απόηχους» τού • Γ. ΝΤΟΛΑΤΖΑ (Αθήνα): Στήν ίδια
Θόδωρου Σπίνουλα, στό τεύχος No 116 κατηγορία τιμής μέ τόν ενισχυτή σας
'83. Κι ίσως είναι ο καλύτερος 3.523 2/5. Αλλο ένα πολεμικό {Νοέμβριος 1982), γιά νά δείτε τις ρίζες της
κάλεσμα καί καθαρόαιμο μπλούζ. είναι καί ο Kenwood ΚΑ-70. Ο τελευταί­
δίσκος του, μόνο καί μόνο γιατί τόν αλλά καί τις πραγματικές διαστάσεις τής
ος κρίθηκε σάν καλύτερη μονάδα τής
έγραψε τό '83. Πώς είπατε: Τί δουλειά έχ ει μέ τό σοβαρότητάς της πού δέν είναι τόσο «τρα­
γικές» όσο νομίζετε. κατηγορίας του στό συγκριτικό τέστ τού
Λίγα γενικά. Ο Waits πού ξέραμε ' 83; Λυπάμαι, μάλλον θά πρεπει νά τεύχους 102(Σεπτ. 81), σέ σύγκριση μέ
έχει αλλάξει κι έχει γίνει αρκετά επ ιστρέφετε τό δίσκο. τόν ενισχυτή πού τώρα διαθέτετε. Είναι
αγνώριστος. Τά έγχορδα σάν bac­ Τά «Πράγματα τού στρατιώτη». Κι • ΣΤ. ΚΟΚΚΑΛΗ: Η δισκογραφία τού λοιπόν μιά λογική εκλογή άν σκοπεύετε
kground έχουν εξαφανιστεί ε ν τε ­ ένα πικρό χαμόγελο εμφανίζεται. Γιάννη Χρήστου πού έχουμε υπόψη μας σέ αγορά ενισχυτή στήν ίδια κατηγορία
περιορίζεται σ ' ένα καί μόνο δίσκο μέ τά τιμής. Τό πικάπ πού αναφέρετε δέν έχει
λώς (βέβαια κλίμα ορχήστρας υ­ ' Εχει αλήθεια ο στρατιώτης τίποτε τελευταία έργα τού συνθέτη: «Γιάννης
δικό του: δοκιμασθεί καί έτσι δέν μπορούμε νά
πάρχει. Τό «Another Sucker...» μάς Χρήστου 1926 - 1970: τά τελευταία σάς δώσουμε υπεύθυνη γνώμη. Τό ίδιο
πάει πίσω στά μέσα τού 19ου αι.). Ο Τό «Gin Soaked Boy» είναι τό έργα» (ΕΜΙ) περιέχει τά εξής έργα: ισχύει καί γιά τόν δέκτη πού αναφέρατε.
διαχωρισμός τής τζάζ από τό ρόκ Down No 2. Αλλά τώρα πιά δέν έχει Πράξη 12 (1966) - Αναπαράσταση 1
είναι σαφέστερος από ποτέ. Οι σημασία γιατί ήδη επιστρέψατε τό (1968) αστρωνκατοιδανυκτερωνομηγυ- • Γ. ΚΑΝΕΛΛΟΣ (Κύπρος): Οι ερωτή­
στίχοι; τά ίδια κοινότυπα καί βαρετά δίσκο. ριν - Αναπαράσταση 3 (1968/69) - Ο σεις σας είναι πολλές καί - άν μάς
Κι άλλα δυό-τρία ακόμα. πιανίστας. Επϊκυκλος 2 (1968-69). πιτρέπετε - διατυπωμένες πολύ γενικά,
θέματα πού χρησιμοποιεί 11 χρόνια έτσι πού θά χρειαζόταν ένα ρρθρο
Μπορείτε επίσης νά ηχογραφήσετε καί
τώρα: στίχος Tom Waits καί ξέρ ετε Η περίοδος αβεβαιότητας πού δια­ ορισμένα μαγνητοφωνημένα του έργα ολόκληρο γιά νά σάς απαντήσουμε. Πα-
τί σημαίνει αυτό. φάνηκε στά «Heart attack» καί εγ- άν παρακολουθήσετε από πρίν τό πρό­ ρόλαυτα καί συνοπτικά οι απαντήσεις
Από πού ν ' αρχίσω λοιπόν; Θ' καθιδρύθηκε στό «One From The γραμμα τού ραδιόφωνου ή απευθυνθεί­ έχουν ώς εξής: Τα πικάπ πού αναφέρετε
αρχίσω «Υπόγεια». Ένα τραγούδι Heart» πέρασε. ' Εχουμε μπροστά τε στόν Ελληνικό Σύνδεσμο Σύγχρονης είναι κορυφαίας ποιότητας μέ πρώτο τό
πού θά πρεπε νά χε ακούσει ο μας κάποιον πού πήγε στήν κόλαση Μουσικής (ΕΣΣΥΜ). Linn Sondek LP12 πού εδώ καί χρόνια
Οντέν. Θά τό ' κάνε εθνικό ύμνο καί ξαναγύρισε γιατί «διάολε, κάνει Λ.Λ. χρησιμοποιούμε σάν αναφορά. Τέστ γιά
πολύ κρύο εκεί κάτω». Εχουμε τό Thorens TD 160 BC Μ ΚII θά βρείτε
τών Βίκινγκς. Σαμποτάζ, ανταρτο­ • 8 ΑΠΟ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ: Η δισκογραφία στό τεύχος 78. Δεν είμαστε σέ θέση νά
πόλεμος κι όλα αυτά μέ Μεσαιωνι­ μπροστά μας ένα συμπαγές τείχος τής χορευτικής μουσικής τού Μεσαίωνα εκφράσουμε γνώμη γιά τά υπόλοιπα ε φ '
κή υπόκρουση. Εχω ένα φίλο από μελαγχολία, πίκρα, αποφασι­ είναι αρκετά μεγάλη καί μέ πολλούς όσον δέν έχουν δοκιμασθεί. Ο βραχίο­
Punkie. Μού φαίνεται θά τού γρά­ στικότητα. Μελαγχολία, πίκρα, απο­ ειδικότερους κλάδους ανάλογα μέ τό νας Koetsu SA 1100D είναι εξαιρετικής
ψω αυτό τό τραγούδι σε καμία φασιστικότητα. Καί γελοιότητα. Κα­ είδος καί τό χώρο, όπου αναπτύχθηκε. ποιότητας καί τοποθετείται ατό LP12.
κασέτα. «Shore leave». Αφρική. θώς τά πλοκάμια τών μπελάδων τόν Γι' αυτό καί προτείνουμε ν' αρχίσετε Μέ τήν προϋπόθεση ότι έχετε ένα
από κάποιες ανθολογίες πού θά σάς αρίστης ποιότητας πλατύ καί βραχίονα,
Μουσική σάν αυτές γιά τις Χολι- έχουν τυλίξει καί αρχίζουν νά τόν προσανατολίσουν ανάλογα μέ,τίς επιμέ- μία καλή κεφαλή κινητού πηνίου είναι τό
γουντιανές ταινίες τού '30. Ενας σφίγγουν, ο Waits στό εξώφυλλο, ρους προτιμήσεις σας. Προτιμήστε τίς επόμενο βήμα γιά βελτίωση τής ποιότη­
φίλος λέει ότι είναι Yello από τό ημι-τραβεστί, μάς κοιτάει μ' ένα εκτελέσεις τού συγκροτήματος Cle- τας του ήχου. Τέστ γιά κεφαλές πού
«You gotta say yes». Περίεργα βλέμμα ειρωνικό, υπεροπτικό, ε ­ mencic Consort καί Deller Consort σέ συστήνουμε νά ακούσετε πριν προβείτε
όργανα, φωνή συνωμοτική καί τό ρειπωμένο. Κι έτοιμο νά ικετεύσει. εκδόσεις Harmonia Mundi. Ο δίσκος: σέ αγορά θά βρείτε στά τεύχη 89 (Linn
παραλήρημά της στό τέλος σέ κά­ Ο Waits τό ' 83. Η ψυχή μας τό ' 83. «6 κλαρίνα πού άφησαν εποχή...». Εχει Asak DC-1200) 79 (Koetsu) Entre-1,
νει νά θές νά φάς τό δίσκο μπάς καί Αλέκος Παπαδόπουλος κυκλοφορήσει από τήν εταιρία Venus Supex SD-900 Super). Οι ενισχυτές
(Πανεπιστημίου 5 7 3251273). Απευθυν­ πού αναφέρετε είναι όλοι πολύ καλοί
καταφέρεις καί τό ακούς συνέχεια. Γ ιάννινα θείτε καλλύτερα στήν ίδια. Οσον αφο­ έως εξαιρετικοί. Ναί, η NAD έχει μονά­
Μετά «Dave The Butcher» Resi­ ρά τά άρθρα τής Παραδοσιακής μουσι­ δα παραγωγής στήν Taiwan, καί τό νέο
dents. Χωρίς στίχους. Αφήνεται ΜΠΕΡΔΕΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ κής ελπίζω τά επόμενα τεύχη τού Ήχου της πικάπ-άν σάς ενδιαφέρει - κατα­
γυμνός μπροστά μας, αφ ήνεται νά σάς ικανοποιήσουν. Ευχαριστώ. σκευάζεται στήν Τσεχοσλοβακία! Τά η­
στις αναζητήσεις του, αφήνεται Αυτόπού έζησα πριν λίγο καιρό πού Λ.Λ. χεία πού αναφέρετε είναι ανακατεμένα
στις παγίδες του. ' Οχι, τά μάτια τής ο δρόμος μέ έφ ερ ε απ' τή Λάρισα, ώς πρός ποιότητα καί τιμή. Ακουστικές
• ΧΡΗΣΤΟ ΦΕΣΣΑ: Συμπτωματικά τό εντυπώσεις γιά τά Linn Isobaric PMS
Crystal Gayle δέν τόν έσωσαν. Μιά αξίζει νά διαβαστεί από όλους τούς βασικό σας «αίτημα » ικανοποιείται συν­
αναγνώστες σου, στά τέσσερα ση­ θά βρείτε στό τεύχος 105, Β & W 801
ανάπαυλα τού έδωσαν. Γιά νά μπο­ τομότατα - ίσως καί σ ' αυτό εδώ τό ατό 103, Β & W 802 στό 111. Σχετικά μέ
ρέσει νά συνεχίσει νά φτιάχνει μεία τής Ελλάδας. τεύχος. Οποιαδήποτε πληροφορία - εί­ τήν συνδρομή σας, στείλτε μία επιταγή
πράγματα σάν κι αυτόν εδώ τόν Παρασκευή) 28 Οκτωβρίου βράδυ, ναι ευπρόσδεκτη. Ευχαριστούμε γιά τήν μέ τό ποσό πού αναφέρετε. Τέλος,
ΟΧΙ, ΟΧΙ δίσκο, φαίνεται ασήμαν­ καί αφού φάγαμε μέ τήν παρέα μου πρωτοβουλία. προσωπικές απαντήσεις δυστυχώς είναι
τος άν τόν πεις έτσι. Πραγματα μερικά καταπληκτικά κρεατικά στόν • ΕΛ. ΚΡΗΤΙΚΑΚΗ (Κρήτη): Ο τύπος δέν αδύνατο νά κάνουμε, λόγω πληθώρας
λοιπόν σάν κι αυτή εδώ τή Μελαγ­ Αμπελώνα τής Λάρισας, κάποιος θά μεταβληθεί μέ τήν παράλειψη τού γραμμάτων.
χολία, καθαρή Μ ελαγχολία τό είχε τήν ιδέα νά πάμε σέ ντισκοτέκ. πηνίου στό Crossover, αλλά τό φίλτρο
δέν θά υλοποιηθεί σωστά μέ τόν τρόπο • ΚΡΗΤΙΚΑΚΗ ΕΛ: Αντίθετα από ότι
γραμμάριο αισιοδοξίας του έχει πιά Ιδέα πού ομολογώ δέ μέ ενθουσιά­ πιστεύετε, πολλοί αναγνώστες ενδια­
χαθεί. Μά είναι Μελαγχολία απ' ζει αλλά γιά νά μή χαλασω τήν πού επιδιώκετε καί θά έχετε σοβαρές
ανωμαλίες στήν απόκριση. Οι παράμε­ φέρθηκαν γιά τά τέστ ηχείων αυτοκινή­
αυτές πού παλεύουν ως τό τέλος, παρέα πήγα. Καθ' οδόν λοιπόν του. Αλλωστε, είναι μάλλον παράλογο
τροι πού παίζουν κάποιο ρόλο στήν
μη-παθητική, Μελαγχολία πού έχει έμαθα ότι οι ντισκοτέκ στή Λάρισα επιλογή τών καλωδίων είναι η κατανεμη­ νά ισχυρίζεστε ότι δίνουμε μεγαλύτερη
δώσει ένα «Heartbreak Hotel» τού τόν τελευταίο καιρό λέγονται βλα- μένη αυτεπαγωγή καί χωρητικότητα καί έμφαση στά τέστ συσκευών πού αναφέ-
κυρίου μέ τά μεγάλα ρουθούνια χοντίσκο ή ντισκοκοψίδια. Κάτι άρ­ κατά πολύ μικρότερο ρόλο η ωμική ρονται στό αυτοκίνητο απ' ό,τι στό
χισα νά φαντάζομαι, αλλά η θέα τού αντίσταση. Άλλωστε η τελευταία γιά «σπιτικό» Hi-Fi. όπως τό αποκαλείτε.
απ' τήν κοκαΐνη). Οπως επίσης θά έχετε δει. άν είστε
«Is shells». Μουγκαμάρα. Σέ δύο τέρατος αυτοπροσώπως ήταν ανα- όλα σχεδόν τά καλώδια σύνδεσης ενι-
σχυτή-ηχείων είναι ικανοποιητικά χαμη­ τακτικός αναγνώστης, προσπαθούμε
νότες τό ρίφ πού θυμάται πού καί τριχιαστική. Ανάμεσα σέ καταιγισμό στά τέστ νά καλύψουμε όσο τό δυνατόν
ντεσιμπέλ καί φωτορυθμικών τά λή. Επιφυλασσόμαστε γιά ένα μελλοντι­
πού νά εξελιχθεί σέ 12μετρο. Η κό άρθρο πού θά αναλύει τό θέμα πιό περισσότερες περιοχές τιμών.
φωνή βρυχάται, τά τύμπανα παί- νιάτα χόρευαν από τά περίφημα διεξοδικά. Ευχαριστούμε γιά τά καλά Στό εξώφυλλο τού περιοδικού είναι αδι­
ζουν*ιολεμικούς ρυθμούς, κι ένα «παπάκια» τής Ρομίνας μέχρι «έ­ σας λόγια. ανόητο νά βάλουμε εξώφυλλο δίσκου
απ' τά καλύτερα. Κι αυτό στό φίλο νας αητός καθότανε», από όλες τις διότι αυτό αποτελεί καθαρή διαφήμιση
παλιές καί ν έες επιτυχίες τής ντί- • ΑΛΚΗ ΑΝΔΡΙΑΝΟ (Θήβα): Σάς δια­ τού δίσκου, αλλά καί νομίζουμε ότι
μου τόν Punkie. υπάρχουν πολύ καλύτερες ιδέες καί
σκο μέχρι «βρέ μελαχροινάκι μέ φεύγει - καί δικαιολογημένα - μιά λεπτο­
Παρακάτω μιά σκωτσέζικη εισαγω­ μέρεια. Απάντηση έχει ήδη δοθεί, μέ συνθέσεις γιά τή μακέτα.
γή καί νατος πάλι ο κύριος μέ τά πότισες φαρμάκι», από τά νησιώτι- τόν επίσημο τρόπο: τήν νομική οδό. Ά ν τό 80%-90% τών φωτογραφιών κά­
μεγάλα ρουθούνια. Μιά πόλη χωρίς κα τού Πάριου (καλά πού ήταν κι Ελπίζουμε ότι θά ανακτήσετε συντομό­ θε τεύχους ήταν έγχρωμες, τότε θά
ευθυμία. Μιά πόλη νεκρή. Κι όμως αυτός καί μάς τά'μαθε) μέχρι τό τατα τήν εμπιστοσύνη σας στήν επαγ­ έπρεπε ή τό περιοδικό νά γεμίσει μέ
έτσι ζούμε όλοι μας. ορχηστρικό ζεϊμπέκικο τής Ευδοκί­ γελματική μας συνέπεια. διαφήμιση, ή νά αυξηθεί πολύ η τιμή του,

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ΓΡΑΜΜΑΤΑ
γεγονός πού οι άλλοι αναγνώστες ίσως τών δυνατοτήτων τών συσκευών, σ ’ ένα έργο τών δυνάμεων τής
νά μήν επιθυμούν. τές πού μετρήθηκαν, είναι άρα
αλλά πιστεύουμε ότι οι ακουστικές φύσης όπως π.χ. τό Γκράν Κάνιον. φυσικό νά διαφέρουν από τις τιμές
Οσο γιά τό PORCUPINE, είναι θέμα
προσωπικής εκτίμησης. εντυπώσεις έχουν τελικά μεγαλύ­ Ή μήπως θ έλ ετε νά πείτε ότι η πού δίνει ο κατασκευαστής.
τερη σημασία. Ό σ ο γιά τή δισκο- αναγνώριση καί ιστορική τοποθέτη­ • ΝΟΤΑΡΗ ΣΩΤΗΡΗ: Τό συγκε­
• ΤΣΟΛΟΜΙΤΗ ΚΩΝ/ΝΟ: Δυστυχώς, κριτική, όπου θ έλ ετε νά περιορι­
δέν μπορούμε νά σάς συστήσουμε κατά­ ση τών παραστάσεων ήταν απαραί­ κριμένο walkman δέν τό έχουμε
στημα ή συγκεκριμένο στερεοφωνικό στούμε στήν περιγραφή τής μουσι­ τητη γιά τήν κατανόηση τής μουσι­ υπ ’ όψη μας, αλλά από τά χαρακτη­
συγκρότημα. Η γνώμη μας γιά τά μηχα­ κής καί στήν ποιότητα εγγραφής κής; Ναι: Έ, τότε, συγγνώμη, έχ ε­ ριστικά πού αναφέρατε φαίνεται
νήματα βρίσκεται ατά τέστ τού περιοδι­ τού δίσκου δέν συμφωνούμε καθό­ τε δίκιο, πράγματι δέν καταλάβατε πολύ αξιόλογο. Τά τεχνικά στοιχεία
κού. Πάντως η μάρκα πού αναφέρετε λου. Ο στόχος τής δισκοκριτικής, τίποτε από τή συναυλία τών Tange­ πού δώσαμε ήταν αποτελέσματα
έχει αρκετά καλές συσκευές. όπως αντίστοιχα καί τών τέστ, είναι rine Dream. (Τώρα, τά μπαλόνια, τί μετρήσεων, άρα δέν έχουμε γιά τό
! · ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟ ΚΩΝ/ΝΟ: Μόλις νά ενημερώσει όσο τό. δυνατόν στήν ευχή συμβόλιζαν::: Σ έ τί μπε­ μοντέλο αυτό, αφού δ έν τό έχουμε
j βρούμε κάποια ευκαιρία θά ασχοληθού- πληρέστερα καί πιό υπεύθυνα τόν
j με μέ τό θέμα αυτό. Υπομονή! λά μάς βάλατε πάλι!...). Νά σάς μετρήσει. Ευχαριστούμε γιά τό εν ­
αναγνώστη. Χώρια πού η μουσική πούμε τή δική μας εκδοχή: Κατά διαφέρον ας.
! · ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗ ΙΩΑΝΝΗ: Δ έν έ- αυτή καθ ’ εαυτή, δέν περιγράφε- βάθος θά θέλατε πολύ νά κάνετε β ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΑΡΕΛΗ: RAY ΜΑΝΖΑ-
| χει γίνει μέχρι τώρα τέσ τ μεικτών, ται. τή δουλειά πού κάνουμε, αλλά φο­ REK: "CARMINA BURANA ". Οδίσκος
ί επομένως δέν μπορούμε νά δώ- • ΣΠΥΡΟ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟ: Η επι­ βάστε μήπως σάς προδώσουν οι υπάρχει μόνο εισαγωγής. Είναι σύγχρο­
I σουμε τή γνώμη μας γιά κάτι πού στολή σας είναι όμορφη, αλλά πολύ γνώσεις σας, ή οι συγγραφικές σας νη διασκευή ενός έργου πού ο Γερμα-
ν δέν έχουμε εξετάσ ει οι ίδιοι. Ο- προσωπική, ώστε νά δημοσιευτεί δυνάμεις. Σ κεφ τείτε καί αυτή τήν νός νεοκλασικός συνθέτης KARL ORFF
' πωσδήποτε καλύτερο είναι νά α- σάν μιά απλή επιστολή. Άλλωστε, έγραψε τό 1935, βασισμένος σέ μιά σει­
εκδοχή. Δ έν είναι κακό νά σκέπτε­ ρά μεσαιωνικά ποιήματα τού 13ου αιώνα,
κούτε τό πικάπ κατευθείαν, χωρίς δέν τήν απευθύνετε σ ' εμάς αλλά ται κανείς. Είναι τό πρώτο πράγμα
τήν παρεμβολή τού μεικτή. Γιά τό γραμμένα από περιπλανώμενους ποιη­
σ ’ τόν Peter Hammill... πού πρέπει νά κάνει, πριν πιάσει τές καί αρνησίθρησκους κληρικούς.
κασετόφω νο σ υ μ β ο υ λ ευ τείτε τά • ΝΙΚΟ ΖΑΧΑΡΙΟΥ: Φυσικά καί στά χέρια του τό στιλό, ή τή γραφο­ Στήν απόδοση τού Manzarek παίζουν οι
τέσ τ τού περιοδικού (τεύχη Ιανουά­ δέν πρόκειται νά δημοσιεύσουμε μηχανή. -Α.Ζ. Michael Riesman (συνθεσάιζερ, ενορ­
ριου ’ 83 καί Αυγούστου ’ 83). Η ένα γράμμα πού τό κινούν αισθήμα­ • Τ.Κ.: Όχι, δέν είναι τού Αργύρη χήστρωση). Lazzy Anderson (ντραμς),
μέτρηση τής απόδοσης τού ντέκ τα προσωπικής αντιπάθειας καί μό­ Ζήλου τό σχόλιο, Καί γιά πλήρη Ted Hall (κιθάρα). Doug Hodges (μπά­
σας μπορεί νά γίνει από τά ανάλογα νο - καί πρέπει νά μάς ευγνωμονεί­ σο). Adam Holzman (συνθεσάιζερ),
απάντηση, γράφουμε κανονικά τ ’ Jack Kripl (σαξόφωνο καί φλάουτο),
μηχανήματα μέτρησης. Γιά μείωση τε γι ’ αυτό, γιατί στήν ουσία εσάς όνομά μας, αγανακτισμένε Τ.Κ. Ray Manzarek (πιάνο, όργανο, κίμπορ-
τού θορύβου υπάρχει σύστημα προστατεύουμε από τόν χαρακτη­ • ΣΑΚΚΟΥΛΑ ΚΩΣΤΑ: Δυστυχώς, ντς). Παραγωγοί είναι otPhilip Glass καί
DBX αλλά δέν είναι καί τόσο φθη­ ρισμό τού κακοήθη, αλλά καί τού δέν έχουμε τά στοιχεία πού ζητά- Kurt Munkacsi.
νό. φλύαρου καί επιφανειακού σχολια­ τεε. Πάντως, δέ νομίζουμε νά αντι­ • ΚΩΣΤΑ ΚΕΦΑΛΑΚΗ: Κανένας αμερι­
• ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ: Σ έ προη­ στή. Δέν είναι μόνο η πρό-παρουσί- μ ετω π ίσ ετε σοβαρό πρόβλημα κανικός δίσκος τών Beatles δέν έχει
γούμενα τεύχη είχ ε δημοσιευτεί αση τών Tangerine Dream πού προσαρμογής. Γιά τούς V irgin κυκλοφορήσει ποτέ σέ ελληνική εκτύ­
κατάλογος διευθύνσεων βιντεολε- σάς διαψεύδει κατηγορηματικά (Η­ πωση - εκτός - απ’ τό "MAGICAL
Prunes δέν έχουμε τίποτα νεό τε­ MYSTERY TOUR", αφού προηγουμέ­
αχών. Σέ επόμενα τεύχη θά δημο­ ΧΟΣ No. 125 σελ. 85). Είναι καίένα ρο. νως εκδόθηκε στήν Αγγλία. Απ’ τά
σιεύεται πλήρης ο κατάλογος αυ­ σωρό άλλα σχόλια τού υπογράφον­ • ΜΠΕΚΟ ΧΡΗΣΤΟ: Συμβουλευ- ονόματα πού αναφέρετε, μόνο ο Lucio
τός, έτσι θά μπορέσετε νά βρείτε τας σέ διάφορα πρόσφατα καί παλι- θ είτε τό τέσ τ ηχείων στό τεύχος Dalla έχει τό «1983».
αυτό πού ζητάτε. ότερα τεύχη, όπου πασίγνωστα ο­ Απριλίου 82 ή περάστε από τά • ΒΑΣ. ΣΥΚΩΚΗ: Ίσως νά βελτιωνόταν
• ΜΑΡΙΝΟ ΝΤΟΚΟ: Έχουμε τήν νόματα - Kinks, Πίτερ Γκάμπριελ, γραφεία μας κάποια μέρα. η κατάσταση μέ μιά κεφαλή κινητού
Σαντάνα, Pink Floyd, μεταξύ άλ­ • ΚΛΕΑΝΘΗ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟ: Θά πηνίου, άν καί δέν θά πρέπει νά ακούτε
υποψία ότι δέν μ ελ ετά τε πολύ προ­ άσχημα καί τώρα. Γιά τά τέστ υπομονή.
σεκτικά τά τέσ τ τού περιοδικού. λων - κάθε άλλο παρά καταποντί- πρέπει νά απευθυνθείτε ξανά στήν • ΓΙΩΡΓ. ΣΤΑΘΗ: Τό κασετόφωνο πού
Στό τελευταίο τέσ τ κασετοφώνων ζονται γιά χάρη τού δημοσιογραφι­ αντιπροσωπία, όπου μπορείτε νά αναφέρατε είναι πολύ καλό, όμως τά
γιά παράδειγμα τό Philips κέρδισε κού ελιτισμού πού κάνετε τό σφάλ­ δια λέξετε ένα ζευγάρι ν έες κόρ- ηχεία θά ήθελαν σίγουρα μεγαλύτερο
τήν πρώτη θέση καί όχι αυτή πού μα νά μάς καταλογίζετε. Επί πλέον νες, αφού τό μοντέλο αυτό δέν ενισχυτή.
αναφέρετε. ' Οσο γιά τις ακουστι­ έ χ ε τε καί τήν απέραντη αφέλεια νά υπάρχει πιά. Πάντως από τήν ιστο­ • ΣΤ. ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗ: Δυστυχώς, παρ '
ψάχνετε γιά συμβολισμούς στις ρία αυτή πρέπει νά πήρατε δύο ότι ψάξαμε, δέν μπορέσαμε νά βρούμε
κές εντυπώσεις νομίζουμε ότι αυτό περισσότερες λεπτομέρειες γιά τήν κε­
πού έχει τελικά σημασία γιά μιά κορνίζες απλών εικόνων, υποστηρί­ μαθήματα: νά μή δανείζετε τά η­
ζοντας έμμεσα ότι μπορεί νά υπάρ­ χεία σας σέ φίλους καί νά μήν ραία τών Κυπρίων ηλεκτρονικών. Θεω­
συσκευή H i-Fi είναι τό πώς ακού- ρητικά. αυτό πού λέτε πρέπει νά γίνεται.
γεται καί όχι άν θά δώσει 2dB χουν κοινοί φιλοσοφικοί δεσμοί α­ εμπιστεύεστε «ειδικούς».
νάμεσα στήν Ακρόπολη (κορύφωμα • ΓΕΩΡΓ. ΙΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗ: Τό μόνο πού
παραπάνω σέ κάποια μέτρηση. Ά λ ­ • ΣΕΊ ΤΑΡΙΔΗ ΜΙΧΑΛΗ: Ά ν δέν μπορούμε νά πούμε, είναι νά απομονώ­
λωστε καί εσ είς τήν κρίνετε μ έ τά τή ς αρ χιτεκτονικής επιστήμης), έ χ ετε τά κατάλληλα όργανα μέτρη­ σετε τό πικάπ μέ τά ειδικά παρεμβύσμα­
αυτιά σας καί όχι μέ κάποιο όργανο ατά αγάλματα τών Νήσων τού Πά­ σης πρέπει νά συμβουλευθείτε τό τα στά ποδαράκια του. Η κεφαλή πού
μετρήσεων. Οπωσδήποτε, οι μ ε ­ σχα (πού η προέλευσή τους παρα­ εγχειρίδιο τού κατασκευαστή. Οι προτείνετε είναι καλή. Γιά τήν τηλεόρα­
τρήσεις δίνουν ένα περίγραμμα μ ένει άγνωστη καί ανεξήγητη) καί τιμές πόλωσης τού τέσ τ είναι αυ­ ση. υπάρχουν καί καλύτερες.

........... ............ -Ν
( ΣΩ ΣΤΟ Σ ΗΧΟ Σ I
ΑΠΟΘΗΚΗ
ΑΔΜΗΤΟΥ 50
ΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑΘΜΟΥ

I ΣΕ ΧΑΜΗΛΕΣ ΤΙΙΜΕΣϋ! ΑΤΤΙΚΗΣ


ΤΗΛ.: 8810584

r ^
7 ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ: LUXMAN L-220 ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ: LUXMAN L-230
ΠΙΚΑΠ: DUAL CS-130 ΠΙΚΑΠ: DUAL CS-130
ΗΧΕΙΑ: ROISTER D-103 ΗΧΕΙΑ: AUDIO SPECTRUM S-37 ;

π ροκαταβολή 2 8 .0 0 0 δρχ. προκαταβολή 3 0 .0 0 0 δ ρ χ .


8 μήνες χ 8 .0 0 0 δρχ. 8 μήνες χ 9 .0 0 0 δρχ.
S
£ L____________ ____ ^ ^
[ 5 Χ Ρ Ο Ν ΙΑ Ε Γ Γ Υ Η Σ Η Σ Τ Α Η Χ Ε ΙΑ
1
ΓΡΑΜΜΑΤΑ
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ
• ΘΟΔΩΡΗ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟ ΥΛΟ: Κρίμα (You Gotta Walk) Don't Lqok Back -
γιατί δείχνετε νά έχετε καλό γούστο. Pick Myself Up - I'm The Toughest -
Κρίμα, γιατί αδυνατείτε νά εκτιμήσετε, Soon Come - "Moses" The Prophet -
όχι μόνο τις ιδιαιτερότητες κάθε επο­ Bush Doctor - Stand Firm - Dem Ha
χής, αλλά καί τά ειδικά χαρακτηριστικά Fe Get A Beatin - Creation. "STRAY
πού κάνουν ένα μουσικό είδος αξιόλογο, CATS": Runaway Boys - Fishnet
τήν ίδια στιγμή πού μπορούν νά ζημιώ­ Stockings - Ubangi Stomp - Jeanie,
σουν κάποιο άλλο. Δεχόμαστε τήν περί Jeanie, Jeanie - Storm the Embassy -
ζωντανών εμφανίσεων άποψή σας. Δέν Rock This Town - Rumble In Brighton
δεχόμαστε τήν ειρωνεία σας καί τήν - Stray Cat Stnt - Crawl Up And Die -
αυθαιρεσία των συμπερασμάτων σας καί Double Talkin’ Baby - My One Desire
τών χαρακτηρισμών σας. Μάθετε τέλος - Wild Saxophone.
ότι η νομική οδός είναι η πλέον δημόσια - Δυστυχώς δέν κρατήσαμε σημειώσεις αντίδραση τής πολιτείας στήν προσπάθεια γιά ελεύθερη ραδιοφω­
γιατί μπορεί κάθε πραγματικά ενδιαφε­
ρόμενος νά τήν παρακολουθήσει άμεσα
απ' τή συναυλία τού Dave Brubeck.
Σάς ευχαριστούμε γιά τό γράμμα σας.
Η νία εκδηλώθηκε στις 16 τού περασμένου μήνα όταν αντιμετώπισε
μέ αστυνομικά μέτρα τήν πρωτοβουλία τού περιοδικού ΑΝΤΙ, νά στήσει
καί προσωπικά, χωρίς καμιά έντυπη με­ Διαβάσαμε μέ ενδιαφέρον τις υποδεί­
σολάβηση πού μπορεί καί μεροληπτική ξεις σας. τό δικό του ραδιοσταθμό.
ι/ά είναι, καί κακά πληροφορημένη. • ΓΙΩΡΓΟ -ΑΝΘΟΥΛΗ: Θά σάς παρακα- ' Ηταν η πρώτη «επίσημη» αντιπαράθεση τού είδους πού μάλιστα είχε
• ΜΙΧΑΛΗ ΑΝΔΡΙΤΣΑΚΗ: "MYSTIC λούσα νά έρθετε σέ τηλεφωνική επαφή διαφημιστεί εκ τών προτέρων καί είχαν αρχίσει καί διαξιφισμοί
MAN": Mystic Man - Recruiting Soldi­ μαζί μου μέσω τού περιοδικού, γιατί δέν κυβέρνησης-περιοδικού αρκετές ημέρες πριν από τήν πρώτη - καί
ers - Can't You See - Jah SehNo - βλέπω μέ ποιόν άλλο τρόπο θά μπορού­ τελευταία - δυστυχώς εκπομπή. Μέχρι τότε, οι εκάστοτε κυβερνήσεις
Fight On - Buk-in-hamm Palace - The σα νά σάς δώσω τις πληροφορίες πού
Day The Dollar Die - Crystal Ball - είχαν κηρύξει ανοικτό πόλεμο στούς «πειρατές», πού όμως ήταν
ζητάτε. -Α.Ζ.
Rumours Of War. "BUSH DOCTOR": τουλάχιστον περίεργος. Κυνηγούσαν τούς ερασιτέχνες μέ τις γνω­
στές μεθόδους τού «καρφώματος» καί τής εντόπισης μέ τό ραδιογωνι­
όμετρο, αλλά άφηναν ανενόχλητους τούς επαγγελματίες τών ραδιο­
Πρός Συμπαθείς Εκκεντρικούς καί Εμπαθείς Υβριστές κυμάτων πού διαφήμιζαν από τις συχνότητές τους διάφορα προϊόντα,
Ένα σημείωμα πού απευθύνεται σέ συμπαθείς Εκκεντρικούς καταργώντας στήν πράξη τό μονοπώλιο πού θέλουν νά έχουν οι
κρατικοί ραδιοσταθμοί πάνω σ ’ αυτό τό θέμα.
καί Εμπαθείς Υβριστές τού εβδομαδιαίου, δεκαπενθήμερου Οι άνθρωποι τού ΑΝΤΙ είχαν εντελώς διαφορετικές προθέσεις,
καί μηνιαίου τύπου καί γενικά σέ ερασιτέχνες «δημοσιογρά­ θέλοντας νά συμβάλλουν μέ τό δικό τους τρόπο στήν απόδοση
φους» , .ού μάς κάνουν τήν τιμή νά ασχολούνται μέ τή δουλειά μερικών τουλάχιστον ραδιοσυχνοτήτων σ' όλους εκείνους πού δέν
μας κι εμάς προσωπικά. μπορούν νά εκφραστούν μέσα από τήν κρατική ραδιοφωνία. Κάτι πού
Τόν τελευταίο καιρό δυό-τρείς αναγνώστες μάς έγραψαν ρωτώντας νά γίνεται κατά κόρο στή Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, όπου όχι μόνο ελεύθερη
μάθουν γιά ποιο λόγο δέν απαντάμε σέ κρίσεις καί σχόλια πού ραδιοφωνία υπάρχει, αλλά καί ελεύθερη τηλεόραση.
δημοσιεύονται γιά τά περιοδικά μας, αλλά καί γιά μάς τούς ίδιους σέ Ο ραδιοσταθμός τού ΑΝΤΙ, μέ τόν τίτλο ΑΝΤΙΛΑΛΟΣ, μπόρεσε νά
διάφορα έντυπα. εκπέμψει γιά είκοσι μόνο λεπτά. ' Ισα-ίσα πού πρόλαβε νά μεταδώσει
Παρόλο πού επανειλημμένα έχουμε εξηγήσει τούς λόγους πού δ έ ν δυό-τρία μηνύματα καί λίγη μουσική. Η έφοδος τών αστυνομικών-πολύ
απαντάμε σ ' αυτά τά δημοσιεύματα βλέπουμε ότι, η θέση μας αυτή πιό πολιτισμένη, είναι αλήθεια, από τις πραγματικές εφόδους στά
πρέπει νά επαναλαμβάνεται προκειμένου νά ενημερώνονται οι νέοι σπίτια τών άλλων ερασιτεχνών - έβαλε τέρμα στό πείραμα γιά
αναγνώστες. ελεύθερη έκφραση, αλλά παράλληλα σήμανε καί τήν αρχή μιάς
Λοιπόν! ολόκληρης σειράς από αλυσιδωτές αντιδράσεις, πού εκφράστηκαν
Δέν απαντάμε γιατί, τά περισσότερα απ ’ τά σχόλια αυτά δ έν είναι παρά κυρίως από τις σελίδες τών εφημερίδων.
εμπαθείς π ρ ο σ ω π ι κ έ ς επιθέσεις πού δέν προέρχονται από τήν Δυό μέρες μετά τήν «εισβολή» ο Αριστείδης Μανωλάκος από τήν
αντικειμενική εκτίμηση τής δημοσιογραφικής - καί εκδοτικής - «Κυρ. Ελευθεροτυπία» διαπίστωνε πώς «η Κυβέρνηση τού ΠΑΣΟΚ
προσφοράς μας, αλλά από τά προσωπικά συμπλέγματα καί τά αναμετρήθηκε άλλη μιά φορά μέ τήν επαγγελία τής Αλλαγής καί
απωθημένα τών συντακτών τών σχολίων. ηττήθηκε. προτιμώντας νά εφαρμόσει πιστά τό γράμα τού νόμου καί νά
Έτσι δέν απαντήσαμε σέ δύο πέρα γιά πέρα άδικες επιθέσεις πού διατηρήσει τό κρατικό μονοπώλιο στά μέσα ενημέρωσης».
πραγματοποίησε εναντίον μας γνωστό δεκαπενθήμερο περιοδικό Στις 21 Δεκεμβρίου από τά «ΝΕΑ» η Αθηνά Γλυνού έδωσε τή
γιατί... τί νά πούμε: συνταγματική άποψη τού θέματος καί διερωτήθηκε μήπως η απαγό­
Μήπως, ότι οι 4ΤΡΟΧΟΙ, ο ΗΧΟΣ καί τό ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ πρόσφεραν ρευση λειτουργίας τού ΑΝΤΙΛΑΛΟΥ είναι αντισυνταγματική. Παράλλη­
τ ό σ α π ο λ λ ά - τ ό καθένα στόν τομέα του - ώστε μόνο άνθρωποι πού λα. αναφέρθηκε σέ βάθος στις ελεύθερ ες ραδιοφωνίες τού εξω τερι­
γνωρίζουν πώς γίνεται η πραγματική Δημοσιογραφία είναι σέ θέση νά κού. Εδώ θά πρέπει νά προσθέσουμε πώς κι από τή δική μας σκοπιά -
αναγνωρίσουν; έστω κι άν δέν καταφέραμε νά στήσουμε τό δικό μας σταθμό καί νά τόν
Δέν απαντήσαμε γιατί, τί νά πούμε στό συμπαθητικό εκκεντρικό πού θέσουμε σέ λειτουργία - έχουμε γράψει πάρα πολλές φορές γιά τό
αποκάλεσε, εδώ καί 14 μήνες τό περιοδικό ΗΧΟΣ «έγκυρον» έντυπο θέμα αυτό (βλ. τεύχη ΗΧΟΥ 111 καί 113). μέ αναλύσεις τών απόψεων
τού «κυρίου Καβαθά» αγνοώντας επιδεικτικά τό γεγονός, ότι τό τών «πειρατών» καί περιγραφές τού τί γίνεται στις ελεύθερες καί
περιοδικό μας ήταν τό πρ ώτ ο , στήν Ελλάδα πού παρουσίασε θέματα φυσικά ακμάζουσες ραδιοφωνίες τής Γαλλίας. Μέ τό ίδιο θέμα είχαν
καί άρθρα γιά τήν Ελληνική μουσική καί τούς δημιουργούς της, αλλά καί ασχοληθεί μάλλον συνοπτικά τό 1982 αρκετές εφημερίδες καί
θέματα επιστημονικά καί τεχνικά πού μόνο ένας εμπαθής θά μπορούσε περιοδικά, προωθώντας τήν ιδέα τής απελευθέρωσης τών ερτζιανών.
νά αμφισβητήσει τήν αξία τους καί τήν προσφορά τους στά πολιτιστικά ’ Ομως, τό θέμα είχε καί συνέχεια. Λίγα μόλις 24ωρα μετά τήν
πράγματα τής πατρίδας μας: κατάσχεση μηχανημάτων καί σύλληψη ατόμων στό σπίτι τού εκδότη
Πάντα θεωρούσαμε ότι η απάντησή μας σ ’ όλους αυτούς ήταν η τού ΑΝΤΙ, άλλες τέσσερις τουλάχιστον ομάδες ανακοίνωσαν πώς θά
προσφορά τών 400 σελίδων κάθε μήνα, σελίδων πού έβγαιναν - καί παρουσιάσουν μικρό πρόγραμμα λόγου καί μουσικής από ραδιοπομ­
βγαίνουν - μ έ ιδρώτα καί αίμα καί όχι μ έ χαριτωμένες επαφές σέ αίκ πούς στά FM. μέ αναφορές σέ θέματα οικολογίας, τέχνης, ιστορίας,
στέκια καί κλειστούς κύκλους τού κεντρικού τετράγωνου. ενημέρωσης κατά τών ναρκωτικών, υπέρ τού φεμινιστικού κινήματος
Ακόμα, πάντα πιστεύαμε ότι ο μ ο ν α δ ι κ ό ς κ ρ ι τ ή ς τής δουλειάς κ.λπ. Απ' ό.τι ξέρουμε κανείς απ' αυτούς τού εξαγγελόμενους
ενός δημοσιογράφου δέν μπορεί νά είναι ο οποιοσδήποτε κατά ραδιοσταθμούς δέν βγήκε τελικά στόν αέρα. Τό σύνθημα όμως, είχε
δήλωση «δημοσιογράφος» αλλά τό Κοινό πού τελικά επιλέγει, μέ τό δοθεί καί η εγκαιροφλεγής βόμβα είχε πυροδοτηθεί.
αλάθητο κριτήριό του, τή συνέπεια καί τήν ποιότητα. Στις 23 Δεκεμβρίου η «Εξόρμηση» κατάγγειλε - ανώνυμα - τήν
Ούτε βέβαια απαντήσαμε στις ύβρεις καί τις αισχρές απειλές «Ελευθεροτυπία» ότι «κατατόπισε τό κοινό της γιά τις ώρες καί
μουσικού συγκροτήματος πού δημοσιεύτηκαν σέ διάφορα περιοδικά συχνότητες λειτουργίας τού ΑΝΤΙΛΑΛΟΥ κι ακόμα επειδή φιλοξένησε
καί, φυσικά, δέν πρόκειται νά απαντήσουμε σέ εκείνους πού, μ έ χυδαίο από τις στήλες της δηλώσεις «ανένταχτων. προοδευτικών, διανοούμε­
τρόπο, αναφέρονται στά φυλλάδιά τους γιά μάς. Αν τό κάνουμε, άν νων. άλλων επιστημόνων καί επώνυμων διαμαρτυρόμενων αρθρογρά-
ανοίξουμε διάλογο μαζί τους θά τούς δώσουμε τήν προσοχή πού τόσο φων»! Απαντώντας τήν επομένη, η εφημερίδα τόνισε πώς αυτό
μεγάλη ανάγκη φαίνεται νά έχουν, αλλά καί θά κατρακυλήσουμε σέ ακριβώς κελεύει η αδέσμευτη, μαχόμενη καί ζωντανή δημοσιογραφία
επίπεδο πού δέν ταιριάζει στά περιοδικά μας καί τούς επαγγελματίες από μιά εφημερίδα πού δέν κρύβει τις ειδήσεις, ούτε λογοκρίνει τις
πού εργάζονται σ ’ αυτά. απόψεις αυτών πού γράφουν στις σελίδες της.
Αν όμως κάποιος επιμένει θά στραφούμε - όπως κάναμε ήδη - στή Γιά νά προλάβει τυχόν αντιδράσεις, η Κυβέρνηση επανήλθε στό θέμα
Δικαιοσύνη καί εκ εί θά ζητήσουμε νά μπει φραγμός στις ονειρώξεις καί τών ελεύθερων ερτζιανών στις 27 Δεκεμβρίου. Ο κυβερνητικός
στά νευρωτικά ξεσπάσματα τών δραστών. εκπρόσωπος δήλωσε πώς «επανεξετάζεται καί αναθεωρείται τό
Αυτή λοιπόν είναι η θέση μας πάνω στό θέμα. καθεστώς λειτουργίας όλων τών αμερικανικών ραδιοσταθμών πού
Καί θεωρούμε ότι δέν χρειάζεται νά κάνουμε δηλώσεις μετάνοιας καί λειτουργούν στό ελληνικό έδαφος», συμπεριλαμβανομένης καί τής
δπυοσιογραφικής συνέπειας σέ κανόναν, «Φωνής τής Αμερικής», μέ τις γνωστές τεράστιες εγκαταστάσεις της
στήν περιοχή τής Καβάλας. Πρόσθεσε μάλιστα, ότι πρός τό παρόν, καί
Κώστας Καβαθάς μέχρι «νά καταλήξουν σέ συμπεράσματα οι εμπειρογνώμονες τών δύο

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ

ΑΚΟΜΑ ΛΕΝ ΕΙ Μ Α Σ Τ Ε « Ω Ρ Ι Μ Ο Ι »

χωρών στά πλαίσια μιας γενικότερης αναθεώρησης 108 συμφωνιών, προδιαγραφές καί οι ανάλογες άδειες, τό τε όσοι παρανομούν καί δέν
όλες οι εκπομπές θά ελέγχονται από τήν ΕΡΤ». Τέτοιοι αμερικανικοί τις ακολουθούν θά μπορούν νά διωχτούν μέ κάθε άνεση.
ραδιοσταθμοί υπάρχουν στή Νέα Μάκρη, στήν Περαία τής Θεσσαλονί­ ’ Οσο διατηρείται η κατάσταση πού υπάρχει τώρα, τόσο περισσότερα
κης. στην Αλεξανδρούπολη, στή βάση τών Γουρνών στό Ηράκλειο θά είναι τά προβλήματα γιά τούς ερασιτέχνες αλλά καί γιάτό κράτος τό
Κρήτης (καί τηλεοπτικός σταθμός), στή Σούδα, στή Ρόδο καί στήν ίδιο. ' Οσο γιά τή δικαιολογία ότι οι «πειρατές» τών αιθέρων ενοχλούν
Κεφαλονιά. ΓΓ αυτούς, ποτέ δέν είχε γίνει ώς τώρα λόγος, ούτε είχαν μέ τις εκπομπές τους τις επικοινωνίες πλοίων καί αεροσκαφών,
ενοχλήσει κανέναν αρμόδιο ή αναρμόδιο. κάνοντας παρεμβολές, τά κρούσματα είναι ελάχιστα καί δέν δικαιολο­
Αναρωτιόμαστε. όμως. τί πρόκειται νά γίνει σέ λίγα χρόνια, όταν αργά ή γούν τέτοια απαγορευτικά μέτρα. Ο ΗΧΟΣ μέ τεχνική ανάλυση στό
γρήγορα, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα θά προχωρήσει στήν κατάργηση τών τεύχος 111 έχει αποδείξει πώς κάτι τέτοιο μπορεί νά συμβεί πάρα πολύ
συνόρων πού υπάρχουν αυτή τή στιγμή στά ερτζιανά τώνχωρων-μελών δύσκολα, γνωστοί δέ παράγοντες τής πολιτικής αεροπορίας έχουν
της. καθώς η τεχνολογία δέν γνωρίζει από τέτοια πράγματα καί παραδεχτεί σέ ιδιωτικές συζητήσεις τους πώς πολύ σπάνια είχαν
προχωρεί πιά μέ άλματα. Ηδη εξαγγέλθηκε στις 28 Δεκεμβρίου πώς προβλήματα αυτού τού είδους. Προβλήματα πού θά μπορούσαν νά μήν
τό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προχωρεί μέ γοργό ρυθμό στή δημιουργία υπάρχουν κάν. στήν περίπτωση τής χορήγήσης αδειών καί θέσπισης
ενός κοινοτικού τηλεοπτικού καναλιού, πού μέσω δορυφόρου θά τεχνικού ελέγχου τών πομπών τών ελεύθερων ραδιοσταθμών από τήν

ΟΙ Π Ρ Ο Σ Π Α Θ Ε Ι Ε Σ ΤΟΥ
Π Ε Ρ Ι Ο Δ Ι Κ Ο Υ ΜΑΣ
υ ΗΧΟΣ δέν απέκτησε ποτέ τό δικό του ραδιοσταθμό, αλλά αυτό δέν δημιουργία ενός πειραματικού σταθμού στά FM.
εμπόδισε τό περιοδικό ν ' αφιερώσει δεκάδες σελίδες στό θέμα. Ο Μέ νέα επιστολή στις 22 Φεβρουάριου 1982 (Αρ. Πρωτ. 3416)
ΗΧΟΣ ήταν τό π ρ ώ τ ο ειδικό περιοδικό - καί ίσως τό πρώτο απ ’ όλα τά ζητήσαμε καί πάλι τήν άδεια νά κάνουμε τό δικό μας σταθμό στά FM.
περιοδικά, πού έθιξε τό πρόβλημα καί πρόβαλε τήν ανάγκη γιά Τό Υπουργείο Συγκοινωνιών μάς απάντησε στις 8 Μαρτίου 1982
ελεύθερα ραδιοκύματα. Η πρώτη μας επιστολή στό Υπουργείο (Αριθμ. Πρωτ. 3418/104) ΥΦ. ως εξής:
Συγκοινωνιών (Γενική Δ/νση Ταχ/μείων Τηλ/νιών) πού ζητούσε άδεια 1. Απαντώντας στήν από 22-2-1982 αίτησή σας, πού αφορά τό εις τό θέμα
λειτουργίας πειραματικού σταθμού στάλθηκε στις 25-10-1977, είχε αναγραφόμενο αντικείμενο, σάς πληροφορούμε τά παρακάτω:
αριθμό πρωτοκόλλου 15.020. Τό υπουργείο απάντησε στις 3 Δεκεμβρί­ α. Δέν υπάρχει καμιά νομιμοποίηση τών πειρατικών ραδιοφωνικών σταθμών από
ου 1977 (Αριθμ. Πρωτοκόλλου 16275/4697) ώς εξής: τήν ΕΡΤ.
β. Η άδεια λειτουργίας ραδιοφωνικών σταθμών υπάγεται στήν αρμοδιότητα τού
«1. Η ζώνη τών 88-100 ΜΗΖ χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τήν ΕΡΤ. Υπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως.
2. Υπάρχει δυνατότητα λειτουργάς πειραματικού σταθμού στή ζώνη τών 144-146 2. Κατά τά λοιπά ισχύει τό μέ αριθμό 16275/4697/3-12-77 έγγραφό μας πού
ΜΗΖ». δόθηκε σέ απάντηση στήν μέ αριθμό 15020/25-10-77 αίτησή σας.
Η απάντηση αυτή τού Υπουργείου τάραξε γιά λίγο τά νερό καθώς Αυτή είναι λοιπόν η ιστορία τών προσπαθειών τού περιοδικού μας γιά
έγιναν συζητήσεις γιά κάποιο σταθμό στά 144-146 ΜΗΖ, αλλά κάποιος ελεύθερα ραδιοκύματα. Μιά ιστορία πού δέν «βγήκε στόναέρα», όταν
παρατήρησε ότι ελάχιστοι Έλληνες διαθέτουν τούς απαραίτητους... έγιναν οι αιτήσεις πρός τό Υπουργείο Συγκοινωνιών αφού τό αίτημά
δ έκτες γιά νά «πιάσουν» αυτές τις συχνότητες καί τό θέμα έμ ειν ε γιά μας απορρίφθηκε. Τό γεγονός όμως δέν αφαιρεί από τήν ενέργειά μας
μιά ακόμα φορά. τό χαρακτηριστικό τής πρώτης προσπάθειας!
Ό μω ς ο υπογράφων δέν τό έβαζε κάτω. Τί θά γίνει απ’ εδώ καί πέρα κανείς δέν ξέρει... Εμείς από τήνπλευρά
Πάντα πίστευε - καί τώρα τό πιστεύει ακόμα περισσότερο - ότι οι μας ελπίζουμε νά δημιουργηθούν δεκάδες πειραματικοί νόμιμοι όμως
πολίτες μπορούν καί π ρ έ π ε ι νά έχουν τή δυνατότητα νά σταθμοί ραδιοφώνου καί τηλεόρασης.
εκφράζονται ελεύθερα κ α ί μέσω τών ραδιοκυμάτων. Σάν φωτεινό Ελπίζουμε νά ξεκινήσει μιά αληθινή χιονοστιβάδα πού θά καλύψει όλο
παράδειγμα είχε τήν πρακτική τής γειτονικής υπερ-δημοκρατίας τής τόν πολιτικό καί πολιτιστικό χώρο γιά νά σταματήσει κάποτε τό
Ιταλίας, μιάς χώρας όπου λειτουργούν εκατοντάδες σταθμοί ραδιοφώ- μονοπώλιο τής δήθεν ενημέρωσης από τά «κρατικά» μέσα. Διάβασα,
νου και τηλεόρασης. «Γιατί όχι καί στήν Ελληνική υπερδημοκρατία.» στήν Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία τής 18.12.83 ότι τουλάχιστον
αναρωτιόμαστε πάντα στά άρθρα μας, αλλά δέν παίρναμε καμιά τέσσερις νέοι ραδιοσταθμοί ετοιμάζονταν νά βγούν στόν αέρα τις
απάντηση! επόμενες ημέρες! Ελπίζω οι σταθμοί νά γίνουν... 400 καί νά μήν
Έτσι, τό όνειρο ενός πειραματικού Σταθμού τού ΗΧΟΥ έμενε... περιοριστούν στό ραδιόφωνο, αλλά νά κάνουν τήν εμφάνισή τους καί
όνειρο! Μέχρι τό Φεβρουάριο τού 1982 πού αποφάσισε νά ξαναγράψει στις συχνότητες πού μεταδίδονται τά ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΑ προγράμματα.
στό Υπουργείο Συγκοινωνιών καί νά επαναλάβει τό αίτημά του γιά τή -Κ.Κ.

καλύπτει ολόκληρη την Κοινότητα, θά παρουσιάζει προγράμματα σ Πολιτεία.


όλες τις γλώσσες της καί θά προάγει τις πολιτιστικές ανταλλαγές Ζούμε σέ δημοκρατία. Οσο κι άν έχουμε μπει πιά στό 1984. ο
μεταξύ τών μελών της. Η ΕΟΚ μάλιστα, είναι γνωστό πώς βιάζεται γιά Μεγάλος Αδελφός δέν πρέπει νά υπάρχει πάνω από τά κεφάλια μας.
νά μήν προλάβουν οι Αμερικανοί νά μονοπωλήσουν τήν πληροφόρηση Γιάννης Ριζόπουλος
μέσω δορυφόρων.
Αυτό πού δέν θέλει η Κοινότητα τών Δέκα φαίνεται πώς θέλει η δική
μας κυβέρνηση. Τό μονοπώλιό της όμως, παραβιάζεται καθημερινά
από τούς εκατοντάδες ερασιτέχνες πού παρανομούν εκπέμποντας
στήν μπάντα τών FM. γιά νά μήν αναφερθούμε στούς πολύ περισσότε­
ρο «εμπορικούς» συναδέλφους τους τών AM.
Η θέση τού ΗΧΟΥ σ' αυτό τό τόσο σημαντικό καί δηλωτικό τής ίδιας
τής πολιτιστικής μας στάθμης - αλλά καί τής δημοκρατίας, γιά τήν
οποία όλοι κόπτονται, ο καθένας μέ τό δικό του τρόπο καί τούς δικούς
του στόχους - είναι κρυστάλλινη στή διαύγειά της. Οι ιδιωτικοί
ραδιοσταθμοί θά πρέπει νά αφεθούν ελεύθεροι, κάτω όμως από
τεχνικές προδιαγραφές πού θά ορίσει τό κράτος. ’ Αν δοθούν αυτές οι

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


πεπεισμένος πώς τά Blues ζούν σήμερα
μόνο στην καρδιά καί τή φαντασία τού Jeffrey
Lee Pierce. (Πού βρήκε τό αδημοσίευτο
δαιμονισμένο «Preaching The Blues» τού
Robert Johnson;). Ti θά ήταν ν ' αφιερώσω
άλλη μια μέρα γιά νά βρώ τούς χώρους πού
γεννήθηκε τό σκληρό, ενισχυμένο, αστικά
μπλούζ, όταν ο Butterfield κι ο Bishop
ξόδεψαν τά «καλύτερα τους χρόνια» στό
γκέτο; Εκεί πού κάποτε ο J. L. Hooker
επισκέπτης απ' τό Μότορ Σίτυ έπαιζε τό πιό
συνοπτικό αυτοβιογραφικό κομμάτι του /
«Bogie Chillun». Εκεί πού γίνονταν τά μεγα­
λύτερα all-stars τζάμς κι ο Howlin Wolf, ο
Muddy Waters, ο Willie Dixon έγραψαν τά
μεθυσμένα live τους. Εκεί πού ο Paul Oliver
ηχογράφησε τόν Elmore James λίγες μέρες
πριν πεθάνει, κι αυτός καί τά μπλούζ, σ' ένα
απ' τά συγκινητικότερα προφητικά τραγού-
δια/φωνή αδύναμη, βήχοντας «Μού φαίνεται
ότι τό τέλος μου δέν είναι μακρια...»
Νά πού τήν έπαθα. Απ' τά μπλούζ στά
συνθεσάίζερς. Απ' τά μπάρ στήν έκθεση
ηλεκτρονικών οργάνων. Οταν τελείωσα μ'
αυτήν ήταν αργά γιά τά πρώτα. Σέ πέντε
ώρες έπρεπε νά φύγω. Ένας «μπλούζμαν»
πάντοτε έχ ει μία γυναίκα καί φίλους νά τόν
περιμένουν!

έκθεση τής ΝΑΜΜ (National Asso­

Η ciation of Music Merchants) γίνεται


δύο φ ορές τό χρόνο. Έ νας πολυδά­
πανος εμπορικός χορός πού τόν σέρνουν
ρομποτικοί Γιαπωνέζοι και μεθοδικοί Αμερι­
κανοί μπίζνεσμεν μέ χοντρούς λαιμούς*.

«Ο Μ ΑΓΙΚ Ο Σ Κ ΗΠΟΣ
ΤΟΥ Σ Τ Α Ν Λ Ε Ϋ · ·
ΣΟ Υ Η ΤΧ Α ΡΤ»
τού Αντρέα Μάχου

πό ιδιοτροπία τής τύχης η, μάλλον, Είναι η αποθέωση τής δωροληψίας. Εδώ θά θνικών. Ο Ikutaro Kakehashi. πρόεδρος τής

Α από πείσμα κι εχθρότητα τών τελω ­


νειακών, καθυστέρησα στό Σικάγο
δέκα ώρες. Αν δέν έχ εις ψιλά νά νοικιάσεις
καροτσάκι, καταλήγεις νά τρ έχ εις φορτωμέ­
συναντήσεις απ' τόν Jackson Browne μέχρι
τόν Ric Ocasek. Ολοι τους σ' αγώνα
δρόμου νά προφθάσουν τά τσέκς τών διαφη­
μιστικών καταχωρήσεων καί ό.τι η τεχνολο­
Roland, οι εκδ ό τες τών μεγάλων περιοδικών
(τών Χίρστ, Έροκαν, κ.λ.π. μή εξαιρούμε­
νων), μέχρι κι αυτός ο «μεγάλος» κάου -
μπόϋ πού έφ ερ ε τούς Beach Boys στό
νος πέντε τέρμιναλς καί, χάνεις τήν αναχώ­ γία αποφασίσει ν ' ανεβάσει στά τσάρτς. Λευκό Οίκο γιά νά διορθώσει τό λάθος τού
ρηση. Καί τί μπορεί νά κάνει ένας ξεθ εω μ έ­ Σκοπός καί τών μέν και τών δέ νά προσεγγί­ Ουότς, όλοι στρώνουν κόκκινα χαλιά γιά
νος αφού βρει ξενοδοχείο ν ' αφήσει τά σουν τήν αχανή αγορά πού είναι η πλειοψη- τούς «ρόκερς». Δέν είναι μόνο οι ίδιοι
μπαγκάζια; φία τής νεολαίας πού έλκεται απ' τή σύγ­ πρότυπα καταναλωτού, αλλά συμπαρασύ­
Ψάχνοντας γιά τά ιστορικά μπλούζ-μπάρ τής χρονη μουσική. Τήν πιό αδηφάγα, καταναλω­ ρουν μαζί καί τά εκατομμύρια τών οπαδών
πόλης θυμώμουν τόν εαυτό μου μίά δ εκ α ε­ τική, πλαστική κι απληροφόρητη κοινωνική τους. Πού τρέχουν ν ' αγοράσουν τό 4 #
τία πριν. Τότε πού περιπλανιόταν μέ τή αγέλη του γήινου πληθυσμού. κασετόφωνο τής Teac καί έχουν τήν α φ έ­
φυσαρμόνικα μόνιμη στό τζάκετ. Η καλύτε­ Οι περισσότεροι απ' τούς κατασκευαστές λεια νά πιστεύουν ότι, όντως ο Bruce Sprin­
ρη πού είχα ποτέ ήταν μία παιδική πλαστική. πλήρωσαν αδρά γνωστούς περφόρμερς γιά gsteen έγραψε τό μάστερ τέϊπ τού «NEBRA­
Η Golden Melody. Κόκκινη στό κεντρικό νά παρουσιάσουν τά όργανα πού επιδοκιμά­ SKA» μ' αυτό. Στό επίπεδο πού η έμπνευση
στέλεχος, χρυσή στά πλευρά μέ χρώμα πού ζουν ή πού, σέ μερικές περιπτώσεις, έχουν δυναστεύεται απ' τό συναλλακτικό δούναι
ξεθω ριάζει καί καμπύλο τό κάτω κανάλι. Σάν βοηθήσει στή σχεδίαση-κι εξέλιξή τους. Τά καί λαβείν, δέν υπάρχει πιό επικίνδυνη απάτη
α υτές γιά τις καντάδες καί τά βαλς. Έ νας πιό σοβαρά απ' αυτά τά τζάμς επίδειξης απ' αυτήν πού εκφορτώνουν οι επί σκηνής
φίλος μου, υπάλληλος στό Α τενέ, τήν είχε ήταν τού περιοδικού M usician καί τής Se­ στούς κάτω: ταύτιση, συμμετοχή, μέθεξη.
«δανειστεί» κάποιο βράδυ, καί μετά λόγω quential Circuits μέ τόν David Lindley, τούς Τά κονσέρτα καί μέ τά τρία παρόντα, γιά
χρησικτησίας έγινε δική μου. Αργότερα, Dregs, τούς Fents καί μέλη τών X. ' Ενα άλλο, μένα προσωπικά, δέν είναι περισσότερα απ'
κολλητή μέ τήν πίσω μου τσέπη, είχε γίνει η αυτό τού ΒΑΜ μέ τόν T-Bone Burnett, τόν S. τά δάκτυλα τού δεξιού μου χεριού. Αντί γι'
Marine Band. Φανταζόσαστε απογοήτευση- Morse καί τον Albert Lee ο οποίος αναθεώ­ αυτά βρίσκω αγορομανία, positioning marke­
πρώην φάν τού Southside Chicago Style. ρησε καί γύρισε στά ροκεμπίλι. Δέν ήταν κι ting, επ ιθετικές διαφημιστικές πολιτικές,
1:30 τά μεσάνυχτα, τή βγάζει στό Μάκ - άσχημα. Παίρνεις μιά ιδέα τού τί αντιπροσω­ πωλήσεις, πωλήσεις. πωλήσεις καί μία πέρα
Ντόναλντς μέ πορτοκαλάδα! πεύει τό μεγαλύτερο μέρος τού ρόκ (ή γιά πέρα εξουσιαστική στάση. Αυτό τό τ ε ­
' Ενας όμως -έστω καί πρώην- οπαδός τού μήπως θά πρέπει νά πάψουμε νά τό λέμε λευταίο, ιδιαίτερα - οι Stones τών σταδίων καί
Otis Spann, τού Little Walter καί τού ΑΙ έτσι;) Από κυνηγημένο παιδί τής κουλτού­ σύντομα τών Ολυμπιακών. Η άρρωστη επιθυ-
Braggs δέν τό βάζει κάτω. Ακόμα κι άν είναι ρας, κατεστημένο στήν αγκαλιά τών πολυε­

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


μία νά «καταλάβουν» απεριόριστα ακροατή­
ρια. Τό ίδιο δέν κάνει κι η Θάτοερ, ο
Μπερλίνγκουερ, ο Παπανδρέου; Ποιος θά
φοβηθεί αυτούς τούς εκμαυλισμένους «ρό-
κερς» πού θά είναι είτε φολκλόρ - ο Ozzy
Osbourne, είτε αντιδραστικοί μέχρι τό κόκα­
λο - Quiet Riot, Kiss, είτε μαζικοί - Olivia
Newton - John: Καί τό ίδιο τό Rock n Roll;
Διδάσκεται οτά πανεπιστήμια οάν μουσικός
κι επιχειρηματικός κώδικας καί δέν πρόκειται
νά «γκρεμίσει τούς τοίχους καμίας πόλης».
Αν δέν είχα δώσει τήν κάμερα, θά είχαμε
μερικά ενσταντανέ τών Duran - Duran/πλα-
τιά χαμόγελα/δόντια τής Colgate, αγκαλιά
μέ τούς διευθύνοντες συμβούλους τών
εταιριών. Οι φακοί τών διαφημιστών εστιά­
ζονται σέ συναφή γκρούπς. Έτοιμα νά
διατεθούν καί, στή συνέχεια, νά πουλήσουν
τά παραπροϊόντα τής βιομηχανίας τού Ρόκ.
Οι ανεκποίητες κακές μπάντες είναι καί θά
είναι κρυμμένες: Μακριά απ' τις σελίδες
τού Playboy καί τού Rolling Stone. Υπόγειες
καί πανάκριβες γιά λίγους. Κάνουν Μουσική,
μέ τό Continental τής Vox ή τό Serge - δέν
έχει σημασία- γιατί πιστεύουν στήν εξερ εύ ­
νηση καί, σάν τόν Fripp; ότι, «η νέα μουσική
δέν είναι στιλ αλλά ποιότητα».
Τό 1984 δέν θά φ έρει μόνο όσα φοβήθηκαν
ο Οργουελ κι ο Χάξλεϊ. Ούτε μόνο τις
κάμερες τού Morrison κρυμμένες στό φ έρ ε­
τρο νά παίρνουν συνέντευξη απ' τά σκουλί-
κια. Τό 1984 θά είναι τό έτος τής computeri­
sed μουσικής. Κιάν υπήρχαν μερικά όργανα
τά οποία μ' ενδιέφεραν αποκλειστικά, ήταν
τά συνθεσάϊζερς/οι κάμερες. Συναισθηματι­
κά θά τά χώριζα σέ δύο κατηγορίες. Στήν
πρώτη ανήκουν αυτά μέ τήν αφόρητη προ-
βλεψιμότητα. Σκοπός τους, νά κάνουν τήν
ζωή τού μουσικού πιό εύκολη μέ διακόσια
preset patch-paths καί μίνιμουμ έλεγχο τών·
μουσικών παραμέτρων (καί τόν εγκέφαλο
τών ακροατών ανέτοιμο γιά τό απρόσμενο
καί τό τυχαίο - ό,τι διατηρεί τή μουσική
ζωντανή). Καί μιλάω γιά τούς αυτοκαθαριζό-
μενους φούρνους τής Korg καί τής Suzuki.
Στή δεύτερη, όσα επιτρέπουν στό μουσικό
νά τά πλησιάσει καί νά τά ελέγξει μέ ακρίβεια
καί φαντασία. Ιδεώδη όργανα μέ ευελιξίες
πού, σχεδόν, προϋποθέτουν διάθεση πειρα­
ματισμού απ' αυτόν. Κι εδώ βρίσκεται τό
Prophet καί τό Voyetra. Ετσι, λοιπόν, ό,τι πιό
επαναστατικό, εμφανίστηκε στόν κόσμο τών
συνθεσάϊζερς αυτή τή χρονιά, βρισκόταν
στις αίθουσες τής ΝΑΜΜ. Ουσιαστικά, ελά­
χιστα είχε νά κάνει μέ κάποιο απ' τά όργανα
συγκεκριμένα. Σχεδόν, όμως, βρισκόταν σέ παρελθόν δέν εξυπηρετούσε κάθε απόπει­
καθένα απ' αυτά. Ή ταν τό MIDI - Ψηφιακη ρα ενδοσύνδεσης. Τό MIDI επαυξάνει τις
Ενδοσύνδεση Μουσικών Οργάνων καί ανα­ ικανότητες κάθε παλιού οργάνου μέ τόνά τό
μένεται από στιγμή σέ στιγμή η μελέτη τού κάνει εναρμονίσιμο μέ οτιδήποτε νέο.
R. Moog (πού, πάντα προπορεύεται) γι' Τά συνθεσάϊζερς μέ ενσωματωμένο MIDI
αυτό. Σέ γενικές γραμμές, τό MIDI βοηθά κυμαίνονταν σέ σχεδίαση και τεχνολογία: εξ
διαφορετικά όργανα μέ ανόμοια φιλοσοφία ολοκλήρου ψηφιακά, αναλογικά/ψηφιακά υ­
σχεδίασης νά «επικοινωνήσουν» τό ένα μέ βρίδια. πολυφωνικα. μονοφωνικά, touch sen­
τ ' άλλο χωρίς νά χρειαστούν σωρούς από sitive. Κάποια απ' αυτά ήταν γνωστά καί πριν,
patchcords ή πανάκριβες συσκευές. Εκτός μέ μόνο τό MIDI σάν νέο χαρακτηριστικό,
τού ότι κάνει δυνατό τό χειρισμό ενός άλλα ήταν απλώς πρότυπα, καί υπήρχε καί
οργάνου απ' τό Keyboard κάποιου άλλου, μιά σειρά από τις ντεμπιτάντ τής έκθεσης.
ελευθερώνει τό δρόμο γιά τή σύνδεση μέ Δύο - τρεις απ' τούς κατασκευαστές είχαν
οποιοδήποτε απ' τά κομπιούτερς. Μιάς καί εξελ ίξει τά δικά τους συστήματα ενδοσύν­
κάτι τέτοιο οδηγεί φυσιολογικά στήν παρα­ δεσης. Ο θόρυβος, βέβαια, δέν ήταν μόνο
γωγή νέων softwares προσανατολισμένων καί μόνοτό MIDI. Μερικά απ' τάνεοαφιχθέν-
πρός τό MIDI, σημαίνει πώς θά μπορείς νά τα όργανα τράβηξαν από μόνα τους τήν
μετατρέψεις κάθε micro σέ μαγνητόφωνο 8 προσοχή μουσικών καί φετιχιστών. Γιά παρά­
ή 16 τράκς π,ού «απομνημονεύει» τά πάντα. δειγμα τό Voyetra τής Octave - Plateau. Είχε
Ακόμα καί τόν ελαφρότερο χειρισμό ή τήν παρουσιασθεί σάν έμπνευση πριν ένα χρόνο,
πίεση πού εφαρμόζεται στά πεντάλ. Καί αλλά χωρίς προοπτική νά κυκλοφορήσει
επίσης θά λύσει τό πρόβλημα τής συμβατό­ σύντομα. Στή σημερινή του μορφή διατίθεται
τητας. Ό τα ν αγοράζεις ένα συνθεσάιζερ, στούς μουσικούς μέ αντίτιμο μισού εκατομ­
ψηφιακό κυρίως, συναντάς σημαντικές δυ­ μυρίου γιά τό ηλεκτρονικό μέρος καί τό
σκολίες στό νάτό κάνεις νά «μιλήσει» σ' ένα κλαβιέ. Διαθέτει software MIDI γιά τόν πολυ-
απ' τά καινούρια όργανα. Η άφιξη τελευτα ί­ φωνικό σίκουενσερ μέ ικανότητα 20.000
ων μοντέλων αχρηστεύει τά προηγούμενα. νότες του οδηγείται απ' τό micro τής Apple.
Ο τόνος SMPTE πού χρησιμοποιείτο στό Τό Keyboard είναι velocity (ευαίσθητο στήν

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


μπάντα τού Elton John και, όπου φύγει
φύγει!
Κι οι τρεις σάν παρουσιαστές τού DX7 καί
DX9 μάς έδειξαν πώς μπορείς νά μιμηθείς
μία άπνοη πλασματική τζάζμπάντ ή ντίσκο
«λούπες». ' Εκαψα τό φλέξι-ντίσκ τής Υama-
ha μέ τά δείγματα τών ήχων στόν κήπο. Οι
φούρνοι είναι προγραμματιζόμενοι καί κατα­
φεύγουν στή σύνθεση FM γιά τήν παραγωγή
τών ήχων τους. Η τεχνική FM βασίζεται στήν
ίδια περίπου γενική αρχή μ' αυτήν τής
ραδιοφωνίας. Ενα μεταβαλλόμενο υψηλης
συχνότητας σήμα - τό φέρον, μεταφ έρει τήν
πληροφορία - τό ακουστικό'σήμα. Στά FM
συνθεσάϊζερς η διαδικασία είναι τελείως
διαφορετική απ' τά αναλογικά. Πρώτα απ'
όλα δέν υπάρχουν φίλτρα, ταλαντωτές καί
envelope generators μέ τήν παραδοσιακή
έννοια. Συνδυάζοντας μία ομάδα από ταλαν­
Δύο από τά Prophet μέ τά περιφερειακά τους. σχεδιασμένες απ' τήν Wendy Carlos (πρώ­ τω τές ημιτονοειδών σημάτων μέ ανόμοιες
ην Walter). Κάθε κασέτα περιέχει εικοσιτέσ- συχνότητες καί πλάτη, παίρνεις σύνθετες
ταχύτητα καθόδου τού πλήκτρου) και pres­ σερις διαφορετικές φωνές. Επίσης, τό Spirit, κυματομορφές πού τό αρμονικό τους περιε­
sure sensitive. Η τό Τ-8 τής Sequential ένα μικρό φθηνό μονοφωνικό πολλαπλών χόμενο διαφοροποιείται συνεχώς. Κάθε τα­
Circuits, ένα πολυφωνικό, pressure sensitive ταλαντωτών καί φίλτρων μέ τρία modulation λαντωτής λειτουργεί καί σάν διαμορφωτής
προγραμματιζόμενο συνθεσάιζερ τού-οποί­ wheels: ένα γιά τό pitch bend καί τά υπόλοι­ καί σάν φέρων. Η Roland, ώς συνήθως,
ου η εμφάνιση φημολογείτο εδώ καί δυό πα δύο γιά οτιδήποτε αποφασίσει ο μουσι­ φορτώνει βαγόνια μέ όργανα, εφ έ κι ενισχυ­
χρόνια. Τελικά, βγαίνει φ έτος. Δέν είναι κός. Καί τέλος, τό ADL ένα string enseble τές. Τό πιό αξιόλογο ήταν τό Compu Music,
μόνο ότι είμαστε γείτο νες - δύο τετράγωνα πού οδηγείται από οποιοδήποτε Keyboard. Η ένα σύστημα μουσικού προγραμματισμού
πιό κάτω - αλλά, πραγματικά, εκτιμώ τά Oberheim δέν είχε νέα όργανα, αλλά μόνο πού αντλεί τις πληροφορίες του από softwa­
Prophet, τά πρώτα προγραμματιζόμενο σύν- τό ολοκληρωμένο σύστημα γύρω απ' τό res. Συνδέεται μέ κομπιούτερς (Apple lie,
θς. Εξοπλισμένο μέ MIDI, κάθε φωνή πού ΟΒ-8. Τό ίδιο καί η PPG μέ τά Wave 2.2. καί IBM PC ή NEC PC 6000) καί έχει ενσωματω­
παράγεται από δύο ταλαντωτές ελεγχόμε­ Waveterm. η Gleeman μέ τό Pentaphonic μένα: ένα εξαφωνικό συνθεσάιζερ, ντράμ
νους - από-βολτάζ. έναν VCA, μιά πηγή Clear καί η Syntauri μέ τήν προχωρημένη μασίν, μίξερ καί κύκλωμα παραγωγής χρονι­
θορύβου, δυο γεννήτριες ADSR τεσσάρων σειρά soft καί hardwares αγκαζαρισμένη μέ κών σημάτων. Η Korg πρόβαλε μερικά φαν-
φάσεων καί ένα φίλτρο low pass (χαμηλής τά Apple. Η Kawai βιομηχανία προσκολλημέ- ταχτερά πλαστικά όργανα πού δέν είχαν
διελευσεως) έτσι πού, οποιοδήποτε πρό­ νη στά τύπου Hammond όργανα, εισέβαλε σχέση μέ συνθεσάϊζερς. Ίσως καθόμουν
γραμμα νά έχ ει τήν ίδια ένταση καί χαρακτή­ μέ τό SX-210. συγκεντρωμένη αποκλειστικά στό χώρο της, άν καί τά ηλεκτρονικά Keybo­
ρα σέ κάθε σημείο τού κλαβιέ. Ολα τά στήν τεχνολογία τών μικροεπέξεργαστών. ards δέν μέ γοητεύουν, αλλά μέ τόν Chuck
κλειδιά έχουν οπτικό σένσορα πού διαβάζει Απ' τήν ίδια τεχνολογία φαίνεται νά επωφε­ Leavell (πρώην Sea Level καί Allmon Broth­
αμφότερες καί τήν ταχύτητα καθόδου αλλά λούνται κι άλλες μεγάλες παραδοσιακές ers) νά κάνει επίδειξη, ποιος άλλος, εκτός
και ανόδου. Κοστίζει σχεδόν έξι χιλιάδες εταιρίες οργάνων (Baldwin, Lowrey, Allen, από Νότιους φουσκωμένους σάν μπαλόνια
δολάρια καί οι πολλαπλασιασμοί δικοί σας. Wuzlitzer). Καί μιλώντας γιά απωανατολίτες, απ' τή μπίρα, μπορεί ν' αντέξει:
Στό χώρο τής Moog υπήρχε τό παλιό μόντι- η Yamaha είχε μισθώσει τούς προκοϊλιους Στά ψηφιακά sampling όργανα, ενώ μέν
ουλαρ τού Keith Emerson μαζί μέ τά πρό­ David Paich καί Steve Porcaro απ' τούς Τoto έλειπαν οι σούπερ - στάρς CMI καί NED. ή
σφατα MIDI - Memorymoogs (τά παλιότερα μαζί μέ τόν James Newton Howard απ' τήν Emu ήταν παρούσα μέ μία συσκευή ενδο­
τροποποιούνται) καί τό πρότυπο SL-8. Οκτα- σύνδεσης τού Emulator μέ μικροεπεξεργα-
φωνικό παράγει τά χρώματά του ψηφιακά. Τό στές πού βοηθά νά συνθέσεις κατ' ευθείαν
κλαβιέ είναι split (διαιρείται σέ δυό ή καί στήν οθόνη. Ο Μπόμπ Ητον τής 360 Sy­
περισσότερα τμήματα, τό καθένα μέ τη δική stems πού, δέκα χρόνια πριν, είχε κατασκευ­
του έξοδο) καί Layered (περισσότερα από Τό General Development αξίας έξι εκατομμυρίων άσει τά πρώτα συνθεσάϊζερς κιθάρας γιά τόν
ένα voice modules γιά κάθε νότα). Η Rhodes δραχμών. Me Laughlin καί τόν Zappa, πρότεινε, τό
είχε μία μικρότερη βερσιόν τού πανδύσκο­ Digital Keyboard, ένα πανομοιότυπο, τού
λου νά προγραμματισθεί Chroma, τό Polaris. Emulator. Τριάντα δύο ήχοι παραδοσιακών
Κλαβιέ μέ 61 κλειδιά ευαίσθητο στήν ταχύ­ οργάνων καί ένα ανεξάντλητο αρχείο από
τητα. πολυφωνικό σίκουενσερ, 132 μνήμες κάθε είδ ο υς φωνή, ηχογραφούνται στό
καί πρόγραμμα ενδοσύνδεσης τής Rhodes - στούντιο καί φορτώνονται σέ memory chips.
τό Triad. Προσεχώς θά διαθέτει softwares Τό κλαβιέ είναι split καί κάθε πλήκτρο μπορεί
γιά τά πιό πολλά απ' τά πέρσοναλ κομπιου- νά δώσει δυό φωνές. Ο πιό δημοφιλής όμως
τερς. Η Music Technology, παραγωγός τού θαυματοποιός ήταν ο Ray Kurzweil. Φθάνει
φοβερού μόντιουλαρ ψηφιακού GDS (Gene­ κάπως αργά ατό πεδίο τών ηλεκτρονικών
ral Development System) καί τού Synergy μουσικών οργάνων, αλλά τό δίωρο πού σπα-
υποπροϊόντος τού πρώτου, έφ ερ ε μία τερ ά ­ τάλησα στό περίπτερό του αποδεικνύει ότι,
στια σειρά από κασέτες γ ι' αυτό, ειδικά έχ ει μία πρωτοφανή όσο καί «αμαρτωλή»
προϊστορία. Στά δεκατρία του, ένα δικό του
ολοκληρωμένο πρόγραμμα στατιστικής ανά­
λυσης αγοράστηκε απ' τήν IBM. Στά δεκάξι
του, είχε μερικά βραβεία. Μ εταξύ τους ένα
πρώτο γιά μουσική ανάλυση μέ κομπιούτερς.
Πριν πάρει τό πτυχίο απ' τό ΜΙΤ εξέλ ιξε καί
προπώλησε αντί μερικών εκατομμυρίων ένα
σύστημα αναφοράς γιά μικρό - προσέσορες.
Τό Synergy.
Εντυπωσιακό; Ό χ ι αρκετά; Στά μέσα τών
'70 εμφάνισε τό Μηχανικό Σύστημα Ανά­
γνωσης. Μία μονάδα αναγνώρισης κάθε
οικογένειας χαρακτήρων, η οποία χρησιμο­
ποιεί ένα είδος τεχνητής ευφυΐας γιά να
σαρώσει καί νά αντιχνεύσει τυπωμένα κείμε­
να. ανεξάρτητα απ' τό μέγεθος τού οφθαλ­
μού ή τό είδος τού τυπογραφικού στοιχείου.
Συνδυασμένο μέ μία συσκευή απεριορίστου
λεξιλογίου πού πραγματοποιεί τή σύνθεση
τού λόγου στηριζόμενη στή φθογγική βάση,
κάνει εφικτό σ' έναν τυφλό τό «διάβασμα»
όποιου βιβλίου. Τόν απελευθερώνει ολοκλη-

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


αυτά περιέχουν φωνές παραδοσιακές καί τά
υπόλοιπα 40 συνθετικούς ήχους. Η χωρητι-
κότητά του επαυξάνεται μέ κασέτες ROM ή
φλόπι - ντίσκς. Τά εβδομήντα τρία κλειδιά
τού Keyboard είναι κατασκευασμένα από
ξύλο, σέ κανονικό μέγεθος καί παίζονται
περισσότερο όπως καί στό πιάνο παρά σάν
συνθεσάιζερ μέ πλαστικό κλαβιέ. Τμήματα
πού προγραμματίζονται γιά νά κρατήσουν
διαφορετικές φωνές: μία οκτάβα γιά μπάσο,
δύο γιά πιάνο, τέσσερα - πέντε κλειδιά μ'
έναν κρουστό ήχο τό καθένα, κ.λ.π. Η
εσωτερική συσκευή ψηφιακής εγγραφής
διευκολύνει τό μουσικό στό νά ηχογραφήσει
δώδεκα συνολικά τράκς και κατόπιν ν' αλλά­
ξει τις ενορχηστρώσεις, νά κάνει μεταφο­
ρές απ' τό ένα κλειδί στό άλλο, νά κινηθεί
απ' τόν μείζονα στόν ελάσσονα τρόπο, νά
ρωτικά απ' τούς περιορισμούς τού συστήμα­ διορθώσει νότες απεριόριστα, νά μεταβάλ­
τος Μπράϊγ ή τών εκδόσεων μέ ήχο. Καί νά λει τό τέμπο. κ.ο.κ. Kurzweil 250.
μία εφεύρεση πού στοχεύει στόν άνθρωπο, Η, επίσης, εσωτερική μνήμη κρατά 15,000
άμεσα. Δεν είναι βέβαια παρηγοριά όταν η events (νότες, παύσεις, συζεύξεις) καίακρι- ών ή μία μέθοδο πού χρησιμοποιούνται γιά νά
πλειοψηφία βάλλει εναντίον του καί. η ίδια βώς επειδή είναι event - recorder θά τό λυθεί ένα συγκεκριμένο πρόβλημα) γιά νά
ερώτηση πού φθάνει ασυναίσθητα οτά δικά καταχωρούσαμε στά μειονεκτήματα τού ορ­ ερμηνεύσει τά όρια τής δοθείσης ηχητικής
σας χείλη, ήρθε καί στά δικά μου. Πόσοι γάνου. ' Ολες οι πληροφορίες οδηγούνται έν πληροφορίας καί «πλέκει» μία λογική σειρά
τυφλοί τέλος πάντων σ' αυτόν τόν κόσμο συνεχεία σέ κασέτες ή δισκέτες. Τά τρία από ήχους γιά νά μπούν μεταξύ τους.
τό ' χουν στά χέρια τους; Απ' όσο ξέρω η πεντάλ, οι διακόπτες καί τά συρόμενα βασί­ Τό Kurzweil 250 δέν είναι απ' τά όργανα πού
πολυεθνική Xerox πού αγόρασε τήν εταιρία ζουν τις λειτουργίες τους στά προγράμματα εκτιμώ καί δέν είμαι απ' αυτούς πού εύχον­
τού Kurrweil δέν ενδιαφέρεται νά κάνει τό τού οργάνου γιά έλεγχο σέ πραγματικό ται ή πιστεύουν ότι. τά ηλεκτρονικά keyboards
σύστημα προσιτό στόν κοινό άνθρωπο. Τ ε­ χρόνο. Υπάρχουν είσοδοι γιά δύο επιπλέον θά ντουμπλάρουν τά ακουστικά ή ηλεκτρικά.
λείως συμπτωματικά άκουσα ότι, υπάρχει προαιρετικά πεντάλ. Τό βιμπράτο, τό πορτα- Τά προηγούμενα, βέβαια, έχουν ένα θαυμα­
ένα στήν βιβλιοθήκη τού πανεπιστημίου τού μέντο (η «ολίσθηση» τού βολτάζ ανάμεσα σέ στό καί υπερβολικό τόνο, αλλά τό ίδιο συμ­
Στάνφορντ. Πού αλλού; Εδώ πού αλλάζουν δύο στάθμες πού παράγει μιά ομαλή αλλαγή βαίνει κάθε φορά πού παρουσιάζεται τό
τούς επιταχυντές υποατομικών σωματιδίων στό ύψος ανάμεσα ςέ δύο νότες), τό τρέμο­ καινούριο. Θά μπορούμε νά μιλάμε καί ν'
(διάβαζε: περήφανοι Αμερικανοί φοιτητές λο, τό pitch - bend καί τό μοντιουλέϊσον ακούμε πραγματική αναπαραγωγή μετά από
σχεδιάζουν τις νέες βόμβες) κάθε εξάμηνο, (περιοδικά ή μή βολτάζ ελέγχου διαμορφώ­ πολλές γενιές υπολογιστών, κι όταν η τεχνη­
καί οι αντικαταστάτες τού Σούλτς έχουν ο νουν τό χαρακτήρα ενός ακουστικού σήμα­ τή ευφυΐα θά είναι ικανή νά ορίσει ένα
καθένας πολυτελείς σουίτες γιά μελετη, οι τος) ρυθμίζονται καί προγραμματίζονται α­ σύνολο ήχων, όχι μεταξύ τών άκρων τής
τυφλοί κάνουν ουρά στήν βιβλιοθήκη: Ένας νεξάρτητα καί εκχωρούνται στή μνήμη μαζί τονικής περιοχής, αλλά μεταξύ τών άκρων
τυφλός είναι κάπως απίθανο να φ έρει Νόμ- μέ τις άλλες παραμέτρους κάθε φωνής. τού αρμονικού φάσματος τής ίδιας τής
πελ! Μία εύχρηστη γλώσσα προγραμματισμού σέ νότας. Καί πάλι, χωρίς ιδιαίτερα χαρακτηρι­
Ο Ray Kurzweil, πρόσφατα, έστρεψε τό απλά - αγγλικά μαζί μ' έναν προσωπικό στικά πού προσθέτουν αστάθμητοι παράγον­
ενδιαφέρον του γιά τις εφαρμογές τής υπολογιστή εξυπηρετούν τό μουσικό στό νά τες όπως οι συνηχητικές ιδιότητες τού
τεχνητής ευφυΐας στή σύνθεση τών ήχων. σχηματίσει κυματομορφές καί νά ορίσει τό ξύλου ή οι ακουστικές διαστάσεις τού χώρου
Τό Kurzweil 250, πού προκάλεσε τόσο θόρυ­ εύρος ή τις περιβάλλουσες τών φίλτρων μ'
βο στήν έκθεση, ήταν αποτέλεσμα αυτών ένα αλφαριθμητικό πληκτρολόγιο καί νά τις
τών ερευνών. Αν καί υπήρχε μία μυστικοπά- μετατρέψει γραφικά ή μαθηματικά στήν CRT
θεια γιά τό πώς ακριβώς εργάζεται, ο ήχος τού υπολογιστή. Συνδυάζοντάς τις συνθέτει
του ήταν ό,τι πιό αληθοφανές έχει παρουσια- πολυπλοκότερους ήχους. Αλλά, τό ιδανικό­
σθεί τά τελευταία χρόνια. Τό σημαντικότερο τερο απ' τά χαρακτηριστικά τού Kurzweil
απ' όλα είναι η αφάνταστα πραγματική 250 είναι η μέθοδος ανάλυσής του. Οποιο-
απόδοση τής πολυπλοκότητας τού ακουστι­ δήποτε ηχητικό σήμα εισόδου (μέσω μικρο­
κού πιάνου, μέ μία μέθοδο πού οι ίδιοι λένε φώνου π.χ. sampling) εισάγεται στόν μικροε-
Contoured Sound Modeling - (Οι επιστήμο­ πεξεργαστή πού τό αποσυνθέτει στά ουσιώ­
νες μεταχειρίζονται πάντα εντυπωσιακά ο­ δη μέρη του. Καί η διαφορά μέ τά μονής
νόματα πού δέν σημαίνουν καί πολλά καί, δειγματοληψίας όργανα είναι ότι, όσο περισ­
πάντα, θά εθελοτυφλούν). Είναι μία τεχνική σότερες πληροφορίες στείλεις (ισχυρός-
πού παίρνει υπ' όψη της τό γεγονός ότι, τά ασθενής ήχος, χαμηλά-υψηλά ρεζίστρα),
χαρακτηριστικά κάθε νότας - χροιά, ατάκ, τόσο ρεαλιστικότερο τό αποτέλεσμα. Η λει­
χρόνος πτώσης, διαφοροποιήσεις στήν ισορ­ τουργία τής τεχνητής ευφυΐας πού ανέφερα
ροπία τών υπερυψηλών, κ.λ.π. - εμφανίζουν στήν αρχή, δέν είναι τίποτε άλλο παρά ότι,
μεταπτώσεις καθώς μετακινείσαι απ' τά κατά κάποιο τρόπο καταφεύγει σ' έναν
χαμηλά στά υψηλά ρεζίστρα καί αντίστροφα. αλγόριθμο (λέξη τού συρμού, προσδιορίζει
Η νέα γενιά τών υπερεκτεθειμένων FM μιά ειδική διαδικασία ή ένα σύνολο ενεργεί-
συνθεσάϊζερς τής Yamaha δέν έχει τήν
ικανότητα νά απομιμηθεί τις σέ πραγματικό -
χρόνο ηχητικές διαστάσεις τών περισσότε­
ρων ακουστικών οργάνων, πόσο μάλλον τού
πιάνου - μήν πιστεύετε τις διαφημίσεις -
ακόμα κι άν έχουν προχωρήσει πολύ τά
τελευταία χρόνια. Απ' τήν άλλη, οι συκευές
sampling δέν αποθηκεύουν αρκετές πληρο­
φορίες γιά νά αναδημιουργήσουν τις εκτρο­
πές στόν ήχο πού παρουσιάζονται στά άκρα
τής τονικής περιοχής ενός οργάνου καί κατά
τή διάρκεια πού ηχεί μία νότα. Sampling
χωρίς multi - sampling δέν είναι τίποτε. Κι
αυτό έχω τή ευκαιρία νά τό διαπιστώνω
καθημερινά, καί μέ τό Emulator καί μέ τό
Synclavier. Αλλά, βέβαια, προορισμός του
δεύτερου δέν είναι νά κοπιάρει τούς ήχους Τό Voyetra Eight τής Octave Plateau. Προγραμματιζό-
κοινών οργάνων. μενο, φορτώνει στις μνήμες του εκατό διαφορετικά
προγράμματα μέ πενήντα δύο παραλλαγές τό καθένα.
Εκτός από τό πιάνο, τό μουσικό κομπιούτερ Τό κλαβιέ είναι split καί ευαίσθητο στήν ταχύτητα τού
τού Kurzweil, έχει άλλα 99 preset. Τά 59 απ' πλήκτρου.

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


Τό Digital Keyboard τής 360 Systems κρατά τριάντα
δϋο προηχογραφημένες φωνές. Κάθε πλήκτρο μπορεί
νά δώσει δύο φωνές ταυτόχρονα, τό κλαβιέ διαιρείται
σέ όποιο σημείο θέλει ο μουσικός. Τά memory chips
έχουν ηχογραφηθεί σέ στούντιο μέ τό μουσικό νά
παίζει 8 " , χωρίς λούπες καί χωρίς συνθεμένες περι-
βάλλουσες, είναι κατά κάποιο τρόπο «φυσικά».

που ακο*ιγεται τό όργανο. Πρός τό παρόν, φράτζες καί τό μπάμπλ-γκάμ «Einstein Α


βλέπω αυτού τού είδους τις ουοκευές οάν Go-Go», δέν ήταν παρά πρόσχημα γιά τις
μιά προέκταοη τού μονίμου προβλήματος κατά συρροή διεθνείς ολοσέλιδες τετρα­
τής υποβολής τών ουσιαοτικών αναγκών από χρωμίες τής Roland γιά τό MC-8). Τί άραγε

ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ μία διαστρεβλωτική φιλοσοφία που μας πεί­


θει πώς τά σημεία είναι τα πραγματα. Πού
εξαφανίζει από προσώπου γής τη γεύση καί
πρόκειται ν' ακολουθήσει άν τά πολυ-όργα-
να φθάσουν στά χέρια τών στερημένων από
τεχνολογία Ελλήνων μουσικών: Δεν μάς
Τού ΚΩΣΤΑ ΚΑΒΑΘΑ τήν αντικαθιστά μέ τή συνθετική κονσέρβα. φθάνουν οι μετενσαρκώσεις τού Eddie «Fa­
stway» Clark καί οι υστερότοκοι τής Απάτης
ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ - ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ ΤΟΥ Ξεκινά μία εισβολή στερεοφωνικών, υποβα­
θμίζει τή μουσική, καί στή θέση της βάζει τήν μέ Τιράντες πού δέν είναι μόνο χαμένοι γιατί
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΟΔΗΓΟΥ αρμονική παραμόρφωση καί τήν ωμική αντί­ ρεμβάζουν, θά πρέπει ν' ασχοληθούμε καί
σταση. Θάβει, στήν κυριολεξία, τήν εκφρα­ μέ τό ηλεκτρονικό πόπ-κόρν ή μέ ανούσια
ΣΤΙΣ 384 ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟΥ ΒΙ­ στική φαντασία γιά τ ' αυτόματα όργανα τής ψευδο-κόνσεπτ σάν αυτό τού Γανωσέλη. Τί
ΒΛΙΟΥ ΠΟΥ ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΠΟΤΕ ΣΤΗΝ Yamaha. Καί. ξεχνά τήν ανάγκη νά κάνεις απομένει: Μόνο οι άτυχοι στό στούντιο
ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΜΠΟ­ έρωτα κι όχι νά εκσπερματωνεις. Κάπταιν Νέφος:
ΡΕΙΤΕ ΝΑ ΒΡΕΙΤΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ Θά φανταζόμουν μιά λογική εκμετάλλευση Κατα τ ' άλλα η έκθεση ήταν πλημμυρισμένη
ΟΛΕΣ ΣΑΣ ΤΙΣ ΑΠΟΡΙΕΣ. τού Kurzweil άν δέν ήταν όργανο-πρεστίζ γιά από αμέτρητα φορητά, ηλεκτρονικά keybo­
τό δημιουργό καί τούς κατόχους του αλλά ards, όργανα, πνευστά καί κρουστά συνθε-
ΤΟ «ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ» ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΑΡΘΡΑ σάιζερς, ομογενή καί μή πολυφωνικα, επαγ­
επόμενο πειραματισμού καί προσιτό στον
ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, καθένα. Οπότε, ναι μέν δέν έχεις τήν γελματικά. καί μία πληθώρα από νέες συ­
ΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ, ΤΙΣ ΒΛΑΒΕΣ, ΤΗΝ Ο­ απόλυτη ρεαλιστικότητα αλλά εκμεταλλεύε­ σκευές εφε: στέρεο σιμιουλέιτορς. προ-
ΔΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ. σαι εκατό διαφορετικές φωνές. Γιά έναν γραμματιζόμενους παραμετρικούς ισοστα-
συνθέτη θά ήταν ανεκτίμητο. Επιπρόσθετα, θμιστές μέ μνήμες, εντατές φωνής ή επε­
ΟΑ ΤΟ ΒΡΕΙΤΕ ΣΤΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΜΑΣ Η ΣΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ο τρόπος και τό είδος τής μουσικής πού ξεργαστές βασισμένους σέ ψυχοακουστικά
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ τείνουν νά επωφεληθούν από τά DX9 καί φαινόμενα και ψηφιακές γραμμές καθυστέ­
ΑΘΗΝΑ Kuzrweil τά κάνει ακόμα πιό απρόσωπα. Καί ρησης που προγραμματίζονται όχι μόνο ώς
• ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ Πανεπιστημίου 34 · Βαμβάκα Κ. Σαν- πρός τό χρόνο ανάκλασης, αλλά ταυτόχρονα
ούτε είναι αναγκαία η τελευταία λέξη τής
ταρόζα 5 · Βασιλόπουλος I. Βασ. Όλγας 90 · Γεωργιά-
δης Α. Πρίτζης Ε. Δαβάκη 69 Καλλιθέα · Δημακαράκος τεχνολογίας γιά νά δημιουργήσεις γουστόζι­ απομιμούνται τή «συμπεριφορά» ενός ακου­
Πατησίων 32 · Δωδώνη Ασκληπιού 3 · Έλευθερου- κη μουσική Η ενόρμιση γιά καλλιτεχνική στικού σήματος σέ χώρους οποιονδήποτε
δάκης Γ. Κ. Νίκης 4 · Κουζούρη - Λογοθέτη 'Ακαδη­ έκφραση θα καλυφθεί είτε μέ τό Synclavier διαστάσεων καί όγκου. Επιπλέον, τά καινού­
μίας 57 · Κακουλίδης Κ. Πανεπιστημίου 25-29 · Καρ- είτε μέ κατσαρόλες. Ο Brian Eno δόμησε τις ρια θαυματουργά μοντέλα τών ΡΖΜ (Pres­
δαμίτσα I. Ίπποκράτους 8 · Κατοίκου Ε. Πρατίνου 2 · πιό ευφάνταστες απ' τις συνθέσεις του μέ sure Zone Microphones) πού είναι κατευ-
Κατσίκας Εύθ. Πρατίνου 4, Παγκράτι · Κολλάρος Ι.Δ. τό VCS3. τό ίδιο κι ο La Monte Young, ο θυντικα. Δέν είναι άδικο: Τό Green Bullet, τό
Σόλωνος 60 · Κρόνου Βερανζέρου 48 · Μαρκολέφα μικρόφωνο πού πάντα ήθελα ν' αποκτήσω,
Glass καί οι υπόλοιποι μινιμαλιστές. Ο Ry
Αφοί Πατησίων 36 · Μαρκολέφας Θ. Πατησίων 20 ·
Μητροπούλου Έλλη Γ Σεπτεμβρίου 96 · Μιχαηλίδης Cooder παίζει ακόμα μέ μία απομίμησή τής είναι πιά γιά συλλέκτες. Ετσι εξηγείται τό
Γ. Ψάχου 36, Νέα Σμύρνη · Νικολάτος Πρ. Σόλωνος sttratocaster αξίας δύο χιλιάδων πού τροπο­ ότι ο Dan Aykroyd αντάλλαξε τήν «κάντυ»,
118 · Πασαδαίος Πατησίων 368 · Πατσιλινάκος Πανε­ ποίησε μόνος του. Αντίθετα, ο Tomas Dolby τό «μπλούζ μομπίλ» τών Blues Brothers γι'
πιστημίου καί Πεοματζόγλου · Προμηθεύς Σταδίου 41 νόμισε ότι, χρειαζόταν τό Wave Computer αυτό!
• Α. Ράλλης Έμ. Μπενόκη 57 · Σιδέρης Σταδίου 34 · καί τήν ανάλυση Φουριέ γιά νά γράψει
Σπουδαστής Στουρνάρα 33 · Α. Θεοχαρίδης Ίπποκρά- Αυτονόητο είναι πώς τό ν' αναφερθείς στά
σύνθι-πόπ. Τό αποτέλεσμα τό είδατε στό νέα όργανα περιγράφοντάς τα συνοπτικά εν
τους 9 · Π. Μιχαλάς Σταδίου 48 (8ος όροφος) · Πιτσι­
λάς Σοφοκλέους 4 · Γρηγορόπουλος I. Σόλωνος 94 ·
«She Blinds Me With Science» καί στό «One είδει δημοσιογραφικών ειδήσεων δέ σημαί­
Καρέλης Μιχ. LIFE» Αριστοτέλους 64 · I. Λυμπέρης Of Our Submarines». Κι o Dolby δέν είναι ο νει πολλά. Η ουσία βρίσκεται πάντα στό νά
Άχαρνών 142 · Φιλιππόπουλος Πατησίων 29 · Βασι­ μόνος. Η περισσότερη απ' τή «σοκολατέ­ κατανοήσουμε οχι μόνο τή δύναμη επιρροής
λείου I. Ίπποκρότους 15. νια» μουσική όχι μόνο επωφελείται απ' τήν αυτών τών οργάνων καί τών μεθόδων παρα­
ΠΕΙΡΑΙΑΣ πιό εξελιγμένη τεχνολογία αλλά τό κάνει καί γωγής πάνω στή μουσική πού αγαπάμε αλλά,
• Τσαμαντάκής Α. Άγ. Κων/νου 11 · Κουβαράκης & μ ' έναν ασύλληπτα επιστημονικό τρόπο. Απ'
Σία Αγ. Κων/νου 3 · Ν. Μακρυγιάννης Πλ. Κοραή · Σ. προπαντός, τό ρόλο καί τό κύρος τής Τεχνο-
τόν Martin Rushent των Human League πού λογίας πάνω στήν ίδια μας τή ζωή. Γ ι' αυτους
Παπαδημητρίου Κολοκοτρώνη 92 · Γ. Μαυρογιώργης
Σωτήρος 19 · Καλοΰδης Γ. Φίλωνος3.
ηχογραφεί όλα τά τράκς σέ μνήμες ή εγγρά­ πού οι αγωνίες κι οι ευαισθησίες τους
ΒΟΛΟΣ φει τά ντράμς στό τέλος, μέχρι τόν Graig κρατούν στό πόδι παρ' όλη τήν αφθονία τών
• Α. Παυλόπουλος Ίάσωνος 119 · Κ. Παρασκευόπου- Marsh των Heaven 17 πού θεωρεί τά παρα­ Σεράξ καί Εκουανίλ, στήν απέναντι σελίδα
λος Ίάσωνος 56. δοσιακό όργανα «περιφερειακά καί εφέ», και παρακαλώ!
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ τούς αστέρες τής διαφήμισης/Landscape
• Καραμπέτσας Δ. Έγνατίας 19 · Κοτζιά Μ. Τσιμισκή μέ τις δαιδαλώδεις αποστειρωμένες παρα­
78 · Μόλχο Τσιμισκή 10. γωγές. ( Οσο γι' αυτούς τούς τελευταίους,
είναι στιγμές πού σκέπτομαι πώς, τό πέρα­
ΑΝ ΜΕΝΕΤΕ ΜΑΚΡΙΑ, ΣΤΕΙΛΤΕ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ
σμα ενός πρώην αβάντ-γκάρντ γκρούπ τής
ΕΠΙΤΑΓΉ 400 ΔΡΧ. ΣΤΗΝ ΠΕΛΗ ΛΑΛΑ, ΑΡΔΗΤΤΟΥ τζάζ βραβευμένου μέ τό Vitavox Sound
14-16, ΑΘΗΝΑ Τ.Τ. 407. Award, στά πλαστικά κοστούμια, τις κόκκινες
Παρακαλώ στείλτε μου τό «ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ»
ΟΝΟΜΑ: .......................................................................
ΕΠΩΝΥΜΟ:...................................................................
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ, ΤΗΛ.: ....................................................

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


γος όρος «Τεχνοκρατία» δέν είναι τόσο
παλιός οσο η ρίζα. Πλάστηκε απ' τόν Ουίλι-
αμ Σμιθ. έναν Καλιφορνέζο μηχανικό, όταν
τό 1919 πρότεινε τό «η εξουσία οτούς
τεχνικούς'», καί τα πρώτα χρόνια της οικονο­
μικής κάμψης ήταν μόδα οάν κοινωνικό
κίνημα. Τή δεκαετία τού 60 ταυτίστηκε μέ
τις θεωρίες παλιών σοσιαλιστών όπως ο
Σαιν-Σιμόν πού εκατόν πενήντα χρόνια πριν
είχε προβλεψει μία κοινωνία πού θά κυβερνι­
έται από επιστήμονες καί τεχνικούς ή μέ τά
γραπτά συγγραφέων πού πίστευαν ότι. η
πραγματική δύναμη, έχει μετατεθεί απ'
τους εκλεγμένους αντιπροσώπους στούς
πραγματογνώμονες τής τεχνικής καί ότι,
τώρα ξεκινά ένας νέος τύπος διακυβέρνη­
σης: «Ούτε δημοκρατία, ούτε γραφειοκρα­
τία. αλλά τεχνοκρατία». Τό '83. δύο δεκαετί­
ες αργότερα, είναι πεποίθηση κοινή γιά
όλους μας πώς κι οι τρεις έχουν αποτϋχει
οικτρά. Κλασικά παραδείγματα τεχνοκρατών
ήταν ο γερμανικός εθνικοσοσιαλισμός καί η
σημερινή αμερικάνικη δημοκρατία. Περιο­
χές όπου είναι φανεροί οι τροποι μέ τούς
οποίους μία υπερβολικά λογικοποιημένη καί
μηχανοποιημένη οικονομία μέ τή μεγίστη
αποτελεσματικότητα στήν παραγωγή, δρά
προσανατολισμένη στή συνεχή ανέχεια καί
τήν ολοκληρωτική καταδυνάστευση.
Οταν εξετάζουμε τά υπέρ καί τά κατά τής
τεχνολογίας στήν Τέχνη, αναμειγνύονται
ελεύθερα η θέση τού καθ' ενός από μάς γιά
τό πώς θά πετύχουμε ένα συγκεκριμένο

τήν απογοήτευση. Τό σύμβολο τής οργής. Η

ΜΗΝΥΜΑΤΑ μουσική τού 20ού αιώνα θά ήταν απραγματο­


ποίητη χωρίς αυτόν καί τό θόρυβο - αυθύ­
παρκτο (πειραματική, μουσική γιά τόν κινη­
ματογράφο καί τό θέατρο) ή ενσωματωμένο

ΣΤΟ ΜΠΟΥΚΑΛΙ (ρόκ ν ρόλ, τζάζ). Τί θά ήταν τό «Wild


Thing» χωρίς αυτόν; Τό παίζουν καί οι
Meteors, ένα γκρούπ πού συμπαθώ, παρ'
όλες τις εργατίστικες, ανδροσωβινιστικές
τού Αντρέα Μάχου καί μάλλον «δεξιές» διαθέσεις του, γιατί
είναι punkabilly. Κι όμως δέν φθάνουν ποτέ
ς πούμε ότι οι αποσπασματικές σκέ­ αποτέλεσμα καί η άποψή μας για τό τελικό τή λάιβ εκτέλεση τού Hendrix μέ τα τριξίμα­

Α ψεις πού παρουσιάζονται σ' αυτά τά


κείμενα, θά διεγείρουν πιο ουσιαστι­
αποτέλεσμα τών τεχνικών, καί τό μπέρδεμα
συνεχίζεται. Πάντα χωρίς νά παίρνουμε υπ
όψη· ότι, η μέθοδος δουλειάς προσδιορίζει
κές συζητήσεις. ' Οχι τόσο θεωρητικά ερω­
τήματα όσο μία προσπάθεια νά δούμε τήν τήν κατάληξή της. κριτική τής τεχνολογίας,
τα. τά φίντ μπάκς καί τά παραμορφωμένα
κρατήματα πού, άν καί δέν τόν αγάπησα
ιδιαίτερα ποτέ, θεωρώ αξεπέραστη.
Σάν βατήρα γιά διευκρίνιση έκανα μιά επιλο­
Τεχνολογία καί τί σημαίνει γιά τή μουσική, τό είναι απλά ένας διαπληκτισμός βασισμένος γή από σχόλια πού παρουσιάζονται συνήθως
μουσικό, τις διεργασίες μέχρι νά φθάσει στ' σέ ιδιαίτερα κριτήρια αξιολόγησης τών στοι­ σ ' έντυπα καί αναφέρονται σάν αλληλοεξάρ-
αυτιά μας ή τήν καθημερινή ακουστική μας χείων πού συνιστούν τήν τέχνη. Καί εδώ θά τ'ηση τεχνολογίας-μουσικής μαζί μ' αυτό
εμπειρία. Κι άς πούμε ότι θά μας εφοδιάσει πρέπει ίσως νά μεταχειριστούμε παρελθόν­ πού μοιάζει σάν υπονοούμενο τους. Μέχρι
μέ μία προοπτική (μεταφορικά), ένα σύνολο τα χρόνο. Η οπτική του γωνία υποδεικνύεις τό σημείο πού η μουσική αρχίζει νά μπαίνει
από ιδεες γιά νά μάς βοηθήσει νά κινηθούμε σφήνες; ' Οπως καί νά συνειδητοποιήσουμε στό δρόμο γιά νά κοινοποιηθεί, τή δεχόμα­
απ' τό πρώτο πλάνο - η τεχνολογία οάν τήν ποσότητα τών στοιχείων πού η τεχνολο­ στε όχι σάν μέσο κατανάλωσης, αλλά σάν
διαδικασία - στό φόντο - η αλληλεπίδραση γία εισήγαγε στή μουσική: (γιά νά μή μιλήσυ- μέσο για τήν ίδια της τήν παραγωγή καί
ανάμεσα στή διαδικασία καί τό αποτέλεσμα. με γιά τις άλλες τέχ ν ες). Καί τό πιό αποφασι­ παραβλέπουμε τις ατομικές προθέσεις. Απ
Επειδή κάποιες απ' τις παρεξηγήσεις πού στικό απ' αυτά δέν είναι ο τρόπος πού τή στιγμή ακριβώς πού τά κατεστημένα μέσα
συναντούμε σέ κάθε απόπειρα συζήτησης δημιουργούμε ή ακούμε μουσική, παρά η καί η μουσική ξεκινούν νά εκμεταλλεύονται
προέρχονται κι απ' αυτήν ακόμα την ίδια τη αυτού μεγαλειότης ο ΘΟΡΥΒΟΣ, Στήν κλα­ τό ένα τ ' άλλο, ξέρουμε ότι θά πρέπει νά τήν
ρίζα τής λέξης, δέ φθάνει μιά γενικότερη σική μυθολογία ο κεραυνός (ο θόρυβος) αντιμετωπίσουμε σάν προϊόν. Η ακόμα πε­
ματιά σ' ένα μόνο τεύχος. Καί επειδή μέχρι εκφράζει τό θυμό τού Δία. Και δέν είναι ρισσότερο. σάν οικονομικό συντελεστή. Γι'
κι ο Μαρκούζε σύγχυσε τήν κρίσιμη ουδετε­ σύμπτωση ότι σ όλες τις γλώσσες τών αυτό και η κριτική στηρίζεται σέ αποκλειστι­
ρότητα της τεχνολογίας σάν τέτοιας καί τήν αρχαϊκών καί πρωτογόνων μυθολογιών, πού κά καταναλωτικά κριτήρια απομίμησης τού
πιθανότητα μιάς προοδευτικής αξιοποίησής δέν χρειάζεται να ανταπεξέλθουν με τήν δίσκου ή τού βιβλίου. Επιδράς στόν αναγνώ­
της μέσω «δημοκρατικών» μεταρρυθμίσεων, κακοφωνία τού βιομηχανικού αιώνα, οι ισχυ­ στη μέ τό νά τόν αποτρέψεις ή όχι νά
η προσπάθεια βρίσκεται όχι μόνο στό να ροί θόρυβοι είναι πάντοτε γνώρισμα τού αγοράσει. (Αγορά= η λέξη-κλειδί). Οι χαρα­
κριτικάρουμε τήν τεχνολογία, ούτε μόνο στό θείου. Ακόμα καί γιά τήν (επιστήμη τής κτηρισμοί καί οι ταμπέλες πού από παραφθο­
επίπεδο που σχετίζεται μέ τή Μουσική, όπως παραποιησης καί τού ψέματος) χριστιανική ρά λέγονται κριτική, εκτός τού ότι είναι
είθισται νά γίνεται στά ειδικά έντυπα εξΑπό εσχατολογία τό τέλος τών πάντων αναγγέλ­ άχρηστες/πολύ κακό γιά τό τίποτε, είναι καί
την καταγωγή της καί μόνο η λέξη περιλαμ­ λεται από ένα δυνατό σάλπισμά. Επίσης, μπούμερανγκ γιά τό δημοσιογράφο καί τήν
βάνει καί τη γενική αρχή τής μεθόδου καί τό μέχρι πρόσφατα οι καμπάνες τών εκκλησιών ίδια τή μουσική. Στήν καλύτερη τών περιπτώ­
τελειωμενο προϊόν. Είναι η συστηματική ήταν ο δυνατότερος θόρυβος πού έπρεπε σεων δέν αποτελούν παρά μία έκφραση, μία
μελέτη των τεχνικών πού χρησιμοποιούνται νά υπομείνει ο κοινός άνθρωπος. (Γιατί περί έκθεση (τις περισσότερες φορές «ιδεών»!)
στή βιομηχανία, τή γεωργία, τα μέσα επικοι­ υπομονής πρόκειται. Αν είναι δυνατό ν' προσωπικών συναισθημάτων καί αυτών πού
νωνίας κ.λπ. Πιό γενικά, ο όρος ισχύει γιά αντέξεις το κυριακάτικο μανιακό χτύπημα νομίζουμε ότι είναι οι υποκειμενικοί γνώμο­
κάθε εφαρμογή τών ανακαλύψεων τής επι­ απ' τά παπαδοπαίδια πού εκδικούνται τόν νες κρίσης πού βγαίνουν ερεθισμένα απ' τό
στήμης ή τής επιστημονικής μεθόδου πού, γύρω κόσμο). Στις σύγχρονες βιομηχανικές άκουσμα. Στή χειρότερη... δέν έχετε παρά
υποθετικά, λύνει τά προβλήματα τού ανθρώ­ μυθολογίες ο ηλεκτρικός ενισχυμένος ήχος νά ρίξετε μια ματιά στή Μανίνα. τό Ρομάντζο
που καί τού περιβάλλοντος του. Ο παράγω- είναι αυτός πού εξω τερικεύει τό θυμό καί καί τόν Ταχυδρόμο.

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


1.1. «Κάβε νέα τεχνολογία είναι καταστρεπτι­ τήν παρουσιάσει:». Αυτή η δεύτερη παρατήρηση
κή, γιατί μάς βοηθά νά πετύχουμε ένα στόχο είναι κατά κάποιο τ ρόπο μία αντιστροφή τών
χωρίς τήν άσκηση τής πειθαρχίας γιά τή συγ­ προηγουμένων. Ουσιαστικά υπονοεί ότι είμαστε σέ
κεκριμένη μορφή γνώσης καί χωρίς τήν απα­ θέση καί πρέπει νά κάνουμε κριτική πάνω στό
ραίτητη διαδικασία τής ανακάλυψης τού εαυ­ τελικό αποτέλεσμα. Είναι η συγγενή ιδέα τής
τού μέσα απ' αυτήν, πού είναι συνδεδεμένη φιλοσοφίας πίσω απ' τό punk Ητοι, τό μεγαλύτε­
μέ τή δημιουργία τής τέχνης». ρο μέρος τού άμεσου στό ρόκ ν ρόλ δέν είναι
Τό προηγούμενο οκεπτικό. κάθε άλλο παρά κριτική ανάγκη νά στηρίζεται στήν τεχνική Ενας αγριεμέ­
τής τεχνολογίας, είναι απλά ένας διαπληκτισμός νος κιθαρίστας μπορεί νά καταφέρει ένα ισχυρό
βασισμένος οέ ιδιαίτερα κριτήρια αξιολόγησης τών «πλήγμα» ε φ ' όσον τό αποτέλεσμα/η επίδραση
στοιχείων πού συνιστούν τήν τέχνη. Και εδώ θά του σ' εμάς, είναι αυτό πάνω στό οποίο εφαρμόζε­
πρέπει ίσως νά μεταχειριστούμε παρελθόντα χρό­ ται κάθε κριτική μας υποχρέωση.
νο. Η οπτική του γωνία υποδεικνύει οτι υπάρχει μία Εδώ θά ήθελα ν' αναφέρω ένα ιστορικό παράδοξο.
μέθοδος νά κάνεις τέχνη. Μία αστική νοοτροπία Βλέπουμε τις βρετανικές σύνθι μπάντες νά οδη­
πού λ έει ότι. άν ο συνθέτης ή ο μουσικός έχει πάρει γούν τή σημερινή μουσική όσον αφορά τή χρήση
σοβαρή θέση απέναντι στή λειτουργία της, θά τών micro-synthesizers. Οι Depeche Mode, οι
πρέπει καί νά εξουσιάζει τό όργανο. Αν θέλουμε Frankie Goes Το Hollywood καί εκατοντάδες άλλοι
νά πάρουμε μιά κριτική απόφαση δεν έχουμε παρά όμοιοι τους, επιμένουν ότι παίζουν μ' αυτά γιατί
νά συνδέσουμε τήν αξία ενός κομματιού στο δέν είναι ικανοί μουσικοί γιά τά παραδοσιακά
σύνολο τών προθέσεων (καί τό κλειδί γιά τή όργανα. Τό περίεργο βρίσκεται στό ότι αυτές οι
σοβαρότητα τών προθέσεων είναι η τεχνική). Τότε μπάντες μεταχειρίζονται πανάκριβα αμερικάνικα
τό «η τεχνολογία είναι επιζήμια γιατί παραποιεί τή όργανα παρ' όλη τή φτώχεια τής εγγλέζικης
δεξιοτεχνια» επιχείρημα καταντά ενοχλητικό Σάν νεολαίας, ενώ οι ίδιοι οι Αμερικανοί συγκεντρώνον­
πλάγια παρατήρηση θ ' αναφέρω τό εξής οι ίδιες ται ακόμα στήν αρχή του «όσο πιό δεξιοτέχνης ο
διαφωνίες ακολούθησαν τήν ανακάλυψη τής φωτο­ μουσικός τόσο καλύτερα για μάς», παρ' όλη τή
γραφίας τόν 19ο αιώνα, τεχνολογίας που γιά δεδομένη οικονομική υπεροχή τους. Οι λόγοι δέν
μερικούς οριοθετούσε τό θάνατο τής ζωγραφικής. έχουν διερευνηθεί ακόμα. Δυο σκηνές τελείω ς
Τό ερώτημα εξακολουθεί νά υφισταται μέχρι σήμε­ απομονωμένες η μία απ' τήν άλλη. Η μια ωθεί τήν
ρα. Είναι οι φωτογραφίες τέχνη: Συμπτωματικά τεχνική στά όριά της, η άλλη ενδιαφερεται γιά τή
κάποιες ν έες μ ελέτες μάς λένε πώς η φωτογρα­
φία εφθασε ακριβώς τή στιγμή πού πολλοί ζωγρά­
φοι εξερευνούσαν τά ίδια περίπου φορμαλιστικά
προβλήματα πού χαρακτηρίζουν τις πρώτες σοβα­
ρές δουλειές τών φωτογράφων καί ότι. αντί νά
κάνει τό ζωγράφο ξεπερασμένο, προμήθευσε
κάποιους απ' αυτούς μέ τό απόλυτο εργαλείο γιά
νά συνεχίσουν οάν... φωτογράφοι. Σήμερα τί θά
ήταν τά pop art πορτρέτα τού Warhol χωρίς τήν
κάμερα, τό σλάιντ καί τόν προτζέκτορα; ’ Η γιά
οκεφ θείτε κάτι άλλο: τί οήμαινε γιά τήν εθνομουσι-
κολογία τό μαγνητόφωνο οά συσκευή γιά πρόσθε­
τες μεταγραφές. Η οκεφ θείτε τόν Πιέρ Ανρύ καί
τόν Πιέρ Σαφέρ καθισμένους ατό πάτωμα πνιγμέ­
νους στις μαγνητοταινίες νά προσπαθούν νά μον­
τάρουν «νέα» κομμάτια μουσικής. Και τόν Brian
Eno μέ τον David Byrne να μιξάρουν τό «My Life In
The Bush Of Ghosts» μέ προηχογραφημένες
ταινίες.
Μεταξύ τών άλλων, μιάς και η τεχνολογία περικλεί­
ε ι σ' αυτό τό ίδιο τό νόημά της καί τή διεργασία καί
τήν κατάληξη, μάς δίνει κάποιες πολύτιμες πληρο­
φορίες για τούς τρόπους μέ τούς οποίους καί η
προσπάθειά μας καί τό αποτέλεσμα περιλαμβά­
νουν τις πεποιθήσεις καί τις διαθέσεις μας. αφού
καί τά δύο αντανακλώνται ατό περιεχόμενο τους.
1.2. «Επειδή η ικανότητα τών νέων οργάνων ν '
απομιμηθούν έναν άλφα ήχο γίνεται όλο καί
πιό καλή, από ένα σημείο καί ύστερα δέν θά
ενδιαφέρει άν θά παίξεις μέ δοξάρι ή όχι. Η
τεχνολογία φέρνει σάν αποτέλεσμα νά τοπο­
θετηθεί ο βιρτουόζος στό ίδιο επίπεδο μέ τόν
άπειρο, όσον αφορά τήν εκτέλεση».
Και συμπληρώνω εγώ «καί μ αυτό τόν τρόπο
βοηθά εμάς νά κρίνουμε τή δομή ή τήν ιδέα πίσω
απ' αυτήν. Αν αξίζει τόν κόπο, ποιος έχει το
δικαίωμα νά σταματήσει τόν ερασιτέχνη απ' τό νά

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


καρδιά κάθε αγωνιούσας καλλιτεχνικής ψυχής. κρατίας. στηρίζονται στήν υψηλή τεχνολογία. Εδώ
Απο κεί καί μετά η τεχνολογία δέν είναι ηαρά ο ακριβώς είναι πού η λέξη αλλάζει επίθετο, και απο
πειρασμός νά βρούμε κάτι γιά νά κατηγορήσουμε. «επικουρική» γίνεται «τρομοκρατική».
Ο Λίουις Μάμφορντ (γνωστός Αμερικανός φιλόσο-
Οι επικρίσεις πού αφορούν την τεχνολογία είναι φος/Στάνφορντ) χαρακτήρισε τόν άνθρωπο αυτών
σχετικά πολύ περισσότερες απ αυτές πού διάλε­ τών κοινωνιών σάν «αντικειμενική προσωπικότη­
ξα γι' αυτό τό κείμενο καί πολύ πιό φιλοσοφικές τα». σάν κάποιον πού έχει μάθει νά μεταβιβάζει
Ας ταξινομήσει ο καθένας μας τις δικές του όλο τόν υποκειμενικό του αυθορμητισμό στις
Βοηθά νά λυθούν τά διλήμματα πού παρουσιάζον­ μηχανές πού υπηρετεί, γιά νά υποτάξει τή ζωή του
ται σέ στιγμές πνευματικής ξηρασίας (θ αφήσου- στήν πραγματικότητα ενός κόσμου στόν οποίο η
με τά εργαλεία ν ' αποφασίσουν για μάς:) καί μάς μηχανή είναι ο παράγων κι αυτός τό υπόμνημα. Οι
δίνει μία επίγνωση πού καθορίζει τη στάση μας ατομικές διαφορές στις ικανότητες, τήν επίγνωση
απέναντι στό πρωταρχικό υλικό. καί τήν εκπαίδευση, συντονίζονται μέσα στά όρια
Ο EL-Schumaker, ένας Βρετανός οικονομολόγος, ενός κοινού πλαισίου από τυποποιημένες παρουσι­
στό βιβλίο του Τό Μικρό Είναι Ομορφο, εξετά ζει άσεις. Η κάθε μια τους ωθείται, οδηγείται καί
τις σοβαρές ανησυχίες γύρω απ' τή χρήση καί τούς εκτιμάται από πρότυπα πού είναι ξένα μ’ εμάς.
περιορισμούς τής τεχνολογίας στή διαδικασία τής Πρότυπα πού ανήκουν σέ προκαθορισμένα καθή­
δημιουργίας. Μ ’ έναν κάπως απρόσμενο τροπο - κοντα καί λειτουργίες. Αποδοτικός, παραγωγικός
στη μέση συζητήσεων γιά τοπικές τσιμεντοβιοτε- δηλαδή, είναι αυτός πού η συμπεριφορά του είναι η
χνίες στήν Αφρική - υπογραμμίζει οτι. όλες σχεδόν κατάλληλη αντίδραση στις αντικειμενικές απαιτή­
οι τωρινές μας αντιρρήσεις γιά τήν αξία τών σεις τής μηχανής.
μοντέρνων τεχνολογιών κατευθύνονται απ' τήν Δέν χρειάζεται νά προσθέσω ότι η δουλειά μας
προδιάθεσή μας νά τις καταχραστούμε. Σέ τέτοιο συμπληρώνει τό σύστημα, δέν τό χρησιμοποιεί. Η
βαθμό που οι περισσότεροι έχουμε πεισθει ότι ο συμμετοχή μας περιορίζεται στό ρόλο αυτού πού
συγκεντρωτισμός καί η καπιταλιστική χρήση είναι παρακολουθεί, αυτού πού πρέπει νά συμβαδίζει μέ
τα μόνα πιθανά αποτελέσματα οποιοσδήποτε έ ­ τή μηχανή. Καί φοβάμαι πώς άν δέν κινηθούμε, θά
ρευνας γιά εναλλακτικές μεθόδους εργασίας. οδηγηθούμε στό φεγγάρι όχι «σάν κατακτηκτές»
Επιχειρηματολογεί σοβαρα οτι η τεχνολογία - η όπως έλεγε ένα παλιό ωραίο κείμενο, αλλά σάν
χρησιμοποίηση εργαλείων - είναι ηθικά ουδέτερη είλωτες.
καί ότι τό παρόν δίλημμα είναι πώς δέν είμαστε
συνηθισμένοι στό να διαπραγματευθούμε αμεσα Γυρνώντας όμως στήν πράξη καί στό αντικείμενο
με τό βασικό ερώτημα του πώς όλα οσα πραγματο­ τού περιοδικού, θά είχα δυό-τρία λόγια ακόμα. Ο
ποιούμε σχετίζονται μέ τόν κεντρικό πυρήνα τών λόγος πού συζητώ γ ι' αυτά τά θέματα μέ ευχαρί­
στάσεων και πιστεύω μας. Κι εδώ θά συμπλήρωνα, στηση, έχει νά κάνει μ ένα αυξανόμενο ενδιαφέ­
μέ τόν ίδιο τροπο πού βρισκόμαστε σ' αμηχανία καί ρον γιά τήν προσπάθεια νά φτιάξουμε καί νά
σύνθεση, τα ρούχα, τό ίματζ καί ό.τι περιφερειακό δέν έχουμε τί νά πούμε όταν η θέση μας πάνω στήν διαμορφώσουμε ένα περιβάλλον στό οποίο ό,τι
της βίντεο / κομπιούτερ / άεργης κοινωνίας. εργασία (σ' οποία της μορφή υποδουλωτική/μι- δημιουργούμε μπορεί νά εξετασθεί, νά διανεμη­
2.1. «Τά νέα όργανα είναι τεχνητά, απρόσωπα, σθωτή ή ελεύθερη) δέν έχει σαφέστατα αντιμετω- θεί. νά βιωθεί σάν εμπειρία καί νά αφομοιωθεί από
άχρωμα. Δέν έχουν φυσικότητα». πισθεί από τήν προσωπική εσωτερική διαδικασία όποιον επιθυμεί. Σέ τελευταία ανάλυση ο πλουρα­
Ο.τι πιο κοινότυπο μπορούσε νά λεχθεί Εν του να είμαστε κριτικοί. λισμός θά πρέπει νά βρίσκεται στήν καρδιά τής
πρώτοις δέν υπάρχουν φυσικά καί μή όργανα. Ο Αυτά όσον αφόρα το μερικό της τεχνολογίας. Αν δημιουργίας.
άνθρωπος επωφελείται απ' τήν πιό προηγμένη θέλουμε νά τήν εξετάσουμε πιό συνολικά καί Καί δέν είμαι ο μόνος. Εκατοντάδες ανεξάρτητες
τεχνολογία τής εποχής γιά νά τά κατασκευάοει. «Ο πραγματικό, θά πρέπει νά τήν τοποθετήσουμε στο σκηνές προσπαθούν γιά τό ίδιο. Τό άν τά αποτελέ-
κορμός τού δένδρου δέν κοιλώθηκε απ τή φύση επίπεδο τού κοινωνικού προτσές (στό οποίο οι σματά τους δέν είναι τόσο φανερα όσο αυτά τού
αλλά τεχνητά. Τόν έσκαψε ο άνθρωπος γιά νά τόν τεχνικές δέν είναι παρά μερικός συντελεστής). ' 60, είναι γιατί έχει παρεξηγηθεί η έννοια τής
μεταμορφώσει σ' ενα κοίλο. Γιά νά κατασκευάσει Δέν προβληματιζόμαστε πάνω στην επιρροή ή τό ατομικότητας. Εξίσου πολλοί είναι κι αυτοί πού
τό τύμπανο». (Κλώντ Λεβί Στρώςς/κοινωνικός αποτέλεσμα τής τεχνολογίας στις ανθρώπινες παρηγορούνται μέ τή σκέψη ότι νέοι τρόποι «εργα­
ανθρωπολόγος, οτό Στοιχειώδεις Δομές τής Συγ­ μονάδες. Επειδή είναι οι ίδιοι αδιάσπαστο τμήμα καί σίας» δίνουν μορφή σε νέους τύπους «εργασίας»,
γένειας)- Πουθενά, άν καί ο ίδιος μουσικός, δέν παράγοντάς της όχι μόνο επειδή είναι αυτοί πού αρκεί νά μήν τούς μισθώσουμε στό σύστημα πού «η
σχολιάζει τή «φυσικότητα» τών οργάνων. Καί ανακάλυψαν καί παρακολουθούν τις μηχανές αλλα μόρφωση είναι κρατικό όπλο γιά τόν έλεγχο τής
κάπου πιό κάτω γράφει ότι η στρουκτουραλιστική καί επειδή σάν κοινωνικές ομάδες είναι αυτοί πού Σκέψης».
ανάλυση τής μουσικής θά μάς οδηγήσει σέ μία κατευθύνουν τις εφαρμογές καί τή χρήση τους. Η
κατανόηση τής ασυνείδητης δομής τούς ανθρώπι­ τεχνολογία σάν μέθοδος παραγωγής όπως καί η
νου εγκεφάλου, γιατί είναι η ασυνείδητη (φυσική) ολότητα τών οργάνων, τών συσκευών καί τών
πλευρά του πού δραστηριοποιείται σέ ανταπόκριση συστημάτων πού χαρακτηρίζουν καί ανήκουν στη
απ' αυτές τις ιδιαίτερες «πολιτιστικές (μή-φυσι- βιομηχανική ολοκληρωτική κοινωνία, είναι ταυτό­
κές) συσκευές». Καί τονίζει τό μή-φυσικές. χρονα η μέθοδος οργάνωσης καί διαιώνισης τών
Επιπρόσθετα, μιλώντας γιά τό συνθεσάιζερ, είναι κοινωνικών σχέσεων. Η εκδήλωση τής κρατούσας
τό μόνο απ τά όργανα, παραδοσιακά ή όχι. σκέψης καί προτύπου συμπεριφοράς. Εναόργανο
συγκρίσιμο μέ τήν ανθρώπινη φωνή: σταθερότητα ελέγχου κι εξουσίας.
τονικου ύψους, ευρεία περιοχή ύψους όπως καί Οι ίδιες οι τεχνικές φέρνουν τόν αυταρχισμό όπως
ευρεία περιοχή ελεγχου τής χροιάς, απόλυτο και τήν ελευθερία- τήν ανεπάρκεια όπως καί την
έλεγχο ώς πρός τή διάρκεια, μεγάλη δυναμική πληθώρα' τήν επέκταση όπως καί τήν κατάργηση
περιοχή. Καί μερικες δυνατότητες πέρα απ' τήν τού μόχθου. Φαίνεται επίσης πώς στις νέες
ανθρώπινη φωνή. Η ιστορία θεωρεί οτι ·τά πιό αυτοματοποιημένες κοινωνίες οι αξίες τής εκμ ε­
εκφραστικά όργανα είναι αυτά πού πλησιάζουν τά τάλλευσης. τής επεκτατικότητας. τής αποδοτικό-
προηγούμενα χαρακτηριστικό, όπως τό βιολί. Τό τητας καί της λογικοποίησης εκτοπίζουν τις «παρα­
συνθεσάιζερ τα ξεπερνά: Οπως έγραψα καί δοσιακές» νόρμες τής κερδοσκοπίας καί τής
αλλού δέν έχουμε παρά ν' αφησουμε τά νέα γενικής ευημερίας. Σ αυτές τις κοινωνίες η
όργανα καί τή φιλολογία τους ν' αποδείξουν ότι κυριαρχία της τρομοκρατίας διατηρείται όχι μονά­
μπορούν νά εκπροσωπήσουν την αντι-κουλτούρα. χα μέ τήν ωμη βία τής αστυνομίας καί άλλων
Τί πολιτιστικό ιστορικό μπορεί νά απαιτηθεί από παρόμοιων θεσμοποιημένων οργανισμών πού είναι
όργανα (ουσιαστικά από τούς μουσικούς πού τά ξένοι μέ τήν τεχνολογία, αλλά κυρίως μέ τη στυγνή
καί επιτήδεια χρησιμοποίηση τής δύναμης πού
χειρίζονται) μέ ζωή δύο καί τριών μηνών: Οπως είναι εγγενής σ αυτήν. Η αύξηση τής έντασης στή
λέει κι ο Μπένζαμιν (δοκιμιογράφος, Σχολή Φραν­ δουλειά, η προπαγάνδα, τό ντρεσάρισμα των μαθη­
κφούρτης) «' Ενα απ' τά σπουδαιότερα καθήκοντα τών καί τών στρατιωτών, η οργάνωση τής κοινοβου­
της τέχνης ήταν ανέκαθεν νά παράγει μία ζητηση. λευτικής. βιομηχανικής καί κομματικής γραφειο­
γιά τήν πλήρη ικανοποίηση τής οποίας δέν έχει
φθάοει ακόμα κάθε φορά η ώρα» Κιαυτό μονο από
έλλογα όντα τό ζητάμε, όχι από κυκλώματα
2.2. «Η δημιουργικότητα συνεπάγεται πρόο­
δο, η εξεζητημένη τεχνολογία όχι».
Απ' τή στιγμή πού υπάρχει διαλεκτική σχέση
ανάμεσα στό πώς - μέ ποιό τρόπο τό κάνουμε - και
στό παραγόμενο. δέν θά πρέπει νά μάς αιφνιδιάζει
τό γεγονός ότι δεδομένης μιάς υψηλής αναλογίας
τεχνολογικής ανανέωσης (ή μια αρκετά μακρόχρο­
νης έκθεσης σ' άλλες μεθόδους εργασίας) τε ί­
νουμε νά συγχέουμε τήν αλλαγή μέ την προοδο και
τήν ομορφιά. Και γι αυτό, πάρτε σάν παράδειγμα
τό 95% τής σύγχρονης' pop. Νομίζω πώς τό
πρόβλημα τού πώς θα συνειδητοποιήσουμε τις
επιδιώξεις μας (τό νά είμαστε δημιουργικοί:) μέσα
στα περιορισμένα όρια τών μέσων πού διαθέτουμε
καί τις πιθανές επιλογές μας. βρίσκεται στήν

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


Σ Υ Γ Χ Α Ρ Η Τ Η Ρ Ι Α

Μήν κρίνετε τό φρούτο κοιτάζοντας τό δέντρο, διαισθάνεται ποια βιβλία τόν ενδιαφέρουν Γιά τό δίσκο τά μπράβο στό Σταύρο Ξαρχάκο,
ούτε τήν αδελφή από τόν αδελφό. Μήν κρίνετε περισσότερο γιατί ακριβώς τότε, πιό πολύ από στό Νίκο Γκάτσο καί στό Γιάννη Τσαρούχη.
τόν ένα κοιτάζοντας τόν άλλο, ούτε τό σωστό κάθε εποχή τής ζωής του, τά βιβλία αποτελούν Ο Τσαρούχης (κι αυτός θρησκευτικός) ζωγρά­
κοιτάζοντας τό λάθος. τά μαγικά κλειδιά γιά τις πόρτες περάσματος φισε τόν πίνακα πού στολίζει τό εξώφυλλο.
Μήν κρίνετε ένα βιβλίο κοιτάζοντας τόν τίτλο. στήν άλλη μεριά. ' Οσοι λοιπόν από σάς είστε Ο Γκότσος έγραψε όμορφους καί κυρίως,
Κυρίως μήν «κρίνετε» ίνα μήν «κριθείτε». ή αισθάνεστε νέοι μαζί μέ τις άλλες ιστορίες ρεμπέτικους στίχους.
Αλλά ό,τι κι άν κρίνετε, ό,τι κι άν κρίνατε, ό,τι Ανθρώπων προσφιλών στή νεότητα (Morrison, Ο Ξαρχάκος έγραψε τή μουσική εκτός από δύο
απορρίψατε ό,τι δεχθήκατε, ό,τι πιστέψατε ό,τι τραγούδια («Τά Παιδιά τής ’ Αμυνας» καί
πιστέψετε, ό,τι σάς σήκωσε κι ό,τι σάς πλήγω­ MARCEL BRIOX «Ιμιτλερίμ») πού είναι παραδοσιακά καί δια­
σε, ό,τι κι άν κάνατε κι ό,τι θά κάνετε... ΚΑΙ σκευάστηκαν από τόν Ξαρχάκο.
ΑΥΤΟ ΘΑ ΠΕΡΑΣΕΙ! Η Σωτηρία Λεονάρδου μάς εξέπληξε καί σάν
LEONARDO DA VINCI ηθοποιός καί σάν τραγουδίστρια.
*
μεγα/.οψυία κα ί πεπρωμένο Τι άλλα νά πώ ρέ παιδιά;... Μπράβο! Μπράβο!
Κάτι πού όέν πέρασε απαρατήρητο ήταν τό
τραγούδι «Αλήθεια» τών ΦΑΤΜΕ. βρίσκεται
στό δίσκο ΨΕΜΜΑΤΑ καί είναι τό τελευταίο Μπόμπα τό καινούριο βιβλίο τού William
κομμάτι. Ό π οιος τό ακούει σαστίζει μέ τήν Burrouughs, Λιθόστρωτοι Κήποι (Cobble Stone
τόλμη τους νά ηχογραφήσουν ήχους ανακατω­ Gardens) πού κυκλοφορεί στή χώρα μας από
μένους μέ φασαρία. τις εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ.
Καί όμως δέν πρόκειται γιά φασαρία! Είναι Ο Μπάροουζ γίνεται φέτος εβδομήντα χρονών
πράγματι σύνθεση καί μάλιστα σύνθεση εξω­ καί κυκλοφόρησε τό πρώτο του βιβλίο στά
γήινη!! Τό κομμάτι γράφτηκε από κάποιον 1953: Τό γνωστό Junkie. Από τότε ο άνθρωπος
κύριο Ουλγολάκοτροπ τού πλανήτη «Ηγ». έβγαλε κι άλλα βιβλία καί ανέπτυξε έναν
* ιδιόρρυθμο τρόπο γραφής, αλλά οι πιό πολλοί
έμειναν στό «Τζάνκι».
Ό μ ω ς η αξία τού Μπάροουζ δέν βρίσκεται
(μόνο) στό «Τζάνκι», αλλά στόν τρόπο γρα­
φής, τό περίφημο cut-up. Θά ’ λεγε κανείς ότι ο
Μπάροουζ γράφει σά νά ζωγραφίζει, μόνο πού
αυτός δέν αναμειγνύει χρώματα αλλά λέξεις.
Οι λεπτές αποχρώσεις στό έργο του, τό χιού­
ΝΕΦΕΛΗ
μορ καί η φρίκη, προκαλούνται από τέτοια
ανακατώματα. Ο Μπάροουζ είναι ικανός νά
βάλει μιά ιστορία μέσα στήν άλλη, πρόταση
Joplin, Χάξλεϊ. Γκίνσμπεργκ κ.ά.) άς διαβάσε­ παρά πρόταση καί τό αποτέλεσμα νά γοητεύει.
τε καί τό ωραιότατο βιβλίο τού Marcel Brion
γιά τό Λεονάρντο Ντά Βίντσι. Σίγουρα έχετε
πολλά νά κερδίσετε από τήν εκπληκτική
στάση μιάς μεγαλοφυίας πού παρατηρούσε τά
πάντα (μέχρι καί τούς κωφάλαλους) γιά νά δει
τό αόρατο, νά εκφράσει τό ανέκφραστο.
*
Τώρα φυσικά θά μέ νομίσατε τρελό, αλλά ο Απαρατήρητο δέν μπορεί νά περάσει καί τό
«τρελός» εί vui απλώς η αντίστροφη πορεία τού «Ρεμπέτικο» ούτε ώς ταινία ούτε ώς δίσκος.
«λογικού», όπως ακριβώς καί η «Αλήθεια» η
αντίστροφη όψη τού «Ψέμματα». Τό μυστήριο
λοιπόν αποκαλύπτεται άν βάλετε τό δίσκο στό
πικάπ (χωρίς νά ξεχάσετε φυσικά νά βάλετε
πάνω καί τή βελόνα) καί γυρίσετε μέ τό
δάχτυλό σας τό πλατό σέ ανάποδη κίνηση.
*
Καλούτσικη η ιδέα τών ΦΑΤΜΕ νά ηχογραφή­
σουν τό «Ψέμματα» ανάποδα καί νά μάς τό
παρουσιάσουν σάν «Αλήθεια». Κάτι ανάλογο
έκανε κι σ ’ αυτόν η αντίστροφη πορεία δέν
οδήγησε σέ φασαρία αλλά σέ καινούριο τρα­
γούδι (Move On). Τό πολύ ωραίο θά ήταν νά
έφτιαχνε κάποιος ένα τραγούδι πού είτε τό Γιά τήν ταινία τό μπράβο στόν Κώστα Φέρρη
‘ παιζεςαπ’ τήν αρχή πρόςτό τέλος είτε από τό πού πέτυχε νά μάς δώσει τήν ατμόσφαιρα μιάς
τέλος πρός τήν αρχή νά έμεινε τό ί δ ι ο τρα­ εποχής, τή μουσική της αντανάκλαση καί τήν
γούδι! Η στήλη δίνει μιά ωραία μελωδική τραγική της κατάληξη.
Ο Κώστας Φέρης είναι άνθρωπος ιδιότυπος. Μπορεί άνετα νά σπάσει σέ κομμάτια μιά
φράση μέ τήν παραπάνω καρκινική ιδιότητα... ιστορία κι ύστερα νά βάλει γιά συνδέσμους
Εκτός από σκηνοθέτης είναι καί μυστικιστής
(άν επιτρέπεται αυτή η έκφραση γιά έναν «άσχετες» προτάσεις ή λέξεις ή διαφημιστικά
ιδιόρρυθμο θρήσκο) αλλά καί πολλά άλλα. σλόγκαν ή ο,τιδήποτε φανταστείτε. ’ Αν κάνε­
Είναι από τούς πρώτους πού μετέφρασαν Τζίμ τε μόνοι σας ένα τέτοιο πείραμα θά αντιληφτεί-
Μόρρισον στήν πατρίδα μας καί ασχολήθη­ τε ότι δέν είναι εύκολη υπόθεση. Η κάθε
καν μέ τις «Σημειώσεις γιά τήν ' Οραση» καί τό πρόταση, τό κάθε «άσχετο» σλόγκαν, περιέχει
Σαμανισμό. Φαίνεται ότι οι «Σημειώσεις γιά μιά ηχητική βαρύτητα πού άν δέν ξέρεις νά
*
τήν ’ Οραση» επέδρασαν αποφασιστικά στή βάλεις τό κατάλληλο ποσοστό, τό αποτέλεσμα
Καί μιά πού μιλάμε γιά ανάποδα ορίστε κι ένας δική του όραση. Δέ λέω ότι ο Φέρρης έφτιαξε θά καταρρεύσει. Στήν Ελλάδα ένα ωραίο
καλλιτέχνης πού είχε τή συνήθεια νά γράφει τό «Ρεμπέτικο» σά νά μάς τό έφτιαχνε ο Μπαροουζικό στιλ έχει η Μαρία Μήτσορα.
ανάποδα (από τά δεξιά πρός τά αριστερά): Ο Morrison, λέω μόνο ότι είναι μιά έκπληξη νά *
Leonardo Da Vinci. έχουμε έναν ’ Ελληνα σκηνοθέτη πού βλέπει Στό καινούριο του βιβλίο εκτός από τά άλλα
Κάθε άνθρωπος στή νεότητά του θά πρέπει νά μέσα από τά πράγματα. ανακατώματα, ο Μπάροουζ αναμειγνύει καί

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


—— ......
- — '

Δ Ι Α Τ Η Ν Τ Υ Χ Η Ν Μ Α Σ
Εποικοδομητικοί Μονόλογοι τού
Μανώλη Νταλούκα

ανταγωνιστικές εικόνες αγκαλιάζοντας τήν εκπομπή τέλειωσε μέ τόν εισαγγελέα. Συγχα­ Τί απόμεινε από αυτό τό ξεπουπούλιασμα; Ο
παρθένα μέ τό σατανά. Περιγράφοντας γιά ρητήρια διά τήν τύχην μας! Pasotti (1933) μάς έδωσε μιά ωραιότατη απάν­
παράδειγμα ένα χωριουδάκι σπάει τήν ειδυλλι­ * τηση μέ τόν πίνακα πού δημοσιεύουμε (δυστυ­
ακή ατμόσφαιρα βάζοντας σφήνα ένα ποταμά­ χώς ασπρόμαυρο) καί πού ζωγράφισε στά 1973
κι από σκατά νά τό διατρέχει. Εκεί πού θά Λοιπόν καί αυτό θά περάσει. μι; τίτλο: «’ Ο,τι απόμεινε από αυτούς ήταν ένα
περίμενε ο ήρωας νά ξεσηκωθεί σέ διαμαρτυρί­ Λοιπόν ελευθερία ανάπηρη πάλι μάς τάζουν* τυπωμένο φύλλο χασίς!».
ες κατά αυτής τής ασχήμιας, αντίθετα τή Πού πάς κατακαημένο ΑΝΤΙ!
ΠΟΥ ΠΑΣ ΚΑΤΑΚΑΗΜΕΝΟ ΑΝΤΙ!! *
βρίσκει μέ τή δυσοσμία τών αποπάτων. Μιά Δέν ξέρω αλλά αισθάνομαι υποχρεωμένος νά
παιδική του φίλη μάλιστα ρίχνει μικρά κροκο- *
σάς προειδοποιήσω γιά τό νέο χρόνο: Σκοτει­
δειλάκια στον υπόνομο γιά νά τραφούν καί νά «Κι όμως εγώ σ ' αφουγγράστηκα νές δυνάμεις μάς πλησιάζουν! Οι Νουμερολογι­
μεγαλώσουν καί νά καταβροχθίσουν τούς δη­ σά λεξούλα ενός αγνώστου κές δυνάμεις τού κακοί) συνωμότησαν καί
μόσιους υπαλλήλους πού τυχόν θά καθάριζαν κι όχι σά μέρος τού λόγου τους έβαλαν τήν Παρασκευή νά πέφτει φέτος τρεις
τή βρώμα. (Πιστεύω νά έχετε δει τό έργο πού καί τού δικοί) τους πόστου». φορές στις 13 τού μηνός τού ίδιου χρόνου! (Τόν
ήταν βασισμένο στό αστείο ότι στούς υπόνο­ Δ. Σαββόπουλος Ιανουάριο, τόν Απρίλιο καί τόν Ιούλιο).
μους τής Νέας Υόρκης κυκλοφορούν κροκό­ * Λέτε νά βγει αληθινός ο ' Οργουελ;
δειλοι). Τέλος πάντων όσοι ειδικά ακούτε
Ο Σταύρος Σταυρόπουλος είναι φίλος καί *
Brian Eno (πού είναι κι αυτός ανακατωσιάρης)
παρακολουθήστε τό cut-up τού Μπάροουζ. Θά παλαιά υπήρξε ρόκ δημοσιογράφος. Μού έ­ Αλλά ψυχραιμία. Καί αυτό θά περάσει. Καλή
διασκεδάσετε όσο κι όταν συναρμολογείτε ένα στειλε τό βιβλίο του «ΔΙΑΜΕΛΙΖΟΜΑΙ» καί χρονιά νά ’ χουμε! Μήν ακούτε αυτά πού λέει ο
πάζλ. τόν ευχαριστώ. Είχομαι πάντως, αυτός ο ' Οργουελ. Καί αυτή θά περάσει.
Διαμελισμός νά μήν διατηρηθεί στήν 1984 ζωή
* του.
Μέθοδο cut-up εφάρμοσε πρόσφατα καί ποιος *
άλλος λέτε; Ο Μίκης Θεοδωράκης! Μόνο πού Δέν ξέρω άν προσέξατε στό προηγούμενο
αυτός κράτησε μόνο τό cut καί πέταξε τό up. τεύχος μας τό γράμμα τού Βασίλη Τσόκα γιά τό
Στό άλμπουμ «Κατά Σαδουκαίων Πάθη» πού «Τέλος Μιάς Εποχής» τού Λουίς Ραθιονέρο.
κυκλοφόρησε η «Μίνως» γιά τις γιορτές, ο Γράφει ο φίλος... «Από τή ζωτική κοινωνική
μεγάλος ’ Ελληνας συνθέτης κλάδεψε λίγο τό πράξη τής αντικουλτούρας λίγα απομένουν
Μιχάλη Κατσαρό, όχι φυσικά γιά νά χωρέσει σήμερα- η μουσική ρόκ χρησιμοποιήθηκε σάν
στό άλμπουμ, αλλά γιά νά μήν ενοχληθούν εμπορικό προϊόν πού καταναλώνεται σέ δί­
μερικοί από στίχους σάν κι αυτούς... σκους, αντί γιά σαμανική απελευθερωτική
Ω Ρόζα Λούξεμπουργκ, Λένιν, ποιητές. κάθαρση' τά ψυχεδελικά ναρκωτικά νοθεύτη­
Ω Τέλμαν, Τάνεφ καν γιά νά καταστρέφουν τούς καταναλωτές
Παγωμένοι σέ επίσημες αίθουσες
ιδαφνοστεφείς ήρωες
τους· τά κοινόβια αντί νά ριζώσουν στις πόλεις
μυθικά πρόσωπα καί νά γίνουν τό μέσο μιάς άλλης παραγωγής,
ελάτε. έχουν καταντήσει ανώδυνα βουκολικά κουβού­
Οι εξουσίες σήμερα χαϊδεύονται κλια...».
σάν ερωτιάρες γάτες πάνω στις *
στέγες μας, οι πρόεδροι ανταλλάσσουν
επισκέψεις, οι πατριάρχες πάλι ενθρονίζον­ Μού άρεσε τό γράμμα καί ιδιαίτερα εκείνο τό
ται «βουκολικά κουβούκλια», γιατί ταιριάζει καί
κάτω από τά νόμιμα κάδρα σας σάν ηχητικό καί σάν γραμματικό παιχνίδι τών
μάς περιπαίζουν! λέξεων. Πρόσεξα ότι άν αναγραμματίσουμε τό
Λοιπόν; Καί αυτό θά περάσει; «κουβούκλια» έχουμε αμέσως-αμέσως τόκβου­
Λοιπόν; Ελευθερία ανάπηρη πάλι μάς τάζουν; κολικά», αλλά όμως μάς περισσεύει ένα ύψι­
* λον!
Χαμογέλασα γιατί σκέφτηκα ότι τό «ύψιλον»
Μέχρι καί πρόγραμμα εκπομπών δημοσίευσε αυτό δέν περισσεύει τυχαίως. Περίσσεψε από
τό ΑΝΤΙ, γράφοντας: «Η εκπομπή θ' αρχίσει μιά ολόκληρη εποχή. ' Ηταν τό «ύψιλον» πού
μέ μάς καί θά τελειώσει μέ σάς». Τελικά η σάν σήμα ειρήνης χαρακτήρισε κάποτε μιά

ΗΧΟΣ & Hi-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


ELA
ANIKULAPO - KUTI
(ΓΙΟΡΟΥΜΠΑ)
«Η πρώτη φορά πού γεννήθηκα ήταν τό 1935. Δέν έχω καμία αίσθηση
τού τί έζησα δύο φορές.. Τίποτα! Μηδέν! Αυτό είναι ένας από τούς
περιορισμούς μας, φίλε, νά μήν ξέρουμε από πού ερχόμαστε. ' Οπως καί
νά ’χει τό πράγμα, όταν γεννήθηκα ο πατέρας μου ήθελε νά μιμηθεί τό
δικό του πατέρα. Ή ταν καί οι δύο προτεστάντες γέροντες. Έ τσιγιάνά
ευχαριστήσει ένα λευκό ο πατέρας μου ζήτησε απ’ αυτό τό Γερμανό
ιεραπόστολο να μού δώσει τ ’ όνομά μου... Μπορείς νά φανταστείς αυτό;
' Ενας λευκός νά δίνει τό όνομα σ ’ ένα Αφρικανό παιδάκι! Στήν Αφρική,
πού τά ονόματα έχουν τόσο μεγάλη σημασία. Υπάρχει μέχρι καί ειδική
τελετουργία τού ονόματος, κάθε φορά πού ένα παιδί γεννιέται. Χωρίς
αυτή τήν τελετουργία, λένε ότι ένα παιδί δέν μπορεί πραγματικά νά
εισέλθει μέσα στό ζωντανό κόσμο. Καί, μόνο γιά νά ευχαριστήσει ένα
λευκό ιεραπόστολο, ο ίδιος ο πατέρας μου... ' Οχι, φίλε! ' Οοοχι!
Καί ξέρεις τί όνομα μού ’δώσε αυτός ο βλάκας; Χίλντεγκαρντ! Ναι φίλε.
Χίλντεγκαρντ! Τόσο πολύ ήμουν ανεπιθύμητος. Εγώ, πού υποτίθεται ότι
θά ερχόμουν γιά νά μιλήσω γιά τούς Μαύρους καί τήν Αφρική, τά χάλια
τών ανθρώπων μου. Εγώ, πού ήταν νά προσπαθήσω γιά νά αλλάξω όλα
αυτά! Ά χ, φίλε... Αισθάνθηκα αυτό τό όνομα σάν ένα τραύμα. Ο
πατέρας μου μέ είχε απορρίψει. Καί η μάνα μου τό ίδιο. Αυτή πού η ίδια
της η μήτρα μέ είχε γεννήσει. ' Ετσι βρέθηκα εδώ δεμένος, μέ χέρια καί
πόδια προοριζόμενος κατ ’ ευθείαν γιά τό δήμιο!
Νά κουβαλάς τό όνομα τών κατακτητών; ' Η νά απορρίψεις τήν πρώτη
σου άφιξη στόν κόσμο; Οι orishas1 μ ’ ακούσανε. Καί μέ σώσανε. Δυό
βδομάδες μετά τήν πρώτη μου γέννηση, η ψυχή μου άφησε τό σώμα μου
γιά τόν κόσμο τών πνευμάτων. Τί νά πώ: Δέν ήμουν ο Χίλντεγκαρτ».

Fela γεννήθηκε στις 15 Οκτωβρίου τού 1938. γιά δεύτερη

O
Lobitos.
φορά μέσα σέ τρία χρόνια. Από τό 1959 μέχρι τό 1962, σπού­
δαζε στό Τrinity College, τριγυρνώντας παρέα μέ τό φίλο του
J.K. Braimah καί παίζοντας χάι-λάιφ μ' ένα σχήμα πού λεγόταν Koola

Η «χάι-λάιφ» είναι μιά ελαφριά μουσική πού σέ «σηκώνει», βασισμένη


στις ζωντανές λειτουργίες τού φεγγαρόφωτου τής παραδοσιακής
μουσικής τής Γκάνα. Αρχικά ήταν γνωστή από τούς ιθαγενείς σάν Osibi
(εξ ού καί Osibisa) αλλά χάρη σέ διάφορους εκφραστές της (Victor
Olaiya, Bala Miller, Eddie Okunta) έγινε πολύ δημοφιλής στή δεκαετία
τού 50 στή Νιγηρία. Γύρω στά 1961 βρισκόταν σέ παρακμή, καί οι πιό
νέοι Αφρικανοί, σάν τόν Fela, άρχισαν νά προσβλέπουν στις καινοτομί- '
ες τής νέας αμερικανικής τζάζ.
Τό σημείο τής αλλαγής γιά τόν Fela, όπως καί τής πολιτικοποίησής του,
ήταν η αμερικάνικη τουρνέ τών Koola Lobitos στό τέλος τής δεκαετίας
τού '60. Γιος ενός καθωσπρέπει δασκάλου, ο Fela από καιρό ήταν
μακριά από αμφιβολίες καί ερωτήσεις σχετικά μέ τήν αποικιοκρατία καί
τόν πολιτισμό τών Yoruba, και η ειρωνεία είναι ότι βρέθηκαν νοτιοανατολικές καί κεντρικές περιοχές τής Δαχομέης (Μπενίμ).
Αμερικανοί μαύροι σάν τό Stokely Carmichael και τούς Last Poets πού Σήμερα είναι η πατρίδα τριάντα εκατομμυρίων ανθρώπων πού ανήκουν
μιλούοαν γιά τις ρίζες τους καί που έκαναν τόν Fe!a νά ανατρέξει στις στήν εθνότητα τών Γιορούμπα.
δικές του ρίζες. Τό πάνθεον τών Γιορούμπα περιλαμβάνει τά orishas (θεότητες).
Τό 1969, τρία χρόνια μετά τις ταραχές τού Watts, τό Λός Α ντζελες Ακόμη μέχρι σήμερα οι Γιορούμπα πιστεύουν στήν ύπαρξη ενός
ήταν ο ιδεώδης χώρος γιά τήν ανάπτυξη τής συνείδησης τού γκέτο. Υπέρτατου ' Οντος πού είναι Δημιουργός όλων όσων υπάρχουν καί πού
Μέσω μιάς μαύρης Αμερικανίδας, τής Sandra Smith, πού επρόκειτο αυτό τό ίδιο είναι αυτοδημιούργητο. Ανάλογα μέ τις περιστάσεις
αργότερα νά τραγουδήσει στό εκπληκτικό του LP «UPSIDE DOWN», ο μπορεί νά ονομάζεται Eleda (Ο Δημιουργός). Olorun (Ο Κύριος τών
Fela ανακάλυψε ανθρώπους σάν τό Nikki Giovanni, τήν Angela Davis, Ουρανών), Olodumare (Ο Κύριος τής Μοίρας) ή Oluwa (Ο Κύριος τού
τούς Μαύρους Πάνθηρες καί κυρίως την Αυτοβιογραφία τού Malcolm Ανθρώπου). Δέν υπάρχει συγκεκριμένο τελετουργικό λατρείας τού
X, τό πρώτο βιβλίο πού διάβασε μέσα σέ οχτώ χρονιά. Ετσι, λίγο Υπέρτατου ' Οντος, ούτε ιερείς, σύμβολα, ναοί ή θυσίες. Μ νημονεύε­
αργότερα, έγραψε γιά τή Sandra τό πρώτο του αφρικάνικο τραγούδι, τό ται μόνο σέ καθημερινές προσευχές, εξομολογήσεις, σχέδια γιά τό
«My Lady’s Frustration». μέλλον καί γενικά αποτελεί ένα καθημερινό σημείο αναφοράς ανάλογα
Γυρίζοντας στό Λάγκος ο Fela ανακάλυψε τόν όρο «Afro-beat» καί μέ τις προσωπικές ανάγκες τού καθενός.
άνοιξε τό «The Shrine», τό κλάμπ πού τού χρησίμευε σάν ένα πολιτικό Τά orishas (Τά Μεγάλα Πνεύματα) είναι ο μεσολαβητής ανάμεσα στό
στέκι. ' Ηταν αρχές τού 1970 καί τό τέλος τού πολέμου τής Μπιάφρας, Υπέρτατο Ον καί τούς Γιορούμπα. Τά orishas είναι οι Κύριοι κάθε
τού οποίου οι γενοκτονίες καί οι μάχες εξόντωσαν ένα εκατομμύριο ύπαρξης, από ενα χαλίκι μέχρι τό ανθρώπινο γένος. Καί έχουν τούς
ανθρώπους. Από μουσικής πλευράς ο Fela στήν Αμερική άκουσε
πράγματα πού ήταν πιό αφρικάνικα κι από τήν ίδια τήν αφρικάνικη
μουσική, Τουλάχιστον, όσο ο ίδιος μπορούσε νά συσχετίσει, ο James
Brown ήταν πολύ πιό βαθύς μουσικός από τό μιμητή του από τή Σιέρα
Λεόνε Geraldo Pino. Ο Miles Davis από τήν άλλη πλευρά, έπαιζε
τόνους καί σχήματα πού στά αυτιά τού Fela επανέφεραν αφρικάνικες
παραδόσεις αιώνων. Αυτές οι επιδράσεις συγκεντρώθηκαν στά πρώιμα
άλμπουμ τού Fela, όπως τά «ROFOROFO FIGHT», «GENTLEMAN» καί
«AFRODISIAC».
Πολιτικά, γιά τόν Fela, η δεκαετία τού " 70 ήταν μιά δεκαετία
ακατάπαυστου μαρτυρίου καί αγώνων. Μέ βάση νομικές κατηγορίες,
συνήθως γιά την κατοχή μαριχουάνας, οιαρχές - αρχής γενομένης από
τόν υποκινητή τού πολέμου τής Μπιάφρα στρατηγό Yakubu Gowon -
επανειλημμένα προσπάθησαν νά τόν επιτηρήσουν καί νά τόν περιορί­
σουν, χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Κάτω από τήν ηγεσία τού Gowon
στρατιώτες επιτέθηκαν στό κοινόβιο τού Fela, τήν Kalakuta Republic,
στις 23 Νοεμβρίου 1974. Καί δυόμισι χρόνια αργότερα, κάτω από τήν
ηγεσία αυτή τη φορά τού κτηνώδους στρατηγού Olusegun Obasanjo,
χίλιοι περίπου στρατιώτες λεηλάτησαν τό σπίτι βασανίζοντας άνδρες,
βιάζοντας γυναίκες, καί, γιά νά τό γιορτάσουν, ρίχνοντας τήν 77χρονη
μητέρα τού Fela απ' τό παράθυρο τού πρώτου ορόφου, μιά πτώση πού
προκάλεσε τό θάνατό της τρεις μήνες αργότερα.
Αυτά είναι απλώς τά χειρότερα τρομοκρατικά γεγονότα μέσα σέ μιά
ολόκληρη σειρά διώξεων εναντίον τού Fela καί ο,τιδήποτε είχε σχέση
μ' αυτόν. Κι αυτό βέβαια είναι μιά πρότυπη αφρικανική δημοκρατία
βασισμένη στό αμερικάνικο μοντέλο. Η μόνη παύση σ' αυτήν τήν
επιθετικότητα εναντίον του ήρθε μέ τήν απομάκρυνση τού Gowon τόν
Ιούλιο τού 75 από τό στρατηγό Murtala Mohammed. Ο Mohammed,
προσπαθώντας νά χτυπήσει τή διαφθορά, όρισε τό φιλελεύθερο MD.
Yusufu σάν Επιθεωρητή-Στρατηγό, έναν άνθρωπο πού μέχρι νά πάρει
σύνταξη, τό 1979, έκανε τά πάντα γιά νά κρατήσει τό στρατό μακριά
από τό Fela. Ο Mohammed δολοφονήθηκε μόλις εφτά μήνες μετά από
τό δικό του αναίμακτο πραξικόπημα.
Από τότε πού η στρατιωτική κυβέρνηση έδωσε δύναμη στόν Πρόεδρο
τήν 1η Οκτωβρίου 1979, δέν έγινε καμία αλλαγή εκτός από διακοσμητι-
κές στή μεθοδευμένη διαφθορά τής Νιγηριανής κοινωνίας. Παράλλη­
λα δέν υπήρξε καμία αλλαγή καί στήν αντισυμβατική καί κατηγορηματι­
κή στάση τού Fela ενάντια στούς πολιτικούς, τούς οποίους θεωρεί κάτι
παραπάνω από επαγγελματίες υποκριτές. Ιδιαίτερα τά τελευταία του
κομμάτια, όπως τό «V.I.P. Vagabonds In Power», τό «Ι.Τ.Τ. International ναούς τους, τις λειτουργίες τους, τά σύμβολά τους. Τις θυσίες τους,
Thief Thief» καί τό «Authority Stealing» δείχνουν ό τιτό τελευταίο που τά χρώματα τους καί τά ανάλογα χτυπήματα στά κρουστά όργανα. Τό
σκέφτεται νά κάνει ο Fela είναι νά καθήσει φρόνιμα. κάθε orisha διαφ εντεύει τό δικό του στοιχείο (τόν κεραυνό, τη φωτιά,
Σήμερα η Νιγηρία είναι μιά χώρα πού ακόμα συναγωνίζεται γιά νά τό νερό κ.λπ.) καί πλησιάζεται μέσω ενός babalawo (Αποκρυπτογρα-
εξασφαλίσει τήν ανεξαρτησία της. Η τυφλή φιλοδοξία τής νεοαποικια- φητού τών Μυστηρίων) ή ενός ιερέα. Απο τήν παράδοση τά orishas
κής πολιτικής είναι τό νά είναι ακόμη η κυβέρνηση εντελώς αναίσθητη αριθμούν από 200 μέχρι 401. αλλά μόνο οκτώ απ' αυτά σχηματίζουν
ώς πρός τούς ξένους εθνικούς ανταγωνισμούς μέσα στήν ίδια τή ένα είδος Συμβουλίου τών Γερόντων γύρω από τό Υπέρτατο Ον:
χώρα. Τό Εθνικό κόμμα τής Νιγηρίας, τού Shagari, έχ ει ήδη κατηγορη- Oluduwa. Ifa, Yemanja, Shango, Ogun. Eshu, Oshun καί Ochossi. O
θεί ότιαυτοεγκαταστάθηκε στήν εξουσία μέσα απόαντιδημοκρατικούς Oluduwa. ο Πρεσβύτερος τών Πρεσβυτέρων είναι πιό κοντά απ'
θεσμούς. Αυτή τή στιγμή διαθέτει πλήρη συνταγματική εξουσία γιά νά όλους οτό Υπέρτατο Ον και αποτελεί ένα είδος ημίθεου.
εξουσιάζει τις ζωές τών πολιτών. Η ιερή πόλη τού Oluduwa είναι ή lle-lfe, τό κέντρο τού κόσμρυ, απ'
Τά όπλα βρίσκονται παντού τό Λάγκος. Ο Randy Muller, των Brass όπου τό ανθρώπινο γένος πιστεύεται ότι ξεκίνησε. Ο Oluduwa πού
Construction, έλεγε μετά τήν επιστροφή του από τό Λάγκος ότι μέσα αποκαλείται επίσης καί Orishala η Obatala. πιστεύεται ότι είχε εφτά
στό γήπεδο όπου έγινε η συναυλία βρισκόταν αστυνομία μέ αυτόματα. γιους πού ίδρυσαν τά πρώτα εφτά βασίλεια των Yoruba: Owu, Ketu,
Οποιος δέ τολμούσε νά πλησιάσει πιό κοντά στή σκηνή... μαστιγωνό­ Benim, lla, Sabes, Popos (ή Ake) καί Oyo. Γύρω στά 1200 μ.Χ. τό
ταν. βασίλειο του Oyo ήταν τό πιό πλούσιο καί δυνατό. Στήν περίοδο τής
μεγάλης του ακμής τό βασίλειο τού Oyo κυβερνούσε πάνω από χίλιους
YORUBALAND - Η ΧΩΡΑ,________________ βασιλιάδες καί πρίγκιπες πού μέ τή σειρά τους κυβερνούσαν κάθε
υποεθνότητα τών Γιορουμπα. όπως καί μερικές άλλες φυλές. Στό
Η ΙΣΤΟΡΙΑ, Ο FELA_____________________ τέλος τού 18ου αιώνα ελάχιστα είχαν απομείνει από τήν Αυτοκρατορία
τού Oyo. Εφτασε η περίοδος τής παρακμής καί οι επιδρομές
Ο Fela Anikulapo-Kuti α ν ή κ ει'σ ' ένα λαό τού οποίου η ιστορία, η διάφορων νέων φυλών, κυρίως τών Μουσουλμάνων Hausa καί Fulani
ρυθμική καί παθιασμένη γλώσσα, η πνευματική πίστη, οι περιπλεγμέ­ από τό Βορρά, καθώς καί οι εσωτερικές επαναστάσεις ανεξαρτησίας
νες κοινωνικές καί πολιτικές καταστάσεις καί οι ιστορικές ρίζες, διάφορων εθνοτήτων τών Yoruba, διαμέλισαν ολοκληρωτικά τήν
βρίσκονται πολύ πιό πίσω χρονικά από τις αρχές τής Χριστιανικής καί Αυτοκρατορία, καί ο Αυτοκράτορας Alaafin αυτοκτόνησε.
τής Μουσουλμανικής περιόδου: στούς Yoruba.
Η χωρά τών Yoruba (Yorubaland) βρίσκεται στά νοτιοδυτικά αυτού πού Αυτό τό κίνημα ανεξαρτησίας τών τοπικών εθνοτήτων σύνέπεσε μέ
αποκαλούμε Νιγηρία. Αρχικά η χώρα τών Γιορούμπα περιλάμβανε τις τήν επέλαση τών Μουσουλμάνων πού ήθελαν νά διαδώσουν τό

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


Μουσουλμανισμό «μέ τό σπαθί». Στήν αρχή οι Γιορούμπα αυτονομι­ θερωμένος Egba πού γύρισε από τή Σιέρα-Λεόνε, αφοσιωμένος
στές δέχτηκαν τούς Μρυσουλμάνους σάν ελευθερω τές μέ αποτέλε­ Προτεστάντης, ιδρυτής εκκλησιών καί μονόγαμος: Ο παπούς τού Fela
σμα η ιερή πόλη lle-lfe γά κατακτηθεί καί νά κυβερνηθεί από μιά από τή μητέρα του. Καί από τήν άλλη μεριά, ο παπούς τού Fela από τόν
ολόκληρη δυναστεία Fualani Μουσουλμάνων καί οι Yoruba ν' αρχίσουν πατέρα του. ένας σκληρός παραδοσιάρχης, πολύγαμος, αντιευρωπαί-
νά μεταναστεύουν. Παράλληλα, από τό 16ο αιώνα. Πορτογάλοι, ος Γιορουμπα χωρίς καμία ιδιαίτερη συμπάθεια γιά τό σταυρό ή τό
Ολλανδοί καί αργότερα Βρετανοί έμποροι άρχισαν νά αγοράζουν μισοφέγγαρο. Από τό γάμο τού πάστορα Thomas μέ τήν Adejonwo, μιά
αιχμάλωτους τών πολέμων ώς δούλους μέ αντάλλαγμα., ευρωπαϊκά απλή Egba κοπέλα, γεννήθηκε η Funmilayo («Δώσε μου Ευτυχία») τό
αγαθά. Τά κέντρα τής ανταλλαγής ήταν τό Porto Novo καί τό Ouiddah 1900 στήν Abeokuta. Αυτή η γυναίκα (μητέρα τού Fela) ήταν γραφτό
(στό σημερινό Benim), ενώ οι δούλοι αγοράζονταν μέχρι καί από τό της νά γίνει μιά από τούς πρωτοπόρους τού αντιευρωπαϊκού αγώνα
Βορρά (στή σημερινή Δημοκρατία τού Νίγηρα) καί οι Hausa Μουσουλ­ αλλά και τού αγώνα γιά τά δικαιώματα τής γυναίκας.
μάνοι δρούσαν ώς μεσολαβητές. «Τό 1938 γεννήθηκε αυτός πού ονομάσαμε Fela («Αυτός πού ενέχει
Η ιστορία όμως αυτή τού δουλεμπορίου είχε σάν συνεργούς της καί μεγαλοσύνη»), Τό 1945 ο μεγάλος πόλεμος τών Λευκών τελείωσε. Ο
τούς ίδιους τούς η γέτες τής Αυτοκρατορίας τού Ουο. Ακόμη καί η ιερή Fela ήταν εφτά χρονών καί ήταν ο μόνος πού μάς προκαλούσε
πόλη lle-lfe ήταν κέντρο ανταλλαγής. Από εκείνη τήν εποχή η αρχαία προβλήματα. Από τό τε πού γεννήθηκε προβληματιστήκαμε μ' αυτό
χώρα τών Γιορούμπα έπ εφ τε στά χέρια φιλόδοξων αρχηγών πού πού βλέπαμε στά μάτια του: αλαζονεία, πείσμα, αχαλίνωτη απερισκε­
διψούσαν γιά «εξωτικά ευρωπαϊκά αγαθά», Ευρωπαίων δουλέμπορων. ψία, μεγαλομανία, ασέλγεια... Φοβήθηκα ότι όλ' αυτά τά σημάδια
Μουσουλμάνων θρησκευτικών αρχηγών καί Χριστιανών ιεραπόστολων. μπορούσαν νά προκαλέσουν μόνο κακοτυχια καί δυστυχία. ' Ετσι στά
μέσα τής νύχτας πήγα νά συμβουλευτώ τό Babalawo. Ο χρησμός τού
ifa ήταν: «Τό παιδί θά είναι πεισματάρης, ορμητικός, αχαλίνωτος... Τό
μονοπάτι του θά είναι στρωμένο μέ λακκούβες... ταραχή καί βία... θά
έχει αναρίθμητες συζύγους... Θά ζήσει μές στη φτώχεια ανάμεσα
στούς ζητιάνους καί τούς κλεφ τες. Οι φίλοι του θά είναι φυγάδες... καί
θά σταμπαριστεί σάν ένας παράνομος. Γιατί θά πατήσει τούς νόμους,
θά πάει κόντρα στήν ηθική τών ανθρώπων καί στό θεό των λευκών... καί
θά χαθεί απ' τά δικά τους χέρια». fFunmilayo).

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΓΥΡΩ Α Π ’ TON FELA


J.K. BRAIMAH
Ο J.K. Braimah γεννήθηκε στό Λάγκος τό 1935 από μιά πολυγαμική
ανιμιστική οικογένεια Γ ιορούμπα καί ανατράφηκε μέσα σ' ένα αυστηρά
αφρικάνικο περιβάλλον. Αρκετά μικρός είχε σταλεί απ' τόν πατέρα του
στήν Ακρα τής Γ κάνα γιά νά σπουδάσει καί νά γυρίσει αργότερα στή
Νιγηρία καί νά γνωρίσει τό Fela.
«Ο Fela ήταν τό κάτι άλλο όταν τόν γνώρισα. Εξωτερικά έμοιαζε σάν
ένα καλό-καθαρό αγόρι. Αλλά μέσα του ήταν... μάγκας. Ολοι μού
λέγανε «τί κάνεις μ' αυτόν τόν τρελό:», αλλά αυτός ο τύπος,
μπορούσες νά τόν αισθανθείς μέ τόν τρόπο πού έκανε ό,τι έκανε.
Ακόμη κι η οικογένειά μου δέν ήθελε νά έχω πολλά-πολλά μαζί του.
Αργότερα ήθελα νά γίνω δικηγόρος. ' Ετσι έπεισα τούς γονείς μου νά
μέ στείλουν στήν Αγγλία τό 1958. Ημουν τότε 23 χρονών. Φαντάζε­
σαι; Εκείνη τήν εποχή ήταν σά νά πήγαινες στον παράδεισο.γιά τούς
Νιγηριανούς. Ο Fela είχε ήδη πάει δύο μήνες νωρίτερα από μένα.
Είχαμε συμφωνήσει νά βρεθούμε εκεί».
Σιγά-σιγά ο J.K. μαζί μέ τόν Fela αποφάσισαν νά σχηματίσουν ένα
γκρούπ καί νά παίξουν τή δική τους μουσική. Νοίκιασαν όργανα, ο Fela
τρομπέτα κι ο J.K. ντράμς. Καί σχημάτισαν τούς Koola Lobitos.
«Φορμάραμε τούς Koola Lobitos μαζί μέ κάτι Ινδιάνους. Επαιζα τότε
κιθάρα κι ο Fela τρομπέτα. Παίζαμε χάι-λάιφ, τραγούδια τού Fela καί
μερικά γνωστά κομμάτια, όπως τό «I’m the Ο-by-a-wo-wh-y». Επιασε.
Κι έτσι παίζαμε μέχρι τό ’ 61- 62»... «Ο Fela εκείνη τήν εποχή ήταν
πολύ ήσυχος, άν καί ήταν πολύ ενεργητικός. Ηταν όμορφα νά
συνεργάζεσαι μαζί του. Καί αγαπούσε πολύ νά παίζει μουσική. Καί δέν
έπινε. Μόνο κρασί από μήλα, κι αυτό στά πάρτι. Ούτε κάπνιζε. Δέ
μιλάμε γιά χόρτο, ούτε κανονικά τσιγάρα. Ακόμη καί νά πάει μέ γυναίκα
φοβόταν. Ορκίζομαι».
Μία όμως από τις φυλές πού πρώτες είχαν επαναστατήσει ενάντια Τό 1971 μετά τά χρόνια απουσίας τού Fela στήν Αμερική ξανασυναντή-
στήν Αυτοκρατορία τού Oyo, οι Egba, δημιούργησαν τό δικό τους θηκαν μέ τόν J.K. «Είχε αλλάξει ολοκληρωτικά. Κάπνιζε, έπινε, τό
κράτος γύρω στά 1830 σ' ένα μέρος πού ονόμασαν Abeokuta («Κάτω έκανε. Ηταν πιό ζωντανός. Αναρωτιόμουν τί είχε συμβεί... ' Ηταν όλη
από τό Βράχο»). Εκεί μέσα οτίς σπηλιές όπου κρύβονταν δημιούργη­ η υπόθεση τής Αμερικής, ξέρεις, είδ ε πράγματα εκεί καί όλα βγήκαν
σαν μιά κοινωνία βασισμένη στήν εξουσία τού στρατού πού τούς έξω. Φανταστικά πράγματα βγήκαν από μέσα του»... «Τό ' 71 κατέβηκα
προστάτευε από τις επιδρομές τών δουλέμπορων τής Abomey γιά διακοπές στήν πατρίδα. Είδα τό γκρούπ τού Fela, τί συνέβαινε.
(Benim) καί ταυτόχρονα αύξαναν τόν πληθυσμό τους φτάνοντας τις ' Ηταν υπέροχο, είχε μέλλον. ' Ετσι πήγα στό Λονδίνο, πούλησα τό σπίτι
200.000 τό 1880 χάρη στους απελευθερωθέντες δούλους πού μου, καί μετά... σκατά! Ηταν όλη αυτή η ιστορία πού μάς τράβηξε
έφταναν εκεί από τή Σιέρα Λεόνε. Τό 1841 όμως οι πρώτοι Χριστιανοί μέχρι τά δικαστήρια*. Ηταν κι ο Ginger Baker ανακατεμένος. Ετσι
ιεραπόστολοι είχαν ήδη βάλει πόδι, εκμεταλλευόμενοι τήν ανάγκη τών μπλόκαραν τά λεφτά μου. Γύρω στις 60.000 λίρες. Μέχρι σήμερα δέν
στρατιωτικών αρχηγών τής Egbaland νά ανοιχτούν πρός τήν Ακτή καί τά έχω πάρει πίσω».
τούς εμπόρους. «Μετά γύρισα οριστικά στήν ' Ακρα, βρήκα τό Fela, κι από κεί πήγαμε
Η επίδραση τού Χριστιανισμού ήταν ένα ορόσημο στήν ιστορία τών μαζί στή Νιγηρία. ' Ετσι αρχίσαμε μέ τούς Africa 70. Ο πρώτος μας
Γιορουμπα. Από τό 1880 μέχρι τό 1920 ο αριθμός τών εκχριστιανισμέ­ δίσκος ήταν τό «SHAKARA» πού ήταν μεγάλη επιτυχία, αλλά άρχισαν
νων Γιορούμπα αυξήθηκε από 6.000 σέ 260.000! Αυτό τό γεγονός νά μάς χτυπάνε πολύ εκείνη τήν εποχή».
συνέπεσε μέ τό φαινόμενο τής επιστροφής απελευθερωμένων καί REMI TAYLOR
ήδη εκχριστιανισμένων σκλάβων από τή Σιέρα-Λεόνε. τήν Κούβα καί τή
Βραζιλία. Στήν ουσία τό φαινόμενο τού εκχριστιανισμού τών Γ ιορούμπα Γεννημένη στις 12 Ιουλίου τού 1941 η Remi, κόρη Νιγηριανού καί
ήταν ένα φαινόμενο βασισμένο στή βία. Ηδη τό 1867 οι στρατιωτικοί - Νεγροαμερικανοίνδιανοαγγλίδας. Συνάντησε τό Fela τό 1959 στό
αρχηγοί τής Egbaland πού τόλμησαν νά αμφισβητήσουν τήν τιμιότητα Λονδίνο. « Οταν τόν συνάντησα δέν μού άρεσε. ' Ηταν πολύ ζόρικος.
τών ιεραπόστολων καί τών εμπόρων απομακρύνθηκαν μέ επέμβαση Χωρίς γραβάτα, μ' ανοιχτό πουκάμισο, σάν teddy-boy». Αργότερα
τού στρατού. Ετσι δημιουργήθηκαν δυό τάσεις: η πρώτη βασισμένη όμως τήν τράβηξε τό sex-appeal του καί παντρεύτηκαν τό 1961, γιά νά
στήν πίστη ότι η μόνη σωτηρία από τά δεινά είναι η αποδοχή τού γεννήσουν τήν πρώτη τους κόρη, τή Yeni, τήν ίδια χρονιά. « Επειτα
Χριστιανισμού ή τού Μουσουλμανισμού καί η δεύτερη τών πιστών στις ήρθε ο γιος μας ο Femi, τόν Ιούνιο τού '62. Μετά ακόμη μιά κόρη, η
παραδόσεις τών orishas που μέ τίποτα δέ θά έσκυβαν τό κεφάλι στή Sola, στις 24 Νοεμβρίου 1963. Στό Λονδίνο ζούσαμε ξεχωριστά. Στήν
θέληση τών oyinbo (Λευκών).
Δύο άνθρωποι εκείνη τήν εποχή, αντιπροσωπεύουν τις δύο αυτές * Πρόκειται γιά μιά υπόθεση μέ ναρκωτικά, στήν οποία από σύμπτωση
τάσεις ανάμεσα στούς Γιορούμπα. Ο πάστωρ Thomas, ένας απελευ­ βρέθηκε μπλεγμένος ο Fela κι ο J. Κ.

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


αρχή γιατί δέν μπορούσε νά κάνει πρόβες στό σπίτι μου. Αλλά έπειτα « Ετσι η ιδέα τής δημιουργίας ενός χώρου ανοιχτού σέ καθεαφρικανό
ανακαλύψαμε ότι ήταν καλύτερα έτσι. Στό Λάγκος μετά ζήσαμε μαζί, φυγα άρχισε νά σχηματίζεται στό μυαλό μου. Ισως αυτή ήταν η πρώτη
αλλά εγώ αρρώστησα, ο Fela έφυγε γιάτήν Αμερική, εγώ χειροτέρεψα μου παναφρικανική ιδέα. Μάλλον η ιδέα τού να δημιουργήσω μιά
κι αποφάσισα νά μείνω στό δικό μου σπίτι». κοινοτική σύνθεση - κάτι σάν κι αυτό μέ τό οποίο οι Αφρικάνοι ζούσαν
SANDRA SMITH γιά χιλιάδες χρόνια. Σκεφτόμουνα πάλι από μόνος μου: «Τι είν' αυτή η
πόλη: Ενας άντρας, μια γυναίκα, ένα σπίτι απομονωμένο απ' τούς
« ' Ηταν Αύγουστος τού ' 69. Παίζαμε σ' ένακλάμπτούΛός Α ντζελες άλλους τής γειτονιάς; Μπορεί ένας Αφρικάνος νά μήν ξέρ ει τό γείτονά
γιά τό NAACP, έναν οργανισμό γιά τά δικαιώματα τών μαύρων πολιτών. του: Ακόμη κι η Βίβλος λέει «Νά ξέρεις τό γείτονά σου»! Γιατί όλος
' Ετσι είδα αυτή τη γυναίκα μέσα στό κοινό. Τά μάτια της! Ηταν τόσο αυτός ο ατομισμός: Αυτό δικό μου. αυτό δικό σου, αυτό δικό τους. Τί
όμορφη. Ηταν η πιό όμορφη γυναίκα εκεί μέσα! Ετσι σέ κάποια διάολο είναι αυτό: Είναι αφρικάνικο:».
στιγμή άφησα τό γκρούπ καί πήγα καί τής ζήτησα νά ' ρθει μαζί μου «Η κομμούνα μου φτιάχτηκε εκεί, στο Surulere. Αργότερα, τό '74.
μετά στό στούντιο ηχογραφήσεων. Είπε. «Ναι. ναι. θα ρθω!». Μετά πήρε τ ' όνομα Kalakuta. Μετά πρόσθεσα... Republic! (Δημοκρατία).
από τό στούντιο τριγυρνάγαμε στό Λός Α ντζελες θέλοντας νά Γιατί Kalakuta: Κοίτα, όταν πρωτοπήγα φυλακή τό όνομα τού κελιού
βρούμε κανένα φίλο γιά να καπνίσουμε χόρτο. ' Ετσι πήγαμε στό σπίτι μου ήταν Kalakuta. Καί Δημοκρατία; Ακριβώς γιατί ήθελα νά ταυτίσω
αυτού τού παιδιού απ' τή Νιγηρία. ' Ωωωω!!! ' Ηταν τόσο πολύ. Ξέρεις, τούς τρόπους. Τού εαυτού μου ή οποιουδήποτε δέ συμφωνούσε μέ τό
εγώ δέν μπορώ νά τό κάνω χωρίς χόρτο. Είναι φανταστικό. ΓΓ αυτό ότι η «Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Νιγηρίας» ήταν κάτι δημιουργη-
αρχισα νά καπνίζω χορτο. Ο μεγαλύτερος αδελφός μου, ο καθηγητής, μένο απ' τούς Βρετανούς». (Fela)
ο Koye. μού χε πει στό Λαγκος οτι κάνει κακό. Τέλος πάντων μετά Τό Φλεβάρη τού 1977 έγινε η μεγάλη έφοδος στήν Kalakuta Republic.
μείναμε μόνοι μας σ' αυτά τά μαλακά χαλιά εκεί στό δωμάτιο. Καί τό Στό μεταξύ ο Fela είχε γίνει τό αντικείμενο τής δίωξης τών τοπικών
κάναμε. Ηταν όμορφα, ήταν τόσο όμορφη νύχτα!». (Fela) αρχών. Η πρώτη επιδρομή είχε ήδη πραγματοποιηθεί τό Νοέμβρη τού
«Μιά μέρα στό σπίτι της μού είπε ότι οι Αφρικάνοι έχουν διδάξει τούς 74 ενώ ο Fela έφυγε από τήν ΕΜΙ επειδή δέν κυκλοφορούσε τούς
λευκούς. ' Οτι έχουν ιστορία. Εγώ δέν ήμουν τότε μέσα στά πολιτικά. δίσκους του στήν Ευρώπη μέ τή δικαιολογία ότι ήταν πολύ... πολιτικός.
Δεν είχα ιδέα. Τότε μου είπε ότι ήταν στή φυλακή για τρεις μήνες, Αρχισε νά κυκλοφορεί τούς δίσκους του σέ ανεξάρτητη παραγωγή,
επειδή είχε κλωτσήσει έναν αστυφύλακα σέ μιά διαδήλωση των ενώ ήδη ήταν αρκετά δημοφιλής στή Νιγηρία. Τή φυλακή Alagbon
Μαύρων Πανθήρων. Τότε ζήλεψα. Σκέφτηκα: Πώς μπορεί μιά γυναίκα Close τήν είχε επισκεφθεί σέ διάφορες περιόδους κατηγορούμενος
νά τό κάνει αυτό κι ένας άντρας δέν μπορεί, ένας άντρας σάν εμένα: για... τίποτα. Τό '74 χαρακτηριστικά, η αστυνομία μπήκε στό σπίτι
' Ετσι σιγά-σιγά άρχισε να μού δίνει τις πολιτικές εξηγήσεις. Η Sandra ψάχνοντας για μαριχουάνα καί όταν δέ βρήκαν έβγαλαν ένα τσιγάρο
μέ μόρφωσε πάνω σ' αυτό. Μού άνοιξε τά μάτια. Μού μίλησε γιά τήν γεμάτο χόρτο από τήν τσέπη τους καί τού είπαν·, «Βρήκαμε αυτό».
Αφρική. Μού είπε τά πάντα. ' Ηταν τόσο όμορφη. Τίποτα στή ζωή μου Τότε ο Fela τό άρπαξε καί το έφαγε. ' Ωσπου οι αρχές στή φυλακή τόν
δέ θά ήταν ολοκληρωμένο χωρίς αυτήν. Η Sandra ήταν η γυναίκα. Μού περίμεναν να πάει στην τουαλέτα γιά νά βρούν τή μαριχουάνα καί νά
χε δώσει κι αυτό τό βιβλίο τήν «Αυτοβιογραφία τού Malcolm X». καταδικαστεί από τό δικαστήριο. Χάρη σ' ένα φύλακα ο Fela
Αυτός ο άνθρωπος μίλαγε γιά τήν Αφρική, για την ιστορία της, για τούς κατόρθωσε νά ξεφ ύγει από τήν... ενέδρα. Η όλη ιστορία όμως αυτή
λευκούς... Σκέφτηκα: αυτός είναι άντρας. Ηθελα να γίνω σάν τό έγινε αντικείμενο συζήτησης καθώς ο Fela τιτλοφόρησε τόν επόμενο
Malcolm X». δίσκο του «EXPENSIVE SHIT» («ΑΚΡΙΒΑ ΣΚΑΤΑ»), Τό Φλεβάρη
«Μετά αρχισα νά σκέφτομαι. Σκέφτηκα ότι δέν έγραφα αφρικάνικη λοιπόν τού '77 ο στρατός έδωσε τό δυνατό χτύπημα στήν Kalakuta
μουσική. Απλώς έπαιζα. Έ τσι άρχισα νά τή γράφω στό μυαλό μου. Republic, τή στιγμή πού η αστυνομία δέν τά καταφερε.
Μετά έψαχνα γιά τό μπίτ. Θυμήθηκα αυτό τό γέρο πού είχα γνωρίσει «Από τότε πού είχε γίνει η πρώτη επιδρομή στήν Kalakuta, όταν
στό Λονδίνο, τόν Ambrose Campbell. Αυτός έπαιζε αφρικάνικη έκοψαν τά συρματοπλέγματα γιά νά μπούνε μέσα, είχα πάρει τά μέτρα
μουσική μ' ένα πολύ συγκεκριμένο μπίτ. Ετσι αποφάσισα νά δουλέψω μου. Είχα αγοράσει μιά γεννήτρια τών 65 kw τήν έβαλα σ' ένα Ford
σκληρά πάνω σ' αυτό. Καί σ' όλα αυτά πίσω βρισκόταν η Sandra». φορτηγάκι κι έτσι όταν ήθελα έβαζα μπρος τό σύστημα καί όλο τό
Η Sandra Smith, τώρα πλέον Sandra Isidore, είναι γεννημένη στό Λός συρματόπλεγμα ήταν ηλεκτρισμένο. Φαντάσου πού είχα φτάσει! Νά
Αντζελες. Οι γονείς της προέρχονταν απότό ' Αρκανσο, απότό Νότο προστατεύσω τόν εαυτό μου καί τούς ανθρώπους μου, όχι απ' τούς
καί η βαθύτερη καταγωγή της φτάνει στή φυλή Ashanti τής Γκάνα. Γιά κλέφτες, αλλα απ' τις αρχές. Εκείνη τη μέρα (18-2-77) μόλις είδα
τόν πρώτο καιρό μέ τό Fela. τό 1970 στό Λός Α ντζελες, λέει: «Τό πάνω από 1.000 οπλισμένους στρατιώτες γύρω απ' τό σπίτι μου τό
κίνημα τών μαύρων ήταν πολύ δυνατό εκείνο τόν καιρό. Ηθελα νά έβαλα μπρος. Ανέβηκα στό μπαλκόνι καί τί νά δώ!» Ολο τό σπίτι ήταν
πάρω μέρος. ' Ηταν κάτι πού μ' έφερνε στις ρίζες μου. Πέρασα όλες περικυκλωμένο. Τότε είδα καί τό αυτοκίνητο ενός-αξιωματικού νά
τις συνέπειες μιάς κακής ανατροφής. Ντρεπόμουν γιά τό χρώμα μου, ή περνάει καί είπα μέσα μου: «' Α! Ωραία! Τώρα θά δει τί γίνεται καί θά
αναρωτιόμουν γιατί γεννήθηκα μέ μαύρο χρώμα... Μεγάλωσα στή τούς σταματήσει». Αλλά αντίθετα, από κεί άρχισαν όλα. Γ ιατί ο
λευκή Αμερική χωρίς καμία γνώση γιά τόν εαυτό μου, χωρίς υπερηφά­ αξιωματικός ήταν ο αρχηγός σ' όλα αυτά.
νεια». «Αυτή τήν περίοδο μοιράστηκα τόσα πράγματα μέ τό Fela... Από κεί καί πέρα όλα συνέβησαν πολύ γρήγορα. Βάλανε φωτιά στή
Μυθιστορήματα, ποίηση, πολιτική, ιστορία, μουσική. Ποιήματα τού γεννήτρια και στ αυτοκίνητα, μετά έσπασαν τήν πόρτα καί μπήκαν στό
Nikki Giovanni, The Last Poets («Niggers Are Afraid Of Revolution»). σπίτι... χτυπώντας... μαστιγώνοντας... κλοτσώντας μέ τις μπότες
Angela Davis. Martin Luther King, Stokeley Carmichael. Jesse τους... χτυπώντας μέ τούς υποκόπανους τών όπλων... Η πρώτη πού
Jackson, τό «Four Women» τής Nina Simone, o Miles Davis... Ηταν έπιασαν ήταν η Najite, μία απ' τις κοπέλες... Τή χτύπησαν! ' Οταν τό
κάτι πού συνέβαινε κάθε μέρα, για μιά ολόκληρη περίοδο έξι μηνών. είδα σκέφτηκα ότι εμένα τουλάχιστον θά μέ σκότωναν. Τή χτυπούσαν,
Πολιτική καί έρωτας». (Sandra) τής έσκισαν τά ρούχα, τή γυμνώσανε... Καί μετά άρχισαν νά τή
Τό 1970 η Sandra επισκέφτηκε γιά πρώτη φορά τό Fela καί τή Νιγηρία μαστιγώνουν... Ωωωω! Ηταν πολύ σκληρό! Μαστίγωναν, χτυπούσαν
γιά έξι μήνες, ενω'τό 1976 ξαναπήγε. «Υπήρχαν πολλές συγκρούσεις τόν καθένα, έκοβαν, χρησιμοποιούσαν τις λόγχες, σπασμένα μπουκά­
ανάμεσα σέ μένα καί τις γυναίκες τού Fela. γιατί αυτές δέ μέ ήθελαν λια... και βίαζαν τις γυναίκες! Ηταν τρομερό! Ωωωω! Τρομερό!».
εκεί. Μπορείς νά τό πεις obeah, juju η voodoo. Χρησιμοποιούσαν τά
πάντα εναντίον μου. Ακόμη καί πριν φύγω απ τήν Αμερική είχα «Εκείνη τή στιγμή εγω ημουν ακομη στο μπαλκόνι. Φώναζα, γιατί ήθελα
εφιάλτες Κάθε φορά έβλεπα τόν εαυτό μου στήν Αφρική νά τρέχει. Τά όλοι οι άνθρωποι τριγύρω νά ' ρθουν καί νά δούν ότι δέν άρχισα εγώ τή
όνειρά μου ήταν μαύρα». «Ο Fela εκείνη την εποχή δέν πίστευε στά φασαρία. Ηθελα να μιλήσω μ' ένα μικρόφωνο. Αλλά τότε έκοψαν τό
Πνεύματα. ' Οταν όμως γύρισα τό 76 πίστευε». (Sandra) Η Funmilayo. ρεύμα. Ηταν παντού. Στήν αυλή, στό σπίτι, στό υπόγειο. Χτυπούσαν
η μητέρα τού Fela έζησε μαζί μέ τή Sandra ένα μικρό χρονικό τις γυναίκες, βίασαν μερικές καί τούς έκαναν τρομακτικά πράγματα!
διάστημα, γιατί η Sandra δεν είχε άδεια παραμονής στή Νιγηρία καί Χτύπησαν τά παιδάκια, τούς γιούς μου. Μετά πήγαν στό κάτω πάτωμα.
έπρεπε κάπου νά κρυφτεί. « Οσο έμεινα εκεί η μητέρα τού Fela μέ Χτύπησαν τόν αδελφό μου Dr. Beko πού προσπαθούσε νά προστατεύ­
έσπρωξε στά βιβλία. Στό «Chariots Of The Gods» γιά παράδειγμα. Μού σει τή μητέρα μου. Του έσπασαν τό χέρι καί τό πόδι. Μετά άρπαξαν τή
έδωσε καί κείνο τό κομμουνιστικό βιβλίο νά διαβάσω, νομίζω τού Λένιν. μητέρα μου. Και ξερ εις τί έκαναν σ' αυτή τήν 77χρονη γυναίκα; Τήν
Οσο ήμουν εκεί διαβασα διάφορα βιβλία καί απέκτησα διαφορετικές έριξαν κάτω απ' τό παράθυρο τού πρώτου ορόφου. Καί μένα;
γνώσεις. Τό άλλο πράγμα πού μέ γοήτευσε ήταν τό ταξίδι της στήν Μπορούσα ν' ακούω τα ίδια μου τά κόκαλα να σπάνε από τά χτυπήματα.
Κίνα. Ηταν η πρώτη μαύρη γυναίκα πού πήγε εκεί. Μέ γοήτευσε τό Μετά όλη η Kalakuta Republic - στό 14Α Agege Motor Road, Surulere -
γεγονός ότι είχε πάει σέ μιά κομμουνιστική χώρα, γιατί τό τε οι τυλίχτηκε στις φλόγες. Οι στρατιώτες έβαλαν φωτιά στό σπίτι».
Αμερικανοί δέν μπορούσαν νά πάνε... Ο.τιδήποτε μού είπε γιά τήν «Πρώτα νοσοκομείο, μετά φυλακή. Εμεινα στή φυλακή γιά 27 μέρες
κομμουνιστική Κίνα ήταν καλό. Τής άρεσε. Της άρεσε τό ότι ο μέ τραύματα σ' όλο μου τό σώμα καί διάφορα κατάγματα. Ολοι οι
κομμουνισμός ευεργετούσε τούς ανθρώπους». (Sandra). άνθρωποι πού βρίσκονταν στό σπίτι, ήταν στή φυλακή ή στό νοσοκο­
μείο. Η μητέρα μου έμεινε στό νοσοκομείο μέ ένα σπασμένο πόδι καί
KALAKUTA REPUBLIC διάφορα χτυπήματα. Καί μετά ...δίκη! Εγώ δικάστηκα κι όχι ο στρατός.
«Η Αμερική είναι μια καταραμένη χωρά! Μπάσταρδοι ρατσιστές... Εγώ μήνυσα τόν αρχηγό τού Νιγηριανού Στρατού καθώς καί αξιωματι­
βίαιοι! Οι άνθρωποι στήν Αφρική δέν ξέρουν πόσο πολύ υποφέρουν οι κούς από τούς στρατώνες Abalti γιά υλικές ζημιές ζητώντας αποζημί­
αδερφοί τους στήν Αμερική. Αλλά οι Μαύροι Αφρικάνοι είναι όμορφοι ωση 25.000.000 naira. Μετά από ένα χρόνο δέν πήρα τίποτα, ενώ
άνθρωποι. Οταν γύρισα στήν Αφρική σκέφτηκα: « Ολες οι αφρικάνι- χαρακτηρίστηκα «ταραχοποιός». Η κυβέρνηση δήλωσε ότι τό σπίτι
κες χώρες θά ' πρεπε ν ' ανοίξουν τις πόρτες τους στούς αφρικάνους κάηκε από άγνωστους στρατιώτες. Ετσι τά δύο επόμενα άλμπουμ πού
από άλλες χώρες. Αυτό θά ' θελα νά κάνω άμα είχα εξουσία. Αλλά δέν έβγαλα τά ονόμασα «SORROW, TEARS AND BLOOD» καί «UNKNOWN
είχα». SOLDIER» (Fela).

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


Ε: Πές μου τί θά σ' έκανε ευτυχισμένη στή ζωή σου;
Η ΓΥΝΑΙΚΑ - ΟΙ ΒΑΣΙΛΙΣΣΕΣ Α: Ευτυχισμένη στή ζωη: Οπως είμαι τώρα είμαι πολύ ευτυχισμένη.
Γιατί είμαι παντρεμένη μέ τόν άνθρωπο πού θέλω νά είμαι μαζί καί δέ
Μετά από ένα πολυτάραχο ταξίδι στή Γκάνα οπού ο Fela είχε πολλά χρειάζομαι τίποτα. Ο.τι έρχεται στό δρόμο μας τό παίρνω. Καί έχω ό,τι
προβλήματα μέ τις αρχές τού στρατιωτικού καθεστώτος τού στρατη­ θέλω.
γού Ignatius Acheampong (στόν τελευταίο του δίσκο «ΖΟΜΡΙΕ»
αποκαλούσε τούς στρατιωτικούς ζόμπις) αποφάσισε νά παντρευτεί τις (Lamiley)
27 γυναίκες του. Ετσι μετά από διάφορα διαδικαστικά κωλύματα στις Ε: Τί σού έκαναν όταν μπήκαν μέσα στό σπίτι τό '77;
20 Φεβρουάριου 1978 παντρεύτηκε καί τις 27 εν μέσω παραδοσιακής Α: Μέ πήραν... δυό στρατιώτες μέ κάτι βαριά ρόπαλα, μέ πήγαν στό
τελετής καί υπερβολικής δημοσιότητας.
δωμάτιο... μού έβαλαν τό ξύλο... τότε άρχισα νά φωνάζω «μαμά,
Από τις αρχικές 27 (συμπεριλαμβανομένης τής πρώτης του γυναίκας
μαμά!». Μετά λιποθύμησα καί δέ θυμάμαι τίποτα.
Remi) μόνο 15 έχουν απομείνει. Η ζωή τους μέ τό Fela σημαίνει Ε: Π ές μου τώρα, έχ ετε σειρά γιά νά κοιμηθείτε μέ τό Fela;
ελευθερία καί ασφάλεια. Ο Fela είναι γ ι' αυτές σύζυγος, πατέρας,
Α: Ναι. Η μέρα μου είναι η Δευτέρα. Καί η Kike είναι τή Δευτέρα. Η
μεγάλος αδελφός, συμβουλάτορας... Μέ τί τίμημα όμως; Πολλές
Aduni καί η Najite την Τρίτη. Τήν Τετάρτη η lhase καί η Funmilayo. Η
βιάστηκαν, χτυπήθηκαν, φυλακίστηκαν, αποκληρώθηκαν απ' τις οικο-
Adeola καί η Lamiley τήν Πέμπτη. Η Remi καί η Adumi τήν Παρασκευή.
γένειές τους, στιγματίστηκαν σάν πόρνες ή ναρκομανείς μόνο καί
Η Lamiley καί η Alake ξανά τό Σάββατο. Τήν Κυριακή η Kike καί η Najite*
μόνο επειδή ήταν μαζί του. Αδύναμες νά τό αντέξουν, άλλες έφυγαν, πάλι.
άλλες απήχθησαν κυριολεκτικά απ' τόν πατέρα τους.
Ε: Ετσι είναι τέσσερις πού κοιμούνται μαζί του δυό φορές τή βδομάδα
« Οταν τις παντρεύτηκα τούς είπα: Κοιτάξτε, όταν θά είμαστε καί έξι μια. Τί γίνεται μέ τις άλλες πέντε:
παντρεμένοι, θά κάνω ό.τι έκανα καί πριν. Θά είναι τό ίδιο σπίτι, τά ίδια Α: Τις προσκαλεί όποτε θέλει.
πράγματα, μόνο πού θά είμαστε παντρεμένοι. Μ' αρέσει πολύ νά ζώ Ε: Τί σ' αρέσει πιό πολύ στό Fela:
μαζί τους. Δέν είναι καθόλου δύσκολο».
Α: Μ' αρέσουν τά μάτια του.
« Αν τις χτυπάω; Οχι. ποτέ! Οχι αυτό τό βίαιο πράγμα. Μέχρι 17 Ε: Τί σού λένε τά μάτια του:
χρονών μέ χτυπούσαν χωρίς έλεος. Ούτε τά παιδιά μου έχω χτυπήσει
Α: Λένε αγάπη. Καί μ' αρέσουν καί τά χέρια του, ακόμη κι όταν μέ
ποτέ! Τ ' ορκίζομαι! Αλλά μερικές φορές είναι απαραίτητο νά δίνω στις χτυπάει.
γυναίκες μου λίγα πάφ-πάφ-πάφ! Αλλά ποτέ τίποτα σκληρό. ΠοτέΙ». Ε: Τί δέν σ' αρέσει στό Fela;
«' Οταν τις παντρεύτηκα σταμάτησα νά τις αποκαλώ «τά κορίτσια μου».
Α: Οι κόρες του. Δέν καταλαβαίνουν ότι είμαστε αδερφές τους στήν
Μετά τό γάμο έγιναν «οι βασίλισσες μου». Ναι. Είμαι πολύ συνδεδεμέ- ουσία.
νος μαζί τους. Εχουν περάσει τά πάντα. Καί διάλεξαν νά είναι μαζί
μου». (Fela) (Kevwe)

Οι 15 εναπομείναντες σύζυγοι μιλάνε στόν Carlos Moore. Είναι κατά Ε: Είσαι η πρώτη απ' τις βασίλισσες πού έμεινε έγκυος από τό Fela.
σειρά αρχαιότητος: Remi (1961), Naa Lamiley (1971). Aduni (1971), Πώς αισθάνεσαι;
Kevwe (1972), Funm ilayo (1972), Alake (1973), Adejonw o (1974), Α: Αισθάνομαι χαρούμενη. Αλλά δέ μέ κάνουν νά αισθάνομαι χαρούμε-
Najite (1974), Adeola (1974), K ikelom o (1974), lhase (1975). νη.
O m owunm i (1975), Om olara (1976), Fehintola (1976). Sewaa Ε: Οι βασίλισσες: Ζηλεύουν; Γιατί νομίζεις ότι ζηλεύουν;
(1977). Α: (Κλαίγοντας) Τό δείχνουν... Δέν τούς αρέσω.
E: Ti σ' έκανε νά τόν ερωτευτείς; Ε: Επειδή είσαι έγκυος, ενώ αυτές όχι;
Α: Απλώς μ' αρέσει όπως οποιοσδήποτε άντρας. Δέ μού άρεσε λόγω Α: ...Ναι!
τής μουσικής του, γιατί δέν καταλάβαινα τή μουσική του τότε. Μίλαγε
Γιορούμπα, έπαιζε μουσική Γιορούμπα καί pidgin. Δέν καταλάβαινα (Funmilayo)
pidgin εκείνο τόν καιρό. Ε: Βίασαν πολλές απ' τις βασίλισσες οι στρατιώτες;
Ε: Τι δέν σ' αρέσει ατό Fela; Α: Εγώ είδα μία. Αλλά ήταν πολλές. Οι στρατιώτες ήταν μεθυσμένοι.
Α: Μόνο ένα πράγμα δέ μ' αρέσει. Οταν δύο απ' τις γυναίκες Χρησιμοποιούσαν τά σιδερένια όπλα καί τά έβαζαν μέσα στις γυναίκες.
μαλώνουν καί υποστηρίζει τή μία. Ναι! Σίδερα καί μπουκάλια.
Ε: Σ' έχει ποτέ χτυπήσει; Ε: Τι αισθάνεσαι γιά τό Fela;
Α: Ναι,μ' έχει χαστουκίσει τρεις φορές. Δύο φορές στόΛάγκος καί μία Α: Τόν αισθάνομαι σάν πατέρα μου. σύζυγο, τά πάντα. Ο,τι μπορείς νά
στήν Ιταλία. φανταστείς. Γ ιατί στό σπίτι του είμαι ελεύθερη. Ποτέ δέ μ' έχει πιέσει.
Ε: Σ' αρέσουν τά χαστούκια: Είναι ό,τι έλπιζα πάντα νά έχω καί τώρα τό έχω.
Α: Οχι δέ μ' αρέσει. Πώς θά μπορούσε νά μ' αρέσει; Ε: Τί θέλεις στή ζωή σου;

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ
Α: Ενα παιδί γιά τό Fela. Μετά νά πάω μέ τοπαιδί γιά κανένα χρόνο οτό
χωριό καί νά ξεκουραστώ. Γιατί στό χωριό μπορώ νά μάθω τις 1. FELA’S LONDON SCENE (EMI-1970)
αφρικανικές παραδόσεις πού χάνονται. 2. JEUN KO’KU ( Αγνωστη εταιρία - 1971)
3. WHY BLACK MEN DEY SUFER ('Αγνωστη εταιρία - 1971)
(AJake) 4. OPEN AND CLOSE (EMI - 1971)
5. LIVE WITH GINGER BAKER (Regal Zonophone - 1971)
Ε: Τί σ' αρέσει πιό πολύ στό Fela: 6. SHAKARA (EMI - 1972)
Α: Μ' αρέσει τό μυαλό του. 7. MUSIC OF FELA - ROFOROFO FIGHT (Jofabro Nigeria Ltd. -1972)
Ε: Τί θέλεις πιό πολύ στή ζωή: 8. E NO POSSIBLE (EMI - 1972)
Α: Νά γεννήσω ένα παιδί γιά τό Fela. Αυτό θέλω. 9. GENTLEMAN (EMI - 1973)
Ε: Φοβάσαι τό θάνατο; 10. AFRODISIAC (Regal Zonophone - 1973)
11. ALAGBON CLOSE (Jofabro Nigeria Ltd - 1974)
Α: Ά αα ! Μπορώ νά πεθάνω οποτεδήποτε. Γι' αυτό είμαι εδώ τώρα, νά 12. HE MISS ROAD (EMI - 1975)
χαρω τή ζωή μου, γιατί θά πεθάνω κάποια στιγμή, όποια καί νά 'ναι! 13. EXPENSIVE SHIT (Soundwork Shop - 1975)
14. NOISE FOR VENDOR MOUTH (Afrobeat - 1975)
(Omoiara) 15. EVERYTHING SCATTER (Phonogram - Coconut - 1975)
16. AGAIN, EXCUSE-O (Phonogram - Coconut - 1975)
, Ε: Πώς τά πάτε μεταξύ σας οι βασίλισσες: 17. CONFUSION (EMI - 1975)
Α: Μαλώνουμε μερικές φορές, αλλά μπορούμε νά μαλώνουμε καί μετά 18. UPSIDE DOWN (with Sandra) (Decca - 1976)
νά είμαστε αγαπημένες ξανά. 19. NO BREAD (Soundwork Shop - 1976)
Ε: Τί σ' αρέσει στό Fela: 20. J.J.D. (Johnny Just Drop) (Decca - 1976)
Α: Μ αρέσει γιατί μερικές φορές δέν έχει λεφτά ή βρίσκεται σέ 21. YELLOW FEVER (Decca - 1976)
φασαρίες. Κι όταν κάποιος άλλος έχει προβλήματα, ο Fela τόν 22. BEFORE I JUMP LIKE MONKEY
βοηθάει, τού δίνει χρήματα. Αυτό μ' αρέσει πολύ. GIVE ME BANANA (Coconut - 1976)
Ε: Εχεις ό,τι θέλεις στή ζωή σου; 24. KALAKUTA SHOW (EMI - 1976)
Α. Ναι! 25. IKOYI BLINDNESS (African Music - 1976)
26. S T A L E M A T E (D e c c a - 1977)
Ε: Δηλαδή είσατευτυχισμένη: 27. FEAR NOT FOR MAN (Decca - 1977)
Α: Ναι. Οταν βλέπω τό Fela. λέει ότι έχω ό,τι θέλω. 28. SORROW, TEARS AND BLOOD (Kalakuta Records - 1977)
29. OPPOSITE PEOPLE (Decca - 1977)
(Sewaa) 30. NO AGREEMENT (Decca - 1977)
31. SHUFERING AND SHMILING (Phonogram - Coconut - 1978)
Ο Fela όμως τί λέει γιά τις γυναίκες καί τή ζωή; ,32. UNKNOWN SOLDIER (Phonodisk: Skylark - 1979)
«Ηί θέση τής γυναίκας; ' Αν βλέπω τόν άντρα νά είναι ανώτερος απ' τις 33. V.I.P. (VAGABONDS IN POWER) (Kalakuta Records - 1979)
γυναίκες; Φυσικά. Γιατί; Λοιπόν· δεν θά έλεγα ανώτερος, θά έλεγα ότι 34. I.T.T. (INTERNATIONAL THIEF THIEF) (Kalakuta Records - 1979)
εξουσιάζει. Ναι, αυτή είναι η σωστή λέξη. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει νά 35. AUTHORITY STEALING (Kalakuta Records - 1980)
υπάρχει ένας κύριος. Οταν λές «ο κύριος τού σπιτιού», εννοείς τήν 36. FELA AND ROY AYERS - MUSIC OF MANY (Phonodisk - 1980)
κεφαλή τού νοικοκυριού. Αυτή είναι η ζωή. Η φυσική ζωή. Η ζωή είναι 37. COFFIN FOR HEAD OF STATE (Kalakuta Records - 1981)
βασισμένη στή φύση. Τή φύση πού δέ βλέπουμε τώρα. Δέν μπορείς νά 38. BLACK PRESIDENT (Arista Records - 1981)
39. ORIGINAL SUFFERHEAD (Arista Records - 1982)
μού πεις «ποιά φύση», γιατί δέν μπορείς νά δείς.τή φύση.
Λέω δηλαδή ότι υπάρχει μιά φυσική τάξη πού λέει οτι ο άντρας Οι πληροφορίες καθώς καί τά λόγια τού ίδιου τού Fela αλλά καί τών
εξουσιάζει. Ο άντρας έχει μεγαλύτερη δύναμη·: Μπορεί νά κουβαλήσει προοώπων γύρω απ αυτόν προέρχονται από τό βιβλίο τού Κουβανού
φορτία. Η γυναίκα είναι πιό παθητική, κι έτσι πρέπει νά είναι, γιατί έτσι εθνολογου καί δημοσιογράφου Carlos Moore. «FELA, F E L A -T h is bitch of a
life» (Alison and Busby, London 1982) καθώς καί από τό άρθρο-συνέντευξη
είναι ικανή νά φροντίσει τό σπίτι. Δέν μπορείς νά ' χεις δυό εξουσίες. του Barney Hoskyns στό Ν.Μ.Ε. Τής 26ης Νοεμβρίου 1983.
Ενας πρέπει νά είναι εξουσιαστικός κι ένας παθητικός... γιά νά έχεις
αρμονική ζωή. Ακόμη καί ατά πνεύματα υπάρχει η κεφαλή τών ★ Μ Ο Ν Τ Ε Β Ε Ρ Ν ΤΙ: Π ολεμ ικό ηρωικό
πνευμάτων. μαδριγάλιο
Ποιος είναι ο ρόλος τής γυναίκας: Νά κρατάει τό σπίτι καθαρό, τά
παιδιά ευτυχισμένα καί τόν άντρα της ευτυχισμένο. Γιατί όταν ο άντρας harm onia ★ ΛΑΛΟ: Ισπανική Συμφωνία
Η Μ 1068
C.M. 78412
είναι ευτυχισμένος μπορεί καί βουνά νά κινήσει. Οι γυναίκες σήμερα
προκαλούν σύγχυση. Η Χριστιανή καί η Μωαμεθανή γυναίκα... Η
Αφρικανίδα γυναίκα είναι πιό πολύ κοντά... Εννοώ ότι δέν γκρινιάζουν
mundi ★ Μ. Α. ΣΑΡΠΑΝΤΙΕ: «Ποιμενικό» γιά τή
γέννηση τού Κυρίου Ημών Ιησού
Χριστού
Η Μ 1082
στό σπίτι. Γ Γ αυτές ο άντρας έχ ει πάντα δίκιο. Γιατί κι άν ακόμα έχει ★ ΚΟΥΠΕΡΕΝ: Συμφωνία καί Κουαρτέτο
άδικο θά διορθώσει τό λάθος από μόνος του. Καί θά απολογηθεί γιά δύο τσέμπαλα
Η .Μ . 1051
κιόλας. Οταν παίρνει απόφαση καί κάνει λάθος, οπωσδήποτε θά τό
διορθώσει. Καί είναι καλό γιά έναν άντρα νά μαθαίνει από τά λάθη του.
FRANCE ★ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ-
ΔΑ H.lVl. 1015
Αν είναι σωστός άντρας δέν θα θέλει τίποτα κακό γιά τήν οικογένειά ★ ΧΑΙΝΤΕΛ: Τέσσερις Σονάτες γιά φλά­
ουτο
του. Αυτό πρέπει νά τό ξεκαθαρίσουμε. Η .Μ . 2 0 349
Τό σέξ είναι ένα δώρο τής ζωής. Γιατί οι άνθρωποι φτιάχνουν νόμους ★ 18 ΤΑΡΑΝΤΕΛΕΣ ΚΑΙ ΤΑΡΑΝΤΟΥΛΕΣ
γιά νά τό ελέγχουν; Ο Νόμος ν' αποφασίζει πότε μιά γυναίκα είναι Η .Μ . 379
★ ΣΟ ΣΤΑΚ Ο Β ΙΤΣ: Συμφ ω νία αριθ. 7
έτοιμη νά τό κάνει. Σιγά-σιγά θά βγει νόμος νά λέει καί γιά σένα! C .M . 78 5 9 5 -6
Οταν η γυναίκα είναι έτοιμη θά στό πει. Αλλες είναι στά εννιά, άλλες ★ ΣΟΣΤΑΚΟΒΙΤΣ: Συμφωνία αριθ. 1 1
στά τριάντα. ' Ο,τι είναι φυσικό δέν μπορεί να είναι παράνομο. Η μόνη C .M . 7 8 5 7 7
★ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ:
μορφή σεξουαλισμού πού είναι ενάντια στή φύση είναι η ομοφυλοφι­ Χορωδία Αγ.
λία. Γ ιατί δέν δημιουργεί ζωή. Οχι, αυτό τό πράγμα δέν είναι φυσικό. Γεωργίου Καρύτση
Κι η αιτία; Αυτοί είναι υπαίτιοι. Η μόλυνση. Τό περιβάλλον. Η θρησκεία. Δ ί σ κ ο ι ττού ξ ε χ ώ ρ ι σ α ν γιά Η .Μ .1056
Ο νόμος πού λέει «μήν πάς μέ γυναίκα πριν γίνεις δεκαέξι» κάνει τούς τ ή ν ε ρ μ η ν ε ί α κα ί τ ε λ ε ι ό ­
άντρες ομοφυλόφιλους καί τις γυναίκες λεσβίες. Επίσης νομίζω απ' τη τ α τής εγ γ ρ α φ ή ς τους. • Δ ι α θ έ τ ο υ μ ε τ ή ν ο ικ ο ν ο ­
τό φαγητό πού τρώνε. Πολλές χημικές τροφές. Οχι αρκετές φυσικές μ ικ ή σ ε ιρ ά τ ή ς F A B B R I
τροφές. Μόλυνση, θρησκεία καί διατροφή. Αυτές, νομίζω, είναι οι ★ Μ ΠΑΧ Γ.Σ.: Τοκκάτα καί φούγκα σέ Ρέ (Τ Ζ Α Ζ & Κ Λ Α Σ ΙΚ Η Μ Ο Υ Σ Ι ­
αιτίες τής ομοφυλοφιλίας... ελάσ. ΚΗ) μέ π ο λ υ σ έ λ ιδ η π α ρ ο υ -
...Τό νά κάνεις σέξ πρέπει νά είναι ένα υπερήφανο καί ευχάριστο Η .Μ . 2642 σ ία σ η.
πράγμα. Ντροπή καί τήρηση προσωπικής ζωής δεν είναι τό ίδιο. Οι ★ C A R M IN A BURANA: « Τ ρ α γ ο ύ δ ια -
ΗΜ 33 5-33 9
άνθρωποι θά πρεπε περήφανα νά λένε: «Χτές τή νύχτα είχαν ένα ★ Ο φ φ Ε Ν Μ Π Α Χ . Σουίτες γιά όύο βιο-
φανταστικό γ...». Οχι νά τό ψιθυρίζουν. Τό σέξ είναι καθαρό. Αλλά μέ λοντσέλλα
τούς νόμους τών ανθρώπων έχει γίνει βρόμικο. Τό σέξ δίνει ζωή. Είναι Η .Μ . 1042
★ ΒΙΒΑΛΝΤΙ: Τέσσερις εποχές
χαρα! Ηδονή! Ευτυχία! Είναι απ' τά πιό σπβυδαία πράγματα στή ζωή». Η .Μ . 20333
«Ο θάνατος; Ο θάνατος δέ μέ προβληματίζει. Οταν η μητέρα μου ★ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΟΥ Μ Ε ­
πέθανε ήταν γιατί τελείωσε τό χρόνο της στή γή. Ξέρω ότι όταν πεθάνω ΣΑ ΙΩ Ν Α : Η Γιορτή του γαϊδάρου
θά τή συναντήσω ξανά. ' Ετσι, πώς νά φοβάμαι τό θάνατο: Αλλά δέν Η .Μ . 1036
★ Μ ΠΑΧ: Καλοσυγκερασμένο κλειδο­
πρόκειται νά πεθάνωίτόσο γρήγορα... κύμβαλο. Σολίστ Richter
Κοίταξε... όταν η μητέρα μου μέ τόν πατέρα μου ήθελαν ένα μωρό, δέν

d
CM LDX 7 8 5 2 5 -3 0
ήθελαν εμένα!... Ηθελαν ένα οποιοδήποτε μωρό. Λοιπόν, κι όμως εδώ
είμαι. Ηρθα. Λοιπόν, τί γίνεται σ' αυτή τή γελοία τή ζωή;... Εγώ


ΜΑΛΕΡ: Τό μαγικό κόρνο τής νεότητας
Η .Μ . 5116
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΑ Λ ΤΣΜ Π ΟΥΡΓΚ
ΝΈΜΊΣΚ
Ο.Ε.
πιστεύω ότι υπάρχει ένα σχέδιο... Δέν υπάρχει τύχη στή ζωή μας... Η .Μ . 2 2 0 7 3
Ο,τι περνάω στή ζωή μου εγώ σήμερα επιβεβαιώνει απόλυτα τις ★ ΧΑΤΣΑΤΟΥΡΙΑΝ: Σπάρτακος
CM LDX 78521 Π Α Ν Ε Π ΙΣ Τ Η Μ ΙΟ Υ 2 5
αφρικάνικες θρησκείες... Θά παίξω τό ρόλο μου, καί μετά θά φύγω... ★ ΒΙΛΑ ΛΟ Μ Π Ο Σ: Μπαχιάνας Μπραζι- Τ Η Λ . 3 2 3 2 3 4 9 - 3 2 2 0 .3 5 8
Απλώς θά φύγω!». (Fela) λιέ ρα Α Θ Η Ν Α Τ .Τ . 1 3 2
CM LDX 7 8 644

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


Η ΔΕΥΤ ΕΡΗ • :
’ ■ » · · ·
’ * · · · · · ·
: ; : : · · : : : : : ; : ; · * · · ·

ΖΩ Η
TOY δων. Αν τα αμυντικά όπλα τού Καλού δέν έφ ταναν σύντομα στό
ίδιο επίπεδο, τό χάσμα θά διευρυνότα ν προσέτι μέ ολέθρια

ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
αποτελέσματα. Η εντατικοποίηση τών ερευνώ ν προέβαλε ώς τό
πλέον επιτακτικό αίτημα τή ς εποχής
Οταν ισχυριζόταν τά παραπάνω, αγνοούσε τήν αμοιβή γιά τις
υπηρεσίες του. Στή χειρ ότερ η περίπτωση υ π έθ ετε, θά εισ έπ ραττε
· · » .
τού Πέτρου Τατσόπουλου · · » * # ένα τιμητικό πόστο στήν επουράνιο βασιλεία. Γνώριζε πώς οι
• · · υποψήφιοι τυχαινε πολλές φ ο ρ ές νά είναι δεκαπλάσιοι ή κι
U JL L εκατονταπλάσιοι από τά διαθέσιμα οφίτσια καί πώς ίσως νά
ρόκειται ασφαλώς γιά παρεξήγηση. ' Ετσι καθησύχασε τόν προκηρυσσόταν κάποιος διαγωνισμός. ' Ηταν πανέτοιμος γιά τό

Π
-
εα υ τό του ο ευ σ εβ ή ς Επίσκοπος όταν αντίκρυσε τήν Κό­ ενδεχό μενό . Είχε αποστηθίσει ολα τά σχετικά εδάφια μέ τό φύλο I
λαση. των αγγέλων, τήν εκφ ορά τού Αγίου Π νεύματος, τήν παρθενογέν- «
Κάτι δέν πήγε καλά ευ θ ύς ε ξ α ρ χ ή ς . Μ όλις αποχωρίστηκε η ψυχή νεση τού Ιησού κι όσα άλλα θέματα εθεω ρούντο από τό σύνολο τής .
τό σώμα, δέν πήρε τήν αναμενόμενη κλίση μά έσ τρ ιψ ε πρός τά ύλης ώς τα πλέον επικίνδυνα. Γιά τήν πιθανότητα μιάς ξαφνικής
κάτω κι εξακολούθησ ε γιά ώ ρες τήν πτώση τη ς ώσπου νά αμνησίας εφ οδιάσθηκε μέ μικροσκοπικούς κυλίνδρους, αθέατους
καταλήξει εδώ. Στά συμπληρωμένα πενήντα ε ξ ι του χρόνια ήταν η κι από τόν πιό καχύποπτο επιτηρητή. Δ έν θά τούς χρησιμοποιούσε
πρώτη φορά πού έκα νε αυτό τό τα ξίδι κι αναμφίβολα η τελευ τα ία . παρά εν εσχάτη αναγκη - υποστηρίζει τώρα πού τού ς έ χ ε ι
Δ έν μπορούσε νά γνω ρίζει τό δρομολόγιο, πάντως τό φανταζόταν απλωμένους άχρηστους μπροστά του.
λιγότερο πολύπλοκο. Η ευ θ εία είναι σ υντομοτέρα πάσης άλλης Κι ενώ απ οκλείει αυτή τήν αθώα παρασπονδία σάν αιτία γιά τά
γραμμής καί δέν χρειαζόταν δά νά ξ έ ρ ε ι κανείς από ευ κ λ είδ ειο τωρινά καί τά μέλλοντα δεινά, κ υ ρ ιεύ ετα ι από πανικό. Τ όσες μ έρ ες
γεω μετρία όπως αυτός, γιά μιά τόσο φ ανερή αλήθεια. Κι εφόσον φ αίνετα ι δέν ασχολήθηκαν με τό άτομό του, ώστε νά προετοιμα- »ι
επιβεβαιωμένα ο Π αράδεισος βρισκόταν πάνω από τήν επίπεδη γή σθούν γιά κάτι εξα ιρ ετικά διεσ τραμμένο καί κτηνώ δες. Αν ►«
μας, θά έπρεπε κάποιας σημαντικής προτεραιότητος σκοπιμότητα λυγίσει, δέν θά έ χ ε ι κάν τήν ανακούφιση εν ό ς δ εύ τερ ο υ θανάτου. >(
νά δικαιολογεί τήν παρέκκλιση πρός τήν α ντίθ ετη κατεύθυνση. Η επίκληση τού Μ εγαλοδύναμου γιά παρέμβαση μπορεί νά ι
Πιθανόν είχ ε πέσει σέ μέρα κυκλοφοριακού μποτιλιαρίσματος, ερ εθ ίσ ει πιό πολύ τά κακούργα στοιχεία. Π ρέπει νά βρει μιά f

αφού τά νέα από τό μέτωπο τή ς πανούκλας ήσαν κάθε άλλο παρά φόρμουλα γιά νά γεφυρω σει ένα παρελθόν δωρισμένο ατούς
ενθαρρυντικά. Ιοως η φ οβερή κακοκαιρία νά ματαίωσε μιά σειρά εχθρούς τών κρατούντων μέ τήν ιδεολογική αναθεώρηση πού άν
πτήσεις. Ο τιδήπ οτε μπορούσε να υποθέσει, όχι όμως κι αυτό πού τού ζητήσουν αδίστακτα θά υπογράψει. ' Εχει ε κ τ ε θ ε ί σάν
συνέβαινε πραγματικά. αξιωματούχος κι όχι τε λ ευ τα ίο ς τροχός. Οι πράξεις του δέν ήσαν
Εξακολουθούσε νά π ισ τεύει στήν κακή συνεννόηση ακόμη κι όταν ποτέ επ αμφ οτερίζουσ ες, γιά νά εκ μ ετα λ λ ευ θ εί σήμερα τό διφ ο­
τού πήραν τά στοιχεία, ακόμη κι όταν προσπέρασε τή μακάβρια ρούμενο καί νά τού δώσει ανορ θόδοξες ερ μ η ν είες. Αφελώ ς
πινακίδα πού ειδοποιούσε το ύ ς νιό φ ερ το υς νά εγ κ α ία λ είψ ο υ ν όλα εκδηλώ θηκε ανεπιφύλακτα. Ας κρατήσει τουλάχιστο τήν αξιο-
τά προσωπικά είδη καί τις ελπ ίδες τους στήν Είσοδο. πρέπειά του. Θά παραδεχτεί όλα τά ανομήματα πού θά τού
’ Ενας έκπτωτος άγγελος τόν οδήγησε οτήν περιοχή όπου προσάψει η Κατηγορούσα Αρχή καί θά συμπληρώσει αίτηση
σ τεγαζόταν η κλαση του. ' Ηταν ολοφ άνερο πώς δεν είχ ε ληφ θεί μετάνοιας. Αν αρνηθούν νά τόν δεχτούν στις τά ξ ε ις τους καί νά
καμία ιδιαίτερη μέριμνα γιά τήν ά νετη στέγαση τών κολασμένων, αξιοποιησουν τήν πολύτιμη πείρα του, θά υπομείνει αγόγγυστα την
μά πουθενά δέν είδ ε καί τά πυρωμένα καζάνια τής καθολικής όποια δοκιμασία.
δογματικής. Καλοπροαίρετα διαπίστωσε πώς ορισμένα από τά Είναι απόλυτα ξεκαθαρισμένος στήν ακολουθητέα τακτική όταν
αυτοσχέδια οικήματα ήταν καταλληλότερα γιά μόνιμη εγκατάστα­ τόν καλούν νά περάσει από τό Τμήμα γιά προσωπικό του θέμα.
ση από τά άθλια καλύβια τών άκληρων γεωργών καί τών δουλοπα­ Κ ο ιτά ζει τόν Υπεύθυνο σταθερά στά μάτια αλλά καί δίχως φ ιλέρι
ροίκων, πού συχνά ευλογούσ ε στις π ερ ιο δ είες ανά τήν επαρχία. προκλητικότητα. Ξ αφνιάζεται από τόν Π ληθυντικό καί την όλη
Κ ανείς δέν τόν ενόχλησε τις πρώτες μ έρ ες. Βασανιστική ήταν άψογη μεταχείριση. Δ έν τόν φώναξαν γιά νά τόν ανακρίνουν. Ο
μόνο η αποπνικτική ζέσ τη. Τά δροσιστικά ρεύματα τού μεγάλου επ ίγειός του φ άκελος δέν αφορά τήν υπηρεσία τους. Ζητούν τή
Ω κεανού, στήν επ ιφάνεια τού οποίου βολόδερνε ο πλανήτης μας συνδρομή του γιά τήν εκσυγχρονιστική καμπάνια τής Π ολιτείας. Ο
σάν καρυδότσουφλο, δέν κατόρθωναν νά φτάσουν ο έ τέτο ια βάθη. χρόνιος απομονωτισμός οδήγησε όλους τούς το μ είς τή ς ιδιωτικής
Αλλά ο Επίσκοπος υπ έφ ερ ε περισσότερο από τήν α νελέη τη καί τή ς δημοσίας ζωής σέ στασιμότητα. ' Ολοι τους βράζουν
αυτοκριτική του, στήν εμμονή νά ξετρυπώ σει ποιο ανεπίτρεπτο τρόπος τού λ έγ ειν στό ίδιο καζάνι καί διακρίνουν τα δέντρα αλλά
ολίσθημα εν ζωή τόν καταδίκασε γιά τόν αιώνα τόν άπαντα. χάνουν τό δάσος. Χ ρειάζονται ένα τρίτο μάτι. Δ ιάλεξαν τόν
Δ έν ήταν οπωσδήποτε αναμάρτητος. Στό ισοζύγιο τών δραστηριο­ Επίσκοπο από τό σύνολο τών άρτι αφιχθέντων, διότι ξεχώρισαν τήν
τήτων του όμως δέν παρουσιαζόταν έλλειμμα. Παράτησε μιά ο ξυδέρ κεια , τή διοικητική προϊστορία κάί τήν ικανότητά του να
προδιαγεγραμμένα λαμπρή καριέρα στά Μαθηματικά κι αφιερώ θη­ δίνει απλές λύσεις σέ σύνθετα προβλήματα - δ υ σ ε ύ ρ ετες α ρ ε τέ ς
κε στή διακονία τού Πανάγαθου, δοξολογών με ακαταμάχητα κι πού επ ενδύθηκαν ώς τώρα εναντίον τους. Τού π αρέχεται η
αρκούντως πρωτότυπα επιχειρήματα τό μεγαλείο Του. Ολα του ευκαιρία νά διασχίσει μέ ελ ευ θ έρ α ς τήν Επικράτεια γιά δύο μήνες,
τά συγγράμματα, συμπεριλαμβανομενης τή ς μισοτελειω μένης νά καταγράψ ει όλα τά νοσηρά φαινόμενα, νά εντοπίσει τή ρίζα τής
απολογίας του γιά τό Χριστιανισμό κι όσων άλλων δέν είχαν δει ούτως ειπ είν κακοδαιμονίας καί νά π ροτείνει θεραπευτική αγωγή.
ακόμη τό φώς τής δημοσιότητος. είχαν αναγνωρισμένα πλουτίσει ' Αν η αποστολή του σ τεφ θ εί από επιτυχία, πέραν τών άλλων
τό οπλοστάσιο γιά τόν αναπότρεπτο προσεχώς σκληρό αγώνα διακρίσεων, θά τόν απαλλάξουν κι από κάθε προγραμματισθείσα
ενα ντίον τού δολίως αναρριχόμενου προτεσταντισμού. ταλαιπωρία. .
Αλλά καί τίποτε νά μήν είχ ε γράψ ει, μέ μόνο πιστοποιητικό τόν Δάκρυα ευγνω μοσύνης κύλησαν στά πουδραρισμένα μάγουλα τού
υποδειγματικό βίο του θά έπρεπε τώρα νά βρίσκεται εκ τό ς Επισκόπου. Δέν θά δ ιέψ ευ δ ε τις προσδοκίες τους. Τή μεθεπ ομέ-
συναγωνισμού κοντά στον Πατέρα. Επιεικής πρός το ύ ς ακουσίως
π λανηθέντες, δέν έ δ ε ιξ ε τό παραμικρό έλ ε ο ς γιά τά μ ετα μ φ ιεσ μ έ­ • » · - i
....................................................
• · * « • ·
να δαιμόνια. Ο Πάπας ιδιοχείρω ς τόν συνεχάρη γιά τό τα λ έν το του • ·
• » β m• · • * ·
στόν εντοπισμό καί τήν εξόντω ση τών αλλοτρίων πνευμάτων. Μ έ ■- c • · β
· · · · « · · . . * · · · · · · *« • · • ·
σαφήνεια καί πληρότητα Θεω ρήματος, είχ ε α π οδείξει πώς η • * • β • » • · · ι
φαινομενική μείωση τών μαγίσσων καί τών αιρετικώ ν στά χρόνια • · β m• · • · · «
του δέν αντιστοιχούσε παρά σέ τελειοπ οίηση ε κ μέρους τού • * Μ · · · * ί ! * · · · · ♦ . • * * » * <
Κακού νέων, επιστημονικά επαρκέστερω ν, παραπλανητικών μεθό- « • · • · · *
«» • ·
• · • « * · • · *. @
• 9 • » • · · ·
• · • · • * • · · ·
• · • · • · • · · β
ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84 • · · ·
• · • ·
• · · ·
καί τούμπαλιν. Πρός μεγάλη του απογοήτευση όμως, οι τεχνικοί
του σύμβουλοι δ έν είχαν αντίστοιχο σ υνθετικό τ ε λ έ ν τ ο .' Εβλεπαν
τό κάθε πρόβλημα χώρια κι οι κοντόθω ρες λύσεις πού πρότειναν
H ΔΕΥΤΕΡΗ ΖΩΗ δέν πρόσθετον τίποτα καινούριο στήν ήδη παραφουοκωμένη
φιλολογία. Κάθε τί έπρεπε νά αντιμετω π ίζεται κατά περίπτωση.
Αλλά παρ' όλη τήν περιπτωσιολογία, πρόσφεραν κοινό γιατρικό,
TOY ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ τήν αστυνόμευση. Εναργέστερη αστυνόμευση θά οδηγούσε στήν
αύξηση τή ς παραγωγής καί στήν ευ ρ εια κοινωνική απολύμανση. Τά
κρατητήρια έπρεπε νά γεμίσουν μέ κολασμένους πού κωλυσιερ­
γούν στή δουλειά τους, μέ διεφ θαρ μένους υπαλλήλους πού
εισάγουν αφορολόγητα είδη π ολυτελείας γιά τή μιζα τους, μέ
νη επιβιβάστηκε στή Δημόσια Ά μ α ξ α παρέα μέ δύο εκτάκτω ς φ ιλοτομαριστές δαίμονες, μέ φ ιλειρ η νισ τές κι ηττοπ αθείς διανο­
αποσπασθέντες τεχνικο ύ ς συμβούλους. Στον διαρρεύσαντα χρό­ ούμενους. Οι μ α ζικές σ υλλήψ εις θα παραδειγματίσουν τούς
νο δ έν κοιμήθηκε. Γύρω στις δύο μετά τά μεσάνυχτα, όταν σβήναν υπολοίπους.
τά κεριά καί στά τελ ευ τα ία πανδοχεία, ο Επίσκοπος εξακο λο υθ ο ύ­ Ο Επίσκοπος αμφ έβαλε γιά τή να π οτελεσ ματικότητα τών καταναγ-
σε ξάγρυπνος νά ξ εκ ο κ α λ ίζει τή σχετική βιβλιογραφία. Από τόν καστικών μεθόδων, αλλά καί κατάλαβε πώς δέν είχε νόημα νά
όγκο τών πληροφοριών λ ίγ ες ήσαν όντως ενδια φ έρ ο υσ ες καί συζητά τις δ ικ ές του ιδ έ ε ς μέ ανιαρούς υφισταμένους. Συνήθως
καμία δέν ά φ ηνε νά εννο η θ εί κάποια έξο δ ο ς από τή σκοτεινή •
λοιπόν συμφωνούσε μέ τις απόψεις τους στά γεύματα εργασίας
σήραγγα. Η πραγματικότητα δυστυχώς ξεπ ερνούσ ε πολλές φ ο ρ ές Φ
καί κρατούσε τις πραγματικές του θ έσ εις γιά νά τις εκ θ έ σ ε ι στά Φ
τις απαισιόδοξες εκτιμ ή σ εις τών επαϊόντων - όπως δέν άργησε νά υψ ηλότερα κλιμάκια.
διαπιστώσει ο Επίσκοπος ιδίοις όμμασι. #
Μ έ πάσα μυστικότητα σ υνέτα ξε τή μακροσκελή Αναφορά του. Φ
Η σπατάλη τών πρώτων υλών είχ ε πάρει διαστάσεις εθ νική ς Λόγω τού εκρηκτικού π εριεχομένου τη ς ανέβ αλε πέντε φ ο ρ ές νά
επιδημίας. Από τή μεταποιητική φάση κατόρθω νε νά βγει σώο τό &
τήν καταθέσει. Εν τ έ λ ε ι ο φόβος μήπως καί προχώρησε πολύ •
ένα δέκατο. Κι από αυτό τό ασήμαντο ποσοστό, μόνο ένα μικρό πέραν τών επιτρεπτών ορίων, υποχώρησε μπροστά στήν εξασφ αλι­
μέρος δέν πήγαινε χαμένο. Α διάφ ορες οι κολασ μένες ψ υχές γιά σμένη αμείλικτη τιμωρία του άν μηρύκαζε απλώς τίς ανεπ ιτυχείς
τήν τύχη τών ελεγχόμενω ν από τούς δαίμονες επιχειρήσεων, δέν προτάσεις προγενεστέρω ν. Θά ρίοκαρε τήν οργή, για να ειοπράξει
κατέβαλαν τήν παραμικρή προσπάθεια γιά βελτίωση τών προϊόν­ τόν εν δ εχ ό μ εν ο ενθουσιασμό τους. Φ
των. Μ έ παρόμοια ελαττω ματικά ή κι εντελώ ς άχρηστα αγαθά, ήταν Επεσε καί στά δύο έξω. Επισήμως ο Αρμόδιος γιά τήν Ενημέρωση Φ
φυσικό οι εξαγω γές νά είναι σχεδόν ανύπαρκτες καί οι εισαγω γείς, δήλωσε πώς οι Π ροτάσεις τού Επισκόπου, πού θά ανακοινωθούν εν •
παρά τά αυστηρά περιοριστικά μέτρα, νά υπονομεύουν τό νόμισμα. ευ θ έτω χρόνω καί μετά τήν αναγκαία επ εξεργασία, δικαιολογούν Φ
Στήν Είσοδο οργίαζε η μαύρη αγορά σκληρού συναλλάγματος. Ο από τώρα συγκρατημένη αισιοδοξία. Αρνήθηκε νά σχολιάσει •
εσω στρεφ ής χαρακτήρας τή ς οικονομίας, τά βάναυσα αντιδημοτι­ φ ή μ ες γύρω από τό π εριεχόμενο τών Προτάσεων. Σέ παρατήρηση Φ
κά μέτρα πού θά έπ ρεπε νά επιβληθούν καθώς καί η επακόλουθη γιά τίς επιπτώσεις μιάς τυχόν νέα ς αποτυχίας, απάντησε πώς δέν Φ
πολιτική εξάρτηση δέν επ έτρεπ αν τήν προσφυγή στό θ εοκρ α τού­ απαντά σέ υπ οθετικές ερω τήσεις. Χαριτολογών εν κατακλείδι
μενο Παγκόσμιο Νομισματικό Ταμείο. Ε πέτειναν τήν αιμορραγία οι τόνισε πώς μέ τήν εφαρμογή μιάς νέα ς ιδέας δέν έχουν νά χάσουν
υπ έρογκες πλήν αναπ όφ ευκτες α μ υντικές δαπάνες. Διαπραγμα­ τίποτα εκ τό ς από τίς αλυσίδες τους.
τε ύ σ ε ις γιά έλ εγ χ ο τών εξοπλισμών στό κατώ τερο δυνατό σημείο Ανεπισήμως τήν ίδια ώρα, ένα ς ευ γ εν ικ ό ς δαίμονας οδηγούσε τόν
είχαν αποτύχει παταγωδώς. ' Οσο ζούσ ε ο Επίσκοπος καί δ ο ύ λευε Επίσκοπο ατούς αντίπ οδες τή ς παρακατιανής ζώνης, ε κ ε ί όπου
γιά τήν αντίπερα όχθη, σ υ μ μ ετείχ ε στά περιοδικά παζαρέματα. κατοικούσαν μακριά από αδιακριτα βλέμματα τά Ανώτατα Σ τελέχη.
Θ υμάται πώς η αμοιβαία δυσπιστία τίν α ζε κάθε συνδιάσκεψη λίγο Τόν υποδέχτηκε ο Πρώτος Γραμματέας μέ πλατύ χαμόγελο καί
πριν τήν υπογραφή μιάς καταρχήν συμφωνίας. ντύσιμο περιπάτου. Μ ετά τήν αμοιβαία ανταλλαγή φ ιλοφ ρονήσ ε­
Οι νεαροί δα ίμονες διδάσκονται στήν τελ ευ τα ία τάξη τού σχολαρ­ ων. καί πριν σερβιρισθούν τά ορεκτικά, η συζήτηση στράφηκε στις C
χείου πώς η οικονομική βάση καθορίζει τό κοινωνικό εποικοδόμη­ Π ροτάσεις. Ο Πρώτος Γραμματέας ομολόγησε πώς οι πραγματικά 3? <ί
μα. Είναι μία στις τό σ ες κοινοτοπίες, πού εν το ύ το ις ε ξ η γ ε ί κάπως 4
δ ια β ο λεμ ένες στή σύλληψη τους Π ροτάσεις είχαν διχάσει τήν
τήν κρίση στις κοινω νικές σχέσ εις - διαπίστωση στήν οποία δέν Κ εντρική Επιτροπή. Μ έ διαφορά στήθους πλειοψηφούν πρός τό * I
προχωρούν φυσικά οι μικρόνοες τού ακαδημαϊκού κατεστημένου. § 4
παρόν εκ είν ο ι πού τίς επικροτούν. Η απροσχημάτιστη απειλή τών
Α ρνούνται νά χρησιμοποιήσουν τά επίσημα ιδεολογικά ερ γα λεία .
μειοψηφούντω ν πώς είναι αποφασισμένοι, σέ περίπτωση γενικής 4
γιά τήν ανάλυση τού δικού το υ ς συστήματος καί βλέπουν εφ αρμογής τών-Προτάσεων, νά φτάσουν έως τήν ανοικτή διάσπα­
ξεκο μ μ ένα τά χάλια στήν οικονομία καί τήν παρακμή στά ήθη. Φ4
* ση, μέ όλα τά ευκόλω ς εννοούμενα συνεπακόλουθα, τρομοκράτη­ Ο■
Η νέα γ ε ν ε ά δέν ασχολείται μέ τά Κοινά. Απορρίπτει τις α ξίες πού » σε το ύ ς ριζοσπάστες - ατούς οποίους σ υμπ ερ ιλαμβά νετε κι ο
κληρονόμησε στό σύνολό τους. Ρέπει στον ευδαιμονισμό. Η Φ«
4 ίδιος - καί νέρω σε τό κρασί τους. Ο ι Π ροτάσεις δέν θά εφαρμο- © :
εγκλημ ατικότητα έ χ ε ι πέσει σέ προκατακλυσμιαία επίπεδα, σαφής * 4 σθούν σέ γενικό μά σέ περιορισμένο πειραματικό επίπεδο,
έν δ ε ιξ η πώς έγ κ ε ιτα ι μιά δ εύ τερ η Σ υντέλεια . Τά σπάνια κρούσμα­ • 4 σταδιακά από τίς δ ευ τερ ε ύ ο υ σ ες στις πρω τεύουσες.
τα άδικων επιθέσεω ν .περνούν πάντα πρώτα στις Ανακοινώσεις £ Ο Επίσκοπος α ν τε τε ιν ε πώς οι περιορισμοί θά αλλοιώσουν
Τοίχου, μά κανείς πιά δέν τις διαβάζει. Π ρότινος συστάθηκε ένα σημαντικά τά αποτελέσματα, αφού λυδία λίθος τού σκεπτικού είναι
Σώμα ειδικά εκπ αιδευμένω ν δαιμόνων γιά να τα ρ ά ξει τά αίματα. η αλληλεπίδραση από τή γ εν ικ ευ μ έν η καί ταυτόχρονη εφαρμογή
Στήν αρχή επ έδ ειξα ν τό ζήλο κάθε νεοφώ τιστου. Παραβίαζαν τό όλων τών Προτάσεων πού θά σημάνει ένα πάνδημο προσκλητήριο
οικογενεια κό άσυλο, έσ τηναν εν έ δ ρ ε ς , κακοποιούσαν ανύπο­ * 4 συνειδήσεων. Ε κνευρισμένος μέ τόν δεκάρικο, ο Πρώτος Γ ραμμα­
πτους πολίτες, πυρπολούσαν καταστήματα. Εκφυλισμένο· σήμερα * τέ α ς αντέδρασε. Οι ριζοσπάστες συμμερίζονται τή συλλογιστική
έχουν περιορισθεί σέ παιδιαρίσματα - καρπαζώματα καί τρικλοπο­ 9 τού Επισκόπου μακροπρόθεσμα, αλλά καί δέν εθελοτυφ λούν.
δ ιές. ' Αν δελεα σ μ ένο ς κάποιος καταταχθεί στό Σώμα, καταδικά­ » Διακρίνουν τό Δ έον από τό Εφικτό. Ευελπιστούν πώς έστω καί
ζ ε τα ι αυτόματα σέ απομόνωση. Οι θηλυκοί δαίμονες στις χο ρ ο ε­ 9
κ ο υτσ ο υ ρ εμ ένες οι Π ροτάσεις θά φ έρουν τά θετικά του ς απ οτε­
σ π ερίδες προτιμούν τού ς ευαίσ θητους καί παράξενα γ ο η τε υ τι­ « λέσματα. Καί μέ χειροπιαστές α π ο δείξεις τό τε, μπορούν νά
κούς στιχοπλόκους μύωπες από τούς κουφ ιοκέφ αλους αυτούς » μιλήσουν άλλη γλώσσα ατούς μετριοπ αθείς. Εν πόση περιπτώσει
επ ιδ ε ιξ ίε ς πού ξεσηκώ νουν όλο τό τετράγω νο μέ έφιππες • πρόκειται γιά απόφαση τής Κ εντρ ική ς Επιτροπής. Δ έν σ χολιά ζε­
κ ό ντρ ες σέ ώρα κοινής ησυχίας. 9 ται, ούτε πολλώ μάλλον ανακαλείται. Φ
Σωστά ό Επίσκοπος δ ιέκρ ινε τήν επίδραση τού Μ έρους στό ' Ολον Φ Αδύναμος ο Επίσκοπος, υποχρεώθηκε σέ στάση αναμονής. Θά ©
9 W9 L „ - - - 0 κάναν αρχή μέ τίς οικονομικές του καινοτομίες, συγκριτικά τίς πιό Φ
· · · · · · · · * « e · * 9 9 ®9 Φ ανώδυνες. Επιλέχθηκε μιά βιοτεχνία επίπλων, δυναμικότητος
εικοσιτεσσάρω ν κολασμένων ψυχών, δύο επιστατών δαιμόνων κι
# # * · # · ®0 · εν ό ς διευθυντού. Ενήμερος ήταν μόνο ο τελ ευ τα ίο ς. Φ
■ * « # » · * · * * * *
· · « · · · · Μία Παρασκευή οι επ ισ τά τες συγκέντρωσαν ό λ ες τίς ψ υχές στό
* Φ » * · * » ® 9 ® * * · 0 0 0 0 9 0 0 • 9 προαύλιο. Ο διευθ υ ντή ς α νήγγειλε ξερ ά πώς από τήν ερχομένη
ft
* Φ 0 Φ Φ * 0 • # . κ·
4 · * 4 ί · · # · ® » · * * *
* * * • ft
0 0 0 4 9 0 4 * * * • • • « f t # · · ·
£ 9 · · · · · · · · . · · · · · # * · . β ® * * · ® * · * ® ft ft
- « l l t M * * * » · ' 0 4 9 4 0 9 0 • 40 * 9 0 •ft#··#···
' * * » « * · · 0 0 9 * 9 9 4 9 0 · 0 0 * ft ft
0 9 9 9 * 0 9 9 * 0 0 * 9 ft ft
* 0 · 9 * 9
* 0 0 * * 9 9 * 9 @ ft
0 0 9 9 9* · · · · » · * · * ft ft
* 0 • · * * * * * *
• • • • • • • f t ft *
λ λ λ m λ m * Λ A A Si · #' * ft ft
Λ· · β ■ © β® *® ® ···© *® *® ·® ® ®
a* β· 9 9 0 * · * · · · 9 9 9 * * β * 9 0
S
· · # * 0 9 0 9 β ,· · · ·*99* β · β ©θ
J * · * · · · · · · · · · · * · · · · *
y9 0 • · · · 0 9 0 9 9 9 β 9 · 0 9 9 9 ©· 9 9 9
,* a * • · · · 0 9 0 0 « 0 · · * 0 9 9 9 9 * * 9 9
» 9 9 9 9 0 9 9 0 5 s e c * 9 9 9 9 β * » * © * · · · · · ® * · * ® · *
β β • a • · β ·
0 * * β · 9 * 0 • * * « * 9 * β # © β · * ® ® ® © · ® · · · · * · ® '
©· β • β β · · · 0
* · · 9 0 9 9 9 9 0 0 * 9 • · * M * 9 I M M * * * f , · · ·
9 • * β » · • * * β β ·
©β©#©**®®®*®®·®®®
9 0 0 • 9 9 9 9 0 9 * 9 9 ©β 9 9 9
©β • * · β a • β a · A#*®®©®»®©®®®®®®*
0 0 9 0 0 0 9 9 ® 9 9 9 9
4 • β • · · ®# ο e ®ε 9 9 9 0 β

4A• β β · · a a · « « · * » » 9 9 Β 9 0 · 9 9*0 9 β 9*0


β • 9 · · 0 9 9 9 9 Φ9 ©
« · • a • · · β β c · β β 9 9 9 β
/ « ® β A ®®a ®• β • a· · 0*0 • β ®β β β *99» Β9 β β απαγορευμένοι τόμοι έργων επανεκδίδονται. Μέ σύνθημα «Αφή­
a » 0 0 0 © 9 0 9 9 0 ©©©Ο© Φ β ® στε εκατό αγριολούλουδα νά ανθίσουν» καί συμμετοχή παλινοστη-
-a e ®A A ®® β β β © * ©
©β 9 9 ©A β β
»a a β β • β β © ®• β β ©* · @0 9 9 ®· β
9 • σάντων εξόριστων καλλιτεχνών διοργανώνονται σέ όλη τή χώρα
Φ&θ 0 9 •
· ©* 0**9 * » β * λαϊκές συναυλίες. Υπογράφονται συμφωνίες γιά πολιτιστικές
»®· A· • ®• β β ®®Μ * *
»®· 9 » © ®» « β β » β ®β » « C®β β β » β β β a e » ®β * β ανταλλαγές καί καταφθάνουν συγκροτήματα από τό Παραπέτα-
■* · β · * ®• β · β β β ® * ® • β β β β # 9 * · ©β * · ®3 ®* ομα. Δίνονται οι πρώτες άδειες γιά εκκλησίες. Αδιαχώρητο
• β 0 9 9 9 • β a · ©» ©β παρατηρείται-τήν ώρα τής Θείας Λειτουργίας. Ξενυκτούν όλοισέ
i a ·A * A ®β « β A 9 t i t * 9 0 0
β β β β * β 3 Ο© 0 9 9 *099 • · * β * · * β ατέρμονες συζητήσεις γιά τόν προσδιορισμό τής Αγάπης. Έ χει
l # ®• · • β • ·
• * * * ©©β *
»« · • * * β β · · 3 Ο• · · m 9 Φ9 9 0 9 9 9 0 περίεργες εφαρμογές στήν πράξη. Ηδονή παρέχει τόοο η
Ο ϋ .·' β © » 0 · 9 0 9 0 9 9 0 * 0 0 • · · · 99 3 9 προοφορά όοο καί η ατέρηοή της. Ανοίγουν Ιδρύματα προστασίας
S© « * » A β
9 » 9 • a » 9 0 · 9 0* * 0 * * 9 · 9 9 * 0 * 9 μειονεκτούντων ατόμων καί Φυλακές υψίοτης αοφαλείας. Συμπο­
S » ® * e ·■ *
• • a A β 9 9» β β » » » * 0 9 0 • β 9 9 0 9 9 9 9 9 * 9 0 9
ρεύονται τά προνομιακά προγράμματα μέ τά απερίγραπτα βασανι­
στήρια. Τό μπολιασμένο Κακό δέν είναι πια βαρετή υπόθεση. Τις
Δευτέρα τό μεροκάματο θά συνόδευε τήν απόδοοη καθενός άδολες φάροες αντικαθιστούν αμέτρητες παραλλαγές τρομοκρα­
ξεχωριστά. Τό κεκτημένο κατώτατο μισθολογικό όριο αοφαλείας τίας, πέρα από τά γνωστά όρια τού Πόνου.
δέν ισχύει πλέον. Θά πληρώνονταν μέ τό κομμάτι καί θά μετρούοε Μέ απλά μαθηματικά, σέ δεκάδες σεμινάρια, ο Επίσκοπος προπα­
η διάφορά από κομμάτι σέ κομμάτι. Μέ τή νέα κατάσταοη μπορεί νά γανδίζει τήν πλουραλιστική ομορφιά. Τά Ποοά δέν είναι αναγκαστι­
λιμοκτονήσουν αλλά καί να πολλαπλασιάσουν απεριόριστα τις κά πάντα ευθέως ανάλογα. Στό διψασμένο Χριστό αντιστοιχεί ένα
αποδοχές τους. παγούρι νερό. ' Ισως όμως νά έχει περισσότερο γούστο ένα
Τό πρώτο δεκαπενθήμερο σημειώθηκαν ορισμένες υπερβολές. σφουγγάρι ξίδι. Τά κατορθώματα τής Ιερας Εξετάσεως παραδίδον-
Τρεις ελαφρόμυαλοι σαχλαμάριζαν όλη μέρα. Οι περισσότεροι ι 9 ται σέ τμήματα γιά αρχαρίους, προχωρημένους κι εξαιρετικά
αγνόησαν τό καθιερωμένο οκτάωρο καί δούλεψαν δέκα, δώδεκα ■ 9 πεφωτισμένους. Κατοχυρώνεται τό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας. Κο­
έως καί δεκάξι ώρες. ' Ενας ζήτησε νά κλειδωθεί μέσα τό 0 φτερά μυαλά μπορούν νά συνδυάσουν τά πιό άσχετα μεταξύ τους
σαββατοκύριακο γιά νά αποτελειώσει τό πέμπτο του μπαουλοντί- * υλικά μέ λαμπρά αποτελέσματα. Ανακαλύπτουν τό αόρατο μονο­
βανο. Τά πράγματα καταλάγιασαν στή συνέχεια, μά ποτέ δέν * πάτι πού συνδέει μιά κούπα μέλι, λίγη άμμο, έναν κολααμένο
επανήλθαν στά προηγούμενα απαράδεκτα νούμερα. εθελοντή καί μερικούς τερμίτες. Οι μισοί απόφοιτοι ξεκοιλιάζουν
Θριαμβευτικά οι ριζοσπάστες προσκόμισαν τά εύγλωττα στοιχεία » τις γριούλες πού οι άλλοι μισοί βοήθησαν νά περάσουν απέναντι,
στήν Εαρινή Σύνοδο τής Κεντρικής Επιτροπής. Οι μετριοπαθείς αλλά κανείς δέν παραπονείται ότι πλήττει.
ψέλλισαν κάτι φαιδρές αντιρρήσεις γιά κίνδυνο απώλειας τού Οι μετριοπαθείς στήν Κεντρική Επιτροπή τρίβουν ικανοποιημένοι
Οικονομικού Ελέγχου - μιά δρασκελιά απόοταοη ώς τήν πολιτική τά χέρια τους. Οι εξελίξεις δικαιώνουν τις ανησυχίες τους. Τά
αναρχία. χειραφετημένα πλήθη αμφισβητούν τήν κρατική αυθεντία. Οι
Στό βήμα ο Πρώτος Γραμματέας. Η γαλαρία τού Εξώστη αποδοκι- * κολασμένες ψυχές αποχωρούν μαζικά από τά επισήμως αναγνωρι­
μάζει. Σηκώνει τό χέρι του μέ τελετουργική μεγαλοπρέπεια καί 9
σμένα συνδικάτα κι οργανώνονται αέ δικής τους εμπνεύοεως
ξεδιπλώνει τό λόγο πού τού έχει, ετοιμάσει ο Επίσκοπος. Ο 9
ανεξάρτητα. Οι διεκδικήσεις εγκαταλείπουν γρήγορα τόν αυντε-
θ 9
βαρύκοος Πρόεδρος τού Σκότους, βυθιομένος στή γεροντική του χνιακό χαρακτήρα καί οι αφηρημένες διακηρύξεις δικαιωμάτων
9
άνοια, παίζει μέ τά εγγονάκια του. Οι λοιποί εκλεκτοί προοκεκλη- συγκεκριμενοποιούνται οέ ολοκληρωμένο χρονοδιάγραμμα γιά
9
μένο ξύνονται καί μουρμουρίζουν. Ο Πρώτος Γ ραμματέας υπερα­ τήν κατάληψη τής εξουσίας. Οι μετριοπαθείς ενθαρρύνουν κρυφά
*
μύνεται τών μεταρρυθμίσεων. Δέν έρχονται, όπως λανθασμένα μιά σύγκρουση. Τό χάος δουλεύει γιά λογαριασμό τους.
S
κατά κόρον έχει υποοτηριχθεί σέ αυτήν εδώ τήν αίθουσα, νά Ο Πρώτος Γραμματέας συνειδητοποιεί τό διμέτωπο κίνδυνο.
περιορίσουν τις παρεμβατικές εξουσίες τής Πολιτείας. Θά τονώ­ >
Εγκάθετος καί δίχως λαϊκό έρεισμα, διστάζει νά προβεί οέ ανοικτή
ΐ.Ί .

σουν αντίθετα τό κλονισμένο κύρος καί τήν αμφισβητούμενη καταγγελία. Μοιρολατρικά θά περιμένει τό πραξικόπημα. Μόνη του
επιρροή της. Πολιτεία καί Ιδιωτική Πρωτοβουλία θά προχωρήσουν ικανοποίηση, πού δέν θά γκρεμιστεί μόνος.
αγκαλιασμένες. Αλλά εκείνος πού θά τόν ακολουθήσει οτά βάοανα δείχνει
i m

Μέσα σέ πανηγυρικό κλίμα ψηφίστηκε η γενίκευση τών νέων ανεξήγητα ήρεμος. Λές καί δέν προαισθάνεται τήν απειλή.
οικονομικών μέτρων. Μέ τήν ανάκαμψη τής οικονομίας πού Περιτριγυρισμένος από ταακάλια πού συνωμοτούν αδιάκοπα,
ακολουθεί, η Κόλαση παύει νά θεωρείται γίγαντας μέ ξύλινα πόδια νομίζει πώς βρίσκεται οτο οικείο περιβάλλον τού Βατικανού. Κάθε
καί νά στηρίζεται οτήν ύποπτη φιλανθρωπία τών ιδεολογικών της
m

μέρα πού περνά, αυτός ο τόπος μοιάζει όλο καί περισσότερο στον
αντιπάλων, Τό βιοτικό επίπεδο εκσφενδονίζεται ατά ύψη καί τόπο πού εγκατέλειψε πρόσφατα. Δούλεψε σκληρά γιά νά τό
i i i a

σχετικά πρόωρα κάνει τήν εμφάνισή της η καταναλωτική νοοτρο­ πετύχει. Μπορεί λοιπόν καί νά μήν τόν κατέβασαν άδικα. ' Αν δέν
πία. Τις κιτρινισμένες Ανακοινώσεις Τοίχου καλύπτουν τώρα τόν κατέβασαν σκόπιμα δηλαδή.
πολύχρωμες διαφημίσεις. Ο ένας συρμός διαδέχεται τόν άλλον
καί νέα εργατικά χέρια καλούνται γιά νά ανταποκριθεί η προσφορά !
οτήν απροσδόκητη ζήτηση.
Παρ' όλα αυτά δέν παρατηρείται καμία βελτίωση στήν ποιότητα » 9 • 9» 9 ® »
9 9 9 9 *
ζωής. Ο μηδενισμός κυριαρχεί πάντα, μέ θρασύτερους τώρα ® m9 9 9 * · 9
9 * 9 9 9
εκφραστές τούς ακαλλιέργητους νεόπλουτους. Ο Επίσκοπος * * 9 9 · • · *
φ 0 • 9 9

αντιλαμβάνεται πώς έφταοε τό πλήρωμα τού χρόνου γιά τόν 9 9 0 9 0 « 9 0


9® 9 9*
δεύτερο γύρο. Μέ προτροπή του, ο Πρώτος Γραμματέας εισηγεί- 9 9 » 9 9 9 9 9 9 * 9 9 0

ται μετάγγιση ιδεών. Οι γονατισμένοι μετριοπαθείς δίνουν μιά 9 9 see 9 9 0 » ©9 9»

καταδικασμένη αποτρεπτική μάχη. rn 9 • © 9 • · » © © 9 0S


• 9 9 0* *99 9 « * » «
Ανοίγουν οι ασκοί τού Αιόλου. Αίρεται η λογοκρισία. Χιλιάδες
• · 9 m* 9 9» » e • * ·
0*0 • * 9 S 9 » » » 9 9 9 » 9 -
0 β ©©· 9 9 9 9 β 9 * 0 β * 3 β © «
» *
0 9 0 0 *99 9 0 9 9 * 9 9 * 9 9 *
0»** • « • a β β β « « β 90 9 9 9 9 « * 9 9 9 9 9 » 9 » 9 9» 9 * 9 9
· · 9 9 9 *99 9 * 9 0» * 9 * 9 9*
0 9 0 * β · β β 9 0 9 • ©« » 9 9 ■* m 9 9
· · © β · 0 9* 9 * * 9 0 β β β 0 9 9 @m a
0*0* • · • · '* # * • 9 9* * 9 9 9 « 0 9* 9 * 9 mm* 9
*000 • ©©* 9*0 • · · 9 9 0 9*0 * 9 9*9 * 9 9 9* * 9 * # * 9 9
* 9 9 9 9*
9 9 0 * • β * · 9 9 9 • ©* 0 0 0 9 9· 0 9 * * * * 9 9 9 * * 9 0 # 9 9 t
9*9 * * ·
9 9 0 9 9 Φβ 9 9 9 9 • · · 0 9 9 0 9* * · 0 9 * ΟC9 0* 0 9 0 9 9 9 I
*9* 9 * 9 9 0 9 9 9 *99
• · *09
* · 9*9 9 9 9 « ©• <
0*9 © « β
* 0 0 0 0 0 9 9 9 9*9
Οο ο • · · 9*9 * 9 *99
0 0 9 0 0 0 • · 9 0 0
9 9 9 9*9 * « 9*9 9*9 *99
a * • · · · · ·9 9 0 9 9* 9 9 9 9 9
Ο 0 9 9 9 9 9 9 9 9 9 * 9 9 * * 9 9 9 9 9 9
9*9 β ·
9 9*9 » 9 * # 0 9 9 0 9* 9 0 0
9 9 * * 9 9 © a · · · · ® · · · · · · ·
0 0* 9 9 * 9 * 9 9*9
0 9 * 9 0 9 0 9
Λ οιπόν, άς μή ξεχνάμε πώς μπή- κή. Οι νέοι η γέτες είναι ο Sunny
/ \ κάμε ατό 1984. Ο κύριος Τζώρ- Aide, ο Feta, καί ο “ C hief C om ­
τζ ' Οργουελ μάς βγάζει τό καπέλο m ander" Ebenezer Obey.
του χαμογελώντας ειρωνικά καί ο Αυτό πού έδωσε η Αφρική στό
κόσμος αυτόματα χωρίζεται ατά δυτικό κόσμο (τό ρυθμό, τό μπίτ, τό
δύο: σέ κείνους πού αγκαλιάζουν Διονυσιακό στοιχείο) επιστρέφεται
τό πόστερ τού «Μεγάλου Α δελ­ τώρα συμπληρωμένο μέ σαξόφωνα,
φού», καί σέ κείνους πού γράφουν ηλεκτρικές κιθάρες καί ενισχυτές.
τό «μεγάλο Αδελφό» εκ εί πού Η ελαφρά μουσική τών Αφρικάνων
ξέρετε. Δ ιαλέξτε μ έ ποιούς είσα- (high life m usic) πέθανε - ζήτω τό
στε όσο γίνεται πιό γρήγορα. Εγώ νέο Αφρικάνικο ρόκ (ju-ju music).
έχω κάνει πρό πολλού τήν επιλογή Βρίσκομαι μπροστά στό ντοκουμέν­
μου, καί γ ι’ αυτό, μ έ ήσυχη τή το μιάς μεγάλης νέας τέχνης πού η
συνείδηση, συνεχίζω τή. διήγηση Δύση, όοο καί νά τήν εμπορευτεί,
τού ταξιδιού μου... είναι πολύ δύσκολο νά τή βγάλει πιά
απ’ τό κανάλι της πού οδηγεί επί
28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ πλέον στή σωστή πολιτικοποίηση
Ξυπνάμε αργά καί χρειαζόμαστε τού Αφρικάνου αστού. Μπορώ ξανά
τριπλή δόση καφέ γιά νά ξυπνήσου­ νά αναφωνήσω: τό φολκλόρ πέθα­
με κ α ί«πραγματικά» (δοκιμάστε καί νε - ζήτω οι προεκτάσεις του, καί
σείς ένα τέτοιο πρόγραμμα καί θά από δώ καί μπρος θά είμαι οπαδός
καταλάβετε τί εννοώ). Σ τις 12 τό τούτης τής πεντακάθαρης μουσι­
μεσημέρι βγαίνουμε από τό σπίτι κής. Ο Don C herry χοροπηδάει
τού E berhard Janke προβληματι- όρθιος δίπλα μου στό ρυθμό τού
ζόμενοι τί πρέπει τελικά νά δούμε Obey, καί είναι πασιφανές ότι ανα­
από τό πρόγραμμα τής μέρας. Κα­ γνωρίζει εδώ έναν αδελφό. Αργό­
ταλήγουμε. Ο καθένας λ έει τό τερα θά μού πει ότι έκανε πρόταση
μακρύ του καί τό κοντό του μέχρι στόν "K in g " Sunny Ade νά παί­
πού καταλήγουμε στήν καφετέρια ξουν μαζί καί κείνος αρνήθηκε.
τού Am erican Center, ενός εμπο­ Ωστόσο, πάλι από τόν Don Cherry
ρικού συγκροτήματος στό κέντρο μαθαίνω ότι σ ’ έναν δίσκο τού Fela
τού Βερολίνου όπου καί βρίσκουμε A niku ia p o K u ti παίζει καί ο Lester
τόν Don C herry μ έ τόν John Bowie (δέν ξέρουμε ποιος είναι
Gilm ore (σαξοφωνίστατούSun Ra αυτός ο δίσκος).
- πράγμα πού όσοι δέν ξέρουν, δέν Μεγάλη εμπειρία τό κονσέρτο, πού
γνωρίζουν τήν ιστορία τής σύγχρο­ γιά μένα τόν αμύητο φτάνει τά όρια
νης τζάζ). Από τόν C herry μαθαί­ τής αποκάλυψης, καί αυτή η εμπει­
νουμε ότι κάπου παίζει ο EBENE­ ρία έχ ει σημασία ακόμη γιατί σού
ZER OBEY, καί όλοι μαζί πάμε ανοίγει άλλη μιά προοπτική νά εκ τι­
εκεί. Συναυλία οργανωμένη από μήσεις όλα όσα αχούς καί αγαπάς
κάποιο Πολιτιστικό Σύλλογο πού στή μουσική. Είναι μιά αναγέννηση
φτιάξανε τά Γυμνάσια τού Βερολί­ γιά τήν ιδεολογία σου καί τήν αισθη­
νου καί υποστηρίζει ο Δήμος. Πολύ τική σου.
φτηνό τό εισιτήριο (8 μάρκα), καί η Ώρα 19.30. Στό κτίριο τής Φιλαρ­
αίθουσα γεμάτη. μονικής γιά τό κονσέρτο τής ορχή­
ΤόνEbenezer Obey τόνήξερααπό στρας του GUNTER HAMPEL. Τό
ένα δίσκο του, "E yi Yato" (O ti κονσέρτο γίνεται γιά νά τιμηθεί ο
508), καί μόνο απ’ αυτό γιατί οι Ham pel γιά «τά 25 χρόνια προσφο­
πληροφορίες πού έχουμε γιά τή ράς» του στήν εξέλιξη τής Ευρω­
νέα σκηνή τού Αφρικάνικου ρόκ (;) παϊκής σκηνής τή ς σύγχρονης
είναι τόσο υποτυπώδεις πού καταν­ τζάζ. Στήν ορχήστρα έχουν κληθεί
τούν ανύπαρκτες. Ολη αυτή η νά συμμετάσχουν όλοι οι παλιοί
κουλτούρα πού εκφράζει ένα ανα­ συνεργάτες, καί όντως συμμετέ­
νεωμένο συνειδησιακό επίπεδο γιά χουν: οι τρομπετίστες M anfred
τόν Αφρικανό τών αστικών κέν­ S ch o o f καί E nrico Rava, ο τρομ­
τρων, αποτελεί ταυτόχρονα καί μιά πονίστας A lb e rt M angelsdorff, ο
ταυτότητα yia κείνους πού ξέρουν κλαρινετίστας Perry Robinson, οι
ότι η δύναμη τής εθνικής ύπαρξης σαξοφωνίστες M arlon Brow n καί
παίζεται τόσο σέ χώρους πολιτι­ Thomas Keyserling, ο μπασίστας
κούς όσο καί πολιτιστικούς. Γιά Barre Phillips, ο ντράμερ Steve
πρώτη φορά, στις μ έρ ες μας, ο Me Call, καί, φυσικά, η Jeanne Lee
πολίτης τής Νιγηρίας, τού Κόνγκο (λείπουν οι A n th o n y B raxton καί
ή τής Α κτής τού Ελεφαντοστού Steve Lacy).
καταλαβαίνει ότι επανάσταση ση­ Ελκυστικό τό σχήμα από τήν άποψη
μαίνει κυρίως αλλαγή συνθηκών τών συμμετοχών, αλλά τό τελικό
ζωής αλλά καί ήθους, καί αυτό τό αποτέλεσμα «ουδέτερο». Δηλαδή
τελευταίο διατυπώνεται από τή δυ­ όπως καί δυό χρόνια πριν στήν
νατότητα πού έχ εις σάν έθνος νά Αθήνα, (ο καταπιεστικός Hampel
φτιάξεις (στό χώρο τής κουλτού­ μάς εμπόδισε νά δούμε τήν Jean­
ρας) ένα τραγούδι. Ένας πολιτικός ne Lee στό ανώτερο επίπεδό της),
ηγέτης, καί σύμβολο νά γίνει, θά έτσι καί στό Βερολίνο επέβαλε ένα
υποσημειώνει γιά λίγα χρόνια τό κλίμα μουσικής που επιτρέπει στά
χαρακτήρα τής επανάστασης. Ένα μέλη τού γκρούπ νά δουλεύουν
τραγούδι όμως κάνει τήν επανά­ μόνο καί μόνο yid ν ’ ακούγεται τό
σταση καθεστώς γιά πάντα. Γ ι’ βιμπράφωνο τού Hampel. Ευτυχώς
αυτό μήν ψάχνεται νά βρ είτε νέους που ήταν ο Perry R obinson καί ο
Λουμούμπα ή Κενυάτα στήν Αφρι- Gunter Hampel Steve Me Call ειδάλλως θά είχαμε

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ’84


τού Κώστα Γιαννουλόπουλου

κοιμηθεί μέσα στή Φιλαρμονική ατά πέρα κανείς καί τίποτα δέν έχουν κάκια πού παίζουν κύμβαλα (!), η λε­ στικά σοφίσματα, πού πάσχοντα α­
σίγουρα. ' Ενα σάλο απ' τόν καθένα γ ι' αυτόν σημασία, γι ’ αυτό καί η κτρικό τρυπάνι τεσσάρων ταχυτή­ πό χρόνια επαναληπτικότητα χαρα­
τους άρκεσε γιά νά φύγουμε μέ μουσική του πάει απ' τό κακό στό των (!), πλαστικούς διαφανείς κύ­ κτηρίζονται πνευματικός αυνανι­
θ ετικές εντυπώσεις απ' τό κον­ χειρότερο (γιά νά μήν πώ ότι είναι βους γεμάτους πινέζες καί τερά­ σμός καί τίποτε άλλο. Τό ξανάπα,
σέρτο. Τά υπόλοιπα βαρετά. ήδη απόλυτα πεθαμένη). στιους επίσης διαφανείς ρόμβους αυτή η στείρα πρακτική είναι πού
Μία παρατήρηση ακόμα. Ο M arion Μέ τόν Χάρτμουτ Γκέερκεν νά γεμάτους κάθε είδους ελατήρια (!), οδήγησε, όχι μόνο τήν FMP, αλλά
Brow n γερααμένος αέ σημείο πού κουνάει τό κεφάλι του μ έ αποδοκι­ λεκάνη γεμάτη νερό πού συνδέε­ ολόκληρη τήν Ευρωπαϊκή αυτοσχε­
νά μήν τόν αναγνωρίζεις καλά-κα- μασία, φύγαμε άρον-άρον από τό ται μέ διαφανείς πλαστικούς σωλή­ διαζόμενη μουσική σέ αδιέξοδο καί
λά. ' Ενας κουρασμένος άνθρωπος, press-room καί τό κτίριο τής Φι­ νες πού συνδέονται μ έ δύο ξύλινα χρεοκοπία, καί μέ πλήρη συνείδηση
ίσως ο μόνος από τήν παλιά γενιά λαρμονικής. Δ έν ξέρω πώς θά ξε- φλάουτα πού συνδέονται μ έ έναν λέω ότι κάτι τύποι σάν τόν Hans
τών φρί-τζάζμεν πού «κάθισε» ε ν ­ περνούσα αυτό τό σόκ άν δέν άλλο σωλήνα πού συνδέεται μ έ ένα Reichel είναι οι υπεύθυνοι τής
τελώς τά τελευταία χρόνια, χωρίς πηγαίναμε νά φάμε ατό συμπαθέ­ μικρόφωνο επαφής πού συνδέεται ήττας όπως καί κείνοι πού τούς
κάποιο σημαντικό έργο, τώρα νά στατο ρεστωράνA h Wah ( Αχ Βάχ μέ ακουστικά πού συνδέονται μέ υποστήριξαν. Γιά νά φθάσουν οι
μοιάζει επί πλέον σά νά ' χει πατή­ γιά τούς μή ξενόγλωσσους!) τού ένα μικρόφωνο πιλότου (!), καί γύ- ίδιοι οι Βερολινέζοι νά φωνάζουν
σει τά εβδομήντα. Ποιος θά βρεθεί φιλέλληνα (μέ τήν πλήρη έννοια ρω-γύρω απ' όλο αυτό τό σύμπλε­ στόν Reichel νά σταματήσει νά
νά αναστήσει τούτον τό μεγάλο τής λέξης) πρωτοποριακού συγ­ γμα, σέ σχοινιά κρέμονται μικρές παίζει καταλαβαίνετε τί συνέβαινε
οαξοφωνίστα; γραφέα καί ποιητή Oswald Wien- κουβέρτες, καρτ - ποστάλ, σφυρί­ εκ εί πέρα.
Απορία: Στό Press-Room λειτουρ­ ner πού η χούντα τόν είχε διώξει χτρες, κουδούνια, πόστερ τής Μαί- Βγαίνοντας πρός τό μπάρ, αγόρα­
γούσε σέ όλη τή διάρκεια τού απ' τήν Ελλάδα κακήν-κακώς, καί ριλιν Μονρόε, ένας μικρός σκελε­ σα, από τόν πάγκο πού είχε στήσει
φεστιβάλ βίντεο γιά τούς δημοσιο­ πού τώρα σερβίρει σουτζουκάκια τός μαμούθ, μεγάλα τσαλακωμένα η FMP, δύο εκπληκτικούς δίσκους.
γράφους, μέ άλλες ταινίες από καί εκπληκτικές κολοκυθόπιτες μα­ χρυσόχαρτα, ένα καλάθι τού μπά- Ο ένας είναι τό TERRAIN, σόλο
παλαιότερα φεστιβάλ τού Βερολί­ ζί μ έ ρετσίνα πού φέρνει στό Βερο­ σκετ, ένα παμπάλαιο παπούτσι καί κρουστά καί φωνή τού David Moss
νου, αλλά μπορούσαμε αέ ξεχωρι­ λίνο μέσα σέ βαρέλια κ α τ' ευθείαν άλλα αντικείμενα. στή δική του μικρή, ανεξάρτητη
στές οθόνες νά βλέπουμε καί σκη­ απ' τή Νεμέα!! Ο David Moss δ έν «παίζει» τούτα εταιρία C ornpride (007). Ο άλλος
νές από τά κονσέρτα πού μόλις Ή ρεμοι καί πάλι, φεύγουμε κατά τά πράγματα, δέν «χειρίζεται» κά­ επίσης σέ μικρή εταιρία ονομάζεται
είχαμε παρακολουθήσει. Βγαίνον­ ποιο σύστημα κρουστών, άλλα ό­
τας από τήν αίθουσα τού κονσέρ­ πως οι παλιοί ντάντα καί φουτουρί-
του τού Hampel, πηγαίνοντας στό στες ενσωματώνεται στό χώρο σάν
press-room (γιά τρεις λόγους: για­ μέρος αναπόσπαστο τούτου τού
τί δέν θέλαμε νά δούμε τό επόμενο συμπλέγματος, καί η χαρά μας νά
κονσέρτο τού M odern Jazz Q uar­ τόν βλέπουμε (όχι μόνο νά αγγίζει
tet - γιατί μόνο ε κ ε ί είχε καφέ τής αυτά τά πράγματα, αλλά νά βγάζει
προκοπής - καί γιατί ήταν ευκαιρία καί περίεργους ήχους μέ τή φωνή
νά συναντηθούμε μ έ τή Jeanne του, ψιθύρους, ουρλιαχτά, λαρυγγι­
Lee αλλά καί τόν A m iri Baraka σμούς) ήταν ΜΕΓΑΛΗ, γιατί από
(προσέξτε παρακαλώ Baraka καί ένα ακροατήριο σκεπτομένων ενη­
όχι ΜπαράκοΙ!) πού ήταν περαστι­ λίκων πού ήρθε νά «καταναλώσει»
κός από τό Βερολίνο πηγαίνοντας αισθητική, ο Moss μάς έβγαλε μέ
στό Αννόβερο γιά μιά διάλεξη στό ένα αριστοτεχνικό κόλπο σέ χώ­
εκ εί Πανεπιστήμιο), ρίχνοντας μιά ρους όπου οι έννοιες τυχαίο -
ματιά στήν οθόνη μ έ τό κονσέρτο παράλογο - ανυπαρξία - ωφελιμι­
τού Ham pel καί μετά τό τέλος στή σμού - παιδική ηλικία - γίνονται
συνέντευξή του στήν τηλεόραση τις Π τό βράδυ γιά τό «Q uartier αθωότητα καί η αισθητική γίνεται
τής Νοτιοδυτικής Γερμανίας κόν­ L a tin » γιά τή συνέχεια τού Total παιχνίδι μ έ όλες τις αξίες τού
τεψα νά μείνω στόν τόπο! Ο Ham­ M usic Meeting. Ν άμήντάπ ολυλέ- παιχνιδιού πού τις έχουμε θάψει
pel έλ ε γ ε στό συζητητή του ότι μιά μ ε εδώ πέρα. Ο κύριος στόχος μας μέσα μας γιατί μάς μάθανε ότι μ έ
από τις μεγαλύτερ ες επιτυχίες του ήταν τό κοντσέρτο τών PETER παιχνίδια μόνο δέν κερδίζεις τίπο­
ήταν τό κονσέρτο τών Αθηνών στό BROTZMANN / PETER KOWALD τα. Έτσι μέσα σ' έναν κόσμο πού
φεστιβάλ PRAXIS τό '81 (!!), όπου / ANDREW CYRILLE πού τό θεω­ προσκυνάει τις αξίες τής επίπεδης
έπαιξε μπροστά σέ τρεις χιλιάδες ρούσαμε τό «γεγονός» τής μέρας, καθημερινότητας καί πού χρειάζε­
άτομα (!!!) σέ ένα αρχαίο υπαίθριο καί παρ' όλα αυτά εκείνο πού ται τή μουσική σάν επιβεβαίωση τής
θέατρο κάτω από τήν Ακρόπολη αποδείχτηκε ΤΟ γεγονός ήταν τό λογικής, ο Moss μάς παρασύρει
(III!!!). Ο καλόκαρδος μά καί απλη­ κονσέρτο πού προηγήθηκε: Ο περ- στά άδυτα μιάς λειτουργίας πού η
ροφόρητος Tom C oppel από τήν κασιονίατας DAVID MOSS ντουέ­ ξεχασμένη αξία τού παιχνιδιού γίνε­
τηλεόραση τής RIAS πού ήταν το μαζί (δυστυχώς) μ έ τόν κιθαρί- ται αυτοσκοπός - καί μ είς υποσυνεί­
δίπλα μου άνοιξε τά μάτια του σέ στα Hans Reichel. δητα τόν ακολουθήσαμε. Γιά καλό
ένα εκστασιασμένο βλέμμα λέγον- Ο Moss είναι ένας κοντόχοντρος μας.
τάς μου «Πώ, πώ! πρέπει νά γίνον­ άνθρωπος μ έ ένα πολύ εκφραστι­ Νομίζω ότι ουδέποτε πριν είχα βρε­
ται θαυμάσια πράγματα στήν Αθή­ κό, αστείο πρόσωπο. ' Οταν ο ίδιος θεί σάν μάρτυρας μπροστά σέ μιά GARGO CULT REVIVAL, όπου ο
να. Γιατί δέν καλείς τήν τηλεόραση λ έει κρουστά εννοεί ένα «σύμπλε­ τόσο καθαρόαιμη αυτοσχεδιαστική Moss παίζει σέ ντουέτο μέ έναν
νά πάρει τό PRAXIS:» Εγώ τά γμα αντικειμένων» πού περιλαμβά­ πράξη, όπου η μουσική είναι ΗΧΟΣ άλλο Αμερικάνο από τή «νέα γε­
'χασα τελείως. Σ έ μιά στιγμή άρχι­ νει: ένα σέτ ντράμς (ο Θεός νά τά ■(πρωταρχικά) καί τά σχήματά της νιά» τών αυτοσχεδιαστών, τόν τσε­
σα νά πιστεύω ότι είμαι ο Θεόδω­ κάνει ντράμς...) μ έ μιά γκράν κάσα υπάρχουν όχι μόνο σ τ' αυτιά μας λίστα Tom Cora (R ift Records 5).
ρος Κρίτας καί ότι η PRAXIS πα­ αέ σχήμα ωοειδές (!), τύμπανα πού (σάν δονήσεις), όχι μόνο στό μυαλό Σημειώστε αυτούς τούς δύο δί­
ρουσιάζει τά μπαλέτα τής Ουλάν στηρίζονται σέ καρέκλες (I), στρε­ μας (σάν συλλογισμοί), αλλά καί σκους, καί σάς εύχομαι ο Θεός τής
Μπατόρ. Οταν συνήλθα τό μόνο βλωμένα πιατίνια (!), μιά τεράστια σάν ακολουθία οπτικών παραστάσε­ δισκογραφίας νά σάς τούς βρει
πού μπόρεσα νά ψιθυρίσω ήταν ένα άρπα μ έ 3-4 χορδές μόνο(Ι), άπειρο ων πού διαμορφώνουν καί τή σχέση κάποτε.
«δέν είναι έτσι τά πράγματα», καί αριθμό μπαλονιών πού τά σαλιώνει μας μ έ τόν ήχο καί τούς συλλογι­ Γύρω στις 1 μετά τά μεσάνυχτα
νομίζω ότι είχα κοκκινήσει καί λίγο. καί τά τρίβει μ έ τά χέρια του (I), ένα σμούς μας πού γίνονται μέρος τής άρχισε τό κοντσέρτο τών B ro-
Εν πάση περιπτώσει, άν ήξερα ότι ο πλήρες σέτ από ψεύτικα πολύχρω­ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ, ελεύθεροι όσο πο­ tzmann - Kowald - Cyrille. Δέν θά
G unter Ham pel διαθέτει έστω καί μα νεροπίστολα διαφορετικών ε ι­ τέ πριν. πώ τίποτε γιά τή μουσική καί τούς
ελάχιστο χιούμορ θά ' λεγα δέν δών «γιά απουσία ήχου» όπως λέει Βέβαια πάνω στή σκηνή τού "Q uar­ μουσικούς. Ά ν κάποιοι αυτοσχεδι-
πειράζει, πλάκα κάνει. Ο Hampel ο ίδιος (!), ένα «μισό» τρομπόνι πού tier L a tin " βρισκόταν καί ° Hans αστές διασώζουν ακόμα στήν Ευ­
όμως δέν είναι τίποτα άλλο από ένα παίζεται μ έ δοξάρι (!), ένα πολύπλο­ Reichel, πού χωρίς φαντασία τελ εί­ ρώπη τό χαρακτήρα τού ελεύθερου
τελείως εγωκεντρικό άτομο καί τό κο σύστημα «πεντάλ» μ έ σωλήνες ως ανίκανος νά παρακολουθήσει αυτοσχεδιασμού τότε καί ο Bro-
μόνο πού τόν νοιάζει είναι οι ΔΗ­ πού βγάζουν πλήθος σαπουνόφου­ τόν Moss, επ έμενε σέ κείνα τά tzmann καί ο Kowald βρίσκονται
ΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΟΥ. από κεί κ α ί' σκες!!), τέσσερα κουρδιστά πιθη- «δήθεν δημιουργικά» αυτοσχεδια­ ανάμεσά τους. Πληρότητα δέν εί-

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ναι η έννοια πού ερμηνεύει τή Eberhard Janke, πού δέν μάς οικονομικούς στόχους. Καί νά η υπολόγιζε κάποιος ότι θά 'ταν σή­
σχέση τους μέ τόν Andrew Cyril- άφηνε νά πάρουμε ταξί, πήγαμε αλήθεια: Από τόν Tom Coppel τής μερα. Τό τί παίχτηκε δέν έχει τόσο
le, ενός αυτοσχεδιαστή πού ελίσ­ στό αεροδρόμιο τού Βερολίνου γιά RIAS μαθαίνω ότι ο Gruntz άφησε σημασία νά σάς τό πώ εγώ. Πάρτε
σεται καί πέρα από τήν «ορθοδο­ νά υποδεχτούμε τήν Ilya Prentice- τήν τηλεόραση τής R/AS νά τσακώ­ έναν από τούς δυό-τρείς τελευταί­
ξία» τού μαύρ ου/αμερ ικά νικου Walcotl, φίλη τού Γκέερκεν, φίλη νεται γιά μήνες μέ rhvSFB (τηλεό­ ους δίσκους του καί θά ακούσετε τί
ντράμιν. Δέν μπορεί παρά μ έ τέτοι­ τού Sun Ra, καί τέως σύζυγο τού ραση τής Νοτιοδυτικής Γερμανίας) παίχτηκε. Τά ίδια κομμάτια μέ τούς
ους μουσικούς νά εμπιστεύεσαι τή John Gilmore, πού δουλεύει γιά γιά τό ποιος θά καλύψει τά κον- δίσκους (ο Davis δέν επρόκειτο
στερεότητα τής μουσικής πού απο­ τό Spiegel σάν ανταποκρίτριά του τσέρτα τής μέρας, καί στό τέλος βέβαια νά χαλάσει τήν εικόνα πού
δίδουν. Μέ τέτοιο σχήμα μάλον τή στή Βιέννη, καί πού ερχόταν νά δει αποφάσισε νά τό πάρει μέν η SFB έχει δώσει στόν κόσμο). Ο ίδιος ο
χρειαζόμαστε ακόμη τήν αυτοσχε­ τό σούπερ-κονσέρτο τής μέρας. γιά τό εθνικό δίκτυο, αλλά νά που­ Davis ήταν μάλλον τό περιεχόμενο
διαζόμενη μουσική, τόν δέ Bro- Εκεί λοιπόν πού οι Γκέρκε.ν είχαν λήσει μέρος τού βίντεο καί στήν τού θεάματος: μέ μαύρο μεταξωτό
tzmann θά τόν δούμε φέτος στό αγκαλιές καί φιλιά μέ τήν Ilya, RIAS. Έτσι τά «κονόμησε» κι απ’ γκολφ παντελόνι, κατακόκκινο τζά­
PRAXIS, είτε ντουέτο μέ τόν Cy- βλέπω ανθρώπους νά σπρώχονται, τούς δυό, αρνούμενος όμως απ' κετ, χρυσοποίκιλτα χαϊμαλιά κρεμα­
rille, είτε ντουέτο μέ έναν επίσης φασαρία, διαμαρτυρίες, καί νόσου ευθείας μετάδοση γιά νά μήν πέσει σμένα στό λαιμό καί ρόζ τεράστια
μεγάλο περκασιονίστα, τόν Tony ο κύριος Miles Davis εν μέσω η ζήτηση τών εισιτηρίων, καί υπο­ μαύρα γυαλιά νά περιφέρεται επί
Oxley (μέχρι τή στιγμή πού γρά­ πιθήκων!! Μάλιστα πιθήκων, γιατί χρεώνοντας τόσο τήν Columbia σκηνής σκεπάζοντας μέ τά οπίσθιά
φονται τούτες οι γραμμές τό πρά­ δέν υπάρχει άλλος χαρακτηρισμός όσο καί τό μάνατζερ τού Sun Ra νά του τή μιά ή τήν άλλη κάμερα τής
γμα δέν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει). γιά ένα τσούρμο ανθρωποειδών δώσουν οι καλλιτέχνες διπλές πα­ SFB, νά φτύνει ασύστολα επί σκη­
Στις 3 μετά τά μεσάνυχτα εμείς πού οι εφημερίδες αποκαλούν κατ' νής όποτε τού ερχόταν, καί κου-
μαζί μ έ τόν Cyr i l l e τόν Br o- ευφημισμό σωματοφύλακες, αλλά τσαίνοντας (δέν έχει λύσει ακόμα
tzmann, τήν Marilyn Crispell, τήν πού ατά μάτια μου δέν ήταν παρά τά μεγάλα προβλήματα ατά πόδια
Jeanne Lee, καί τόν Perry R obin­ κατ' ευθείαν απόγονοι τού Homo του από μιά έντονη φλεβίτιδα) νά
son φάγαμε στό πολύ όμορφο Neadertal. Στρατολογημένοι από πηγαινοέρχεται ανάμεσα στόν οα-
μπάρ "Saturnus" κρέπες μέ μόκα τήν Columbia (ποιος ξέρει από ξοφωνίστα B ill Evans (καμιά συγ­
καί τριμμένο φουντούκι, αλλά φά­ ποιά «σχολή» τέκ -β ο -ν τό τού γένεια μέ τόν πιανίστα) καί τόν
γαμε επίσης στή μάπα δύο γκρού- Μπρόνξ) τούτα τά καθήκια, ΧΩΡΙΣ κιθαρίστα John S cofield μέχρι τό
πις πού είχαν πάρει από πίσω τόν ΛΟΓΟ, χωρίς δηλαδή νά υπάρχουν τέλος τού κονσέρτου. Πολύ πιό
Cyrille, καί ξεφώνιζαν μέσα στό «θαυμαστές» τού Davis, έσπρω­ ζωντανός στόν ήχο απ' ότι θά τόν
μπάρ μεθυσμένες σάν αγροίκοι γι­ χναν οποιονδήποτε τύχαινε νά βρε­ περίμενα (άν καί η τρομπέτα του
δοβοσκοί τού Ουζμπεκιστάν. Καί θεί στήν πορεία τού «μεγάλου δουλεύει συνέχεια πιά ηλεκτρικά
έτσι βρεθήκαμε μπροστά στήν επό­ γκουρού» πρός τήν έξοδο τού αε­ μέ μικρόφωνο επαφής), ο Davis,
μενη μέρα... ροδρομίου, μόνο καί μόνο γιά νά σάν “Davis" δέν μάς έδωσε παρά
29 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ περπατάει αυτός «ελεύθερα». Έ ­ αυτά πού περιμέναμε ότι θά δίνε.
χω απομυθοποιήσει από χρόνια τήν Δέν μάς «πούλησε» δηλαδή, κάθι­
Γιά χιλιοστή φορά μετάνιωσα πού
εικόνα τής «μαύρης μουσικής» καί σε στή σκηνή μέχρι τό τέλος, καί
δέν είχα μαζί μου έστω καί μιά
έτσι δέν κινδυνεύω πιά νά βλέπω ραστάσεις γιά τούτη τή μέρα. Ο μάλιστα άφησε τό νεαρό Mino
«Κόντακ» γιά νά τραβήξω αξέχα­
στες στιγμές, καλές καί κακές, γιά όπου μαύρο καί ήρωα. Έχωσυνηθί- C oppel ήταν σίγουρος πώς ο Cinelu νά φέρει μιά κόνγκα στή
σει σέ κάθε είδους παραξενιές τών Gruntz δέν ήταν τελείως αμέτο­ μέση τής σκηνής, νά βγάλει τις
νά θυμάμαι άς πούμε απ ’ τή μιά τόν
μαύρων μουσικών, αλλά αυτό πού χος μέ τό όργιο τής μαύρης αγοράς κάλτσες του καί νά παίζει τήν κον­
David Moss, καί από τήν άλλη αυτό
είδα εκείνο τό πρωί στό αεροδρό­ πού εκτυλισσόταν σέ επίπεδο γη­ γκά μ έ τις φτέρνες. Αυτό σημαίνει
πού είδα στις Π . 30 τό πρωί τής
μιο τού Βερολίνου δέν πρόκειται πέδου Καραϊσκάκη πολλές ώρες ότι ο Davis «είχε κέφια». Γιά όσους
29ης Οκτωβρίου 1983. Μαζί μέ τόν
ποτέ νά τό ξεχύσω. πριν τό κονσέρτο, καί όπου εισιτή­ αγαπούν αυτή τή μουσική πάντως ο
Πείθοντας τόν εαυτό μου νά μήν ριο τών 32 μάρκων (1.200 δραχμές Davis είναι ακόμα ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ καί
επηρεαστεί από τούτη τή σκηνή, περίπου) πουλήθηκε 120 μάρκα!! τό απέδειξε. Αυτό σάν αντικειμενι­
ξεκίνησα γύρω στις 3 τό απόγευμα (περίπου 4.500 δραχμές), πράγμα κή παρατήρηση (ο καθένας στό
γιά τή Φιλαρμονική καί πάλι. Στή πρωτοφανές γιά τις Γερμανικές είδος του, καί ο Davis.,.). Εγώ
γωνία τής οδού Κουρφύρατερνταμ συνήθειες. πάντως δέν κάνω κέφι τούτη τή
μέ τήν οδό Βίλελμ, πέφτω πάνω Είχα τήν αίσθηση ότι η τζάζ παίζεται μουσική (χωρίς νά υπολογίσω σέ
στόν Jochen Hahne πού ήταν σέ λάθος τόπο, βλέποντας τί γινό­ τούτη τή γνώμη μου τά όσα αηδια­
φορτωμένος μέ πλαστικές σακού­ ταν έξω απ' τό κτίριο γιά ένα στικά συμβαίνουν γύρω απ' τήν
λες γεμάτες δίσκους, καί μού δίνει εισιτήριο, μαθαίνοντας τά εμπορικά εμπορικότητα τού «διά τού Davis
δύο απ’ αυτούς πού μόλις είχαν τερτίπια τών ατζέντηδων, βλέπον­ διαιωνιζόμενου τζάζ-ρόκ»),
κυκλοφορήσει. Ο ένας ντουέτο μέ τας τόν εσωτερικό διάκοσμο τής Μέ τό πού εξαφανίστηκε απ’ τή
τίτλο ANDREW CYRILLE MEETS Φιλαρμονικής, ακούγοντας τούς σκηνή ο Davis εξαφανίστηκαν καί
PETER BROTZMANN IN BER­ M agnificent Force νά μού σπάνε οι γορίλες του καί τά ηλεκτρικά
LIN (FMP 1000) ηχογραφημένος τά τύμπανα (τουλάχιστον) μ έ τό συμπράγκαλα (διάβαζε δυό-τρία
τό Μάρτη τού 1982, καί ο άλλος η «ράπ» τους στό φουαγιέ, καί τέλος κίμπορντς), καί στή μέση στήθηκε
τελευταία παραγωγή, τό «κύκνειο αυτόν τόν κρετίνο τηλεπαρουσια­ ένα μικρό πάλκο ύψους 30 εκατο­
άσμα» τής FMP, σόλο πιάνο MARI­ στή νά αναγγέλει «καί τώρα ο στών καί διάστασης 2x2 μέτρα γιά
LYN CRISPELL: A CONCERT IN άνθρωπος πού κέρδισε τά πάντα ν' ανέβει τό επόμενο νούμερο:
BERLIN (FMP/SA J-46) ηχογρα- στή ζωή του, ο μεγαλύτερος συλ­ ένα Ινδικό γκρούπ καί πάλι, μέ τόν
φημένος τόν Ιούλιο τού 1983. Συ­ λέκτης Ρόλς-Ρόις στόν κόσμο, ο “M aster" (δάσκαλο ή μαιτρ, όπως
νεχίζοντας τό δρόμο μου σκεπτό­ άντρας πού τόν θέλουν όλες οι θέλετε] Shrinivas.
μουν τόν Jochen Hahne, στενό γυναίκες τού πλανήτη, ο μέγας Τώρα βέβαια, γεννιέται τό ερώτη­
συνεργάτη τού dost Gebers, νά Miles Davis» (!!!). μα, τούτη τή φορά ποιος παρίστανε
κουβαλάει μιά ζωή σακούλες μέ Λέω μέσα μου, κοίτα, αφού δέν τόν “master". Εδώ λοιπόν φίλοι
δίσκους. Μιά ζωή, ακόμα καί τώρα, κρατάς καμιά Μολότωφ στό χέρι, μου, φτάσαμε ατά όρια τής γελοιό­
λίγο πριν τό τέλος... δέν έχεις φυσοκάλαμο μέ δηλητη­ τητας. “M aster" κατά τόν George
Λίγο πριν αρχίσουν οι συναυλίες ριασμένα βέλη, ούτε καί τόξο, πα- Gruntz καί τό σινάφι του ήταν ένα
τής μέρας, βρισκόμαστε στό press ραμυθιάσου όσο μπορείς, πές ότι παιδάκι 12 ετών πού έπαιζε ηλε­
- room τής Φιλαρμονικής καί απο- βρίσκεσαι στό μικρό, βρόμικο Αλάμ- κτρικό μαντολίνο (!!). Μάλιστα, ηλε­
δεικνύεται ότι έχω δίκιο πού σκέ­ πρα τής Αθήνας όπου όλα κυλάνε κτρικό μαντολίνο, καί αυτό τό ανο­
πτομαι κατά ένα συγκεκριμένο τρό­ ανθρώπινα, ξέχασέ τα όλα καί άσε σιούργημα θέλησε τό φεστιβάλ τού
πο τά πράγματα. Είχα πει ότι αφού ο τή μουσική νά καθαρίσει μόνη της Βερολίνου νά τό πλασάρει σάν
George Gruntz βάζει τήν ίδια μέρα άν μπορεί. «Κλασική Ινδική Μουσική», δίνον­
τό γκρούπ τού Miles Davis καί τό Η μουσική τού Miles Davis προ­ τας μάλιστα σ ’ ένα παιδαρέλι τόν
γκρούπ τού Sun Ra μέ τούς σού- σπάθησε πράγματι όσο μπορούσε. τίτλο τού «Δασκάλου» όταν αυτόν
περ-στάρς, αποβλέπει σέ καθαρά Ο ίδιος ο Davis ήταν αυτό πού θά τόν τίτλο στήν Ινδία τόν παίρνεις

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


μετά από δ εκα ετίες δημιουργίας απ ολους τους άλλους οι δύο Davis είχε κληθεί, φ ε ρ ' ειπείν, ο κέρδισε ο George G runtz; Ό χ ι
καί πρακτικής. Τό παιδάκι πάνω ατό ντράμερς καθισμένοι σχεδόν κολ- M alachi Favors. «ΑΝ» όλα αυτά γιατί στήν ουσία μ έ νιάζει άν πλουτί­
πάλκο έπαιζε απλοϊκά θεματάκια λητά (Philly Joe Jones καί C lif­ συνέβαιναν τό τε ΙΣΩΣ τούτο τό ζει κανείς έτσι (στό σύστημα πού
πού έχουν τόσο σχέση μ έ τήν ford Jarvis). Δίπλα τους ο μπαοί- εμπορικό σχήμα-νά απέδιδε μεγάλη ζούμε τό καραγκιοζιλίκι καί ο πλού­
Ινδική κλασική παράδοση όσο καί η στας (R ichard Davis). Στό άκρο μουσική. Γιατί έτσι όπως έγινε, τος είναι ευθέω ς ανάλογες έννοι­
Λίτσα Διαμάντη μ έ τό Γρηγοριανό δεξιό ο Don M oye έχ ει απλώσει μπορεί νά τράβηξε κόσμο τό κον­ ες), αλλά τό νά πλουτίζεις μέσα
Μέλος. Μαζί του πάνω ατό πάλκο, όλο τό συγκρότημα κρουστών του. σέρτο, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο από τό ξεπούλημα (εμπορικοποίη-
ακόμα ένας νεαρός (γύρω ατά 17- Στό άλλο άκρο τό πιάνο τού Sun Ra νά συμπορεύσουν στιλιστικά δύο ση) μιάς τέχνης σά τήν τζάζ μέ
18) πού έπαιζε ηλεκτρικό βιολί (!), (μόνο πιάνο ακουστικό). Μπροστά ισχυρά ιδιώματα έχοντας στή μέση τέτοιο τρόπο είναι ΑΝΗΘΙΚΟ. Τό
ένας άλλος μεσήλικας πού έπαιζε καί εξ αριστερών, καθισμένοι σέ «άσχετους» επιφανείς σολίστες. λέω αυτό γιά μάς. Πρέπει νά απο­
«γκάταμ» ένα σφαιρικό πήλινο καρέκλες, ο M arshall A llen άλτο, Βέβαια κανείς δέν μπορεί νά πει κτήσουμε μιά θέση, νά κρατήσουμε
κρουστό, καί ένα ς γέρος (εδώ κρα­ ο John G iim ore τενόρο (καί οι δυό πώς τό αποτέλεσμα ήταν άκρως μιά στάση ΗΘΙΚΗΣ απέναντι σ ’
τη θείτε καλά) πού δέν έκανε τίπο­ από τήν ορχήστρα τού Sun Ra), απογοητευτικό. Οχι, δέν εννοώ αυτά τά πράγματα, δικής μας ηθι­
τα απολύτως, καθόταν πίσω απ’ στή συνέχεια οι δυό τρομπέτες κάτι τέτοιο, αλλά, πώς νά τό κάνου­ κής, γιατί η αδιαφορία μας φτάνει
όλους τους κουνώντας τό κεφάλι (Don C herry καί Lester Bowie), με, από ένα κονσέρτο μιάς τέτοιας τά όρια τού κυνισμού καί ο κυνισμός
του, καί πού τό πρόγραμμα τόν καί τελευταία καρέκλα πρός τά μπάντας περιμένεις, θέλοντας και σάν τέτοιος ιστορικά δέν οδήγησε
ανέφ ερε σάν ΓΚΟΥΡΟΥ (!!!). δεξιά ο A rchie Shepp μ έ τό τενό ­ μή, ανεπανάληπτες στιγμές. Τελι­ σέ καμιά διέξοδο. ΠΡΕΠΕΙ ν ' αλλά­
Ο Χάρτμουντ Γκέερκεν έζησε οχτώ ρο του. κά, πράγματι, από τούτο τό κονσέρ­ ξουμε, νά μάθουμε νά αρνιόμαστε
ολόκληρα χρόνια κινούμενος από Αλλο όμως η μαγεία, ο μύθος το άν κερδίσαμε κάτι αυτό είναι ριζοσπαστικά, νά μάθουμε νά νοιώ­
τό Αφγανιστάν στή Γκόα καί από τό τούτων τών ονομάτων, καί άλλο η ακριβώς «στιγμές». θουμε καί όχι ν ' αγοράζουμε εγχευ
Μπαγκλαντές στήν Ινδία, έμαθε νά μουσική σάν πραγματικότητα, σάν Ωρα 11.30, καί κάτι φασιστοειδή ρίδια ψυχολογίας. Έτσι πρέπει νά
παίζει τάμπλας (όσο μπόρεσε ο ήχος, ή σάν χρωματική ενότητα. τσογλάνια μάς ζητάνε νά πάμε ατό γίνει, αλλιώς δέ τή χρειαζόμαστε
άνθρωπος) μ έ τόν περκασιονίατα Από τήν αρχή ακόμα φάνηκε ότι press-room ή νά φύγουμε από τό τήν τζάζ.
τού Ά λ ι Άκμπαρ Χάν, υπήρξε εκείνο πού επρόκειτο .νά παιχτεί φουαγιέ γιατί όπου νά ’ ναι θά μπει Μετρήσαμε πόσο κράτησε η μ ετά ­
προσωπικός φίλος τών αδελφών είχε νά κάνει μ έ μιά παλινδρόμηση ο κόσμος γιά τή δεύτερη παράστα­ δοση στήν τηλεόραση: Ολόκληρο
Ντάγκαρ καί τής μεγάλης Πράπα ανάμεσα αέ δύο ιδιωματικούς (στι­ ση τών Davis-Sun Ra πού αρχίζει τό κονσέρτο τού M iles Davis (δη­
’ Α τρε (έχοντας εκατοντάδες ταινί­ λιστικούς) πόλους. Α λλοτε η μου­ ακριβώς τά μεσάνυχα. Ύποπτα λαδή 2 ώρες) καί 13 λεπτά μόνο γιά
ε ς μ έ ηχογραφήσεις της πού έκανε σική έρ ρ εε πρός τόν ήχο τής Sun κουρεμένα τούτα τά άτομα πού δέν τόν Sun Rail Αυτή ήταν η επιθυμία
ο ίδιος), μελέτη σ ε αέ βάθος Ινδική Ra Arkestra καί άλλ^οτε (κυρίως είναι υπάλληλοι τής Φιλαρμονικής, τών μικροαστών τηλεθεατών, αυτά
μουσικολογία μέ τήν καθοδήγηση όταν σολάριζε ο Lester Bowie) αλλά στρατολογημένοι από τήν ορ­ τούς δώσανε. Παντού η ίδια πολιτι­
τού Νικίλ Μπανερτζή (καί γιά τό τι πρός τόν ήχο τού A rt Ensemble of γανωτική επιτροπή τού Φεστιβάλ, κή, καί πώς νά τήν αλλάξεις...
σημαίνουν όλα αυτά τά ονόματα Chicago. Κανένα άλλο χρώμα δέν γυρνάνε γύρω-γύρω στό τεράστιο Αργά τό βράδυ ατό σπίτι τού Ebe-
στήν Ινδική μουσική παράδοση δια­ μπόρεσε νά βγάλει τήν μπάντα σέ φουαγιέ, συνεννοούνται, (ποιος rhard Janke μ έ τρομερό πονοκέ­
βάστε τό μεγάλο εθνομουσικολόγο έναν «τρίτο δρόμο». Καί νά γιατί: ξέρει μ έ ποιόν), μ έ ένα πλήθος φαλο, πώς νά κοιμηθείς όταν σκέ­
Α λέν Ντανιελού νά καταλάβετε). Ο Γιατί ο Don C herry δέν έπ λεε γουόκι-τόκι, καί κοιτάνε τούς πάν- πτεσαι...
Χάρτμουτ Γκέεργκεν λοιπόν, εξορ­ ανάμεσα αέ ανατολίτικους ήχους. τες μέ καχυποψία. Δηλαδή θές δέ
γισμένος, (όπως καί ένας άλλος Γιατί ο R ichard Davis μόνο μέ τό 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
θές σού βάζουνε τήν ιδέα νά γίνεις
θεατής μέ γενειάδα, άγνωστο ποι­ μπάσο του δέν μπορούσε νά επέμ- βομβιστής!! Απαίσιες φάτσες, α­ Α π ' τις λίγες φορές στή ζωή μου
ος ήταν), άρχισε νά φωνάζει «απα­ βει καθοριστικά στή μουσική πλοκή. παίσια ατμόσφαιρα, μά νά πού έρ ­ πού ξυπνάω μεσημέρι. Συννεφιά
τεώνες, αλήτες», καί θά είχαμε Γιατί ο P h illy Joe Jones ήταν χεται ο Tom Cop p e l καί μάς προ­ καί ψιλοβρέχει, αλλά εμένα μ '
μέσα στή Φιλαρμονική μεγάλα ε ­ εκτός τόπου καί χρόνου (εκτός κι τείνει νά μάς κάνει τό τραπέζι καί αρέσει νά κάθομαι κοντά στό τζάμι
πεισόδια άν δέν τόν έβγαζα έξω άν έκανε ένα από τά πιό «ουσιαστι­ μετά νά δούμε όλοι παρέα τή μ ετά ­ κάποιου μικρού καφενείου καί νά
από τήν αίθουσα, σχεδόν διά τής κά» σάλο ατά ντράμς απ ’ όσα έχω δοση (από μαγνητοσκόπηση) τής βλέπω τήν κίνηση στήν Κουρφύρ-
βίας. Στό φουαγιέ λοιπόν ξανά νά ποτέ ακούσει). Γιατί τό ντράμιν τού SFB από τό μεγάλο φοτηγό/κινητή στερνταμ Στράσε, μού φτιάχνει τή
προσπαθούμε νά ηρεμήσουμε μέ C liffo rd Jarvis είχε χαθεί ανάμεσα μονάδα εξωτερικών μεταδόσεων διάθεση, έστω κι άν δίπλα μου ο
τόν απαίσιο καφέ τους μέχρις ότου στήν «ορθοδοξία>> τού P hilly Joe τής RIAS. E berhard Janke τσακώνεται μέ
έρθει η μεγάλη ώρα πού όλοι περι­ Jones καί τά κρουστά τού Don Πράγματι, δοκιμάζουμε κάτι ταλια- τόν Αργεντινό ανταποκριτή Aure-
μέναμε. Moye. Τέλος, γιατί ο A rchie Sh­ τέλ ες στό πλησιέστερο ιταλιάνικο lio Palacios πού πιστεύει ότι ο
Καί ήρθε στις 9.30 εκείνο τό βρά­ epp θυμήθηκε τό δύστροπο χαρα­ ρεστωράν, καί μετά φεύγουμε (9 Miles Davis έχ ει τώρα σχέση μέ τή
δυ. Ο ηλίθιος παρουσιαστής θέλη­ κτήρα του, καί πότε φύσαγε μιά άτομα παρέα!) γιά τό βάν τής RIAS. «μαύρη μουσική» όσο σχέση έχει
σε, πρός χάριν εκατομμυρίων ά­ νότα, πότε κοίταζε μ έ βλέμμα α­ Θά ’πρεπε νά δεί κανείς αυτό πού οποιοσδήποτε νέγρος μέ τό Λευκό
σχετων τηλεθεατώ ν πού θά έβ λ ε­ πλανές κάπου πέρα απ' τούς θεα­ είδα γιά νά καταλάβει τί σημαίνει Οίκο. Βαριέμαι νά μπώ στήν κου­
παν τις συναυλίες τής μέρας σέ τ έ ς / καί πότε κοίταζε ειρωνικά τόν σύγχρονη τεχνολογία στις επικοι­ βέντα γιατί προτιμώ ν ’ απολαύσω
μαγνητοσκόπηση, νά παρουσιάσει Bowie καί τόν Moye. Έτσι, τό νωνίες. ' Οταν μιλάμε γιά φορτηγό τό εσπρέαο μου (επιτέλους, νά
τό γκρούπ τού SUN RA μέ τούς σφάλμα μάλλον τού Sun Ra ήταν στήν περίπτωσή μας θά πρέπει νά ένας πολιτισμένος καφές!).
«σούπερσταρς». Τό τί αηδίες είπε ότι θέλησε τούτη τήν μπάντα νά τήν ξεχύσουμε αυτά τής Ε.Ρ.Τ. ή ε κ ε ί­ Αργότερα θά περάσουμε απ’ τό
δέν λέγεται: «Ο κατακτητής τού κάνει νά παίζει δικά του κομμάτια να πού ξεφορτώνουν στή λαχανα­ δισκάδικο τού A m erican C enter
διαστήματος», «ο διαστημικός πια­ αντί νά τήν αφήσει ελεύθερη σ ’ γορά. Μιλάμε γιά ένα τερατώδες όπου θά πληρώσω 250 μάρκα γιά τή
νίστας πού θά σάς ξετρελάνει», έναν απόλυτο συλλογικό αυτοσχε- σέ μέγεθος όχημα, μ έ τρία συνδεό­ σειρά τής Folkways μ έ ορίτζιναλ
αναγγέλοντας δέ τό γκρούπ-μετο­ διασμό καί ό,τι βγει. μενα βαγόνια στή σειρά, τό καθένα μουσική τής Καραϊβικής, καί Κου­
νόμασε τόν R ichard Davis σέ A rt Δηλαδή τί έγινε τελικά: Απλά, υ­ τουλάχιστον 15-20 μέτρα μήκος, βανέζικες κόπιες μέ τή Celia Kruz
(!) Davis, τόν δέ Lester Bow ie σέ πήρχαν στιγμές θαυμάσιες πού ό­ καί ενώ τά δύο πρώτα αφορούν τόν ■καί τόν Tito Puente. Στό δρόμο ο
D avid (I!) Bowie καί μάλιστα δυό μως δέν έδιναν μιά ΣΥΝΕΧΕΙΑ στήν τεχνολογικό εξοπλισμό τό τρίτο Don M oye μάς αποχαιρετάει (θά
φορές εισπράττοντας γενναιότατο ατμόσφαιρα, καί άν τό κονσέρτο είναι ένα σαλόνι μ έ πάνω από 12 κάνει αυτή τήν τουρνέ στήν Γουι­
γιουχάισμα απ’ όλους μας. σώθηκε είναι γιατί παίχτηκαν θαυ­ εκράν όπου μπορείς νά παρακο­ νέα μαζί μ έ τόν H artm ut Geerken
Η ορχήστρα αυτή όπως φτιάχτηκε μάσια σάλο από τόν M arshall A l­ λουθήσεις όλους τούς τοπικούς καί τόν John T chicai; Ποιος ξέ­
καί παρουσιάστηκε ήταν έργο όχι len, τόν Lester Bowie, τόν P hilly σταθμούς τής Γερμανίας ταυτό­ ρει).
τού Sun Ra, αλλά τού μάνατζέρ Joe Jones καί τέλος τόν ίδιο τόν χρονα. Σαλόνι μ έ πολυθρόνες καί Κατευθυνόμαστε στόν κινηματο­
του γιά τήν Ευρώπη (κάποιου P hilip Sun R a (εκπληκτικό σάλο στό “Fla­ μπάρ κύριοι!! Μιά λοιπόν πού η SFB θέατρο «D e lp h i» γιά τό κονσέρτο
- έτσι απλά P hilip μιά καί κανείς m ingo "). Στό ερώτημα, τί άλλο θά μεταδίδει σέ εθνικό δίκτυο κρατά- τού JA M A A LA D E E N TACUMA,
άλλος δ έν ξέρει τ ' όνομά του, πού μπορούσε νά γίνει μ έ τέτοιο συνον­ μ ε μόνο ένα εκράν ανοιχτό καί τή τού ηλεκτρικού μπασίστα τού O r­
ο Ge o r g e G r u n t z τού έ τ α ξ ε θύλευμα προσωπικοτήτων, απαντώ στήνουμε νά δούμε. Καί βλέπουμε nette Colem an πού εμφανίζεται
50.000 δολάρια γιά μιά διπλή παρά­ κάνοντας μιά. υπόθεση: Αν αντί διαφημίσεις!!! Επί 20 λεπτά διαφη­ εδώ μ έ τό γκρούπ τού “Jam aal"
σταση στό φεστιβάλ τού Βερολί­ τού Shepp είχε συμμέτάσχει ο μίσεις πού (κατα τόν C oppel) ση­ (δεύτερο κονσέρτο, τό χτεσινό τό
νου). Καί φυσικά μ έ τέτοια ονόματα Pharoah Sanders (πού είχε παίξει μαίνει ότι η SFB μέ όλα τά δικαιώ­ χάσαμε λόγω Miles Davis). Σέ
όλοι περιμέναμε τό «κονσέρτο τής παλιά μ έ τήν Arkestra). Αν αντί ματα τής μετάδοσης μαζί ειαέπρα- μικρούς πάγκους έξω από τό θέα­
δεκαετίας». τού P h illy Joe Jones είχε κληθεί ο ξε περίπου 6-7 εκατομμύρια μάρκα. τρο πουλιέται ο πρώτος προσωπι­
Δίνω τήν εικόνα τής σκηνής: Πίσω Rashied Ali. Αν αντί τού Richard Καί εγώ τώρα αναρωτιέμαι: Πόσα κός του δίσκος SHOW STOPPER

ΗΧΟΣ <& H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


+ ............................■
( Gramavision 8301). Ο δίσκος ε ί­ κες καί δυό άντρες χορευτές, όλοι
χε κυκλοφορήσει παντού πιό πριν μαύροι, σέ μιά συνεχή οργιαστική
αλλά η Telde πού τόν αντιπροσω­ κίνηση ήχου-σώματος γιά δύο περί­
πεύει στή Γερμανία περίμενε τούτο που ώρες. Ένα παραλήρημα πού
τό κονσέρτο γιά νά τόν βγάλει στην έρχεται κατ ’ ευθείαν από τις ρίζες
αγορά. Φρί-φάνκ η μουσική, δυνα­ τών πραγμάτων, εκ εί πού ο αρχαίος
τός ήχος, ρυθμικό μπίταλλά τίποτα, Διόνυσος οδηγεί τό πνεύμα - μέσα
τό αξιόλογο σέ σχέση μέ όσα έχου­ απ' αυτό τό σώμα - σέ εξαγνισμό.
με ακούσει από τόν Coleman, τόν Τίποτε άλλο.
Ronald Shannon Jackson, αλλά Πρακτικά, ο Taylor είναι αδύνατον
και από τόν B ill Lashwell καί τούς πιά νά βγει από τούτη τή μουσική
Material. Ο Takuma έχει εκπλη­ «φόρμα», γιατί δέν είναι δυνατό νά
κτικό ήχο, αλλά σά συνθέτης είναι φύγεις από μιά κατάσταση πληρό­
μετριότατος. Ωστόσο αυτή η μουσι­ τητας πού εξασφαλίζει στήν ψυχο­
κή έχει περισσότερη ειλικρίνεια λογία ο ήχος έτσι όπως παράγεται
από τούς περίτεχνους αναφροδισι- εδώ, καί νά τρέχεις γύρω-γύρω από
ους ήχους τού τζάζ-ρόκ καί ο ντρά- τόν εαυτό σου ψάχνοντας γιά «άλ­
μερ C ornell Rochester (ντράμερ λες» αισθητικές διεξόδους. Από
επίσης τού Odean Pope) είναι κεί καί πέρα δέν υπάρχουν άλλες.
σίγουρα μία από τις ανερχόμενες Σέ καταστάσεις καθαρής δύναμης
παρουσίες στά νέα ρεύματα τής δέν ψάχνουμε γιά αισθητική. Τούτο
τζάζ. Ο Aurelio Palacios προκαλεί τό σχήμα είναι τό άπαν τής δύνα­
συνέχεια τόν Janke («μπροστά μης, είναι τό όριο τής Μαύρης
στον Takuma ο Davis είναι αλμπί- Μουσικής, τόσο καθαρό στις αισθή­
νος!!»). Ευχάριστα πράγματα, κα­ σεις πού δέν εξηγείται.
θόλου διανοουμενισμός, καί αυτό Παράταιρο ίσως, αλλά πρέπει νά
είναι θετικό γιά όποιον τό βρίσκει σημειώσω δύο πρόσφατους δί­
θετικό... σκους τού Taylor, όπου μπορεί
Ένα τσούρμο πάνκς έχουν ανάψει κανείς νά αντιληφθεί τουλάχιστον
μιά τεράστια φωτιά στό προαύλιο τήν ατμόσφαιρα τούτης τής μουσι­
τής Φιλαρμονικής. Είναι 9.30 τό κής. Είναι τό διπλό σάλο άλμπουμ
βράδυ καί όλοι τους καθισμένοι GARDEN (Hat A rt 1993/94), καί
γύρω απ’ τή φωτιά πρόκειται νά ένας δίσκος μ έ τό γκρούπ CAL­
εξορκίσουν τούς Πέρσινγκ καί τούς LING IT THE 8th (H at Musics
SS-20 καίγοντας ομοιώματα τού 3508).
Ρέηγκαν καί τού Αντρόποφ. Μιά Βγαίνοντας απ' τή Φιλαρμονική
κοπέλα μέ ξυρισμένο κεφάλι μέ όλα είχαν εξαφανιστεί - πανηγύρι
πλησιάζει ζητώντας μου νά εξορκί­ τέλος. Από δώ καί πέρα μόνο απο­
σω καί γώ τό κακό τρυπώντας μέ μιά χαιρετισμοί. Περνάμε αργά τό βρά­
καρφίτσα τό «δικέφαλο κακό» δη­ δυ από τό "Q uartier La tin " γιά τό
λαδή μιά πάνινη κούκλα μ έ δυό τέλος τού Total Music Meeting.
κεφάλια (Η.Π.Α.Έ.Σ.Σ.Δ.). Καμιά Τήν ιστορία του, όπως καί τήν
αντίρρηση - τρυπάω τήν κούκλα. ιστορία τής FMP, κλείνει γύρω στις
Μέσα στό φουαγιέ τής Φιλαρμονι­ 1 μετά τά μεσάνυχτα ένα μακρύ
κή ς ε λ ά χ ι σ τ ο ς κόσμος, ο ύ τε σόλο τού Peter Brotzm ann. Συγκι­
«ράπ», ούτε πάγκοι μέ δίσκους, νητικοί αποχαιρετισμοί μ έ τό ζεύ­
ούτε τίποτα. γος Gebers. Ολα γίνονται μιά
Εδώ έχουμε έρθει γιά τό τελευταίο πίεση πιά, τό ανθρώπινο Βερολίνο
κονσέρτο τού φεστιβάλ: Τό γκρουπ μέ καταπιέζει. Αυτό πού αφήνω
τού CECIL TAYLOR. Νά γιατί πίσω μου μπορεί νά μήν τό ξανα-
υπάρχει λίγος κόσμος. ΓtaTioCecil δώ...
Taylor κάνει μουσική πού ΔΕΝ 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
είναι ΧΡΗΣΙΜΗ στούς πολλούς.
Στις 10 τό πρωί βρισκόμαστε ήδη
Στον αλλοτριωμένο αστό ο Taylor
στό δρόμο πού οδηγεί μέσα από
ουδέποτε προσέφερε μουσική πού
τήν Ανατολική Γερμανία τράνζιτ
νά «συνοδεύει» τις πράξεις ή τις
στή Δυτική. Μαζί μας έχουμε τόν
πεποιθήσεις τβυ. Ουδέποτε τούτη
Steve Me Call νά τόν αφήσουμε
η μουσική θά μπορέσει νά φτιάξει
στή Νυρεμβέργη. Ευχάριστο ταξίδι,
γιά τούς ανθρωπάκους τώνπόλεων
μέ μία κλήση 20 μάρκων λίγο πριν
ερωτική διάθεση, αίσθημα διαφο­
περάσουμε τά σύνορα επειδή ο
ροποίησης, λύση υπαρξιακών προ­
H arm ut Geerken στή θέση τού
βλημάτων, ατμόσφαιρα «παλιοπα­
συνοδηγού δέν φοράει ζώνη ασφά­
ρέας». Τίποτα απ' όλα αυτά δέν
λειας. Στό χωριό Πλέχ τής Δ. Γερ-
ταιριάζουν σέ τούτη τή μουσική,
μανίας τό ψητό χοιρινό μέ λαχανά­
γιατί τούτη η μουσική είναι μαύρη
κια Βρυξελλών καί γλυκοπατάτατες
καί περήφανη, καί σάν τέτοια ζητά­
πουρέ ισοδύναμε/ μ έ ανύψωση τού
ει κάποια απόσταση απ' τήν ε ν τ έ ­
ηθικού. 31 Οκτωβρίου στις 6.30 τό
λεια τής αστικής ζωής, καί τήν
απόγευμα φτάνουμε στό Μόναχο.
πετυχαίνει μόνη της. Οσοι πιστοί
προσέλθετε - οι εξηγήσεις δίνον­
Τούτο τό ταξίδι έχει συνέχεια. Θά
ται από μόνες τους σύμφωνα μ έ τις
δούμε πώς θά τά βγάλουμε πέρα
ανάγκες καθενός.
όμως καί μέ τό άλλο υλικό πού
Τέτοιες σκέψεις περνάνε απ' τό
συσσωρεύεται, γιατί καί οι δίσκοι
μυαλό μου όντας καρφωμένος στή
δέν σταμάτησαν νά κυκλοφορούν
θέση μου από τήν τεράστια μαγνη-
καί η PRAXI S ' 84 βρίσκεται ante
τική δύναμη πού ασκεί πάνω μου η
portas. Θά τά πούμε όμως τό
εικόνα: C ecil Taylor (πιάνο), J im ­
m y Lyons (άλτο), William Parker Φλεβάρη. Μέ λίγη αυτοσυγκράτη­
ση «ο χρόνος περνάει γρήγορα,
(μπάσο), Brenda Bakr (φωνή), Ra-
shied Bakr καί Andres Martinez σάν πλοίο» (πού θά 'λ ε /ε καί ο
Εμπειρικός).
(κρουστά), καί επιπλέον δυό γυναί­

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


S U
α στοιχεία πού συνθέτουν τό βίο καί τήν πολιτεία αυτής τής
N
τροπο, τήν υφή καί τήν ουσία τού έργου του. Προσωπικά είμαι απόλυτα

Τ αινιγματικής φυσιογνωμίας τής σύγχρονης τζαζ πού ακούει στό


όνομα Sun Ra είναι πολύ περιορισμένα. Κανείς δέν μπορεί νά

πέπλο μυστηρίου καλύπτει πολλές πτυχές τής πορείας του καί οι -


πεπεισμένος πώς ο Sun Ra έχει πλήρη επίγνωση των θεωριων της
σύγχρονης Φυσικής καί συνεπώς μιά σαφή εικόνα τού φυσικού
κόσμου. Μιλάει γιά «διαστημική» καί «διαγαλαξιακη» μουσική τήν ίδια
πει μέ σιγουριά ποιο είναι τό πραγματικό του όνομα, πότε γεννήθηκε,
μέ ποιούς μουσικούς έπαιξε στήν αρχή τής καριέρας το υ ". Γενικά ένα εποχή πού γίνεται η εκτόξευση του Σπούτνικ και η δυνατότητα
πραγματοποίησης διαπλανητικών ταξιδιών αρχίζει να γίνεται εφικτή,
συνήθως, λεπτομερειακές καί εξονυχιστικές - εγκυκλοπαίδειες τής δέκα χρόνια πριν από συγκροτήματα σάν τούς Pink Floyd. Χρησιμοποιεί
τζάζ δέν μπορούν καθόλου νά μάς διαφωτίσουν πάνω σ' αυτό τό θέμα. τις πιό ν έες επιτεύξεις τής ηλεκτρονικής τεχνολογίας στον τομέα των
Ο Sun Ra αποφεύγει τήν καταχώρηση - κάτι πολύ σημαντικό σέ μιά μουσικών οργάνων (ηλεκτρικό πιάνο, συνθετητές) για να διευρύνει τις
εποχή φακέλων καί μικροφίλμ - καί μόνο σέ φήμες καί υποθέσεις ηχητικές δυνατότητες τής Arkestra, όχι μόνο απο τους πρώτους και
μπορούμε νά στηριζόμαστε όσον αφορά ατά ληξιαρχικά του στοιχεία πολύ πριν όλα αυτά τά πράγματα πέσουν σέ χέρια άσχετων, αλλα τα
καί τά άλλα σημαντικά γεγονότα πού διαμορφώνουν τά αρχικά στάδια χρησιμοποιεί καί μέ τρόπο πραγματικό δημιουργικό.
τής πορείας του. Μιά αντίληψη τού κόσμου που ξεκινά από τά βάθη τής ιστορίας (καί πιο
Ετσι, στηριγμένοι στήν πιό πλατιά εκδοχή πού κυκλοφορεί στον κόσμο πριν) φθάνει στή σύγχρονη εποχή καί προβάλλεται στο μέλλον, είναι
τής τζάζ, έχουμε νά διαλέξουμε ανάμεσα στά ονόματα Herman αυτή πού έχει ο Sun Ra - καί όντας μουσικός καί οχι κηρυκας η
«Sonny» Blount ή Sonny Lee'. Ο ίδιος δέχεται πώς γεννήθηκε στό δάσκαλος, κάνει ήχους, μουσική πού μέσα απο αυτή προσπαθεί να
Μπέρμπιγχαμ τής πολιτείας τής Αλαμπάμα, έλκων όμως τήν καταγωγή κάνει γνωστή τήν αντίληψή του αυτή στους ανθρώπους. Για να το
του από τόν πλανήτη Κρόνο. Τό γεγονός τής γέννησής του, κατα πετύχει αυτό, γιά νά περιγράψει δηλαδή κάτι που είναι πέρα απο τό
διάφορες εκδοχές, θά πρέπει νά συνέβη στά 1912 ή γύρω στά 1915 ή, λόγο (τις λέξεις) χρησιμοποιεί αυτό πού έκαναν πριν από χιλιάδες
ακόμα, στά 1928. Δύσκολο νά διακρίνει κανείς τό «μύθο» από την χρόνια οι σαμαν, τό Μύθο.
» «πραγματικότητα». Η ασάφεια αυτή καί τό μυστήριο πού διακρίνει τή Πριν όμως προχωρήσουμε στό μυθικό στοιχείο τής μουσικής του Sun
ζωη του φαίνεται νά ταιριάζει απόλυτα, γιά πολλούς, μέ τή φιλοσοφική Ra, άς δούμε τό ίδιο τό όνομά του, SUN: ο Ηλιος, η πηγη της ζωής.
καί, κατα συνέπεια, μέ τή μουσική του αντίληψη. RA: ο θεός Ηλιος, σύμφωνα μέ την αρχαία Αιγυπτιακή παράδοση, ο
Ο Sun Ra έπαιξε μέ ορχήστρες στό γυμνάσιο, μέ τή Wally Sach’s πρώτος βασιλιάς της Αιγύπτου, ο δημιουργός του κόσμου, αυτός που
Social Society καί τήν τραγουδίστρια Ethel Harper καί αφού προηγου­ δίνει ζωή μέ τήν ενέργειά του πάνω στό λασπωμένο απο τις πλημμύρες
μένως είχε ακούσει τή μουσική τής εποχής του, από τά μπλούζ μέχρι του Νείλου έδαφος. Καί η μουσική; Εχειπηγή την ίδια μέ τήν πηγή της
τόν Fats Waller, βρέθηκε, γιά ένα διάστημα στά τέλη τής δεκαετίας ζωής: Ο Sun Ra φαίνεται νά τό πιστεύει αυτό. Ας μήν ξεχνάμε και το
τού 40. νά παίζει στήν ορχήστρα τού Fletcher Henderson2, γιά τόν θεό τών δικών μας προγόνων, τόν Απόλλωνα, θεό τού Ηλιου και τής
οποίο, ο Sun Ra, μιλά πάντα μέ ενθουσιασμό καί έκδηλο σεβασμό, μουσικής. Σύμπτωση πού ο μουσικός Sun Ra διάλεξε αυτό το ονομα:
θεωρώντας τον σαν τόν πιό σημαντικό μουσικό τής τζάζ, όσον αφορά Τό μυθικό στοιχείο είναι Θεμελιώδες γιά τη μουσική πρακτική του Sun
στο ήθος καί τή μουσική του προσφορά, καί σάν τόν άνθρωπο πού Ra. Καί αναφερόμενοι στό μύθο δέν εννοούμε φυσικά «ψέμα» αλλα το
άσκησε επάνω του τήν ισχυρότερη επίδραση, κυρίως στήν οργάνωση αλμα τής ανθρώπινης σκέψης στο χώρο τής φαντασίας, το προϊόν της
τού ήχου μεγάλου ορχηστρικού συνόλου. οποίας ξεπηδά μέσα από δεδομένες καταστάσεις γιά να υπηρετήσει
Ομως στήν περίπτωση τού Sun Ra δέν μπορούμε νά μιλάμε, ελαφρά κάποιο σκοπό. Ο μύθος ήταν ο βασικός τρόπος έκφρασης για τους
τή καρδία, γιά συγκεκριμένες μουσικές επιδράσεις, γιατί, όπως δείχνει πρωτόγονους, μιά καί οι περιορισμένες γνώσεις τους απέκλειαν κάθε
η εξελιξη τής μουσικής του μέσα στις τρεις τελευταίες δεκαετίες, άλλη δυνατότητα ερμηνείας καί μετάδοσης πληροφοριών. Στή σύγ­
αυτές εκτείνονται απεριόριστα. Ολη η Μαύρη παράδοση, οπουδήπο­ χρονη όμως καλλιτεχνική έκφραση αυτό πού κάνει είναι νά επεκτείνει
τε μπορεί νά βρεθεί, είναι εμφανής καί προφανής. Από τήν Αφρική στό τό συμβολισμό. Τήν πληρέστερη χρήση του στή σύγχρονη μουσική την
Νέο Κόσμο τού Νότιου καί Βόρειου ημισφαίριου, στά μπλούζ, τήν βρήκε από καλλιτέχνες πού λειτουργούν μέσα στην Αφρο-αμερικανικη
παραδοσιακή τζάζ, τόν Duke Ellington καί τόν Count Basie, στό παράδοση όπως η Sun Ra Arkestra. τό Art Ensemble of Chicago και
μπίμποπ... Ομως καί κάθε στοιχείο, από οποιοδήποτε σημείο τού άλλοι τού A.A.C.M., o Cecil Taylor... Ολοι οι παραπανω προσεγγίζουν
κόσμου καί άν προέρχεται, βρίσκει θέση στό δημιουργικό έργο τού Sun τό βασικό φιλοσοφικό πρόβλημα, τό πρόβλημα τής Δημιουργίας, όχι με
Ra, αναπλάθεται κατα τρόπο μοναδικό καί ενσωματώνεται σέ μιά φιλοσοφικούς όρους καί μέσα, αλλά μέ ήχους, μουσική, πού δέν είναι
καινούρια σύνθεση. Η παγκοσμιότητα, ή, πιό σωστά, η συμπαντικότητα αυτοσκοπός αλλά μέσο γιά τήν επιζητούμενη υπέρβαση καί γνώση.
τής μουσικής του είναι εμφανής στό τεράστιο έργο του3, έργο τού ' Ετσι ο Sun Ra. πού γνωρίζει κάτι από τήν ίδια τή θρησκεία τής Σοφίας,
οποίου η υλοποίηση ουσιαστικά ξεκινά μέσα από τις διαδικασίες τής χρησιμοποιεί αυτή τή γνώση γιά νά κάνει τή μουσική γέφυρα με
ορχήστρας πού ο Sun Ra σχημάτισε στά μέσα τής δεκαετίας τού ' 50 υψηλότερες ανθρώπινες αρχές. Ο Sun Ra μιλά για την πραγματική
στο Σικάγο, γνωστής μέ τό όνομα Arkestra4. Η Arkestra υπάρχει, εδώ αλλαγή, τήν πραγματική εξέλιξη μέσω τού διαστήματος, όχι μόνο μέσα
καί 30 χρόνια, διατηρώντας μέχρι σήμερα δύο από τά αρχικά της μέλη, σέ διαστημόπλοια, αλλά γιά τις υψηλότερες αρχές τής ανθρωπότητας,
τούς σαξοφωνίστες John Gilmore καί Marshall Allen4. Ομως καί οι τήν ΠΡΟΟΔΟ μετά τό θανατο τού σώματος...» (Leroi Jones). Οταν ο
άλλοι μουσικοί πού κατά καιρούς συμμετείχαν ή συμμετέχουν ακόμα Sun Ra λέει It's After the End of the World (είναι μετά τό τέλος/ακρη
στήν ορχήστρα, έχουν παραμείνει κοντά στον Sun Ra γιά μεγάλα τού κόσμου), ουσιαστικά γνωρίζει τις πεπερασμένες διαστάσεις καί
χρονικά διαστήματα, απόδειξη πως η Arkestra δέν είναι κάποιο σύνολο δυνατότητες τού ιστορικού χρόνου καί πως η «Αρχή» καί τό «Τέλος»
πού συντίθεται ευκαιριακά, αλλά ότι υπάρχουν στενοί δεσμοί ανάμεσα τής Δημιουργίας βρίσκονται πέρα από τόν ορίζοντα τής Ιστορίας καί
στον Sun Ra καί τους συνεργάτες του. Στήν πράξη η Arkestra πώς η μόνη πιθανή περιγραφή τους μπορεί νά γίνει μέ μυθικούς ορούς.
λειτουργεί κατα τρόπο κοινοβιακό, μιά μικρή κοινωνία όπου ο Sun Ra Δέν πρόκειται γιά φιλοσοφικό ιδεαλισμό, αλλά γιά πραγματικό επιστη­
έχει τό ρόλο τόσο τού αρχηγού (πού δέ σημαίνει αναγκαστικά μονικό δεδομένο, αρκεί κανείς νά σκεφτεί τη μαθηματική έννοια του
εξουσιαστής) όσο καί αυτόν τού σοφού, τού ανθρώπου πού γνωρίζει αρνητικού καί θετικού απείρου, τις άπειρες διαστάσεις τού χωροχρό­
πολλά, τού σαμαν τών πρωτόγονων κοινοτήτων. Ό μω ς, σ αυτές, οι νου. Δύσκολο κάπως μιά καί στούς ανθρώπους έχει καλλιεργηθεί η
δυο αυτοί ρόλοι ήσαν διαχωρισμένοι, ενω στήν περίπτωση τού Sun Ra ψευδαίσθηση νά θεωρούν τούς εαυτούς τους συστήματα αναφορδς.
ταυτίζονται, ή μάλλον η ιδιότητα τού αρχηγού έχει διαλυθεί μέσα σέ κέντρα τού σύμπαντος. ' Οπως λέει καί ο Sun Ra: «Μέ τή μουσική μου
αυτή τού σαμαν. ζωγραφίζω εικόνες τού απείρου, καί γι' αυτό πολλοί άνθρωποι δεν
Μιά τέτοια προσήλωσή δικαιολογείται από τό γεγονός ότι ο Sun Ra έχει μπορούν νά τήν κατανοήσουν... Πραγματικά είναι έξω απο τα όριά του
εμφυσησει ατούς ανθρώπους πού τόν περιβάλλουν τά φιλοσοφικά του μέλλοντος στά σημεία καμπής τού Αδύνατου». Ο Sun Ra. άνθρωπος
οράματα, που έχουν αναπτυχθεί όλα αυτά τά χρόνια πού υπάρχει και μέ βαθιά καί πλατιά μόρφωση, είναι πλήρως ενήμερος των συγχρόνων
δρα. καί πού δίνουν χαρακτήρα, ώς είναι φυσικό, στό μουσικό του έργο. θεωριών ερμηνείας τού φυσικού κόσμου καί όταν μιλά για «Κοσμικό
Φύση ανήσυχη καί ερευνητική, ψάχνοντας τό πραγματικό νόημα τής Χάος» δέν κάνει τίποτα άλλο παρά να ερμηνεύει ηχητικά, νά δίνει μιά
Βίβλου, οδηγήθηκε στή μελέτη τών πάντων, μεταξύ τών οποίων μουσική απεικόνιση τής·υπαρκτής πραγματικότητας, τής πραγματικό­
Ανατολικές φιλοσοφίες, Γλωσσολογία, Αιγυπτιακά ιερογλυφικά... Χα­ τητας πού επικρατεί στό μικρόκοσμο των στοιχειωδών σωματιδίων
ρακτηρισμούς όπως «μυστικιστής». «μεταφυσικός», «ιδεαλιστής» (μέ (inner space) καί στό μακρόκοσμο των αστρικών σωμάτων και τών
τή φιλοσοφική ένοια τού όρου) μπορούν μέ ευκολία νά τού προσά­ γαλαξιών (outer space). Αλλά μιλώντας καί γιά «Πειθαρχία» κατανοεί
ψουν, καί τού προσάπτουν, διάφοροι, όμως αυτό δέν σημαίνει πώς τις νομοτέλειες πού ελέγχουν καί φέρνουν σέ τάξη τό χάος αυτό,
ανταποκρίνονται στήν πραγματικότητα ή ότι εξηγούν, κατά κάποιο δίνοντας σχήμα καί μορφή στή ζωή. Η μουσική του Sun Ra πσοϋποθε-

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


R A ΕΞΩ ΑΠ’ ΤΑ ΟΡΙΑ
ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
τού Γιώργου Χαρωνϊτη

Πολύ σωστά έβλεπε τά πράγματα ο LeRoi Jones όταν εγραφε πώς ο


«Sun Ra θέλει μιά μουσική πού νά αντανακλά μιά αίσθηση ζωής χαμένη
στή Δύση, μιά μουσική γεμάτη Αφρική». Δέν είναι πολιτιστικός
εθνικισμός. Ούτε είναι αντίφαση από τή μιά νά μιλάμε γιά «συμπαντι-
κές» καί «διαγαλαξιακές» αντιλήψεις καί απο τήν άλλη νά προσπαθού­
με νά αναχθούμε στήν Αφρική. Κάτι τέτοιο δέν έχει νά κάνει μέ τις
διάφορες θεωρίες περί καταγωγής τού ανθρώπου από τή μαύρη
ήπειρο, ούτε κάν μέ τό αντικειμενικό γεγονός πώς η μουσική τού Sun
Ra είναι, αναμφισβήτητα, μαύρή μουσική. Απλώς αναγνωρίζουμε τό
γεγονος πως το υγιέστερο καί πιό ζωντανό τμήμα τής σύγχρονης
μουσικής, αυτό πού μας κάνει νά ελπίζουμε οτήν παγκοσμιότητα τής
μουσικής, εδράζεται πάνω στή μαύρη παράδοση.
Η τέχνη καί τό έργο τού Sun Ra μπορεί νά εκτείνονται σέ χώρους καί
διαστάσεις πού δέν συλλαμβάνονται εύκολα, πάντως πατούν γερά
πάνω στήν πολιτιστική τους μήτρα καί αυτό είναι πού καθορίζει, τελικά,
έν α γ ν ή σ ι ο κ α λ λ ι τ έ χ ν η καί μ ι ά γ ν ή σ ι α μ ο ρ φ ή τ έ χ ν η ς .
Στό παραπανω άρθρο έγινε προσπάθεια νά θίξουμε (νά ξύσουμε
ελαφρα) μερικές πτυχές τής «ιστορίας» καί τής «μυθολογίας» τού Sun
Ra. Τό γεγονός πώς ο Sun Ra είναι σήμερα τόσο μοντέρνος όσο καί
πριν από 30 χρόνια, μάς έκανε νά αποφύγουμε νά τόν τοποθετήσουμε
στιλιστικά. Είναι τόσο σουίνγκ, όσο καί μπίμποπ. καί φρί. Είναι
παγκόσμιος, αν αυτό σημαίνει κάτι.
Φυσικά οι απόψεις μας είναι προσωπικές καί ώς τέτο ιες επιδέχονται
ανασκευή καί αναθεώρηση, μια καί δέν διαθέτουμε «έτοιμες απαντή­
σεις γιά όλα». Τό μόνο βέβαιο πού διαθέτουμε είναι η αβεβαιότητά μας
γιά όλα καί πιστεύουμε πώς οι μονοσήμαντες ερμηνείες και απαντή­
σεις δέν είναι ούτε ερμηνείες ούτε απαντήσεις.
Μοναδική συμβουλή:
Προσπαθήστε να ακούσετε τή μουσική καί ακούστε την
καλά. Πρός τό σκοπό αυτό, ιδού μία μικρή δισκογραφική
επιλογή πού καλύπτει κάπως τό μεγάλο έργο τού Sun
Ra Καλό ψάξιμο.
τει την ύπαρξή της οπουδήποτε, οέ όλη τή φύση. ' Η, όπως λέει ο 1. Sound of Joy (Delmark)
LeRoi Jones: «δημιουργεί τούς αυθαίρετους ήχους τού φυσικού 2. The Nubians of Plutonia (Saturn/lmpulse)
κόσμου». 3. Art Forms of Dimensions Tomorrow (Saturn/lmpulse)
Σκοπός λοιπόν αυτής τής μουσικής δέν είναι άλλος από τό νά δώσει 4. The Magic City (Saturn/lmpulse)
στον ακροατή αυτή τήν επίγνωση, αυτό τό συναίσθημα, νάτόν κάνει νά 5. The Heliocentric Worlds of Sun Ra vols 1, 2 (E.S.P.)
6. Nothing Is (E.S.P.) *
δει αυτές τις εικόνες μέ τό μοναδικό μάτι πού είναι δυνατό νά τις δεί. 7. Pictures of Infinity (Black Lion)
Τό μάτι τού Νού. Καί κάτι τέτοιο μπορεί νά ουμβει μόνο μέ ανοιχτά 8. Nuits de la Fondation Maeght vol. 1 (Recomended Records)
αυτιά. 9. The Solar Myth Approch vol. 1 (Affinity)
Δέν είναι όμως μόνο οι συμβολισμοί πού προσδιορίζονται από τίτλους 10. Live at Montreux (Inner City)
κομματιών, μουσικές δομές καί ποιητικά κείμενα. Είναι η ίδια η 11. Cosmos (Cobra)
12. Over the Rainbow (Saturn)
πρακτική τής Sun Ra Arkestra πού αναβιώνει αρχαίες τελετουργίες 13. Media Dreams (Saturn)
πού δέν είναι παρά πράξεις, λόγια, ύμνοι καί μαγείες μεταφερμένες, 14. Strange Celestial Road (Y Records)
από τα βάθη τού παρελθόντος, στον 20ό αιώνα. Οπως αυτές οι 15. Sunrise in Different Dimensions (Hat Hut)
χαμένες τελετουργίες, πού είχαν οάν αναπόσπαστα μέρη τήν ΠΡΑΞΗ 16. Sun ra Meets Salah Ragab (Praxis)
και τό ΜΥΘΟ, φαντάζουν συγκλονιστικές, τό ίδιο συγκλονιστικές είναι
καί οι εμφανίσεις τής Arkestra μέ τούς μουσικούς ντυμένους με
περίεργα, γυαλιστερά ρούχα: τουνίκες καί κράνη νά παρελαύνουν ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΑΝΑ ΦΟΡΕΣ-ΠΗΓΕΣ
τραγουδώντας «περίεργες» φράσεις όπως «Ταξιδεύουμε στούς
διαστημικούς δρόμους» η «επόμενος σταθμός ο Αρης», παίζοντας 1. Σημειωτέου πως o Sun Ra. αε συνέντευξη του στό περιοδικό Down Beat
πλήθος όργανα από τά κλασικα μιάς ορχήστρας τζάζ. μέχρι διάφορα (4/5/78) δέν δέχεται κανένα από αυτα.
2. Ιοτορικα μιά απο τις πρωτοπόρες φιγούρες στην τζαζ των μεγάλων
εθνικά όργανα από τήν Ιαπωνία, τήν Αφρική, καθώς καί ιδιοκαταοκευ- ορχηστρών τόοο σάν διευθυντής όσο και (κυρίως) σαν ενορχηστρωτής. Στις
ές, μαζί μέ χορεύτριες καί ακροβάτες, νά ακούγονται ήχοι κρουστών ενορχηστρώσεις του καί ο α υτές τού στενού του συνεργάτη Don Redman
καί συνθετητών, ενω ταυτόχρονα προβάλλονται διαφάνειες. Τ έτοιες οφείλει κατά μεγάλο ηοσοστο ο «βασιλιάς του σουίνγκ» Benny Good man τόν
παραστάσεις έδωσαν καί δίνουν λαβή γιά χαρακτηρισμούς όπως τίτλο του.
«αφελής», «τσαρλατάνος» γιά τόν Sun Ra καί «kitsch» γιά τή μουσική 3 Τό έργο αυτό απεικονίζεται οτούς πολλούς και - δυστυχώς - δυσεύρετους
του. διοκους του Sun Ra. Μπορεί κάνεις να πάρει μια ιδέα ρίχνοντας μιά ματια στή
Χαρακτηριστική αντίδραση τού «τυπικού Δυτικου δείγματος» τού δισκογραφία του που έφτιαξε ο Hartmut Geerken καί βρίσκεται δημοσιευμέ­
Homo «Sapiens» πού αδυνατώντας νά κατανοήσει καί συνεπώς νά νη στο περιοδικό ΤΖΑΖ τεύχος 10.
4. Arkestra είναι το βασικό όνομα. Κατά καιρούς ο Sun Ra έχει χρησιμοποιή­
αντιδράοει - θετικά ή αρνητικά τό μόνο που μπορεί νά κάνει είναι νά σει προθέματα πού αποτελούνται από συνδυασμούς λεξεων όπως Solar,
χαμογελάσει ειρωνικά καί νά συνεχίσει νά δέχεται τοννους καθημερι­ Myth, Science. Astro. Infinity. Intergalactic. Research κ.λπ.
νής καταπίεσης γιά το υπόλοιπο τού βίου του. Οοον αφορά οτό kitsch, 5 Μέχρι πρότινος, οτους βετεράνους αυτους ουμπεριλαμβανόταν καί ο
ας ουγκριθει οποιοδήποτε κομμάτι μουσικής τού Sun Ra μέ κάποιο σαξοφωνιστας Pat Patrick που όμως εγκατέλειψ ε τήν Arkestra και εγκατα­
τυχαίο δείγμα τής σαβούρας πού παράγει καθημερινά τό μουοικοεμπό- στάθηκε στήν Αίγυπτο.
ριο μέ σκοπό νά καταπίνεται αμάσητο. Είναι πολύ δύσκολο νά καθοριστούν οι πήγες αυτού τού άρθρου μέ σαφήνεια
Με τις παραστάσεις της η Sun Ra Arkestra αναβιώνει αυτές τις μια καί. πρακτική, χρησιμοποιήθηκε οτιδήποτε έχω διαβάσει η ακούσει γιά τόν
τελετουργίες της ΠΡΑΞΗΣ (πού κακώς λέγεται θέατρο) καί τού Sun Ra. Σημαντικά με βοήθησε, οοον αφορά οτή σημασία, χρηοη καί
ΜΥΘΟΥ (μουσική, λόγος), μέ τρόπο που νά μάς σπρώχνει μπροστά, λειτουργικότητα των μύθων, τό βιβλίο τού Samuel Henry Hooke: ΜΥΘΟΛΟ­
δίνοντας μας τή γνώση, τό βίωμα καί τήν πράξη πού είναι απαραίτητη ΓΙΑ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ (εκδ. Αριών).
καί ουσιαστική γιά τήν ύπαρξη τής κοινότητας, τώρα όσο καί τότε. (Καί Τέλος, οι αναφορές του LeRoi Jones (Imamu Amiri Baraka) προέρχονται
απο το βιβλίο του BLACK MUSIC (Morrow).
όλα αυτά μπορούν νά επεκταθούν σέ πλήθος προσώπων της δημιουρ­
γικής καί τής λαϊκής μουσικής καί τέχνης).

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑ» ΚΡΙΤΙΚΗ ΝΕΠΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΟΤΕΡΩΝ ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΠΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΡΟΚ: Αργυρής Ζήλος, Κανέλλος Τερζής,


Γιώργος Κυριακόπουλος, Κώστας Λυμττερόπουλος,
Σάκης Μαντζάνας, Μανώλης Νταλούκας,
Νίκος Πολίτης, Χρηστός Δασκαλόπουλος,
Αιμίλιος Κατσούρης, Αντώνης Φράγκος.

ο Salah Ragab πού συμμετέχει σά ανανεώσει τις λειτουργίες καί τό πού παίζουν και ακούγονται σάν
μέλος τής Arkestra παίζοντας κον­ ενδιαφέρον, μέ τόν πιό αποτελε­ Velvets. Καί όλα, μά όλα, κάπου δέν
γκά. όσο καί ο Sun Ra καί τά σματικό τρόπο καί μέ τόν πιό κατάλ­ κατορθώνουν νά αποτινάξουν ολο­
JAZZ υπόλοιπα μέλη τής Arkestra, χρησι­
μοποιώντας σάν προφανές σύστη­
μα συντεταγμένων τήν Αιγυπτιακή
μουσική τού σήμερα, φαίνονται να
ψάχνουν γιά ένα άλλο σημείο αν α­
T H E SUN RA ARKESTRA
φοράς χαμένο κάπου στό παρελ­
m e e t s SALAH RAGAB in E g y p t
θόν.
p lu s th e CAIRO JAZZ BAND Ομως - γιά όσους ηδη γνωρίζουν
τό έργο τού Sun Ra σέ κάποια
έκταση - η έκπληξη τού δίσκου
είναι η ορχήστρα πού λέγεται Cairo
Jazz Band πού παίζει στή δεύτερη
πλευρά τά κομμάτια «Ramadan»
καί «Α Farewell Theme» σάν πλή­
ρες σύνολο καί τό «Oriental Mood»
σάν κουιντέτο πού σχηματίζεται
από μέλη τής ορχήστρας. Η Cairo
Jazz Band, όντας ένα άρτιο μουσι­
κό σύνολο, δέν αρκείται νά παίζει
σέ ένα αποδεκτό επίπεδο, όπως
κάνουν πολλές άλλες ανάλογες
THE SUN RA ARKESTRA ορχήστρες, ερμηνεύοντας στάν-
MEETS SALAH RAGAB ταρντς τής τζάζ. Αν και η ορχή­
IN EGYPT στρα δέν απομακρύνεται από τις
PLUS THE CAIRO συμβατικές τεχ ν ικ ές μιάς τζάζ
JAZZ BAND μπάντ καί δέν αποφεύγει εντελώς
Egypt Strut - Dawn - Ramadan - Oriental ορισμένα ενορχηστρωτικά κλισέ, ληλο επίγονο αυτών πού κατά και­
Mood - A Farewell Theme τό βάρος πέφτει στούς μελωδι­ ρούς έπαιξαν τό συγκλονιστικότε­
Ηχογράφηση: Μάης 1983 στό Κάιρο κούς τρόπους καί τά ρυθμικά σχή­ ρο Αμερικάνικο ρόκ εντ ρόλ. «Vio­
PRAXIS CM 106 lent Femmes» ή «Βίαια Βουτυρό­
ματα πού είναι πιό κοντά στήν
Τό νά μιλάμε οήμερα γιά παγκοσμι­ παράδοση τών Αιγύπτιων μουσικών, παιδα», όπως τά θέλει η αγγλόφω­
ότητα τής τζαζ μπορεί νά εννοού­ καί η παραγόμενη μουσική συνδυά­ νη αργκό. Μόνο πού η γαλλική
με τήν επανεξέταση τής παράδο­ ζει ισότιμα τό μελωδικό πλούτο τής προέλευση τής «femme», τήν θ έ­
σης τής τζαζ μέσα από όρους καί Μέσης Ανατολής μέ τή ζωντάνια λει «γυναίκα» Καί η γυναίκα είναι
τεχνικές μιας ξένης πρός αυτήν πού προσφέρει η παράδοση τής αυτή πού παίζει τον πρώτο ρόλο σ'
μουσικής κουλτούρας ή τό αντίθε­ τζάζ. Καί τό αποτέλεσμα μετράει αυτό τό παρθενικό άλμπουμ τού
το, τήν επανεξέταση αυτής τής πραγματικά. Αμερικάνικου τρίο. Πάνω σ' αυτήν
ξένης παράδοσης μέ όρους καί Γιώργος Χαρωνίτης οφείλεται ο θυμός (καί μιλάμε γιά
τεχνικές πού αναπτύχθηκαν στήν θυμό) καί η απόγνωση τού Γκόρ-
τζαζ. ντον Γκάνο. Ολες οι κακίες, όλα
Στο δίσκο αυτό παρουσιάζονται τά κατάλοιπα καί όλες οι φαντασιώ­
κομμάτια ενός Αιγύπτιου μουσικού, σεις βγαίνουν στήν επιφάνεια καί
τού περκασιονίστα Salah Ragab. λερώνουν (όχι πιτσιλάνε σάν μερι­
Στήν πρώτη πλευρά παίζει η Sun Ra κούς μερικούς) τά πάντα. Καί μαζί
Arkestra. Η συνθετική μέθοδος τού μ' αυτά, παίρνει η μπάλα καί τήν κληρωτικά από πάνω τους το βάρος
Sun Ra πάντα είχε στηριχτεί σέ κοινωνία καί τούς γονείς καί τήν τών αρχηγών.
τύπους εξω-ευρωπαϊκούς, έτσι δέν
μάς εκπλήσσει τό γεγονός ότι η
ROCK πατρίδα καίτό πανεπιστήμιο καί όλα
αυτά τά σπουδαία πράγματα. Καί
Οι μόνοι πού μετά τόν αρχικό αιφνι­
διασμό περνάνε στήν αντεπίθεση
Arkestra κινείται μέ τέτοια άνεση τελικά τί είναι αυτό πού απασχολεί καί παραμένουν εκεί μέχρι τέλους,
στό χώρο τής μεσανατολικής (πού VIOLENT FEMMES τόν Γκάνο, ξέρετε; Τό σκοτεινό καί είναι οι Violent Femmes. Από κεί
σέ μάς τουλάχιστον θά πρέπει νά VIOLENT FEMMES υγρό αντικείμενοτού πόθου είναι... μέσα ξεπηδάει καί η προσωπικότη­
φαίνεται αρκετά οικείος) μουσικής Blister in the Sun - Kiss Off - Please Do Not
Go - Add It Up - Confessions - Prove My « Α, αυτό ήταν όλο;» σάς ακούω νά τα ενός ανθρώπου πού θά τοποθε­
καί ιδιαίτερα τής Αιγυπτιακής, όχι Love - Promise - To The Kill - Gone Daddy μονολογείτε. «Πάμε παρακάτω...». τηθεί αργότερα, άν καί από τώρα θά
βέβαια οτόν αρχέγονό της χαρα­ Gone - Good Feeling. Μή! Περιμένετε!... μπορούσε νά γίνει αυτό, δίπλα σέ
κτήρα, αλλα σαν προϊόν τής Ισλαμι- ROUGH TRADE/VIRGIN 50028
Οι Violent Femmes δέν είναι κοινοί, μουσικούς επιπέδου Λού Ρίντ, Τζό-
κής επίδρασης σάν σταθερής συνι- Λίγο πριν από τό τέλος τού χρόνου, όπως δέν ήταν κοινοί καί οι Velvets. ναθαν Ρίτσμαν, ακόμα καί Τόμ Βερ-
σταμένης πού διαμορφώνει τή μου­ η καλή νεράιδα έκανε καί πάλι τό Οπως καλά γνωρίζετε, υπαρχουν λέιν. Μέ τούς δύο πρώτους βέβαια,
σική στήν πορεία του χρόνου. Τόσο θαύμα της. Καί φρόντισε νά μάς χιλιάδες συγκροτήματα σήμερα, τά κοινά σημεία είναι πιό εμφανή,

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

λίγα πράγματα στή μουσική μπο­ μήλικους συναδέλφους της: νά λεια. Τόσο, πού, άντούς χώριζε μιά
ρούν νά σάς δώσουν. ' Αν σού γίνει κρατά συνεχώς αμείωτη τόσο τή μεγαλύτερη χρονική απόσταση, θά
πιστευτός (καί δέν βρίσκω τό λόγο λατρεία μας γιά τά περασμένα της μπορούσαμε αδίστακτα νά μιλάμε
γιατί νά μή γίνει), αρχίζεις νά τόν διαμάντια, όσο καί τό ενδιαφέρον γιά μετεμψύχωση...
λυπάσαι καί νά χαίρεσαι συγχρόνως καί τήν αναμονή γιά κάθε επόμενο. Ο Mat Snow θυμήθηκε τούς Zep­
πού κάποιος υποφέρει, ενώ εσύ όχι Από τήν απέραντη νυκτερινή κο­ pelin - καί, μέχρις ενός σημείου,
(οι δικές μας «Confessions»). Αν σμηματοθήκη απουσιάζει μόνο τό έχει κάθε δίκιο: οι Banshees οπλί­
ταυτιστείς μαζί του, πλέεις σέ πε- «Christine»: μαζί μέ τό «Sultans of ζουν τή ρυθμική διάσταση καί τήν
λάγη ευτυχίας (τό δικό μας «Good Swing», τό πληρέστερο αμάλγαμα κάνουν πανίσχυρη καί κυριαρχού­
Feeling»). ' Αν συμμεριστείς τή θλί­ ομορφιάς καί αμεσότητας πού γέν­ σα. Τά ηλεκτρικά καί μελωδικά στο­
ψη του, χαμογελάς μέ νόημα, ανα- νησε τό πρόσφατο ροκ-εν-ρόλ - καί λίδια καταπιεσμένα υποχωρούν
λογιζόμενος τις δικές σου ανάλο­ πού αποδεικνύει περίτρανα ότι πέ­ πρός τά πίσω. Μέ τή φυγή τους
γες στιγμές (τό δικό μας «Το The ρα από κοινωνικές συνθήκες καί όμως, τελειώ νει καί η ανάμνηση
Kill») - καί όχι μόνο αυτά. εποχιακές ιδιαιτερότητες, τό τα­ τής Εποχής τών Δεινοσαύρων: οι
' Ας πούμε, ότι μόνο ο Πήτερ Χάμιλ λέντο καί η προσωπικότητα, σπάνια μεταπτώσεις τών θεμάτων συγκρο­
είχε τή δυνατότητα νά σέ κάνει νά θηραματα τού σήμερα, είχαν πολλά τούνται μονο από τή φωνή, απόλυ­
μιά καί τό θέμα τής ομοιότητας τής κλάψεις. Ο Πήτερ Χάμιλ σάν Χάμιλ να κάνουν μέ τή μεγάλη μουσική τα υπάκουη σέ όσα τής δίδαξε τό
χροιάς καί τού ύφους τής φωνής καί όχι σκέτα τά τραγούδια του. Ας τού κάπως πιό μακρινού παρελθόν­ βινύλιο: μέ τέτοιο υλικό, ο αυτο-
είναι πιό απλό καί πιό συνηθισμένο πούμε, ότι τήν έχ ετε κάνει καί μέ τος. σχεδιασμός μόνο βλάβη μπορεί νά
φαινόμενο. Μόνο γιά μιά πρώτη άλλους, σέ διαφορετικές στιγμές, Η απουσία, αδικαιολόγητη· αλλά καί προσφέρει. Καί η Σούζι δέν έχει
επαφή βέβαια, μιά και ο Γκόρντον εποχές καί καταστάσεις. Ο Γκόρ­ τά υπάρχοντα ικανά στόν υπέρτατο ανάγκη ούτε από επιμηκύνσεις,
Γκάνο είναι μόνο ο Γκόρντον Γκάνο ντον Γ κάνο καί οι Violent Femmes, βαθμό νά μάς ικανοποιήσουν πλή­ ούτε από μεγαλόσχημες προεισα-
καί κανένας άλλος. Οι άλλοι δύο είναι αυτοί πού λειτουργούν σήμε­ ρως. γωγές, ούτε από παραμορφώσεις.
τύποι, είναι κι αυτοί περίεργοι. Ο ρα, γιατί ζούν ταυτόχρονα μέ μάς Κάθε τίτλος καί μιά αυτοτελής Η «Μπανσική» Τ ελετή συναρπάζει
Μπράιαν Ρίτοι μέ τό ακουστικό τις στιγμές πού περνάνε. Καί αυτό, μουσική αξία, μιά ξεχωριστή ανε­ μόνο καί μόνο από τήν αδιακόσμητη
μπάσο καί τό καταπληκτικό ξυλό- τό πρώτο τους άλμπουμ, πολύ θά ξάρτητη απόλαυση: κάτι πού μόνο παράθεση τών μαγικών της κόλ­
φωνο («Gone Daddy Gone») είναι ευχόμουνα νά είναι η απαρχή από οι Beatles κατάφεραν νά παρουσιά­ πων: τά βλέπετε, τά ακούτε, τά
πιό συμπαθής από τόν ντράμερ κάτι πού δέν είναι ανάγκη νά τό σουν - καί πού απόψε εδώ στέκον­ νιώθετε νά κυλούν στις φ λέβες
Βίκτορ ντέ Λορένζο, μεγάλο σέ δεις καί νά τό αγγίξεις γιά νά τό ται δίπλα-δίπλα μέ τή Σούζι στή σας όπως ακριβώς είναι, όπως ακρι­
ηλικία καί εμφανισιακά τελείως ά­ αισθανθείς. Απλά θά ξέρ εις ότι σκηνή τού Albert Hall διανύοντας βώς ήταν πάντοτε. Καί σ' αυτή τήν
σχετο μέ τόν Ρίτσι, ο οποίος μέ τή υπάρχει καί θα περιμένεις τή στι­ ταχύτατα τό μακρινό ταξίδι μέσα ομορφιά, πού δέν χρειάζεται καμία
σειρά του είναι άσχετος μέ τόν γμή πού θά κάνει καί πάλι τήν από τήν Κόλαση τού «Helter Skel­ μεταλλαγή γιά νά παραμείνει συ­
Γκάνο. Τέτοια ανομοιομορφία εμ- εμφάνισή του, γιά νά σού υπενθυμί­ ter» - πολλοί θά έπρεπε νά περά- ναρπαστική, βρίσκεται καί η μεγάλη
φανισιακά σέ τριμελές γκρούπ, δύ­ σει ποιος είσαι, ποιος θά ήθελες νά σουναπ' α υτό τό Χ υ τή ρ ιο ,.,-κα ίτίς τους αξία.
σκολο νά συναντήσει κανείς - αλλά είσαι, ή ποιος απεχθάνεσαι νά ε ί­ λεπ τές παραινέσεις τού «Dear Βέβαια, τά βαμπίρ διψούν πάλι γιά
καί τέτοια συνοχή στό παίξιμο, ώ­ σαι.(**♦**, 5, Β) -Χ.Δ, Prudence». Η συμβίωση, απλά τ έ ­ αίμα - καί προετοιμάζουν όσο καλύ-
στε ποτέ νά μή βαριέσαι καί τις πιό
κοινότυπες μελωδίες τους, είναι
ακόμα πιό σπάνια.
Η συνοχή τών Violent Femmes καί
τό ιδιόρρυθμό τους «line up», είναι
απλώς τό εύθραυστο κάλυμμα ε ­
νός εμβρυακού μηχανισμού πού
αναπνέει απεγνωσμένα καί προ­
σπαθεί νά βγει παραέξω. Ωρες
ώρες, ο Γκάνο τραγουδάει σάν
οργισμένο, κακομαθημένο παιδάκι
καί παίζει ανάλογα καί τήν κιθάρα.
(«Day after day I get angry and I will
say» - «Add it up»). Αλλες φορές,
συνθλίβεται κυριολεκτικά από τήν
μοναξιά του καί μέ όλο τό μίσος πού
τόν διακρίνει, τή μεταφέρει ατούς
άλλους, αρνούμενος μιά έστω συμ­ SIOUXSIE
βατική επαφή («Confessions»). Καί AND THE BANSHEES
άλλες, οι ελάχιστες, σίγουρες στι­ NOCTURNE
γμές ερωτικής πληρότητας, τόν Israel - Dear Prudence - Paradise Peace -
κατακυριεύουν καί τόν οδηγούν σ' Met! - Cascade - Pulled To Bits-Night Shift -
Sin In My Heart - Slowdive - Painted Bird -
ένα ζεστό χαλάρωμα («Good Fee­ Happy House - Switch - Spellbound - Helter
ling»). Ομως η αμφιβολία, η αγω­ Skelter - Eve White/Eve Black - Voodoo
νία καί τό άγχος είναι αυτές πού Dolly.
διαμορφώνουν καί καθοδηγούν τήν WONDERLAND/POLYDOR 815979
έκφρασή του, πάνω απ' όλα. Ειλι- ... Μέσα από τήν ατμόσφαιρα απο­
κρινά, αυτή η Αμερικάνικη, συρτή θέωσης πού επεφύλαξαν οι φάνς,
φωνή είναι τόσο αυθεντική, πού οι πρώτες ρυθμικές ωθήσεις τού
σού αποσπά αμέσως τήν προσοχή, «Israel» ξεκινούν τή Νυκτωδία τής
άσχετα άν από κάτω, τά τρία κύρια Σούζι - καί η ψυχή οποιουδήποτε
όργανα χτίζουν έναν τοίχο από είχε τήν τύχη νά διασταυρώσει τά
σκουπιδιάρικους ήχους πού θά ζή­ νεανικά του βήματα μέ τούς πρώ­
λευαν ακόμα καί οι Cramps. Καί στό τους συγκλονιστικούς απόηχους
τέλος, αυτό πού σού μένει είναι τό τής αινιγματικής της φωνής ξανα­
συναίσθημα ότι κάτι πέρασε από κάνει γιά πολλοστή φορά τήν α­
πάνω σου, πιέζοντας σε για τριάν- στραπιαία κρουαζιέρα πίσω στό
τα-σαράντα λεπτά καί όταν σταμα­ χρόνο, γιά νά συναντήσει τό «ΤΗΕ
τήσεις νά τό ακούς καί νά τό SCREAM», μέσα στή μαγεία ε κ ε ί­
αισθάνεσαι, παρακαλάς νά ξαναπε- νου τού καιρού, πού γεννούσε τό­
ράσει. σες ελπίδες... Ελπίδες, πού η Σού­
Οι συνεχείς εκσπερματώσεις τού ζι Σού στάθηκε από τούς λίγους
Γκάνο - καί νά μήν πηγαίνει τό εκείνους πού δέν τις πρόδωσαν,
μυαλό σας μόνο στό σεξ - διαθέ­ καί πού καταφέρνει ακόμα καί σή­
τουν ένα λειτουργικό· χάρισμα πού μερα κάτι μοναδικό γιά τούς συνο­

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


Δ Ι Σ Κ Ο ΚΡΙ ΤΙ ΚΗ

τέρα μπορούν τό έδαφος γιά ,νά αλλιώς πλησιάζει ο καιρός γιά τις
ζητήσουν οέ πρώτη ευκαιρία τήν ΚΑΚΗ ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΛΗ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΑΡΙΣΤΗ
δραστικές αλλαγές.
κουκλίστικη κεφαλή της επί πίνακι. ΣΥΝΘΕΣΗ * ** *** **** ***** Τό «THE DAYS OF WINE AND
Δόξα τώ Θεώ, έχ ετε μάθει πλέον ROSES» έκανε ένα χρόνο καί πλέ­
καλά τά τερτίπια τους: η εξτραβαγ- ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1 2 3 4 5 ον γιά να κυκλοφορήσει στήν Ελλά­
κάντζα καί τό ασυνάρτητο αγιάζουν δα, αλλα, πιστέψτε με, ήταν μιά από
κάτω από τά άμφια τής πρωτοπορί­ ΕΓΓΡΑΦΗ Ε Δ Γ Β A τις ελάχιστες αναμονές πού άξιζαν
ας καί τού «καλά-κρυμμένου-από- τόσο πολύ. (****, 4, Β) -Χ.Δ.
τούς-πολλούς». Καί σίγουρα θά Στήβ Γουίν λοιπόν, είναι ο τραγου­ βιολί καί μιά βιόλα μαζί με τόν
προσπαθήοουν έντονα. διστής τών Dream Syndicate, ο αβάν-γκάρντ συνθέτη Λαμόντε. Γι- ^ PLAZA PLAZA· PLAZA PLAZA PLAZA PLAZA
Λυπούμε θα ιδιαίτερα, αλλά αυτή τή συνθέτης τους (μόνο τό «Hallowe­ άνγκ, τή γυναίκα του Μάριον^άί τόν
φορά δέν πρόκειται νά τούς κάνου­ en» τό έχει γράψει ο λήντ κιθαρί- Τόνι Κόνραντ). Μαζί μέ τούς Dre­
με τή χάρη... (*·***, 4, Α) -Γ.Κ. στας Κάρλ Πρεκόντα) καί ένας από am Syndicate, υπάρχουν καί αρκε­
τούς πιό φανατικούς οπαδούς τών τά άλλα συγκροτήματα τού Λ.Α..
DREAM SYNDICATE Velvet Underground αλλά καί τής πού βαδίζο_υν στά ίδια χνάρια, όπως
THE DAYS OF WINE Αμερικάνικης ψυχεδελιας τής δε­ οι παλιότεροι Last, οι λιγότερο τρα­
AND ROSES καετίας τού 60. Δύο από τά τρα­ χείς Rain Parade, οι πιό μελωδικοί
Tell Me When It’s Over - Definitely Clean - γούδια αυτού τού άλμπουμ («Tell Three Ο’ Clock (πρώην Salvation
That’s What You Always Say - Then She Me When It's Over» καί «When You Army) καί οι Green on Red πού
Remembers - Halloween - When You Smile -
Until Lately - Too Little, Too Late - The Days Smile»), πρωτοπαρουσιάστηκαν σέ έρχονται πιό κοντά στούς D.S.,
Of Wine And Roses. smo έχοντας χάσει όμως πρόσφατα, τόν
ROUGH TRADE/VIRGIN 50029 βρώμικο «garage» ήχο πού αποτε­
Θά 'χ ε τε πάρει χαμπάρι βέβαια ότι λεί τό σήμα κατατεθέν τών τε λ ευ ­
the dream ταίων.
κάτι σπουδαίο συνέβη στό Αμερικά­ syndicate
νικο ρόκ τόν τελευταίο καιρό, μέ Αυτή η απλή, αληθινή γκαραζιέρικη (SOCRATES)
αποκορύφωμα τό δεύτερο μισό τού the days άποψη τών Dream Syndicate, πού PLAZA
1982 καί ολόκληρο τό '83. Κάτι of wine στηρίζεται σ' όλα κι όλα δυό-τρία
and roses Backroom Boy - Stray Dogs - Burning Stage
ανάλογο περίπου μέ τή Βρετανική κλασικά ακόρντα (από αυτά που - Jump Into The Fire - Sky Ride - Love Like
έξαρση λίγο μετά τό πάνκ τού έχουν φτιαχτεί τά μεγαλύτερα ρόκ Dynamite - Living In A Hot Town - For Every
Clown - Baby I’m Leaving - F.F.F.F.Fashion.
'76- 78. Καί σ' αυτές τις ιστορίες κομμάτια τής ιστορίας) καί η μακρό- VIRGIN 50027
συνήθως, υπάρχουν ορισμένοι άν­ συρτη, φευγάτη «λήντ» τού Π ρε­
Η ΕΙΚΟΝΑ
θρωποι (μουσικοί, παραγωγοί, μά- κόντα. πού μεγαλώνειτόν όγκο τών
να τζερς, εταιριά ρχες, δημοσιο­ κομματιών χωρίς νά κουράζει (πλήν ... Οι κομμένες τούφ ες πέφτουν
γράφοι, ντίσκ-τζόκε'ίς κ.λπ.) πού του «Until Lately»), αυτά τά δύο νιφ ά δες-νιφ ά δες στό πάτωμα...
καθορίζουν τή ροή τών πραγμάτων, πράγματα, κάνουν τό «The Days Of Πέφτουν καί παρασέρνουν μαζί
πού μπλέκονται μέσα σέ όλα καί Wine And Roses» ένα από τά πιό τους όλα όσα αυτές οι ίδιες έθ ρ ε­
χαρακτηριστικά δείγματα τής τωρι­ ψαν γιά χρόνια. Οι πατριαρχικές,
νής Αμερικάνικης επαναδραστηρι- κουρασμένες φιγούρες αποτραβι-
οποίησης πού αναβιώνει ό,τι καλύ­ ούνται. ' Εκπληξη: η ψαλίδα έφ ερ ­
τερο θά μπορούσε ποτέ. Καί νά νε μαζί της τό ελιξήριο τής νιότης.
'σ τε σίγουροι ότι πολλά νεότερα ΘΥΣΙΑ ΠΡΩΤΗ.
συγκροτήματα θά συμβουλευτούν ΤΟ ΟΝΟΜΑ
κάποτε σάν οδηγό αυτό εδώ ακρι­ Ο γερο-Σωκράτης τούς ντρόπιαζε
βώς τό άλμπουμ. πιά. Κι έτσι (φρόντισαν νά τόν στεί-
Αν πάρετε ένα πρός ένα τά εννιά λουν στόν τάφο μιά ωρα αρχύτερα -
κομμάτια τού LP. θά βρείτε μόνο γιατί αργά ή γρήγορα, εκεί θά
δύο στιγμές πού ξεφεύγουν από κατέληγε... Από τήν τέφρα του
τόν πεντακάθαρο, ξεγυμνωμένο ή­ εγεννήθη παιδίον νέον: κυρίες καί
χο τών Dream Syndicate. Τό κου­ κύριοι οι PLAZA! Λέξη μικρή, δ ιε­
ραστικό «Until Lately» καί τήν πολύ θνής, ευκολοπρόφερτη, κοσμοπο­
Αμερικάνικη, μελαγχολική μπαλάν­ λίτικη, πασίγνωστη - κάτι σάν τό
τα «Too Little Too Late», όπου ASIA. Μόνο πού σ ' αυτή τή μακρινή
τραγουδάει η μπασίστρια Κέντρα ήπειρο τά πράγματα ήταν πιό ξεκά ­
Σμιθ (η οποία έχ ει εγκαταλείψει τό θαρα - καί όχι τυχαία: απλά, είχαν τή
γκρούπ). Καί γιά νά μήν είμαστε δύναμη νά είναι έτσι από μόνα
άδικοι, αξίζει νά αναφέρουμε καί τό τους.
τέταρτο μέλος, τόν ντράμερ Ντέ- Ο γερο-Σωκράτης πάει, πέθανε καί
νις Ντάκ, άλλοτε μέλος τών Human άφησε πίσω του ένα βρυκόλακα
Hands καί μερικών άλλων, πιό πει­ τοσοδούλη, ίσα-ίσα γιά μερικά εκα­
ραματικών σχημάτων τού Λός ' Αν­ τομμύρια ψυχές. ΘΥΣΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ -
τζελες. Καί τών δύο η παρουσία καί άξια μιάς προσοχής μεγαλύτε­
είναι κάτι παραπάνω από συμβατι­ ρης...
κή, ειδικότερα στά πιό γρήγορα Υπάρχει κι ένας καινούριος φίλος,
κομμάτια (γιά παράδειγμα στό α-λά κάποιος Τony George. Καί νά πάρει
Gun Club «Definitely Clean»). Τό η ευχή, κάτι μού θυμίζει αυτό τό
μόνο άσχημο ξέρ ετε ποιό είναι: όνομα...
(επειδή υπάρχει τό προηγούμενο ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ
τών Green On Red). Τώρα πού τούς Η κινητοποίηση αυτή τή φορά ξεπέ-
πού καπελώνουν ήχους, ρεύματα αγνώριστες εκτελέσ εις, στό πρώτο Dream Syndicate τούς έμαθε όλος ρασε κάθε προηγούμενο, σέ βαθμό
καί στιλ. Ενας λοιπόν, ή καλύτερα δωδεκάιντσο ΕΡ τού γκρούπ, πού ο κόσμος στήν Αμερική - μέχρι καί πού καί οι ίδιοι οι Pink Floyd θά
δύο, από αυτούς τούς ανθρώπους, ήταν ένας πεντακάθαρος φόρος οι Times τής Νέας Υόρκης έγρα­ ένιωθαν αδικημένοι: τέσσερα (!)
πού η τύχη τούς έριξε στό Λός τιμής στούς V.U. από τήν κορυφή ψαν γι' αυτούς - μήπως τό γυρί­ αγγλικά καί ένα ελληνικό στούντιο
Α ντζελες, είναι ο Στήβ Γουίν τών ως τά νύχια. Χωρίς νά έχ ει περάσει σουν κι αυτοί στόν καλαματιανό καί στά πόδια τους, διαθέτοντας ό,τι
Dream Syndicate καί ο Κρίς Ντί ιδιαίτερα πολύς χρόνος από τότε, αποφασίσουν νά πλουτίσουν τόν πιό τέλειο υπάρχει στόν τομέα τής
(Ντεζαρντέν), τραγουδιστής τών στό άλμπουμ διακρίνονται τά πρώτα ήχο τους μέ διάφορα κατασκευά­ σύγχρονης ηχογράφησης. Πλήθος
Flesh Eaters καί παραγωγός τού σημάδια τής προσωπικότητας τού σματα τής εποχής. ' Η είσαι γκα- εθελοντών γιά τά φωνητικά - θυμά­
«THE DAYS OF WINE AND RO­ Γουίν καί τών Dream Syndicate. ράζ-ψυχεδέλια μέ τά όλα σου, ή στε τήν Kiki Dee; -, τά πνευστά καί
SES» καθώς καί άλλων δίσκων συγ­ (Μέ τό όνομα Dream Syndicate ο δέν είσαι - αυτή είναι η πραγματικό­ τά πλήκτρα. Η γραμματική καί τό
κροτημάτων τής πόλης, πού αποτε­ Τζόν Κέιλ στήν αρχή τής καριέρας τητα. Μπιχλιμπίδια καί αρώματα στό συντακτικό τής Αγγλικής γλώσσης
λεί σήμερα ένα από τά βασικότερα του - '6 3 -'6 4 - είχε δημιουργήσει Αμερικάνικο ρόκ εν ρόλ έτσι όπως κάτω από τήν αυστηρή βαθμολογία
μουσικά κέντρα τής Αμερικής. Ο ένα γκρούπ μέ δύο φωνές, ένα είναι τώρα, δέ χωράνε. ' Ετσι κι τού Gary Osborne. Στό γενικό πρό-

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


Δ Ι Σ Κ Ο ΚΡΙ ΤΙ ΚΗ

μείο μέχρι τή δημιουργία τού «σί­ τούς αποθεώσει όπως ποτέ άλλοτε
γουρου χίτ», υπάρχει στά σίγουρα - καί μέ βασικό κίνητρο αυτή τήν
μεγάλη απόσταση... τρισύλλαβη πανάρχαια λέξη, πού
... ΚΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΦΛΕΓΟΝ: κάποτε είχαν σάν ταυτότητα καί
ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ από τήν οποία μέ τόση σπουδή
Τό Αιώνιο Ονειρο τής Διεθνούς έσπευσαν νά απαλλαγούν σάν βγή­
Καριέρας στή μεγαλύτερη μέχρι καν σεργιάνι στά ξένα.
σήμερα εξόρμησή του... Καί όμως, Αλήθεια, δέν είναι τραγικό:
είναι εξαιρετικά αμφίβολο άν θά (**, 3 1/2, Α) -Γ.Κ.
καταφέρει ακόμη καί τώρα νά με- ABC
τουσιωθεί σέ πραγματικότητα: ό­ BEAUTY STAB
πως καί να τό κάνουμε, τό μακιγιάζ That Was Then But This Is Now - Love's A
καί οι οδηγίες καλής συμπεριφο­ Dangerous Language - If I Ever Thought
You’d Be Lonely - The Power Of Persuasion
ράς δεν μπορούν νά κάνουν τίποτα - Beauty Stab - By Default By Design - Hey
περισσότερο από τό νά υποστηρί­ Citijen! - King Money - Bite The Hand -
ξουν μία ήδη υπάρχουσα δημιουργι­ Unzip - S.O.S. - United Kingdom.
MERCURY 814661
κή πραγματικότητα: αδυνατουν νά
δώσουν σάρκα καί οστά σ' ένα Αυτή τή φορά, κάμποσο πράγματα
σκιόχτρο - όσο κι άν πολλοί προσπα­ φαίνεται νά έχουν αλλάξει: κατ'
θούν κατά καιρούς νά μάς πείσουν αρχάς, κάνουν απιστίες στήν ορχη-
για τό αντίθετο. Ειλικρινή θλιβόμα­ στρική σόουλ - κι αυτές μάλλον
στε. πού μετά τόσα καί τόσα χρόνια, πρός όφελος τού Brian Ferry καί
«...Ναι αλλά, λούζεσαι στό πί καί φίί».
Η ΜΟΥΣΙΚΗ οι Socrates - χίλια συγγνώμη, οι τής κομπανίας του. Ταυτόχρονα,
σταγμα ο «Jam» Vic Coppersmith- Εδώ, - τό κουτάκι μέ τις εκπλήξεις Plaza - εξακολουθούν να είναι ανί­ όσο κι άν ψάξετε καί όση καλή
Heaven. Μεγάλες αβαντες, δηλα­ κλείνει - πάνω ακριβώς πού θά ήταν κανοι νά αποδείξουν ότι μπορούν θέληση καί νά επιστρατεύσετε, δέν
δή. Ευτυχώς, γιάνάαπογυμνωθούν ευχής έργο νά άνοιγε διάπλατα: Τό να σταθούν σάν πραγματικά ε μ ­ θά βρείτε σχεδόν τίποτα πού νά
καί απο τις τελευταίες δικαιολογίες βινυλιο αποκαλύπτει τό ίδιο παλιό πνευσμένοι ρόκ καλλιτέχνες -αφ ή­ έχει τά φόντα νά συναγωνιστεί σέ
περί «ελλείψ εω ς προωθήσεως». καλό (...) κλισαρισμένο. στερεότυ­ νοντας κατά μέρος τήν αψεγάδια­ ευρεία δημοτικότητα εκείνα τά
«ανεπαρκών συνθηκών» καί τά συ­ πο, ανέμπνευστο χάρντ-ρόκ. αυτή στη οργανική δεξιοτεχνίατους, τήν τρομερά παιδιά τού «LEXICON OF
ναφή... τή φορά βέβαια πολύ πιό οργανω­ οποία κανείς άλλωστε δέν μπορεί LOVE» - καί αυτό είναι τόσο ευχάρι­
ΟΙ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ μένο καί τέλεια συντονισμένο μέσα νά αμφισβητήσει βάσιμα. Χωρίς νά στο όσο καί ανησυχητικό. Ομως
«Νά αγγίξουμε περισσότερους αν­ στή χρυσή του μετριότητα. Αμυδρή θέλουμε νά τούς στενοχωρήσου­ πρός Θεού, μή νομίσετε ότι ξόφλη-
θρώπους. μέ τή μουσική μας». Σέ εξαίρεση, τρεις φιλότιμες προσπά­ με. πολύ φοβόμαστε ότι γιά μιά σαν: η ικανότητά τους νά δημιουρ­
άπταιστα ελληνικά, η οικονομική θ ειες για τή δημιουργία του ολο­ ακόμη φορά οι πύλες θά παραμεί­ γούν εύληπτα, καλαίσθητα, έξυπνα
αποκατασταση. Φυσικά, ουδόν τό κληρωμένου τραγουδιού («Backro­ νουν κλειστές' όλες, εκτός από τραγούδια, παραμένει ανθηρή στό
αξιόμεμπτον αρκεί νά υπάρχουν om Boy». «Sky Ride», «Baby I’m μία: εκείνη η πιό παλιά καί πιό προσκήνιο - καί. πάντα εκτιμητέα.
πραγματικά τά κότσια... Leaving»). Από αυτό όμως τό ση­ ταπεινή, πού όπως φαίνεται θά , Απλά, πέταξαν λίγο από τό λούστρο

ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

τουλάχιστον, παραμένει πάντα αρ­ πώ: Αυτός ο δίσκος είναι, γι' άλλη

ABC ★ κετά σημαντικό. (**’ , 4, Α) -Γ.Κ. μιά φορά, τόσο σαγηνευτικός όσο
τόν περίμενα. όχι ίσως στό επίπεδο
τού «FIRE OF UNKNOWN ORI­
BLUE OYSTER CULT GIN». αλλά... ποιος δίνει μιά δεκά­
THE REVOLUTION BY NIGHT ρα: Οι βάρβαρες συμφωνίες τού
Take Me Away - Eyes On Fire - Shooting Buck Dharma καί τής παρέας του
Shark - Veins - Shadow Of California - Feel
The Thunder - Let Go - Dragon Lady - Light διαπνέονται πάντα από τόν ίδιο
Years Of Love. καυστικό σαρκασμό, οι κιθάρες ε ί­
CBS 25686 ναι ολοτρίγυρα. τύμπανα καί πλή­
Oi B.O.C. δέν είναι Ναζί, δέν είναι κτρα βουίζουν, χτίζουν καί εκρή;
«μεταλλικοί διανοούμενοι», δέν ε ί­ γνυνται από ' δώ κι από ' κεί - κι εγώ
ναι bubblegum μηδενιστές καί δέν έχω καβαλήσει στή ράχη εκείνου
ε ίν ' αυτό πού από πάντα ήθελαν νά τού φτερωτού δράκοντα τών ηρωι­
Itlv M T l S T A B γίνουν οι Grand Funk. Δέν είν ' ο κών θρύλων ξανά.
Μάης τού ' 68 τού χάρντ ροκ - (*** 1/2, 4 1/2, Α) -Κ.Λ.
πού περίσσευε - γεγονός πού σί­ τίτλος πού μόνο η λυκοπαρέα τού ταξίδι στό τέλος τής Νύχτας», ό­ MINK DEVILLE
γουρα δέν αποτελεί σοβαρό λόγο John Kay δικαιούται - καί δέν είναι πως αυτά τών περισσότερων απ' WHERE ANGELS FEAR
γιά νά τούς αγνοήσετε: γιά νά οι Steppenwolf τών '80. τούς σύγχρονους «σκληρούς» τού TO TREAD
πούμε τήν αμαρτία μας, μάς άρε­ Είναι μιά χούφτα μετα-ψυχεδελικοί χέβι μέταλ. Η ακεραιότητα τών Cult Each Word's A Beat Of My Heart - River Of
σαν καί μάς αρέσουν. Καί άν προ­ τεχνοκράτες μέ τις τσέπες γεμά­ είναι πάντα σέ εγρήγορση καί. βέ­ Tears - Demasiado Corazon (Too Much
σπαθήσετε γιά λίγο νά τούς δείτε τε ς ρίφ από τιτάνιο καί λέιζερ, μιά βαια. πρόκειται γιά ένα γκρούπ πού Heart) - Lilly's Daddy’s Cadillac - Around The
Corner - Pick Up The Pieces - Love's Got A
μέσα στις φυσικές τους διαστάσεις ρομαντική - γλυκιά - συμμορία πού ποτέ δέν ήταν τού στιλ «μία-λήψη- Hold On Me - Keep Your Monkey Away From
- απλή αλλά όμορφη σύγχρονη πόπ, γερνάει χαριτωμένα καί πού δέν κι-άς-τού-δώσου με-νά-καταλάβει»: My Door - Are You Lonely Tonight - The
πού απευθύνεται αποκλειστικά στό ξεπουλήθηκε σέ κανενός είδους Moonlight Let Me Down.
Ή τα ν «58-λήψεις-κι-άς-τού-δώ - ATLANTIC 780115
αναζωογονητικό κέντρο τού εγκε­ Μεφιστοφελή ακόμα. Αυτή είναι η σουμε-νά-καταλάβει». Αυτά όσον (Εισαγωγής σέ ελληνική τιμή,
φάλου, χωρίς η λειτουργικότητα ακριβέστερη εκτίμηση πού μπορώ αφορά τήν ηχητική τελειότητα τών περιορισμένα αντίτυπα)
αυτή νά τή μειώνει καθόλου - μόνο νά κάνω μέ βάση τούτο τό LP πού, κομματιών τους. Τώρα, θά γίνω Δύο πράγματα σώζουν τόν Μίνκ
από προκατάληψη θά μπορούσατε όπως άλλωστε καί κάθε άλμπουμ κοινότυπος άν παρατηρήσω ότι έ ­ Ντεβίλ απ' τό νά χαθεί στό λαβύ­
νά διαφωνήσετε. Βλέπετε, εξακο­ τους μετά τό «SPECTRES», είν' χουμε εδώ νά κάνουμε μέ πέντε ρινθο τής παλαιοντολογίας απ' ό­
λουθούν νά παραμένουν από τά ένα έξοχο δείγμα σφιχτού, εμπορι­ τύπους πού δέ φαίνονται νά γνωρί­ που δέν επιστρέφουν παρά μόνο οι
ελάχιστα εκείνα μικρόβια πού μπο­ κού καί πολύ μέσα στό πνεύμα τών ζουν τί πάει νά πει «μέτριο» ή έστω επώνυμοι. Πρώτα τό ότι. ακριβώς,
ρείς νά τά «αρπάξεις» παντού χω­ ' 80 χάρντ ρόκ υψηλής τεχνολογί­ «απλά καλό» άλμπουμ, έτσι δέν είναι ένας από αυτούς τού επώνυ­
ρίς να κινδυνεύεις νά σέ βλάψουν. ας. Δέν είν' ένα βιομηχανικό προϊ­ είναι: μους. Τό μαρτυράει αυτή η στριγγή
Είναι κι αυτό κάτι. Καί γιά μάς όν πού θέλει νά ποζάρει σάν «ένα Δέν βρίσκω τί άλλο θά 'πρεπε νά φωνή, λές καί γεννήθηκε μ' ένα
Λ 11 ’Κ Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

νας. Εχει κι αυτό ένα κατακόκκινο τούς βγάζουμε όποτετούς έχουμε


εξώφυλλο. Εδώ στό «Annie’s Ani­ ανάγκη. ' Η μάς έχουν αυτοί. Αυτά
mal» είναι στό «do not panic». Μέ παίζουν, ξέρεις.
τις σειρήνες. - Σωστά. Γ ιατί έτσι όπως είναι τά
- Καί κεί πού τό ζωάκι τής ' Αννι πράγματα, όλοι θέλουν νά σέ βά­
γίνεται τεράστιο καί αρχίζει νά σού ζουν κάτω καί νά σού παίρνουν τά
καταπίνει τή γλώσσα, μπαίνει τό πάντα γιά νά σέ κάνουν όπως θέ­
«Too Much Nothing», πού χοροπη­ λουν αυτοί. Γιά νά κάνουν τό καλό
δάει καί ουρλιάζει σάν τούς παλι­ τού κόσμου. Γιά νά υπηρετήσουν
ούς Villa καί δέν οδηγεί πουθενά τούς ανθρώπους. ' Ετσι γενικά. Καί
παρά μόνο στό losing control. νά τά ζητάνε πίσω μετά... Κι έτσι
- Ο Κώστας είναι πολύ στριμωγμέ- μπορεί καί μείς νά τούς κάνουμε τό
νος. έτσι όπως τραγουδάει. Είναι ίδιο κακό. Νά τούς κλείσουμε στή
σά νά ξέρ ει γιά τό losing control κι δική μας χρήση. Θά σταματήσει η
αυτά τά κομμάτια 8-10 λεπτά είναι κανονική γλώσσα όμως άν τούς
σάν κύκλοι, χωρίς ποτέ νά καταλα­ φερθούμε όπως αυτοί.
βαίνεις τό χώρο καί χωρίς νά ξέρ εις - Ill
άφιλτρο οτό στόμα, φωνή πού ξύνει ταράτσα, καί κάποιος νά ζωγραφί­ πού ήσουν πριν, πού είσαι τώρα καί (****, 4, Γ) Χ·Δ·, Α.Κ.
τά τραγούδια αντί νά τά κολακεύει. ζει άλλες πολυκατοικίες πολύ ψη­ πού μετά. Δέν ξέρεις πού θά φτά­
' Επειτα, είναι καί τό πώς τή χρησι­ λές. νά τις βλέπεις νά τις ζωγραφί­ σει. αλλά δέ σέ νοιάζει κιόλας.
μοποιεί. επιτρέποντας στον εαυτό ζει. σά σκίτσο, καί μετά νά γκρεμί­ - Μέ τούς Villa δέν φ εύγεις, αλλά
του περίεργες αυθαιρεσίες όπως ζονται όλες κάτω, κι η δίκιά σου μένεις συνέχεια στό ίδιο σημείο,
εκείνο τό ημιτόνιο κάτω απ' τή μαζί, καί νά τό ξέρ εις απ' τήν αρχή δεμένος καμιά φορά πάνω στά
μελωδία πού πιάνει στό ρεφρέν, ότι θά πέσουν, νά τό αισθάνεσαι ότι βράχια καί αναγκαστικά υπομένον-
παρακαλώ, τού «River Of Tears», πέφτουν καί μετά πάλι απ' τήν τας τό αλύπητο μαστίγωμά τους.
φτιάχνοντας ένα «φάλτσο» πού. αρχή. Δέν ξέρω άν γίνομαι αντιλη­ ' Οχι μιά καί δυό φορές αλλά εφτά,
όμως, δένει έτσι μέ τό κομβάτι πτός. γεμάτες καί χορταστικές.
ώστε νά θεωρείς αδιανόητο οποιο- - Καί μέσα από τά ερείπια, νά - Καί σ' αρέσει κιόλας. Οχι από
δήποτε άλλο τρόπο ερμηνείας του. ξεπετάγεται μιά κατακόκκινη τερά­ μαζοχισμό αλλά γιατί ταυτίζεσαι.
Κύρια, όμως, είναι η σχέση πού στια επιγραφή πού νά λέει «Καλώς Ούτε είναι μόνο τό παίξιμο ή δέν
δείχνει ότι έχει αναπτύξει μέ τό ' Ηλθατε στούς Villa 21. Απόψε ξέρω κι εγώ τί άλλο. Είναι κάτι άλλο.
αναχρονιστικό υλικό του. Μιά σχέ­ μαζί τους οι Yell-0-Yell, οι Birthday Ολοι νομίζεις ότι είναι μανιακοί
ση καθαρά προσωπική, πλασμένη Party, οι Einsturzende Neubauten έτσι όπως παίζουνε. Αλλά ξέρ εις
μέσα από μιά τρελή βίωση ατά πιό καί όλη η παρέα! Σάς υπόσχονται ότι αυτά τά πράγματα δέν είναι καί
απίθανα μέρη, γέννημα μιάς συνει­ μιά απαίσια διασκέδαση, μέσα στό πολύ εκτός τόπου καί χρόνου καί ΛΟΥΚΑΣ ΘΑΝΟΣ
δητής ιδιαιτερότητας πού πηγάζει σπίτι τής Κατρίν Ντενέβ. losing είναι τελικά αυτό πού συμβαίνει ΑΝΑΣΤΡΟΦΗ
απ' τήν απόφαση ότι. ακόμη κι αυτά control». τώρα σέ όλους. Τούς από δώ. Η μπαλάντα ενός μοναχικού αστού - Ωδή σ'
πού είναι αναγκασμένος νά μοιρά­ -Ξέρω , μόνο πού η Villa 21 είναιπιό ξέρεις. ένα νέο - Μόλις πέσει τό σκοτάδι -
ζεται μέ τή σαβούρα τής κοινωνι­ καλή απ' τό σπίτι τής Κατρίν Ν τε­ - Καί δέ ξέρω καί γώ πού θά Γυναίκες ακατάλληλες - Δειλινό - Μομφή -
κής πλειοψηφίας. θάτά καταπιεί μέ οδηγήσει, όσο περνάει ο καιρός. Μεγάλη Ιδέα - Αναθεωρητικό - Αισθάνομαι
νέβ. Ξέρεις εκ εί τά πράγματα ήταν απαίσια - Εναρκτήριο.
τόν τρόπο πού αυτός νομίζει. Υ­ επιτηδευμένα μυστήρια. Εδώ είναι Πώς θά ' ναι τό παίξιμο άραγε σέ Δισκογραφικός Συνεταιρισμός
πάρχει αίμα κάτω από αυτό τό καθαρά, άμα μπορείς νά τά δεις. π έντε-έξι χρόνια; Πώς μπορεί νά Καλλιτεχνών
αμέριμνο αυλάκι από σάλσα. doo­ Εδώ γερνάς, πεθαίνεις, αλλά ξ έ ­ είναι πιό βίαιο καί αγχωμένο; Πώς Ο Λουκάς Θάνος είναι από αρκετά
wop, σπιρίτσουαλ. ρόκ εν ρόλ. ρύθμ ρεις τις γίνεται, δέν περιμένεις θά μπορούν οι φωνές νά ερμηνεύ­ χρόνια τώρα συνθέτης καί ηθοποι­
εν μπλούζ καί βόντεβιλ - ή τουλάχι­ αιώνια νιότη στό στιλ νά μήν έχουμε ουν πιό ειλικρινά αυτά πού αισθά­ ός. έχοντας γράψει δίσκους μέ
στον έτσι αφήνει νά φανεί τούτο τό ρυτίδες κ.λπ. Ξέρεις δηλαδή ότι νονται; ' Η θά ναι πλέον τόσο ερμηνευτές τήν ^ανθίππη Καραθα-
ύποπτα ξελασκαρισμένο άλμπουμ, μόνο έτσι μπορείς νά ' σαι ειλικρι­ λίγες, πού θά μπορείς νά τις ανα­ νάση καί τό Νίκο -υλούρη. μουσική
πράγμα πού δέν αλλάζει ούτε ένα νής μέ τόν εαυτό σου. γνωρίσεις αμέσως; γιά θέατρο, έχοντας ο ίδιος παίξει
κόμμα στή διαπίστωση ότι. ο μόνος - Εχεις δηλαδή απόλυτη εμπιστο­ - Δέν ξέρω άν θά υπάρχει καμιά στό θέατρο, ενώ παράλληλα αυτή
τρόπος νά συλλάβεις τί αντιπροσω­ σύνη στούς Villa; Σάν τήν εμπιστο­ φωνή. Εννοώ απ' αυτές πού έχου­ τή στιγμή είναι τακτικός καθηγητής
πεύει μιά λαϊκή μουσική γι' αυτούς σύνη πού έχεις στήν κιθάρα πού με συνηθίσει νά ακούμε. Μπορεί στή Δραματική Σχολή τής Πάγιας
πού τή βιώνουν. είναι νά είσαι ένας γεννάει αρχέτυπες μορφές από καί νά 'χ ε ι μείνει κανένας, όμως. Βεάκη. η οποία έχει γράψει καί
από αυτούς. Ίσως γι' αυτό καταλα­ καυτερά ρίφ σάν κι αυτά πού ζούνε ’ Οταν έρχεσαι κοντά σέ τέτο ιες τούς στίχους τής ^Α Ν Α Σ Τ Ρ Ο ­
βαίνω ότι θ ' αργήσω πολύ μέχρι νά μόνο στά κατασκότεινα δωμάτια; μελλοντικές καταστάσεις από τώ­ ΦΗΣ».
ξανακούσω κάτι απ' τό «WHERE Σάν τις σειρήνες από τά συνθεσάι- ρα. μάλλον θά είσαι αλλιώτικος Ολόκληρος τώρα ο διάκος είναι
ANGELS FEAR TO TREAD» - άν ζερς καί τά χτυπήματα, πού δέν μετά, δέν μπορείς νά ' σαι ποτέ ο γεμάτος από ένα πνεύμα καθαρά
ποτέ αποφασίσω νά τό ξαναπεράσω παίζουν ομαλά, αλλά περνώντας ίδιος. The Doors Of Perception. Θά θεατρικό, όπου η μουσική έχει ένα
απ' τό πλατό μου: Από σεβασμό πάνω από τά διαβολάκια πού κατα­ δούμε τί θά γίνει. (Γέλια...) ρόλο άν όχι συνοδευτικό, τουλάχι­
απέναντι σέ μιά μουσική πραγματι­ κλύζουν τόν κόκκινο κατάλογο; - Μά οι Villa είναι δίπλα μας. καί στον ατμοσφαιρικό. Καί εκεί βρί­
κότητα πού. σ' αυτή της τή μορφή, - Αυτόν μέ τά κρασιά; πάμε μαζί, παράλληλα, μαζί μέ τήν σκεται καί τό κλειδί τού δίσκου.
είναι αδύνατο νά τή νιώσω σάν - Οχι. τόν κόκκινοτών Villa 21. μές ίδια psycho εισαγωγή, τό ίδιο από­ Οτι η μουσική δέν έχει κάποιο
μέρος απ' τό δικό μου κόσμο. στό δίσκο. τομο κόψιμο, τήν αφαίρεση, μετά συγκεκριμένο χαρακτήρα, κάποιο
(***, 3 1/2, A) -Α.Ζ. - ' Ααα! Ναι πού σού σταματάει τό τό αργό τέμπο καί τις φωνές από στίγμα. Δέ δείχνει νά είναι βιωμένη
(Σημ. Αν δέν κάνω λάθος, στό «Keep Your μυαλό. ' Αν τόν ακούσουμε μιά-δυό πίσω, τό ίδιο θρίλερ ανεβάζουμε σέ σχέση μέ τόν καλλιτέχνη, τούς
Monkey Away From My Door» έχουμε μια απ' καί κατεβάζουμε συνέχεια.
τις καλές ερμηνευτικές στιγμές τού Dr. John. φορές ακόμα δέν θά βγούμε από στίχους καί τό όλο δημιούργημα,
Καί η πλήρης παράλειψη αυτού τού στοιχείου, δώ μέσα σήμερα. Τού έχω εμπιστο­ - Παίζουν μέ τό χρόνο, όχι μόνο τήν «ΑΝΑΣΤΡΟΦΗ». Υπάρχουν
δέ νομίζω ότι ήταν ο καλύτερος τρόπος νά σύνη. Είναι σά νά μήν έχω εμπιστο­ στό παίξιμό τους, μέ τά ντράμς. τις στοιχεία «γενικού ρόκ». στοιχεία
εξοικονομήσουν χώρο αυτοί πού φτιάξανε τις φωνές, τό συνθεσάιζερ αλλά στό
σημειώσεις στό εξώφυλλο). σύνη ότι έχω εμπιστοσύνη στόν τζάζ. κομπιούτερ-πόπ. μπαλάντας,
εαυτό μου ή σά νά ' χω εμπιστοσύ­ σύνολο. Γιατί μόνο όταν παίζεις μέ ρέγγε (!!!) καί Κούρτ Βάιλ. Ό λ '
νη ότι δέν μπορώ νά ' χω κι απόλυτη τό χρόνο εκφράζεσαι έτσι. Αποκά­ αυτά τά στοιχεία, γιά νά μή μείνουν
εμπιστοσύνη στόν εαυτό μου. λυψη. Μού θυμίζει Αποκάλυψη. στοιχεία αλλά γιά ν ' αποκτήσουν
VILLA 21 Τώρα, ποιος θά ναι ο αμαρτωλός
A GHOST ON THE MOVE - Τό επαναλαμβανόμενο ρεφρέν μιά μορφή, μιά προσωπικότητα,
τού «Like The First Time» πού δέν είναι μιά υπόθεση πού ξέρουμε από πρέπει νά υπάρχει η κατάλληλη
Welcome to the Villa 21 - In the Darkened πριν τί θά γίνει. Τουλάχιστον ποιοι
Night - Like the First Time - Annie's Animal - σ' αφήνει νά βγεις από τόκατασκό- ταύτιση τού συνθέτη μέ τά συγκε­
Too Much Nothing - Losing Control - Death τεινο (κατασκότεινο;) δωμάτιο. Σάν θά είμαστε. Μέ τούς Villa μαζί. κριμένα είδη. Κι έτσι τό πράγμα
Career. - Εγώ λέω νά τό ξεχάσουμε τώρα.
Creep 04 τήν πρώτη φορά; γίνεται περίπλοκο κι επικίνδυνο ό­
- Τώρα θά φτάσουμε πάνω στό Γιατί έτσι όπως μάς άρεσε, έτσι ταν έχ ει κανείς νά κάνει μέ ρόκ.
- Αιμίλιε πώς σού φαίνονται οι Villa; τραύμα τής γέννας καί θά εκτρα- όπως λειτούργησαν σέ μάς, θά ρέγγε. τζάζ ή ο.τιδήποτε άλλο,
- Νά σού πώ Χρήστο. Είναι σάν κι χυνθείη κατάσταση. ' Εχω ένα καλό πρέπει νά τούς βάλουμε σ' ένα μέχρις ενός σημείου τουλάχιστον
αυτό πού ονειρεύτηκα απόψε. Νά βιβλίο μέ ασκήσεις διαλογισμού γιά κουτάκι. νά τούς φυλάξουμε προ- μουσικές κάποιου γκέτο. ' Ετσι ο
είσαι σέ μιά πολυκατοικία, στήν νά ξεπεράσεις τό τραύμα τής γέν­ σέκτικά από τόν έξω κόσμο καί νά Λουκάς Θάνος κινδυνεύει νά μή

ΗΧΟΣ & H i-F i ίΑ!\ιυΥΑΡΙΟΣ 84


A IΣ Κ Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

γίνεται πειστικός. Αδικα βέβαία. ιδέες πάνω στούς νέους μουσι­ μουσική, αλλά είναι κατάλληλο τό
όμως δέν ταυτίζεται. Η ταύτιαη δέν κούς ήχους, όπως λέει τό δελτίο μέρος γιά νά ξεχωρίσουε τις απομι­
είναι πάντοτε απαραίτητη, μπορεί τύπου τής ανεξάρτητης CVR Re­ μήσεις. Μή νομίσετε ότιτά «πιθανά
κάποιος νά δημιουργήσει τό εν τε­ cords τής Θεσσαλονίκης, πού δια­ πόπ τραγούδια» τών China Crisis,
λώς προσωπικό του ύφος καί ακόμη θ έτει καί δικά της στούντιο. Οι αποτελούν μιά ενιαία ιδέα περί
καί τή δική του φόρμα. Ομως ο Rodondo Rocks έχουν έναν αξιό­ βιομηχανικού ρόκπού επ εκτείνεται
Λουκάς Θάνος δέν τό κάνει. Οι λογο τραγουδιστή καί έναν ακόμα σ’ όλο αυτό τό δεύτερο άλμπουμ
φ όρμες πού χρησιμοποιεί είναι πιό αξιόλογο στιχουργό (Στίλπων τού γκρούπ. Μόνο τό εξώφυλλο, τό
σχεδόν πάντα αυτούσιες. Δέν υ­ Νέστωρ). Διαθέτουν μιά τραγουδί­ εσώφυλλο καί τό πρώτο κομμάτι
πάρχει υπέρβαση. στρια (Τζό-Τζοάννα) πού η φωνή παρουσιάζουν κάποια αναφορά.
Κάτι πού άν υπήρχε θά έκανε τό της είναι υποφερτή μόνο ότον είναι' Καί αυτή, ανόητη καί αφελή, έτσι
δίσκο πραγματικά υπέροχο. Γιατι ο από κάτω, πολύ από κάτω από τήν πού νά περνάει απαρατήρητη από
άνθρωπος έχει ιδέες, οι στίχοι - πρώτη φωνή. Οταν βγαίνει στήν τούς πάντες.
πού δείχνουν νά αποτελούν τόν επιφάνεια μόνη της. είναι ενοχλητι­ Οι China Crisis είναι ένα καθαρόαι­
κορμό - είναι ιδιαίτερα αξιόλογοι, η κή. Αυτές οι δύο φωνές λοιπόν, μο σύνολο σύγχρονης Βρετανικής
ερμηνεία καί η δίκιά του καί τής κυκλοφορούν πάνω σ' ένα σύγχρο­ πόπ. μέ καλές ιδέες (σέ τέσσερα
Ηδύλης Τσαλίκη είναι αρκετα αι- νο ηλεκτρικό υπόβαθρο πού δέν τουλάχιστον κομμάτια), απολαυστι­
σθαντική καί σού δημιουργεί ένα στηρίζεται καλά στά πόδια του. Καί όλη τήν ισορροπία τής κατάστασης, κό καί ευχάριστο παίξιμο (αλά Sim­
αίσθημα ταύτισης, όμως μόλις τ ε ­ δέν στηρίζεται καλά, γιατί οι αρχι­ εισάγοντας ένα νέο καθοριστικό ple Minds καί Heaven 17) καί σχε­
λειώσει ο δίσκος θέλεις νά σκα­ κές ιδέες έχουν προγραμματιστεί δεδομένο: μιάν εξαιρετικά συγκε­ δόν τέλεια παραγωγή. Τί δέν έ ­
φ τείς τί λείπει. Τί έψαχνες όλη τήν μαθηματικά, συγκρατημένα, εν τε­ κριμένη πρακτική τής σύγχρονης χουν; Δέν έχουν προσωπικό στιλ
ώρα. Αυτή τήν πειστικότητα γιά τή λώς ορθόδοξα καί υπολογιστικά. ηλεκτρονικής πόπ. πού στιγματίζει καί δέ μάς λένε τίποτα απολύτως
βίωση καταστάσεων ενός συγκε­ Εντελώς αντίθετα απ' ό τι θα περί- ανεξίτηλα τούς δέσμιούς της σάν πού δέν μάς τό έχουν πει άλλοι
κριμένου χώρου σήμερα πιά. κατα­ μεναν ίσως οι πέντε Rodondo Roc­ μή αυθεντικούς. Σ' αυτό τό αδιέξο­
προηγουμένως. Δέν κρύβουν ίχνος
στάσεων μοναξιάς, μπαρόκ κινημα­ ks. Γιατί, όλα αυτά, μαρτυρούν, δο έχ ει σφηνώσει καί τούτη εδώ η π εριπ έτειας, δέν παρουσιάζουν
τογραφικών σκηνών αλλά καί καρα- έλλειψη φαντασίας. Καί δέν φτά­ άψογη παραγωγή - πού πρέπει νά
εκπλήξεις καί σέ μερικά σημεία
δοκούσας οργής. Καί δυστυχώς νουν μ ερ ικές ευφ υολογίες τών τό δεις γραμμένο γιά νά τό πάρεις κουράζουν μέ τή σταθερότητα καί
δέν τήν έχεις 100%. Ο Λουκάς κίμπορντς καί'ορισμένα ξεσπάσμα­ είδηση ότι είναι ελληνική.
τόν ορθολογισμό τους. Τό «WOR­
Θάνος. απόλυτα ειλικρινής ώς άτο­ τα τής φωνής γιά νά σώσουν τις ήδη Πέρα από τό γνωστό (Σιδηρόπου-
KING WITH FIRE AND STEEL»
μο. μέ ιδέες, σκέψεις καί συναι­ μέτριες συνθέσεις. Πάνω απ' όλα. λος. Φατμέ. Σπυριδούλα) ντράμερ
είναι μιά ζουμερή ιδέα - ή καλύτερα
σθήματα πού αγγίζουν λίγο ώς πο­ υπάρχει έντονη η διάθεση τού ’ Ακη Περδίκη πού συμμετέχει σέ
πολλές μικρές ιδέες - πού φοβούν­
λύ όλους μας. δυστυχώς χρησιμο­ γκρούπ νά ακουστεί άμεμπτο καί μερικά κομμάτια καί κάποιον Geor­
ται νά επεκταθούν σέ θέματα πέρα
ποιεί τή μουσική χωρίς ποτέ νά τήν σοβαρό. Πράγμα πού τό κάνει νά ge Τ. στό σαξόφωνο στό «Autumn
από τά ακίνδυνα καί προφανή. Τό
εξευ τελίζει, χωρίς όμως ποτέ καί ακούγεται δυσκίνητο καί αδιάφορο, In Paris» (πού είναι καί τό κορύφω­
μοναδικό ευρηματικό σημείο, βρί­
νά τήν αποκωδικοποιεί καί να τήν εκ τό ς από ελ ά χ ισ τε ς σ τιγ μ ές μα τού LP) οι Statues In Motion είναι σκεται στόν τρόπο μέ τόν οποίο
τοποθετεί στή θέση πού τής πρέ­ («Strangers». «Favours»). Καί ε ­ δύο καί χειρίζονται όλα τά όργανα - επαναλαμβάνουν τήν τελευ τα ία
πει. (***, 3 1/2, Β) -Α.Κ. κτός από μιά. τελείω ς ξεχωριστή, ηλεκτρονικά κίμπορντς κατά κανό­ λέξη κάποιας φράσης (κυρίως στά
Υ.Γ. Θά ήταν άδικο νά μή σημειώσουμε εκεί στό τέλος τής δεύτερης πλευ­ να. Τά ονόματά τους είναι Alvin
τό άψογο παίξιμο τών μουσικών, πού ρεφρέν) καί εκεί πραγματικά φαί­
ράς. Dean καί Billy Knight. Δέν ξέρουμε νεται ότι τό έχουν δουλέψει πολύ
είναι, ο Γιώργος Μαγκλάρας. ο Θεολό­ Είναι σά νά έχουν μπει στό στούντιο τήν εθνικότητά τους. Μερικοί τούς
γος Στρατηγός, ο Γιώργος Ζηκογιάννης. τό πράγμα, αφού στό τέλος αυτή η
καί νά προβληματίζονται γιά τό πώς λένε Εγγλέζους, άλλοι... Νεο-Ζη-
ο Νίκος Αντύπας. ο Φίλιππος Τσεμπε­ επανάληψη είναι καί αυτή πού σού
ρούλης. ο Βασίλης Δερτιλής καί ο ίδιος ο θά τούς δεχτεί ο κόσμος όσο τό λανδούς. ' Αν τελικά είναι ' Ελλη­
μένει. Δέν μπορούμε βέβαια νά
Λουκάς Θάνος. δυνατόν καλύτερα, αντί νά αφήνον­ νες. τόσο τό χειρότερο. έχουμε τό παραμικρό παράπονο
ται ελεύθεροι νά βγάλουν αυτό πού (** 1/2, 3 1/2, Β) -Α.Ζ.
από τούς China Crisis, ότι δέν
έχουν μέσα τους. Θυμίζουν σ'
προσέχουν μέ μεγάλη υπευθυνό­
αρκετές στιγμές B-52’s, Deaf Sch­ τητα αυτό πού παρουσιάζουν. Αλλά
ool καί Original Mirrors. Συγκροτή­
αυτή η υπερβολική προσοχή - πού.
ματα μέ πανέξυπνη πόπ αισθητική,
δέν μπορεί, κάπου θά τούς αφήνει
τά οποία όμως δέν βιάζουν τά
ανικανοποίητους - είναι καί αυτή
πράγματα κάτω από έναν όγκο σκέ­
πού τούς πιέζει μέ τό μαχαίρι στήν
ψεων. φόβων καί συμβιβασμών. Οι πλάτη καί δέν τούς αφήνει νά
Rodondo Rocks θά μπορούσαν καί
χαμογελάσουν αβίαστα. Καί είναι
αυτοί νά δημιουργήσουν τή δίκιά I κρίμα, γιατί ορισμένες συνθέσεις
τους πανέξυπνη πόπ. άν επιχειρού­ τών Γκάρι καί Έντι («Animals in
σαν νά φύγουν γιά λίγο από όλα
Jungles». «Working With Fire and
αυτά πού τούς πιέζουν καί πού δέν
Steel». «The Gates of Door To
φτάνει μόνο νά τά τραγουδάνε. Door» αλλά κυρίως τό «Hanna Han­
Δέν είναι διόλου παράξενο πού τό
na»). κάθε άλλο παρά πετάνε τούς
καλύτερο κομμάτι τού δίσκου είναι
China Crisis στό σωρό μέ τά προ­
τό τελευταίο, η καταπληκτική μπα­
βληματικά καί δυστυχισμένα «πόπ»
λάντα «Listen To The Wind Blow»,
εξαμβλώματα τών καιρών μας.
RODONDO ROCKS εντελώς έξω από τό μοντερνίστικο
Αλλά από τήν άλλη, άν οι China
STANDARD DEVIATION κλίμα τού άλμπουμ, εντελώς απο- CHINA CRISIS Crisis είχαν τή δυνατότητα νά στα­
Room Romance - Aux Pairs - Love Has Pas­
κςμμένη καί μοναδική. Ίσως άν WORKING WITH FIRE ματήσουν νά παίζουν τό ρόλο τού
sed You By - Go Kid Go - Birthday Party - συνοδευόταν από ανάλογες στι­ AND STEEL φτωχού συγγενή τών Simple Minds,
Mushy Mushy - Strangers - Favours - Listen γμές... (**, 3, Β) -Χ.Δ. Working With Fire and Steel - When The Piper
To The Wind Blow. Calls - Hanna Hanna - Animals In Jungles - οι Simple Minds δέν θά 'ταν αυτοί
CVR 1002 Here Come a Raincloud - Wishful Thinking - πού είναι, έτσι δέν είναι;
Tragedy And Mystery - Papua - The Gates of (***, 3, Β) -X..
' Οταν σού πέφτει λοιπόν στά χέρια Door to Door - The Soul Awakening.
κάτι τό εντελώς άγνωστο καί λίγες STATUES IN MOTION VIRGIN 50025
στιγμές προτού τό ακούσεις γιά S.I.M. CARLY SIMON
Virginia Clemm - Future Myth - In Silence -
Φαίνεται ότι η Virgin τήν έχ ει δει HELLO BIG MAN
πρώτη φορά, οι φάτσες, τό εξώ­ περίεργα τή βιομηχανία, τά εργο^
Autumn In Paris - Blackout - Let s Face The You Know What To Do - Menemsha - Damn
φυλλο. οι τίτλοι τών κομματιών Heroes - Era Of The Rats - The Man In Black - στάσια τις μηχανές καί τά συναφή. You Get To Me - Is This Love? - Orpheus - It
ακόμα καί μιά πρόχειρή ματιά στούς Statues. Απότή λιγότερο πιστευτή, «ακαδη­ Happens Everyday - Such A Good Boy - Hello
στίχους, όλα αυτά παίζουν κάποιο THREE EGGS 6001 Big Man - You Don’t Feel The Same -
μαϊκή» έκθεση τών πραγμάτων (He­ Floundering.
ρολάκι στή διαμόρφωση μιάς αρχι­ Αυτά πού οι Japan υπεξαίρεσαν aven 17. China Crisis) μέχρι τήν WARNER BROS 923886
κής θετικής ή αρνητικής γνώμης. απ' τόν Ντέιβιντ Μπάουι. οι Status ενοχλητική γιά πολλούς μουσικο- (Εισαγωγής σέ ελληνική τιμή,
Καί στήν περίπτωση τών Rodondo In Motion προσπαθούν νά τού τά μεταλλουργια τών Einsturzende περιορισμένα αντίτυπα)
Rocks, όλα έδειχναν νά πηγαίνουν ξαναδώσουν πίσω - ξεχνώντας ότι Neubauten καί τών Test Depar­ Παράξενη γυναίκα... Τόσος δρό­
μιά χαρά... κάπου στό δρόμο επενέβησαν οι tment. Δέν είναι ώρα εδώ νά αναλύ­ μος. τόσοι συμβιβασμοί στις πιό
Οι Rodondo Rocks έχουν φρέσκες Depeche Mode καί μετέβαλλαν σουμε τή σύγχρονη «βιομηχανική» φτηνές μανιέρες τής σόου-μπίζ-

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

(«English Rose». «Mr. Clean». «Th­


ick as Thieves») καί τό εφηβικό
«νέοι-ενάντια-σ τούς-γονείς» γιά
μιά. απλοϊκή στήν ουσία της. αλλά
καθαρά ταξική θεώρηση τού κό­
σμου («Smithers-Jones». «The Ε-
ton Rifles», «Α Bomb In Wardour
Street»). Oi Jam - ο Γουέλερ -
μπορεί νά μήν έφτασαν ποτέ στις
οργιαστικές τε λ ετές τών Birthday
Party ή τά θανατερά ροκεμπίλι τών
Cramps, έπιασαν όμως τό άγχος
καί τήν αγωνία τής νεολαίας γιά τό
αύριο εκφράζοντάς τα μέ τόν καλύ­
τερο τρόπο. Γράφει ο Paolo Hewitt
στή βιογραφία τών Jam: «Σάν τόν
νες - καί. σήμερα, πάλι στή σκηνή Orwell, ο Γουέλερ ήταν κατά κά­
μέ τό κεφάλι ψηλά, προτείνοντας ποιο τρόπο πατριώτης, όχι μέ τή
γλυκά καί χαμηλόφωνα ένα πάντα δεξιά έννοια όπως διάφορα απο­
αισθησιακό πρόσωπο καί ένα ύστα­ βράσματα σάν τό Εθνικό Μέτωπο,
το. καθοριστικό επιχείρημα: Τό πο­ αλλά ένας άνθρωπος πού αγαπού­
λύ καλό της γούστο. σε τήν Αγγλία καί φυσικά τήν ήθελε
Γιά μιά φορά ακόμη η Κάρλι Σάιμον νά προκόψει. Αυτά πού είδ ε ήταν
εγκαταλείπεται στούς στροβίλους καλπάζουσα ανεργία, κόσμος πα-
τού έρωτα... Δέν τήν χειροκροτάς κεταρισμένος σέ απρόσωπες δη­
γιατί ξέρεις ότι αυτό πού κάνει δέν μοτικές πολυκατοικίες καί. τό χει­
σέ πολυαφορά. ' Ομως τήν καταλα­ ρότερο απ' όλα. μιά μικρή ομάδα
βαίνεις. γιατί είναι ένα από τά από πλούσιους στήν εξουσία, νά
ελάχιστα όμορφα θηλυκά πού τολ­ ελέγχουν τις ζωές τών άλλων αν­
μούν νά δηλώσουν ανασφάλεια συ­ θρώπων μέσα από τήν εκπαίδευση,
ναισθημάτων εκεί πού θά μπορού­ τή δουλειά καί τόν ελεύθερο χρό­
σαν νά περάσουν γιά οτιδήποτε, νο».
ακόμη καί γιά κοινωνικοί λειτουργοί Τέλος γιά τό πιό πικρό χάπι πού
(βλέπε Τζόαν Μπαέζ). γιατί έχουν έπρεπε να καταπιούν, τή διάλυσή
καί τήν εξυπνάδα καί τό ταλέντο νά τους, διαβάζω ένα γράμμα στο
στήσουν γερά τό παραμύθι τους. ΝΜΕ πού λ έει ότι οι Jam ήταν οι
Καί. κυρίως, τήν αποδέχεσαι, γιατί, ' Ελβις μας ή οι Beatles μας. γιά τή
τελικά, ύστατο κριτήριο παραμένει γενιά μας. καί ευτυχώς δέν πρόκει­
ο τρόπος πού κάνεις ό.τι κάνεις, ται νά γίνουν οι Rolling Stones μας.
ακόμη κι ελαφρύ τραγούδι. Καί ο (****’ , 5, Β) -Α.Φ.
τρόπος εδώ τής Κάρλι, σ' ένα
άλμπουμ γεμάτο δικές της συνθέ­ Rose - Mr. Clean - David Watts - Down In The ο .Otis καί ο Pickett δίπλα στό
Tube Station At Midnight - Strangetown-The Smokey Robinson καί τόν Mayfield.
σεις (εκτός από τό «Is This Love?» Butterfly Collector - When You’re Young -
τού Μπόμπ Μάρλεϊ τό οποίο ούτως Smithers Jones - Thick As Thieves - The Eton Ομως, απ' τις κιθάρες καί τά
ή άλλως οικειοποιείται χωρίς προ­ Rifles - Going Underground - Dreams Of ντράμς τού συγκροτήματος βγήκε
Children - That’s Entertainment - Start! - Man ένας σπουδαίος καινούριος ήχος.
βλήματα γιατί είναι η φύση του In The Corner Shop - Funeral Pyre - Absolute
τέτοια καί η θεματική του καί γιατί Beginners - Tales From The Riverbank - Ενας ήχος πού βαθιά στό πετσί
δουλεύει - μαντέψτε: - μέ τούς Town Called Malice - Precious - The Bitterest του είχε σφηνωμένα όλα τά παρα­
Pill (I Ever Had To Swallow) - Beat Surrender. πάνω ακούσματα χωρίς νά μοιάζει
Ρόμπι Σέικσπιρ καί Σλάι Ντάνμπαρ POLYDOR 815537
στή ρύθμ σέξιον). είναι προσωπι­ μέ κανέναν. ' Ηταν ο απόλυτος πόπ
κός. όχι πάντα ο αναμενόμενος - PAUL WELLER, Bruce Foxton, ήχος τής νέας δεκαετίας. Οι Jam
υπάρχει ανήσυχη ανάπτυξη ακόμη Rick Buckler. The Jam. Μπορεί τό θά μπορούσαν νά γίνουν οι Fab
καί στις πιό συμμετρικές μελωδι­ «SNAP!» νά είναι τό επίσημο τέλος Four γιά τή γενιά τους, όμως οι
κές γραμμές - καί. πάνω απ' όλα. τής όλης υπόθεσης, μήν περιμένε­ συνθήκες είχαν αλλάξει δραματι­
ευαίσθητος. ' Αρα έγκυρος, ακόμη τε όμως τίποτε επικήδειους καί τά κά. Η πόπ είχε μεταβληθεί σέ μιά
κι άν νιώθεις μέσα σου ότι υπάρ­ τοιαύτα. Ούτε, φυσικά, κριτική τών κυνική μηχανή, είχε θρυμματίσει
χουν χίλια δυό άλλα πράγματα πιό τραγουδιών πού βρίσκονται σέ τού­ τις συνειδήσεις τής νεολαίας διαι­
βασανισμένα νά ακολουθήσεις. το τό δίσκο, γιατί στή μεγάλη τους ρώντας την σέ ομάδες, κατηγορί­ BOB DYLAN
(***, 3, A) -Α.Ζ. πλειοψηφία παρουσιάστηκαν παλι- ες. στιλ καί οτιδήποτε άλλο βάλει ο INFIDELS
ότερα απ' τις στήλες τού περιοδι­ νούς. διαλύοντας τή συνοχή πού Jokerman - Sweetheart Like You - Neigh­
borhood Bully - License To Kill - Man Of
κού. Μόνο μερικές σκέψεις καί είχε αποκτήσει στά σίξτις. Γ ι’ αυτό Peace - Union Sundown - 1And I - Don’t Fall
συναισθήματα πού μού προκάλεσε ακριβώς τό λόγο δημιουργοί σάν Apart On Me Tonight.
η περίπτωση τής παρέας τού Γουέ- τούς Jam ή τόν Costello δέν μπό­ CBS 25539
λερ. Τό «SNAP!» είναι μιά ακριβέ­ ρεσαν νά πάρουν τή θέση πού Μπορεί νά είναι τελείως προσωπι­
στατη σκιαγράφηση τής μεγάλης δικαιωματικά τούς ανήκε. Παρ' όλα κό. αλλά μετά τό «DESIRE», ίσως
πορείας τών Jam περιέχοντας καί αυτά οι Jam ένωσαν ένα μεγάλο επειδή οι δίσκοι του μού φάνηκαν
τά δεκαέξι σίνγκλς πού κυκλοφό­ μέρος τής νέας γενιάς κάτω από τή αρκετά αδιάφοροι, ίσως επειδή ξ ε ­
ρησαν στή βρετανική αγορά. Καί όχι σημαία τών κοινωνικών-προσωπι- νίστηκα καί ' γώ λίγο μέ τόν ξαφνικό
μόνο αυτά, μαζί υπάρχει επίσης μιά κών διεκδικήσεων. ' Ηταν παιδιά ενθουσιασμό του γι αυτόν τό γε­
αρκετά καλή επιλογή τραγουδιών τής εργατικής τάξης καί τραγου­ ροντίστικο χριστιανισμό, ο Bob Dy­
απ' τή μισή ντουζίνα LP’s πού είχαν δούσαν γ ι’ αυτήν. lan είχε μείνει στό μυαλό μου τά
στό ενεργητικό τους. Μιλώντας γιά τήν πορεία τους υπο­ τελευταία χρόνια μέ μιά αίσθηση
Μέσα στά τραγούδια τών Jam χα­ γραμμίζω δυό σταθμούς: «ALL «Γέρου τού Μωριά» ή κ.ά. πολλά.
μογελούσαν πονηρά οι παλιές κα­ M O D CONS» καί « S E T T I N G Γιά μένα, καί γιά όλους τούς «άπι­
λές μέρες τού '60. Τά ρίφ τής SONS». Στά δυό αυτά άλμπουμς στους» όμως, τό «INFIDELS» ήταν
Rickenbacker τού Γουέλερ οδη­ βρίσκεται η πεμπτουσία τής προ­ ένα πολύ γερό καί διδαχτικό μάθη­
γούσαν στον Τάουνσεντ τά φωνη­ σφοράς τους. Στό πρώτο ολοκλη­ μα. Μέ ένα συγκρότημα πού σπάει
THE JAM τικά τού γκρούπ στούς Beatles καί ρώνουν τή μουσική τους, στό δεύ­ κόκκαλα (Mick Taylor κιθάρα. Mark
SNAP οι στίχοι στούς Κόμπους τού Ρέι τερο τις θέσεις τους. Παρατάνε Knopfler κιθάρα. Alan Clark πλή­
Ντέιβις. Ομως η μεγάλη αγάπη οριστικά τά κλισαρισμένα τραγού­ κτρα. Robbie Shakespeare μπάσο
In The City - Away From The Numbers - All
Around The World - The Modern World - τού Γουέλερ ήταν - καί είναι - η δια τού «THIS IS THE MODERN καί Sly Dunbar ντράμς. κρουστά), ο
News Of The World - Billy Hunt - English σόουλ τής Stax αλλά καί τής Τamla. WORLD» γιά πιό ώριμες δουλειές «Γερο-Δάσκαλος» έβγαλε φέτος

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

ένα δίσκο πού άν μή τί άλλο γιά τρία Κατά τά αλλα. πρόκειται γιά ένα αναφορών. Νά πού χρειάζονται κι
καί μόνο κομμάτια («Neighborhood σπουδαίο άλμπουμ. Γεμάτο καί πάλι αυτές τελικά. Καί η ίδια παρατήρη­
Butly». «Man Of Peace», καί «Union από εκείνες τις μικρές αλλά βαθιές ση ισχύει γιά ολόκληρο τό LP.
Sundown»), είναι ένας από τούς διαστροφές πού κάνουν ενδιαφέ­ ' Αν τώρα καταλήξουμε στή συγκε­
καλύτερους ρόκ έντ ρόλ δίσκους ρουσα τή ζωή ενός μπουχτισμένου κριμένη ερώτηση άν πρέπει νά τό
τού 1983. Μή φανταστείτε παλαι­ μουσικού - καί. μαζί, καί τού εξίσου αγοράσει κανείς ή όχι. θά έλεγα
οντολογίες (άν καί νά είστε έτοιμοι μπουχτισμένου κοινού του. Δια­ ναι. ' Οχι γιατί είναι τίποτε σπου­
νά τις αντιμετωπίσετε μέ ψυχραι­ στροφές τής φόρμας, διαστροφές δαίο. αλλά γιατί, σάν ανεξάρτητη
μία). ο καινούριος Dylan είναι τόσο τής εκτέλεσης καί τής ερμηνείας, παραγωγή, κρύβει ένα θάρρος πού.
φρέσκος, νέος καί ζωντανός, πού διαστροφές τής ίδιας τής μουσικής άσχετα από τό άν απολαμβάνω τό
ίσως μερικές φορές σάς φ έρει στό σύλληψης. Διαστροφές τής πόπ. αποτέλεσμά του. συνηθίζω νά επι­
μυαλό μέρες τού «FREEWHEELI­ διαστροφές του ρόκ. διαστροφές κροτώ. (**, 2 1/2, Γ) -Α.Ζ.
N’» ή οτιδήποτε άλλο παλιό του. καί τού μαύρου καί τού άσπρου καί
κατά συνέπεια υπεράνω πόσης υ­ διαστροφές ακόμη καί τής έννοιας
ποψίας. Τίποτα άλλο. Ακούστε τό τού τίτλου καί - Θεέ!, πόσο μακριά
«INFIDELS» καί βγάλτε τά δικά σας βρισκόμαστε απ’ τό «She Loves
συμπεράσματα (όπως έχει πει κι ο You»... λού εξελίσσεται (;) η όλη δράση.
ίδιος), καί νά είσ τε σίγουροι ότι άν Πρόκειται γιά μεγάλους μουσικούς Γιατί δέν κατάλαβα σχεδόν τίποτε
ποτέ πιστέψατε σ ’ αυτόν ή τόν - καί τό ξέ ρουν καλύτερα από σάς κι καί. όσα κατάλαβα, πολύ θά τό
αγαπήσατε, δέν θά σάς απογοητέ­ από μένα. Αυτά πού κάνουν είναι 'θελα νά τά έχω πιάσει λάθος. Τό
ψει σίγουρα. Τό αντίθετο. Μάλλον δοκιμές πάνω στις πιθανές εκβά­ γιατί, προτιμώ νά τό κρατήσω γιά
θά εκπλαγείτε. (*** 1/2, 4, Β) —Ν.Π. σεις μιάς ελεγχόμενης παράκρου- τόν εαυτό μου. Λυπάμαι. Δηλώνω
(Σ.Σ.: Καί οι στίχοι, κύριε Πολίτη; Δεν σης - στά όρια τής αποδιοργάνω­ έλλειψη φαντασίας καί περιορισμέ­
έχουμε νά πούμε τίποτα γιά τούς στί­ σης. είναι η αλήθεια. Αλλά καί αυτό νη γνώση τής αγγλικής καί ξεμπερ­
χους; Δέν τό ξέρετε, ότι τό μιοό πολιτι­ έχ ει προβλεφτεί. Πέρα λοιπόν από
στικό μας κονκλάβιο έχ ει σκύψει πάνω δεύω. ελπίζω. Σημειώνω μόνο ότι
τους καί πασχίζει νά τούς μεταφράσει,
τις διάφορες περιπαιχτικές υποψί­ θεωρούσα πάντα αυτή τή μουσική
σέ μιά ύστατη προσπάθεια αποκόμισης ε ς παράνοιας, άλλοθι κι α υτές στάση - καί μόνο σάν «ρόκ» μπορώ
υπαρξιακής πορείας τουλάχιστον γιά μπροστά στόν εφιάλτη τής οργανω­ νά αντιληφθώ αυτό πού κάνουν οι
τούς επόμενους έξι μήνες;). μένης επαγγελματικής καριέρας. Forward Music Quintet - σάν μέσο
έχουμε εδώ μιά σειρά πέρα γιά αποκατάστασης ενός πιό ανθρώπι­
πέρα συγκεκριμένες αλλά καί ανά νου επίπεδου στις καθημερινές YOU GUYS
πάσα στιγμή ανοιχτές στήν αναθε­ «μας» σχέσεις. Καί εδώ. δέ βρήκα LOVE IN ARMOUR
ώρηση απόψεις, γύρω από κάθε κάτι τέτοιο. (Αντίθετα, τή μόνη Love In Armour - Angels Laugh Under The
μουσική πράξη πού θά μπορούσε φορά πού αναφέρεται σάν έννοια Water - A Leafless Tree - The Gift - Dange­
νά ενδιαφέρει ή καί νά αφορά τό ρόκ. περιβάλλεται από σαφέστα­ rous Riff - The Descent Of The Dorians -
Blue - Saphire - The Road Of A. - Black-Star
«όσους πιστεύουν στό ρόκ».' Ενας το σαρκασμό. Σύμπτωση:). Saphire - Moonray Dance - Cross Purposes,
κόσμος κάτω από ένα παραμορφω­ Εκεί πού τά πράγματα είναι πιό Beguilement And Volupte - Dangerous Riff -
τικό μικροσκόπιο στηριγμένο πάνω Nostalgia For The Unknown.
συγκεκριμένα, εκ εί προβάλλει καί η MERCURY 812456
σ ’ ένα σκαμνί πού κάποιος από μεγαλύτερη αμηχανία τών F.M.Q.
κάτω επιμένει νά τό κλωτσάει μέ Η όλη τους μουσική σύλληψη συγ­ Ο Γιώργος Ρωμανός στά τέλη τού
μανία όση ώρα διαρκεί η έρευνα. κεντρώνεται γύρω από έναν ογκώ­ 1983 φτιάχνει τό «γκρούπ» You
Καί νά τό αποτέλεσμα: Σημεία αι­ δη αλλά κινητικό σχηματισμό μπά­ Guys καί μάς φιλοδωρεί μέ τό
φνιδιαστικής έξαρσης καί γοητείας σου καί ντράμς. σέ σημείο πού ν ’ άλμπουμ «Θωρακισμένη Αγάπη».
εκεί πού όλοι δέν βλέπανε παρά μιά αναρωτιέσαι τί ακριβώς χρειάζον­ Τούς στίχους γράφει η Δανάη Μακ­
ακόμη θεωρητική ρουτίνα: «Boom ταν όλα τά υπόλοιπα, κίμπορντς. Κίνον-' Αντριου καί τραγουδά η Νί­
Boom». «Τutti Frutti». «Ich Lieb Den κιθάρες καί φωνητικά - ή. γιά τήν κη ΜακΚίνον-' Αντριου. Στούς You
Rock’n' Rolf» - τίτλοι είναι αυτοί γιά ακρίβεια, τί χρειάζονταν έτσι αδέ­ Guys παίζουν, η τρίτη τών αδελφών
TRIO τό 1983; ξια πού χρησιμοποιούνται. Καί οι Αριάδνη ΜακΚίνον- Αντριου κίμ­
BYE BYE Καί όμως, άν κάποιος ξέπλενε τό συνθέσεις, σημαδεύονται απ' τις πορντς. ο Δημήτρης Παπαδόπου-
Hearts Are Trump - Boom Boom - Da Da Da l δυτικοευρωπαϊκό κουφάρι αυτής ίδιες α τέλειες. Τό τρυφερό χτύπη­ λος (παλιός κιθαρίστας - έπαιζε
Don't Love You-You Don't Love Me Aha Aha τής ξερής χρονιάς, η γλίτσα πού θά
Aha - Girl Girl Girl - W.W.W. - Anna - £tet Me In μα στήν πλάτη απ' τόν Ρίχαρντ ημι-επαγγελματικά ήδη από τό
Let Me Out (long version) - Drei Mann Im 'σ τάζε θά είχε τό χρώμα καί τή Στράους στήν εισαγωγή τού «Make 1967-68 - καί νύν γραφίστας, έχον­
Doppelbett - ich Lieb Den Rock’n'Roll - Bye μυρωδιά αυτού τού άλμπουμ. Βα- Sure» καί η εξαιρετική δόμηση τής τας φιλοτεχνήσει καί τούτο εδώ τό
Bye - Out in The Streets - Tutti Frutti - Toora ρειά. ακαθόριστη - καί οικεία. Γιατί,
Loora LooraLoo - Is It Old & Is It New. ρυθμικής του δυναμικής (κρίμαπού εξώφυλλο), ο Στέφανος Κορόκλης
MERCURY 814387 ξέρ ετε, οι κοσμικές επιδημίες, σέ τό θέμα δέν ακολουθεί), μαζί ίσως κίμπορντς. ο ίδιος ο Ρωμανός κιθά­
(Περιορισμένα αντίτυπα) προσβάλλουν πολλές φορές εκεί μέ τό κεντρικό μελωδικό πέρασμα ρα (δική του είναι καί η παραγωγή)
Τό κομμάτι πού έλειπε απότό πάζλ; πού λές ότι τήν έχεις γλυτώσει. τού «Wait» - κάτι σάν τούς Joy καί οι Plaza πατόκορφοι.
οι φάτσες τους. Καί άν είναι έτσι ο (’ ** 1/2, 4, A) -Α.Ζ. Division σέ κρυφή εκδήλωση θαυ­ Ο δίσκος θέλει νά είναι ατμοσφαιρι­
μέσος Γερμανός γλετζές πού αυ­ FORWARD MUSIC QUINTET μασμού γιά τούς Blue Oyster Cult κός πρός τό μαγικό καί μού θύμισε
τοί οι τρεις ψυχοπαθείς θέλουν νά THE MYSTERY OF A DYING (κρίμα πού περιστοιχίζεται από τό­ λίγο τήν Κέιτ Μπούς στό «ΤΗΕ
υπονοηθεί μέσα από τά κομμάτια SPECIES σο χλωμά φαντάσματα σχημάτων) - DREAMING» - οι Αντριου πάντα
πού αυτοί μάς προτείνουν απ' τούς Make Sure - Wait - For The Quiet Life -
θα μπορούσαν νά απαρτίσουν ένα φέρνανε κάπου πρός τά εκεί. Αλλά
δίσκους τους («Da Da Da». «Tutti Waiting - I Will Not Apologise - Nocturnal πραγματικά καλό σίνγκλ. ' Ομως, οι η αίσθηση τής μή ικανοποιημένης
Frutti». καί διάφορες άλλες βλάβες Horror εδώ ιδέες δέν αντέχουν τό βάρος καλλιτεχνίας μάλλον επικρατεί καί.
τού θυμικού). τότε... νά μιά χώρα FMO 001 (Ανεξάρτητη παραγωγή) ενός άλμπουμ, έστω καί «μίνι» - τό τελικά, απομένει μιά παρέα πού
πού καλύτερα νά τή διασχίσει κα­ Π έντε ονόματα: Or, Shaman, Na- «THE MYSTERY OF A DYING SPE­ αποφάσισε νά δείξει τί μπορούσε
νείς αυστηρά μέ αεροπλάνο. tassa Streuberg, Elle, Von Kiauss. CIES» διαρκεί μισή ώρα καί πουλιέ­ νά κάνει, μόνο πού σκόνταψε όχι
Ακόπη δέν έχω καταλάβει τί ακρι­ Ό μω ς οι πληροφορίες - καί εδώ ται σέ αρκετά χαμηλή τιμή. Ανάγλυ­ στό πώς. ούτε στό τί. αλλά στό γιατί.
βώς εί τιτό«ΒΥΕΒΥΕ». Πρέπει νά υπάρχουν πληροφορίες - λένε ότι φο παράδειγμα, τά οχτώμισι λεπτά Ως συνήθως. Τεχνοκρατία παρω­
είναι τό καινούριο άλμπουμ τών Τrio είναι «δικοί μας», Αθηναίοι. Ελλεί­ τού «Waiting». Θά μπορούσαν νά χημένων εποχών καί αισθητικών, νά
- καί μάλλον είναι, μέ τις δέκα νέες ψει άλλης εκδοχής υποθέτω ότι είναι καί δύο. ' Η μάλλον θά έπρεπε τί περίπου έχουμε εδώ - καί νά τί
συνθέσεις του. Ό μω ς, δέν έχω πρέπει νά ζούνε σέ κάποιον άλλο νά είναι δύο. Σπάνια συναντάς νά συμβαίνει όταν η καταπιεσμένη
ξεκαθαρίσει τί ρόλο παίζει εδώ κόσμο, ή τουλάχιστον νά επιζητούν συμβαίνουν τόσα λίγα πράγματα σέ καλλιτεχνική προσωπικότητα μερι­
ξανά τό «Da Da Da», καθώς καί μιά αυτή τή «φυγή» απότό συγκεκριμέ­ τόσο απέραντες εκτάσεις τού χρό­ κών ανθρώπων, πού είδαν τή μουσι­
«μακριά έκδοση» τού «Anna» πού νο κοινωνικό πρόσωπο πού οι άλλοι νου. Μιά ακόμη περίπτωση πού η κή τους εξέλιξη νά διακόπτεται καί
πρέπει νά κυκλοφόρησε πέρσι (τό μπορούν καί αντιλαμβάνονται - καί σύλληψη πέφτει θύμα τής ατμό­ νά ατονεί. βρίσκει διέξοδο μετά
' 82) σέ σίνγκλ (καθώς δέν περιλαμ­ γι' αυτό καί μόνο τό λόγο, χάρισμά σφαιρας καί κόβει δρόμο γιά νά από πολύ καιρό καί χωρίς νά έχει
βάνεται στό «TRIO», τό προηγού­ τους. Διάβασα καί τούς στίχους. προλάβει τό εφ έ τού «στιλ», χωρίς συντονιστεί μέ τή διαπίστωση ότι τά
μενο άλμπουμ τού γκρούπ - καί (Υπάρχουν στό εσώφυλλο). Καί ε ί­ νά περάσει από τή φάση επεξεργα­ χρόνια περασανε καί ότι έχουμε
μάλλον τό πρώτο του). μαι πλέον σίγουρος ότι κάπου αλ­ σίας καί ελέγχου μέσω συγκριτικών Σήμερα. **1/2 3, Β).- μ .ν .

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

σχημα και μέχρι τά μέσα τής δ εύ τε­ πρέπει όμως νά αποβάλλει μιά «θε­
ρης πλευράς δέν κουνιέται φύλλο. ατρικότητα» πού έχ ει στιγμές-στι-
Η ιδέα τής ηλεκτρονικής ανάπτυ­ γ μ ές. Από τά πιό θετικά στοιχεία γιά
ξης πάνω στό μεσανατολίτικο μοτί- τό διαχωρισμό τους από τήν πλειο-
βο στό κομμάτι πού έδωσε τόν τίτλο ψηφία τών «παιδιών τών συνθεσάι-
στό δίσκο δέν έχ ει πετύχει καί ζερς» είναι η κιθάρα, πού άν καί
τόσο. Τό «These Boots Are Made σπάνια έρχεται στήν επιφάνεια, έ ­
For Walkin’» όμως πού τ ' ακολου­ χει αρκετά πρωτότυπο στιλ. Πιό
θεί. είναι πάρα πολύ όμορφο καί θά βασικό στοιχείο όμως είναι η ύπαρ­
μπορούσε άνετα νά ανέβει σέ κά­ ξη ντράμερ. πού καταργεί τό απα­
ποιο «τόπ». ' Οσο γιά τό τελευταίο ραίτητο ρυθμοκουτί τής ηλεκτρονι­
κομμάτι, πού είναι καί τό μόνο κής πόπ. άν καί αυτός υποχρησιμο-
οργανικό, προσπαθεί μάταια νά γί­ ποιείται πολλές φορές. Εκείνο πού
νει αυτό πού λέει ο τίτλος του. πρέπει νά τονιστεί είναι η εξαιρετι­
δηλαδή ρομαντικό, χτισμένο όπως κή πράγματι παραγωγή, ευρωπαϊ­
είναι γύρω από πλήκτρα πού παρα­ κού επιπέδου (γεγονός πού σίγου­ Τρελό - Ρώτα - Ωραία ' Ηταν Ό λα Σήμερα...
παίουν κάπου ανάμεσα στό λυρισμό ρα οφείλεται στις τετρακόσιες (!!) Καληνύχτα.
PROXIES τού Σοπέν καί τούς «τρόπους.» τών ώρες στούντιο πού διέθεσε η CVR, WEA 240318
GROOVIN’ OVER BEIRUT Yazoo, γιά νά καταλήξει τελικά σέ πράγμα λογικό άν σκεφτεί κανείς Δεύτερος δίσκος τού Λάκη Παπα-
Photocollage - Let The Radio Play - Someth­ μιά φλυαρία όλων τών οργάνων ότι η εταιρία έχ ει δικό της ηχογρα- δόπουλου. πριν καλά-καλά συμπλη­
ing Went Wrong - Little Lorrane - Fantasy -
Luxury - It’s A Life Life - Groovin’ Over Beirut - γύρω από δύο συγχορδίες. φικό εξοπλισμό, κάτι στό οποίο ρωθεί χρόνος απ' τόν πρώτο. Καί
These Boots Are Made For Walkin' - Romanti- Οι Proxies αποτελούνται από τούς χώλαιναν τά ελληνικά γκρούπ. αλλά φαίνεται πώς η βιασύνη δέν τόν
que. Τζίμι Μπιτζένη τραγούδι, κιθάρες, καί πού γιά συγκροτήματα τού ε ί­ βοήθησε καί πολύ. Τό «Θρΐλερ»
CVR 1001
συνθεσάιζερ καί προγραμματισμός δους τών Proxies είναι σχεδόν τό πού ανοίγει τήν πρώτη πλευρά,
Παίρνοντας τό δίσκο στά χέ ρια μου. ηλεκτρονικών ντράμς σέ δύο τρα­ 50% τού ήχου τους. είναι στό συνήθισμένοτου «σπιντα-
τό μόνο πού ήξερα γιά τούς Proxies γούδια. Εμμανουήλ Τριχάκη μπάς- ριστό ρόκ-στίλ». Αμέσως μετά ό­
ήταν τό ότι είναι η πρώτη κυκλοφο­ ' Οσο κι άν η κατά γράμμα αντιγρα­
σ υ νθ εσ ά ιζερ . σ υ ν θ εσ ά ιζερ καί φή τών ξένων προτύπων δέν είναι ο μως παρουσιάζονται σοβαρά προ­
ρία τής νέας ανεξάρτητης εταιρίας σ τρ ίνγκς καί Λάζαρο Πλιάμπα βλήματα. όταν ο Λ.Π. προσπαθείνά
τής Θεσσαλονίκης CVR (Christos καλύτερος δρόμος πού ανοίγεται
ντράμς καί κρουστά. «Εγκέφαλος» γεμίσει όπως-όπως τήν πλευρά φτι­
Vatseris Records). Εντύπωση πρώ­ μπροστά μας. άς ξανατονίοουμε
είναι ο Μπιτζένης. πού τό αποδει- άχνοντας τραγούδια κυριολεκτικά
τη. κάτι σάν μεσανατολίτικο ριντό ότι άν πέρναγαν σέ κάποια ντισκο-
κνύει θεαματικά μέ τό νά παίξει όλα μέ τά ψέματα, βασισμένα στούς
στό εξώφυλλο καί στή γωνία ένας τέκ τά τρία τραγούδια πού αναφέ­
τά όργανα στό «These Boots...» μουσικούς καί μόνο, μέ ανύπαρκτη
πολεοδομικός χάρτης τής Βηρυτ- ραμε παραπάνω, δέν θά βρίσκατε
πού είδαμε παραπανω. Πέρα απ' διαφορά από αυτά πού θά είχαν θεματική βάση, χτισμένα πάνω σέ
τού. Στήν πίσω πλευρά, σκίτσα πού αυτό έχει γράψει όλους τούς στί­ μιά ατμόσφαιρα επανάληψης καί σέ
φαίνονται σά νά έχουν βγει από προηγηθεί καί μάλλον θά τά βρίσκα­
χους καί τή μουσική επίσης, μόνο τε καλύτερα από πολλά. ' Αν τώρα μία η δύο εξαντλητικές συγχορδί­
κάποιο εκπληκτικό κόμικ τού Moe- πού σ' αυτήν έχει βοηθηθείσέδυό ες. Στή δεύτερη πλευρά τά πρά­
bius. αρκεί αυτό.... (** 1/2, 3, Β) -Σ.Μ. -
κομμάτια απ' τόν Τριχάκη. Ο ήχος γματα φτιάχνουν κάπως, ειδικά στό
Στό «εσωτερικό» τού εξώφυλλου είναι δεμένος γύρω από τά πλή­ «Ρώτα», πού είναι μελοποίηση ενός
τώρα, «ατμοσφαιρικό» άνοιγμα κτρα του. απόλυτα τυπικά γιά τό ποιήματος τού Τσάρλς Μπουκόβσκι.
καί... ηλεκτροπόπ. Συμπαθητικό τό ΟΛΑΚΗΣ ΜΕ ΤΑ ΨΗΛΑ ΡΕΒΕΡ
είδος πού παίζει τό γκρούπ. ικανά ΩΡΑΙΑ ΗΤΑΝ ΟΛΑ ΣΗΜΕΡΑ... καθώς καί στό κομμάτι πού κλείνει
πρώτο κομμάτι. Τό δεύτερο καί. όμως νά τό κάνουν νά ακούγεται τό δίσκο καί τού έδωσε καί τόν
κάπως λιγότερο, τό τρίτο, απ' τις ΚΑΛΗΝΥΧΤΑ
καλύτερα από πολλά ξένα σύγχρο­ Τό Θρΐλερ - Είμαι Ανήθικος - Δωμάτια Μικρά
τίτλο. Καί όταν όμως ξεπερνιούνται
καλές συνθέσεις τού είδους. Μετά να καί ανάλογά του. Η φωνή τού - Τό Τραγούδι Μου - ' Οπως τά Τζούκ Μποξ - τά προβλήματα έμπνευσης, τά τρα­
όμως, τά πράγματα πηγαίνουν ά­ Μπιτζένη είναι απρόσμενα σωστή. Νευρωτικό Γραφείο - Μέ χαρακτήρισες γούδια είναι τόσο αργά, υποτονικά.

Η Χ Ο Ι Α Π ' ΤΟ ΧΘΕΣ
μερικές ακόμη αδημοσίευτες φωτογρα­
φίες. (’ * 1/2, 2 1/2, Β) -Α.Ζ.

ERIC CLAPTON, JEFF BECK,


JIMMY PAGE
GUITAR BOOGIE
Choker - Snake Drive - Draggin’ My Tail -
Steelin' - Freight Loader - West Coast Idea -
L.A. Breakdown - Down In The Boots -
Chuckles - Tribute To Elmore.
RCA 20282
Παλιές, παμπάλαιες οργμνικές καί ώς
επί τό πλείστον αυτοσχεδιάστικές ηχο­
γραφήσεις. πρό-Yardbirds, πρό-Blue-
sbreakers (!). μέ κεντρικό - καί μοναδικό
- άξονα τό σίτι-μπλούζ σέ μιά απ' τις
πλέον «ηλεκτρικές» εκδόσεις του. ού­
τως ή άλλως υποχρεωτική ώστε νά
ισορροπήοει καί ίσως καί νά θεραπευτεί πώς ο νεαρός Δυτικοευρωπαίος προ­ φυλλα καί σέ μερικές «προσπάθειες»
DAVID BOWIE η αντίφαση ότι οι φορείς του ήοαν. σέ
A SECOND FACE σπάθησε καί πέτυχε νά φυγαδέψει τήν εξοικείωσης τού μέσου ακροατή μέ.τήν
τελευταία ανάλυση, λευκοί. Σήμερα, αγωνία τών ταξικών καί βιομηχανικών ιδέα ότι υπάρχουν μουσικές πού προκα-
Let Me Sleep Beside You - Sell Me A Coat - φτάνουν σ' εμάς πρωτόγονες καί λιγάκι
She’s Got Medals - We Are Hungry Men - In ενοχών του κάτω από ένα μαύρο πετσί. λούν τήν καθημερινότητά του. Φυσικά η
The Heat Of The Morning - Karma Man - Little βαρετές αλλά όχι ολωσδιόλου άχρη­ Από εκεί. όμως, μέχρι νά μάς γίνει αυτή ζυγαριά στά χέρια τού Πάρσονς έκλινε
Bombardier - Love You Till Tuesday - Come στες. καθώς πέρα από τις διάφορες η προσωρινή οφειλή σωστό προπατορικό πάντα πρός τή μεριά τού «κοινού νού»
And Buy My Toys - Silly Boy Blue - Uncle «αναπλάσεις τής μαγείας μιάς ηρωικής αμάρτημα, νομίζω ότι πάει πολύ. καί όλες σχεδόν οι υποψίες ενός λανθά-
Arthur - When I Live My Dream. εποχής», διακρίνονται τά σπέρματα τής νοντα «προοδευτισμού» στις έντεχνες
DECCA 13046 (-, 3 1/2, Δ) -Α.Ζ.
μετέπειτα αίγλης τών συνόλων πού στέ­ ενορχηστρώσεις του καί στις τετραγωνι­
(Περιορισμένα αντίτυπα) γασαν τούς τρ εις κιθαριστές πού. όπως THE BEST OF σμένες συνθέσεις του θυσιάζονταν στό
Ενας ακόμη, ενοχλητικός πλέον, τρό­ φαίνεται εδώ. ήσαν από τό τε μεγάλοι, μέ βωμό μιάς εκλαΐκευσης πού σχεδόν
THE ALAN PARSONS PROJECT
πος νά πουληθούν τά χιλιοκυκλοφορη- "τόν δικό του ο καθένας τρόπο. Ο Κλά- πάντα χτυπούσε τόν καταναλωτικό στό­
I Wouldn’t Want To Be Like You - Eye In The
μένα «πρωτόλεια» απότήν αρχική «πόπ» πτον βαρύς καί εμφαντικός. πάντα στε­ Sky - Games People Play - Time - Pyramania - χο της ενώ ελάχιστες φορές τόν έσπρω­
περίοδο τού '6 6- '67 (η «mod» φάοη) νά δεμένος μέ τό κύριο συναίσθημα τού You Don't Believe - Lucifer - Psychobabble - χνε λίγο πιό μακριά. Παρ' όλ' αυτά
πού τά πιό πολλά υπάρχουν στό πρώτο κομματιού. Ο Πέιτζ. ταχύτατος καί τόσο Damned If I Do-Don't Letlt Show - Can't Take απομένουν μερικά όμορφα τραγούδια -
του άλμπουμ καί όλα χωρίς εξαίρεση στό ευέλιγκτος ώστε νά αφήνει πίσω τό It With You - Old And Wise.
ARISTA 818000 καί άς αρκεστούμε σ' αυτά.
διπλό «IMAGES» - μεταξύ πολλών άλλων θέμα. Καί ο Μπέκ. ο πιό ψύχραιμος σάν (**’ . Α) -Α.Ζ.
επιλογών - μόνο καί μόνο επειδή ο τεχνίτης καί. σίγουρα, ο πλέον ευρημα­ Τελικά... σέ τι ακριβώς συνοψίζεται η
Μπάουι είναι καί πάλι τής μόδας - καί τικός. μέχρι τώρα συνθετική ιστορία τού ' Αλαν
επειδή ανακαλύφθηκαν στά συρτάρια Η εποχή εκείνη εξηγεί σαφέστατα τό Πάρσονς; Σέ μερικά πολύ όμορφα εξώ­

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


Δ Ι Σ Κ Ο ΚΡΙ ΤΙ ΚΗ

ληθαργικά θά έλεγε κανείς, ώστε Τό διπλό λάιβ «Ziggy Stardust-The παρουσίαζε τό πρώτο του άλμπουμ, νης άποψης τών Simple Minds περί τών
πράγματι νά μήν υπάρχει πιό αντι­ Motion Picture» πού κυκλοφόρησε ακόμα κι όταν αριστοτεχνικά διασκεύαζε «σύγχρονων ρυθμικών πρακτικών», τότε
προσωπευτικός τίτλος γ ι’ αυτόντό στά τέλη τού 1983. είναι η μουσική τό «Come On» τού Chuck Berry, ώς στις καλώς νά έλθει τό καινούριο τους άλ­
δίσκο απ' τό «Καληνύχτα». Τό τής ταινίας «Ziggy Stardust And μέρες μας πού. μέσα από τή φάση τής μπουμ τό συντομότερο δυνατό - καί
τζαζ, μουσική - απωθημένο πού φαίνεται μάλλον θά σκοτωθούμε πάλι εδώ στόν
γκρούπ. κιθάρα-μπάσο-ντράμς-πιά- The Spiders From Mars», πού μετά νά στοιχειώνει τή σκέψη του ήδη απότίς ΗΧΟ γιά τό ποιος θά τό κάνει. Στή Β
νο-σαξάφωνο (μ' όλο πού τό τ ε ­ από δέκα χρόνια ακριβώς, προβλή­ πρώτες μ έρ ες. περνάει στήν ωριμότερη πλευρά, μιά θαυμάσια ζωντανή απόδοση
λευταίο παρουσιάζει κάτι τάσεις θηκε φέτος στις Κάννες καί είχε περίοδο τού «LIFE AND DAY». τού «Hunter And The Hunted» από τό
πού τό πάνε στά χωράφια τού Γιώρ- καί αρκετή επιτυχία. Η ταινία ήταν Καί σήμερα; Σήμερα φαίνεται νά τά ' χει «NEW GOLD DREAM». Περίεργο αυτό
γου Κατσαρού). σύν τήν κιθάρα τού τού δημιουργού τού «Monterey όλα... Καί σπινταριστός είναι [«1-2-3-Go τό γκρούπ... Δέν ξέρ εις τελικά από τί
Λάκη. προσπαθεί βέβαια, αλλά πώς Pop» (καί διαφόρων άλλων μουσι­ (This town’s a fairground)». «Memph­ ακριβώς εμπνέεται. απ' τήν ιστορία του.
νά σηκώσεις κάτι πού από μόνο του κών κυρίως ταινιών, μεταξύ τών is»]. καί τήν τζαζούλα του τήν έχει ή από τό μέλλον... (9 στά 10) -Α.Ζ.
(ολόκληρη η β' πλευρά) καί τό δικό του
πέφτει συνέχεια; Δέν υπάρχει εδώ οποίων τό «Don’t Look Back», μιά ύφος τό έχει. Τί δέν έχει; Δέν συμπλέει
ούτε κάν κάτι ελκυστικό σάν τό ταινία γιά τήν περιοδεία τού Dylan μέ τή μόδα, ή μάλλον τήν έχ ει εντελώς
«Ιωάννα καί Μαριέττα» ή τά «Φάλ­ στήν Αγγλία τό 1965). D.A. Penne- αποκλείσει, ε ίτε από τήν καθαρα ιδιο-
τσα Μενεξεδιά» τού «ΑΚΥΡΟ». Οι baker, καί ήταν τό ντοκουμεντάρι- συγκρασιακή μουσική του. είτε από «επί­
κιθάρες έχουν καί πάλι πρωτότυπη σμα τής τελευταίας περιοδείας τού καιρα» κουρέματα (φαλακρώσεως γάρ).
καί ασυνήθιστη γιά τήν Ελλάδα David Bawie μέ τούς Spiders From ε ίτε ίσως από δημόσιες σχέσεις.
χροιά αλλά είναι αρκετό αυτό; Mars τό 1973: Η ηχογράφηση τού Συνοδευμένος από τήν ίδια παλιά καλή
μπάντα πού τόν συντροφεύει μέ μικρές
Εκεί όμως πού συγκεντρώνονται οι σάουντρακ είχε γίνει στό Odeon ανακατατάξεις από την αρχή τής καριέ-
βασικότερες αντιρρήσεις γι' αυτό Hammersmith τού Λονδίνου στις 3 ρας του - πάντα αυτός ο ιδιότυπος
τό δίσκο, είναι τό στίχου ργικό του Ιουλίου τού 1973. Οι Spiders From χρωματισμός από τούς Graham Maby
μέρος. Δέν είναι τόσο τό ότι ο Mars ήταν οι Mick Ronson (κιθάρα, στό μπάσο. Lary Tolfree στά ντράμς. τόν
Λάκης Παπαδόπουλος έχει παρα­ φωνή). Trevor Bolder (μπάσο). Woo­ Sue Hadjopoulos έσχατη αλλα όχι τ ε ­
χωρήσει στόν εαυτό του ερμηνευ­ dy W oodmansey (ντράμς). Ken λευταία επιλογή τού Jakcson στά κάθε
τικές ελευθερίες πού η βραχνή καί Fordham (σαξόφωνο). Brian Wilsh- είδους κρουστά καί. βέβαια, ο ίδιος ο
ασταθής φωνή του αυτή τή φορά Jackson στά κάθε λογής πληκτροφόρα
aw (πνευστά). John Hutchinson καί ακόμη ξυλόφωνο. σαξόφωνο, κρου­
δέν τις αντέχει. Είναι κυρίως η (κιθάρα). Mike Garson (πιάνο), καί στά καί φωνητικά. Καί νά μήν παραλεί­
τρομερή δυσαρμονία πού υπάρχει Geoffrey MacCormack (κρουστά ψουμε έναν ακόμη παλιό γνωστό στόν
ανάμεσα στή μουσική καί στούς καί φωνητικά), καί τό ρεπερτόριο ιδιαίτερο χρωματισμό τής παραγωγής ΧΩΡΙΣ ΠΕΡΙΔΕΡΑΙΟ: Η Ανωση / Τό Χρώ­
στίχους πού. αδέσ μευτοι μέσα ήταν μιά ανθολογία από τά μέχρι αυτή τή φορά: Τόν David Kershenbaum, μα Και Τό Σχήμα (Art Nouveau ANS 002)
στόν ποιητικό τους οίστρο, καταλή­ τό τε κομμάτια τού Μπάουι. συμπαραγωγό στό «Memphis». Οι Χωρίς Περιδέραιο είναι ένα από τά
γουν σέ μετρικές ακρότητες πού οι Καί όσο ξεπερασμέ­ Αποτέλεσμα, ένα ακόμη αριστοτεχνικά πιό φρέσκα ελληνικά γκρούπ. Ο ήχος
μουσικές φράσεις είναι αδύνατο νά να κι άν φαίνονται όλα αυτά μετά τά δουλεμένο σάουντρακ - είναι προφανής τους στηρίζεται στήν ένωση τού συνθε­
η μεγάλη στόφα η μεγάλη κλάση στό σάιζερ. τού μπας συνθεσάιζερ καί τού
ακολουθήσουν. Αποτέλεσμα, μερι­ κατοπινά κατορθώματα τού περσι­ βασικό θέμα «Moonlight» καί «Moonlight ρίθμ μποξ τού Κώστα Κόλλια μέ τό
κά από τά πλέον άμορφα τραγούδια νού σούπερ-στάρ. κανένας δέν theme» αντίστοιχα - ένα άλμπουμ λογική συνθεσάιζερ τού Νίκου Ανγελή - πρά­
πού έχ ετε ποτέ ακούσει. φαίνεται νά θέλει νά ξεχνάει αυτή συνέχεια τού «LIFE AND DAY», ίσως όχι γμα πού θά τούς κατέτασσε στήν κατη­
Είναι όμως «τραγούδια» μέ τή στε­ τήν περίοδο μέ τόν αμφισεξουαλι- οριακό αυτή τή φορά αλλά πάντα κοντά γορία «ηλεκτρονική πόπ». άν δέν δ ιέθ ε­
νή αισθητική τους έννοια - πού κό Ziggy καί τό συγκρότημα μέ τό στά υψηλών προδιαγραφών δεδομένα ταν μιά συνθετική ιδιομορφία καί. προ­
αρχίζει απ' τή φάση τής σύλληψης; οποίο βγήκε από τήν αφάνεια ο πού έχ ει θεσπίσει ο Jackson γιά τόν παντός. τό πρωτότυπο παίξιμο τού κιθα-
David Jones, τούς Spiders From εαυτό του. ρίστα Παντελή Πετρονικολού. πού καί
Γιατί έχουμε εδώ ένα άτοπο; ' Ενας Μόνη επιφύλαξη ή καί αρετή τού δίσκου
Mars. (*·* 1/2, 4, Β)-Ν.π. μόνο η παρουσία τού οργάνου του τούς
μουσικός, ο Λάκης Παπαδόπουλος. όπως καί όλων ανεξαιρέτως τών δίσκων διαφοροποιεί από τούς περισσότερους
πού κατάφερε νά είναι καί στιχουρ- του. είναι ότι αυτοί δέν καταφεύγουν σέ Ελληνες καί ξένους τού χώρου.
γός. δέν λειτουργεί σάν τραγουδο­ φωνασκίες γιά νά εντυπωσιάσουν ή καί Γιά τούς στίχους τής « Ανω­
ποιός μέ καθοριστικό παράγοντα τή απλά νά σηματοδοτήσουν ένα κάποιο σης». αυτό μόνο έχω νά πώ: Γιατί τόσος
μελωδία πού πλανιέται στό μυαλό
ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΦΙΛΜ πέρασμα, μόνιμο εγ γ ε ν ές προτέρημα ή ελιτισμός; Τό τραγούδι είναι λαϊκό μέσο
του αλλά, αντίθετα, κόβει καί ράβει μειονέκτημα, εξαρτάται από τή σκοπιά επικοινωνίας καί όχι έμμεσος τρόπος
πού θά τό δεις, πού πάντως δέ μειώνει έκδοσης σουρρεαλιστικών ποιητικών
μουσικά σχήματα προσπαθώντας σέ καμιά περίπτωση τή δουλειά τού συλλογών. ' Αλλο ποίηση καί άλλο στίχος
νά τά φ έρει στά μέτρα στίχων Jackson - μόνο πού έρχεται καί «κολλά­ τραγουδιού. Εκεί όμως πού έχω τό
συχνά επιτηδευμένων στή μορφική ει» ή δέν «κολλάει» στήν ψυχική σου μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η φωνή τού
τους ελευθερία. διάθεση πού ά λλοτε α ρ έσ κετα ι στά Νίκου Αγγελή. πού προσωπικά βρίσκω
Τί μπορεί νά συμβαίνει λοιπόν; Αλ­ κραυγαλέα σχήματα γιά νά ενεργοποιη­ εντελώ ς ανέκφραστη. Πρέπει νά σημει­
λά εδώ δέν ήρθαμε γιά νά πάρουμε θεί καί νά «ξεδώσει» καί άλλοτε, πισω- ωθεί όμως ότι οι Χωρίς Περιδέραιο δέν
απαντήσεις, έτσι δέν είναι; περπατώντας λίγο, μουδιάζοντας, βρί­ δέχονται ότι εκπληρώνει ρόλο τραγουδι­
σκει έκφραση καί διέξοδο στά χαμηλό­ στή - ούτε καί ο ίδιος άλλωστε - καί
(* 1/2, 2, Α) -Σ .Μ .
φωνα πιανιστικά σόλο τού Jackson. προβάλλουν σάν γκρούπ φωνής/μουσι-
(*** 1/2, 5, Β) -Κ .Τ . κής. Ως πρός τό μουσικό μέρος πάν­
τως. μέ κάποιο σχολαστικότερο συνθετι­
κό ψάξιμο πάνω στό δρόμο τής «' Ανω­
σης» καί μέ μιά καλύτερη παραγωγή,
SINGLES ίσως νά μπορούμε νά περιμένουμε κάτι
απ' αυτούς. (4 στα ίο) - ς .μ .
Μ ΟΝΥΑΚΑ: Go Deh Yaka (Go To The Top)
JOE JA CKSON (12'' Maxi single - Polydor 815361)
MIKE’S MURDER TH E ROCK STEA D Y CREW: (Hey You)/
Cosmopolitan - 1-2-3-Go (This town's a fair­ The Rock Steady Crew (1 2'' Maxi single -
ground) - Laundromat Monday - Memphis - Virgin 2004).
Moonlight - Zemeo - Breakdown - Moonlight
Theme. Δύο καθαρά χ ο ρ ευ τικ ές καί μάλλον
A & M 64931 σπάνιες περιπτώσεις, όπου η ντίσκο. στή
(Περιορισμένα αντίτυπα) «ρέγκε» επιμειξία της (Monyaka) καί σέ
μιά α μ ιγ έσ τερ η μορφή (RSC), δ έν
Prima vista προσέγγιση καί αυτό πού καταφέρνει νά κάνει ζημιά στό «μαύρο»
μπορεί νά πει κανείς είναι ότι ίσως γιά συναίσθη μα τών κομματιών. ούτε καί στό
πρώτη φορά δέν υπάρχει «εξέλιξη», - σχετικό - μουσικό τους ενδιαφέρον,
επαναπροσδιορισμός καί επανατοποθέ­ αάν ε κ τ ε λ έ σ ε ις μάλλον ηαρά σάν
DAVID BOWIE τηση τών μέχρι τώρα δρώμενων. ' Ισως
ZIGGY STARDUST συνθέσεις, όηως άλλωστε συμβαίνει
επειδή είναι σάουντρακ. ίσως επειδή συνήθως σέ τέτοιους «βιομηχανικούς»
Hang On To Yourself - Ziggy Stardust - ένα «LIFE AND DAY» είνα μιά κατάκτη- χώρους τού ήχου. (6 στά 10), (5 στά 10).
Watch That Man - Medley: Wild Eyed Boy ση πού δέν τήν ξεπερνάς τόσο γρήγορα, -Α.Ζ.
From Freecloud / All The Young Dudes / ένα βήμα στό οποίο α ξίζει νά σταθεί
Oh! You Pretty Things - Moonage Day­ κανείς κάτι περισσότερο από ένα χρόνο S IM PLE M IN D S : Waterfront/Hunter And NEW CLEUS: Jam On Revenge (12" Maxi
dream - Space Oddity - My Death - Cracked ή από ένα άλμπουμ. The Hunted (12'' Maxi Single - Virgin Single - Virgin 2003Z)
Actor - Time - Width Of A Circle - Changes - 2006Z)
Let’s Spend The Night Together-Suffraget­ Αλλά γιά τήν ιστορία καί μόνο αξίζει νά Τρία ακούσματα - λυπάμαι, δέν πάει
te City - White Light / White Heat - Rock’n’ πάμε λίγο πιό πίσω... Παραγνωρισμένος ' Αν τό επίμονο, επαναληπτικό εξάλεπτο παραπέρα - καί δέν έχω ακόμη καταλά­
Roll Suicide. από τούς αιώνια ανεπαΐοντες ήδη από «μπίτ» τού «Waterfront» είναι ο αντιπρο­ βει σέ τί στροφές παίζει. Πάντως, άν καί
RCA 20284/85 τήν εποχή πού χωρίς τυμπανοκρουσίες σωπευτικός προάγγελος τής επερχόμε- τά φωνητικά ακούγονται εκεί σάν χορω-

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ΑΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

δία ευνούχων, πρέπει νά είναι στις 45 - είσαι μιά εντελώς ειδική περίπτωση μο­ ξύ πολλών άλλων, τρία κομμάτια πού 1654611 )> 1/2, 1 1/2, Β).
γιατί στις 33. τό ντίσκο-μπίτ μόνο αρθρι­ νομανούς γιά νά τά αντέξεις. (Chrysalis δίνουν μιά κάπως πιό πικρή εικόνα τού
Βέβαια, όταν βλέπεις αυτούς τούς ανό­
τικοί μπορούν νά τό χορέψουν αδιαμαρ­ 814847) (**, 2 1/2, Β). Στό ζωντανό στήν ήθους τής εποχής: «Rock It» τού Herbie ητους τής τηλεοπτικής σειράς “Fame”
τύρητα. (3 στα 10) -Α.Ζ. Ιαπωνία ΕΡ τών Iron Maiden "MAIDEN Hancock, «Lagos Jump» τών Third Wor­ νά κυκλοφορούν άλμπουμ μέ τίτλο
JAPAN", τουλάχιστον, τά πράγματα ld καί «New York/Ν.Υ.» τής... Nina Ha­ ROCK 'Ν ROLL WORLD” τό παίρνεις
ANNABEL LAMB: Riders On The Storm/ προτείνονται πολύ πιό «γυμνά» - καί gen (CBS/25830). (-, Γ). Τό μόνο πού
No Cure (A&M 9706) πάνω σου στήν αρχή καί λές «ναι. τήν
«επίσημα», μέσα από μερικές λίαν κατα­ ξεχωρίζει αυτόν τόν δίσκο απ' τόν επό­ έχουμε υπό έλεγχο σέ όλα τά επίπεδα
Πριν αποφασίσουν νά τόν αφήσουν νά τοπιστικές «ευχαριστίες γιά όσους βοή­ μενο. εκτός απ' τά τραγούδια, είναι ότι. τήν κατάσταση». Μόνο όταν συνέρχεσαι
απολαύσει επιτέλους τήν πολυπόθητη θησαν στήν Φονική Παγκόσμια Τουρνέ»: στό «ΟΙ No. 1 ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙ­ νιώθεις τήν ψυχρολουσία τής αμερικάνι­
γαλήνη τής λήθης, ο μύθος τού Τζίμ τό Φονικό «Συνεργείο» (εννοούν τούς ΑΣ» έχουμε τις επιτυχίες... σκέτες, κης πορείας τών περί τό ρόκ πραγμάτων
Μόριζον προβλέπεται νά υποστεί από roadies), τούς πλείστους ανά τόν κόσμο ξεκολλημένες τή μιά απ' τήν άλλη. Καί - καί παύεις νά χασκογελάς. (ΜΕΜ-
διάφορους θαυμαστές ούκ ολίγες ακό­ διαφημιστές, καί. μεταξύ άλλων, «ειδικά κάτω από τίτλους όπως οι «Beat It»
/UA/RCA 20286) (* 1/2, 1 1/2, Β). Αλλά
μη ταλαιπωρίες. Εδώ. έχουμε μία και­ εσάς τούς οπαδούς μας... τούς καλύτε­ (Michael Jackson). «Every Breath You
τί μπορείς νά περιμένεις από μιά εποχή
νούρια. (Στήν πίσω πλευρά, ένα κομπι- ρους καί τούς πιό θορυβώδεις». Τρεις Take» (Police). «You’re In The Army
όπου τό σόουλ-ρόκ-μπαλαντο-ελαφρο-
ούτερ-ρέγκε). (4 στα 10) -Α.Ζ. δεκαετίες σκληρού ρόκ γιά νά καταλή­ Now» (Bolland). «Africa» (Toto). «Whe­ τίποτα τού Lionel Richie τόν φ έρνει μέ
ξουμε σ' αυτή τή θεατρινίστικηαποθέω­ rever I Lay My Hat» (Paul Young) καί τό “CAN’T SLOW DOWN” πρώτο στις
LOVERDE: Backstreet Romance (Music- ση τής κτηνωδίας... Είναι νά μελαγχο­ άλλοι πολλοί, έχουμε καί τήν μαγική
Box 10137) αμερικάνικες καρδιές: (Polygram 16031)
λείς... Στό τέλος, έχουμε κι αφιερώσεις υπενθύμιση: No 1 σέ ΗΠΑ. Γερμανία. (’ , 1 1/2, A). “HAVE YOU EVER BEEN
LAFLEUR: Boogie Nights/Get Down «... σ' όλους τούς μεταλλέμπορους τού Αγγλία. Καναδά. Αυστραλία, «καί πολλές
Boogie (Music-Box 10138) IN LOVE”; Ναι. φυσικά καί ναι... Μόνο
κόσμου... πού έκαναν τήν πρώτη παγκό­ ευρωπαϊκές χώρες». Πάλι καλά πού πού κάτι τέτο ιες πόπ χαζομάρες σάν κι
HOWARD JONES: New Sont/Change σμια τουρνέ μας μιά επιτυχία». Δολοφό­ απέφυγαν διάφορα κωμικά τύπου «Νο 1
The Man (WEA 249672-7) αυτές εδώ τού Leo Sayer είναι πού μάς
νοι! (ΕΜΙ 1075346). (* 1/2, 1 1/2, Δ). Τό στήν Κάτω Βόλτα» ή «Νο 1 στήν Τανζα­
G'RACE: Manhattan (Parts 1 & 2) (WEA κάνουν νά θέλουμε νά τό ξεχάσουμε τό
πιό θλιβερό στή συλλογή “HARDROCK νία». (Κατά τά άλλα, τά εξώφυλλα τών
249634-7) σ υ ν το μ ό τε ρ ο δ υ ν α τό ... (C h ry s a lis
’83” δέν είναι τόσο οι επιλογές της δύο τελευταίων δίσκων έχουν γίνει από 818001). (* 1/2, 2, Β).
Τέσσερις όψεις τού μοντέρνου χορευ­ («Gimme More» τών Kiss, «Don't Talk τό ίδιο καλλιτεχνικό στούντιο - καί τούς
φαίνεται από μιλιά. Ά ρ α γ ε μόνο διαβή­ Στό “MAN Ο’ WAR” τών Toto Coelo
τικού τραγουδιού: η ηλεκτρ ο-ντίσ κο(ίο- To Strangers» τών Dio. καθώς καί μερικά
τες χρησιμοποιούν εκεί κάτω:) (CBS πάλι, έχουμε μιά πολύ κεφάτη, πολύ
verde). η ντίσκο-σάουλ (Lafleur). η ηλε- πιό αξιοπρεπή δείγματα από Black Sab­
25811). (-, Γ). Επιστροφή στό ντίσκο-μίξ ζωηρή καί πολύ δροσερή χορευτική
κτρο-πόπ (Howard Jones), καί η «λαϊκί- bath. Golden Earring, Nazareth, Thin
μέ τό “VEGHERA" (μίξερ ο «Piero» «πόπ τών τροπικών» μέ χαριτωμένες
ζουσα». μέ ΝεοΟρλεανικές αφρολατινι- Lizzy καί. πάνω απ' όλα. τό «The Analog
Kid» τών Rush) όσοτό ότι. κάτι καινούρι­ πάλι), όπου δίπλα στά διάφορα «Vamos αναφορές σέ διάφορα καταχθόνια όπως
κές προεκτάσεις καί μέ λιγάκι γαλλικό
A la Playa». «Maracana» καί τά σχετικά, δράκουλες. καννίβαλους. πολέμους, κα­
καμπαρέ πού είναι κι αυτό στήν παράδο­ ες ελπίδες τύπου Lita Ford. Coney
έχουμε καί διασκευές: «Billy Jean». τασκόπους καί τέλεια εγκλήματα καί σέ
ση εκείνων τών pu0iK<jvnepioxcov(G'ra- Hatch καί Picture, επιεικώς δέν ακού-
γονται. (Vertigo 814462). (* 1/2, Β). «Tubular Bells» (;). «Stay». «Do It A- πιό εξωτικά θέματα όπως Ινδούς ρατζά-
ce). Καί οι τέσσερις χλωμές κατά τή
gain». κ.λπ. (Sakkaris 1001). (-, Γ). δες καί καρύδες, απόπέντε συναρπαστι­
γνώμη μας. αλλά άν διαλέγαμε μία θά Από εδώ καί κάτω μπορείτε νά σταματή­
Στό "SOL Y SOMBRA” o Luis Cobos κές υπάρξεις - κάτι σάν ενισχυμένες
διαλέγαμε τήν τελευταία, γιά τόν έστω σετε νά διαβάζετε, άν θ έλετε. ’ Η μάλ­
διευθύνει τή Βασιλική Φιλαρμονική Coconuts χωρίς τό «εθνικό» στοιχείο -
καί γιά λόγους στιλ «εξωτικό» προσανα­ λον συνεχίστε γιά μερικές ακόμη αρά­
Ορχήστρα τού Λονδίνου σέ «εκμον- φρέσκες καί αεράτες όπως η μουσική
τολισμό της. δες. Αλλά μήν παραλείψετε νά επανέλ­
τερνισμένες» αλλά πάντα «νοσταλγι- τους. Κρίμα πού μάς τή βγάλανε κατα­
(2 στά 10), (2 στά 10), (3 στά 10), (4 οτά 10) θ ετε κάπου τρεις ή τέσσερις δίσκους
κές» (βλέπε: ρυθμός μετά βιολιών) δια­ χείμωνα... (Virgin 50031). (**, 2 1/2, A).
-Α.Ζ. πριν απ' τό τέλος - καί. κυρίως μήν
σκευές 38 (!) διάσημων ισπανικών ρε­ Στήν περίπτωση τής Kim Wilde τό πρά­
αγνοήσετε τό φινάλε. γμα αρχίζει νά γίνεται μάλλον θλιβερό,
Στή σειρά “BEST OF POP MUSIC” κυ­ φρέν. ανάμεσα στά οποία κι εκείνα τών
κλασικών «Malaguena». «Granada», καθώς βλέπεις καθαρά ότι οι R. Wilde
κλοφόρησαν (σέ περιορισμένα αντίτυ­ καί Μ. Wilde έχουν όμορφα τραγούδια
ΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ πα) τά “VOL II” καί “VOL III”. Καθαρά «La Violetera». καί τά σχετικά. Χρειάζον­
ται διευκρινίσεις; (CBS 25559) (-, 1 στό μυαλό τους πού. όμως, κατά τήν
δική σας υπόθεση άν σάς κάνουν. Εμείς
Απο τότε που ο Μάικελ Τζάκσον παρέ­ 1/2, Β). Γιά τόν Richard Clayderman, ό­ «εμφάνισή» τους «παίρνουν φώς» καί
θά αναφέρουμε μόνο τά κομμάτια πού
λαβε τό πρώτο φορτίο μέ χρυσούς μως. καί τόν συνοδοιπόρο του κιθαρίστα καίγονται απ' τή φανταχτερή ακτινοβο­
περιέχει καθένα από αυτά, σημειώνον­
δίσκους γιά τό «THRILLER» καί όλα Nicolas de Angelis. χρειάζονται διευκρι- λία μιάς κομπιούτερ πόπ πού θέλει τά
τας τις «ευκαιρίες» πού βρίσκει κανείς
έδειχναν ότι θά ακολουθούσαν κι άλλοι νήσεις. Γ ιά παράδειγμα, άς κάνουν τούς πάντα μαντρωμένα στό «στιλ τής επο­
ανάμεσα στό χτυπητά ανομοιόμορφο,
περισσότεροι, ο κόσμος γέμισε από παρακαλούμε πολύ ένα διάλειμμα στό χής». ' Ετσι ώστε νά μήναποφύγεις ούτε
αισθητικά καί ιστορικά, υλικό τους. Byr­
εξώφυλλα δίσκων μέ νεανικές μαύρες μέτρημα τού ρευστού απ' τά ποσοστά καί τώρα τή διαπίστωση ότι. αυτό πού
ds: «Turn, Turn, Turn». Tremeloes: «My
φάτσες πού σέ κοιτάνε κατάματα σά νά τους στό διπλό «λάιβ» “A PLEYEL” κι άς πουλιέται στό “CATCH AS CATCH
Little Lady». Zombies: «Time Of The
λένε: «Πέρνα με στό ντούκου καί εσύ θά μας εξηγήσουν πώς γίνεται κι αντιμετω­ CAN” είναι τό φωτογραφικό σέξ απίλ
Season». Titanic: «Sultana». Mott The
χάσεις». Κάπου εδώ βρίσκουμε καί τό πίζουν μέ τόν ίδιο ακριβώς ελαφροκλασι­ τής Kim καί όχι η φιλότιμη «οικογενεια­
“DAVID GRANT”, όπου συντελείται μιά Hoople: «All The Young Dudes». Do­
novan: «Atlantis». Redbone: «Maggie». κό τρόπο ένα ρεπερτόριο τόσο γενικώς κή» προσπάθεια εκείνων πού φροντί­
αρκετά καλοστημένη καί σέ αρκετές καί αορίστως «ποικίλο» πού νά περιλα, ζουν καί γιά τή μουσική της αποκατάστα­
Johnny Nash: «I Can See Clearly Now».
περιπτώσεις εμπνευσμένη επίδειξη τών βανει από Μπάχ μέχρι τό «Blue Rondo A ση. (RAK 1654081). (** 1/2, 3, Β).
Santana: «Evil Ways». Lynn Anderson:
ιδανικών αναλογιών πού οδηγούν στήν la Turque» τού Dave Brubeck, από Γιά τό “VOCABULARY” τών Europeans
«Rose Garden». Blood, Sweat & Tears:
εγκυρότερη μετά-Chic άποψη περί μαύ­ φλαμένκο μέχρι Μπ'ιλι Τζόελ. καί από πολύ φοβάμαι ότι άν πεις «μοντέρνα πόπ
«You've Made Me So Very Happy».
ρης πόπ - ό τι κι άν σημαίνει αυτός ο Εντίθ Πιάφ μέχρι τό «Minor Swing» τού... μέ κίμπορντς» τα ' χεις πει όλα - καί ίσως
Fleetwood Mac: «Albatross» (CBS/
όρος. Καί. άν εξαιρέσουμε μερικές πο­ Django Reinhart - γιά νά μήν πιάσουμε καί περισσότερα απ' όσα θά ξιζε τόν
Embassy 31976). Love Affair: «Rainbow
λύ εύκολες λύσεις πού. μοιραία, χαρα­ τις συνθέσεις τού Γκέρσουιν ή τού κόπο. (Α&Μ 68558. Περιορισμένα αντί­
Valley», The Brothers Four: «Greenfields».
κτηρίζουν αρνητικά ολόκληρο τό LP. στά Μπέρνσταϊν γιά μεγάλη τζάζ μπάντα. ' Η τυπα). (* 1/2, 3, Β).
Albert Hammond: «It Never Rains In
χέρια τού David Grant μπορεί νά μή μάλλον μέ ποιο θράσος αποφασίζουν καί Αντίθετα, άν πεις τό ίδιο γιά T0“ACRO-
Southern California». Johnnie Ray:
σημαίνει ακόμα, αλλά σίγουρα υπόσχε­
«Yes, Tonight Josephine». Santana: εξισώνουν αισθητικά όλες αυτές τις POLIS NOW” τού Jona Lewie, δέν
ται, αρκετά. (Chrysalis 814998). (** 1/2, συχνά αλληλοσυγκρουόμενες μουσικές έχεις πει τίποτε απολύτως. Γιατί, μέ
«Samba Pa Ti». Sly And The Family
3 1/2, A). εκφράσεις, αφαιρώντας τους κάθε ιδιαι­ κίνητρο τά συνθεσάιζερ κα τις διαστά­
Stone:. «Dance To The Music». Chris
Μπορείτε νά διανοηθείτε νά προσπαθεί Montez: «Let’s Dance». Blood, Sweat & τερότητα καί. επομένως, κάθε προσωπι­ σεις τής χρήσης τους στά πλαίσια μιάς
κάποιος νά μοιάσει στοάς Survivor καί νά Tears: «Spinning Wheel». The Raiders: κό χαρακτηριστικό... Αλλά, τήν έχουμε τυπικά «πόπ» τεχνοτροπίας, γίνονται
μήν τό καταφέρνει; ' Ε. αυτό συμβαίνει «Indian Reservation». A lbert West: τήν απάντηση: Μέ τό ίδιο θράσος πού πράματα καί θάματα, καθώς δοκιμάζον­
μέ τό “1ST” τών Streets, τό καινούριο «Ginny Come Lately». Billy Swan: «I Can ολόκληρη η γερμανική ραδιοφωνία στέλ­ ται οι δυνάμεις τους σέ... ρώσικα καί.,
γκρούπ πού έφ τιαξε ο Steve Walsh τών Help». Georgie Fame: «Rosetta». (CBS/ νει κοπαδιαστούς τούς καταναλωτές νά αφρολιβανέζικα σχήματα, σέ ντίξι καί σέ
Kansas μαζί μέ τόν Mike Slamer τών αναδείξουν τις ελαφρές ορχήστρες καί ηλεκτρονικά ρόκ εν ρόλ (!) («Louise»),
Embassy 31977).
α δ ικο χ α μ έν ω ν C ity Boy. (A tla n tic (Σημ.: Αν καί πολλές απ' τις εγγραφές τά... εμβατήρια στό υπ' αριθμόν ένα σέ τανγκό (!) καί σέ παραλλαγές τού
780117, Εισαγωγής σέ ελληνική τιμή. είναι εδώ αρκετά παλιές καί, επομένως, είδος στή μουσική αγορά τής χώρας σαρδόνιου φάνκ τού ' Ιαν Ντιούρι («Love
Περιορισμένα αντίτυπα) (* 1/2, 2, Β). μέτριες, η χάραξη καί η εκτύπωση καί τών (στατιστικές διαπιστώσεις τού Φθινόπω­ Detonator»), μέχρι καί σέ ένα εξωφρενι­
' Οπως συμβαίνει καί μέ τό μίνι-άλμπουμ δύο δίσκων είναι άριστες). ρου πού μάς πέρασε) (CBS 25789) (-, 2, κό η λ εκ τρ ο ν ικ ό Χ ρ ισ το υ γεννιά τικο
(21 λεπτά) τού Danny Spanos (:) “PAS­ Συνεχίζοντας τήν ιδιοφυή παράδοση A). ' Οσο γιά τόν Paul Mauriat. τόν χαβά πόπ... εμβατήριο (!!) («Stop The Caval­
SION IN THE DARK". Μόνο πού. εδώ τών ντισκοεπεξεργασμένων χίτς-γιά-τή- του: ορχηστρικές διασκευές από Ντόνα ry») πού θά μπορούσες νά τό παρεξηγή-
μοιάζει σάν κάποιος νά 'χ ε ι κλέψ ει απ’ χορευτική-σας-ευκολία. η ΕΜΙ μιξάρισε Σάμερ. ' Ελτον Τζόν. Bee Gees, καί σεις γιά δουλειά τών Bonzo Dog Band άν
τά συρτάρια συνθέσεις πού ο Rod Ste­ τό “DISCO M.A.D.” (μίξερ - κυριολεκτι­ οτιδήποτε παίρνει τ ' αυτί του κάθε δέν ήξερες ότι οι Bonzos ήσαν πολύ πιό
wart σκόπευε νά τις παρουσιάσει στό κά - ο «Leo») από «μάξι» καί «dub» σεζόν - αυτή τή φορά, στό “SUMMER πνευματώδεις - καί αρκετά πιόπαληομο-
παγκόσμιο κοινό μόνο... μετά θάνατον. εκδόσεις τών «Big Apple» (Kajagoogoo) HAS FLOWN” (Philips 814237). 1, δίτες στήν αισθητική τους. Τί βγαίνει
(Τί είχε, τί έχασε...) (EPIC 25603. Περιο­ «Footsteps» (Motels), «Don’t Take My Γ). απ' όλ' αυτά: Δέν είμαι απόλυτα σίγου­
ρισμένα αντίτυπα). (**, 2 1/2, Β). Coconuts» (Coconuts). «You’re In My Θ έλετε νά μάθετε τί κάνει η Barbra ρος - καί άν βάλεις καί τόν τίτλο στή
Ας τό «βαρύνουμε» τώρα λιγάκι... System» (Robert Palmer) καί διάφορων Streisand στό καινούριο της άλμπουμ- μέση. «Ακρόπολη τώρα», τότε είναι πού
Από μιά ορισμένη πλευρά, τό “BUILT άλλων, αναλόγου ύφους. Εξυπνη ιδέα σάουντρακ “YENTL”; Θ έλετε πραγματι­ χάνεις κάθε ελπίδα νά βγάλεις συμπέρα­
TO DESTROY” τών Michael Schenker πού κάνει καί γιά συλλέκτες - αλλά όχι κά: Καλά... σοβαρολογείτε τώρα: (CBS σμα. Ομως, υπάρχει πάντα η «γοητεία
Group έχει κάτι τό εκπληκτικό. Οχι καί γιά φιλόμουσους. (ΕΜΙ 1783571) (-, 86302). (* 1/2, 1, Β). τής ανακάλυψης» - καί. δέν μπορεί,
αλλά, πάνω από δέκα χρόνια στό ίδιο Δ). Η CBS έκανε τό ίδιο στό "I LOVE Καί τώρα, τό σάουντρακ “TWO OF A κάποιος πού τολμάει νά γράψει τραγού­
παραμύθι τού μάγκα μέ τή βία στό DISCO No. 2” (μίξερ ο «Piero»), αλλά, KIND” καί λίγη ντίσκο από τήν Olivia δι μέ τίτλο «Στά πάρτυ μέ βρίσκεις πάντα
αλκοολικό του αίμα καί τήν τρυφεράδα αυτή τή φορά μέ τις κανονικές εκ τελ έ­ Newton-John καί τόν John Travolta - στήν κουζίνα» πρέπει νά είναι ενδιαφέ­
βαθειά στη μεγάλη του καρδιά - αλλά σεις τών «Dolce Vita» (Renato). «Love καί ξέρουμε πολύ καλά ότι τό μόνο πού ρον τύπος... (Stiff 15525) (**’ , 3, Β).
πολύ, πάρα πολύ βαθειά - πρέπει νά How You Feel» (Sharon Redd) καί. μετα­ δέν λυπήθηκαν, είναι τά λεφτά. (ΕΜΙ Αργύρης Ζήλος.

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

ουργούς - πού. μέσα στό κλίμα τής 13 αυτά λαϊκά ισπανικά τραγούδια ο τική επεξεργασία έχειπροδώσειτό
γενικής σύγχυσης καί αμηχανίας Λόρκα τά εναρμόνισε ο ίδιος γιά λαϊκό πνεύμα τών μελωδιών καί τήν
πού επικρατεί, εξακολουθούν νά πιάνο, αλλά παρόλ' αυτά στις πε­ απλότητα - συχνά παιδική αφέλεια -
κινούνται μέ σοβαρότητα καί συνέ­ ρισσότερες έως τώρα εκτελέσ εις τών στίχων. Εμείς (έχοντας μελε­
ΕΛΛΗΝΙΚΗ πεια.
' Ετσι, .μετά τό «Κέντρο Διερχομέ-
τους παίζονται μέ τή συνοδεία
κιθάρας. Έ τσι τά έχουμε ακούσει
τήσει τήν παρτιτούρα τού Λόρκα)
δέν θά τολμούσαμε νά χαρακτηρί­
F.G. LORCA - Ν. ΜΑΜΑΓΚΑΚΗ νων» - πραγματική «σπουδή» πάνω από τή θαυμάσια Τερέζα Μπερ- σουμε τόσο εύκολα «αφελή» τήν
«ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΘΟΥΣ»
οτό λαϊκό ύφος, πού θεωρούμε σάν γκάντσα μέ τή συνοδεία τού Ναρκί- εναρμόνισή του. Θά προτιμούσαμε
ΝΕΝΑ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ
Ελληνική Προσαρμογή ΑΓΑΘΗΛΗΜΗΤΡΟΥΚΑ
έναν από τούς σημαντικότερους θο Γιέπες,από τόν Χουάν Θαμπάτε τό «απέριττη». Παρ' όλο πού καί ο
δίσκους τής χρονιάς πού μάς πέρα­ μέ τόν Τζιόρτζιο Ολτρεμάρι καθώς Μαμαγκάκης έχει στηρίξει τήν ε ­
σε - ακολουθεί μιά νέα δισκογραφι- καί από τήν Ευγενία Συριώτη μέ τόν νορχήστρωσή του στήν κιθάρα, πι­
κή έκδοση μ' αυτή τή δουλειά του (άν θυμόμαστε καλά) Γ. Πυλαρινό. στεύουμε πώς τό ηχόχρωμα τής
πάνω στά τραγούδια «Τού έρωτα Χαρακτηρίζοντας, στό σημείωμά σόλο κιθάρας ταιριάζει πολύ περισ­
καί τού πάθους» τού Ισπανού ποιη­ του πού βρίσκουμε στό εξώφυλλο, σότερο στό ύφος τών τρανουδιών.
τή Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. τήν αρχική εναρμόνιση τού Λόρκα Στά θετικά σημεία τού δίσκου θά
Πρόκειται γιά μιά νέα επεξεργασία σάν... «αφελή», ο Ν. Μ. προχωρεί πρέπει νά σημειώσουμε επίσης τή
πού επιχείρησε ο Ν.Μ. μέ βάση τά σέ μιά συνθετότερη αρμονική επ ε­ ζεστή φωνή καί τήν τρυφερή ερμη­
«13 παλιά ισπανικά τραγούδια» ξεργασία τών μελωδιών σύμφωνα νεία τής Νένας Βενετσάνου. πού
(Canciones Espanolas Antiguas) μέ μιά «σύγχρονη αισθητική αντίλη­ όμως θεωρούμε πώς δέν τόνισε -
πού συνέλεξε κι εναρμόνισε μουσι­ ψη». όπως υποστηρίζει. Δέν υπάρ­ όσο θά ' πρεπε - τις λεπτές διαφο­
κά ο Λόρκα. Ο ποιητής υπήρξε χει καμία αμφιβολία ότι ο συνθέτης ρές ύφους πού υπάρχουν από τό
λάτρης όχι μόνο τής ισπανικής είναι ένας μουσικός πού ξέρ ει τή ένα τραγούδι στ' άλλο.
ΦΕΝΤ. ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ - δουλειά του καί χειρίζεται μ' ευκο­
ΝΙΚΟΥ ΜΑΜΑΓΚΑΚΗ λαϊκής ποίησης - από τήν οποία Τέλος αισθανόμαστε τήν ανάγκη
άντλησε πλήθος στοιχείων - αλλά λία κι έμπνευση τά εκφραστικά του νά διαμαρτυρηθούμε γιά τήν ελλη­
ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΘΟΥΣ μέσα. Η αρμονική του πορεία πα­
Τό Κυνήγι - Τέσσερα παλληκάρια - Τά τρία
καί ικανός γνώστης τής λαϊκής νική «προσαρμογή» πού επιχείρησε
φύλλα - Τά παιδιά τού Μονλεόν - Οι μουσικής τού τόπου του. φίλος μέ ρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, έ ­ στά ποιητικά κείμενα η Αγαθή Δη-
μπερπερίνες - Γειά σου Σεβίλια - Στό παλιό τούς συνθέτες τής «εθνικής» ισπα­ χει φαντασία, γνώση, συνέπεια. Τό μητρούκα. Προσπαθώντας νά κρα­
τό καφενείο - Νανούρισμα τής Σεβίλιας - νικής μουσικής σχολής (ιδιαίτερα ίδιο καί η ενορχήστρωσή του πού
Τά ξαδερφάκια - Θορόγκο - Τό τραγούδι τήσει κάποια ομοιοκαταληξία κατα­
τού Δόν Μποϊσό - Οι ρηγάδες τής τράπου­ τόν ντέ Φάλια) καί σύμφωνα μέ τις διακρίνεται γιά τόν πλούτο τών φεύγει συχνά σέ «απλουστευμέ-
λας - Η Ταράρα. μαρτυρίες, αρκετά καλός πιανί­ ηχοχρωμάτων καί τήν προσεγμένη νες» λύσεις, αλλοιώνοντας - όχι
Τραγούδι: Νένα Βενετσάνου στας ο ίδιος, υπήρξε από τούς χρήση τών κρουστών. ' Ομως πολύ
Ελληνική προσαρμογή στίχων: Αγαθή Δη- σπάνια - τό νόημα καί τή μορφή τού
μητρούκα πρώτους πού ενδιαφέρθηκαν γιά φοβόμαστε ότι σ' αυτό ακριβώς τό αρχικού ισπανικού κειμένου. Οι λε­
Σόλο κιθάρα: Κώστας Γρηγορέας τή λαϊκή ισπανική μουσική, τονίζον­ σημείο όπου βρίσκονται οι αρετές πτές αποχρώσεις τού λόγου πού
ΛΥΡΑ 3766 τας ιδιαίτερα τήν αξία της μέ μιά τής δουλειάς τού Ν. Μαμαγκάκη θαυμάζουμε στό πρωτότυπο απου­
Ο Νίκος Μαμαγκάκης παρουσιάζε- ιστορική διάλεξη γιά «τήν ιστορική εντοπίζεται καί η βασική αδυναμία σιάζουν εντελώς από τήν «ελεύθε­
ται σάν ένας από τούς λίγους καί καλλιτεχνική σημασία τού Cante της. Πιστεύουμε πώς η ιδιαίτερα ρη» απόδοση τής Λ.Δ. Κρίμα!...
συνθέτες - καί γενικότερα δημι­ Jondo» (Φεβρουάριος 1922). Τά «έντεχνη» αρμονική-ενορχηστρω- Λάμπρος Λιάβας

MARKETS
ΓΙΑ TO 1984 ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ
Κατά τα Αγγλικά πρότυπα για τον μήνα Ιανουάριο
TUNERS - ΡΑΔΙΟΦΩΝΑ CASSETTE DECK-ΚΑΣΕΤΟΦ Ω ΝΑ^β AMPLIFIERS - ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ TURNTABLES - ΠΙΚ-ΑΠ Η SPEAKERS - ΗΧΕΙΑ
ΑΚΑΙ...........AT-S3........ 24500 PIONEER..... CT-540 29400 AKAI........... AM-U1 (2*25)............. 21000 A KAI........... AP-B1....... 18000 PIONEER..... CS-979 120.32500
KENWOOD ..ΚΤ-31....... 13500 PIONEER..... CT-740..... 34000 A KAI........... AM-U2 (2*35)...............ANAM A KAI........... AP-D2 ...... 22500 HITACHI...... HS-31 ....... 19900
KENWOOD ..ΚΤ-51....... 21300 SONY...........TC-FX33 .. 30900 AKAI........... AM-U210 (2*35)......... 21000 KENWOOD ..KD-21R.... 18500 SONY........... SS-E55 60w 28900
PIONEER....TX-540I___ 14500 SONY...........TC-FX25 .. 32500 A KAI........... AM-U310 (2*45)......... 27500 PIONEER.....PL-340...... 16800 SONY........... SS-E75 80w 33000
SONY............ST-JX22L . 16000 SONY...........TC-FX35 .. 36000 KENWOOD ..KA-31 (2*30)............. 18500 YAMAHA..... NS-066 .... 25000
SONY.......... ST-JX35L . 21000 SONY...........PS-LX22... 22900
SANSUI.......D-55 ......... 21300 KENWOOD ..KA-51 (2*50)............. 26000 SONY...........PS-X600... 39900 YAMAHA..... NS-7171 ... 49800
SONY..........ST-JX44L . 27200 SANSUI.......D-77 ......... 28900 KENWOOD ..KA-71 (2*65)............. 33000 SONY...........PS-FL5..... 43900 YAMAHA..... NS-100M .. 61800
SANSUI...... T-505........ 15500 TECHNICS...RS-M216.. 29800 PIONNEER...SA-540 (2*40)........... 18800 SANSUI.......P-D10....... 18900
SANSUI......T-707........ 18900 TECHNICS... RS-M229.. ANAM PIONEER.... SA-740 (2*50)............ 24700 SANSUI.......P-D20....... 21900 WALKMAN
SANSUI...... T-77........... 25300 TECHNICS...RS-M230.. 36000 SONY.......... TA-AX35 (2*35)......... 27000 SANSUI.......P-D30 ....... 27600
TECHNICS ...ST-Z35 .... 15500 TECNICS..... RS-M235.. ANAM SONY.......... TA-AX44 (2*44)......... 34500 TECHNICS...SL-B200... 23300 SONY.......... WM-4........ 15500
TECHNICS ...ST-Z55 .... 19900 YAMAHA.....K-200........ 32000 SANSUI.......AU-D101 (2*35)......... 26400 TECHNICS...SL-B210Q. 18500 SONY.......... WM-DD.... 23000
YAMAHA...... T-300....... 14900 YAMAHA.....K-300........ 38000 TECHNICS...SU-Z25 (2*25)........... 18800 TECHNICS...SL-120..... 63000 SONY.......... WM-F5 ...... 28500
YAMAHA.... T-500......... 19900 YAMAHA.....K-500........ 42000 TECHNICS...SU-Z35 (2*40)........... 22900 YAMAHA.....P-200........ 22000 YAMAHA.... Y.CC......... 15500
YAMAHA.... T-700......... 21500 TEAC...........V-300........ANAM TEXHNICS ...SU-Z55 (2*50)........... 28900 LUXMAN.....PD-284 27900
YAMAHA.....A-400 (2*40)............... 27500
AKAI.......... CS-F14...... 31200 ΡΑΔΙΟΕΝΙΣΧΥΤΗΣ YAMAHA.....A-500 (2*70).............. 35500 VIDEO - ΒΙΝΤΕΟ
AKAI.......... CS-F21...... 33500 YAMAHA.....A-560 (2*55)......... 32500
A KAI............AAR-22L .. 43000 A KAI............SR-H310 .. 22000 A KAI....VS-1EC ... 125000
AKAI.......... HX-1 .......... 29000 BOSE...........301 ser.11 44900 AKAI.... VS-2ECN 145000
AKAI.......... HX-2.. ....... ANAM ΕΚΟΥΑΛΑΪΖΕΡ i.M.F.............C M -2 ........ 43500 A KAI.... VS-4EC ... 140000
AKAI.......... HX-3.......... 39000 SYSTEM - ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ A KAI............EAE-G30.................... 14000 I. M.F............. C M -3......... 59900
KENWOOD ..KX-31 ...... 27600 KENWOOD ..GE-100MK11 ............. 17400 J. V.L..............J-320 100w43900
KENWOOD .. KX-41....... ANAM TEAC....... V33.............. SANSUI....... SE-77.......................... 18900 PIONEER..... CS-777 60w 20900
PIONEER....C T -5.......... 34000 TEAC.......T707 dijitol.. 63000 TECHNICS ...SH 8045 .................... 21000
PIONEER....CT-340...... 27400 TEAC.......A-505 (2*33) YAMAHA..... GE-3........................... 16500

* Video JVC H R -C 3 φορητό, και Videocamera


GZ-S3 + adaptor 200.000
Videocameres SONY 3000 P, 4000 P, H ITA CH I VKC 870 NEW
Videocassettes AKAI E 180 Δρχ. 1150
Παρελήφθησαν Στερεοφ ω νικές Τηλεοράσεις SONY Trinitron
13’ 2 0 ’ 22' & 27' σε καταπληκτικές τιμ έ ς Μ οντέλα 1984.—

M A llK F F S ΑΧΑΡΝΩΝ 330 (ΕΝΑΝΤΙ ΗΛΕΚΤ.ΣΤΑΘΜΟΥ) Κ.ΠΑΤΗΣΙΑ


Λ L ΤΗΛ.2233.122 - 2233.124 - 2233.125
1
ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

ΧΡΗΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ Νταλάρας είναι ένας απ' αυτούς -


Ο ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΗΣ τούς λίγους. Επίσης πρέπει νά
Ο τραγουδιστής - ' Ανοιξα τό συρτάρι μου - σημειώσουμε καί τόν καθαρό δ εμ έ­
Eiv' ο ντουνιάς παράλογος - Τό μεγάλο νο ήχο τής ορχήστρας, μέ τό θαυ­
πρόβλημα - Εδώ δέν είναι Σαλονίκη -
Γυρίζει ο κόσμος - Τις μακρινές τις θάλασ­ μάσιο παίξιμο στό μπουζούκι (X.
σες - Χίλιες φορές - Εγινες κριτής - Τά Νικολόπουλος) καί τό λαϊκό βιολί
ποτήρια τής παρηγοριάς - Νύχτα καλή - Μή (Λ. Ζέρβας).
μέ ρωτάς - Μόρτισα Αθήνα - Εγώ θά σοϋ Λάμπρος Λιάβας
μιλώ.
ΤΟ 62 ΤΟΥ Μ. ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας. ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΝΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ
Στίχοι: Μ. Μπιζάνη - Μ. Ελευθερίου - Γ.
Κλεφτογιώργος - Κ. Κοφινιώτης - Λ. Χαψιά- ΚΑΙ ΤΗ ΣΑΒΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΤΟΥ
δης - Δ. Χατζηδιάκος - Σ. Τσώτου - Φ. Λάδης Πάμε μιά βόλτα στό φεγγάρι - Πάει έφυγε
- Σ. Αλιβιζάτος. τά τραίνο - Ο ταχυδρόμος πέθανε - Ο
ΜΙΝΩΣ 482 κυρ-Αντώνης - Τό τραγούδι τής Ευρυδίκης
- Χάρτινο τό φεγγαράκι - Κάπου υπάρχει η
Ο νέος δίσκος τού Χρ. Νικολόπου- αγάπη μου - Ησουν καμάρι τής αυγής - Τό
λου, που μέ τήν πείρα που έχει μαντολίνο - Τό πέλαγο είναι βαθύ - Επίλο­
αποκτήσει από τήν πολύχρονη θη­ γος - Πού τό πάνε τό παιδί. Ο Μάνος Χατζιδάκις βρίσκει πάντα
από τις γνωστές συνταγές. Στό Διασκευή-ενορχήστρωση-εκτέλεση: Λένα
τεία του ατό χώρο τού σύγχρονου συγκεκριμένο δίσκο έχει πετύχει Πλάτωνος τόν τρόπο ν' ανανεώνει τήν επαφή
λαϊκού τραγουδιού παρουσιάζεται καί κάτι ακόμα σημαντικό: έχει δια­ Τραγούδι: Σαβίνα Γιαννάτου - Λένα Πλάτω­ του μέ τό κοινό: Μέ τις ευφ υείς
πιά ιδιαίτερα ώριμος καί συνειδητο­ νος. δηλώσεις καί τις γοητευτικά δημα­
λέξει μέ πολλή προσοχή - καί τελι­ ΛΥΡΑ 3364
ποιημένος, σταθερός κάτοχος τών κή επιτυχία - τούς στίχους του. που γωγικές συνεντεύξεις του αποτε­
εκφραστικών του μέσων καί τού χαρακτηρίζονται οι περισσότεροι ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ λεί (μαζί μέ τόν Γ. Τσαρούχη) τό
μουσικού λεξιλογίου που χρησιμο­ γιά τό ανεπιτήδευτα «λαϊκό» τού ΤΡΙΑΝΤΑ ΝΥΧΤΕΡΙΝΑ όνειρο κάθε δημοσιογράφου. Ακό­
ποιεί. Είτε δέχεται κανείς, είτε ύφους τους (κάτι που δέν είχαν οι Πάμε μιά βόλτα στό φεγγάρι - Κοίτα με στά μα καί ο πιό ατάλαντος μπορεί
μάτια - Σέ μιά υπαίθρια αγορά - Αγάπη μέσα
απορρίπτει αισθητικά τό μουσικό στίχοι τού Μ. Ρασούλη στόν προη­ στήν καρδιά - Τριαντάφυλλο στό στήθος - πατώντας ένα κουμπί νά βγάλει απ'
ιδίωμα που αντιπροσωπεύει ο Χ.Ν. γούμενο δίσκο τού Χ.Ν., τό «Παίξε Πάει ο καιρός, πάει ο καιρός - Μαγική Πόλη αυτόν «κομμάτι πού θά συζητηθεί».
(μέ τις όποιες αναφορές του τόσο - Γαρύφαλλο στ' αυτί - Η μελαγχολία τής
Χρήστο επειγόντως»). Ευτυχίας - Αργό νυχτερινό ζεϊμπέκικο - Τό
' Ετσι - παρόλο πού ο ίδιος θεωρεί
στήν κλασική ρεμπέτικη παράδοση Σέ ανάλογα ώριμη στιγμή .μέ τό άστρο τής ανατολής - Τό Κυπαρισσάκι - Η τόν εαυτό του «αντιεμπορικό» συν­
όσο καί στήν καθαρά ανατολίτικη συνθέτη βρίσκεται καί ο Γιωργος πίκρα σήμερα - Κουρασμένο παλικάρι - Τό θέτη - οι εταιρίες υπολογίζουν σ'
μουσική) δέν μπορεί νά μήν παρα­ βάλς τών χαμένων ονείρων - Η μπαλάντα αυτόν καί φροντίζουν πάντα νά
Νταλάρας, παρόλο που δέν είναι ο τού ούρι- Η παρθένα τής γειτονιάς μου - Τό
δεχτεί ότι είναι ένας συνθέτης που «τραγουδιστής» τών στίχων τού αστέρι τού βοριά - Η τρελή τού φεγγαριού - εκδίδουν τούς δίσκους του. Κι ό­
ξέρ ει τή δουλειά του. Υπηρετεί τό πρώτου τραγουδιού τού δίσκου Χάρτινο τό φεγγαράκι - Αθανασία - Η ταν. όπως στή συγκεκριμένη περί­
μουσικό ύφος που έχει διαλέξει καί (που είναι αφιερωμένο στό Στέλιο ευγενική κυρία - Μανούλα μου - Τό μεθυ­ πτωση δέν υπάρχει κάποιο καινού­
σμένο κορίτσι - Τά παιδιά κάτω στόν κάμπο
που τόν εκφράζει μέ συνέπεια καί Καζαντζίδη). Οι τραγουδιστές που - Στό Λαύριο γίνεται χορός - Χασάπικο ' 40 - ριο έργο, καταλήγουν βέβαια στή
ήθος, κάτι που έχει πάψει πιά νά «λένε τά ντέρτια τού λαού κι όταν Ο Κεμάλ ή ο μύθος τού Σεβάχ - Η μικρή γνωστή μέθοδο τών επανεκτελέ-
διακρίνει τούς περισσότερους ση­ τραγουδάνε κλαίνε...» ανήκουν πιά Ραλλού - Τό τριαντάφυλλο. σεων.
Ενορχήστρωση: Τάσος Καρακατσάνης
μερινούς «λαϊκούς» συνθέτες, κα­ στό παρελθόν. Υπάρχουν όμως α­ Σολίστ στό πιάνο διευθύνει ο συνθέτης Γιά νά εξηγούμαστε: δέν είμαστε
θώς στοχεύουν τό «σουξέ» μέσα κόμα συνεπείς ερμηνευτές, κι ο ΜΙΝΟΣ 496 ενάντιοι στις επανεκτελέσεις. αρ-

ΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΗ

κεί όμως νά έχουν νά προτείνουν να πειραματιστεί γεγονός πού δί­ δυσκίνητα, συχνά ένας εξεζη τη μ έ­
κάτι τό καινούριο, μιά διαφορετική νει σέ αρκετά σημεία τής δουλειάς νος λυρισμός καί πάνω απ' όλα
ερμηνεία, νά τονίσουν κάποια νέα της έναν αυθορμητισμό ή - άν έλειπε αυτή η Χατζιδακική λεπτό­
διάσταση. Αλλιώς δέν έχουν νόημα θ έλ ετε - μιά παιδική αφέλεια αφο­ τητα. η σημασία στή λεπτομέρεια.
καί «παρασιτούν» σέ βάρος τής πλιστική. ' Ετσι δέν πιστεύουμε πώς η ενορ­
γνησιότητας καί τής δημοτικότητας Ο ιδιαίτερος αυτός τρόπος τής χήστρωση τού Τ.Κ. «έβγαλε από τό
τού πρωτότυπου. μουσικής της έκφρασης θά τολ­ διέξοδο» (όπως λέει ο ίδιος) τόν
Στις δύο αυτές εκδόσεις συναντά­ μούσαμε νά πούμε πώς έχ ει βρει τό Μ.Χ.. πού ομολογεί - πολύ έξυπνα -
με καί τις δύο πλευρές τού θέμα­ «ιδανικό» του στή φωνή τής Σαβί- στό εισαγωγικό σημείωμα ότι «τό νά
το ς «επ ανεκτέλεση». Π ρόκειται νας Γιαννάτου. πού. από δίσκο σέ επ ιλέξεις 30 τραγούδια, νά τά ε ­
γιά δουλειές πού έγιναν μετά από δίσκο, γίνεται όλο πιό σταθερή καί νορχηστρώσεις καί νά παίξεις τό
παραγγελίες εταιριών (Λύρα καί ώριμη αποφεύγοντας νά τυποποιη­ μέρος τού πιάνου, είναι μιά ιστορία
Μίνως αντίστοιχα), αλλά πού απέ­ θεί σ' εύκολες, επιφανειακές μανι- πού ασφαλώς δέν μού ταιριάζει.
χουν πολύ στόν τρόπο προσέγγι­ έρες. Καί οιδύομαζίκατάφ εραννά Χώρια πού είναι μιά εργασία πέρα
σης τού υλικού τους. Η δουλειά τής δώσουν μιά νέα διάσταση στά τρα­ γιά πέρα βαρετή...». Νά θεωρήσου­
Λένας Πλάτωνος - σκέψη καί πρό­ γούδια τού Μ.Χ.. εγχείρημα αρκετά με ότι... νίπτει τάς χείρας του;
ταση τού «μακαρίτη» Αλ. Πατσιφά - δύσκολο κι επικίνδυνο, άν λάβει Αντίθετα μέ τό δίσκο τής Πλάτω­ ' Οχι. τά 30 νυχτερινά δέν διαθέ­
εμφανίζεται νά έχει μιά πολύ μεγα­ κανείς υπόψη του πώς πρόκειται νος. τό διπλό άλμπουμ μέ τά «30 τουν ερωτική έλξη, όπως ισχυρίζε­
λύ τερ η προσωπικότητα, αίσθηση γιά τραγούδια ιδιαίτερα δημοφιλή, Νυχτερινά» μπορούμε νά πούμε ται ο συνθέτης, καθώς - τουλάχι­
καί γοητεία απ' ό τι η ενορχήστρω­ φορτισμένα, από τις πρώτες τους πώς μάς απογοήτευσε. Δέν θά στον κατά τό ημισυ - τούς λείπει c
ση τού Τάσου' Καρακατσάνη στά εκτελέσ εις καί τήν εποχή πού πρω- σταθούμε στόν εμφανή «εμπορι­ Χατζιδακικός ερωτισμός.
«30 Νυχτερινά». τοτραγουδήθηκαν. μέ κάποιον επι­ κό» χαρακτήρα τής έκδοσης, κα­ Αυτά, μέ όλο τό σεβασμό από ένα
Η Πλάτωνος ξαναδούλεψε αρμονι­ φανειακό μελοδραματισμό. θώς κι ένας εμπορικός δίσκος μπο­ νέο πού - όπως τουλάχιστον θεωρεί
κά παλιά αγαπημένα τραγούδια τού Η Λ.Π. καί η Σ.Γ. τόνισαν ιδιαίτερα ρεί νά είναι σημαντικός. Ομως στ' - «βρίσκεται μακριά από τις κομμα­
Χατζιδάκι. συνοδεύοντάς τα μέ ή­ τό λυρικό χαρακτήρα τών τραγουδι- αυλάκια αυτών τών δύο δίσκων τικές κονσέρβες περί έρωτος καί
χους από ηλεκτρικά όργανα, ιδιαί­ ών καί τά σχολιάζουν συνέχεια μέ μάταια αναζητήσαμε αυτή τή λ ε­ μουσικής», έστω κι άν πρόκειται γιά
τερα λεπτούς όμως καί προσεγμέ­ λεπτότατες διακυμάνσεις τής φω­ πτότητα καί τήν αίσθηση τής Χατζι- έναν από τούς «ανόητους νεανί­
νους. Έ τσι δημιουργεί μιά ατμό­ νής κι εμπνευσμένους χρωματι­ δακικής ορχήστρας, πού αγαπήσα­ σκους τών μουσικών φυλλάδων πού
σφαιρα ανάλογα ονειρική κι εύ ­ σμούς στά όργανα. με στό «Χαμόγελο τής Τζοκόν- γράφουν κριτική» καί πού ο Μ.Χ.
θραυστη στά ηχοχρωματα μέ αυτήν ' Ολη η δουλειά, πού διακρίνεται τας». θαυμάσαμε στό «Σουίτ-Μού- «θά βοηθήσει ώστε νά χαθεί ο
πού είχαμε συναντήσει παλιότερα γιά τόν αυθορμητισμό της αποτελεί βι» καί μάς συγκλόνισε στό «Μεγά­ κόσμος τους...».
σέ ορισμένα τραγούδια τού «Σαμ- «θέση» γιά τή χατζιδακική μπαλάν­ λο Ερωτικό». Δέν νομίζουμε ότι ο Λυπηρό τό νά βλέπεις έναν αλε­
ποτάζ» καί τά ποιήματα τού «Καρυ- τα καί ταυτόχρονα «αντίθεση» στις Τ. Καρακατσάνης (καθόλα ικανός ξανδρινό συμποσιαστή νά γίνεται
ωτάκη». Η Λ.Π. είναι μία μουσικός εκ τελ έσ εις τής Ν. Μούσχουρη καί μουσικός μέ γνώση κι έμπνευση, ρωμαίος αυτοκράτορας.
μέ έμπνευση καί φαντασία, πατών­ τής Ζωής Φυτούση. πού δέν φαίνε­ όπως συχνά έχε αποδείξει) βρέθη­ Αβε Μάνο. οι μελλοθάνατοι σέ
τας γερά στις «κλασικές» (πιανιστι- ται ν ’ αντέχουν στό χρόνο, όσο - κε στις καλύτερες στιγμές του μέ χαιρετούν!...
κές) σπουδές της. αλλά καί μή τουλάχιστον ; αυτά τά κλασικά πλέ­ τήν ενορχήστρωση πού επιχείρη­ Λάμπρος Λιάβας
διστάζοντας ν ' αυτοσχεδιάσει καί ον τραγούδια τού Χατζιδάκι. σε. Υπήρξαν σημεία φορτωμένα.
ΗΧΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΟΙ ΠΙΣΩ ΜΑΣ ΣΕΛΙΔΕΣ - ΜΙΑ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ


ΣΤΟ ΥΣ ΗΧΟΥΣ ΤΟΥ ΧΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟ Υ ΣΗΜΕΡΑ
Είναι γεγονός ότι τό ' 83 - η χρονιά νοντας στό νού αλλοτινές εποχές, Hall γιά φιλανθρωπικό σκοπό καί
Bowie - μέοα στή μουσική ανεπάρ- Στά τέλη Σεπτέμβρη βρέθηκα στό τό τε πού η μεμονωμένη, σταδιακή αυτοί (ARMS - δράση γιά τήν έρ ευ ­
κειά του μάς έδωσε μερικές ευχά­ ασφυκτικά γεμάτο από σαραντάρη­ έκθεση ήταν κύριο χαρακτηριστικό να πολλαπλής σκλήρωσης) είχαν
ριστες εκπλήξεις από εκεί πού τις δες Ritz τού Λονδίνου χωρίς νά έχω τή ς σ κηνικής παρουσίας εν ό ς τιμή εισιτηρίου πού κυμαινότανε
περιμέναμε λιγότερο. Πώς αλλιώς υπ' όψη μου ότι θά παρακολουθού­ γκρούπ - οι Yardbirds - εκείνη τή από 1.000-3.500 δρχ. Τήν επομένη
νά χαρακτηρίσει κανείς τις πρό­ σα μιά από τις πληρέστερες ρύθμ- φθινοπωρινή βραδιά στό venue τού η συναυλία επαναλήφθηκε - μέ
σκαιρες ή μόνιμες ανασυνθέσεις εν-μπλούζ συναυλίες τών τελ ευ ­ Surbiton - έπεισαν γιά τήν αναγκαι­ τούς ίδιους μουσικούς κατόπιν
γκρούπς πού έδρασαν τις δ εκα ετί­ ταίων χρόνων (μαζί μ' αυτή τών Dr. ότητα τής επαναλειτουργίας τους. προτροπής τού πρίγκηπα Κάρολου
ες τού ' 60 (κύρια) καί ’ 70 (αρχές). Feelgood καί κανά δυό άλλες). Συγκλονιστικός, ο κλασικός τού καί μέ τό άτυχο επιχείρημα τής
Τί νά σημαίνει άραγε αυτό τό απρό­ Δεκαπέντε χρόνια πέρασαν από είδους Paul Samwell Smith έβγαινε ενίσχυσης τού προσωπικού του φι­
σμενο φλάς-μπάκ στό συναρπαστι­ τό τε πού οι Yardbirds - πρωτοπόροι μπροστά μόνο γιά κανά δυό λεπτά λανθρωπικού ιδρύματος...
κό παρελθόν; Τί μπορούν (άν έ ­ τού βρετανικού R&B - παίξανε γιά σά νά ήθελε νά τονίσε ι τά πε ράσμα-
χουν) νά προσφέρουν ακόμα αυτά τελευταία φορά μαζί. Εχοντας στή τά του. Μετά, αθόρυβα, χανόταν Ο Country Joe Me Donald έρχεται
τά γκρούπς στή σύγχρονη ροκεν- σύνθεσή τους κατά καιρούς τρεις ξανά πίσω από τόν πανύψηλο Mar­ από τήν άλλη μεριά τού Ατλαντι­
ρολική έκφραση; Καί ακόμα πόσο μεγάλους κιθαριστές - Eric Cla­ shall του... Κοιτάζοντας μέ κάποια κού. Protest song (τραγούδι δια­
καλόπιστα δέχεται κάποιος μιά τ έ ­ pton, Jeff Beck, Jimmy Page - τό καχυποψία - γιά πιθανές κερδοσκο­ μαρτυρίας) καί αμφισβήτηση στις
τοια πρόσκληση σέ χτεσινούς ή­ σημαντικό’ αυτό γκρούπ επηρέασε πικές προθέσεις - αυτές τις συναυ­ αρχές τής δεκαετίας τού '60. ψυ-
χους καί σχήματα; πολλά μετέπειτα σχήματα τού εί­ λίες. καλό θά ήταν νά συγκρίνουμε χεδέλια. χιπισμός καί Woodstock
Παρακολουθώντας πρόσφατα στή δους. Στις φ ετινές τους συναυλίες τά κίνητρά τους. ' Ετσι οι Yardbirds πρός τό τέλος της. Ο Joe πού μετά
Βρετανική τηλεόραση ένα πρό- συμμετείχαν τρία από τά ιδρυτικά έπαιξαν γιά φιλανθρωπικό σκοπό από ένα διάστημα μόνιμης παραμο­
γραμμα-αφιέρωμα γιά τά 25χρονα μέλη του - (Chris Dreja - κιθάρα. μπροστά σέ 500 άτομα πού πλήρω­ νής στήν Αγγλία ξαναγύρισε στά
Λονδρέζικου κλάμπ Marquee, δια­ Paul Samwell Smith - μπάσο. Jim σαν εισιτήριο 300 δρχ. Δύο μέρες παλιά του στέκια (Berkeley) σκο­
πίστωσα γιά άλλη μιά φορά τήν McCarthy - κρουστά) ενώ απών αργότερα οι Eric Clapton. Jeff πεύει νά ξαναφτιάξει τούς Country
άγνοια αλλά καί αδιαφορία τής εγ­ ήταν ο τραγουδιστής τού γκρούπ Beck, Jimmy Page. Bill Wyman, Joe and the Fish, προγραμματίζει
γλέζικης νεολαίας γιά τήν ροκεν- Keith Relf πού «χάθηκε» απρόσμε­ Steve Winwood, Charlie Watts, δέ μαζί τους καινούριο άλμπουμ γιά
ρολική παράδοσή της. Είναι δέ σέ να τό ' 76 από ηλεκτροπληξία Φέρ­ Kenny Jones, παίζοντας στό Albert τό Γενάρη καί ευρωπαϊκή περιοδεία
τέτοιο βαθμό αρνητική η στάση γιά τό ερχόμενο καλοκαίρι. Τό ’ 83
της. πού τό ενδιαφέρον αντίστοι­ κυκλοφόρησε τό «ANIMAL TRACKS»
χων ευρωπαϊκών νεολαίων νά φαί­ (Animus) - ένα προσωπικό αφιέρω­
νεται αφύσικα υπέρογκο (λόγου μα αγάπης στό φυσικό περιβάλλον
χάρη τό «ψάξιμο» τών Ελλήνων («Blood On The Ice». «Save The
φάνς γιά τήν ιστορία τής περίφη­ Whales». «Coyote». «Thunderbird»
μης δεκαετίας τού '60. τούς θρύ­ κ.ά.). καί ο ίδιος μετείχε ενεργά
λους καί τά κατορθώματά της). στήν κίνηση γιά τήν προστασία τής
Στήν εκπομπή αυτή λοιπόν ο πα- φάλαινας. Στήν αρχή τού χειμώνα
ρουσιαστής Dave Dee (εκπρόσω­ εμφανίστηκε στό Half Moon Pub
πος τών «ηλικιωμένων ρόκερς») τού Putney (Λονδίνο) παρέα μέ τό
προσπαθούσε μέ στιλ - «καί τώρα τοπικό φόλκ-ρόκ γκρούπ τών Little
μαθαίνουμε ρόκ ιστορία» - νά δια­ Sister. Συζητώντας γιά λίγο μαζί
φωτίσει τό κορίτσι (εκπρόσωπος του είχα τήν ευκαιρία νά διαπιστώ­
τών σύγχρονων teens - Depeche σω πόσο «ζωντανός», ιδιαίτερα α­
Mode, Kajagoogoo κ.λπ.). πώς νήσυχος. παραμένει καί μετά τά
φ έρ' ειπείν αυτός ο αριστερόχει- σαράντα του. ακέραιος στις αρχές
ρας πολύχρωμος μιγάς ήταν κάτι του σάν περφόρμερ καί σάν άτομο.
παραπάνω από ζογκλέρ τής κιθά­ Είναι δέ η σταθερότητα έκφρασης
ρας παίζοντας μέ τά δόντια ή πως η πού πολώνει τή θεματολογία του.
διαχρονική παρουσία τών Who σή- ' Ετσι σ' αυτήν τήν πορεία τό μόνο
μαινε κάτι παραπάνω από «αυτα πού αλλάζει είναι ο χρόνος καί τά
πού έκφρασε η γενιά τών mods». ονόματα (τό Vietnam καί τό Chica­
' Ηταν φανερή η αποτυχία τής εκ­ go τού '68 γίνονται Brixton, Fal-
πομπής νά δώσει τό ουσιαστικό klands, Grenada τού '83 - τό αντι­
στίγμα τών καιρών. Η παθητική πολεμικό μέτωπο F.T.A. (Free The
παρουσίασή της είχε σάν αποτέλε­ Army) τού '71 εξελίσσεται σέ Gre­
σμα τή μυθοποίηση ενός χώρου en Peace Movement).
πού σέ τελική ανάλυση δέν ήταν καί Οπως καινά χ ειτό πράγμα, ο Coun­
ο μονος σημαντικός τής εποχής. try Joe είναι πάντα δημιουργικός
' Ετσι άλλη μιά ευκαιρία «προσέγγι­ καί δραστήριος καί τά μελλοντικά
σης» απέτυχε... του σχέδια αναμένονται - τουλάχι­
Εν πάση περιπτώσει. τά 25χρονα στον από τή μεριά μας - μέ ιδιαίτε­
τού Marquee ήταν η αιτία (δικαιολο­ ρο ενδιαφέρον...
γία γιά άλλους) γιά τήν επανεμφάνι­
ση τών Yardbirds,^ 10 Years After, Ενδείξεις γιά τόν ανασχηματισμό
Caravan, Alexis Corner (μέ φίλους τών Animals πρωτοεαφανίστηκαν
πάντα!). Ακάματή χρονιά πού πέρα­ στήν αρχή τού ' 83 μέ τήν εβδομα­
σε βρέθηκαν πάλι μαζί οι αυθεντι­ διαία παρουσία τού Eric Burdon στό
κοί Animals, οι Band, (οι φήμες Covent Garden the Canteen καθώς
λένε γιά ευρωπαϊκή περιοδεία μέ­ καί τήν «κλειστή» - αποκλειστικά γιά
σα στό καλοκαίρι τού ' 84). οι Everly φίλους καί γνωστούς - βραδιά τού
Brothers, ενώ ακόμα ανακοινώθη­ Venue λίγο αργότερα.
καν καί μελλοντικές επανασυνδέ­ Η συναυλία τους στό Albert Hall
σεις των Sly and the Family Stone ήταν η πρώτη μου ζωντανή επαφή
καί Country Joe and the Fish. Animals μέ τό γκρούπ. Συγκρίσεις επομέ-

ΗΧΟΣ & H i-F i ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ΗΧΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

νως δέν μπορούν νά γίνουν (λόγου Καί μπλούζ! Καί Satisfaction! Βε­ ταγωνίστριά του (Τζέσικα Λάνγκ)
χάρη μέ τήν εμφάνισή τους στό βαίως. δέν ήταν οι παλιοί Socrates. καί η αίσθηση τής θετικής ανταπό­
Richmond Festival στό ' 65). Γιά νά Είχαν μιά επαγγελματική φινέτσα κρισης πού δέν έχει ελπίδες ερωτι­
είμαι σίγουρος: Ο Eric Burdon πα­
ραμένει ο μ ε γ ά λ ο ς π ε ρ φ ό ρ -
ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ καί ένα φαρύγδουπο συνδυασμό
μπάσου-ντραμς. Ο Σπάθας ίδιος
κής μεταστροφής λόγω τής πλα­
στής αντίληψης γιά τήν ταυτότητα
μ ε ρ. Από τήν αρχή τού σέτ ΦΑΝΤΗΣ ΜΠΑΣΤΟΥΝΙ καί απαράλλαχτος. μέ τά πλούσια, τού φύλου, ο πατέρας τής Τζούλι
(γραβάτα καί κουστούμι) έως τό ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΣΟΙ πολύ πλούσια, σόλο του. ο ' Αγγλος πού ερωτεύεται τόν μεταμφιεσμέ­
τέλος του (φανελάκι καί πιοτό στό νά γεμίζει τά κενά μέ τό σύνθι καί ο νο Μάικλ. καί οι προσπάθειές του
Θέατρο Μοντέρνοι Καιροί
χέρι), ο βραχύσωμος μποέμης Ge- Κυριακή 11 Δεκεμβρίου Αντϋπας νά μάς βιδώνει μποτιές νά το(η)ν κατακτήσει, ή τέλος η
ordie απέδειξε ότι τό λέει ακόμα η στήν κοιλιά. Σάν ήχος μού θύμιζε έξοχη σκηνή τού κρεβατιού, όπου
Τά καλά νέα είναι ότι πρόκειται γιά ένα υβρίδιο χάρντ καί χέβι μέταλ οι δύο κοπέλες - η μιά εντός καί η
καρδιά του...
ένα δεμένο, αψύ καί εριστικό R&B γαρνιρισμένο μέ αρκετά ποπίζοντα άλλη εκτός εισαγωγικών... - κοι­
Η δεύτερη βραδιά τού Albert Hall
γκρούπ πού παίζει απότομο, κοφτό ρεφρέν. Από επιρροές, κάτι σάν μούνται δίπλα-δίπλα. ενώ η σύγ­
κινηματογραφήθηκε. γεγονός πού καί φορτισμένο ρόκ εν ρόλ - στις
φαντάζομαι νά χαροποιήσει ορι­ τούς Queen οέ αργές στροφές, πιό κρουση πραγματικότητας καί πλα-
καλές τους στιγμές τό μυαλό πετά- στεγνούς UFO, ή τά τσικό τών στότητας. η αντιπαράθεση τού πό­
σμένους απόντες. ει κατευθείαν στούς Dr. Feelgood. Uriah Heep. Κατά τ ' άλλα ήταν θου τής αποκάλυψής στήν ανάγκη
Αλλά υπάρχουν κι οι κακές στιγμές: χορταστικοί - δυό ώρες συγκλονι­ τής απόκρυψης φτάνουν στό κατα-
Η τωρινή παρουσία τών Animals, είναι όταν τό γκρούπ αρχίζει νά
τών Yardbirds καί όλων αυτών τών στικού καί ηχητικά άψογου βομβαρ­ κόρυφο.
βομβαρδίζει τό ακροατήριο μέ αμέ­ δισμού μέ δεκάδες χιλιάδες ντε­ ' Ομως ο Πόλακ δέν υπερέχει μόνο
ονομάτων από τό παρελθόν απλά
τρητα κλισέ απ' αυτά πού δέ λένε σιμπέλ ήταν αυτές... σέ τραγικότητα: επιθυμεί νά ζω­
υπογραμμίζει τήν ανεπάρκεια τών
πιά σέ κανέναν τίποτα στις μέρες Στό σχεδόν γεμάτο Σπόρτιγκ όσοι γραφίσει αδρά προεκτάσεις. Χρη­
καιρών. Χωρίς νά είναι προϊόν μιάς
μας ηχώντας σάν μιά διασταύρωση ήλθαν προγραμματισμένοι νά «τή σιμοποιεί τή μεταμφίεση τού Μάικλ
«αναγέννησης», προκαλεί καί πιέ­
«σκληρών» Τσάρμς μέ Fabulous βρουν», τή βρήκανε. Οι υπόλοιποι Ντόρσεϊ σέ Ντόροθι Μάικλς σά
ζει τις νέες φόρμες τού ρόκ εν T-Birds.
ρόλ. τήν ψάχνουνε ακόμη. μοχλό, πού ανακινεί τή σάτιρα τής
Φταίνε . οι (ελληνικοί) στίχοι τους - Τέλος, όσον αφορά τήν όλη σκηνι­ Κοινωνίας τών Αντιθέσεων: ο κινη­
Η ευτυχία μας είναι αποτέλεσμα
ως επί τό πλείστον αφελείς - φταίει κή παρουσία τού γκρούπ. αναρωτιέ­ ματογράφος - γιά λίγους, μέ τό
αυτών τών πιέσεων, είναι η χρυσή
καί ο κιθαρίστας πού ώρες-ώρες μαι άν κάνουν καί στήν Αγγλία τά περιορισμένο δυναμικό καί τό κάλτ
τομή τής συγχώνευσης τών εμπει­ φλυαρεί στερώντας απ' τούς υπό­
ριών τού παρελθόντος μέ τήν αγω­ ίδια πού κάνανε εδώ. σάν προσφο­ κοινό, διακωμωδείται, αλλά τήν ίδια
λοιπους τό βασικότερο ατού τους, ρά σ’ ένα κοινό - εμάς δηλαδή - πού μεταχείρισή, σέ μεγαλύτερη όμως
νία τού παρόντος. Γιατί τό πρόβλη­
αυτή τή λακωνική δυναμική άποψη φαίνεται ότι έχουν θεωρήσει ότι έκταση, υφίσταται λίγο παρακάτω η
μα «προσαρμογής» τής νέας(σύγ­
πού βγαίνει μέ τή μορφή σφιχτών δονείται μέ καννιβαλισμούς. Αλλά παραγωγή προδιαγεγραμμένων τη­
χρονης) σκηνής είναι πρόβλημα όμορφων κομματιών. δουλεμένων
ρύθμισης τού παρελθόντος - πού μπορεί καί νά ’ χουν δίκιο... Ά λλω ­ λεοπτικών σήριαλ τυποποιημένης
μέ αφοσίωση καί μεράκι. Δέν θά στε. άν δέν είχαν, κανείς δέν θά συνταγής καί ευρείας κατανάλω­
υπάρχει μέσα μας - μέ τό παρόν - τό συζητήσω τό κατά πόσο είναι βιώσι­
οποίο επίσης υπάρχει - καί μέ τό χε πατήσει νά τούς δει. έτσι δέν σης. Μόνο αυτά όμως δέναρκούν:
μοι μέ τόν προσανατολισμό πού είναι; τό στόχαστρο παραμένει πεισματι­
μέλλον - πού υπόσχεται νά είναι
έχουν τώρα - «περί ορέξεως ου- Αντώνης Φράγκος κά στραμμένο στις πτυχές τής
αβέβαιο καί συναρπαστικό όσο πο­
τέ άλλοτε. δείς λόγος» πού λένε. ' Αν όμως σύγχρονης Αμερικής, ενώ ο Ντά-
αυτά τά παιδιά ήίάν φίλοι μου. θά στιν Χόφμαν ακουμπά μ' επιδεξιό-
Θανάσπς Αρβανίτης
τούς κλείδωνα σ' ένα δωμάτιο μέ τητα τό μαγικό ραβδί τού Πόλακ σέ
παρέα τό «WILLIE AND THE ΡΟ- τρία χαρακτηριστικά στοιχείατης: η
ORBOYS» τών Creedence καί τό νευρωτική ψυχολογία τού σύγχρο­
«SMELL OF FEMALE» τών Cramps. νου Αμερικάνου. οι χαλαρής μορ­
Κώστας Λυμπερόπουλος φής καί σαθρών κριτηρίων κοινωνι­
SOCRATES κές καί διαπροσωπικές σχέσεις, η
Σπόρτιγκ, 26 Δεκεμβρίου ΤΑΙΝΙΕΣ μετατροπή τού ηθοποιού-ειδώλου
σέ δείκτη καταναλωτικού προσανα­
Τελικά κερδισμένοι από τή συναυ­ TOOTSIE τολισμού μέσα από τή συσχετιστική
λία τών Socrates. Απόντες καί πα- τάση τού ανθρώπινου μυαλού όλα
ρόντες. Οι πρώτοι γιατί ξέροντας τί Σκηνοθεσία: Σίντνεϊ Πόλακ
έχουν τή θέση τους μέσα στήν
θ' ακούσουν κάθησαν σπίτι τους, Μετά τό έξοχο «VICTOR-VICTO­ ταινία καί οδηγούν στό τέλος, μέσα
καί οι άλλοι πού μέ τό ίδιο σκεπτικό RIA». πίστευα ακράδαντα ότι κάθε από τήν αποκάλυψη τής πραγματι­
ήρθαν, άκουσαν. καί ικανοποιήθη­ ανάλογη προσπάθεια, όσο καί άν κής ταυτότητας τής Ντόροθι Μάι­
καν. Τώρα, γιά μένα, η συναυλία συγκέντρωνε τις καλύτερες δυνα­ κλς. στήν κάθαρση καί τήν εξισορ-
είχε ένα ξεχωριστό συναισθηματι­ τές προϋποθέσεις, θά ήταν καταδι­ ρόπηση τών αντιφατικών καί αντίρ­
κό φόρτισμα. Συναντιώμουν ξανά κασμένη σέ αποτυχία, άν μή τί άλλο ροπων δυνάμεων, πού είχαν φτάσει
μέ τά παιδιά στόν ίδιο τόπο ύστερα σίγουρα μπροστά στό φάσμα τού πιά στό «σημείο τού βρασμού» καί
από δώδεκα ολόκληρα χρόνια! Σχε­ μιμητισμού τού θέματος. Ευτυχώς, απαιτούσαν απελπισμένα τήν οδό
δόν μιά ζωή! Φανατικοί οπαδοί τους έπεφτα έξω: Βέβαια, γιά τήν «TO­ διαφυγής. Η λύση τοποθετείται μέ­
τότε - καί τού χάρντ ρόκ φυσικά -, OTSIE» ακούγονταν πολλά από και­ σα στά αναμενόμενα πλαίσια - ο
χάσαμε κάπου τήν επαφή - μεταπο­ ρό - καί όλα κολακευτικά. Ακόμα Μάικλ-«Ντόροθι» «τά βρίσκει» τελι­
λίτευση. πάνκ. νέο κύμα - καί μόνο όμως καί στις πιό αισιόδοξες στι­ κά μέ τή Τζούλι - αλλά έχουμε ήδη
μέσα από τούς δίσκους τά λέγαμε γμές μου. ποτέ δέν θά μπορούσα «περάσει» τόσα πολλά, πού δέν
πού καί πού. Ώσπου έφθασε τό νά φανταστώ ότι ο Σίντνεϊ Πόλακ θά περιμέναμε σά λύτρωση τίποτα άλ­
πλήρωμα τού χρόνου κι έφυγαν γιά έδινε μιά τόσο έντονη απάντηση λο. παρά μιά κατάληξη αυτής τής
τή μεγάλη καριέρα. Αγγλία. Virgin, στόν Μπλέικ Εντουαρντς. υφής.
περιοδείες μέ UFO, δίσκος Plaza, Τό πιό γερό χαρτί τού Πόλακ ήταν Τό «TOOTSIE» είναι η πιό απολαυ­
κ.λπ. Οι Socrates, έλεγαν οι φήμες, αναμφισβήτητα ο Ντάστιν Χόφμαν - στική κωμωδία πού έχετε δει εδώ
άλλαξαν εντυπωσιακά: ' Ηχοι, εμ­ η εκπληκτικότερη ίσως φιγούρα καί αρκετό καιρό. Δίπλα στήν πανέ­
φάνιση. σκηνική παρουσία, συνθέ­ τής σύγχρονης κινηματογραφικής μορφη Τζέσικα Λάνγκ. ο Ντάστιν
σεις. ως καί όνομα. Αμερικής. Μέ τόν δεύτερο στήν Χόφμαν πραγματικά μεγαλουργεί
Κάτω από τό βάρος όλων αυτών πρωτοκαθεδρία τής «TOOTSIE», ο στό διπλό ρόλο τού Μάικλ καί τής
τών πληροφοριών, χωρίς νά έχω πρώτος κατόρθωσε νά εκμαιεύσει Ντόροθι. Καί άν η Τζούλι' Αντριους
ακούσει τό δίσκο τους (μή θέλον­ από τό σενάριο όλες εκείνες τις πετύχαινε έναν αμφιλεγόμενο δια­
τας νά πάω προκαταλειμμένος) ξε­ υπέρτατες κωμικοτραγικές κατα­ χωρισμό μεταξύ «Βίκτορ καί Βικτό-
κίνησα γιά τή μεγάλη συνάντηση. Οι στάσεις. πού ο Εντουαρντς απέ­ ρια» ο Χόφμαν θά σάς ξεγελάσει
Socrates εμφανίστηκαν στις εννιά φυγε - ή ίσως απέτυχε - νά δώσει: ο πλήρως, όπως καί τούς «εργοδό­
καί πέντε ακριβώς, παίζοντας δυό μεταμφιεσμένος σέ γυναίκα ηθο­ τες» του: παρ' όλο πού ξέρετε
Country Joe McDonald ολόκληρες ώρες! Καί τρία encores! ποιός πού ερωτεύεται τή συμπρω- καλύτερα από κάθε άλλον τή μεγά-

ΗΧΟΣ & Hi-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 84


ΗΧΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

λη αλήθεια τής ταυτοπροσωπίας, • Η Αμερική δείχνει ξεκάθαρα γιά jets Sean Martin, τόν ντράμερ Ste­ * Ο Kim Fowley έφτιαξε ένα και­
πολλοί από σάς θά αναζητήσουν μιά ακόμη φορά τό πραγματικό της ve Grantley κςμ τόν κιμπορντίστα νούριο γκρούπ. σάν απάντηση
αυθόρμητα στους τίτλους τού κάστ πρόσωπο: όποιος τολμήσει νά ε- Nick Muir στούς Γότθους τού Batcave. Λ έγε­
τό όνομα αυτής τής μεσόκοπης, ναντιωθεί. πρέπει μέ κάποιο τρόπο • Ετοιμάζεται μιά συλλογή μέ τρα­ ται Frankenstein And The All Star
δυναμικής όσο καί συμπαθητικής νά βγει απ' τή μέση. Οι Black Flag γούδια τής Yoko Ono. από πελά­ Monster Band καί μεταξύ άλλων
κυρίας, πού άκουγε στό όνομα είναι στή φυλακή γιά «περιφρόνηση τες τού σχεδιαστή ρούχων Sam περιλαμβάνει ένα κορίτσι πέντε
Ντόροθι Μάικλς: Πέρα από τήν τού δικαστηρίου καί επακολουθή- Havadtoy. Ο Elton John θά πει τό χρονών πού τρώει... σαύρες πάνω
άψογη τεχνική τού μακιγιάζ, αυτή η σασα πρόκληση εξέγερσης»... «Every man», ενώ ο Elvis Costello στή σκηνή καί τόν ίδιο τόν Φρανκε-
ψευδαίσθηση τής λογικής οφ είλε­ • Μεγάλες ανησυχίες στούς Sio- τό «Walking On Thin Ice», σέ παρα­ στάιν. πού αναφέρεται ότι είναι...
ται κατά τό μεγαλύτερο ποσοστό uxsie And The Banshees. Μετά γωγή τού θρυλικού μουσικού καί 167 χρονών. Ευτυχώς γιά μάς. δέ
της στήν ηθοποιία τού Ντάστιν από τις προσωπικές ηχογραφήσεις παραγωγού απ' τή Νέα Ορλεάνη θά βγούν ποτέ έξω από τήν Αμερι­
Χόφμαν. Καί άν νομίζετε ότι υπερ­ διάφορων μελών, η ίδια η Σούζι Alain Toussaint. κή...
βάλλω. δέν έχ ε τε παρά νά δοκιμά­ ετοιμάζει καί θά κυκλοφορήσει τήν
σετε: όση δυσπιστία καί άν διαθέτε­ ' Ανοιξη ένα ΕΡ τεσσάρων κομματι-
τε. είναι σίγουρο πώς θά μέ θυμη­ ών μέ τή βοήθεια αρκετών μελών Ο ERIC CLAPTON ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
θείτε. τής... London Symphony Orche­
Γιώργος Κυριακόπουλος stra καί μέ τό όνομα The Chandos ' Οπως θά τό έχετε ήδη πληροφο- είναι η μόνη ευκαιρία πού θά έχου­
Players. ρηθεί. ο ' Ερικ Κλάπτον έρχεται γιά με. όχι νά επιχειρήσουμε «διαπι­
• Προβλήματα στούς Clock DVA. δύο εμφανίσεις στό Σπόρτιγκ (...) στώσεις» - γιατί όλοι γνωρίζουμε ή
Ο Andi Newton τσακώνεται μέ τις στις 28 καί 29 Ιανουάριου. Δέν τουλάχιστον μπορούμε νά φαντα­
γκρούπις τού γκρούπ. παίζει ξύλο περιμένετε φυσικά νά σάς πούμε στούμε ότι ο Κλάπτον δέν είναι πιά
μέ τό σαξοφωνίστα. ενώ ο κιθαρί- ποιος ήταν - ή. αντίθετα, ποιος είναι αυτός πού ήταν - αλλά νά δώσουμε
σήμερα - ο Κλάπτον. Τά ξέρ ετε ένα παρών. Ούτε κάν σάν φόρο
ΜΟΥΣΙΚΑ ΝΕΑ στας τού έσπασε στά δύο τήν
τγαπημένη του τρομπέτα. όλα. ή μάλλον ο φ είλετε νά τά τιμής, αλλά σάν μιά διαβεβαίωση
ξέρ ετε. Σέ περίπτωση πάντως πού στόν ίδιο τόν εαυτό μας ότι. η
• Ο Boy George άρχισε νά δημι­ • Ο Jake Burns, ο παλιός επικεφα­
σάς έχ ει διαφύγει ο ρόλος του στή ιστορία αυτή πού λέγεται «ρόκ».
ουργεί προηγούμενο.Ο καλύτερος λής τών Stiff Little Fingers, επανα-
διαμόρφωση τού ρόκ εν ρόλ. ρόλος μάς αφορά γιά τό σύνολό της καί
φίλος του. πού λέγεται Marilyn καί δραστηριοποιείται μέσα από τό δυ­
πού άρχισε νά παίζεται πριν είκοσι όχι γιά τις περαστικές της αναλαμ­
είναι τής ανάλογης εμφάνισης, κυ­ ναμικό ενός καινούριου γκρούπ.
τούς Jake Burns & The Big Wheel, ολόκληρα χρόνια, οι εδώ συναυλίες πές.
κλοφόρησε ήδη τό πρώτο του σίνγκλ.
πού πήρε μάλιστα καί πολύ καλές μέ μιά σύνθεση πού περιλαμβάνει
κριτικές. ακόμη τόν τέως μπασίστα τών Star-

ΤΟ ΤΕ Λ Ο Σ TQN W H O -___________
Ο PETE T O W N S H E N D ΑΠΟΧΩΡΕΙ
Ο Πίτ Τάουνσεντ έβαλε τό τελ ευ ­ «Στις 7 Δεκεμβρίου πήραμε στά
ταίο καρφί στό φέρετρο τών Who χέρια μας τήν ειδοποίηση τής εται­
στά τέλη τής χρονιάς, όταν ανακοί­ ρίας ότι τό συμβόλαιό μας είχε
νωσε ότι: «Δέν πρόκειται νά κάνω λήξει. Αισθάνομαι θλίψη πού δέν
άλλους δίσκους μέ τούς Who - καί μπορώ νά φανώ συνεπής απέναντι
δέν θά εμφανιστώ ξανά στή σκηνή, στή Warner Bros - καθώς καί γιά τό
σέ κανένα μέρος τού κόσμου, μέ ότι πολλοί οπαδοί μας θά στενοχω­
τούς Who». Η δήλωση αυτή έρχε­ ρηθούν. έχοντας εκ τεθ εί όλον αυ­
ται δέκα μέρες μετά μιά τηλεοπτι­ τόν τόν καιρό σέ φήμες περί νέων
κή συνέντευξη όπου ο Roger Dal- ηχογραφήσεων, τή στιγμή πού.
trey διαβεβαίωνε ότι οι Who ήσαν στήν πραγματικότητα, δέν είχαμε
ακόμη μιά ενεργός δύναμη - κάτι ούτε κάν κλείσει στούντιο!
πού κατά πάσα πιθανότητα προκά- »Τό προσωπικό μου συμβόλαιο μέ
λεσε τό ξέσπασμα τού Τάουνσεντ. τήν Atco θά συνεχίσει νά ισχύει καί
Τόν τελευταίο καιρό φήμες φέρνα­ ελπίζω νά ηχογραφήσω ένα άλ­
νε τούς Who στό στούντιο καί στά μπουμ στις αρχές τής επόμενης
πρόθυρα ενός καινούριου LP - νά χρονιάς (1984). Εύχομαι τήν καλύ­
όμως η όλη αλήθεια, όπως συνοψί­ τερη τύχη στον Ρότζερ. τόν Τζόν
ζεται από τόν Τάουνσεντ: «Τούς καί τόν Κένι γιά τό μέλλον καί τούς
τρεις πρώτους μήνες αυτής τής ευχαριστώ γιά τήν υπομονή τους».
χρονιάς έγραψα τραγούδια γιά τό Αυτό ήταν λοιπόν - τό τέλος τών
νέο άλμπουμ πού πρόβλεπε τό Who. ' Ερχεται κάπως αναπάντεχα,
συμβόλαιο τών Who. αλλά συνειδη­ παρά τό γεγονός ότι η αμερικανική
τοποίησα μετά από λίγο ότι δέν τουρνέ τό 1982 είχε αναγγελθεί
ήσαν κατάλληλα γιά τούς Who. τό σάν η τελευταία τους. Καί αυτό,
Μάρτιο πληροφόρησα τά υπόλοιπα γιατί, παρά τούς ισχυρισμούς τού
μέλη καί τό μάνατζερ ότι συναντού­ Τάουνσεντ περί «φημών», αυτά
σα δυσκολίες στό γράψιμο. Διάφο­ πού λέγονταν περί νέων ηχογρα­
ρες ιδέες εξετάστηκαν αλλά καμιά φήσεων καί έστω καί αποχαιρετι­
δέν βοήθησε». στήριων εμφανίσεων στήν Ευρώπη,
«Έ τσι τό Μάιο συναντήθηκα μέ είχαν διαρρεύσει από δικές τους
τούς άλλους τού γκρούπ γιά νά πηγές.
τούς πώ ότι είχα αποφασίσει νά Τώρα, κανείς δέν μπορεί νά ξέρ ει
αποχωρήσω. Σταμάτησα κάθε δρα­ άν οι Ντάλτρεϊ, ' Εντχουιστλ καί
στηριότητα μέχρι τό Σεπτέμβριο, Τζόουνς θά συνεχίσουν νά δου­
πού αισθάνθηκα ότι θά 1πρεπε νά λεύουν μαζί, έστω καί ευκαιριακά.
εκθέσω τό πρόβλημά μου στον Αυτό πού είναι εντελώς αδιανόητο,
πρόεδρο τής Warner Brothers στήν είναι νά κάνουν κάτι τέτοιο κάτω
Αμερική, τόν Mo Ostin. Μέ αντιμε­ από τό σύμβολο τών Who. Γιατί.
τώπισε μέ κατανόηση καί έκανε τελικά, ποιος μπορεί νά φανταστεί
διάφορες προτάσεις, αλλά καμιά τούς Who χωρίς τόν Πίτ Τάουν­
τους δέ μέ βοήθησε. σεντ:

ΗΧΟΣ & H i-Fi ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ '84


ΗΧΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

• Ο Phil Lynott τών Thin Lizzy (πού δισκογραφική του εταιρία Tzack. MAN - “FRIDAY THE 13th” (Picasso-GB).
έχουν περάσει πλέον στήν ιστορία) στήν οποία ο πρώτος πού υπέγρα­ EARTH WIND & FIRE - “ELECTRIC UNIVERSE" (CBS-US).
θά παίξει τό ρόλο τού Jimi Hendrix ψε ήταν ο Τζίμι Χέντριξ. πού ο PLANET PATROL - “PLANET PATROL” (21-US).
STEVE HACKETT - "BAY Οζ. KING" (Lamborghini-GB).
σέ ένα φιλμ βασισμένο στή ζωή τού Λάμπερτ είχε συναντήσει σ' ένα TRANSLATOR - “NO TIME LIKE NOW” (CBS-US).
τέως μάνατζερ τών Who Kit Lam­ κλάμπ τού Λονδρέζικου West End DIONNE WARWICK - “SO AMAZING” (Arista-US).
bert - άν βέβαια προχωρήσουν οι ένα βράδυ πού είχε βγει μαζί μέ SCIENTISTS - "BLOOD RED RIVER" (Au GoGo-US).
CAROLE KING - "SPEEDING TIME” (A&M-US).
διαπραγματεύσεις πού γίνονται αυ­ τόν Μπράιαν Τζόουνς τών Rolling DON FELDER - “AIRBORE" (WEA-US).
τόν τόν καιρό. Καί, κυρίως, άν οι Stones. (Τώρα, είναι καί οι τρεις BILLIE JO SPEARS - "BILLIE JO SPEARS TODAY” (Rite-GB).
παραγωγοί βρούν ένα νέο καί ανερ- νεκροί, χωρίς νά υπολογίσουμε τόν THE WAILING SOULS - "ON THE ROCKS” (Greensleeves)
Κίθ Μούν). TOKYO BLADE - "TOKYO BLADE” (Powerstation)
χόμενο γκρούπ ικανό νά αναπαρα- ΔΙΑΦΟΡΟΙ - “THE HIT SQUAD” (Ronco)
στήσει τούς Who στις πρώτες τους Είναι προφανές ότι. πέρα απ' τήν ΔΙΑΦΟΡΟΙ - “DANCE MIX - DANCE HITS Vol. 2” (Epic)
ημέρες - κάτι πού προμηνύεται εμφάνισή του (άν καί Ιρλανδός, ΔΙΑΦΟΡΟΙ - "25 U.S. No 1 HITS FROM 25 YEARS" (Motown)
αρκετά δύσκολο. είναι μαύρος), ο Φίλ Λίνοτ διαλέ- ΔΙΑΦΟΡΟΙ - "25 YEARS OF MOTOWN CLASSICS - THE GRAMMY AWARD WINNERS”
(Motown)
Ο Λάμπερτ, πού πέθανε τό 1981. χτηκε κυρίως γιά τις μουσικές του JUNIOR WALKER - "BLOW THE HOUSE DOWN” (Motown)
ήταν γνωστός σάν ο άνθρωπος πού ικανότητες, σέ σημείο πού νά είναι SMOKEY ROBINSON - "BLAME IT ON LOVE & ALL THE GREATEST HITS” (Motown)
δύσκολο νά σκεφτεί κανείς οποιον- ΔΙΑΦΟΡΟΙ - "THE ARTISTS & SONGS THAT INSPIRED THE MOTOWN 25th
ανακάλυψε τούς Who καί τούς ANNIVERSARY TELEVISION SPECIAL - THE INCREDIBLE MEDLEYS” (Motown)
οδήγησε στή διεθνή τους καριέρα. δήποτε άλλο γιά τό ρόλο τού Χέν- VISAGE - "FADE TO GREY - THE SINGLES COLLECTION" (Polydor)
Είχε ιδρύσει επίσης τήν προσωπική τριξ. DIONNE WARWICK - “SO AMAZING” (Arista)
MELANIE - "SEVENTH WAVE” (Neighbourhood Records)
SON OF JAH - "WRITINGS ON THE WALL” (Natty Congo)
THE ROYALS - "THE ROYALS COLLECTION” (Trojan)
ΞΕΝΕΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΙ - "JAH CHILDREN INVASION” (Wackle's)
THE CHI-LITES - "CHANGING FOR YOU" (R&B Records)
EINSTURZENDE NEUBAUTEN - “ZEICHNUNGEN DES ΡΑΤΙΕΝΤΕΝ Ο.Τ ” (Some Bizzare-G). BLACK ROOTS - "THE BLACK ROOTS” (Kick Records)
ΔΙΑΦΟΡΟΙ - “THE BLASTING CONCERT" (SST-GB). LOUIS JORDAN & THE TYMPANY FIVE - “LOOK OUT!” (Charly)
CAPTAIN SENSIBLE - “THE POWER OF LOVE” (A&M-GB). LOUIS JORDAN & THE TYMPANY FIVE - G.l. JIVE” (Jukebox Lil)
GLENN BRANCA - “SYMPHONY No 1” (ROIR-US). LOUIS JORDAN & THE TYMPANY FIVE - “LOOK OUT SISTER" (Krazy Kat)
THE PRISONERS - “THE WISERMISERDEMELZA” (Big Beat-GB). DIANA ROSS - “THE VERY BEST OF DIANA” (Motown - US)
THE VIOLATORS - “THE VIOLATORS” (No Future-GB). HOT CHOCOLATE - "LOVE SHOT” (RAK - GB)
THE UNDERTONES - “ALL WRAPPED UP” (EMI-GB). CARLY SIMON — “HELLO BIG MAN” (WEA - US)
KING KURT - “OOH WALLAH WALLAH” (Stiff-GB). ASHFORD AND SIMPSON - "HIGH ROSE” (Capitol - US)
SNATCH - “SNATCH” (Pandemonium-GB). PEABO BRYSON AND ROBERTA FLACK - “BORN TO LOVE” (Capitol - US)
JOHN MARTYN - “PHILENTROPY” (Body Swerve-GB). JOHNNY MATHIS AND NATALIE COLE - "UNFORGETTABLE” (CBS - US)
LONDON UNDERGROUND - “CURRENT AFFAIRS SESSIONS” (On-U-Sound-GB).
BIG BAG - “FAVOURITE THINGS” (Y-GB).
ALIEN SEX FIEND - “WHO’S BEEN SLEEPING IN MY BRAIN” (Cherry Red-GB).
CLASSIX NOUVEAUX - “SECRET" (EMI-GB).
BOB SLEICH - “FIRST SNOW” (Stiff-GB).
ΔΙΑΦΟΡΟΙ - “TWO OF A KIND” (EMI-GB).
JESS COXX - “THIRD STEP” (Neat-GB).

AUDIO miHIflG UfllT Τώρα, σε δύο τύπους:


τετρακαναλική μέ 16 εισόδους (1604) 96.000 δρχ
καί στερεοφωνική μέ 10 εισόδους (1002). 52.000 δρχ
Τεχνικά
χαρακτηριστικά:
Άττόκρησις συχνότητας 10-25.000 Hz 0,5db □ Εύαισθησία εισόδου: 1,2 nr, V/MIC... 250 m V/AUX
Λόγος S/N 80 db (γιά κάθε είσοδο) □ Διακόπτης R.I.A.A. (P.u. mag) □ Echo potensiometer.
Διαχορισμός έξόδου 85 db (γιά πλήρη έξοδο) □ Moni8toring □ Foldback potensiometer.
Τάση τροφοδοσίας 24... 31 V/D.C. □ Equalizer τεσσάρων περιοχών □ Panoramic (PAN-POT).
Κατανάλωση 30 Watt □ Louds peaker (άκουστικά): 2 x 800 mV/8-600 B
’Ανοχή θερμοκρασίας 0°... 46° C

Professional disco mixer (Επαγγελματικό * Power amplifier unit's (150W :14.8005px., 250W :19.6006px.).
μίξερ 6 εισόδων).
3 P.U. μέ sensitivity καί beat led. X w
2 Tape
1 stereo mic
monitoring (προακουστική γιά κάθε είσοδο
ξεχωριστά) Equalizer τριών περιοχών (bass,
middle, treble) Εξωτερική μονάδα τροφοδο­
σίας.
ΔΙΑΘΕΣΗ:ΣΤΕΡΕΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ. Ο.Ε. Δράκοντος 13 (οττ.Caravel), ΠΑΓΚΡΑΤΙ - ΑΘΗΝΑ.ΤΗΑ. 7238864
ΤΕΥΧΟΣ 131
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
1984
ΑΡΧ. 80

ΔΟΚΙΜΗ *
ΗΧΕΙΟ CELESTION SL600
ΤΑ «ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΑ»
ΚΑΣΕΤΟΦΩΝΑ
ΑΣΥΡΜΑΤΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΣΤΟ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ
PRETENDERS
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΜΕ ΤΗ CHRISSIE HYNDE
«ΜΙΑ ΦΩΝΗ
ΑΠ’ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ
ΤΟΥ ΘΗΡΙΟΥ»
ΔΗΜΗΤΡΑ ΓΑΛΑΝΗ
ΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΕΚΔΟΤΗΣ
Σόφη Καβαθά
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
Κ ώστας Καβαθάς
ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
Αργυρής Ζήλος
ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Γιάννης Ριζόπουλος
Σ' ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ
Κ. Λεβέντης, I. Ραλλϊδη,
Κ. Γιαννουλόττουλος, Π. Δροσινόπουλος,
Α. Κατοοόρης, Ν. Πολίτης,
Κ. Λυμπερόπουλος, Τ. Π απαγεωργΐου,
Μ. Νταλοόκας, X. Καψάλης,
Γ. Κυριακόπουλος, X. Δασκαλόττουλος,
Σ. Μ αντζάνας, Λ. Διάβας, Α. Φράγκος,
Κ. Τερζής, Α. Κατσένης,
Νίκος Σαραντάκος, Μιχάλης Κουμπιός, ΤΕΥΧΟΣ 131, ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1984, ΔΡΧ. 80
Γρηγύρης Αναοτασιαοης, Α. Μάχος,
Α. Μαστοράκης.
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ
Για Κολτσάκη
ΑΤΕΛΙΕ
Γιώργος Κούρασης
ΜΟΝΤΑΖ
Σπόρος Δελαβίας
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
Βασίλης Γιαννακόπουλος, Κώστας ΠΕΡΙΕΧΟΜ ΕΝΑ
Καβαθας
ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ-ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ
Σόφη Καβαθά, Δημήτρης Γιαννάκης,
Γιάννης Βρόντος ΑΠΟΗΧΟΙ ................................................................................ 7
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
Βίκο Καβαθά-Κουτσοόκου ΓΡΑΜ Μ ΑΤΑ......................................................................... 11
ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ
Πέτρος Μ εϊντάνης ΑΓΓΕΛΙΕΣ ............................................................................ 14
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
Πέλλη Κουκοιποό ΝΕΑ ΤΟΥ Μ Η Ν Α ................................................................ 16
Τό περιοδικό «ΗΧΟΣ & Hi-Fi» (συμπερι-
λαμβανόμενης καί τής ετήσιας έκδοσης
ΣΤΕΡΕΟΦΩΝΙΑ & ΜΟΥΣΙΚΗ) εκδϊδεται
ΤΕΧΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ _________________________
από τήν «ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε.» (TE­
CHNICAL PRESS S.A.), Γραφεία Αρδηττού ΤΑ «ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΑ» ΚΑΣΕΤΟΦΩΝΑ.................. 22
14-16, Αθήνα (Τ.Τ. 11636). Τηλέφωνα:
9230.832. Τέλεξ: 222189. Κυκλοφορεί ΔΟΚΙΜΗ: CELESTION SL600 ................................... 26
στις 10 κάθε μήνα. - Διάθεση-Διανομή:
Κεντρικό Πρακτορείο Ημερήσιου & Π ε­ ΑΣΥΡΜΑΤΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ ...... 32
ριοδικού Τύπου Α.Ε., Σοφοκλέους 41,
τηλ. 5225865 - Υπεύθυνος σύμφωνα μέ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Μέρος 2 ................................ 36
τό νόμο: Σόφη Καβαθά, Νέα Λεωφόρος
Βουλιαγμένης, Οικοδομικό Τετράγωνο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ............................... 40
80 - Φωτοστοιχειοθεσία: ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΠΕ,
Καλλιρρόης 26, Αθήνα. Υπεύθυνος: Κώ­ ΜΙΚΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Μέρος 2 .... 44
στας Καβαθάς, Αρδηττού 14-16, Αθήνα -
Εκτύπωση: Νέα Πειραϊκή Λιθογραφία,
Τεώ 17, Αθήνα, τηλ. 3453.313 - Συνδρο­
μές: Ετήσια εσωτερικού 960 δρχ. Εξαμη­ ΜΟΥΣΙΚΑ ΚΑΙ Π Ο Λ Ι Τ Ι Σ Τ Ι Κ Α Θ Ε Μ Α Τ Α
νιαία: 480 δρχ. Επιχειρήσεις: 4000 δρα­
χμές. Εξωτερικού: Ευρώπη: 1520 δρχ.
Αμερική - Καναδάς - Ασία: 2120 δρχ.
ΓΙΑΝ