You are on page 1of 5

K Y U H I NGH “SINH VIÊN NGHIÊN C U KHOA H C” NĂM 2009

NG D NG CARD DSP VÀ MATLAB TRONG THU NH N VÀ X LÝ TÍN HI U DAO ð NG NH M CH N ðOÁN HƯ H NG C A BÁNH RĂNG VÀ LĂN
Application of DSP card and Matlab tool for acquisition and processing of vibration signals used in gearing and bearing diagnosis.
Sinh viên: Nguy n Thanh Hà, Nguy n Nguyên Long Cán b hư ng d n: Lê Cung, Dương Qu c B o Chương trình ðào t o K sư Ch t lư ng cao PFIEV-ðà N ng TÓM T T: ð tài nh m nghiên c u ng d ng CARD DSP và công c l p trình MATLAB vào vi c thu nh n tín hi u dao ñ ng sinh ra t các hư h ng c a bánh răng và lăn trong các thi t b cơ khí, thông qua c m bi n dao ñ ng g n tr c ti p trên các thi t b c n ch n ñoán. Ph n m m xây d ng góp m t công c h u ích cho vi c ch n ñoán và nh n d ng các hư h ng bánh răng, lăn. ABSTRACT: The present work deals with the application of DSP card and MATLAB programmation language for the acquisition and processing of digital signals, generating by gearing and bearing faults in mechanical equipements, via vibration transducers attached to these equipements. This program contributes to digital signal processing widely used in gearing and bearing fault diagnosis.

I. M ñ u: 1. Lý do ch n ñ tài: Vi c nghiên c u theo dõi và ch n ñoán hư h ng c a các thi t b cơ khí, ñ c bi t là lăn và bánh răng, ñang ñư c nhi u tác gi trong và ngoài nư c quan tâm. Hi n nay vi c ch n ñoán s m các hư h ng c a các ph n t cơ khí thông qua phân tích tín hi u dao ñ ng b t ñ u ñư c áp d ng r ng rãi trên ñ a bàn mi n Trung và trong c nư c và có tri n v ng áp d ng th c t r t cao trong các dây chuy n s n xu t t ñ ng. Phân tích tín hi u dao ñ ng hi n nay là m t k thu t ñang ñư c phát tri n m nh m các nư c tiên ti n nh m theo dõi và ch n ñoán hư h ng trong máy móc, thi t b . Phương pháp này t ra hi u qu trong vi c b o dư ng d phòng có ñi u ki n, nh m duy trì tình tr ng ho t ñ ng t t thi t b . Trên cơ s phát hi n s m các hư h ng, có th ñưa ra các th i ñi m thích h p nh m thay th các chi ti t máy, d ki n vi c b o dư ng d phòng có ñi u ki n cho thi t b máy móc. Hi n nay có r t nhi u phương pháp và thi t b cho phép ch n ñoán chính xác hư h ng c a máy móc. Tuy nhiên, các thi t b và gói ph n m m nói trên ñ u ph i nh p ngo i, giá c không phù h p v i m t b ng chung các thi t b Vi t Nam, ñ ng th i vi c ch n ñoán hư h ng ph i c n ñ n các chuyên gia n m v ng k thu t ch n ñoán. 2. M c ñích và ph m vi nghiên c u:

1

. t bi và g i ñ (Nguy n Cao M nh. c m bi n quang. GX series Portable Data collector/FFT analyzer c a hãng SKF. Vũ Thanh Trúc [2]). tính toán s vòng quay c a tr c.ng d ng card x lý tín hi u s chuyên d ng c a Texas Intruments TMS320C6711. nhi u phương pháp tiên ti n ñang ñư c nghiên c u nh m cho k t qu ch n ñoán chính xác và nhanh chóng hơn như phép bi n ñ i Hibert và bó sóng. ph c v cho vi c nh n d ng hư h ng c a bánh răng.Nghiên c u lý thuy t m t s phương pháp phân tích tín hi u dao ñ ng s d ng trong ch n ñoán hư h ng thi t b cơ khí.. ph n m m Code Composer Studio kèm theo card. các thi t b và ph n m m thu nh n tín hi u thư ng khá ñ t ti n. Ch n ñoán hư h ng thi t b cơ khí nói chung. Facdent. nh m tìm ra các d u hi u hư h ng nh n d ng hư h ng: Mô hình tín hi u dao ñ ng phát sinh trong lăn (Mc. ñ ng h c thi t b . II. cũng như ngôn ng l p trình Matlab nh m thu nh n tín hi u dao ñ ng phát t c m bi n gia t c k g n trên thi t b thí nghi m thông qua card DSP và hoàn thi n ph n m m x lý tín hi u dao ñ ng thu nh n ñư c. như các thi t b c m tay: The Machine Expert c a hãng Vibration Consultants. T ng quan: Trong th i gian g n ñây.. Trên th trư ng hi n có nhi u thi t b thu nh n tín hi u tích h p v i các ph n m m phân tích tín hi u dao ñ ng nh m ch n ñoán hư h ng. m ng nơron nhân t o. Smith [1]). mô hình tín hi u dao ñ ng sinh ra t khuy t t t bánh răng (Nguy n Văn Khang và các tác gi [3])…Hi n nay. Nh ng nghiên c u th c nghi m và lý thuy t: 1. lăn. H s Kurtosis k t h p v i s bi n i =1 N 2 . lăn. Phương pháp nghiên c u: . thu t toán di truy n….. Tuy nhiên. vi c nghiên c u ch n ñoán hư h ng thi t b cơ khí thông qua thu nh n và phân tích tín hi u dao ñ ng sinh ra t lăn bánh răng ñư c nhi u tác gi quan tâm nghiên c u. 3. t ñó hoàn thi n ph n m m phân tích tín hi u dao ñ ng. Các thi t b thu nh n tín hi u hi n nay d a trên các card x lý tín hi u s khác nhau như card c a hãng Microchip và TI.. chu n b cho vi c xây d ng ph n m m x lý. i =1 N µ 2 : momen trung tâm b c hai: µ 2 = σ 2 = ∑ ( xi − x ) 2 pi . III. Cơ s lý thuy t c a các phương pháp phân tích tín hi u dao ñ ng * Phương pháp Kurtosis H s Kurtosis: K = µ 4 / µ 2 2 v i µ 4 : mô men trung tâm b c 4: µ 4 = ∑ ( xi − x ) 4 p i . bánh răng nói riêng ñòi h i ph i hi u bi t sâu s c v c u trúc.Nghiên c u m t s phương pháp và thu t toán x lý tín hi u dao ñ ng s d ng r ng rãi trong ch n ñoán hư h ng thi t b cơ khí. .Nghiên c u ng d ng card DSP và công c l p trình Matlab nh m thu nh n tín hi u t c m bi n dao ñ ng. t ñó xây d ng thu t toán.K Y U H I NGH “SINH VIÊN NGHIÊN C U KHOA H C” NĂM 2009 . ñ ng th i các thi t b c m tay khó tích h p các phương pháp x lý tín hi u m i cho phép ch n ñoán sâu hơn. các ñáp ng trong tín hi u dao ñ ng v i các d ng khuy t t t và hư h ng khác nhau. Các nghiên c u hi n nay thư ng ph i h p nghiên c u lý thuy t và th c nghi m.

3. B Kit k t n i c ng song song c a máy tính cho phép l p trình. Sơ ñ thu nh n tín hi u dao ñ ng s d ng card DSP: 3 . Phân tích t n s tín hi u cho phép hi n rõ các t n s ñ c trưng c a khuy t t t. Jack ngu n n i 5VDC và các c ng ghép n i ngo i vi cho các m c ñích ng d ng khác nhau. Gi i thi u Card DSP và ng d ng: Kit phát tri n này ñư c xây d ng trên b DSP TMS320C6711 c a hãng Texas Instrument v i kh năng x lý 900 tri u l nh trên 1s. J6). Các ñ u vào ra chính: C ng k t n i song song 25 chân (J2). ðây là b kit ñư c s d ng r ng rãi trên th trư ng. Jack out (J7. test các chương trình v i TMS320C6711. U5). * Phương pháp phân tích ph loga (Cepstrum) Công th c bi u di n c a ph loga c a tín hi u: C p (τ ) = F −1 [log | F ( x(t )) | 2 ] . * Phương pháp phân tích ph hình bao Hình bao tín hi u ñư c th c hi n nh phép bi n ñ i Hilbert: H {x(t )} = dτ π ∫ t −τ 1 x(t ) Trình t phân tích ph hình bao: Tín hi u trong mi n th i gian x(t) ⇒ Bi n ñ i Fourier qua mi n t n s ⇒ L c thông d i Bi n ñ i Fourier ngư c qua mi n th i gian: Tín hi u th i gian qua l c ⇒ Phân tích hình bao dùng bi n ñ i Hilbert (mi n th i gian) ⇒ Bi n ñ i Fourier c a hình bao (mi n t n s ). Phân tích hình bao cho phép nh n d ng t n s gây nên khuy t t t. F ( z) = 1 2π +∞ −∞ −∞ ∫e izx f ( x)dx Trong ñó phép bi n ñ i f ( x) → F ( x) là phép bi n ñ i Fourier thu n và phép bi n ñ i F ( x) → f ( x) là phép bi n ñ i Fourier ngh ch. J3). Flash ROM 128Kb (U12). J3. 2. Sơ ñ c u trúc thu t toán xây d ng ph n m m thu nh n tín hi u: Sensor * ðo tín hi u Matlab * Liên k t v i CCS * ð c bi n buffer C ng vào J7 * Thu nh n tín hi u Parallel cable * Chuy n tín hi u AD 535 * Chuy n sang tín hi u s CPU C6711 * Gán bi n buffer = tín hi u vào Hình 1: Sơ ñ c u trúc thu t toán thu nh n tín hi u dao ñ ng. SDRAM (U4. lăn t lúc b t ñ u xu t * Phương pháp phân tích t n s Phương pháp phân tích t n s d a vào phép bi n ñ i Fourier: f ( x) = 1 2π +∞ − izx ∫ e F ( z )dz .K Y U H I NGH “SINH VIÊN NGHIÊN C U KHOA H C” NĂM 2009 thiên giá tr hi u d ng c a tín hi u cho phép theo dõi tr ng thái c a hi n cho ñ n hư h ng n ng. K t n i ngo i vi (J1. Jack in. Tín hi u vào t c m bi n ñư c thu nh n thông qua c ng J1. Ph loga làm rõ các bư c phân cách khi các ñ nh ph r t g n nhau mà trong ph t n s ta khó xác ñ nh ñư c. Công t c SW2 và các led. 4.

Hi n th ph hình bao c a tín hi u qua l c. * Control panel: Ki m tra k t n i card và lo i card DSP ñang s d ng. Tính toán h s Kurtosis. thu nh n 4 . ð c tr c ti p data t bi n buffer.txt trong CCS t buffer. Kh i ch y DSP. th i gian . * Method For Signal Processing: Load d li u t file text ho c load tín hi u tr c ti p t sensor. chúng em ñã xây d ng ph n m m thu nh n. Ch n s Hình 3: Menu ch c năng c a ph n m m l n l y m u. ðánh giá k t qu : Sau m t th i gian nghiên c u. N p chương trình vào card DSP. Bi n ñ i Fourier và v ñ th trong mi n t n s . Ph n m m thu nh n và x lý tín hi u dao ñ ng trong Matlab: D a trên các thu t toán và hư ng d n l p trình. ñ l ch chu n…c a tín hi u.K Y U H I NGH “SINH VIÊN NGHIÊN C U KHOA H C” NĂM 2009 Hình 2: Sơ ñ thu nh n tín hi u s d ng card DSP 5. chúng em ñã thu ñư c m t s k t qu sau ñây: Nghiên c u và xây d ng ñư c chương trình n p cho b Kit DSP TMS320C6711 (chương trình x lý cho CPU và ño n chương trình Matlab có kh năng làm vi c theo th i gian th c). liên k t CCS. M m t d án có s n (. l c tín hi u trong vùng t n s yêu c u và xây d ng ñ th trong mi n th i gian c a tín hi u qua l c. Phân tích ph loga và hi n th ñ th ph loga th c.pjt). S d ng phép bi n ñ i Hibert ñ tính toán và hi n th hình bao tín hi u. * Further Analysis: Dùng b l c FIR. IV. hoàn thi n chương trình x lý tín hi u v i các menu. t o file d li u. button ch c năng như hình 3.

thông qua card DSP và ph n m m thu nh n và x lý tín hi u xây d ng ñư c. Literature Number: SPRU509C. S m u tín hi u có th lên ñ n hàng tri u m u. V.5 1 0. Nguyen Phong Dien. Model for the vibration produced by a single point defects in a rolling element bearing. A le tio [m ] cce ra n /s2 3 2. Band 24. K t lu n: Vi c ng d ng card DSP và Matlab trong vi c thu nh n và x lý tín hi u dao ñ ng ñ t ñư c m t s k t qu kh quan. DSP applications using C and the TMS320C6x DSK.D.865e+007 X: 1502 Y: 1.2 0. McFacdent.824e+007 X: 1703 Y: 1. 96. Có th phát tri n k t n i vào ph n m m các chương trình phân tích tín hi u dao ñ ng b ng phương pháp Wavelet Packet. 2004. hay ñư c x lý và phân tích tr c ti p s d ng cho vi c ch n ñoán hư h ng t i hi n trư ng. Tài li u tham kh o [1] P. 1. Vũ Thanh Trúc. Vol. Tín hi u thu nh n ñư c t c m bi n và k t qu x lý tín hi u phù h p cho b i card thu nh n d li u Fastlab và ph n m m Syncronie c a Pháp. p198-205. [2] Nguy n Cao M nh.149e+007 1300 1400 1500 1600 1700 Frequency [Hz] 1800 1900 Vi c thu nh n tín hi u t c m bi n dao Hình 5: Phân tích t n s c a tín hi u ñ ng và vi c x lý tín hi u ñư c th c hi n nhanh chóng và chính xác. J.4 0. c i ti n và hoàn thi n chương trình x lý tín hi u dao ñ ng.5 Hình 4: Tín hi u theo th i gian thu nh n tr c ti p t c m bi n gia t c k L i c m ơn: Chúng em chân thành c m ơn th y Lê Cung và th y Dương Qu c B o. M t s d u hi u ch n ñoán ch t lư ng ng d ng. Modelling parametric vibration of gear-pair systems as a tool for adding gear fault diagnosis. Heft 3-4. 1984. Tín hi u thu nh n ñư c lưu tr dư i d ng file text. pp 69-82.1 Time History 0.5 0 x 10 7 Graph in Frequency Domain X: 1604 Y: 2. Thai Manh Cau. 2002 5 .5 2 1.K Y U H I NGH “SINH VIÊN NGHIÊN C U KHOA H C” NĂM 2009 thành công tín hi u dao ñ ng ñ x lý. m ng neutron… Có th ti n t i thi t k và ch t o vi m ch s d ng chip dsPIC ñ thay th cho các card DSP. Smith.3 Times [s] 0. Có th phát tri n và hoàn thi n nh m áp d ng r ng rãi thay th d n các ph n m m và thi t b nh p ngo i ñ t ti n. Hình 4 và hình 5 trình bày k t qu tín hi u gia t c theo th i gian thu nh n tr c ti p t c m bi n gia t c k g n trên h p gi m t c và ñ th tín hi u trong mi n t n s (phân tích Fourier). No. Getting Started Guide. ñã t n tình hư ng d n và t o ñi u ki n thu n l i cho chúng em ñư c s d ng các thi t b thí nghi m c a Khoa Sư ph m K thu t và PFIEV ñ ti n hành nghiên c u và th c nghi m. [5] Rulph Chassaing. 3000 2000 Acceleration [m/s2] 1000 0 -1000 -2000 -3000 -4000 0 0. Journal of Sound and Vibration. Vi n cơ h c và [3] Nguyen Van Khang. November 2001. bi. [4] Code Composer Studia. Hà N i 2003. TECHNISCHE MECHANIK.