You are on page 1of 70

ΣΥΝ∆ΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

2017
ΕΚΘ ΕΣΗ ∆ΡΑ Σ ΤΗ ΡΙ ΟΤΗ ΤΩΝ


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΜΉΝΥΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΈΔΡΟΥ 2
ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΊΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΉ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ
ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 4
ΘΕΣΕΙΣ & ΒΑΣΙΚΑ ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΜΕ 5
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΟΥ ΚΛΑΔΟΥ 6
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ
ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ 7
ΣΜΕ: ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12
ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 17
ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ RASS ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ
ΤΟΥ ΟΡΥΚΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ ΤΗΕ ΧΩΡΑΣ ΚΑΙ
ΤΟΝ ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΟ ΚΛΑΔΟ 22
YΓΙΕΙΝΗ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ 26
ΟΙ ΔΡΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ 33
ΣΜΕ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ - ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 34
ΕΤΗΣΙΑ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ 2016 38
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΜΕ 40
ΣΜΕ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 44
ΣΜΕ & ΜΜΕ 48
ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΉ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 49
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ 51
ΝΈΑ ΔΕΔΟΜΈΝΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ ΠΑΡΑ-
ΓΩΓΙΚΉ ΔΡΑΣΤΗΡΙΌΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΏΝ ΜΕΛΏΝ ΣΜΕ 61
ΠΙΝΑΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ -
ΠΩΛΗΣΕΩΝ - ΕΞΑΓΩΓΩΝ 66
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΜΕ 68


Μήνυμα
του Προέδρου

Η
παγκόσμια οικονομία αναπτύχθηκε μικρή ανάκαμψη της ιδιωτικής οικοδομικής
με ρυθμό 3,4% στο 2017, με την δραστηριότητας.
Ευρωπαϊκή Ενωση και την ευρω- Ο κλάδος του τσιμέντου που έχει άμεση
ζώνη να κινούνται στο 2,3%. Αυ- σχέση με την εξορυκτική δραστηριότητα συ-
ξημένες τιμές σημειώθηκαν στα καύσιμα με ντηρείται χάρη στις εξαγωγές που πραγματο-
το πετρέλαιο να κλείνει το 2017 στα περί ποιεί. Σημειώνεται ότι η εγχώρια κατανάλωση
τα 65 δολλάρια το βαρέλι ενώ τα θαλάσσια τσιμέντου βρίσκεται ακόμα στα επίπεδα της
ναύλα συνέχισαν την έντονη ανοδική πορεία δεκαετίας του 1960.
που ξεκίνησε στα τέλη του 2016 και η οποία Ο κλάδος του μαρμάρου είχε σταθερά ανο-
να συνεχισθεί και στο 2018. δική πορεία λόγω των υψηλών εξαγωγών που
ωθούνται από τη μεγάλη ζήτηση καλής ποιότη-
Στο 2017 ξεκίνησαν στην Κίνα περιορισμοί τας μαρμάρων στη διεθνή αγορά. Σημειώνουμε
στην παραγωγή αλουμινίου, μολύβδου, ψευ- ιδιαίτερα τις εξαγορές που έγιναν στο χώρο
δαργύρου και προϊόντων μαγνησίας για περι- και οδηγούν στην διεύρυνση της παραγωγι-
βαλλοντικούς λόγους). Αυτό είχε σαν συνέπεια κής βάσης και εκτός Ελλάδας ή την ενοποίηση
σημαντικές αυξητικές τάσεις στα προϊόντα αυτά δραστηριοτήτων.
που εκτιμάται ότι θα συνεχισθούν και στο 2018. Τα βιομηχανικά ορυκτά συνέχισαν την καλή
Η ελληνική οικονομία εμφάνισε σαφείς στα- τους πορεία όλο το 2017, με ελαφρά υψηλό-
θεροποιητικές τάσεις και θετική ανάπτυξη του τερες πωλήσεις έναντι του 2016. Ο διεθνής
ΑΕΠ χωρίς όμως ακόμα αυτό ακόμα να επιδρά ανταγωνισμός στον τομέα αυτόν είναι ιδιαίτερα
σημαντικά στον κλάδο μας. οξύς, με αποτέλεσμα να ωθούνται οι τιμές προς
Στα πλαίσια αυτά για τα μέλη μας έχουμε τα κάτω.
διττή εικόνα με καλές επιδόσεις για τις εξαγω- Η παραγωγή ενέργειας από λιγνίτη εμφανίζει
γικές δραστηριότητες και στασιμότητα ή πτώση σχετική αύξηση έναντι του 2016. Η συμμετοχή
για τις δραστηριότητες της εγχώριας αγοράς. του λιγνίτη στο σύνολο της παραγωγής ενέρ-
Τα μεταλλεύματα εμφανίζουν σταθερή πο- γειας εμφανίζεται επίσης αυξημένη φτάνοντας
ρεία το 2017 με οριακές βελτιώσεις τιμών. το 30%, έχοντας συμβάλλει σημαντικά στην
Συνεχίστηκε η αύξηση τιμών στα παραγό- ενεργειακή ασφάλεια της χώρας σε περιπτώ-
μενα μέταλλα, μεταλλικά προϊόντα και συ- σεις σημαντικής αύξησης της ζήτησης αιχμής.
μπυκνώματα και το 2017. Στα προϊόντα μα- Σε αντίθεση με την συνολική θετική πορεία
γνησίας έχουμε αυξημένους όγκους το 2017 του κλάδου η επένδυση στον τομέα του χρυσού
χωρίς σημαντικές βελτιώσεις στα οικονομικά καθυστερεί σημαντικά λόγω της συνεχιζόμενης
αποτελέσματα. εκκρεμότητας στην αδειοδότησή της.
Τα αδρανή υλικά στην περασμένη χρονιά, με Ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων,
τη συνεχιζόμενη μεγάλη κρίση στον κατασκευ- ασκώντας το θεσμικό του ρόλο της εκπροσώ-
αστικό τομέα και την ανυπαρξία νέων έργων, πησης του κλάδου στην ελληνική πολιτεία και
σημείωσαν μείωση παραγωγής περί τα 4%. Το τη Δημόσια Διοίκηση, είχε συχνές συναντή-
2018 εκτιμάται ότι θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο σεις με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου
έτος, όμως εμφανίζεται στο τέλος του 2017 Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προβάλλοντας

2 ΣΜΕ2017


Παρά το δύσκολο οικονομικό περιβάλλον οι
δαπάνες προστασίας περιβάλλοντος και αποκα-
τάστασης τοπίου αυξάνονται, αναδεικνύοντας την
ευαισθητοποίηση του κλάδου στον τομέα αυτό. Ο
Σύνδεσμός μας προέβαλε τα επιτεύγματά του στο
θέμα με ιδιαίτερη έμφαση στις μετα-μεταλλευτι-
κές χρήσεις και στη σύνδεση «εξόρυξη-περιβάλ-
λον-τουρισμός».

τη φυσιογνωμία και τη σημασία του κλάδου υγιεινής στους εργασιακούς χώρους με πε-
για την Εθνική Οικονομία και τις θέσεις του σε ρισσότερα από τα μισά μέλη μας να κλείνουν
σημαντικά θέματα που απασχολούν το κλάδο. τουλάχιστον ένα χρόνο χωρίς ατύχημα.
Κυρίαρχο αντικείμενο του Συνδέσμου, σε Παρά το δύσκολο οικονομικό περιβάλλον
κανονιστικό επίπεδο για όλη τη διάρκεια του οι δαπάνες προστασίας περιβάλλοντος και
2017, ήταν η συμμετοχή του στην διαμόρφω- αποκατάστασης τοπίου αυξάνονται, αναδει-
ση του νέου Λατομικού νόμου. Με σημαντική κνύοντας την ευαισθητοποίηση του κλάδου
εργασία προετοιμασίας από τις ομάδες εργασί- στον τομέα αυτό. Με την ευκαιρία πολλών
ας μας και πολλές συναντήσεις με τη πολιτική συναντήσεων ο Σύνδεσμός μας προέβαλε τα
ηγεσία και τα στελέχη του ΥΠΕΝ, καταθέσαμε επιτεύγματα στο θέμα με ιδιαίτερη έμφαση στις
ολοκληρωμένες προτάσεις για ένα σύγχρονο, μετα-μεταλλευτικές χρήσεις και στη σύνδεση
αποτελεσματικό στην εφαρμογή νόμο. Παρ’ «εξόρυξη-περιβάλλον-τουρισμός».
όλη την καλή πρόθεση ο νόμος που ψηφίσθηκε Ο Σύνδεσμός μας συνέχισε την προσπάθεια
στις αρχές του 2018 δεν αντιμετωπίζει ση- ανάδειξης του κλάδου και της σημαντικής του
μαντικά θέματα που έθεσε ο κλάδος και επι- συμβολής στην ευημερία μας και την ανάπτυξη
πλέον απαιτούνται πολλές εγκύκλιοι για την της οικονομίας, με σημαντική αρθρογραφία και
εφαρμογή του. παρουσία στα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα
Συνεχίζονται οι σημαντικές καθυστερήσεις ενημέρωσης. Διενεργώντας σχετική δημοσκό-
στην περιβαλλοντική αδειοδότηση των έργων, πηση κατέγραψε και δημοσιοποίησε την άποψη
ιδιαίτερα μετά την αποδυνάμωση της κεντρικής της κοινής γνώμης για τις προκλήσεις στην
υπηρεσίας, και παρεμβήκαμε προτείνοντας την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων της χώρας.
άμεση εφαρμογή των μέτρων που ήδη προβλέ- Υποστηρίξαμε και είχαμε ενεργό συμμετοχή
πονται στην κείμενη νομοθεσία από το 2011. στην υλοποίηση της Έκθεσης του Μουσείου
Αναδείχθηκε επίσης η ανάγκη για την εκ- Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας «Τα Ορυκτά και ο
πόνηση Ειδικού Χωροταξικού για τις Ορυκτές Άνθρωπος», η οποία λειτούργησε το β’ εξάμηνο
Πρώτες Υλες και αναπτύχθηκε επίσης σημαντι- του 2017 με σημαντική επιτυχία.
κή δραστηριότητα και συνεργασία και με άλ- Με εφόδιο όσα πετύχαμε και με κίνητρο να
λους συλλογικούς φορείς για θέματα Χωρικού συνεχίσουμε την συνεισφορά μας στην ανάπτυ-
Σχεδιασμού και Διαχείρισης Προστατευόμενων ξη της εθνικής οικονομίας προς όφελος όλων
Περιοχών. των ενδιαφερομένων μερών πιστεύουμε ότι
Με την συμμετοχή μας στις ομάδες εργασίας και το 2018 θα είναι έτος με θετικές εξελίξεις.
της Euromines, συμβάλαμε στη διαμόρφωση Α. Κεφάλας
ή επικαιροποίηση θέσεων για θέματα Υγιεινής Πρόεδρος
και Ασφάλειας Εργασίας καθώς και περιβάλλο-
ντος. Επίσης λάβαμε μέρος σε επικοινωνιακές
δράσεις για την ανάδειξη του ρόλου και της
σημασίας του κλάδου.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται από τα μέλη μας
στην βελτίωση των συνθηκών ασφαλείας και

ΣΜΕ 2017 3
ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΊΑ
ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΉ
ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ
ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο
Σύνδεσµος Μεταλλευτι-
κών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ)
αποτελεί το επαγ­γελµατικό
σωµατείο των ελληνικών
εξορυκτικών επιχειρήσεων και
των µεταλλουργιών που καθετο-
ποιούν εγχώρια µεταλλεύµατα.

Ιδρύθηκε το 1924 µε την πρώτη
επωνυµία «Ένωσις των εν Ελλάδι
Μεταλλευτικών και Μεταλλουργι-
κών Επιχειρήσεων». κτες που, για το σύνολο των εται-
Σκοπός του είναι η συµβολή στην ρειών µελών, ανακοινώνονται στον
ανάδειξη της σηµασίας και στην αξι- ετήσιο απολογισµό του Συνδέσµου.
οποίηση των ορυκτών πόρων της Κατά το ΣΜΕ, η αξιοποίηση του
χώρας, που αποτελεί ανταγωνιστικό ορυκτού πλούτου της χώρας και ο
της πλεονέκτηµα, προς όφελος της σεβασµός προς το περιβάλλον είναι
ελληνικής κοινωνίας, της εθνικής έννοιες συµβατές.
οικονοµίας και της περιφερειακής Οι επιχειρήσεις µέλη του ΣΜΕ δι-
ανάπτυξης. ακρίνονται από υψηλού επιπέδου
Εκπροσωπεί την ελληνική εξορυ- τεχνική γνώση, εφαρµογή υψηλής
κτική – µεταλλουργική βιοµηχανία τεχνολογίας και καινοτόµων µεθό-
στην ελληνική πολιτεία και τα ευ- δων έρευνας και ανάπτυξης έργων
ρωπαϊκά όργανα. αξιοποίησης των ορυκτών πόρων.
Τα µέλη του Συνδέσµου Μεταλ- Επίσης, διακρίνονται από έντονα
λευτικών Επιχειρήσεων, αναγνω- εξωστρεφή χαρακτήρα µε εξαγω-
ρίζοντας τη σηµασία της βιώσιµης γές µεγαλύτερες του 65% του συ-
ανάπτυξης στη διεθνή και ελληνική νόλου των πωλήσεων των µελών
κοινωνία, δηλαδή της ισόρροπης του, κατακτώντας σηµαντικά µερίδια
ανάπτυξης µε σεβασµό στο περιβάλ- στις διεθνείς αγορές. Πολλές από
λον, την κοινωνία και τον άνθρωπο, τις εταιρείες-µέλη του Συνδέσµου,
έχουν θεσπίσει Κώδικα Αρχών που κατατάσσονται στις υψηλότερες
εκφράζει τη φιλοσοφία αυτή. Η θέσεις παραγωγής και πωλήσεων
εφαρµογή του παρακολουθείται µε Ορυκτών Πρώτων Υλών σε πα-
συγκεκριµένους µετρήσιµους δεί- γκόσµιο ή ευρωπαϊκό επίπεδο.

4 ΣΜΕ2017
ΘΕΣΕΙΣ
ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ
ΑΙΤΗΜΑΤΑ
ΤΟΥ ΣΜΕ
„„ Εφαρμογή πολιτικής αξιοποίησης των ΟΠΥ με συγκεκριμένο νομικό
κείμενο, χρονοδιαγράμματα και προτεραιότητες υλοποίησης

„„ Εκπόνηση Ειδικού Χωροταξικού για τις ΟΠΥ μετά από διάλογο
Προκειμένου να πολιτείας και τοπικών κοινωνιών για το αμοιβαίο όφελος από την
αξιοποίηση του ορυκτού δυναμικού της χώρας
διατηρήσει η ελληνική
„„ Αποτελεσματικότερη περιβαλλοντική αδειοδότηση σε κεντρικό και
βιομηχανία τη δυναμική
περιφερειακό επίπεδο, με επαρκή στελέχωση μέσω και της χρησιμο-
της και να αυξήσει ποίησης πιστοποιημένων εξωτερικών συνεργατών στην αξιολόγηση
των ΜΠΕ. Επίσης, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας αδειοδότησης
σημαντικά τη συμβολή (Ηλεκτρονικό Μητρώο Έργων) και με περιορισμό του χρόνου και του
πλήθους των γνωμοδοτήσεων
της στην εθνική οικονομία
„„ Περιορισμός της διαδικασίας ανανεώσεων-τροποποιήσεων ΜΠΕ/ΑΕΠΟ
και την περιφερειακή
σε περίπτωση μη καθοριστικού επηρεασμού των περιβαλλοντικών
ανάπτυξη, δεν απαιτεί όρων

μόνο από την πολιτεία „„ Ενεργοποίηση μηχανισμών και κινήτρων για επενδύσεις

εξαγγελίες πολιτικών „„ Έκδοση νέου νόμου για τη χρήση «Αιγιαλού και Παραλίας» που θα
δίνει λύσεις στη διακίνηση εξορυκτικών προϊόντων με τη λειτουργία
και στρατηγικών για την λιμενικών υποδομών και εγκαταστάσεων (σκάλες φόρτωσης)

αξιοποίηση των ορυκτών „„ Ταχύτητα και συνέπεια στις δικαστικές διαδικασίες και αποφάσεις
πόρων αλλά και την
„„ Σταθερό και δίκαιο φορολογικό περιβάλλον
υλοποίησή τους.
„„ Ασφάλεια δικαίου στην τήρηση των αποφάσεων από την πολιτεία

„„ Πρόσβαση σε πόρους χρηματοδότησης καινοτομίας και έρευνας

„„ Αναβάθμιση όλων των τμημάτων και σχολών γεωεπιστημών με αντί-
στοιχα προγράμματα σπουδών που θα στηρίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη
της εξορυκτικής βιομηχανίας

Η Ελλάδα βρίσκεται στην έκτη θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης, βάσει της αξίας της
εξόρυξης στη βιομηχανία και στην τέταρτη θέση βάσει της συμμετοχής της εξορυκτικής
βιομηχανίας στην απασχόληση.
Εντός Ελλάδος, μεταξύ των κλάδων της βιομηχανίας η εξορυκτική είναι στην όγδοη
θέση στην κατάταξη βάσει προστιθέμενης αξίας και στην έκτη θέση στην κατάταξη βάσει
συνεισ­φοράς στην απασχόληση.

ΣΜΕ 2017 5
Αποτελεί το
3,4% του ΑΕΠ
∆ηµιουργεί αξίες
που υπερβαίνουν τα
€2,5 δις/έτος

70 εκ. τόνοι
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ εµπορεύσιµων προϊόντων ετήσια

ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ
Εξορύσσει περισσότερα από
30 διαφορετικά ορυκτά, δέκα από τα οποία
σε ποσότητες µεγαλύτερες των

ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΟΥ 300.000 τόνων ετήσια.
Σε παραγωγές όπως περλίτη, µπεντονίτη,
κίσσηρης, βωξίτη, λιγνίτη,

ΚΛΑ∆ΟΥ (για το 2017) βρίσκεται πολύ υψηλά
στην ευρωπαϊκή και παγκόσµια κατάταξη

Οι µισές πωλήσεις
του κλάδου,
γίνονται εκτός Ελλάδας,
κύρια στην Ευρώπη
Αποτελεί το
5% των ελληνικών εξαγωγών
Απασχολεί
άµεσα 20.000 άτοµα
και έµµεσα 80.000 άτοµα Τα εξορυκτικά έργα µαζί µε το σύνολο ενεργών
µεταλλευτικών παραχωρήσεων και των
λατοµικών περιοχών δεν υπερβαίνουν το 1% της
ελληνικής χερσαίας επικράτειας
22 φορές µικρότερη της γεωργίας,
27 φορές µικρότερη της κτηνοτροφίας,
Κορυφαίος εργοδότης 47 φορές µικρότερες των εκτάσεων βλάστησης
ειδικά στην περιφέρεια και δασών *
απασχολώντας το
4%
του ενεργού πληθυσµού

Από το 2007 έχουν φυτευτεί πάνω από
2,6 εκατ. δέντρα και φυτά σε εξοφληµένους χώρους

Μοχλός επενδύσεων µε
500 εκ. ευρώ
ανά έτος κ.µ.ο. Από την εφαρµογή του νόµου 998/1979
µέχρι σήµερα, έχουν
αποκατασταθεί
69.000 στρέµµατα
(36% της συνολικής γης που έχει επηρεαστεί από την εξόρυξη)
Τα έργα αποκατάστασης που έχουν
ολοκληρωθεί, έχουν δώσει νέες
δασικές εκτάσεις, νέες καλλιεργήσιµες
εκτάσεις, τεχνητές λίµνες,
υδροβιότοπους, µουσεία, χώρους για
πολιτιστικές εκδηλώσεις και
ψυχαγωγία και πολλές άλλες
µετα-µεταλλευτικές χρήσεις γης
* Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ
6 ΣΜΕ2017
ΕΛΛΗΝΙΚA ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΆ ΠΡΟΪΌΝΤΑ
ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΉΣ
ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΎΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑΣ

Αυτο
Ανθρακικό Ασβέστιο

κινη
τοβι

Οικο κευές
ές
Κα

δοµ
βρ θαρ

οµ

σ
ηχαν
ώ ισ

Κατα

ά
σι µό

ικ
µω ς

υλ
ν νερ

ία

κά
υγ ο

µι
ρώ ύ,

∆ο
ν
Γεω ία
ργία ηχαν
Βιοµ τικών
α σ
Ελ

Βιοµηχ
ανία
οµηχανία Χηµικώ
Φαρµακοβι Προϊόν
ν
των

Βιο
ία Πλ µηχα
χαν ν
µη τικώ ασ
ι ο
Β λυν τικ νία
λ ών
Κα
ου ς
ρτ ίε

Βιοµηχανία
Χά ηχαν

Χρωµάτων
οµ
Βι

Βιοµηχανία
Τροφίµων

Κίσσηρις
Βιο
µη

οµ ές/
χαν

ές
οικ σκευ
ία

οδ
τα
ένδ

Κα
υσ
ης

Ηλε
κτ
υπο ρονικο Βιοµηχανία
λογ ί µονωτικών υλικών
ιστέ
ς

Λιµεν
χανία ικά έ
Βιοµη υλικών ργα
ικ ώ ν
δοµ
(φρ
Γεω µατα, ν)
άγ δαφώ
τεχ εξυγ
γία

ε

νικ
ωρ

ά έ ίανση
Γε

ργα

ΣΜΕ 2017 7
ΕλληνικA εξορυκτικά Προϊόντα και υποστήριξη της εθνικής και διεθνούς βιομηχανίας

Μεικτά Θειούχα
(γαληνίτης, χαλκοπυρίτης, σφαλερίτης, σιδηροπυρίτης)

ου
Ηλ ολογ

σού ωγή
γύρ
Υπ
εκτ ιστ

, αρ
χρ υ αρ αγ
ρο
νικ ς

Π
οί
Με

έ
ταλ
λο
κ υ
χάλ αι βι ργία ή
κιν οµη χαλ ωγ ν
ων χ
πρ ανία ού
κ ραγ
οϊό Πα ταριώ
ντω µπ α
ν

Γαλβάνισ
Ιατρικές χρήσεις σιδηροκα µα
τασκευώ
ν
,
δι γεία

Βι εκτ ευώ
Ηλ υσκ
οµ ρι
Αυτοκινητοβιοµηχανία
λώ ρ
α

ηχ κώ ν
κα νου

Σ

αν ν
λη

ία
Σω

Μπεντονίτης Περλίτης

χηµ

οικο κευές/
Βιο ν προ

ές
ικώ
Βιο υντικώ

εία
καλ

δοµ
ου α,

µη
ργ
ι
µηχ

ασ
χαλ υτήρ
λ

χαν ϊόντω

Κατ
ανία ν

υβ

ία
Χ

Άµ
ν
µ
για ος υγ κά
κατ ιειν υλι
οικ ής µικά
Περιβ ίδια ∆ο
αλλο
εφαρ ντικές
µογές Μεταλλουργίες
σιδήρου

Καθαρισµ
ός νερού
Χυτήρια και βρώσι
µων υγρώ
ν
υ
αίο
ρ ελ ου Κα
τ ί τ
πε αερ οι ασ µο
ις κο κε Β
σε ού δο υέ νω ιοµ
Αυτοκινητοβιοµηχανία

ρή υσικ
άτ ία

τ µέ ς/ τικ ηχ
ν
σµ αν

ω
ω

Γε και φ ς ώ αν
πα ηχ

ν ία
Λι ιοµ

υλ
ικ
Β

ώ
Γεωργία ν

Ατταπουλγίτης Νικέλιο-λατερίτη
Άµ

Παρσαγωγή ανοξείδωτου χάλυβα
ρο ία
µο

ν
οτ αν
φώ
ςΥ

Ζω οµηχ
γιε
ινή

Βι
ς

Αποχρωµατισµός Βιοµηχανία
υγρών προϊόντων Χηµικών Προϊόντων

ία
Βιο οφί

ργ
Τρ

ω
µη µων

Γε
Ηλεκτρονικοί υπολογιστές
χα
νία

8 ΣΜΕ2017
ΕλληνικA εξορυκτικά Προϊόντα και υποστήριξη της εθνικής και διεθνούς βιομηχανίας

Καυστική Μαγνησία

νία
Αυτο ηχανία

ηχα
βιοµ

ιοµ
κινη

β
ακο
το-

ρµ
Φα
Επ
εξε Παραγωγή
ρ
ρύ γασί ζωοτροφών
πω α
ν

Παρα
χανία γ
λιπα ωγή
Βιοµη νικών σµάτ
τ ρ ο ων
ηλεκ ευών
συσκ

Πα στικώ ών
α

και
ελα αστικ
οιί

ραγ
οπ

πλ
ρτ

ωγ
Χα

ή
ν

Ωµός λευκόλιθος ∆ίπυρος Μαγνησία

ν
Βι Χηµ ϊόντ

ν Υ νία
κώ
οµ ικ ω

κώ χα
λι
ηχ ών ν
Πρ

Παραγωγή καυστικής,

µι µη
αν
ο

∆ο Βιο
διπύρου µαγνησίας
ία

Ζωοτροφές
και πυρίµαχων
µαζών

Βιοµ
Βιοµηχανία ηχ
δερµ ανία
ηλεκτρικών άτω
ν
συσκευών
Βιοµηχανία Κεραµικών Βιοµηχανία
Λιπασµάτων

Ηλεκροσυγκολλήσεις

Πυρίµαχες µάζες

ΣΜΕ 2017 9
ΕλληνικA εξορυκτικά Προϊόντα και υποστήριξη της εθνικής και διεθνούς βιομηχανίας

Βωξίτης Αλουµίνιο

λεια
Παρ ών µέ
ν τικ
αγω σων
Τσιµεντοβιοµηχανία

γή
Ναυπηγική
Αυτοκινητοβιοµηχανία βιοµηχανία

Μετα
λλου Βιοµηχανία
ρ
σιδήρ γίες µονωτικών υλικώ
ου ν

ς/
υέ Βιοµηχανία
κε ς Μεταλλουργία Αεροναυπηγική
τ ασ οµέ αλουµινοκατασκευών
Κα ικοδ αλουµινίου
ο
Αυτοκινητοβιοµηχανία

Αλουµίνα Λιγνίτης

Βιοµηχανία Μεταλλουργία
Μονωτικών υλικών Αλουµινίου

Φαρµακοβιοµηχανία
ία
αν
ηχ
Βι λλυ

οµ
κα
οµ ν

Γύψος
βι
ηχ τικ

κο
αν ών

µα
ία

αρ
Φ

Κατασκευές/ Βιο
οικοδοµές ∆οµ µηχανία
ικών
υλικ
ών

Τσιµεντοβιοµηχανία

10 ΣΜΕ2017
ΕλληνικA εξορυκτικά Προϊόντα και υποστήριξη της εθνικής και διεθνούς βιομηχανίας

Ασβεστολιθικά Αδρανή Μάρµαρο

Κατασκευές/ Τσιµεντοβιοµηχανία Γλυπτική
Κατασκευές/
οικοδοµές οικοδοµές

∆οµικά υλικά Βιοµηχανία ∆οµικών Υλικών

Ολιβίνης Ποζολάνη
Αµ

µα γή
ν
µο

ρί γω
χω
βο

πυ ρα
λέ

Πα
ς

ς Παρ
ντικέ α
αλλο λεια γωγή
Περιβ ρµογές ντικώ
εφα ν

Χαλυβουργεία/χυτήρια
σκ ικώ ία
Χα

συ εκτρ χαν
ευ ν

Χουντίτης/
ρτ

ών
ηλ ιοµη
οπ
ο

Υδροµαγνησίτης
ιία

Β

Αυτο
Βιοµηχανία κινη
τοβι
χρωµάτων οµηχ
ανία

Βιοµηχανία πλαστικών

ΣΜΕ 2017 11
Δείκτες Βιώσιμης Ανάπτυξης

ΔΕΙΚΤΕΣ

1. Απασχόληση

1α. Μέσος όρος άμεσα απασχολούμενου προσωπικού (άτομα)
1β. Μέσος όρος έμμεσα απασχολούμενου προσωπικού, σε ισοδύναμο
οκταώρου (άτομα) (περιλαμβάνει εργολάβους και ΔΧ)
1γ. Συνολικός αριθμός ωρών εργασίας
1δ. Ώρες εργασίας ανά τόνο εμπορεύσιμου προϊόντος

2. Ανάπτυξη Δεξιοτήτων

2α. Συνολικός αριθμός ωρών εκπαίδευσης
2β. Ώρες εκπαίδευσης ανά εργαζόμενο

ΣΜΕ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ
3. Ασφάλεια – Υγιεινή Εργαζομένων

3α. Συνολικός αριθμός απωλεσθεισών ωρών εργασίας λόγω ατυχημάτων
3β. Συνολικός αριθμός ωρών εκπαίδευσης σε «Ασφάλεια – Υγιεινή»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ
3γ. Ώρες εκπαίδευσης σε «Ασφάλεια – Υγιεινή» ανά εργαζόμενο
3δ. Συνολικός αριθμός θανατηφόρων ατυχημάτων
3ε. Αριθμός θανατηφόρων ατυχημάτων ανά 10.000 εργαζόμενους
3στ. Δείκτης συχνότητας (συντ.106) του συνολικά απασχολούμενου προ-
σωπικού για το οποίο υπάρχει ευθύνη επίβλεψης
3ζ. Δείκτης σοβαρότητας (συντ.106) του συνολικά απασχολούμενου προ-
σωπικού για το οποίο υπάρχει ευθύνη επίβλεψης
3η. Ποσοστό εργαζομένων που παρακολουθούνται περιοδικά με ιατρικές
εξετάσεις (από το σύνολο των άμεσα απασχολούμενων)

4. Συνολικός κύκλος εργασιών & παραγωγή

4α. Συνολικός κύκλος εργασιών (εκ. €)
Από το 2006, οι εταιρείες µέλη του ΣΜΕ έχουν υιο- 4β. Παραγωγή εμπορεύσιμου προϊόντος (εκ. τον.)

5. Δαπάνες έρευνας κοιτασμάτων

θετήσει και δεσµευτεί σε Κώδικα 10 Αρχών Βιώσιµης 5α. Συνολικές δαπάνες έρευνας κοιτασμάτων (εκ. €)
5β. Δαπάνες έρευνας κοιτασμάτων ανά τόνο εμπορεύσιμου προϊόντος

6.Επικοινωνία με Κοινωνία

Ανάπτυξης, που προβλέπει τη συνεχή βελτίωση των επι- 6α. Αριθμός ανοικτών εκδηλώσεων
6β. Αριθμός επισκέψεων σχολείων /Πανεπιστημίων
6γ. Αριθμός εκπαιδευομένων σπουδαστών
δόσεών τους στον οικονοµικό, περιβαλλοντικό, κοινωνικό 6δ. Πόροι (χιλιάδες ευρώ) που διατίθενται στην τοπική κοινωνία (έργα,
υποστήριξη συλλόγων, συμμετοχή σε αναπτυξιακές προσπάθειες,
υποτροφίες, βραβεία κ.α.)

και εργασιακό τοµέα. Η εφαρµογή τους απεικονίζεται µε 6ε. Πόροι (χιλιάδες ευρώ) που διατίθενται στην ευρύτερη κοινωνία (έργα,
χορηγίες, υποτροφίες, βραβεία κ.ά.)

7.Απαιτήσεις σε ενέργεια

συγκεκριµένους µετρήσιµους δείκτες για κάθε ένα τοµέα 7α. Συνολική κατανάλωση ενέργειας (x106)

7β. Κατανάλωση ενέργειας ανά τόνο εμπορεύσιμου προϊόντος

ξεχωριστά, τους οποίους τα µέλη αποστέλλουν µία φορά 8.Απαιτήσεις σε νερό

8α. Συνολική καθαρή κατανάλωση νερού. (m3 ) (νερό από δίκτυο, από

το χρόνο στο ΣΜΕ. γεωτρήσεις, από υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα, από επιφανειακό τα-
μειευτήρα).
8β. Συνολική κατανάλωση νερού από ανακύκλωση (m3)
8γ. Συνολική κατανάλωση νερού στην παραγωγική διαδικασία (m3).
Τα συγκεντρωτικά στοιχεία δηµοσιοποιούνται κάθε χρό- 8δ. Συνολική καθαρή κατανάλωση νερού ανά τόνο εμπορεύσιμου προϊό-
ντος
8ε. Κατανάλωση νερού στην αποκατάσταση περιβάλλοντος (m3)
νο στην Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων του Συνδέσµου 9.Απαιτήσεις σε γή – Αποκατάσταση περιβάλλοντος

9α.Συνολική επιφάνεια γης που χρησιμοποιείται για εκμετάλλευση, στο τέ-

µε τη µορφή Scoreboard. λος του ημερολογιακού έτους (στρέμματα).
9β.Συνολική επιφάνεια γης που αποκαθίσταται (αποκατάσταση μη ολοκλη-
ρωμένη) (στρέμματα)

Έχουν συγκεντρωθεί σε όλους τους τομείς βιώσιμης 9γ.Συνολική επιφάνεια γης που έχει αποκατασταθεί ή που έχει επαναφερθεί
σε επωφελή χρήση, από την εφαρμογή του νόμου 998 (στρέμματα)

ανάπτυξης σημαντικά και άκρως αξιόπιστα στοιχεία, ιδιαί- 9δ. Αριθμός φυτευθέντων δενδρυλλίων και θάμνων το τρέχον έτος
9ε. Δαπάνες αποκατάστασης ορυχείων και προστασίας περιβάλλοντος (€)
το τρέχον έτος

τερα για το διάστημα 2007-2017. Το δείγμα 11 συνεχών 9στ. Δαπάνες αποκατάστασης και προστασίας περιβάλλοντος ανά τόνο
εμπορεύσιμου προϊόντος

10. Παραγωγή – διαχείριση αποβλήτων
ετών (2007-2017) θεωρούμε ότι είναι πλέον αρκετό για 10α. Απόβλητα εξορυκτικής διαδικασίας και κατεργασιών το τρέχον έτος
(χιλιάδες τόνοι) (συμπεριλαμβάνονται και τα στείρα)
10β. Απόβλητα εξορυκτικής διαδικασίας και κατεργασιών το τρέχον έτος
να προχωρήσουμε σε παραπέρα επεξεργασία και εξαγωγή ανά τόνο εμπορεύσιμου προϊόντος
10γ. Εξορυκτικά απόβλητα που διοχετεύθηκαν το τρέχον έτος για πλήρω-
ση εκσκαφών (χιλιάδες τόνοι)

συμπερασμάτων, χρήσιμων για την περαιτέρω βελτίωση 10δ. Παραγωγή παραπροϊόντων το τρέχον έτος από εξορυκτικά απόβλητα
ή από απόβλητα κατεργασιών (χιλιάδεςτόνοι)
10ε. Μη εξορυκτικά απόβλητα που δόθηκαν σε ανακύκλωση (χιλιάδες κιλά)

και πρόοδο των εργασιών μας. 11.Χρησιμοποίηση επικινδύνων ουσιών
11α.Ποσότητα ταξινομημένων επικινδύνων ουσιών που χρησιμοποιούνται
στη διαδικασία παραγωγής (τα λιπαντικά δεν περιλαμβάνονται), σύμ-
φωνα με την οδηγία 67/548/EEC (τον)

12.Πιστοποίηση εταιρειών μελών

12α. Πιστοποίηση κατά ISO 9001/2 (μέλη ΣΜΕ %)
12β. Πιστοποίηση κατά ISO 14001 (μέλη ΣΜΕ %)
12γ. Πιστοποίηση OHSAS 18001 (μέλη ΣΜΕ %)

12 ΣΜΕ2017
ΣΜΕ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

για την ελληνική εξορυκτική/μεταλλουργική βιομηχανία για την περίοδο 2007-2017
Έτη 2007-2017

2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

10.392,00 10.920 10.305 10.166 9.729 9.208 9.175 9.804 10.279 9.869 9.328
4.193 5.203 5.151 4.769 5.446 4.833 4.941 5.126 5.424 4.131 4.870

26.569.000 32.106.000 29.915.000 28.906.000 30.493.000 28.003.000 28.770.363 29.640.218 31.271.842 26.453.702 26.050.336
0,27 0,31 0,31 0,34 0,38 0,34 0,39 0,4 0,42 0,39 0,36

118.743 106.967 89.117 124.154 129.906 117.742 227.414 175.171 129.892 193.508 243.142
8,32 6,69 5,78 8,31 8,56 8,38 16,11 11,73 8,27 13,82 17,1

34.504 29.495 32.643 23.050 24.585 22.746 21.469 27.927 32.040 31.472 23.126
43.810 47.004 41.779 54.625 66.481 59.044 52.770 82.079 82.168 101.865 92.781
3,07 2,93 2,71 3,66 4,38 4,2 3,74 5,49 5,23 7,27 6,53
3 4 5 0 3 2 3 5 3 3 2
2 2,8 3,97 0 2 2 1,45 3,34 2 2 1,4
5,8 4,05 5,01 5 4,39 3,07 2,76 3,81 3,32 3,25 4,1

165,7 114,8 136,4 99,5 100,8 69,8 95,7 156,69 96,19 99 110,96

40 74 68 85 80 85 80 80 80 85 85

2.109,97 2.031,74 1.786,78 1.973,58 2.123,11 2.081,71 1.736,68 1.835,55 1.932,61 1.641,98 1.895,35
96,8 104,5 96,9 85,9 80,2 81,1 73,4 73,16 72,76 66,65 72.41

7,8 8,9 8,4 12,3 6,6 9,7 11,9 11,4 4,71 9,82 18.1
0,08 0,087 0,086 0,14 0,082 0,119 0,16 0,15 0,065 0,14 0,25

82 58 40 36 56 53 57 65 60 35 40
236 231 178 161 153 130 138 147 157 159 226
332 330 505 454 223 246 483 728 1155 1197 1097
25,5 27,7 27,3 25,9 10,9 11,2 5,98 4,26 3,47 2,86 3.16

1.449,10 1.670,98 764,419 706,076 497,43 668,798 530,69 1.102,27 2.360,8 1.161,78 1.669

28.520 27.987 20.155 24.330 30.965 31.335 32.154 47.023 45.760 43.703 43.47

294,7 267,8 207,8 283,23 386,18 386,24 438,14 642,7 628,9 655,76 600,35

11.896.545,00 17.435.018,00 16.980.791,00 17.809.519,00 16.936.337,00 17.235.543,00 12.592.676 12.529.472 14.978.309 15.178.692 13.813.839

5.843.221 6.948.150 5.118.120 8.667.330 9.494.971 9.665.820 8.995.183 11.950.134 11.486.075 12.749.280 12.602.657
12.890.396,00 18.013.768,00 15.894.993,00 10.745.469,00 18.119.550,00 17.087.140,00 18.040.464 20.938.290 26.806.192 23.722.883 19.517.696
0,12 0,17 0,17 0,21 0,23 0,21 0,17 0,17 0,2 0,22 0,19

325.774 982.331 907.765 582.814 311.054 341.111 310.717 345.261 408.642 449.536 436.343

154.742 154.868 157.675 154.779 164.001 175.469 175.183 182.856 181.314 158.169 161.097

3.540 3.556 3.729 1.682 3.688 5.547 5.472 7.343 12.792 9.515 20.273

55.350 55.938 59.996 63.520 63.550 63.550 64.100 65.620 68.875 68.875 68.407

156.048 622.367 588.468 506.193 169.024 212.348 159.329 190.755 317.450 293.892 186.677
11.280.096,00 11.675.475,00 9.376.164,00 16.151.915,00 8.732.448,00 10.130.178,00 10.742.980 11.792.518 15.094.525 17.775.229 16.620.380

0,11 0,11 0,11 0,19 0,11 0,12 0,14 0,16 0,21 0,27 0,23

562.660 555.889 543.087 532.206 600.478 513.027 512.924 519.594 490.180 405.505 353.144

5,81 5,32 5,6 6,19 7,4 6,3 6,98 7,1 6,73 6,08 4,87

450.475 405.576 462.059 439.48 440.882 417.851 439.316 451.619 407.311 348.127 305.678

1,12 1,328 1,153 797 508 854,7 1215 1439 1.201 1.378 1.211

4.150 4.908 9.923 13.678 14.641 11.333 11.947 15.869 12.231 10.858 4.997

6.600 6.286 2.287 3.966 38.432 40.625 36.018 45.973 54.464 38.958 62.637

48 50 59 66 65 68 78 86 85 96 96
30 32 32 33 36 36 39 56 56 56 56
10 14 20 24 27 27 27 43 50 56 66

ΣΜΕ 2017 13
ΣΜΕ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Οι Δείκτες Βιώσιμης Ανάπτυξης επηρεάζονται ουσιαστικά από τις μεταβολές στη ζήτηση πρώτων υλών στην
εθνική και παγκόσμια αγορά. Αναφερόμαστε σε βασικούς σταθμούς που επηρεάζουν τα μεγέθη:

Μετά τους Ολυµπιακούς Αγώνες του 2004 η αγορά των αδρανών –
δοµικών υλικών ισορροπεί µε σχετική πτώση, αλλά σε υψηλά επίπεδα
H αγορά των κατανάλωσης για να καταβαραθρωθεί στη συνέχεια λόγω της εθνικής
αδρανών – οικονοµικής κρίσης, φτάνοντας στο ναδίρ το 2012. Στη συνέχεια
δοµικών υλικών αυξάνεται λόγω περιορισµένης ζήτησης σε κατασκευαστικά
ισορροπεί µε έργα, παραµένοντας αρκετά χαµηλά έναντι του 2007.
σχετική πτώση.

Μεγάλη πτώση, λόγω διεθνούς και εθνικής κρίσης, παρουσιάζουν και
τα βιοµηχανικά ορυκτά που σχετίζονται µε την εσωτερική κατανάλωση
Tα βιοµηχανικά
και τις κατασκευές. ∆ιεθνώς, ο κατασκευαστικός κλάδος εµφανίζει
ορυκτά που
έντονη κάµψη επηρεάζοντας ανάλογα τις πρώτες ύλες που
σχετίζονται µε την
καταναλώνονται από αυτόν. Ιδιαίτερα στην εσωτερική αγορά σε
εσωτερική
διάφορα προϊόντα όπως ποζολάνη, γύψος, κίσσηρις, η πτώση είναι
κατανάλωση και
σηµαντικότατη. Στην κίσσηρη και τη γύψο η κατάσταση µετά το 2012
τις κατασκευές.
εξισορροπείται χάρη στις εξαγωγές. Το αυτό συµβαίνει και µε τον
περλίτη που εξισορροπεί την πτώση του 2008-2012, µε εντεινόµενες
εξαγωγές.

Στα µεταλλευτικά-µεταλλουργικά προϊόντα το 2008-2009
O βωξίτης καταγράφεται σηµαντική µείωση παραγωγής (πρωτόχυτο αλουµίνιο,
σταθεροποιείται σιδηρονικέλιο, λευκόλιθος, µαγνησιακά προϊόντα, βωξίτης), µε βασική
πάνω από τους αιτία τη χαµηλή ζήτηση και τις µειωµένες τιµές λόγω της διεθνούς
1.850.000 τον/έτος. κρίσης στην αγορά πρώτων υλων. Στη συνέχεια ο βωξίτης
H παραγωγή σταθεροποιείται πάνω από τους 1.850.000 τον/έτος. Παρά τη
αλουµινίου, σηµαντική πτώση των τιµών των µετάλλων και τις χαµηλές τιµές που
νικελίου, καυστικής έχουν σχεδόν εδραιωθεί από το 2010 και µετά, η παραγωγή
µαγνησίας, αλουµινίου, νικελίου, καυστικής µαγνησίας, αλουµίνας, µετά το 2010,
αλουµίνας, µετά συνεχίζουν µε τάσεις ανόδου ή ισορροπίας περί τα µέγιστα της
το 2010, συνεχίζουν παραγωγικής δυνατότητας. Αυτό επηρεάζει την κατανάλωση
µε τάσεις ανόδου ενέργειας, όπου καταγράφεται αυξητική τάση. Σηµαντική παράµετρος
ή ισορροπίας. στο θέµα αυτό οι αυξηµένες, ποιοτικά, µεταλλουργικές κατεργασίες
λατερίτη για ίδιες, περίπου, παραγωγές σιδηρονικελίου.

Τα βιοµηχανικά
ορυκτά µετά την
κρίση του Τα βιοµηχανικά ορυκτά που απευθύνονται στη διεθνή αγορά, µετά την
2008-2009, έχουν κρίση του 2008-2009, έχουν ισορροπήσει σε ζήτηση και τιµές,
ισορροπήσει σε επηρεάζοντας ανάλογα το ύψος παραγωγής και πολλούς άλλους
ζήτηση και τιµές. ∆είκτες Βιώσιµης Ανάπτυξης

Τα προϊόντα
µαρµάρου τα Τα προϊόντα µαρµάρου τα τελευταία 7 χρόνια έχουν αυξητικές τάσεις
τελευταία 7 χρόνια παραγωγής, λόγω υψηλής ζήτησης, παρά τη διεθνή µείωση της
έχουν αυξητικές κατασκευαστικής δραστηριότητας
τάσεις.

Η παραγωγή λιγνίτη µειώνεται µε ταχύτατους ρυθµούς κατά δεκάδες
εκατοµµύρια τόνους, φτάνοντας σε ένα ιστορικό χαµηλό για την
ελληνική πραγµατικότητα περί τα 30 εκ. τον. το 2016 (µικρή αύξηση
Η παραγωγή το 2017, 37 εκ. τον.). Αυτή η µεγάλη διαφοροποίηση οφείλεται στον
λιγνίτη µειώνεται περιορισµό κατανάλωσης ενέργειας λόγω κρίσης, στον τρόπο
περί τα 37 εκ. τον. λειτουργίας της αγοράς ενέργειας µε τις προτεραιότητες
απορρόφησης των ΑΠΕ, στην αύξηση του κόστους παραγωγής (τέλη,
χρεώσεις, κόστος ρύπων), στις εισαγωγές ενέργειας µε χαµηλότερο
κόστος και στις περιβαλλοντικές δεσµεύσεις και τους περιορισµούς
στη χρήση άνθρακα για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την Ε..Ε.

14 ΣΜΕ2017
ΣΜΕ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Β) Ανάλυση βασικών Δεικτών Βιώσιμης Ανάπτυξης
Παρατηρώντας τη μεταβολή βασικών Δεικτών Βιώσιμης Ανάπτυξης στο διάστημα 2007-2017, έχουμε τα εξής
(οι δείκτες λαμβάνονται με την αρίθμηση που έχουν στο συγκεντρωτικό πίνακα):

„„ 1γ. Συνολικός αριθμός ωρών εργασίας (όλων
1γ. Συνολικός αριθµός ωρών εργασίας
των ειδών του προσωπικού) (συµπεριλαµβανόµενου άµεσου και έµµεσου
Παρά τις μεγάλες μειώσεις σε παραγωγή δομικών προσωπικού)

υλικών, παρά την έντονη μείωση παραγωγής του 35.000.000

λιγνίτη, την κρίση στη διεθνή αγορά 2008-2010, 30.000.000

25.000.000
τις χαμηλές τιμές των μετάλλων, τον έντονο διεθνή 20.000.000

ανταγωνισμό, τα προβλήματα που δημιούργησε η 15.000.000

εθνική οικονομική κρίση στη λειτουργία και τα κόστη 10.000.000

των επιχειρήσεων, η γραμμή τάσης στο διάγραμμα 5.000.000

0
μεταβολών του δείκτη εμφανίζεται σχεδόν σταθερή. 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2016 2016 2017

Αυτό είναι και το πολύ μεγάλο πλεο­νέκτημα του γ. Συνολικός αριθµός ωρών εργασίας (συµπεριλαµβανοµένου άµεσου και έµµεσου προσωπικού)

κλάδου, όλη την 7ετία της οικονομικής κρίσης, συ-
Γραµµική (γ. Συνολικός αριθµός ωρών εργασίας (συµπεριλαµβανοµένου άµεσου και έµµεσου προσωπικού)

γκριτικά με οποιαδήποτε άλλη οικονομική δραστη-
ριότητα του τόπου.

„„ 3στ. Δείκτης Συχνότητας Ατυχημάτων στο σύνολο του προσωπικού (όπου υπάρχει ευθύνη επίβλεψης
των εταιρειών μελών)
Στο σύνολο των εργαζομένων η γραμμή τάσης
3στ. ∆είκτης Συχνότητας Ατυχηµάτων στο σύνολο του είναι ιδιαίτερα πτωτική. Αντίθετα, τα στατιστικά στοι-
προσωπικού (x106)
χεία των ατυχημάτων που αφορούν στην παραγωγή
7
και τις υποστηρικτικές προς αυτήν δραστηριότητες
6

5
(στο σύνολο μόνιμου και εργολαβικού ή προσωρινού
4
προσωπικού) εμφανίζουν ιδιαίτερη σταθερότητα.
3
Αυτό σημαίνει ότι η ουσιαστική μείωση των ατυ-
2
χημάτων και ο μηδενισμός τους περνά μέσα από
1 την αντιμετώπιση μεγάλων προκλήσεων στο εγγύς
0 μέλλον: την πλήρη αλλαγή τρόπων, μεθόδων και
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
μέσων εργασίας, την εφαρμογή νέων μορφών εργα-
∆είκτης συχνότητας ατυχηµάτων στο σύνολο του προσωπικού (άµεσο και έµµεσο) (x 106)

Γραµµική (∆είκτες συχνότητας ατυχηµάτων στο σύνολο του προσωπικού (άµεσο και έµµεσο) (x 106) σίας, την ανάπτυξη νέων εξειδικευμένων δεξιοτήτων
και γνώσεων του απασχολούμενου με την εξόρυξη
προσωπικού και την απόκτηση βαθιάς κουλτούρας
ασφάλειας από όλους. Αυτό, εκτός των άλλων, απαιτεί την απόκτηση ιδιαίτερων ηγετικών ικανοτήτων από πλευ-
ράς στελεχών επίβλεψης των έργων, προκειμένου να καθοδηγήσουν το εργαζόμενο προσωπικό προς τα εκεί.

„„ 4α. Συνολικός κύκλος εργασιών (σε εκ.
4α. Συνολικός Κύκλος Εργασιών [σε εκ. €]
ευρώ) 2.500,00
Μέσα στο περιβάλλον που εκθέσαμε προηγού-
μενα, η γραμμή τάσης του δείκτη εμφανίζει σχετική 2.000,00

κάμψη. Η μικρή μείωση που παρατηρείται στον κύ-
1.500,00
κλο εργασιών πρέπει να θεωρείται ιδιαίτερη επιτυχία
για τον κλάδο, οφειλόμενη σε όλα όσα αναφέρθηκαν 1.000,00

(εξαγωγικός προσανατολισμός-έντονη εξωστρέφεια,
ανταγωνιστικά προϊόντα, ικανότητα προσαρμογής 500,00

στις δύσκολες συνθήκες). 0,00

Είναι εμφανές ότι ο κύκλος εργασιών παρά τις 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

κρίσεις, κυμάνθηκε περί τα 2 δις. Δεν μπόρεσε όμως Συνολικός κύκλος εργασιών (σε χιλ. ευρώ) Γραµµική α. συνολικός κύκλος εργασιών (σε χιλ. ευρώ)

ο κλάδος να απορροφήσει την πολύ μεγάλη πτώση
στη διάθεση του λιγνίτη, φτάνοντας τον κύκλο ερ-
γασιών στο χαμηλότερο σημείο του (1,65 δις).

ΣΜΕ 2017 15
ΣΜΕ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

„„ 4β. Συνολική παραγωγή τελικών προϊόντων „„ 7α. Συνολική κατανάλωση ενέργειας
προς πώληση Η γραμμή τάσης δείχνει σημαντική αύξηση. Παρά
Η γραμμή τάσης είναι σαφέστατα πτωτική λόγω κυ- τη συνολική πτώση παραγωγής στο ίδιο διάστημα του
ρίαρχα των αδρανών –δομικών υλικών και του λιγνίτη. γραφήματος, η αύξηση αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο
στην ένταση μεταλλουργικών κατεργασιών (ιδιαίτερα
4β. Συνολική παραγωγή τελικών προϊόντων προς στη ΛΑΡΚΟ) και γενικότερα στην ένταση κατεργασιών
πώληση [εκ. τόν.]
για παραγωγή τελικών προϊόντων μεγαλύτερης αξίας.
120

100
7α. Συνολική κατανάλωση ενέργειας [MJ]x106
80 50.000

45.000
60
40.000
40 35.000

20 30.000

25.000
0
20.000
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
15.000
Συνολική παραγωγή τελικών προϊόντων προς πώληση (εκ. τόνων)
10.000
Στο κόκκινο. Γραµµική (β. Συνολική παραγωγή τελικών προϊόντων προς πώληση (εκ. τόνους)
5.000

0
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

„„ 9ε. Δαπάνες αποκατάστασης ορυχείων-προστα- Συνολική κατανάλωση ενέργειας (ΜJ)x106

σία περιβάλλοντος ανά έτος
Γραµµική (α. συνολική κατανάλωση ενέργειας (ΜJ)x106

Παρά το δύσκολο, οικονομικά, περιβάλλον λειτουργί-
ας, είναι ουσιαστικό να εμφανίζεται μια σημαντική τάση „„ 10α. Παραγωγή εξορυκτικών αποβλήτων ανά
αύξησης των δαπανών αυτών. Αυτό σημαίνει συνεχό- έτος
μενη ευαισθητοποίηση των εταιρειών μελών για την Η μείωση παραγωγής τελικών προϊόντων συμπα-
αποδοχή του ρόλου τους από την τοπική και ευρύτερη ρασύρει (όχι ανάλογα) και τη μείωση των εξορυκτικών
κοινωνία. Επίσης, δεικνύει ότι οι εταιρείες μέλη έχουν αποβλήτων. Λόγω της εθνικής οικονομικής κρίσης, η
αντιληφθεί πλήρως πως η διάρκεια σε βάθος χρόνου διαχείριση αδρανών, ως επί το πλείστον, αποβλήτων
χωρίς περιβαλλοντικές πρακτικές δεν έχει πιθανότητες ως παραπροϊόντων, είναι δύσκολη.
επιτυχίας.

9ε. ∆απάνες αποκατάστασης - προστασία 10α. Παραγωγή εξορυκτικών αποβλήτων ανά έτος
περιβάλλοντος ανά έτος [€] [χιλ. τον.]
20.000.000,00 700.000
18.000.000,00
600.000
16.000.000,00
14.000.000,00 500.000

12.000.000,00
400.000
10.000.000,00
300.000
8.000.000,00
6.000.000,00 200.000
4.000.000,00
100.000
2.000.000,00
0,00 0
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

∆απάνες αποκατάστασης – προστασία περιβάλλοντος ανά έτος (σε ευρώ) α. Παραγωγή εξορυκτικών αποβλήτων ανά έτος (σε χιλ. τόνους)

Γραµµική (ε. ∆απάνες αποκατάστασης – προστασία περιβάλλοντος ανά έτος (σε ευρώ) Γραµµική (α. Παραγωγή εξορυκτικών αποβλήτων ανά έτος (σε χιλ. τόνους)

„„ 10γ. Εξορυκτικά απόβλητα που διοχετεύτηκαν 10γ. Εξορυκτικά απόβλητα που διοχετεύτηκαν το
το τρέχον έτος για πλήρωση εκσκαφών. τρέχον έτος για πλήρωση εκσκαφών (σε χιλ. τόν)

Το ότι τα εξορυκτικά απόβλητα που διοχετεύονται 500.000
450.000

για πλήρωση εκσκαφών, εμφανίζουν μικρή διακύμαν- 400.000
350.000

ση, οφείλεται στην ακρίβεια σχεδιασμού των έργων 300.000
250.000
τα οποία από τις πρώτες φάσεις λαμβάνουν υπόψη το 200.000

περιβάλλον και την αποκατάσταση του χώρου εξόρυξης. 150.000
100.000
50.000
0
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

γ. Εξορυκτικά απόβλητα που διοχετεύτηκαν το τρέχον έτος για πλήρωση εκσκαφών (σε χιλ. τόνους)
Γραµµική (γ. Εξορυκτικά απόβλητα που διοχετεύτηκαν το τρέχον έτος για πλήρωση εκσκαφών (σε χιλ. τόνους)

16 ΣΜΕ2017
ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΉ
ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΌΣ ΚΑΙ
ΤΟΥΡΙΣΜΌΣ

Έ
να πολυσυζητημένο ζήτημα που απασχολεί την κοινή γνώμη, είναι η δυνατότητα συνύπαρξης εξόρυξης
και τουρισμού. Για πολλές περιοχές στον κόσμο οι γεωλογικές δομές αποτελούν την κοινή πηγή τόσο
μοναδικών ορυκτών πόρων- ευκαιρία για ανάπτυξη εξορυκτικής δραστηριότητας-, όσο και μοναδικών
γεωμορφολογικών στοιχείων-ευκαιρία για τουριστική ανάπτυξη (π.χ. απολιθωμένο δάσος Λέσβου, περιπατητικά
μονοπάτια Miloterranean στη Μήλο, Θειωρυχεία Μήλου, λατομεία μαρμάρου στην Καρράρα Ιταλίας, Μεταλλευτικό
Μουσείο Μήλου). Η συνύπαρξη αυτών των δύο δραστηριοτήτων, με κανόνες και αμοιβαίο σεβασμό, αποτελεί
σημαντική ευκαιρία ισόρροπης ανάπτυξης αυτών των τόπων με ελαχιστοποίηση της έκθεσης των οικονομιών
τους σε κυκλικά φαινόμενα καθώς η εξόρυξη αποτελεί δραστηριότητα με συνεχή λειτουργία καθ’ όλη την
διάρκεια του χρόνου. Επιπλέον η εξορυκτική δραστηριότητα αποτελεί μία διαχρονική οικονομική λειτουργία του
ανθρώπου και έχει δημιουργήσει θέσεις-μνημεία από την αρχαιότητα μέχρι τώρα τα οποία αποτελούν ή μπορούν
να αποτελέσουν, πόλους έλξης θεματικού τουρισμού. Ενδεικτικά παραδείγματα τα αρχαία μεταλλεία Λαυρίου,
αλατωρυχεία στην Αυστρία και στην Πολωνία, το Συνεδριακό Κέντρο στη Μήλο σε παλιό εργοστάσιο κατεργασίας
καολίνη. Επομένως η προσέγγιση τουριστικής και εξορυκτικής βιομηχανίας μπορεί να επιφέρει συνέργειες και
διαφοροποιημένο τουριστικό προϊόν που στα πεδία του θεματικού και βιωματικού τουρισμού θα δημιουργήσει
συγκριτικό πλεονέκτημα για την χώρα.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα στην Ελλάδα αποτελούν τα παρακάτω:

VAGONETTO πτών εντός της στοάς. Η ξενάγηση (www.e-yliko.gr/Ενημερωτικό Υλι-
συνεχίζεται με την περιήγηση στο κό/ Εκπαιδευτικές Επισκέψεις). Το
Το Μεταλλευτικό Πάρκο Φω­ Vagonetto, περιλαμβάνεται στους 2015 επισκέφθηκαν το Vagonetto
κίδας, το οποίο βρίσκεται στο 51ο προτεινόμενους από το Υπουργείο περίπου 10.000 άτομα, ενώ στα
χλμ της Ε.Ο Λαμίας-Άμφισσας, απο- Παιδείας Δια Βίου Μάθησης & Θρη- πλαίσια της Εταιρικής Κοινωνικής
τελεί ένα μοναδικό θεματικό πάρκο σκευμάτων προορισμούς των εκπαι- Ευθύνης (CSR) συνεχίστηκε η πο-
στον ελληνικό χώρο. Εγκαινιάστη- δευτικών μαθητικών επισκέψεων λιτική δωρεάν εισόδου σε σχολεία
κε το Σεπτέμβριο του 2003, με την
ολοκλήρωση των εργασιών ανα-
κατασκευής της ανενεργής για 25
χρόνια Στοάς 850, μετατρέποντάς
την σε έναν επισκέψιμο, τουριστι-
κό και εκπαιδευτικό προορισμό,
μέσα από τον οποίο αναδεικνύεται
η ιστορία της εξόρυξης βωξίτη. Η
περιήγηση στο Vagonetto δίνει
στον επισκέπτη τη δυνατότητα να
γνωρίσει βήμα-βήμα τη διαδικασία
εξόρυξης του βωξίτη. Η γνωριμία με
την ιστορία του βωξίτη ξεκινά από
το παλιό υπόγειο μεταλλείο, τη Στοά
850, όπου τα βαγόνια μεταφοράς
μεταλλωρύχων, έχουν μετατραπεί
σε μεταφορικό μέσο των επισκε-
Πηγή: www.vagonetto.gr

ΣΜΕ 2017 17
Εξορυκτική Βιομηχανία

Συνεδριακό Κέντρο στη Μήλο
Ένα παλιό εργοστάσιο κατερ­γασίας καολίνη, έδωσε
τη θέση του σε ένα υπερμοντέρνο συνεδριακό κέντρο,
πόλο έλξης επιστημόνων, καλλιτεχνών και ευρύτερου
κοινού, συμβάλλοντας σημαντικά στην αύξηση της του-
ριστικής κίνησης του νησιού και στην επιμήκυνση της
τουριστικής περιόδου εκτός της καλοκαιρινής αιχμής.
Εγκαινιάστηκε την 1η Ιουλίου 2000. Μέχρι σήμερα
προσέλκυσε μεγάλο αριθμό εκδηλώσεων όπως ποικίλα
συνέδρια και συναντήσεις, συναυλίες, θεατρικές παρα-
στάσεις έκθεσης, πολιτιστικές εκδηλώσεις συλλόγων
κτλ. Στις εγκαταστάσεις του λαμβάνει χώρα και το ετή-
σιο Φεστιβάλ της Μήλου με ποικίλες και πολυπρόσωπες
εκδηλώσεις.
Τα τελευταία χρόνια διοργανώνονται από το Συνε-
δριακό Κέντρο και οι εκδηλώσεις «Συναντήσεις της
Μήλου (Milos Conferences) με σκοπό τη διάχυση των
επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων μεταξύ δια-
φορετικών επιστημονικών κλάδων αλλά και μεταξύ της
ακαδημαϊκής κοινότητας του κόσμου των επιχειρήσεων.
Το Συνεδριακό Κέντρο της Μήλου, υποδέχεται ετη-
σίων πλέον των 5.500 συνέδρων και θεατών.
Πηγή: synedriakokentromilou.gr

της Π.Ε. Φωκίδας. Επιπλέον, με σκοπό τη δημιουργία
μεταλλευτικής συνείδησης, οι επισκέψεις ξεκινούν με
την πραγματοποίηση επιμορφωτικών ομιλιών από ερ-
γαζομένους της εταιρείας ELMIN BAUXITES.
Από το 2003 έως σήμερα, έχουν επισκεφτεί το
Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδος πλέον των 105.000
ατόμων. Έτσι το Vagonetto συμβάλλει στην ανάπτυξη
της τοπικής κοινωνίας, της τοπικής οικονομίας και του
τουρισμού.
Πηγή: www.vagonetto.gr

18 ΣΜΕ2017
Εξορυκτική Βιομηχανία

ταλλουργικών δραστηριοτήτων της περιοχής.
Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Εντός του χώρου αυτού, λειτουργεί το Βιοτεχνικό-
Λαυρίου-Βιο­τεχνικό Βιομηχανικό Βιομηχανικό Εκπαιδευτικό Μουσείο (ΒΒΕΜ) με χαρα-
κτήρα εκπαιδευτικό και πολιτιστικό. Έργο του είναι να
Εκπαιδευτικό Μουσείο συλλέγει υλικό, να διαφυλάττει να ερευνά και να εκ-
θέτει, με στόχο την εκπαίδευση σε ό,τι αφορά στη βιο-
Στα ιστορικά και διατηρητέα κτίρια της πρώτης Γαλλι- τεχνική-βιομηχανική ιστορία της περιοχής . Προσφέρει
κής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου (Γ.Ε.Μ.Λ.). Ιδρύθηκε πολύπλευρη βιωματική εκπαίδευση και ψυχαγωγία σε
το 1995 από το ΕΜΠ με πρωτοβουλία του τότε αντιπρύ- ενήλικες, νέους και παιδιά. Πολλά από τα εκπαιδευτικά
τανη Καθ. Παναγόπουλου το Τεχνολογικό Πολιτιστικό του προγράμματα αφορούν στους ορυκτούς πόρους
Πάρκο Λαυρίου. Η λειτουργία του πάρκου στοχεύει στη της χώρας και τη χρήση των ορυκτών στην Καθημε-
δημιουργία ενός πόλου ανάπτυξης επιχειρηματικών και ρινή Ζωή. Τα προγράμματα αυτά υποστηρίζονται από
ερευνητικών δραστηριοτήτων όπως και εν γένει πολι- εκθέματα Μουσείων από συλλογές του ΒΒΕΜ και από
τισμού. Βασικός σκοπός του αποτελεί η διάσωση της κατάλληλα διαμορφωμένο εκπαιδευτικό υλικό.
σημαντικής βιο­μηχανικής και πολιτιστικής κλη­ρονομιάς Όλος ο χώρος του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρ-
του Λαυρίου (κτίρια, μηχανήματα, έγγραφα, ιστορικές κου Λαυρίου έχει γίνει πλέον πόλος έλξης πολλών επι-
– τεχνικές πληροφορίες, ζωντανές ιστορικές μνήμες σκεπτών, μαθητών, εκπαιδευτικών, επιστημόνων, πολι-
εργαζομένων στη Γ.Ε.Μ.Λ κτλ). τιστικών φορέων κτλ., δίνοντας μία σημαντική ώθηση
Μέσα στο χώρο αυτό, εκτός των προαναφερμένων στην επισκεψιμότητα της πόλης του Λαυρίου και της
δραστηριοτήτων, πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκ- ευρύτερης περιοχής της Λαυρεωτικής.
δηλώσεις σχετικές με την προβολή της ιστορίας και του Πηγή http://www.ltp.ntua.gr/
πο­λιτισμού της ευρύτερης περιοχής της Λαυρεωτικής
και με την ανάδειξη των ιστορικών μεταλλευτικών-με-
Μουσείο Μαρμαροτεχνίας Τήνου
Βρίσκεται στον Πύργο της Τήνου. Αναδεικνύει με τον
πλέον ζωντανό τρόπο την εξόρυξη του μαρμάρου από
το 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Αναπαραστάσεις λατομεί-
ων, μεθόδων και εργαλείων εξόρυξης, οπτικοακουστικό
υλικό για τις παραδοσιακές μεθόδους εργασίας του
λατόμου και του μαρμαροτεχνίτη, παρουσιάσεις της
σύγχρονης μαρμαροτεχνίας, εκθέματα του παλιού μη-
χανολογικού εξοπλισμού που χρησιμοποιούνταν στα
λατομεία και άλλα σχετικά, αναδεικνύουν στον επισκέ-
πτη ανάγλυφα όλη τη μαρμαρική παράδοση του νησιού
από την εξόρυξη ως το ολοκληρωμένο μαρμάρινο καλ-
λιτεχνικό έργο.
Το Μουσείο αποτελεί ιδιαίτερα δημοφιλή προορισμό
για τους εθνικούς επισκέπτες του νησιού, συμβάλλοντας
στην ανάπτυξη της τουριστικής του κίνησης
Πηγή http://www.piop.gr/el/diktuo-mouseiwn/Mouseio-
Marmarotexnias-Tinou/to-mouseio.aspx

ΣΜΕ 2017 19
Εξορυκτική Βιομηχανία

Μεταλλευτικό Μουσείο Μήλου
Το Μεταλλευτικό Μουσείο Μήλου (ΜΜΜ), Αστική μη
Κερδοσκοπική Εταιρία, δημιουργήθηκε και λειτουργεί
από τον Μάιο του 1998 με την υποστήριξη της «Imerys
Βιομηχανικά Ορυκτά Ελλάς Α.Ε. (πρώην S&B)».

Το ΜΜΜ δεν είναι ένα απλό θεματικό Μουσείο που και φοιτητικό κόσμο από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
κινείται γύρω από τη μεταλλευτική δραστηριότητα στο Στους χώρους του Μουσείου και σε περιοχές ιδιαίτερου
νησί. Μέσα από αντικείμενα, εικόνες και εκθέματα, πα- γεωλογικού ενδιαφέροντος διοργανώνονται σε ετήσια
ρουσιάζει την εντυπωσιακή γεωλογική ιδιαιτερότητα της βάση πάνω από είκοσι εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ
Μήλου και αφηγείται την ίδια τη δημιουργία του νησιού, τον Μάιο του 2018 προγραμματίζεται 5ήμερο εκδηλώ-
συνδέοντας το παρελθόν με το σήμερα, αποτείνοντας σεων με εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δράσεις που
παράλληλα έναν ελάχιστο φόρο τιμής σε όλους αυτούς απευθύνονται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες της τοπικής
που εργάστηκαν και εργάζονται για την ανάπτυξη της κοινωνίας και των επισκεπτών του νησιού.
μεταλλείας στο νησί. Πηγή https://www.milosminingmuseum.com/
Σκοπός του Μουσείου είναι να τιμήσει και να προ-
βάλει 11.000 χρόνια μεταλλευτικής ιστορίας, να πα-
ρουσιάσει την κοινωνική, οικονομική και τεχνολογική Miloterranean Geo Walks
διάσταση της μεταλλευτικής ιστορίας και παράδοσης
του νησιού. Αποτελεί σημείο αναφοράς του παραδοσι- Γεωλογικές και πολιτιστικές διαδρομές
ακού τουρισμού, υποδεχόμενο περί τα 10.000 άτομα το Η πρωτοβουλία Miloterranean Geo Experience δη-
χρόνο, αλλά και εκπαιδευτικό προορισμό για μαθητικό μιουργήθηκε το 2014 από το Μεταλλευτικό Μουσείο
Μήλου και την Imerys Βιομηχανικά Ορυκτά Ελλάς
Α.Ε. Οι 7 επιλεγμένες διαδρομές, λεπτομερώς χαρτο-
γραφημένες και με επιμελημένα κείμενα ξενάγησης,
προσκαλούν τους περιηγητές να ανακαλύψουν τη μο-
ναδική γεωλογία, το πλούσιο μεταλλευτικό παρελθόν
και μέλλον, καθώς και το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον
της Μήλου και της Κιμώλου (που ανήκει στο ίδιο «νη-
σιωτικό» σύμπλεγμα).

Μαθητές όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων από
τη Μήλο και από άλλες περιοχές της χώρας, περπατάνε
κάθε χρόνο στα σηματοδοτημένα μονοπάτια, αντικρύ-
ζοντας τα θαύματα της φύσης που δημιούργησαν μο-
ναδικούς γεωμορφολογικούς σχηματισμούς, όπως το
Σαρακήνικο, ο Παπάφραγκας, οι στηλοειδείς εμφανίσεις
στα Γλαρονήσια. Τα μονοπάτια επισκέπτοναι κάθε χρόνο
και πολλοί ταξιδιώτες από όλο τον κόσμο που αγαπάνε
τη φύση και τη δράση. Μέσα από τα τοπία και τα γεω-
λογικά φαινόμενα της κάθε διαδρομής, γνωρίζουν το
νησί, τη γένεσή του και τη βιομηχανική ιστορία του.

20 ΣΜΕ2017
Εξορυκτική Βιομηχανία

Στόχος του Miloterranean Geo Experience είναι να
αποτελέσει η Μήλος διεθνή τουριστικό προορισμό που
θα καλεί τον επισκέπτη σε μια μοναδική «εμπειρία» που
πρέπει να ζήσει.
Πηγή https://www.miloterranean.gr/

Θειωρυχεία Μήλου
Η Λέσβος είναι ένα κλασικό ηφαιστειογενές νησί
Η γεωλογία του νησιού έδωσε ένα ξεχωριστό ορυκτό του Αιγαίου. Στην περιοχή αυτή υπήρξαν έντονα ηφαι-
πλούτο η εκμετάλλευση του οποίου καθόρισε την ιστο- στειακά φαινόμενα με εκρηκτικές και εκχυτικές φάσεις.
ρία του, την εξέλιξή του και τον πολιτισμό του από τα Αυτά ήταν και η αιτία δημιουργίας του απολιθωμένου
προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα. Κλασικό δείγμα αυ- δάσους. Εκτοξεύτηκε τεράστια ποσότητα ηφαιστειακής
τής της ιστορίας αποτελούν τα θειωρυχεία με κλασικές στάχτης που κάλυψε τα πάντα στην περιοχή του δάσους.
εγκαταστάσεις ενός τυπικού ορυχείου του μεσοπολέμου Μετά τις ηφαιστειακές εκρήξεις ακολούθησαν έντονες
κατά τη δεκαετία του 1930. βροχοπτώσεις που προκάλεσαν μεγάλες λασποροές, οι

Το χρώμα του θειαφιού και της σκουριάς στα βράχια
και την που παραλία που βρίσκονται, οι εγκαταλελειμμέ-
νες εγκαταστάσεις τα μέτωπα εξόρυξης , τα παλιά γρα-
φεία, τα παλιά εργαλεία, βαγόνια σκουριασμένα πάνω οποίες σκέπασαν τελείως το δάσος. Η απολίθωση ξεκινά
στις ράγες τους, προξενούν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά την πάροδο του ηφαιστειακού παροξυσμού με το
στον επισκέπτη και άλλα πρότυπα ζωής και δουλειάς. διοξείδιο του πυριτίου να αντικαθιστά την οργανική
Τα θειωρυχεία σήμερα έχουν γίνει από ξηρά και από φυτική ουσία των δένδρων.
θάλασσα κλασικός σταθμός στην περιήγηση του νησιού Αυτά τα φαινόμενα, έδωσαν μοναδικές εικόνες από
για χιλιάδες επισκέπτες. τους απολιθωμένους κορμούς των δένδρων, καθιστώ-
ντας το απολιθωμένο δάσος της Λέσβου παγκόσμιο
αξιοθέατο και σταθμό κάθε επισκέπτη του νησιού. Χι-
Απολιθωμένο δάσος Λέσβου λιάδες τουρίστες θα περάσουν κάθε χρόνο από εκεί,
θαυμάζοντας το μοναδικό αυτό δημιούργημα της ηφαι-
Το απολιθωμένο δάσος δημιουρ­γήθηκε πριν 20 εκα- στειότητας του Αιγαίου.
τομμύρια χρόνια και αποτελεί μοναδικό μνημείο της Πηγή http://www.petrifiedforest.gr/
γεωλογικής κληρονομιάς του τόπου.
Δημιουργήθηκε χάρη στην έντονη ηφαιστειότητα
του Αιγαίου, αποτέλεσμα της βύθισης της Αφρικανικής
λιθοσφαιρικής πλάκας κάτω από την Ευρασιατική.

ΣΜΕ 2017 21
Δημοσκόπηση της RASS

ΔΗΜΟΣΚΌΠΗΣΗ ΤΗΣ RASS
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ ΤΟΥ ΟΡΥΚΤΟΎ
ΠΛΟΎΤΟΥ ΤΗΣ ΧΏΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ
ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΌ ΚΛΆΔΟ (ΙΑΝΟΥΆΡΙΟΣ 2017)

Ο
Σύνδεσμος προχώρησε σε πανελλαδική δημοσκόπηση με κύριο θέμα τις προκλήσεις στην αξιοποίηση
των ορυκτών πόρων της χώρας και την αντίληψη της κοινωνίας για τη δυνατότητα ανάπτυξης του
εξορυκτικού κλάδου.
Η παρούσα έρευνα κατέγραψε διαχρονικά και όχι για συγκεκριμένη κυβερνητική θητεία, εκτός των άλλων,
τις απόψεις των πολιτών για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, το ρόλο των κυβερνήσεων στην προσέλκυση
επενδύσεων, τη γνώμη της κοινωνίας για το ρόλο της εξορυκτικής βιομηχανίας στην οικονομία της χώρας και τις
ενδεχόμενες συνέπειες που μπορεί να έχει η δραστηριότητα αυτή στο περιβάλλον:

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ
Νησιά Νοτίου Κρήτη Ανατολική
Αιγαίου 5,9% Μακεδονία - Θράκη
Νησιά Βορείου 3,6% 5,2%
Αιγαίου
1,9% Κεντρική Μακεδονία
16,8%

Πελοπόννησος
5,1%

∆υτική Μακεδονία
2,5%

Ήπειρος
3,1%

Θεσσαλία
6,1%

Αττική Ιόνια Νησιά
37,0% 2,4%
∆υτική Ελλάδα
5,5%
Στερεά Ελλάδα
5,0%

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ
Αστικότητα Ηλικία Φύλο

18-24 ετών
25-34 ετών 9,3%
Αγροτικές
16,6%
περιοχές
25,6% 65 ετών και άνω
Γυναίκες Άνδρες
23,8%
35-44 ετών 51,2% 48,8%
19,2%
Αστικές περιοχές
74,4%
55-64 ετών
45-54%
14,4%
16,7%
Αγρότες
Κτηνοτρόφοι/Ψαράδες
Αυτοαπασχολούµενοι 2,9%
Απόφοιτοι 12,7%
Α-βάθµιας
8,7% Μισθωτοί
∆ηµοσίου Τοµέα
8,9% Συνταξιούχοι
26,0%
Επίπεδο Σπουδών Θέση στην Απασχόληση
Απόφοιτοι
Β-βάθµιας Απόφοιτοι Μισθωτοί
48,9% Γ-βάθµιας Ιδιωτικού Τοµέα Νοικοκυρές
42,4% 19,0% 9,7%

Άνεργοι Φοιτητές
13,0% 7,8%

22 ΣΜΕ2017
Δημοσκόπηση της RASS

ÐÐ Θα λέγατε ότι η στάση των κυβερνήσε- ÐÐ Τι αποθαρρύνει τους επενδυτές κατά τη
ων τα τελευταία χρόνια βοηθά ή όχι στην γνώμη σας (πολλαπλές απαντήσεις μέχρι
προσέλκυση επενδύσεων στη χώρα; 3 επιλογές)

Το ασταθές
68,7%
φορολογικό σύστηµα
Βοηθά 3,8% 47,9%
Η γραφειοκρατία
6,0%
Μάλλον βοηθά 2,2% Η διαφθορά 39,9%
Η πολιτική
ρευστότητα 38,0%
Μάλλον ∆ΕΝ βοηθά 4,0%
93,0% Η περιορισµένη
πρόσβαση 26,9%
∆ΕΝ βοηθά 89,0% στη χρηµατοδότηση
Ο συνδικαλισµός 14,1%

∆Α 1,0% Οι αντιδράσεις
κάποιων κοινωνικών 3,2%
οµάδων
∆Γ/∆Α 0,9%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70%

ÐÐ Από τους παράγοντες που αναφέρατε, ÐÐΑπό πού πιστεύετε ότι μπορούν κυρίως να
ποιος είναι ο πιο σημαντικός; αντληθούν πόροι για την άμεση ανάπτυξη
της χώρας;

∆Γ/∆Α
Το ασταθές 5,1%
φορολογικό σύστηµα 44,6%

Η διαφθορά 17,8% Από ευρωπαϊκούς
πόρους
Η πολιτική 14,8% 20,4%
ρευστότητα
Η γραφειοκρατία 12,6%
Η περιορισµένη
πρόσβαση 5,6% Από ιδιωτικές
στη χρηµατοδότηση επενδύσεις
2,7% 60,7%
Ο συνδικαλισµός
Από το πρόγραµµα
Οι αντιδράσει
κάποιων κοινωνικών 0,5% δηµοσίων
οµάδων επενδύσεων
1,4% 13,8%
∆Γ/∆Α
0% 10% 20% 30% 40% 50%

ÐÐΑποτελεί η αξιοποίηση του ορυκτού πλού- ÐÐΣε ποιους τομείς και με ποιόν τρόπο θα
του της χώρας σημαντικό παράγοντα της θέλατε να βοηθήσει η εξορυκτική δρα-
ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας ή όχι; στηριότητα την περιοχή σας;
∆Γ/∆Α
2,9%

Στη δηµιουργία ενός
Ναι νέου αναπτυξιακού
80,9%
µοντέλου στην
85,9% περιοχή που θα
Μάλλον ναι 5,0% βοηθήσει την τοπική
οικονοµία Στη δηµιουργία
39,2% θέσεων εργασίας
Μάλλον όχι 1,9% 50,4%
12,7%
Όχι 10,8%

∆Γ/∆Α 1,4%
Στην ανάδειξη και ανάπλαση
του περιβάλλοντος
7,9%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

ΣΜΕ 2017 23
Δημοσκόπηση της RASS

ÐÐΕμπιστεύεστε τις αδειοδοτημένες εται­ ÐÐ Για ποιο λόγο δεν εμπιστεύεστε;
ρείες εξόρυξης ορυκτών ή όχι;
∆Γ/∆Α
2,9%
∆ιότι δεν τηρούν τους
Ναι 33,3% περιβαλλονιτκούς
όρους
39,6%
27,1%
Μάλλον ναι 6,3%

Μάλλον όχι 6,5%
∆ιότι εκµεταλλεύονται
τον εθνικό πλούτο
Όχι 32,0% χωρίς να αποδίδουν
αυτά που θα έπρεπε ∆ιότι δεν τηρούν τους
38,5% κανόνες ασφάλειας
στο κράτος
∆Γ/∆Α 21,9% των εργαζοµένων
62,1%
7,9%

0% 10% 20% 30% 40% 50%

ÐÐ Ποια η γνώμη σας για τους υφιστάμενους ÐÐΠοια έργα είναι, κατά τη γνώμη σας, πιο
μηχανισμούς ελέγχου των βιομηχανικών βλαβερά για το περιβάλλον; (πολλαπλές
και εξορυκτικών έργων στη χώρα μας; απαντήσεις μέχρι 2 επιλογές)

Βιοµηχανικές 55,7%
εγκαταστάσεις
Θετική 17,9% Έργα διαχείρισης
51,7%
23,3% αστικών αποβλήτων
Μάλλον θετική 5,4% Εξοριστικά έργα 24,5%

Αγροτικές
Μάλλον αρνητική 5,7% 10,5%
καλλιέργειες
53,0% Τουριστικές 6,1%
Αρνητική εγκαταστάσεις
47,3%
Κατασκευαστικά 5,9%
οικοδοµικά έργα
∆Γ/∆Α 23,7%
∆Γ/∆Α 3,3%

0% 10% 20% 30% 40% 50% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70%

ÐÐΠιστεύετε ότι η επέμβαση στο περιβάλλον ÐÐΓνωρίζετε ότι οι εταιρείες εξόρυξης έχουν
από την εξορυκτική δραστηριότητα είναι την υποχρέωση αποκατάστασης του περι-
ελεγχόμενη και με δυνατότητα αποκατά- βάλλοντος στο χώρο επέμβασης και κατά
στασης ή όχι ; τη διάρκεια και μετά το πέρας του εξορυ-
κτικού έργου ή όχι;
∆Α 2,4%

Ναι 28,1%
35,5%

Μάλλον ναι 7,4%
ΟΧΙ
33,4%
Μάλλον όχι 7,5%
56,3%
Όχι 48,8% ΝΑΙ
64,2%
∆Γ/∆Α 8,2%

0% 10% 20% 30% 40% 50%

Πρέπει οι εταιρείες μέλη του ΣΜΕ να εντείνουν τις προσπάθειές τους,
ώστε να αποτελέσουν μοχλό διαφοροποίησης της κοινής γνώμης και
αποδοχής του ρόλου τους, ωθώντας όλες τις επιχειρήσεις του κλάδου
σε βέλτιστες πρακτικές λειτουργίας.

24 ΣΜΕ2017
Δημοσκόπηση της RASS

ÐÐΜε την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι ÐÐΠιστεύετε ότι η χώρα μας πρέπει να συνε-
περιβαλλοντικοί όροι, όπως διασφαλί- χίσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας
ζονται από το κράτος και τους ανεξάρ- από λιγνίτη για μεγαλύτερη ενεργειακή
τητους φορείς, εσείς θα θέλατε ή όχι να αυτονομία και περιορισμό εισαγωγών
συνεχιστούν επενδύσεις σε τομείς όπως ηλεκτρικής ενέργειας ή όχι;
μεταλλεία, ορυχεία, λατομεία;

Ναι 82,2% Ναι 49,1%
87,7% 54,5%
Μάλλον ναι 5,5% Μάλλον ναι 5,3%

Μάλλον όχι 2,0% Μάλλον όχι 4,5%
10,9% 40,1%
Όχι 8,8% Όχι 35,6%

∆Γ/∆Α 1,4% ∆Γ/∆Α 5,5%

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 0% 10% 20% 30% 40% 50%

ÐÐΑναφορικά με την εξόρυξη χρυσού στη ÐÐΠότε πιστεύετε ότι τηρούνται καλύτερα οι
Χαλκιδική, με δεδομένο ότι τηρούνται οι περιβαλλοντικοί όροι που καθορίζονται
περιβαλλοντικοί όροι, πιστεύετε ότι πρέ- από την πολιτεία;
πει να γίνει;
∆Γ/∆Α Όταν οι επενδυτές
∆Γ/∆Α
6,1% είναι Έλληνες
17,3%
22,4%

Η επένδυση πρέπει
να σταµατήσει
14,3%

Όταν επενδυτής
είναι το ίδιο το κράτος
24,9%
Η επένδυση πρέπει
να προχωρήσει Όταν οι επενδυτές
79,6% είναι ξένοι
35,4%

ÐÐΘα συμφωνούσατε με τη μείωση της φο- πρόκληση της απόκτησης ενιαίας συμπεριφοράς
ρολογίας των επιχειρήσεων, προκειμένου από όλες τις επιχειρήσεις του κλάδου, η επιβολή
να έλθουν επενδύσεις στη χώρα ή όχι; τέτοιων προτύπων και δεικτών που θα απεικονί-
ζουν ανάγλυφα την πορεία συμμόρφωσής τους.
Κάτι τέτοιο, περνά μέσα από την ενδυνάμωση των
Ναι 87,4% ελεγκτικών μηχανισμών και της στελέχωσής τους με
89,9%
Μάλλον ναι 2,5%
επιστημονικό δυναμικό που θα έχει την κατάλληλη
εμπειρία να καθοδηγεί και να πείθει στο έργο γι’
Μάλλον όχι 1,3% αυτά που πρέπει να γίνονται
9,0%
Όχι 7,7%
„„ Είναι ιδιαίτερα θετικό το ότι το 85,9% των ερω-
τηθέντων, θεωρεί σημαντικό παράγοντα για την
1,1%
∆Γ/∆Α
ανάπτυξη της εθνικής και περιφερειακής οικονομίας,
την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% „„ Η απόκτηση κοινωνικής άδειας και κοινωνικής απο-
δοχής του έργου της εξόρυξης περνά μέσα από την
Σχόλια επί αποτελεσμάτων ενδυνάμωση της εικόνας του κλάδου για το περι-
βάλλον και τις αποκαταστάσεις των χώρων εξόρυ-
„„ Η δημοσκόπηση αφορούσε όλο τον εξορυκτικό ξης, την τήρηση των υποχρεώσεών του απέναντι
κλάδο και όχι μόνο τα μέλη του ΣΜΕ. Δυστυχώς, στην πολιτεία και την εδραίωση της αντίληψης με
υπάρχει σημαντική ποιοτική διαφορά στη λειτουργία έργα, δράσεις και ενέργειες, ότι η αξιοποίηση του
επιχειρήσεων που ακολουθούν πρότυπα βιώσιμης ορυκτού πλούτου της χώρας είναι κύρια προς όφε-
ανάπτυξης και σε πολλές άλλες που είναι μακράν λος της ελληνικής κοινωνίας.
τέτοιων προτύπων. Ίσως θα ήταν μια λύση στην

ΣΜΕ 2017 25
ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Τ
ο έργο της ασφάλειας είναι ένα Σισύφειο έργο που ποτέ δεν τε-
λειώνει. Ο στόχος «μηδέν ατυχήματα» παραμένει αμετακίνητος και
οδηγεί το έργο μας.
Δυστυχώς το ότι το 2017 συνέβησαν δύο θανατηφόρα δυστυχήματα, Βασικός στόχος των
μας βάζει πρόσθετες υποχρεώσεις, να εντείνουμε ακόμη περισσότερο τις
προσπάθειές μας για να πετύχουμε όχι μία, αλλά πολλές χρονιές χωρίς
εταιρειών μελών του
κανένα ατύχημα. Ήδη 14 από τις 24 ενεργές εταιρείες μέλη του ΣΜΕ, ΣΜΕ «μηδέν ατυχή-
έκλεισαν συνεχόμενο χρόνο χωρίς ατύχημα. ματα»
Όταν ο ασφαλής τρόπος εργασίας γίνει τρόπος και βίωμα ζωής από
όλους, τότε θα είμαστε πολύ κοντά στην επίτευξη των στόχων μας. Εκεί
βασικά εστιάζονται οι προσπάθειες των εταιρειών μελών του ΣΜΕ.

Στατιστικά ασφάλειας Εταιρειών-Μελών
Τα τελευταία έξι χρόνια, για όλες τις εταιρείες μέλη του ΣΜΕ* τα στατιστικά στοιχεία των ατυχημάτων αφορούν
στην παραγωγή και τις υποστηρικτικές προς αυτήν δραστηριότητες και για το σύνολο των απασχολουμένων
(προσωπικό εταιρειών και εργολάβων), έχουν ως εξής:
Για το 2011: α) Δείκτης συχνότητας: 6,15, β) Δείκτης Σοβαρότητας 127,17 και γ) Δείκτης Θανατηφόρων 1/3.955
Για το 2012: α) Δείκτης Συχνότητας 5,48, β) Δείκτης Σοβαρότητας 137,59 και γ) Δείκτης θανατηφόρων 1/6.009
Για το 2013: α) Δείκτης Συχνότητας 4,56, β) Δείκτης Σοβαρότητας 130,86 και γ) Δείκτης θανατηφόρων 1/4.149
Για το 2014: α) Δείκτης Συχνότητας 5,14, β) Δείκτης Σοβαρότητας 141,77 και γ) Δείκτης θανατηφόρων 1/2.567
Για το 2015: α) Δείκτης Συχνότητας 5,11, β) Δείκτης Σοβαρότητας 181,64 και γ) Δείκτης θανατηφόρων 1/4.426
Για το 2016: α) Δείκτης Συχνότητας 5,56, β) Δείκτης Σοβαρότητας 164,17 και γ) Δείκτης θανατηφόρων 1/3.771
Για το 2017 α) Δείκτης Συχνότητας 4,68, β) Δείκτης Σοβαρότητας 130,96 και γ) Δείκτης θανατηφόρων 1/6245
*Τα στατιστικά αυτά δεν συμπεριλαμβάνουν το «Αλουμίνιο της Ελλάδος» και του 2016 την «ΕΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ»

Δείκτης Συχνότητος (Δ.Συ) (Αριθμός ατυχημάτων ανά εκ. Ω. Απ)
∆είκτης Συχνότητος (∆.Συ) (Αριθµός ατυχηµάτων ανά εκ. Ω. Απ)
7

6 5,73 5,61 5,7 5,76
5,24 5,19
4,93
5

4,04 4,01
4

3
2,51

2

1

0
Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου Στατιστικά τύπου
Α προσωπικού Β προσωπικού Α προσωπικού Β προσωπικού Α προσωπικού Β προσωπικού Α προσωπικού Β προσωπικού Α προσωπικού Β προσωπικού
µε ευθύνη εταιρείων εργολάβων µε ευθύνη εταιρείων εργολάβων µε ευθύνη εταιρείων εργολάβων µε ευθύνη εταιρείων εργολάβων µε ευθύνη εταιρείων εργολάβων
2013 εταιρειών µελών 2014 εταιρειών µελών 2015 εταιρειών µελών 2016 εταιρειών µελών 2017 εταιρειών µελών
2013 2014 2015 2016 2017

26 ΣΜΕ2017
Άρθρο του κ. Μιχάλη Στεφανάκη, Δ/ντή Υγείας, Ασφάλειας &
Περιβάλλοντος, Imerys 
Ασφαλείς και Υγιείς Χώροι
παράγοντες όπως αναπνεύσιμη σκόνη,
Εργασίας - Επίβλεψη Υγείας
επικίνδυνες ουσίες, θόρυβος, δονήσεις,
Η εκστρατεία «Ασφαλείς και Υγιείς Χώ- επαναλαμβανόμενες κινήσεις, ηλεκτρο-
ροι Εργασίας για όλες τις ηλικίες» του Ευ- μαγνητική ακτινοβολία.
ρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια Υψηλό ποσοστό των καταγεγραμμένων
και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) ως επαγγελματικών ασθενειών, ενδεχο-
την περίοδο 2016-2017 ολοκληρώθηκε μένως συνδέονται μερικώς μόνον με το
με τη διάσκεψη στο Μπιλμπάο της Ισπα- εργασιακό περιβάλλον, εντούτοις ό αριθ-
νίας τον Οκτώβριο του 2017. Στόχος της μός είναι εξαιρετικά υψηλός και επιβάλλει
εκστρατείας ήταν η εγρήγορση και η συλλογή προτά- εγρήγορση και λήψη μέτρων βελτίωσης των συνθηκών
σεων για την εξασφάλιση βιώσιμης εργασίας για το εργασίας, διότι η απώλεια της ανθρώπινης ζωής δεν
γηράσκον εργατικό δυναμικό της Ευρώπης. Η γήρανση έχει «τιμή» αλλά και διότι:
του εργατικού δυναμικού συνεπάγεται: „„ Είναι νομική και ηθική υποχρέωση η προστασία της
„„ Επιμήκυνση της έκθεσης σε κινδύνους λόγω αύξη- υγείας των εργαζομένων και η διαμόρφωση συνθη-
σης του χρόνου της εργασιακής ζωής κών εργασίας που δεν επιβαρύνουν την υγεία τους.
„„ Αυξημένη ευαισθησία των εργαζομένων μεγάλης „„ Το κόστος των θανάτων από ατυχήματα και επαγ-
ηλικίας σε ορισμένους κινδύνους ασφάλειας και γελματικές ασθένειες εκτιμάται σε 476 δις. ευρώ
υγείας ετησίως στην ΕΕ.
„„ Αύξηση του ποσοστού εργαζομένων με χρόνια προ- „„ Αναμένεται αύξηση της παραγωγικότητας και της
βλήματα υγείας ποιότητας των προϊόντων και υπηρεσιών
Οι κύριες διαπιστώσεις της διετούς εκστρατείας του Η βελτίωση των συνθηκών εργασίας οφείλει να ακο-
EU-OSHA στην Ευρώπη συνοψίζονται σε: λουθήσει την ιεράρχηση των μέτρων ελέγχου κινδύνου
„„ 22% των εργαζομένων με ηλικία πάνω από 50 χρό- δηλ. Εξάλειψη, Υποκατάσταση, Τεχνικά Μέτρα, Διοικη-
νων πιστεύουν ότι δεν θα είναι ικανοί να συνεχίσουν τικά μέτρα, Μέσα Ατομικής προστασία. Αυτή ακριβώς η
την τρέχουσα εργασία τους στην ηλικία των 60. αρχή πρόληψης προδιαγράφεται στη νέα εκστρατεία του
„„ 26% των εργαζομένων πιστεύουν ότι η εργασία EU-OSHA ( Απρίλιος 2018) με στόχο την ευαισθητοποίη-
επηρεάζει αρνητικά την υγεία τους ση σχετικά με την επαγγελματική έκθεση σε επικίνδυνες
„„ 32% των οίκων απασχόλησης δεν έχουν διαδικα- ουσίες, που εκτιμάται (Andrew Smith)3 ότι συνδέονται
σία επιστροφής στην εργασία μετά μακροχρόνια με 80.000 θανάτους ετησίως στην Ευρώπη.
απουσία Η επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων είναι επομέ-
„„ 45% των Ευρωπαίων πιστεύουν ότι γίνεται διάκριση νως εξαιρετικής σημασίας για τη μέτρηση της αποτελε-
σε ευρεία κλίμακα για εργαζόμενους με ηλικία πάνω σματικότητας των μέτρων αντιμετώπισης των εργασια-
από 55 χρόνια. κών κινδύνων, καθώς και η λήψη μέτρων. Η συνεργασία
Οι παραπάνω διαπιστώσεις καθίστανται πιο ανησυ- των εργαζομένων μπορεί να εξασφαλιστεί ευκολότερα
χητικές όταν 200.000 θάνατοι στην Ευρώπη το χρόνο όταν η επίβλεψη υγείας ξεκινήσει την πρώτη εργασιακή
συνδέονται με ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες ημέρα, όταν είναι ορατή η δέσμευση της Διοίκησης για
λόγω των αιτιών που δίνονται στον παρακάτω πίνακα την προστασία της υγείας των εργαζομένων με υλο-
με βάση στοιχεία του ILO 20171. ποίηση των απαιτούμενων μέτρων ελέγχου και όταν
Θάνατοι, %
Μόνιμη Μόνιμη αναπηρία, υπάρχει κλίμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και σεβασμού.
αναπηρία, % Ελλάδα, % Μιχάλης Στεφανάκης,
καρκίνος 52 25 23
κυκλοφορικό 24 12 16
τραυματισμοί 2 11 11
άλλο 22* 37 25
Ref. 1, ILO 2017, https://osha.europa.eu/en/
*περιλαμβάνει themes/work-related-diseases
Μυοσκελετικά και μυοσκε- 15 24 Ref. 2, EU-OSHA article, “An international
λετικά
comparison of the cost of work-related accidents
Προκύπτει επομένως ότι από τους 200.000 θανά- and illnesses”, 8-9-2017, https://osha.europa.eu/
τους, 4.000 (200.000 *0.02) συνδέονται με ατυχήματα. en/tools-and-publications/publications/international-
Το ποσοστό των μονίμων αναπηριών που συνδέεται με comparison-cost-work-related-accidents-and/
ατυχήματα είναι 11% και σε αυτά δεν καταγράφονται τα view
μυοσκελετικά. Η πλειονότητα των θανάτων και μονίμων Ref. 3, Video concluding the EU-OSHA 2016-
αναπηριών είναι αποτέλεσμα επαγγελματικών ασθε- 2017 campaign Bilbao, Spain.
νειών – λόγω μακροχρόνιας έκθεσης σε βλαπτικούς

ΣΜΕ 2017 27
ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ÐÐΤροποποίηση της οδη­ η εξορυκτική βιομηχανία πρέπει να
γίας 98/24/EC (Chemical παρουσιάσει σχέδιο για τη μείωση
Agents Directive (CAD), αυτών των ρύπων στο περιβάλλον
4η λίστα ορίων έκθε- εργασίας και μελέτες που θα προσ-
σης σε χημικές ουσίες, η διορίζουν, με βάση τη σημερινή και
εμπλοκή της εξορυκτικής αυριανή τεχνολογία, μέχρι σε ποια
δραστηριότητας επίπεδα μπορεί να φτάσει η έκθεση
Ολοκληρώθηκε η διαδικασία σε αυτούς. Όλα θα συγκεντρωθούν
τροποποίησης της CAD μετά τη συ- και θα συνεκτιμηθούν πριν την ημε-
ναπόφαση Ευρωπαϊκού Κοινοβου- ρομηνία που λήγει η προθεσμία.
λίου και Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
επί του τελικού προτεινόμενου σχε- Eπειδή βασική υποχρέωση της
δίου της Commission για το οποίο οδηγίας είναι η παρακολούθηση
διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο η της έκθεσης των εργαζομένων
Advisory Committee of Safety and (Monitoring), στις ουσίες αυτές,
Health at Work (ACSH)(στην οποία στον εξορυκτικό κλάδο πρέπει να
μετείχε και ο ΣΜΕ). διασαφηνιστούν οι τρόποι και οι
Οι ουσίες που ενδιαφέρουν τον συσκευές μέτρησης των ουσιών
κλάδο, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο στο περιβάλλον, το πρωτόκολλο
είναι: μετρήσεων και δειγματοληψιών
και η αξιολόγηση των μετρήσεων
Μαγγάνιο σε επιμέρους δραστηριότητες όπως
και ανόργα- 0,2 mg/m3 για και στο σύνολο του κλάδου (για να
νες ενώσεις 8h έκθεση διεξαχθούν συμπεράσματα από την
του εφαρμογή της CAD).
Για τον εξορυκτικό κλάδο στα
0,9 ppm υπόγεια έργα, τίθενται οι εξής
Yδροκυάνιο (1mg/m3) προ­κλήσεις:
για 8h έκθεση
20 ppm Χρησιμοποίηση, όσο πιο εκτε-
(23 mg/m3) παράλληλα με την εφαρμογή κα-
ταμένα γίνεται, ηλεκτροκίνητου
για 8h έκθεση τάλληλου monitoring και μετρή-
CO εξοπλισμού.
σεων, η Euromines διοργάνωσε
100 ppm για Επενδύσεις σε εξελιγμένους ντι- workshop με τίτλο «Health and
15’ έκθεση ζελοκινητήρες (Euro 6). Safety Workshop on establishing
2 ppm “baseline study”». Συμμετείχαν
Eπενδύσεις σε εξοπλισμό μεί-
ΝΟ (2,5 mg/m3) εταιρείες και σύνδεσμοι του κλάδου
ωσης εκπομπών ρύπων ή σε
για 8h έκθεση όπως και εκπροσώπων της Dräger.
εξοπλισμό μειωμένης έκθεσης
Σε αυτό μετείχε και ο ΣΜΕ.
0,5 ppm εργαζομένων σε ρύπους (ειδικά
Στόχος είναι να παρουσιαστεί
(0,99 mg/m3) φίλτρα, καμπίνες κτλ).
στο Standard Working Party of
για 8h έκθεση Επενδύσεις σε νέο εξοπλισμό
NO2 Extractive Industry της ACSH μία
1ppm αερισμού υπόγειων έργων, με αρχική βασική μελέτη για το πού
(1,91 mg/m3) εγκατάσταση συστημάτων μεγα- βρισκόμαστε ως κλάδος και ποιες
για 15’ έκθεση λύτερης και ταχύτερης κυκλοφο- βελτιωτικές κινήσεις μπορούμε να
ρίας αέρα. κάνουμε προσεχώς προς την κα-
τεύθυνση αντιμετώπισης των νέων
Χρησιμοποίησης κατάλληλων
Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ορίων που τίθενται κύρια σε NOx
συσκευών monitoring.
προσαρμόσουν τα υπάρχοντα εθνι- και CO.
κά όρια στα νέα δεδομένα μέχρι τον
Αύγουστο του 2018. Ειδικά για την Για την αντιμετώπιση όλων των Από τις παρουσιάσεις που αφο-
εφαρμογή των ορίων του NO, NO2 προηγούμενων και προκειμένου ο ρούσαν υπόγεια έργα, τονίζουμε τα
και CO στα υπόγεια μεταλλεία και εξορυκτικός κλάδος να ξεκινήσει παρακάτω συμπεράσματα:
γενικότερα στα υπόγεια έργα, δό- μια συντονισμένη, μελετημένη και
θηκε προθεσμία μέχρι 21 Αυγού- στοχευμένη προσπάθεια μείωσης
στου του 2023. Στο διάστημα αυτό, των ρύπων που τον αφορούν,

28 ΣΜΕ2017
ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Για τη βέλτιστη αντιμετώπιση, σε τόσο χαμηλά όρια, των NOx, CO, βασικό υπάρχει έντονος προβληματισμός
στοιχείο είναι ο προγραμματισμός των εκρήξεων να γίνεται πάνω στην ιδιαίτερα από το Chemical Working
αλλαγή των βαρδιών, δίνοντας κατάλληλο χρόνο για «ξεκάπνισμα» των Party της ACSH, τη Business Europe
μετώπων και τα εξειδικευμένα στελέχη των
επιχειρήσεων της βιομηχανίας και
Η χρήση γαλακτωμάτων και όχι πετρελαιοαμωνιτών, ως εκρηκτικών,
ιδιαίτερα της εξορυκτικής.
δίνει πολύ καλύτερα αποτελέσματα από πλευράς εκλυόμενων ρύπων και
Είναι γεγονός, με την υπάρχουσα
θα πρέπει να προτιμηθούν. Σε αρκετά υπόγεια έργα, τα παλαιού τύπου
βιβλιογραφία/μελέτες (παράγοντας
εκρηκτικά εγκαταλείπονται
που δεν πρέπει να παραγνωριστεί),
Φαίνεται μονόδρομος η αλλαγή κινητήρων με πλέον εξελιγμένους (Euro ότι οι χημικές ενώσεις στα diesel
6, Stage V) exhaust έχουν κατηγοριοποιηθεί
ως καρκινογόνες. Ο συνδυασμός
Όσο επιτρέπουν οι συνθήκες, ιδιαίτερα σε φάση προσπέλασης και πε-
DPM και επικίνδυνων αερίων που
ριχάραξης/ανάπτυξης, θα πρέπει να χρησιμοποιείται ηλεκτροκίνητος
υπάρχουν στα diesel exhaust, πρέ-
εξοπλισμός (διάτρηση, κοχλίωση κτλ)
πει πράγματι να οδηγήσει σε μέτρα
Η ανάπτυξη κατάλληλου συστήματος βοηθητικού αερισμού, κύρια στα που είναι απαραίτητο να ληφθούν
τυφλά μέτωπα, θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη μείωση των ρύπων σε αντίστοιχους χώρους εργασίας.
που θα δέχονται οι εργαζόμενοι Τα DPM είναι σωματίδια που απο-
τελούνται από πυρήνες ελεύθερου
H Commission ανακοίνωσε στην στοιχειώδους άνθρακα (elemental
ÐÐΤροποποίηση της Οδηγί- ACSH και στα ευρωπαϊκά όργανα, carbon) οι οποίοι περιβάλλονται
ας 2004/37/ΕC (CMD) για την πρόθεσή της να προχωρήσει από οργανικές αρωματικές ενώσεις
την προστασία εργαζο- στην ανάθεση τριών μελετών για άνθρακα, αποτελούμενες κύρια από
μένων από καρκινογόνες την ένταξη νέων ουσιών στην CMD, πολυαρωματικούς υδρογονάνθρα-
ουσίες. Εμπλοκή της εξο- όπως: οι σκόνες νικελίου και νικε- κες (PAHs). Για μερικές από αυτές,
ρυκτικής δραστηριότητας λιούχων ενώσεων, τα DPM (Diesel υπάρχουν ενδείξεις για προξένηση
Particles Matters) από τις εκπομπές καρκίνου από πιθανή παρατεταμέ-
Μετά από εκτεταμένες συζητή- καυσαερίων Diesel μηχανημάτων νη έκθεση. Επιδημιολογικά, εργα-
σεις, τα Ευρωπαϊκά Όργανα, παρά και η διαχεόμενη βενζίνη στο περι- ζόμενοι που έχουν εκτεθεί σε diesel
τις επιμέρους αντιρρήσεις, συμ- βάλλον εργασίας. exhaust, αντιμετωπίζουν από απλά
φώνησαν επί της εισήγησης της ή λιγότερο απλά προβλήματα στα
Commission, να αποδεχτούν ως μάτια και στη μύτη, πονοκεφάλους,
όριο έκθεσης στο Κρυσταλλικό Πυ- ÐÐΕκπομπές καυσαερίων μέχρι αναπνευστικές ασθένειες και
ριτικό (αναπνεύσιμο) το 0,1 mg/ Diesel (Diesel Exhaust) καρκίνο στον πνεύμονα.
m3. Aυτή ήταν και η αρχική εισή- Σε ό,τι αφορά τα Diesel Exhaust Θα πρέπει να βρεθεί μια ουσία-
γηση της ACSH. και την ένταξή τους στην CMD, δείκτης, οι μετρήσεις του οποίου,

ΣΜΕ 2017 29
ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

και η ένταξη των Diesel Exhaust,
στην CMD να αναβληθεί για το εγ-
γύς μέλλον.
Στο πλαίσιο της υλοποίησης των
τροποποιήσεων των οδηγιών CAD
και CMD, με τις νέες ουσίες και τα
νέα όρια που θεσμοθετούνται, συ-
γκλήθηκε η Ομάδα Ασφάλειας του
ΣΜΕ η οποία, σε πρώτη φάση, απο-
φάσισε να γίνουν τα εξής:
„„ Για τις εταιρείες που μετέχουν
στη NEPSI Agreement (διαπι-
στωμένη ύπαρξη κρυσταλλικού
πυριτικού στους χώρους εργα-
σίας), συμφωνήθηκε να δοθούν
στο ΣΜΕ καλές πρακτικές, ενδει-
κτικές μετρήσεις, πρωτόκολλα
μέτρησης, μέτρα όπως εφαρ-
μογή κλειστών συστημάτων
ή υποκατάσταση επικίνδυνων
φάσεων και μέτρα διαχείρισης
της επικινδυνότητας.
„„ Για τα Diesel Exhaust αποφα-
σίστηκε να γίνουν μετρήσεις σε
περιβάλλον εργασίας, καμπίνες
μηχανημάτων κτλ., ώστε να δι-
απιστωθεί, ανάλογα με τα χρησι-
μοποιούμενα μηχανήματα και τις
συνθήκες αερισμού, ποια είναι η
έκθεση σε 8h βάση και για ουσί-
ες όπως το elemental carbon, τα
ΝΟx και CΟ. Θα προσδιοριστούν
πρωτόκολλα μετρήσεις και προ-
τυποποίησή τους.
„„ Για τα αέρια των εκρήξεων, θα
γίνουν συγκριτικές μετρήσεις
σε είδη εκρηκτικών υλών που
χρησιμοποιούνται και θα προσ-
διοριστούν καλές πρακτικές για
θα μπορούν να δίνουν συγκεκριμέ- λών ειδών μηχανές δύσκολα μπορεί την αντιμετώπιση των ρύπων
νη εικόνα για την έκθεση στα DPM. να απομονωθούν οι πηγές και τα από τις εκρήξεις.
Aυτό δεν είναι εφικτό μέχρι σήμερα αίτια δημιουργίας του προβλήμα-
και δυσκολεύει την αντιμετώπιση τος, σε συνδυασμό με τις αδυναμίες
των diesel exhaust. Επιστημονική μετρήσεων. Eπίσης, ευρωπαϊκοί φο- ÐÐΑλλαγές σε υπάρχουσες
συμφωνία σε συνδυασμό με τις ρείς, όπως η Business Europe και η οδηγίες Υγιεινής και
υπάρχουσες ενδείξεις, για το τι με- Εuromines (συμμετέχει και ο ΣΜΕ) Ασφάλειας
τράμε και πώς, δεν έχει επιτευχθεί. τονίζουν τις υφιστάμενες τεχνικές Η Commission αποφάσισε να
Πρέπει να σημειωθεί ότι οι εκπο- αδυναμίες καθολικής αντιμετώπισης τροποποιήσει/εκσυγχρονίσει τις
μπές καυσαερίων εξαρτώνται από του προβλήματος πχ με ηλεκτροκί- παρακάτω οδηγίες που αφορούν
πολλούς παράγοντες όπως, τύποι νηση ή χρήση μπαταριών που σε κά- όλη τη Βιομηχανία:
μηχανήματος, ποιότητα καυσίμου, ποιες δραστηριότητες όπως σε με-
γενιά κινητήρα και τύπος κινητήρα, ταλλεία, δεν έχουν ακόμη καθολική „„ Workplaces Directive
συστήματα δέσμευσης καυσαερίων, εφαρμογή. Για όλα αυτά, οι φορείς (89/654) (Oδηγία περί χώ-
είδη χρησιμοποιούμενων λιπαντι- της εξορυκτικής βιομηχανίας όπως ρων εργασίας)
κών, συνθήκες λειτουργίας της μη- και η Business Europe, προτείνουν Θα πρέπει η οδηγία αυτή να εκ-
χανής κ.α. Με δεδομένο ότι σε ένα στην Commission το όλο θέμα να συγχρονιστεί ώστε να εξασφαλίζει
χώρο εργασίας λειτουργούν πολ- διερευνηθεί σε μεγαλύτερη έκταση τις απαιτήσεις Υ&Α τα προσεχή χρό-

30 ΣΜΕ2017
ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ται και από πρακτικό οδηγό καλής εργασία 2014–2020  της Ευρω­
εφαρμογής, ιδιαίτερα χρήσιμο για παϊκής Ένωσης (ΕΕ) προβλέπει μέ-
τις ΜΜΕ. Πρέπει πολύ συγκεκριμέ- τρα για την προώθηση των καλών
να να διευκρινιστεί ότι τα Ατομικά πρακτικών και τη βελτίωση των
Μέσα Προστασίας είναι πρόσθετα συνθηκών επαγγελματικής ασφά-
μέτρα ασφάλειας, μέρος της ιε- λειας και υγείας (ΕΑΥ) για όλους
νια, σε όλους τους χώρους εργασίας ράρχησης των μέτρων που πρέπει τους εργαζομένους.
(κοινά θέματα, κοινές υποχρεώσεις, να λαμβάνονται για την Υγιεινή και Η γήρανση του πληθυσμού και
κοινές προδιαγραφές). Η Οδηγία θα Ασφάλεια των εργαζομένων. του εργατικού δυναμικού συνιστά
συνεχίζει να θέτει βασικούς στόχους διατομεακό ζήτημα και οι προκλή-
προστασίας εργαζομένων και να πε- „„ Display Screen Equipment σεις που θέτει μπορούν να αντιμε-
ριγράφει διαχρονικά τις απαιτήσεις (90/270) (Xρήση Οθόνης) τωπιστούν αποτελεσματικά με την
Υ&Α στους χώρους εργασίας. Πρέ- Χρειάζεται να γίνουν ριζικές ενσωμάτωση της έννοιας της ενερ-
πει, επίσης, να αντιμετωπιστούν οι αλλαγές στην Οδηγία, με βάση τη γούς γήρανσης (δυνατότητα ενερ-
νέου τύπου επικινδυνότητες στον σημερινή τεχνολογία, τα χρησιμο- γούς επαγγελματικού βίου ακόμα
εργασιακό χώρο. ποιούμενα μέσα και τον εργονομικό και σε πιο προχωρημένες ηλικίες)
Υπάρχει προβληματισμός για τον σχεδιασμό τους. Η τροποποιημένη σε όλους τους συναφείς τομείς πο-
επαναπροσδιορισμό του όρου «χώ- οδηγία, εκτός των άλλων, θα πρέπει λιτικής. Αυτό συνεπάγεται: 1) Ευέ-
ρος εργασίας» με βάση τα νέα δεδο- να εξασφαλίζει την εργασία ατόμων λικτες πολιτικές συνταξιοδότησης,
μένα και τις νέες μορφές εργασίας. με ειδικές ανάγκες που κατά κύριο 2) Προαγωγή της ίσης μεταχείρισης
λόγο εργάζονται σήμερα χρησιμο- στην απασχόληση, 3) Βελτίωση της
„„ Personal Protective ποιώντας ψηφιακή τεχνολογία και πρόσβασης στην εκπαίδευση ενηλί-
Equipment (PPE) (89/656) P.C. κων,στην επαγγελματική κατάρτιση
(Ατομικά Μέσα Προστασίας) Με βάση τα νέα τεχνολογικά μέ- και στη δια βίου μάθηση, 4) Δημι-
Χρειάζεται πλήρης ανανέωση, σα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί η ουργία συστημάτων και υπηρεσιών
εκσυγχρονισμός, συμπλήρωση και μελέτη επικινδυνότητας και τα μέ- αποκατάστασης και υποστήριξης
ενημέρωση και στο κυρίως σώμα τρα προστασίας που είναι αναγκαίο της επιστροφής στην εργασία, με-
της Οδηγίας και στα παραρτήματά να ληφθούν ώστε να είναι ασφαλής τά από κάποια σοβαρή ασθένεια,
της, με βάση τις εξελίξεις και τα νέο η χρήση τους. 5) Προαγωγή της εναρμόνισης της
Κανονισμό 2016/425 περί PPE. επαγγελματικής και της προσωπικής
H ACSH εκφράζει την έντονη επι- ζωής , 6) Ενίσχυση της ιατρικής της
θυμία, η νέα οδηγία να συνοδεύε- ÐÐ Συμμετοχή ΣΜΕ στο εργασίας και καθιέρωσης περιοδι-
Governing Board του κών ιατρικών εξετάσεων για τους
European Agency of εργαζόμενους άνω των 45 ετών,
Safety and Health at με σκοπό την έγκαιρη παρέμβαση,
Work (EU-OSHA) 7) Επικέντρωση των προσπαθειών
μείωσης των ανισοτήτων στον το-
„„ Ασφαλείς και Υγιείς χώροι μέα της υγείας στους πλέον προ-
Εργασίας για όλες τις βληματικούς κλάδους και επαγγέλ-
ηλικίες ματα και 8) Κατάρτιση των ιατρών
Στη Στρατηγική «Eυρώπη 2020», και νοσηλευτών
η δημογραφική αλλαγή προσδιο- Όλα αυτά, οδήγησαν στην ανά-
ρίζεται ως μία από τις βασικότερες ληψη πρωτοβουλίας από τα Ευρω-
προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευ- παϊκά Όργανα για δίχρονη καμπάνια
ρώπη. Για να αντιμετωπίσει το πρό- με θέμα «Ηealthy Workplaces for all
βλημα αυτό, το στρατηγικό πλαίσιο ages”, που κλήθηκε να υλοποιήσει
για την υγεία και την ασφάλεια στην ο ΕU OSHA με τους κοινωνικούς
εταίρους και τα κράτη μέλη.
Η καμπάνια είχε τους εξής στό-
χους: α) Εμπλουτισμό των δια-
θέσιμων γνώσεων σχετικά με τις
υφιστάμενες πολιτικές και πρω-
τοβουλίες για την αντιμετώπιση
της γήρανσης του εργατικού δυ-
ναμικού και τους τρόπους με τους
οποίους αυτές υλοποιούνται στα
28 κράτη μέλη και τις 4 χώρες της

ΣΜΕ 2017 31
ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

η πολιτική «Healthy Workplaces
for all ages», αποτελεί βασικότατο
στοιχείο της ευρύτερης ευρωπαϊ-
κής πολιτικής που πρόσφατα υιο-
θετήθηκε και αφορά στον πυλώνα
των Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Η
«European Pillar of Social Rights»
θέτει ως βασικό στόχο να βελτιώσει
την καλή διαβίωση των Ευρωπαί-
ων Πολιτών μέσα από το δικαίωμα
στην εργασία, την άσκησή του σε
υγιείς και ασφαλείς χώρους εργα-
σίας, συνδέοντας το στόχο αυτό
με την ευρύτερη βιωσιμότητα και
ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής
οικονομίας.

Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συ- πώς οικοδομείται υγιεινό και ασφα- Το Healthy Workplaces Summit
ναλλαγών, β) Παροχή αξιόπιστων λές περιβάλλον εργασίας για όλους. 2017 έθετε τυπικά ένα πανηγυρικό
πληροφοριών και αναλύσεων για Αυτό αποτέλεσε και το βασικό στόχο τέλος στην αντίστοιχη 2ετή εκστρα-
την ανάπτυξη πολιτικής στο πεδίο της καμπάνιας του EU OSHA’s για τη τεία για Υγιείς Χώρους Εργασίας
Υγείας και Ασφάλειας στην εργασία, βιώσιμη διατήρηση της ποιότητας για όλες τις ηλικίες. Η προσπάθεια
περιλαμβανομένης της αποκατάστα- εργασίας σε βάθος χρόνου. όμως συνεχίζεται.
σης και επιστροφής στην εργασία Τονίστηκε ιδιαίτερα από τους
και γ) Διευκόλυνση της ανταλλαγής εκπροσώπους της Commission ότι
καλών πρακτικών.
H καμπάνια συνεχίστηκε όλο το
2017. Τον Απρίλιο του 2017 σε συ-
νέδριο που οργάνωσε η Προεδρεία
της Μάλτας σχετικά με: “Προστασία
των ευάλωτων ομάδων” έγινε βρά-
βευση καλών πρακτικών που πραγ-
ματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της εκ-
στρατείας «Υγιείς χώροι εργασίας
για όλες τις ηλικίες» της EU-OSHA.
Τα βραβευμένα και προβεβλημένα
παραδείγματα ορθής πρακτικής δεί-
χνουν τα οφέλη που μπορούν να
επιτευχθούν από οργανισμούς που
αναγνωρίζουν τη δυνατότητα δια-
τήρησης των εργαζομένων, υγιών
καθ ‘όλη τη διάρκεια της επαγγελ-
ματικής σταδιοδρομίας τους.
Το πανηγυρικό τέλος αυτής της
καμπάνιας (γιατί ουσιαστικά θα συ-
νεχιστεί από τα κράτη μέλη και θα
εξειδικευτεί με νέες εκστρατείες
της ΕU OSHA όπως και η «Healthy
Workplaces for all ages – Dangerous
Substances), δόθηκε σε αντίστοιχη
ημερίδα στο Bilbao τον Οκτώβριο
του 2017 (Healthy Workplaces
Summit 2017).
Στο Healthy Workplaces Summit
2017, περιγράφηκαν και αναλύθη-
καν διάφορα μοντέλα και καλές πρα-
κτικές για το πώς προάγεται, για το

32 ΣΜΕ2017
ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ
ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

Ο
Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, ασκώντας το θεσμικό του ρόλο της εκπροσώπησης
της Ελληνικής Εξορυκτικής Βιομηχανίας στην πολιτεία και τη Δημόσια Διοίκηση, είχε συχνές
επαφές με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προβάλλοντας τη
φυσιογνωμία και τη σημασία του κλάδου για την Εθνική Οικονομία.

Επίσης ανέδειξε τις θέσεις του σε σημαντικά θέ- επικίνδυνες ουσίες» και «Αντιμετώπιση Μυοσκελετικών
ματα που απασχόλησαν τον κλάδο το 2017 και τις κακώσεων στο εργασιακό περιβάλλον».
προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Ο ΣΜΕ είχε ενεργό συμμετοχή στην οργάνωση και
Κυρίαρχο έργο του ΣΜΕ και των μελών του, σε υλοποίηση της Έκθεσης του Μουσείου Γουλανδρή Φυ-
κανονιστικό επίπεδο, αποτέλεσε η ενασχόλησή του σικής Ιστορίας «Τα Ορυκτά και ο Άνθρωπος», η οποία
με το νέο Λατομικό Νομοσχέδιο, όπως διαμορφώθηκε τέθηκε σε πλήρη λειτουργία το β’ εξάμηνο του 2017,
σε διάφορες φάσεις, μέχρι την τελική του ψήφιση με ιδιαίτερη επιτυχία και μεγάλη προσέλευση κόσμου.
από τη Βουλή. Οι παρεμβάσεις του ΣΜΕ, η κατάθε- Μετείχε στο 7ο Συνέδριο Μεταλλευτικών Πόρων Ελ-
ση ολοκληρωμένων προτάσεων ή τροποποιήσεων, ο λάδος», στην ημερίδα της Βουλής με θέμα «Ορυκτός
συχνότατος διάλογος με την πολιτική ηγεσία και τα Πλούτος και Ασφαλιστικό Σύστημα-Απασχόληση» και
στελέχη του ΥΠΕΝ αποτέλεσαν το βασικό άξονα των στο EIT Raw Materials Hub», προβάλλοντας καίριες
δράσεων του Συνδέσμου. θέσεις και προκλήσεις του κλάδου. Πραγματοποίησε
Ο ΣΜΕ για μία ακόμη φορά, στην πολιτική ηγεσία επιτυχώς γεύμα εργασίας με δημοσιογράφους, δίνοντας
του ΥΠΕΝ ανέδειξε τα σοβαρά προβλήματα στην πε- ενδελεχή εικόνα της ελληνικής εξορυκτικής βιομηχανίας
ριβαλλοντική αδειοδότηση των έργων, ιδιαίτερα μετά και τροφοδοτώντας το δημοσιογραφικό κοινό, με υλικό
την αποδυνάμωση της κεντρικής υπηρεσίας. που συσχετίζεται με καίρια ερωτήματα αναφορικά με
Σε συνεργασία με το ΣΕΒ, προέβαλε τις θέσεις του «εξόρυξη-περιβάλλον-τουρισμός».
κλάδου σχετικά με το Νέο Χωροταξικό Σχεδιασμό που Τέλος, είχε σημαντική παρουσία στον έντυπο και
προωθεί το ΥΠΕΝ και ανέδειξε την ανάγκη εκπόνησης ηλεκτρονικό τύπο με αρθρογραφία και προβολή των
Ειδικού Χωροταξικού για τις ΟΠΥ. Επίσης, ασχολήθηκε δελτίων τύπου που αφορούσαν σε θέσεις και δράσεις
ιδιαίτερα με το σχέδιο νόμου για την οργάνωση και του ΣΜΕ.
λειτουργία Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Ο ΣΜΕ, μέσω των ομάδων εργασίας της Euromines
Περιοχών και με τα προβλήματα από την εφαρμογή συμμετείχε στη διαμόρφωση θέσεων επί θεμάτων:
της ΥΑ 37776/2645 περί ίδρυσης και λειτουργίας Υγιεινή και Ασφάλειας Εργασίας (εκπόνηση baseline
ιδιωτικών πρατηρίων. study για τον εξορυκτικό κλάδο σε σχέση με τα νέα
Έντονη ήταν και η δραστηριότητα του Συνδέσμου όρια έκθεσης σε ρύπους και στη διαβούλευση για την
στα ευρωπαϊκά θέματα, με την ενεργό συμμετοχή του ένταξη νέων ουσιών στην Οδηγία περί Καρκινογόνων),
σε όργανα και φορείς όπως η Euromines, η Advisory περιβάλλοντος (εφαρμογή Οδηγίας Περιβαλλοντικής
Committee of Safety and Health at Work (ACSH) και Ευθύνης, εξόρυξη και κυκλική οικονομία-διαμόρφωση
η European Agency of Safety and Health at Work δεικτών παρακολούθησής της, ΒΑΤ για τα εξορυκτικά
(EU-OSHA). O Σύνδεσμος είχε συμμετοχή στη διαμόρ- απόβλητα, δημιουργία guidelines για την εφαρμογή
φωση θέσεων της Business Europe και της ομάδας της Οδηγίας Διαχείρισης Μεταλλευτικών Αποβλήτων
εκπροσώπων των επιχειρήσεων της ACSH, που αφο- (MWD), Product Environmental Footprint (PEF) για τα
ρούσαν στις συνεχείς τροποποιήσεις της Οδηγίας περί μέταλλα-συμμετοχή των Ορυκτών Πρώτων Υλών) και
Καρκινογόνων και της ένταξης σε αυτήν νέων ουσιών τέλος στη διαμόρφωση της νέας Ευρωπαϊκής Πολιτι-
(πχ diesel exhaust). Επίσης ασχολήθηκε με τις αλλαγές κής για τη Βιομηχανία.
βασικών παλαιών οδηγιών Υγιεινής και Ασφάλειας. Επίσης μετείχε στις μελέτες της Commission για
Μετείχε στην εκστρατεία του EU OSHA «Ασφαλείς την εξορυκτική δραστηριότητα και σε επικοινωνιακές
και Υγιείς Χώροι Εργασίας για όλες τις ηλικίες» και στη δράσεις για την ανάδειξη του ρόλου και της σημασίας
διαμόρφωση θέσεων για τις νέες εκστρατείες «Ασφα- του κλάδου.
λείς Χώροι Εργασίας για όλες τις ηλικίες σε σχέση με

ΣΜΕ 2017 33
ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

ΣΜΕ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ -
ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ÐÐΆρθρο του Γεν. Γραμματέα του ΣΜΕ κ. Μ.
Κωνσταντινίδη με θέμα «Τι πρέπει να γί-
νει, ώστε να εφαρμοστεί ο Ν. 4014/2011
σύμφωνα με το πνεύμα και τη θέληση του
Νομοθετικού Σώματος»
Πέρασαν 6 χρόνια και 8 μήνες, από την ψήφιση του
Νόμου 4014/2011, για τον οποίο ο εξορυκτικός κλά-
δος εξέφρασε την ικανοποίησή του αφ’ ενός γιατί η
αδειοδότηση των έργων του,γινόταν πιο απλή και αφ’
ετέρου καθιερώνονταν χρονικοί περιορισμοί εντός των
οποίων θα ολοκληρωνόταν το κάθε στάδιο αξιολόγησης
της μελέτης.
Τι παρατηρούμε σήμερα μετά την παρέλευση, της Σήμερα, περιμένει το αυτονόητο, να ολοκληρωθούν
αρκετά μεγάλης αυτής χρονικής διάρκειας από την σύντομα όλες οι εκκρεμότητες του Νόμου 4014/2011,
εφαρμογή του. ώστε να μειωθεί η χρονική διάρκεια της έγκρισης των
Αρχικά ανέκυψε το πρόβλημα που παρατηρείται σε ΜΠΕ. Η σημερινή επικρατούσα κατάσταση, δεν έχει κα-
κάθε Νόμο που ψηφίζεται από το Ελληνικό Κοινοβού- μία σχέση με τις προβλέψεις ή τις επιταγές του νόμου, οι
λιο, να μην εκδίδονται άμεσα οι αναγκαίες Υπουργικές οποίες ψηφίστηκαν από την Ελληνική Βουλή με στόχο
Αποφάσεις και τα ΠΔ, ώστε να καθίσταται δυνατή η τη διευκόλυνση γενικότερα των επενδύσεων και ιδιαί-
εφαρμογή του νόμου. Στη συνέχεια, έστω και με κα- τερα στον εξορυκτικό κλάδο, τη στήριξη της δυναμικής
θυστέρηση, άρχισε η έκδοσή τους αλλά δεν ολοκλη- και των προοπτικών του προς όφελος της ελληνικής
ρώθηκε ποτέ. οικονομίας και τέλος τη δημιουργία από αυτόν, νέων
Έτσι σήμερα, μετά από σχεδόν 7 χρόνια: θέσεων εργασίας.
Δεν έχει λειτουργήσει το Ηλεκτρονικό Περιβαλλο-
ντικό Μητρώο
Δεν συστάθηκε το Μητρώο Πιστοποιημένων Ιδιωτών ÐÐΣυναντήσεις ΣΜΕ με Πολιτική Ηγεσία
Αξιολογητών ΜΠΕ Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέρ­
Δεν συστάθηκε το Μητρώο Ιδιωτών Περιβαλλοντι- γειας, παρουσίαση προκλήσεων, ανάδειξη
κών Ελεγκτών θέσεων και αιτημάτων του κλάδου
Δεν μειώθηκαν οι χρόνοι αξιολόγησης των ΜΠΕ, Ο ΣΜΕ είχε συχνές συναντήσεις τη χρονιά που πέρα-
όπως προβλέπει ο Νόμος και δεν τηρούνται οι προβλε- σε με όλο το φάσμα της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ,
πόμενοι χρονικοί περιορισμοί ανά φάση παρουσιάζοντας τον κλάδο, τις προκλήσεις και τα αι-
Έγιναν πολλές προσπάθειες να ερμηνευτεί διαφορε- τήματά του.
τικά ο Νόμος από τις διάφορες Υπηρεσίες Αναλυτικότερα συζητήθηκαν, στα διάφορα στάδια
διαμόρφωσης του νέου Λατομικού Νομοσχέδιου, οι
Τι περιμένει ο εξορυκτικός απόψεις του ΣΜΕ σε όλη την έκταση των σχεδίων και
κλάδος ιδιαίτερα σε βασικά θέματα όπως η ανανέωση των συμ-
βάσεων μετά τα 40 χρόνια, η αναδρομική καταβολή
Ο εξορυκτικός κλάδος έχει ακούσει πολλές φορές μισθωμάτων επί των αμφισβητούμενων, ιδιοκτησιακά,
εξαγγελίες χωρίς πρακτική εφαρμογή ή πρακτικό αντί- εκτάσεων σε περίπτωση δικαίωσης του Δημοσίου, η συ-
κρισμα όπως: νάρτηση των ποινών με τον αριθμό των εργαζομένων,
„„ Εθνική Πολιτική Αξιοποίησης των Ορυκτών Πρώ- η επιβολή «πράσινου τέλους» επί του κύκλου εργασιών
των Υλών μετά τα 40 έτη λειτουργίας, η κλιμάκωση των μισθωμά-
„„ Μείωση της πολυπλοκότητας της νομοθεσίας των μετά την 20ετία, το είδος της Τεχνικής Μελέτης κ.α.
„„ Ασφάλεια Δικαίου και άλλες σημαντικές ρυθμίσεις Στο τελικό κείμενο που τέθηκε προς ψήφιση, κάποιες
στην αδειοδότηση των έργων προτάσεις του ΣΜΕ έγιναν αποδέκτες.

34 ΣΜΕ2017
ΣΜΕ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ - Δημοσια διοικηση

Επίσης, ο Σύνδεσμος ανέδειξε στην πολιτική ηγεσία χομένου ειδικών κατηγοριών», στο άρθρο 14 (Ιδιαίτερη
τα προβλήματα της περιβαλλοντικής αδειότησης έργων, Χρήση) και στο άρθρο 15 (Αγροτική Χρήση).
προτείνοντας άμεση εφαρμογή των προβλεπόμενων Ο ΣΜΕ συμμετείχε στη διαβούλευση, καταθέτοντας
διατάξεων για τη δημιουργία μητρώου αξιολογητών στο ΥΠΕΝ τις απόψεις του. Κατά την άποψη του Συνδέ-
ΜΠΕ και την outsourcing αξιολόγηση των μελετών. σμου, χρειάζονται διασαφηνίσεις σε ποιες περιπτώσεις
Τέλος, ανέπτυξε τις απόψεις του στα θέματα χωροταξίας είναι εφικτή η συνύπαρξη χρήσεων με την εξορυκτική
που τον αφορούσαν, στο νέο Χωρικό Σχεδιασμό που δραστηριότητα.
θεσμοθετεί το Υπουργείο.

Νέος Χωρικός
Σχεδιασμός

ÐÐWorkshop του ΣΕΒ με θέμα
«Χωροταξική Μεταρρύθμιση
και νέα πολιτική χώρου, ως
προϋπόθεση ανάπτυξης
Στην εκδήλωση αυτή πήρε ενεργά
μέρος και ο ΣΜΕ. Εξέθεσε στον Υπουρ-
γό ΠΕΝ κ. Γ. Σταθάκη τις απόψεις του
για τα Περιφερειακά Σχέδια που είναι
στην τελική φάση πριν την έκδοσή
τους, ζητώντας να γίνει μία ακόμη
διαβούλευση με τους παραγωγικούς
φορείς. Τόνισε ότι έχουν εντοπιστεί ατέλειες και μη ÐÐΈκδοση Περιφερειακού Χωροταξικού
ορθές προσεγγίσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το αντι- Κρήτης
κείμενό μας. Παρά το ότι στη διαβούλευση που είχε πραγματο-
Επίσης επεσήμανε την ανάγκη Εκπόνησης Ειδικού ποιηθεί το 2014, ο ΣΜΕ είχε εντοπίσει ανακρίβειες
Χωροταξικού για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες και επίσπευ- και προβλήματα όσον αφορά τον κλάδο, τελικώς δεν
σης της έκδοσης νέου νομοσχεδίου για τον Αιγιαλό και απετράπησαν. Στην τελική έκδοση του Περιφερειακού
Παραλία. Χωροταξικού Κρήτης (ΦΕΚ 260 8/11/2017), αναφέ-
ρεται ότι «στο Στόμιο Ινοχωρίου και στην ευρύτερη
περιοχή της Σητείας, προβλέπεται νέος σχεδιασμός που
ÐÐΕιδικό Χωροταξικό για τις ΟΠΥ έχει ως συνέπεια τη μελλοντική παύση της λατομικής
Συζητήθηκε αναλυτικά στη συνάντηση του ΣΜΕ με δραστηριότητας σε αυτές τις περιοχές».
τον υπουργό ΠΕΝ κ. Γ. Σταθάκη. Αποφασίστηκε η άμεση Με τη διάταξη αυτή, προβλέπεται μελλοντική παύση
προώθησή του. Δόθηκε εντολή από τον κ. Υπουργό της λειτουργίας των μεγαλύτερων γυψωρυχείων της
για σύσταση Ομάδας Εργασίας με θέμα την εκπόνηση χώρας στην περιοχή της Σητείας, τα οποία παράγουν
προδιαγραφών για το Ειδικό Χωρο-
ταξικό. Ο Σύνδεσμος έστειλε στην
ομάδα εργασίας του ΥΠΕΝ, εκτετα-
μένη προμελέτη που είχε συνταχθεί
με τη βοήθεια εξωτερικών συνεργα-
τών από το 2014.

ÐÐΣχέδιο ΠΔ για χρήσεις γης
Το σχέδιο ΠΔ «Κατηγορίες και πε-
ριεχόμενο χρήσεων γης», αναθεωρεί
το κεφάλαιο Β’ του Ν. 4269/2014.
Στον παλιό νόμο δεν γινόταν ειδική
αναφορά σε ορυχεία – λατομεία ή
γενικότερα εξόρυξη. Με το νέο σχέ-
διο ΠΔ, τα ορυχεία αναφέρονται σε
ειδική κατηγορία του άρθρου 41,
στην περιγραφή «εξειδίκευση περιε-

ΣΜΕ 2017 35
ΣΜΕ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ - Δημοσια διοικηση

εκτός των υπηρεσιακών παραγόντων, 10 φορές με το
Γεν. Γραμματέα Ενέργειας και ΟΠΥ κ. Μ. Βερροιόπουλο,
συζητώντας αναλυτικά τις θέσεις του ΣΜΕ επί των σχε-
δίων. Κατατέθηκαν 20 σημειώματα ή υπομνήματα είτε
επί του συνόλου των άρθρων είτε σε επιμέρους θέματα.
Εκτός αυτών, το προεδρείο του Συνδέσμου είχε δύο
φορές συναντήσεις με τον Υπουργό ΥΠΕΝ κ. Σταθά-
κη και δύο φορές με τους τεχνικούς και νομικούς του
συμβούλους.
Τέλος, ο ΣΜΕ εκλήθη στη συνεδρίαση των Επιτροπών
της Βουλής των αρμόδιων για το «Πολυνομοσχέδιο»,
μέρος του οποίου ήταν και το Λατομικό, όπου ο Πρόε-
δρος του κ. Α. Κεφάλας υποστήριξε βασικές ενστάσεις
όπως: η επιβολή πράσινου τέλους 1% επί του κύκλου
εργασιών σε λατομεία πέραν της 40ετίας, η αναδρο-
μική πληρωμή μισθωμάτων για τις αμφισβητούμενες
ιδιοκτησίες μετά την τελεσιδικία υπερ του Δημοσίου
περίπου 800.000 τον. γύψου το χρόνο, με κύριο προ- και η παράταση των μισθώσεων λατομείων πέραν της
ορισμό την ελληνική Τσιμεντοβιομηχανία. 40ετίας με τη σύμφωνη γνώμη του εκμισθωτή.
Ο ΣΜΕ ζήτησε από τον Υπουργό ΠΕΝ να διορθωθεί Στη διαδρομή των 12,5 μηνών συνεχούς ασχολίας
αυτή η λανθασμένη προσέγγιση, με τροποποίηση του του Συνδέσμου με το Λατομικό Νομοσχέδιο, προβλήθη-
εκδοθέντος Χωροταξικού (τροποποίηση της αντίστοι- καν από πολύ νωρίς τα βασικότερα των προβλημάτων
χης ΥΑ). που απέρρεαν από τις διατάξεις των σχεδίων εργασίας
του ΥΠΕΝ.
Εκτός των θεμάτων που εθίγησαν στη Βουλή, ο Σύν-
ÐÐΛατομικό Νομοσχέδιο δεσμος ανέδειξε επιπλέον θέματα, κατά τη διάρκεια
Όλο το 2017, μέχρι τελευταίας στιγμής, πριν τη συ- επεξεργασίας των σχεδίων, τα κυριότερα των οποίων
ζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή (15-1-2018), αυτό αφορούσαν τον ορθολογικότερο προσδιορισμό των
αποτέλεσε μία από τις πλέον βαρύνουσες δραστηριότη- αναλογικών μισθωμάτων, τη λήψη μέτρων ενάντια στην
τες για το Σύνδεσμο και τα μέλη του. Ο ΣΜΕ ασχολήθηκε παράνομη παραγωγή και διάθεση λατομικών προϊό-
κατά προτεραιότητα με το νομοσχέδιο, λόγω της πολύ ντων, τη διάθεση της πλεονάζουσας παραγωγής ειδικών
μεγάλης σημασίας του για τον κλάδο, κάνοντας τεράστια λατομείων, τη συνάρτηση του ύψους των προστίμων
προσπάθεια, ώστε οι διατάξεις του να είναι προς θετική από τους εργαζόμενους στο έργο, τη χωροθέτηση
κατεύθυνση ανάπτυξης της λατομικής δραστηριότητας των λατομικών δραστηριοτήτων και την αδειοδότησή
και αντιμετώπισης των προκλήσεων. Πραγματοποιήθη- τους, ιδιαίτερα όσον αφορά την Τεχνική Μελέτη και τις
καν 10 συνεδριάσεις της ειδικής ομάδας εργασίας. Καθ’ εγκαταστάσεις.
όλη τη διάρκεια του έτους, υπήρχε συνεχής επικοινωνία Πολλά από αυτά, έτυχαν της υποστήριξης του
με τα στελέχη των εταιρειών μελών, πέραν της ομάδας, ΣΕΒ που τα ανέδειξε, με ανεξάρτητες από το ΣΜΕ,
όπου κατέθεταν τις απόψεις τους επί συγκεκριμένων παρεμβάσεις.
θεμάτων-προβλημάτων της λατομικής δραστηριότητας,
επεξεργαζόμενοι συγκεκριμένες θέσεις-διατάξεις.
Η υπηρεσία του ΣΜΕ πραγματοποίησε ένα πολύ με-
γάλο έργο συντονισμού όλης αυτής της προσπάθειας
και τελικής διαμόρφωσης θέσεων, ως κοινής συνιστα-
μένης των απόψεων των μελών. Γράφηκαν κατ’ άρθρο
απόψεις οι οποίες κυκλοφόρησαν εντός του Συνδέσμου
και τα τελικά κείμενα κατατίθεντο στο ΥΠΕΝ υπόψη είτε
της ομάδας εργασίας του ΥΠΕΝ για το Λατομικό είτε
απευθείας στην πολιτική ηγεσία. Ο Σύνδεσμος κατέθε-
σε παρατηρήσεις-προτάσεις επί 8 σχεδίων εργασίας
του ΥΠΕΝ, προσπαθώντας να βελτιώσει βήμα-βήμα τα
αρχικώς διατυπωμένα σχέδια.

Το ΔΣ έχοντας την τελική ευθύνη για τη διαμόρφωση
και προώθηση των θέσεων του Συνδέσμου, συνεδρίασε
12 φορές για το Λατομικό Νομοσχέδιο.
Το Προεδρείο και ο Γ.Δ. του ΣΜΕ ήλθαν σε επαφή,

36 ΣΜΕ2017
ΣΜΕ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ - Δημοσια διοικηση

Σε αρκετές θέσεις υπήρξε τελική σύγκλιση απόψεων
με το υπουργείο. Παρόλα αυτά, το νομοσχέδιο που
κατατέθηκε και ψηφίστηκε από τη Βουλή, δεν έπαψε
να έχει, κατά τη γνώμη μας, προβληματικές διατάξεις,
ασάφειες και κενά.
Υπέρογκα μισθώματα και τέλη, ανασφάλεια για τη
συνέχιση της λατομικής δραστηριότητας σε λατομεία
που ήδη έχουν συμπληρώσει 40 χρόνια λειτουργίας,
επιβολή υπερμεγέθους πρόσθετου «πράσινου τέλους»
1% επί του κύκλου εργασιών στα λατομεία μετά τα 40
χρόνια λειτουργίας τους, αναδρομική υποχρέωση πλη-
ρωμής μισθωμάτων σε τελεσιδικίες υπέρ Δημοσίου αμ- ματα που τροφοδοτούν, εντός εργοταξίου, με καύσιμα,
φισβητούμενων ιδιοκτησιών, είναι τα πλέον σημαντικά δυσκίνητα ή άκαμπτα μηχανήματα, παίρνοντας καύσιμο
από τα προβλήματα που επιπρόσθετα δημιουργούνται από ιδιωτικό πρατήριο, η) δεν καλύπτεται από την ΥΑ η
στις λατομικές επιχειρήσεις. Αυτό, σε συνάρτηση με διακίνηση καυσίμου μαζούτ.
την τεράστια πτώση ζήτησης της εσωτερικής αγοράς Ο ΣΜΕ ζήτησε από την πολιτική ηγεσία του Υπουρ-
σε λατομικά προϊόντα, την πολύχρονη και εν πολλοίς γείου Υποδομών και Μεταφορών, να διευκρινιστούν
αβέβαιου αποτελέσματος περιβαλλοντική αδειοδότηση τα θέματα αυτά, ώστε να μπορούν να λειτουργήσουν
και τη μεγάλη φορολογία των επιχειρήσεων, δημιουρ- εύρυθμα τα εξορυκτικά εργοτάξια.
γεί πρόσθετο ασφυκτικό κλοιό γύρω από τη λατομική
δραστηριότητα.
Παρόλα αυτά, το νομοσχέδιο αυτό έχει και θετικές ÐÐΣχέδιο Νόμου «περί Φορέων Διαχείρισης
πλευρές όπως η διατύπωση σε ενιαίο κείμενο όλων Προστατευόμενων Περιοχών και άλλες
των λατομικών διατάξεων, ο καθορισμός του μέγιστου διατάξεις»
διαστήματος ισχύος των μισθώσεων στα 70 χρόνια Ο Σύνδεσμος έθεσε υπόψη του Αναπληρωτή Υπουρ-
ώστε να πραγματοποιείται η καλύτερη δυνατή βιώσι- γού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σ. Φάμελλου, τις
μη εκμετάλλευση των πόρων, η προσπάθεια σχετικών απόψεις του επί του νομοσχεδίου και συγκεκριμένα:
απλοποιήσεων στις αδειοδοτικές διαδικασίες, η προ- α) ο ΣΜΕ θεωρεί θετική τη θεσμοθέτηση Φορέων
σπάθεια περιορισμού της παράνομης λατόμευσης και Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, όμως απαι-
εμπορίας λατομικών προϊόντων και η αναμόρφωση της τείται η εκπόνηση Σχεδίων Διαχείρισης και Ειδικών
διαδικασίας καθορισμού λατομικών περιοχών. Περιβαλλοντικών Μελετών που για τις περισσότερες
Περισσότερες λεπτομέρειες στο www.sme.gr περιοχές, δεν υπάρχουν, β) θεωρεί θετικό ότι στα ΔΣ
των φορέων προβλέπεται η εκπροσώπηση παραγω-
γικών φορέων, δεν διευκρινίζονται όμως τα κριτή-
ÐÐΠροβλήματα από την εφαρμογή της ΥΑ ρια επιλογής, γ) επισημαίνει ότι είναι επιβαρυντική
37776/2645 περί ίδρυσης και λειτουρ- για το επιχειρείν η περαιτέρω επέκταση του δικτύου
γίας ιδιωτικών πρατηρίων καυσίμων για Natura, όταν πλέον του 27% της χώρας, βρίσκεται ήδη
την αξιοποίηση οχημάτων και μηχανημά- σε καθεστώς προστασίας, δ) ο Σύνδεσμος διαφωνεί
των έργου πλήρως με τη δυνατότητα γνωμοδότησης των φορέ-
Από την εφαρμογή της ΥΑ προκύπτουν σοβαρά προ- ων επί έργων, ακόμη και εκτός της περιοχής ευθύνης
βλήματα για τα εξορυκτικά εργοτάξια και τη λειτουργία τους, εάν κρίνεται ότι επηρεάζεται το προστατευόμενο
τους: αντικείμενο.
α) Η ΥΑ δεν προβλέπει μεταβατική περίοδο και δεν
είναι δυνατόν να εφαρμοστούν άμεσα όλα όσα προ-
βλέπει, β) δεν διασαφηνίζεται τι ισχύει και τι θα ισχύσει
για τις ήδη αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις-πρατήρια
καυσίμων, προ της εν λόγω ΥΑ, γ) δεν γίνεται καμία
αναφορά στο πώς θα αντιμετωπιστούν οι υπάρχουσες
υπέργειες δεξαμενές καυσίμων και πως αυτές εντάσ-
σονται στις νέες απαιτήσεις, δ) τα μεγάλα εργοτάξια,
με μεγάλες ανάγκες καυσίμων, δεν καλύπτονται από
τα μεγέθη των προτεινόμενων πρατηρίων από την ΥΑ,
ε) η Πυροσβεστική Υπηρεσία αρνείται να πιστοποιήσει
υπόγειες εγκαταστάσεις μεταλλευτικών έργων, στ) δεν
δίνεται η δυνατότητα εργολάβοι εξορυκτικών έργων να
λαμβάνουν άδεια λειτουργίας ιδιωτικών πρατηρίων, ζ)
δεν διασαφηνίζεται τι θα ισχύει για τα βυτιοφόρα οχή-

ΣΜΕ 2017 37
ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

ΕΤΗΣΙΑ ΤΑΚΤΙΚΗ
ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ 2017

Η
Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση πραγματοποιήθηκε στις
22-5-2017. Ο Πρόεδρος του ΣΜΕ κ. Α. Κεφάλας παρουσιάζον­
τας την Έκθεση Πεπραγμένων του 2016 ανέφερε ότι «η χρονιά
που πέρασε, ήταν μία περίοδος προκλήσεων για την εθνική
οικονομία και την ελληνική επιχειρηματικότητα. Μέσα σε ένα ασταθές και
αβέβαιο περιβάλλον, η Ελληνική Εξορυκτική Βιομηχανία το 2016 σημείωσε
σταθερές ή αυξημένες επιδόσεις στους περισσότερους κλάδους της, με Ο Υπουργός Γιώργος Σταθάκης
εξαίρεση τη σημαντικά μειωμένη παραγωγή λιγνίτη.

Τα μέλη του ΣΜΕ συνέχισαν να Η Γενική Συνέλευση ενέκρινε
εστιάζουν στη βιώσιμη ανάπτυξη ομόφωνα την έκθεση πεπραγμένων
του κλάδου δίνοντας βάρος στην του 2016, τον οικονομικό απολογι-
εκπαίδευση του προσωπικού για την σμό του 2016 και τον προϋπολογι-
ανάπτυξη των δεξιοτήτων του και τη σμό του 2017 καθώς και την έκθεση
συστηματική ευαισθητοποίησή του της ελεγκτικής επιτροπής επί του
στην ασφαλή συμπεριφορά στο χώ- οικονομικού αποτελέσματος.
ρο εργασίας, στην μετα-μεταλλευ- Προχώρησε σε εκλογή νέου Προ-
τική αξιοποίηση των χώρων στους έδρου και Διοικητικού Συμβουλίου
οποίους ολοκληρώθηκε η εξορυ- για την περίοδο 2017-2019.
κτική δραστηριότητα καθώς και στη Εξελέγη ως πρόεδρος του ΔΣ
βελτιστοποίηση της κατανάλωσης του ΣΜΕ ο κ. Α. Κεφάλας και ως
ενέργειας. μέλη του ΔΣ οι κ.κ. Κ. Σάλτας, Κ.
Οι βασικοί άξονες δράσης του ΔΣ Γιαζιτζόγλου. Μ. Κωνσταντινίδης, Π. Ο αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας
που εξελέγη τον Ιούνιο του 2015 Βετούλας, Δ. Δημητριάδης, Α. Απο- Κωστής Χατζηδάκης
και για τη διετία 2015-2017 ήταν: στολίκας, Θ. Αποστολόπουλος, Α.
Εξωστρέφεια, Διάλογος με την Κατσιφός, Γ. Μίχος, Φ. Στεφανής,
Πολιτεία, Εσωτερική Ενδυνά- Ε. Φαίδρος και η κ. Ο. Κουρίδου.
μωση. Εξωστρέφεια στην ανάδειξη Ο Πρόεδρος του ΣΜΕ κ. Α. Κεφά-
της χρησιμότητας και της σημασίας λας έθεσε ως κύριους στόχους του
του κλάδου στην ευρύτερη κοινή Συνδέσμου για το 2017 τους εξής:
γνώμη, βελτιώνοντας την αποδο- «να αποτελέσουν τα μέλη του ΣΜΕ
χή της δραστηριότητάς μας στην φορείς αριστείας σε θέματα Υγιεινής
κοινωνία (δημοσκόπηση, μελέτη και Ασφάλειας, να διευρυνθούν οι
ΙΟΒΕ, αρθρογραφία, δημοσιεύσεις, δράσεις επικοινωνίας, με σκοπό την
συμμετοχές σε συνέδρια, θέσπι- αποτελεσματική πληροφόρηση του
ση Newsletter, έντονη ευρωπαϊκή ευρύτερου κοινού σχετικά με τον
παρουσία σε όργανα, φορείς κτλ.), κλάδο και τα χαρακτηριστικά του, να
Διάλογος με την Πολιτεία που υλο- επικεντρωθεί ο ΣΜΕ στην ανάπτυξη
ποιήθηκε με συχνές επαφές με την ενός πλήρους και συνεκτικού νομο-
πολιτική ηγεσία και την ανάπτυξη θετικού πλαισίου για τη δημιουργία
των θέσεων του ΣΜΕ επί κανονιστι- νέων και την ανανέωση και εξέλιξη
κών θεμάτων (πχ Λατομικό). Εσω- υφιστάμενων εξορυκτικών έργων, Ο αντιπρόεδρος του ΣΕΒ κ. Κ. Μπίτσιος
τερική Ενδυνάμωση με αναβάθμιση εξειδικεύοντας στην ψήφιση νέου
ομάδων εργασίας του Συνδέσμου Λατομικού Νόμου και στην εκπόνη- Μετά από το πέρας της συνεδρί-
και πολιτική ανοικτών θυρών για ση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ασης της Γ.Σ., πραγματοποιήθηκε
τα προβλήματα των μελών. για τις ΟΠΥ». με ιδιαίτερη επιτυχία ανοικτή εκδή-

38 ΣΜΕ2017
ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

λωση σε σχέση με το χαρακτήρα, το
παρόν και το μέλλον του εξορυκτι-
κού κλάδου. Συμμετείχαν από πλευ-
ράς κυβέρνησης ο υπουργός ΠΕΝ
κ. Γ. Σταθάκης και από πλευράς της
αξιωματικής αντιπολίτευσης ο αντι-
πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Χ. Χατζηδάκης,
οι οποίοι ήταν και οι κεντρικοί ομι-
λητές. Επίσης, ως κεντρικός ομιλη-
τής συμμετείχε και ο αντιπρόεδρος
του ΣΕΒ κ. Κ. Μπίτσιος.
Ο Υπουργός κ. Γ. Σταθάκης στην
ομιλία του τόνισε ότι ο εξορυκτικός
κλάδος της χώρας μας είναι στρατη-
γικού χαρακτήρα και η ανάπτυξη του για τη θέσπιση ενός σταθερού φορο- πλώματος 9,26.
είναι μέρος του προγράμματος μας λογικού πλαίσιου με μείωση φόρων. „„ Απονομή επαίνου στη σχολική
για την ανάκαμψη της οικονομίας Ο αντιπρόεδρος του ΣΕΒ κ. Κ. ομάδα του 26ου Δημοτικού Νί-
της χώρας ενώ ανακοίνωσε ότι το Μπίτσιος επεσήμανε ότι ο εξορυ- καιας και στη ΣΤ’ τάξη του 15ου
Υπουργείο σύντομα θα θέσει το νέο κτικός κλάδος τροφοδοτεί όλη την Δημοτικού Σχολείου Σερρών,
Λατομικό Νομοσχέδιο σε δημόσια μεταποιητική βιομηχανία. Ζήτησε να που συμμετείχαν στον Πανελ-
διαβούλευση. απλοποιηθεί το αδειοδοτικό πλαί- λήνιο Διαγωνισμό Ρομποτικής
Με το νομοσχέδιο αυτό, ο Υπουρ- σιο με διασφάλιση της προστασίας 2017, με θέμα «Εφαρμογή ρο-
γός επεσήμανε ότι επιτυγχάνεται του περιβάλλοντος και η Δημόσια μποτικής σε μεταλλεία»
η κωδικοποίηση της διάσπαρτης Διοίκηση να προσαρμοστεί ώστε να Τα βραβεία απένειμε ο Υπουργός
νομοθεσίας, η επέκταση της χρο- μπορεί, ευέλικτα, να διαδραματίζει Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Γ.
νικής λειτουργίας των λατομείων, τον εγκριτικό της ρόλο στα νέα έργα. Σταθάκης.
η αντικειμενικοποίηση των προστί- «Η Δικαιοσύνη πρέπει να ξεχω-
μων και η απλοποίηση του θεσμικού ρίζει τις προσχηματικές προσφυγές Μετά το πέρας της εκδήλωσης, ο
πλαισίου. και να καταργηθούν τα αντικίνητρα ΣΜΕ σε συνεργασία με την εταιρεία
Ειδική αναφορά έκανε στην στην Επιχειρηματικότητα» κατέληξε – μέλος «Δελφοί-Δίστομον ΑΕ» του
επικεί­μενη εκπόνηση Ειδικού Χω- ο κ Μπίτσιος. ομίλου «Μυτιληναίος», οργάνωσε
ροταξικού για τις Ορυκτές Πρώτες Τέλος, την ανοικτή εκδήλωση τη μετάβαση των μαθητών και των
Ύλες ως σημαντικού εργαλείου για έκλεισε ο πρόεδρος του ΣΜΕ κ. Α. δύο σχολείων, μαζί με τους εκπαι-
την αξιοποίησή τους καθώς και σε Κεφάλας, ο οποίος περιέγραψε την δευτικούς τους, στην Ιτέα Φωκίδας,
σειρά άλλων δράσεων του ΥΠΕΝ εικόνα του κλάδου και τα βασικά όπου και φιλοξενήθηκαν από την
στο πλαίσιο του στόχου για τη με- του αιτήματα. Εταιρεία. Την επομένη επακολού-
γαλύτερη αξιοποίηση των Ορυκτών Στο τέλος της εκδήλωσης, ο Σύν- θησε επίσκεψη όλων των συμμετε­
Πόρων της χώρας. δεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρή- χόντων σε υπόγειο μεταλλείο βωξί-
Από την πλευρά του ο αντιπρό- σεων, ακολουθώντας την παράδο- τη της «Δελφοί-Δίστομον Α.Ε.» και
εδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. σή του να επιβραβεύει τους νέους στη συνέχεια επίσκεψη στο μεταλ-
Κωστής Χατζηδάκης επεσήμανε που διακρίνονται σε γνώσεις και λευτικό μουσείο «Vagonetto».
τη δυναμικότητα του κλάδου που επιδόσεις, οι οποίες έχουν σχέση
έμεινε όρθιος στην κρίση. Αναφέρ- με το αντικείμενο της εξορυκτικής
θηκε στην επένδυση του χρυσού, βιομηχανίας, προχώρησε στις εξής
τονίζοντας ότι η κυβέρνηση έβαλε βραβεύσεις:
εμπόδια στην υλοποίησή της, ενώ „„ Βράβευση του πρώτου σε βαθ-
υπογράμμισε την ύπαρξη εχθρικού μολογία αποφοίτησης σπουδα-
κλίματος προς το επιχειρείν που πα- στή, μεταξύ των σπουδαστών
ρεμποδίζει την προσέλκυση νέων της Σχολής Μηχανικών Μεταλ-
επενδύσεων, κυρίως ιδιωτικών. λείων-Μεταλλουργών Μηχανι-
Τέλος, μίλησε για την επιτακτική κών ΕΜΠ και του τμήματος Μη-
ανάγκη εκσυγχρονισμού της λατο- χανικών Ορυκτών Πόρων του
μικής νομοθεσίας, με ενίσχυση των Πολυτεχνείου Κρήτης. Βραβεύ-
ελεγκτικών μηχανισμών, την απλο- τηκε ο κ Γιώργος Οικονόμου που
ποίηση και τον εκσυγχρονισμό των πρώτευσε στη Σχολή Μηχανικών
αδειοδοτήσεων, και ιδιαίτερα των Μεταλλείων – Μεταλλουργών
περιβαλλοντικών, καθώς επίσης και Μηχανικών ΕΜΠ με βαθμό δι-

ΣΜΕ 2017 39
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΜΕ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ
ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΜΕ

ÐÐNewsletter
To πρώτο newsletter κυκλο- Γράφτηκαν 21 άρθρα ποικίλου εν-
φόρησε το Μάρτιο του 2017, με διαφέροντος από εταιρείες - μέλη
editorial μήνυμα του Προέδρου του και την υπηρεσία του ΣΜΕ. Κάθε
ΣΜΕ κ. Α. Κεφάλα. Μέχρι σήμερα, έκδοση προλογιζόταν και από ένα
έχουν κυκλοφορήσει 4 newsletter editorial από μέλη του ΔΣ. (βλέπε
με παραλήπτες άνω των 1500. www.sme.gr, section: Ενημέρωση):

40 ΣΜΕ2017
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΜΕ

ÐÐΈκθεση Μουσείου Γου- Εκτός από κείμενα, παρουσιάζο- Ο κ. Κεφάλας επεσήμανε τις δυ-
λανδρή «Τα Ορυκτά και ο νται 60 ορυκτά πετρώματα σε ειδι- νατότητες συνεισφοράς του κλάδου
Άνθρωπος» κές προθήκες μαζί με τα προϊόντα στην επιδιωκόμενη ανάκαμψη της
Το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής και τις χρήσεις τους, με τη βοήθεια εθνικής οικονομίας, όντας υπεύθυ-
Ιστορίας αποφάσισε να πραγματο- και ηλεκτρονικών πινάκων που πα- νος εργοδότης με αποδεδειγμένη
ποιήσει Έκθεση με θέμα «Τα Ορυκτά ρουσιάζουν πληροφορίες σχετικές διεθνή ανταγωνιστικότητα, σημαντι-
και ο Άνθρωπος». Στην προετοιμα- με κάθε ένα έκθεμα. κή συμβολή στην ανάπτυξη και την
σία της έκθεσης αυτής, συμμετείχαν H Έκθεση που τα εγκαίνια της αναβάθμιση των υποδομών της πε-
ενεργά ο ΣΜΕ και οι εταιρείες μέλη πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη ριφέρειας, καινοτόμος, μοχλός αλλά
με συμβουλευτική και υλικοτεχνική 10 Μαΐου 2017 θα διαρκέσει ένα και πόλος έλξεως επενδύσεων.
υποστήριξη. χρόνο και ήδη έχει τύχει μεγάλης Επίσης, αναφέρθηκε ιδιαίτερα
Η Έκθεση έχει τις εξής ενότητες: προσέλευσης κοινού και εγκωμια- στο γεγονός ότι πλέον το σύνολο
Σκοπός της έκθεσης - Παρουσίαση στικών σχολίων από τα ΜΜΕ. της πολιτικής ηγεσίας και η κοινή
χορηγών (εταιρείες μέλη και ΣΜΕ)- γνώμη συνειδητοποιούν το στρα-
Ιστορία της εξόρυξης πρώτων υλών τηγικό ρόλο της εξορυκτικής βιο-
στην Ελλάδα- Προστασία και απο- ÐÐΣυμμετοχή στο 7ο Συνέ- μηχανίας για την εγκαθίδρυση ενός
κατάσταση (με κείμενα ΣΜΕ και φω- δριο Μεταλλευτικών Πό- νέου παραγωγικού προτύπου της
τογραφίες αποκατάστασης τοπίου ρων Ελλάδος (2-6-2017) ελληνικής οικονομίας. Ενδεικτικά
από εταιρείες μέλη)- Μεταλλικά και Στην εκδήλωση αυτή, ο κεντρικός υπενθύμισε τη δημοσκόπηση της
βιομηχανικά ορυκτά και οι χρήσεις Ομιλητής ήταν ο πρόεδρος του ΣΜΕ εταιρίας RASS για το πώς βλέπουν
τους- Μάρμαρο και αδρανή-τσιμέ- κ. Α. Κεφάλας, ο οποίος μετείχε και οι Έλληνες τον Ορυκτό πλούτο,
ντο- Ενεργειακά ορυκτά (λιγνίτης, σε αντίστοιχη συζήτηση στρογγυλής επισημαίνοντας ότι: περισσότε-
γαιάνθρακες, πετρέλαιο)- Αναφορά τραπέζης. ροι από οκτώ στους δέκα πολίτες
στις σπάνιες γαίες και τη χρησιμό-
τητα στη σημερινή τεχνολογία- Αν-
θρώπινος οργανισμός και ορυκτά- Looking forward, the industry has the potential to keep contributing to
the national economy against all these challenges
Χρήση ορυκτών και πετρωμάτων
στην τέχνη. Η ενότητα πετρελαίου International
υποστηρίζεται από τα ΕΛ.ΠΕ. competitiveness

Responsible Regional
employer development

Contribution of the
mining industry in the
national economy

Investment
Innovation
magnet

Infrastructure
revamp

ΣΜΕ 2017 41
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΜΕ

(85,9%) θεωρούν την εξορυκτική υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο η
Οι προοπτικές συνεισφοράς
δραστηριότητα σημαντική για την εξορυκτική βιομηχανία καταβάλει του κλάδου στην ανάκαµψη
ελληνική οικονομία. Σύμφωνα πάν­ σημαντικά ποσά στο ελληνικό δη-
τα με την ίδια δημοσκόπηση, θετι- μόσιο και την τοπική αυτοδιοίκηση

ξη ή
τυ ακ
άπ ρει
κή καταγράφεται η αντίδραση των με τη μορφή μισθωμάτων και τελών ς ητα

αν ιφε
νή ότ

ρ
εθ ικ

Πε
πολιτών (87,7%) στο ενδεχόμενο που μπορεί να ανέλθουν και μέχρι ∆ι νιστ
ω
αγ
συνέχισης επενδύσεων σε τομείς το 10% της αξίας των εξορυσσόμε- αν
τ
Κενοτοµία
όπως μεταλλεία, ορυχεία, λατομεία νων προϊόντων. Συνεισφορά
εξορυκτικού
υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται Ο εξορυκτικός κλάδος αποτε- Υπεύθυνος
κλάδου

οι περιβαλλοντικοί όροι, όπως δια- λεί μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης της εργοδότης
η
µισ ν
σφαλίζονται από το κράτος και τους χώρας Μο ν
άθ
αβ οµώ
επ
ενδ χλός Α οδ
ελεγκτικούς φορείς. Περισσότερες λεπτομέρειες στο ύσ
εω
υπ
ν
Υπογράμμισε την ανάγκη Εκπό- www.sme.gr
νησης Ειδικού Χωροταξικού για τις
Ορυκτές Πρώτες Ύλες (ΟΠΥ) και
Ο εξορυκτικός κλάδος έχει αντεπεξέλθει αποτελεσματικά
εφαρμογής, το συντομότερο, της
Εθνικής Πολιτικής Αξιοποίησης στην κρίση. Οι ελληνικές εξορυκτικές επιχειρήσεις κατά-
των ΟΠΥ, με νομική κατοχύρωσή φεραν αυτά τα αποτελέσματα χάρη σε τέσσερα στοιχεία:
της, χρονοδιάγραμμα εφαρμογής σωστές πρακτικές διαχείρισης ρίσκου, εξωστρέφεια, οικο-
και προτεραιότητες υλοποίησης. Τα νομική αξιοπιστία και υπεύθυνες πρακτικές
παραπάνω, θεωρούνται απαραίτη-
τες προϋποθέσεις για τη βιώσιμη δι- Παρότι οι ορυκτοί πόροι είναι πλούσιοι, η δηµιουργία αξίας από αυτούς
εξαρτάται από µία σειρά παραµέτρων
αχείριση των ΟΠΥ στην Ελλάδα και
τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής
Βαθµός Γεωλογικής

Μετρηµένοι Βεβαιωµένα
Βεβαιότητας

εξορυκτικής βιομηχανίας. Πόροι Αποθέµατα Η δηµιουργία αξίας από
τα βεβαιωµένα αποθέµατα
ενέχει σηµαντικά εγγενή
Ενδεικτικοί Πιθανά ρίσκα και υψηλά κόστη:

ÐÐΣυμμετοχή στην Ημερίδα Πόροι Αποθέµατα
«Ορυκτός Πλούτος και
Ασφαλιστικό Σύστημα Βαθµός Εκµεταλλευσιµότητας

- Απασχόληση Γεωλογικά στοιχεία: περιορισµένη γνώση για το αποθεµατικό δυναµικό
Πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη Οικονοµικές συνθήκες: υψηλό κόστος έρευνας και εκµετάλλευσης καθώς και µεγάλο
χρονικό διάστηµα ρευστοποίησης, υψηλή έκθεση αγορών εµπορευµάτων/µεταλλευµάτων
7 Ιουνίου 2017 στην Αίθουσα Γε- στην οικονοµική κυκλικότητα
ρουσίας, στη Βουλή των Ελλήνων Ρυθµιστικό πλαίσιο: ελλείψεις στο χωροταξικό σχεδιασµό, ασταθές φορολογικό πλαίσιο
και ανασφάλεια/ασυνέχεια δηµόσια διοίκησης και δικαίου
ημερίδα «Ορυκτός Πλούτος-ασφα-
Υποδοχές: µεγάλο τµήµα ορυκτών σε περιοχές Natura.
λιστικό σύστημα και απασχόληση»
στην οποία συμμετείχε ο ΣΜΕ με Η εξορυκτική βιοµηχανία έχει µεγάλο ρίσκο επένδυσης και µικρή αποδοτικότητα
ομιλία του Προέδρου κ. Α. Κεφά- αλλά οι σωστές επενδύσεις αποφέρουν µακροχρόνιες, σταθερές χρηµατοροές.

λα που ανέπτυξε το θέμα «η αξιο-
ποίηση των ορυκτών πόρων και η
Η εξορυκτική βιοµηχανία συνεισφέρει τόσο στη δηµιουργία αξίας όσο
εξορυκτική βιομηχανία μπορούν και στην απασχόληση µε βιώσιµο τρόπο µέσα σε νέο παραγωγικό πρότυπο
να γίνουν ατμομηχανή ενός νέου
παραγωγικού προτύπου της χώρας Παράγει σηµανική αξία Αποτελεί σταθερό και υπεύθυνο
που θα φέρει περισσότερες εξαγω- συστηµατικά: εργοδότη:
• Πωλήσεις ύψους €2.3 δισ. • Απασχολεί το 4% του ενεργού
γές, νέες επενδύσεις και θα δημι- πληθυσµού
• Συνολική συνεισφορά στο ΑΕΠ
ουργήσει ή θα διατηρήσει θέσεις ύψους €6.2 δισ. • Αποτελεί κορυφαίο εργοδότη στην
ελληνική περιφέρεια
απασχόλησης υψηλής ποιότητας». • Εξαγωγές ύψους 50% της
συνολικής παραγωγής • ∆ιατηρεί τα επίπεδα απασχόλησης
Οι κυριότερες θέσεις που ανα- • Καταβολή µισθωµάτων και τελών και αµοιβής σταθερά
­πτύχθηκαν: που ανέρχονται έως και 10% της • ∆ηµιουργεί θέσεις εργασίας υψηλής
αξίας των εξορυσσόµενων ποιότητας (πλήρους απασχόλησης
Η μετατροπή των ορυκτών πό- προϊόντων στο ελληνικό δηµόσιο και ασφάλισης) και παραµένει
ρων σε πλούτο, απαιτεί κεφάλαια, και τοπική αυτοδιοίκηση εντάσεως εργασίας (αντιστοιχία ενός
• Φορέας πραγµατοποίησης και χειριστή σε ένα µηχάνηµα)
εργατικό δυναμικό και επιχειρη- προσέλκυσης επενδύσεων • Εφαρµόζει υψηλές προδιαγραφές
ματικότητα καθώς και σταθερό • Αρνητικό ΕΒΙΤ καθώς και Υγιεινής και Ασφάλειας
Αποδόσεις Ενεργητικού και Ιδίων • Επενδύει συστηµατικά στην
επενδυτικό κλίμα, αποτελεσματική Κεφαλαίων που απαιτούν ιδιαίτερη εκπαίδευση του προσωπικού (8.3
χωροταξία και κανόνες αδειοδότη- προσοχή! ώρες ανά εργαζόµενο)
σης, σταθερό φορολογικό καθεστώς
και ασφάλεια δικαίου. Ήδη με το

42 ΣΜΕ2017
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΜΕ

ÐÐΓεύμα εργασίας με δημο- περίπου 3 εκατομμύρια δένδρα και ÐÐEIT RAW Materials:
σιογράφους θάμνους που έχουν φυτευθεί από 2nd Greek Materials
Πραγματοποιήθηκε στις 5-9- το 2007 και τα περίπου 65.000 Community Dialogue
2017 με σημαντική συμμετοχή δη- στρέμματα γης που έχουν αποκα-
μοσιογράφων. Σκοπός της συνάντη- τασταθεί από το 1979 ( πάνω από
σης αυτής ήταν να προβληθούν τα 35% της έκτασης εξορυκτικών χώ-
ζητήματα που απασχολούν σήμερα ρων), έχουν γίνει πολλά έργα που
τον κλάδο και οι προκλήσεις που αφορούν σε: επαναδημιουργία καλ-
αντιμετωπίζει σε συνάρτηση με τη λιεργήσιμων εκτάσεων, μετατροπή
δυναμική ανάπτυξής του. παλιών ορυχείων σε φωτοβολταϊκά
Εκτός των θέσεων που αναπτύ- πάρκα, καλλιέργεια αμπελώνων σε To ΕΜΠ που συμμετέχει στο
χθηκαν σε προηγούμενες ενότητες, εκτάσεις εξοφλημένων ορυχείων, «Εuropean Innovation and
ο κ. Κεφάλας επεσήμανε τα εξής: δημιουργία τεχνητών λιμνών που Technologies (EIT) for Raw
Ο σημαντικός ρόλος του κλάδου συντείνουν στην ανασύσταση υδρο- Materials» οργάνωσε τον 2ο ελ-
επιβεβαιώνεται από τη καθοριστική βιοτόπων καθώς και θεματικών ληνικό διάλογο για την αξιοποίηση
συμμετοχή του στη διαμόρφωση της μουσείων σχετικών με την εξόρυξη. των ορυκτών πρώτων υλών στην
βιομηχανικής παραγωγής και των Όλα αυτά, καθιστούν προσω- Ελλάδα. Μεταξύ άλλων, στην εκ-
εξαγωγικών επιδόσεων της χώρας ρινή την επίπτωση της εξόρυξης δήλωση αυτή, στην οποία μετείχε
ακόμη μία χρονιά. Σημαντική άνο- στο περιβάλλον, αφού προκύπτει και ο Σύνδεσμος με ομιλία του ΓΔ
δο- για όγδοο κατά σειρά μήνα- ουσιαστικά μόνο παροδική οπτική ΣΜΕ κ. Χ. Καβαλόπουλου και θέμα
κατέγραψε τον Ιούνιο 2017 έναντι μεταβολή του τοπίου. «Challenges and opportunities of
του αντίστοιχου μήνα του 2016, ο the Greek Raw Materials Industry»,
κύκλος εργασιών της ελληνικής βι- προσδιορίστηκε η σημερινή κατά-
ομηχανίας, με σταθερό «αιμοδότη» σταση του τομέα των πρώτων υλών
της την εξωτερική αγορά. Η αύξη- στην Ελλάδα και την Ε.Ε.
ση αυτή κατά 8,1% προήλθε από Ο διεθνής ανταγω- Κατέστη εφικτό να εκτιμηθεί
την αύξηση κατά 11,9% του δείκτη νισμός είναι πολύ το τρίγωνο γνώσης (αcademia,
«Ορυχείων-Λατομείων» και κατά απαιτητικός και δεν research and industry), σε πολιτι-
8,1% του δείκτη «Μεταποιητικών κή βάση. Παρουσιάστηκαν εργαλεία
περιμένει πότε ως
Βιομηχανιών». Αυτό, οφείλεται στην και πρωτοβουλίες στην Ε.Ε. και την
άνοδο κατά 17,2% των πωλήσεων χώρα θα αντιμετωπί- Ελλάδα, που λειτουργούν προς δι-
προς την εξωτερική αγορά και μόλις σουμε αποφασιστικά ευκόλυνση της ελληνικής εξορυκτι-
κατά 2,3% στην εγχώρια αγορά. Η και αποτελεσματικά τις κής μεταλλουργικής βιομηχανίας,
αύξηση του κύκλου εργασιών του εξετάστηκαν οι ανάγκες καινοτομίας
εξορυκτικού κλάδου έχει ως βασική
προκλήσεις των και- στο Τρίγωνο Γνώσης και τη διακυ-
πηγή κυρίως τα βιομηχανικά ορυκτά ρών για ανάπτυξη βέρνηση και τέλος παρουσιάστηκε η
και τα μάρμαρα. ίδρυση του Περιφερειακού Κέντρου
Συμπερασματικά, είπε ότι ο εξο- Ελλάδας (hub).
ρυκτικός κλάδος αποτελεί ήδη
ουσιαστικό μέρος της ελληνικής
οικονομίας με σημαντική αναπτυ-
ξιακή δυναμική, λόγω της έντονης
εξωστρέφειας του, ακολουθώντας
τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης
και συνυπάρχοντας αρμονικά και
με άλλες χρήσεις γης ή οικονομικές
δραστηριότητες όπως ο τουρισμός.
Ήδη στη χώρα μας, πέρα από τα

ΣΜΕ 2017 43
ΣΜΕ & ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
ÐÐΑνακοίνωση της Commis-
sion στο Ευρωπαϊκό Συμ-
βούλιο και το Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο «Επενδύο-
ντας σε μία έξυπνη, και-
νοτόμο και βιώσιμη βιο-
μηχανία. Μία ανανεωμένη
στρατηγική βιομηχανικής
πολιτικής της Ε.Ε.
Με την ανακοίνωση αυτή, τίθεται
το πλαίσιο της νέας βιομηχανικής
πολιτικής για την Ευρώπη. Στόχος
είναι μία ισχυρή, υψηλής απόδοσης
βιομηχανία, που θα έχει ιδιαίτερο
βάρος στην ευρωπαϊκή οικονομία ηγέτης σε πολλές βιομηχανίες, ιδί- μεγάλη ενιαία αγορά με 500 εκα-
(20% του ΑΕΠ της Ε.Ε. μέχρι το ως σε προϊόντα και υπηρεσίες υψη- τομμύρια καταναλωτές.
2020), με αυξημένες θέσεις εργα- λής προστιθέμενης αξίας, χαμηλών Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία
σίας (σήμερα παρέχει 36 εκ. άμεσες εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της βιομηχανίας για την ΕΕ27 αυ-
θέσεις εργασίας). και σημαντικής πολυπλοκότητας. Η ξήθηκε κατά 6,4% μεταξύ 2009 και
Η Ευρώπη είναι ο παγκόσμιος θέση αυτή έχει οικοδομηθεί σε μια 2016 και κατά 4,7% για την ΕΕ28.

REACH Mining
Regulation Waste Water Framework
(1907/2006) Directive (2000/60/EC)
(2006/21/EC) and
Groundwater
Chemicals Waste (2006/118/EC)
Environmental management Directives
Impact
Assessment
(2001/92/EU) Induxtrial
Habitats Emissions Aqueous
(92/43/EEC) Directive emissions
Environmental Beneficiation (2010/75/EU)
and Birds impact emissions
(2009/147/EC) assesment
Directives
Classification, Labelling and
Products Packaging Reg. (1272/2008)

Major Polluter
accident pays
prevention

Sevesco III (2012/18/EU) Environmental Liability Directive (2004/35/EC)

44 ΣΜΕ2017
ΣΜΕ & ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η συμβολή των μεταποιητικών και και ευκαιρίες για εργαζόμενους και Οδηγίας. Οι αρμόδιες αρχές, οι οι-
εξορυκτικών βιομηχανιών, καθώς επιχειρηματίες. κονομικοί και ασφαλιστικοί φορείς
και των βιομηχανιών κοινής ωφέ- ζητούν συχνά σαφήνεια και καθο-
λειας ανήλθε στο 21% της συνολι- Καθώς οι εταιρείες της ΕΕ ενσω- δήγηση σχετικά με το θέμα.
κής προστιθέμενης αξίας στην ΕΕ27 ματώνονται όλο και περισσότερο Περίπου το 50% των περιγρα-
(19% στην ΕΕ28) το 2016. στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδια- φόμενων περιπτώσεων περιβαλ-
Μεταξύ του 2009 και του 2013, σμού, η μετάβαση προς μια κυκλική λοντικών ζημιών αφορούν βλάβες
η απασχόληση στη βιομηχανία μει- οικονομία δεν μπορεί να επιδιωχθεί στο έδαφος. Η ζημιά στα ύδατα
ώθηκε κατά 1,8 εκατομμύρια (5,4%) μεμονωμένα. Δεδομένης της στρα- ανέρχεται στο 30% και η ζημία στη
στην ΕΕ των 27, αλλά από το 2013 τηγικής σημασίας των πρώτων βιοποικιλότητα είναι περίπου 20%.
έχουν δημιουργηθεί 1,5 εκατομμύ- υλών για τη μεταποιητική βιομηχα- Η εφαρμογή της ELD έχει βελτιώ-
ρια καθαρές νέες θέσεις εργασίας. νία της ΕΕ28, η Επιτροπή εφαρμόζει σει την πρόληψη και αποκατάσταση
Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της πα- ευρύ φάσμα δράσεων στο πλαίσιο των περιβαλλοντικών ζημιών σε πε-
ραγωγικότητας της εργασίας στη βι- της Πρωτοβουλίας της ΕΕ για τις ριορισμένο βαθμό σε σύγκριση με
ομηχανία της ΕΕ έχει αυξηθεί κατά Πρώτες Ύλες και θα συνεχίσει να την κατάσταση πριν από τη μεταφο-
μέσο όρο κατά 2,7% από το 2009 συμβάλλει στη διασφάλιση βιώσι- ρά της οδηγίας ELD. Συγκεκριμένα,
έως το 2016. μης και προσιτής προσφοράς τους. η Οδηγία ενίσχυσε την αρχή «ο ρυ-
Η οριζόντια πολιτική της Επιτρο- Ορισμένες πρώτες ύλες είναι ιδιαί- παίνων πληρώνει»(αποφεύγοντας
πής για τη βελτίωση της νομοθεσίας τερα κρίσιμες, καθώς έχουν μεγάλη έτσι το σημαντικό κόστος για το δη-
(Better Regulation), η οποία θα πρέ- οικονομική σημασία και συνδέονται μόσιο ταμείο), την εφαρμογή αυστη-
πει να συμπληρωθεί με παρόμοιες με υψηλό κίνδυνο μείωσης της διά- ρής ευθύνης σε ολόκληρη την ΕΕ
προσπάθειες των κρατών μελών θεσής τους. Παράλληλα με αυτή τη για περιβαλλοντικές ζημίες και την
σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό στρατηγική, η Επιτροπή παρουσιά- αναβάθμιση των προτύπων αποκα-
επίπεδο, συμβάλλει στην επίτευξη ζει έναν αναθεωρημένο κατάλογο τάστασης για την επαναφορά των
καλύτερου κανονιστικού πλαισίου κρίσιμων πρώτων υλών για την ΕΕ. φυσικών πόρων που υπέστησαν ζη-
και καλύτερων αποτελεσμάτων για Οι κυριότεροι βιομηχανικοί και μίες, ιδίως αυτές που αφορούν στη
όλη την ευρωπαϊκή κοινωνία. Η νο- εξορυκτικοί σύνδεσμοι (όπως και βιοποικιλότητα. Ωστόσο, ο βαθμός
μοθεσία υψηλής ποιότητας παρέχει η Euromines στην οποία ανήκει και μεταβλητότητας μεταξύ των κανονι-
την απαραίτητη βεβαιότητα για την ο ΣΜΕ), σημαντικές εταιρείες και σμών των κρατών μελών, αποτελεί
ευημερία των επιχειρήσεων. φορείς εκπροσώπησης της βιομη- κυρίαρχο πρόβλημα για την αξιολό-
Η ενεργός συμμετοχή των ενδια- χανίας, προχώρησαν σε ενωτική γηση της εφαρμογής της.
φερομένων, συμπεριλαμβανομένων διακήρυξη για μία νέα φιλόδοξη Όσον αφορά την αξιολόγηση, μία
των επιχειρήσεων, έχει ζωντανή Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Βι- από τις σημαντικότερες προκλήσεις
σημασία για τη βελτίωση της ποιό- ομηχανία, ενστερνιζόμενοι πολλές είναι η έλλειψη στοιχείων σχετικά
τητας της νομοθεσίας της Ένωσης. από τις απόψεις της Commission. με συμβάντα ELD και συγκρίσιμα
Η ΕΕ βρίσκεται στην πρώτη (περισσότερες λεπτομέρειες στο περιστατικά που αντιμετωπίζονται
γραμμή της παγκόσμιας μετάβα- www.sme.gr) βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Άλλα
σης προς μια κυκλική οικονομία θέματα είναι η έλλειψη ενημέρω-
χαμηλών εκπομπών άνθρακα και σης των ενδιαφερομένων σχετικά
ανακύκλωσης. Η Ευρώπη πρέπει ÐÐΈκθεση της Επιτροπής με την ELD, οι ανεπαρκείς πόροι και
τώρα να επωφεληθεί από αυτή σχετικά με την εφαρμο- η εμπειρογνωμοσύνη για την εφαρ-
την ηγετική θέση σε όλους τους γή της οδηγίας περί Πε- μογή της οδηγίας ELD, οι αβεβαιό-
τομείς και να αντιμετωπίσει τον αυ- ριβαλλοντικής Ευθύνης τητες και οι αμφισημίες σχετικά με
ξανόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό (ELD) βασικές έννοιες και ορισμούς και τα
στον τομέα της πράσινης παραγω- H εφαρμογή της οδηγίας διαφέ- ανεπαρκή δεδομένα σχετικά με περι-
γής και των τεχνολογιών καθαρής ρει μεταξύ των μελών της Ε.Ε.. Ο
ενέργειας. αριθμός των ετήσιων υποθέσεων
Ο μετασχηματισμός των ευρω- ELD ανά κράτος μέλος, ποικίλει
παϊκών εταιρειών προς περισσό- σημαντικά και αυτό οφείλεται στα
τερο βιώσιμα και οικονομικά απο- υπάρχοντα νομικά πλαίσια κάθε
δοτικά, επιχειρηματικά μοντέλα κράτους πέραν της ΕLD και στις
όχι μόνο βοηθά στην προστασία διαφορετικές ερμηνείες βασικών
του περιβάλλοντος αλλά και πα- όρων και εννοιών. Συγκεκριμένα,
ρέχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όροι όπως «όριο/κατώφλι σημαντι-
δημιουργώντας σημαντική εξοι- κότητας»(significance threshold) για
κονόμηση κόστους. Μπορεί να δη- περιβαλλοντικές ζημιές έχουν συ-
μιουργήσει νέες θέσεις εργασίας νέπεια την «άνιση» εφαρμογή της

ΣΜΕ 2017 45
ΣΜΕ & ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

βαλλοντικές ζημίες, τις περιπτώσεις
αποκατάστασης και τις δαπάνες.
To θετικό είναι ότι η Οδηγία εν-
θαρρύνει τις προληπτικές ενέργει-
ες και προσεγγίσεις και επομένως
προφυλάσσει από το υψηλό κόστος
αποκατάστασης. Ωστόσο είναι δύ-
σκολο να ποσοτικοποιηθούν τα
οφέλη που αποκομίστηκαν μέσω
αυτής της πρόληψης.
Τα επόμενα χρόνια, η βασική
προτεραιότητα για την Επιτροπή θα
είναι να προωθήσει την ευθυγράμ-
μιση των εθνικών λύσεων και πρα-
κτικών στο πλαίσιο που προβλέπει
η οδηγία και η εφαρμογή της σε ένα
ευρύτερο πλαίσιο νομικής ευθύνης.
Πρέπει επίσης να καταβληθούν προ-
σπάθειες για τη βελτίωση της βάσης
τεκμηρίωσης σχετικά με τις πραγμα- κειμένου (BREF) για τις Βέλτιστες απόβλητο και τί παραπροϊόν, πότε
τικές επιπτώσεις της οδηγίας ELD, Διαθέσιμες Πρακτικές Διαχείρισης δηλώνεται μια εγκατάσταση ως
τόσο στο περιβάλλον όσο και στους Εξορυκτικών Αποβλήτων. Θα κυ- (Α) (ή πλέον βαριά) κτλ. και προς
εμπλεκόμενους φορείς. Γι’ αυτό και κλοφορήσουν περίπου 60 BATs. αποφυγή διαφορετικών ερμηνειών
η Commission ξεκίνησε διαδικασία Καλύπτονται τα πάντα που αφορούν διαφόρων κρίσιμων άρθρων της
τροποποίησης της Οδηγίας, ανοίγο- αποκλειστικά εξορυκτικά απόβλητα Οδηγίας, η Commission πρόκειται
ντας διάλογο με τους φορείς. Ο εξο- (όχι η εξόρυξη). να κυκλοφορήσει καθοδηγητικό
ρυκτικός κλάδος θεωρεί ότι καλύ- Δεν περιλαμβάνονται: προϊόντα πρότυπο (Guidance). To πρότυπο
πτεται πλήρως από την υπάρχουσα και παραπροϊόντα εξόρυξης, όπως αυτό, πρέπει να εστιάζει σε καλές
ELD και δεν απαιτούνται, ειδικά γι’ αυτά ορίζονται από κάθε κράτος πρακτικές που ως σύνολο θα δί-
αυτόν, ξεχωριστές διατάξεις. Αντι- μέλος. Επιπλέον, δε συμπεριλαμ- νουν κατευθυντήριες γραμμές και
δρά στη σύσταση ενός «πράσινου βάνεται η τοποθέτηση εξορυκτικών προτάσεις στον τρόπο διαχείρισης
ταμείου» που θα κάλυπτε περιβαλ- αποβλήτων εντός εκσκαφών, που των αποβλήτων (Σχέδιο Διαχείρι-
λοντικές ζημιές με επιβολή επιπρό- γίνεται για λόγους αποκατάστασης σης), ανεξαρτήτως είδους φύσης
σθετου διοικητικού τέλους. ή για λόγους κατασκευαστικών και μεγέθους.
Ο ΣΜΕ ζήτησε να διασαφηνιστεί έργων απαραίτητων για την εκμε-
ότι οι χρηματοοικονομικές εγγυή- τάλλευση, γιατί κρίνονται ως πα-
σεις με βάση την ELD που αφορούν ραπροϊόντα. Στα BAT δεν θα γίνεται ÐÐΚυκλική Οικονομία (Κ.Ο)
εγκαταστάσεις αποβλήτων, είναι αναφορά σε όρια ρύπων προς το και Εξορυκτική Βιομη-
μόνο για την «Α Κατηγορία» εγκα- περιβάλλον (αέρα, νερά, έδαφος). χανία
ταστάσεων, όπως ορίζονται στην Υπάρχει υποχρέωση εκπόνησης Η Commission επεξεργάζε-
Οδηγία Διαχείρισης Μεταλλευτικών Risk Assessment διαχείρισης απο- ται το πλαίσιο παρακολούθησης
Αποβλήτων. βλήτων, για όλες τις εγκαταστάσεις, (Monitoring Framework) εφαρμο-
λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηρι- γής της Κυκλικής Οικονομίας. Προ-
στικά των αποβλήτων και τις ειδικές τείνονται 10 δείκτες με τη μορφή
ÐÐΒest Available Techni­ συνθήκες που επικρατούν στο χώ- του scoreboard με τους οποίους θα
ques (BATs) στη δια-χεί- ρο απόθεσης -διαχείρισης. Το Risk απεικονίζεται ο βαθμός υλοποίησης
ριση εξορυκτικών απο- Assessment θα οδηγεί σε επιλογή της Κυκλικής Οικονομίας. Μερικοί
βλήτων και εφαρμογή ενός από τα προτεινόμενα ΒΑΤ. από τους δείκτες αυτούς, αφορούν
της Οδηγίας Διαχείρισης Η πλήρωση κενών σε υπόγει- και την εξορυκτική βιομηχανία και
Μεταλλευτικών Αποβλή- ες εκμεταλλεύσεις με εξορυκτικά εγείρουν τις ενστάσεις του κλάδου.
των (MWD) υλικά, προϋποθέτει, τη γεωτεχνική Παραθέτουμε κάποιους από αυτούς:
Μετά από έντονες διαβουλεύ- και χημική σταθεροποίησή τους. Το „„ Παραγωγή αποβλήτων (εξαι-
σεις του Technical Group στο αποτιθέμενο υλικό, υπόκειται και ρουμένων των εξορυκτικών)
οποίο μετείχε και εκπρόσωπος της αυτό σε Risk Assessment. ανά ΑΕΠ: Φαίνεται, από τις
Euromines και της JRC, μελετητών Για λόγους ομογενοποίησης της εκτιμήσεις ότι χώρες με σημα-
της Commission, βρισκόμαστε στην εφαρμογής της MWD και διευκρί- ντική παραγωγή πρώτων υλών,
επεξεργασία του τελικού σχεδίου νισης των όρων της, όπως τί είναι έχουν υψηλές τιμές στο δείκτη.

46 ΣΜΕ2017
ΣΜΕ & ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

τα μέταλλα Al, Cu, Pb και το χάλυ-
βα με τελικό σκοπό το eco-labeling.
Σε αυτό, βασικό στοιχείο για τον
προσδιορισμό του περιβαλλοντι-
κού αποτυπώματος, αποτελούν οι
ορυκτές πρώτες ύλες στις οποίες
βασίζεται το μεταλλικό προϊόν και
οι επιπτώσεις στο περιβάλλον από
την εκμετάλλευσή τους.
Η εξορυκτική βιομηχανία στο
διάλογο για το PEF, θέτει τα εξής
βασικά ζητήματα: α) να υπάρξει
μετατόπιση από την εκτίμηση για
την εξάντληση των αποθεμάτων
ΟΠΥ στην εκτίμηση της διαθεσιμό-
τητάς τους, β) να διασφαλιστεί ότι
η διαδικασία προσδιορισμού PEF
χρησιμοποιεί διακριτούς και ανα-
γνωρίσιμους μηχανισμούς εκτίμη-
σης περιβαλλοντικών επιπτώσεων,
γ) να διασφαλιστεί ότι η διαδικασία
PEF δεν θα υπερχρεώνει ή διπλο-
χρεώνει τις επιπτώσεις της εξόρυ-
ξης και τέλος δ) να διασφαλιστεί ότι
η διαδικασία PEF δεν θα οδηγήσει
σε νέες περιβαλλοντικές αξιώσεις ή
υποχρεώσεις.
Αυτό οδηγεί σε ερωτήματα εάν „„ Η Κυκλικότητα πρέπει να προσ- H Commission σκοπεύει να εκ-
και κατά πόσο η Eurostat έχει διορίζεται ως μείωση των εξερ- δώσει το τελικό PEF Guidance πριν
τα σωστά στοιχεία να εξαιρέσει χόμενων υλικών και όχι ως το 2020 και φυσικά η προσπάθεια
τα εξορυκτικά απόβλητα μείω­ση των εισερχομένων αυτή, θα συνδεθεί με την κυκλική
„„ Recycling Rates Indicators οικονομία.
of Waste Management: Δεν
πρέπει να υπολογίζεται μόνο Η συνεισφορά του
η ανακύκλωση αποβλήτων
αλλά και η ανάκτηση (recov-
εξορυκτικού κλάδου
ery). Aνάκτηση θεωρείται και η στην Κ.Ο. είναι πολύ
περίπτωση του backfilling μεγάλη γιατί την εφο-
„„ «Πράσινες» συμβάσεις έργων
διάζει με τις απαραίτη-
ή δραστηριοτήτων, συγκρι-
τικά με το ευρύτερο φάσμα τες πρώτες ύλες για να
συμβάσεων στην Ε.Ε.: Αυτός λειτουργήσει.
ο δείκτης αφορά δημόσιες Χωρίς την παραγωγή
συμφωνίες σχετικά με «πράσι-
νες δραστηριότητες». Πρέπει
πρώτων υλών, κυκλική
η Commission να διευκρινίσει οικονομία δεν υπάρ-
ποιες δραστηριότητες είναι πρά- χει. Η Κ. Ο. χρειάζεται
σινες και πού βασίζονται για να
πρώτες ύλες για να
έχουν αυτό το αποτέλεσμα.
υλοποιηθεί.
Ο εξορυκτικός κλάδος ανέδειξε
τις εξής βασικές θέσεις:
„„ Ο αντικειμενικός στόχος της ÐÐPEF (Product Environ-
Κ.Ο. δεν πρέπει να είναι η μεί- mental Footprint)
ωση χρήσης των πρώτων υλών O εξορυκτικός-μεταλλουργικός
αλλά η διατήρηση των πόρων σε κλάδος μετέχει στον προσδιορισμό
βάθος χρόνου PEF, που αρχικά θα υλοποιηθεί για

ΣΜΕ 2017 47
ΣΜΕ & MME

Τ
ο 2017 ήταν μία χρονιά ΣΜΕ κ. Α. Κεφάλα όπως επίσης Ο σημαντικός ρόλος της εξορυκτι-
με έντονη παρουσία του και άρθρα, που έδιναν το στίγμα κής βιομηχανίας επιβεβαιώθηκε
Συνδέσμου στον έντυπο του ΣΜΕ και των μελών του, ως και προβλήθηκε στα ΜΜΕ από την
και ηλεκτρονικό τύπο. Το προς τα θέματα της αναπτυξια- αποφασιστική συμμετοχή της, στη
ενδιαφέρον των δημοσιογρά- κής δυναμικής του κλάδου, της διαμόρφωση της βιομηχανικής
φων για τους ορυκτούς πόρους προστασίας του περιβάλλοντος παραγωγής και των εξαγωγικών
ήταν ιδιαίτερα μεγάλο και αυτό και γενικότερα της Βιώσιμης επιδόσεων της χώρας το 2017.
αποτυπώθηκε στις δημοσιεύ- Ανάπτυξης. Παράλληλα, δόθηκε
σεις των εφημερίδων και στις σημαντική προτεραιότητα στην Τέλος η ψήφιση του νέου Λατομι-
αναρτήσεις σε δεκάδες ιστοσε- έγκυρη πληροφόρηση της κοινής κού Νόμου προβλήθηκε ιδιαίτερα.
λίδες και blogs. Δημοσιεύθηκαν γνώμης ως προς την εξορυκτική
συνεντεύξεις του προέδρου του βιομηχανία.
ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΉ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ
ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΊΑ
Άρθρο του κ. Κ. Γιαζιτζόγλου, Δν/ντος Συμβούλου της
ΓΕΩΕΛΛΑΣ ΑΕ και Αναπληρωτή Αντιπροέδρου του ΔΣ του ΣΜΕ

Δ
εν είναι σπάνιο φαινό- φάρμακα. Η εικόνα ενός φορτωτή
μενο να χρησιμοποι- που φορτώνει ένα φορτηγό σε ένα
ούμε κάποιες λέξεις λατομείο ή ενός ταινιόδρομου σε
καθημερινά, χωρίς να ένα πεδίο της ΔΕΗ δεν δημιουργεί
μας έχει απασχολήσει η ακρι- συνειρμούς καινοτομίας. Ακόμα και
βής σημασία τους. Η «καινοτο- τα διάφορα πλοία-γεωτρύπανα που εταιρειών μας και μια μεγάλη ομά-
μία» είναι μια από αυτές. Ειδικά κοσμούν τελευταία τα πρωτοσέλιδα δα από ακαδημαϊκούς ερευνητές,
την τελευταία δεκαετία, η άοκνη των εφημερίδων, για τον πολύ κό- αναζητούν συνεχώς νεωτεριστικές
αναζήτηση συνταγών για την πο- σμο δεν είναι παρά κάποια πλοία, εφαρμογές / χρήσεις των υλικών.
λυπόθητη ανάπτυξη, έχει φέρει και μάλιστα όχι ιδιαίτερα όμορφα. Σαφώς κλάδοι και εφαρμογές με
την καινοτομία στο προσκήνιο, Ελάχιστοι υποπτεύονται πόση νεω- μεγαλύτερο οικονομικό μέγεθος
χωρίς να είναι βέβαιο ότι οι δι- τεριστική τεχνολογία κρύβεται στα όπως οι υπολογιστές, οι ΑΠΕ, η
άφοροι χρήστες της λέξης έχουν σπλάγχνα τους. Γενικά, στο μυαλό εξοικονόμηση ενέργειας έχουν την
στο μυαλό τους το ίδιο πράγμα. ενός τρίτου, η εξορυκτική βιομη- μερίδα του λέοντος στην έρευνα,
Σύμφωνα πάντως με το λεξικό, το χανία είναι ένας κλάδος ιστορικός, δεν λείπουν όμως και «περιφερει-
ρήμα καινοτομώ προκύπτει από παραδοσιακός, που χρησιμοποιεί ακές» χρήσεις, υψηλής ή χαμηλής
το καινός (νέος) και τέμνω και παρόμοιες μεθόδους τα τελευταία τεχνολογίας.
σημαίνει την «μετατροπή μιας 100 χρόνια και που παράγει προϊ- Η συνεισφορά όμως του κλάδου
ιδέας σε νέο, ριζικά διαφορετικό όντα γνωστά για χιλιετίες όπως τα στην καινοτομία, δεν περιορίζεται
προϊόν, διεργασία ή υπηρεσία». μέταλλα και τα δομικά υλικά. στις χρήσεις των προϊόντων μας.
Συνώνυμα είναι «πρωτοτυπώ», Ευτυχώς για τον κλάδο, η σχετικά Σημαντικότατη είναι η «παραγωγή»
«νεωτερίζω», «φέρνω ριζική πρόσφατη δημόσια συζήτηση για νέων / καινοτόμων τεχνολογιών και
αλλαγή». τις σπάνιες γαίες έφερε στο προ- στις διεργασίες της παραγωγής μας.
σκήνιο για το ευρύ κοινό την κα- Τόσο στη Ελλάδα όσο και διεθνώς,
Αν ρωτήσουμε έναν τρίτο τι θοριστική συμβολή των ορυκτών ο κλάδος επενδύει σημαντικότατα
του έρχεται στο μυαλό αυθόρμη- στην παραγωγή των καινοτόμων ποσά για την βελτιστοποίηση της
τα όταν ακούει για καινοτομία, υλικών που απαιτούνται για την παραγωγικής διαδικασίας. Η έρευ-
φοβάμαι ότι δεν θα αναφέρει την υλοποίηση του εξοπλισμού της νέ- να αυτή, οδηγεί είτε στην ανάπτυξη
εξορυκτική βιομηχανία. Ειδικά για ας τεχνολογίας. Παράλληλα, μέσα νέων / καινοτόμων μηχανημάτων,
τους millennials, η καινοτομία είναι από δράσεις όπως η έκθεση του εργαλείων και διεργασιών, όπως
συνδεδεμένη κατά βάση με την πλη- Μουσείου Γουλανδρή «Τα ορυκτά για παράδειγμα η εξέλιξη στα υλι-
ροφορική. Έχοντας γεννηθεί μετά και ο άνθρωπος», ο μη ειδικός γνώ- κά κοπής, είτε στην εφαρμογή και
την Τρίτη Βιομηχανική επανάστα- ρισε την συμβολή των Ελληνικών μετεξέλιξη καινοτομιών που προέρ-
ση, θεωρούν το οτιδήποτε αποτελεί ορυκτών σε καινοτόμες χρήσεις και χονται από άλλους κλάδους, όπως
«hardware» ως δεδομένο. Μιλώ- εφαρμογές. Από τα φωτοβολταικά για παράδειγμα η χρήση του GPS
ντας για καινοτομία, το μυαλό τους μέχρι τα σύγχρονα μονωτικά υλικά στην γεωλογική μελέτη. Παράλλη-
πάει στα γνωστά προϊόντα τεχνο- και από τις υπερ μπαταρίες μέχρι τα λα, η επιτακτική ανάγκη για βιώσιμη
λογίας αιχμής, στους υπολογιστές, αντιμικροβιακά νανοσωματίδια, τα ανάπτυξη και προστασία του περι-
στην τεχνητή νοημοσύνη, στις τηλε- ορυκτά είναι η κύρια πρώτη ύλη. Τα βάλλοντος έχει «γεννήσει» μεγάλο
πικοινωνίες, στα ρομπότ ή στα υπερ τμήματα έρευνας και ανάπτυξης των αριθμό καινοτόμων τεχνικών για

ΣΜΕ 2017 49
Εξορυκτική βιομηχανία και καινοτομία

την καλύτερη αξιοποίηση των κοι- «μαστρο Πέτρος» εύρισκε την λύση Οι μικρές, οριακές αυτές βελτιώ-
τασμάτων, την εκμετάλλευση των σε μικρά καθημερινά προβλήματα, σεις σίγουρα δεν θα γίνουν γνωστές
υποπροϊόντων ή την μείωση της όταν το ανταλλακτικό ή το εργαλείο από τα δελτία ειδήσεων. Κατά πάσα
κατανάλωσης της ενέργειας. Κάτι δεν ήταν διαθέσιμο, όταν η αποκα- πιθανότητα δεν θα αναγνωρισθούν
ανάλογο συμβαίνει και με τις τεχνο- τάσταση της αβαρίας θα έπαιρνε σαν καινοτομία ούτε από τους ίδιους
λογίες και τις διαδικασίες για την χρόνο που δεν τον είχαμε, ή όταν τους τεχνικούς που τις ανακάλυψαν.
ασφάλεια στην εργασία . μια αλλαγή στην παραγωγική δια- Πολλαπλασιάζοντας όμως την μικρή
Υπάρχει όμως και μια μορφή και- δικασία έκανε το κόστος μας απα- συνεισφορά του καθενός τους στον
νοτομίας που είναι σχετικά άγνω- γορευτικό. Ήταν κάτι σαν τον πολυ- νεωτερισμό επί το τεράστιο πλήθος
στη, ακόμα και σε κάποιους μέσα μήχανο Οδυσσέα της παραγωγής. τους, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι
στον κλάδο. Πρόκειται για μικρά, Έκτοτε είχα την χαρά να γνωρίσω σίγουρα αποτελούν μέρος της ζη-
καθημερινά, καινοτόμα βήματα, που αρκετούς καινοτόμους Έλληνες τούμενης καινοτομίας.
γίνονται από τεχνικούς κάθε βαθ- τεχνικούς, διαφόρων βαθμίδων Είναι λοιπόν σαφές ότι ο εξο-
μίδας και ειδικότητας, την ώρα της εκπαίδευσης και πείρας, οι οποίοι ρυκτικός κλάδος δεν υπολείπεται
δουλειάς τους. Την συνάντησα για έλυναν καθημερινά προβλήματα με καθόλου σε καινοτομία, συγκρινό-
πρώτη φορά πριν από 25 χρόνια, νεωτεριστικό τρόπο, μερικές φορές μενος με τους κλάδους των λεγομέ-
όταν αναλαμβάνοντας σε ένα μικρό δε οι λύσεις τους ήταν τόσο απο- νων «τεχνολογιών αιχμής». Αντίθετα
εργοστάσιο μου συστήσαν τον μη- τελεσματικές που ενσωματώθηκαν μάλιστα, προηγείται μερικών από
χανικό βάρδιας ως τον «Πέτρο τον σε επόμενα μοντέλα των μηχανη- αυτούς και σε αρκετές περιπτώσεις
πατέντα». Το παρατσούκλι «πατέ- μάτων των – συνήθως – ξένων αποτελεί την αναγκαία συνθήκη για
ντας» ήταν τίτλος τιμής, καθώς ο κατασκευαστών. τα δικά τους καινοτόμα βήματα.
Ο Νομπελίστας οικονομολόγος
Έντμουντ Φελπς, θεωρεί ότι η και-
νοτομία ήταν ο βασικός λόγος της
ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης
που βίωσε ο Δυτικός κόσμος τον
20ο αιώνα. Επισημαίνει δε ότι η
καινοτομία για να ανθήσει απαι-
τεί το κατάλληλο «οικοσύστημα».
Ίσως να ήρθε η ώρα να ανοίξουμε
και στην Ελλάδα τη συζήτηση για το
πως θα δημιουργήσουμε ένα τέτοιο
οικοσύστημα.

50 ΣΜΕ2017
ΠΡΟΪΟΝΤΑ
ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

Τ
ο 2017, ήταν έτος ποικίλων αποτελε- πορεία όλο το 2017, με υψηλότερες πωλήσεις
σμάτων σε σχέση με τις αγορές των έναντι του 2016. Ο διεθνής ανταγωνισμός στον
Ορυκτών Πρώτων Υλών (ΟΠΥ). Τα με- τομέα αυτόν, είναι ιδιαίτερα οξύς, με αποτέλεσμα
ταλλεύματα εμφάνισαν το 2017 σταθερή να ωθούνται οι τιμές προς τα κάτω. Τα οικονομικά
πορεία με οριακές βελτιώσεις τιμών σε αντίθεση αποτελέσματα του τομέα εμφάνισαν μικρή αύξηση
με τα μέταλλα, τα μεταλλικά προϊόντα και τα συ- έναντι του 2016. Αρνητικό στοιχείο υπήρξε η ανα-
μπυκνώματα, όπου είχαν σημαντική αύξηση τιμών. στάτωση που προκλήθηκε στη ναυλαγορά, η οποία
Τα προϊόντα μαγνησίας είχαν αυξημένες πωλήσεις οδήγησε σε αυξήσεις τιμών, γεγονός που φαίνεται
το 2017 έναντι του 2016 με κάποιες, όχι μεγάλες, ότι θα συνεχιστεί και το 2018, επηρεάζοντας το
βελτιώσεις στον κύκλο εργασιών τους. ύψος των παραγγελιών.
Η παραγωγή ενέργειας από λιγνίτη εμφάνισε
Σημαντικός παράγοντας εξελίξεων για τις ΟΠΥ σχετική αύξηση έναντι του 2016. Η συμμετοχή
αποτέλεσε για μία ακόμη φορά η Κίνα. Ιδιαίτερα του λιγνίτη στο σύνολο της παραγωγής ενέργειας,
κατά το 2ο εξάμηνο του 2017, επέβαλε, για περι- εμφανίζεται επίσης αυξημένη, φτάνοντας το 30%.
βαλλοντικούς λόγους, περιορισμούς παραγωγής Η διαδικασία πώλησης του 40% της λιγνιτικής
σε πολλά μεταλλικά προϊόντα όπως αλουμινίου, παραγωγής ενέργειας της ΔΕΗ, βρίσκεται σε τελική
μολύβδου, ψευδαργύρου και προϊόντων μαγνη­ φάση και αυτό αλλάζει πλήρως όλα τα δεδομένα
σίας, γεγονός που οδήγησε σε μεγαλύτερη ζήτηση για τα προσεχή χρόνια.
και αύξηση τιμών, που κατά κύριο λόγο θα εμφα- Τα αδρανή το 2017, με πολύ μεγάλη προσπά-
νιστεί το 2018. Δεν είναι βέβαιο εάν η πολιτική θεια, παρά τη συνεχιζόμενη μεγάλη κρίση στον
αυτή θα συνεχιστεί σε βάθος χρόνου και τι είδους κατασκευαστικό τομέα και την ανυπαρξία νέων
συνέπειες θα έχει στη διεθνή αγορά το 2018. έργων, κυμάνθηκαν περίπου στα ίδια επίπεδα με
Ο κλάδος του μαρμάρου είχε το 2017 μία πολύ το 2016, εμφανίζοντας μικρή μείωση παραγωγής
καλή πορεία λόγω υψηλών εξαγωγών που τροφο- περί το 4%. Το 2018, εκτιμάται ότι θα είναι ιδι-
δοτούνταν από τη μεγάλη ζήτηση, καλής ποιότητας αίτερα δύσκολο. Θετικό είναι ότι έχει αρχίσει να
μαρμάρων, από τη διεθνή αγορά. Η δυναμική του κινείται πάλι η ιδιωτική οικοδομή .Ο κλάδος του
κλάδου, ιδιαίτερα για τις εξωστρεφείς και εξαγω- Τσιμέντου, που σχετίζεται άμεσα με την εξορυκτική
γικά προσανατολισμένες, μεγάλες εταιρείες, είναι δραστηριότητα, συντηρείται χάρη στις εξαγωγές
έντονη, με οικονομικές επιδόσεις πρωτόγνωρες που πραγματοποιεί. Σημειώνεται ότι η εγχώρια
για το αντικείμενο. κατανάλωση Τσιμέντου έπεσε το 2017 στα επίπεδα
Τα βιομηχανικά ορυκτά συνέχισαν την καλή τους των αρχών του 1960.

ΣΜΕ 2017 51
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΑΣΒΕΣΤΙΟ
• Οmya HELLAS • «ΑΕΒΕ ΛΑΤΟΜΕΙΩΝ ΜΑΡΜΑΡΟΥ ∆ΙΟΝΥΣΟΥ ΠΕΝΤΕΛΗΣ»
Εταιρείες δραστηριότητας-µέλη ΣΜΕ:
• «ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑ∆ΟΣ (ΙΜG)»

ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΤΑΣΕΙΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Κεφαλλονιά, Αττική, Καβάλα, 2 τάσεις: Μεγάλο εύρος προϊόντων και το
Θεσσαλονίκη, Κόρινθος • Σηµαντική µείωση της ίδιο τιµών από την παραγωγή
εσωτερικής κατανάλωσης λόγω υπερκαθαρού ασβεστόλιθου
κρίσης από λατοµεία, µέχρι τα
κατεργασµένα προϊόντα πολύ
• Αύξηση εξαγωγών, αυξηµένη µικρής διαµέτρου (<4,5 mm) και
ζήτηση διεθνώς filler
ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016 ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016

21.700.000€ 19.250.000€
σε κατεργασµένα προϊόντα

534.373 ΤΟΝΟΙ
∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ ΜΕΙΩΣΗ ΤΙΜΩΝ • Mειώνεται συνέχεια η ζήτηση στη
βιοµηχανία χάρτου (λόγω
Ευρωπαϊκή Ένωση, ΕΝΤΟΝΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ εφαρµογών πληροφορικής, smart
Ουκρανία, σηµαντική πτώση πωλήσεων phones, tablets κτλ
Ρωσία, ελληνικού ανθρακικού ασβεστίου • Αυξάνεται η ζήτηση στη χηµική
Ισραήλ, βιοµηχανία, τρόφιµα, καλλυντικά,
Αµερική, ΜΕΙΩΣΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ γεωργία, κτηνοτροφία
Καναδάς στη βιοµηχανία χάρτου λόγω • Συµπίεση τιµών λόγω
µειώσεων στην κατανάλωση χάρτου ανταγωνισµού

ΑΤΤΑΠΟΥΛΓΙΤΗΣ
Εταιρεία δραστηριότητας: • ΓΕΩΕΛΛΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016 ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016
Αύξηση όγκου πωλήσεων κατά 7% τα 2/3 των πωλήσεων της εταιρείας

23.626 ΤΟΝΟΙ 6.200.000€ 4.400.000 €
ΣΕ ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
ΖΗΤΗΣΗ 2017 ΕΞΑΓΩΓΕΣ
54.280 ΤΟΝΟΙ Πωλήσεις: Ευρώπη,
Βόρεια και Ανατολική Αφρική,
ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ Αύξηση 14% Άπω Ανατολή (και Κίνα)
14% στις ζωοτροφές

ΘΕΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ 2017 Αύξηση στον κλάδο
δοµικών υλικών
• Ισχυροποίηση ευρώ Αύξηση
έναντι δολαρίου
• Φορολογική πολιτική Πωλήσεις στην πετρελαϊκή
στα καύσιµα βιοµηχανία
• Υψηλό κόστος ηλεκτρικής
ενέργειας
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
Σηµαντική αύξηση πωλήσεων
Αύξηση κατά 7% λόγω εξαγωγών, σε κλάδους όπως
7% στην Ελλάδα ζωοτροφών, δοµικών υλικών,
Αύξηση
πετρελαϊκής βιοµηχανίας και
αποχρωστικών γαιών

52 ΣΜΕ2017
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΒΩΞΙΤΗΣ ΑΛΟΥΜΙΝΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ
Εφοδιαστική αλυσίδα
Εταιρείες
δραστηριότητας: ΒΩΞΙΤΗΣ
Από την ένυδρη
∆ΕΛΦΟΙ ∆ΙΣΤΟΜΟΝ αλουµίνα παράγεται
ΕΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ τεχνική αλουµίνα, µε
του κόστους παραγωγής
ΕΝΥ∆ΡΗ
ΑΛΟΥΜΙΝΑ
λειτουργία στατικού
φούρνου και
εντονότερη θερµική
33% του αλουµινίου είναι
ηλεκτρική ενέργεια
ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017
κατεργασία έναντι
της κλασικής,

1.927.093 ΤΟΝΟΙ
ΑΝΥ∆ΡΗ
ΑΛΟΥΜΙΝΑ
αποκτά αυξηµένη
διεπιφάνεια άρα και
τεχνικές εφαρµογές.
Εταιρεία
δραστηριότητας:
Μυτιληναίος ΑΕ
ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016
ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ

62.918.294€
ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ

ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ
363.300
Άνυδρη αλουµίνα
ΤΟΝΟΙ
Ελληνικός Βωξίτης

1.341.000
ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016

16.980.000€
ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΛΛΟΥ 2017
ΤΟΝΟΙ
Εισαγόµενος Βωξίτης
181.631
510.000 ΤΟΝΟΙ
ΤΟΝΟΙ
∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017
ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥ 2016
ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017

4 821.000 309.658.869€
ΤΟΝΟΙ

20 ΗΠΕΙΡΟΙ ένυδρης αλουµίνας
ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ ΠΑΡΗΧΘΗΣΑΝ
ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥ 2016

192.141.000 €
ΧΩΡΕΣ

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΒΩΞΙΤΗΣ
695.398 ΤΟΝΟΙ
άνυδρης αλουµίνας για εξαγωγή
ΕΞΑΓΕΤΑΙ ΣΕ και παραγωγή αλουµινίου
20 ΧΩΡΕΣ
4ων ΗΠΕΙΡΩΝ
125.602 ΤΟΝΟΙ
ένυδρης αλουµίνας για εξαγωγή
∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017

Αυξηµένη τιµή µετάλλου
έναντι του 2016.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018 ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016
• Αύξηση ζήτησης,
• Μικρή αύξηση τιµών 32.004.156€
ΕΝΥ∆ΡΗ
Αυξηµένη ζήτηση

68.903.870€ ΑΝΥ∆ΡΗ
ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ
Ευρωπαϊκή Ένωση

ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ
Ευρωπαϊκή Ένωση
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
Αύξηση τιµών και ζήτησης λόγω

2018
παύσης παραγωγής κινεζικών
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ εργοστασίων για
Άνοδος τιµών και ζήτησης λόγω περιβαλλοντικούς λόγους
σταµατήµατος παραγωγής
κινεζικών εργοστασίων για
περιβαλλοντικούς λόγους,
κατασκευή νέου εργοστασίου
αλουµίνας, επένδυση 400 εκ.
δολαρίων, αύξηση της
παραγόµενης αλουµίνας

ΣΜΕ 2017 53
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΓΥΨΟΣ
• ΛΑΒΑ Μ.Λ.Α.Ε
Εταιρείες δραστηριότητας-µέλη ΣΜΕ:
• ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ∆ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ

ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΑΓΟΡΑ 2017 ΑΓΟΡΑ 2018
Αλτσί Κρήτης, • Στην Ελλάδα συνεχίζεται η
Αιτωλοακαρνανία, µείωση της ζήτησης λόγω ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΣΧΕΤΙΚΗ
Κεφαλλονιά οικονοµικής κρίσης
ΑΥΞΗΣΗ ΖΗΤΗΣΗΣ
• ∆ιεθνώς η ζήτηση ήταν καλή.
ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ • Μειονέκτηµα η κακή ισοτιµία
Τουρκία Τουρκικής λίρας/ευρώ που
(µεγάλος καταναλωτής κάνει το ελληνικό προϊόν
ελληνικής γύψου), ακριβό.
Βαλκανικές χώρες • Η τιµή πώλησης σταθερή.
Χώρες Μέσης Ανατολής

ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016 ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016

855.000 ΤΟΝΟΙ 4.400.000€ 2.313.000€

ΚΙΣΣΗΡΙΣ
Εταιρείες δραστηριότητας-µέλη ΣΜΕ: • ΛΑΒΑ Μ.Λ.Α.Ε

ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΑΓΟΡΑ 2017 ΖΗΤΗΣΗ 2018
Νησίδα Γυαλί,
πλησίον νήσου Νισύρου ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΥΞΗΣΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΣΧΕΤΙΚΗ
ΑΥΞΗΣΗ ΣΤΗ ΖΗΤΗΣΗ

ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΤΙΜΕΣ ΕΝΤΕΙΝΕΤΑΙ Ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ
ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥΣ
Κύριοι προορισµοί
εκτός Ελλάδος είναι:
Χώρες Ευρωπαϊκής Ένωσης
ΗΠΑ
Ισραήλ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016 ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016

840.000 ΤΟΝΟΙ 8.000.000€ 5.800.000€

54 ΣΜΕ2017
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΛΙΓΝIΤΗΣ
Εταιρείες δραστηριότητας-µέλη ΣΜΕ: • ∆ΕΗ • ΛΑΡΚΟ Γ.Μ.Μ.Α.Ε

ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016

37.410.000 540.000.000€
Πτολεµαϊδα,

ΤΟΝΟΙ
Φλώρινα,
Μεγαλόπολη, αυξηµένη κατά 13% του 2016
Σέρβια Κοζάνης
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ   ΝΕΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΑ ΤΟ 2018
• Κατασκευάζεται νέα µονάδα «Πτολεµαΐδα V» 660 MW
ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΛΙΓΝΙΤΗ • Πώληση (αποεπένδυση) λιγνιτικών µονάδων που
2017 παράγουν 40% της λιγνιτικής ισχύος. Περιλαµβάνονται
οι µονάδες: Μελίτη 1 ισχύος 330 MW, η άδεια νέας

16,4 2009 30,5 14,9
TWh TWh
2016
µονάδας Μελίτης 2 ισχύος 450 MW, Mεγαλόπολη 3
ισχύος 255 MW, Μεγαλόπολη 4 ισχύος 256 MW, τα
λιγνιτικά κοιτάσµατα της περιοχής Φλώρινας και τα
TWh ορυχεία της Μεγαλόπολης

ΛΙΓΝΙΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ∆ΕΣ
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ∆ΡΟΜΗ 1957Š2017 ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟ 2017
1212 ΜW

Από το 1957 σε ∆. ΑΗΣ Καρδιάς

1957 1951Š1988 1969
1595 ΜW
Μακεδονία και
Μεγαλόπολη, µέχρι το Aγ. ∆ηµητρίου
600 ΜW
Η ∆ΕΗ ξεκινά την Εκµεταλλεύεται Ξεκινά η 2017 παρήχθησαν Aµυνταίου
εξορυκτική υπόγεια το λιγνίτη στο εκµετάλλευση 2.064 κ. τόνοι λιγνίτη 300 ΜW
δραστηριότητα στη Αλιβέρι µε παραγωγή του λιγνίτη στη µε εκσκαφές 9.558 εκ.κ. Mελίτης
∆. Μακεδονία µε 18,6 τόνους συνολικά Μεγαλόπολη 300 ΜW
συγχώνευση ΛΙΠΤΟΛ Αποµένουν 1,7 δις. τόνοι
λιγνίτη Μεγαλόπολη Α
300 ΜW
Μεγαλόπολη Β

ΧΟΥΝΤΙΤΗΣ-Υ∆ΡΟΜΑΓΝΗΣΙΤΗΣ
Το υλικό που διατίθεται στην αγορά, είναι µίγµα χουντίτη, υδροµαγνησίτη σε ποσοστό 60-40%

Εταιρεία
• SIBELCO ΕΛΛΑΣ ΑΕ ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ
δραστηριότητας:
Νεραΐδα Κοζάνης (εξόρυξη Εκτός της Ελλάδας,
µεταλλεύµατος), κύριοι προορισµοί είναι:
Λεύκαρα Κοζάνης Χώρες Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης
(εργοστάσιο κατεργασίας) Κίνα και
Ινδία

ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016 ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016

1.590.000 € 1.399.000€
Μετάλλευµα

13.500 ΤΟΝΟΙ Αύξηση κύκλου εργασιών το 2017
Κατεργασµένα
προϊόντα
ΑΓΟΡΕΣ 2017 ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ 2018

5.008 ΤΟΝΟΙ ΝΕΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΣΕ ΚΕΡΑΜΙΚΑ
ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΥΞΗΣΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

ΣΜΕ 2017 55
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΣ
Λευκόλιθος Ωµός ∆ίπυρος Μαγνησία Πυρίµαχες µάζες
(MgO µε ψήσιµο λευκόλιθου (Ξηρή σκόνη διπύρου µαγνησίας (95%)
Εταιρεία σε 1300ο-1700ο, Ανενεργός ουσία) µαζί µε χηµικές προσµίξεις)
δραστηριότητας:
ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ Εταιρεία Εταιρεία
ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ δραστηριότητας: δραστηριότητας:
ΤΕΡΝΑ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ
ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ
ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ:
ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ:
Χαλκιδική
Εύβοια Χαλκιδική Χαλκιδική

ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ
ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ
ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 Ευρωπαϊκή Ένωση
ΕΕ
Λατινική Αµερική

590.000 ΤΟΝΟΙ
Ρωσία
Ουκρανία
Ουκρανία
Μέση Ανατολή
χώρες Περσικού Κόλπου
Αίγυπτος
ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017
ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016

2.921.000€ 21.862 ΤΟΝΟΙ
ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017

ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016
47.300 ΤΟΝΟΙ

7.840.000€
ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016
ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016

2.116.000€ 11.384.000€
ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018 7.265.000€ ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016

10.626.000€
• Αύξηση ζήτησης και τιµών

ΑΓΟΡΑ 2017

Αύξηση ζήτησης και τιµών, ιδιαίτερα
µετά το β’ εξάµηνο, λόγω περιορισµών
παραγωγής που επιβλήθηκαν από την
Κινεζική Κυβέρνηση για
περιβαλλοντικούς λόγους

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
Σηµαντική αύξηση ζήτησης και
τιµών λόγω κινεζικών
περιορισµών

56 ΣΜΕ2017
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΚΑΥΣΤΙΚΗ ΜΑΓΝΗΣΙΑ
(MgO µε ψήσιµο λευκόλιθου σε 800º - 1200º, Ανενεργός ουσία)

Εταιρείες δραστηριότητας-µέλη ΣΜΕ: • ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ • ΤΕΡΝΑ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ

ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
Χαλκιδική, ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΙ Η
Μετά το β’ εξάµηνο αυξάνεται σηµαντικά
Εύβοια ΑΥΞΗΣΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΙ
η ζήτηση και λιγότερο οι τιµές λόγω
περιορισµών στην παραγωγή κινεζικών ΤΙΜΩΝ
ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ προϊόντων για περιβαλλοντικούς όρους
Ευρωπαϊκή Ένωση, Τα ελληνικά προϊόντα κρατούν τα µερίδιά
Ρωσία, τους στη διεθνή αγορά
Μ. Ανατολή,
Λατινική Αµερική,
Ν. Α. Ασία

ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΙΚΑ Α∆ΡΑΝΗ
• Όµιλος ΤΙΤΑΝ, • Όµιλος ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ • ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΧΑΛΥΨ
Εταιρείες δραστηριότητας-µέλη ΣΜΕ:
• Βιοµηχανικά Ορυκτά Ελλάδος • ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ • ΛΑΡΣΙΝΟΣ ΑΕ

ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

40.000.000 ΤΟΝΟΙ 21.000.000€
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018 ΜΕΙΩΣΗ ΚΑΤΑ 12,5%
Το 2018 εκτιµάται ότι η παραγωγή αδρανών ΛΟΓΩ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑΣ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΗΣ
θα µειωθεί και άλλο. Θετικό στοιχείο η µικρή ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ
ανάκαµψη της ιδιωτικής οικοδοµής.

ΠΟΖΟΛΑΝΗ
Εταιρείες δραστηριότητας-µέλη ΣΜΕ: • ΛΑΒΑ ΜΛΑΕ • ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ∆ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΑΕ

ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΑΓΟΡΑ 2017 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
Μήλος Μειωµένη ζήτηση που οδήγησε σε Η σχετική αβεβαιότητα για το
Κίµωλος µείωση παραγωγής, µε κύριες ύψος της εθνικής παραγωγής
αιτίες την κρίση στον τσιµέντου συµπαρασύρει και
Γυαλί την ποζολάνη
κατασκευαστικό τοµέα και την
Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας εκτεταµένη χρήση µη φυσικών
ποζολανών, µε ίδιες ιδιότητες (πχ
ιπτάµενη τέφρα, σκωρίες), στην
παραγωγή τσιµέντου

ΣΜΕ 2017 57
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΜΑΡΜΑΡΟ
• «ΠΑΥΛΙ∆ΗΣ ΑΕ ΜΑΡΜΑΡΑ ΓΡΑΝΙΤΕΣ»
Εταιρείες δραστηριότητας-µέλη ΣΜΕ: που δραστηριοποιείται κύρια στη ∆ράµα, Καβάλα, Θάσο
• «ΑΕΒΕ ΛΑΤΟΜΕΙΩΝ ΜΑΡΜΑΡΟΥ ∆ΙΟΝΥΣΟΥ ΠΕΝΤΕΛΗΣ»,
που δραστηριοποιείται, κύρια στη µαρµαροφόρο ζώνη του Πεντελικού Όρους
και στο Βώλακα ∆ράµας

ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΤΑΣΕΙΣ ΑΓΟΡΑΣ ΖΗΤΗΣΗ
Καβάλα, ∆ράµα, Ξάνθη, 2 τάσεις: Πολύ µεγάλη ζήτηση ιδιαίτερα
Θάσος, Αττική (µαρµαροφόρος ζώνη • Τεράστια µείωση εσωτερικής λευκού µαρµάρου σε Κίνα,
Πεντελικού Όρους), Κοζάνη, κατανάλωσης τα χρόνια της κρίσης Σιγκαπούρη, Ν.Α. Ασία,
Κυκλάδες Βραζιλία, Αραβικές Χώρες,
• Ανάπτυξη εξαγωγών, αυξηµένη Β. Αφρική, ΗΠΑ
ζήτηση

∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017 ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΑΡΜΑΡΟ Χαρακτηριστικά παραδείγµατα:
Κωδικός δασµολογίου Κωδικός δασµολογίου
25151100 68022101
ογκοµάρµαρα κατεργασµένα

Αντιπροσωπεύει: Αντιπροσωπεύει:

62,92% της αξίας του συνόλου των εξαγωγών 30,52% της αξίας του συνόλου των εξαγωγών
79,14% της ποσότητας του συνόλου των εξαγωγών 17,47% της ποσότητας του συνόλου των εξαγωγών
+84,87% αύξηση σε αξία έναντι του 2016 +2,84% αύξηση σε αξία έναντι του 2016
+58,39% αύξηση σε ποσότητα (έναντι 2016) +1% αύξηση σε ποσότητα (έναντι 2016)
Κυρίαρχη απορρόφηση: Κυρίαρχη απορρόφηση:
Κίνα ΗΠΑ, Αραβικά Κράτη, Βραζιλία, Κίνα, Μεξικό
Πηγή: stonenews.eu Πηγή: stonenews.eu

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΑΡΜΑΡΟΥ 2017 ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΑΡΜΑΡΟΥ 2016

1.680.000
Αύξηση 5% έναντι 2016
ΤΟΝΟΙ 300.000.000€
ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΓΚΟΜΑΡΜΑΡΩΝ 2017 ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
793.000 ΤΟΝΟΙ
Αδειοδότηση νέων έργων, εξεύρεση
νέων κοιτασµάτων υψηλής ποιότητας,
διάθεση-εκµετάλλευση µη
• Αυξηµένη ζήτηση σε
λευκά µάρµαρα
• Αύξηση τιµών
εµπορεύσιµων ογκοµαρµάρων,
ξοφαριών και λατυπών

ΜΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ
Εταιρεία δραστηριότητας: • ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Συµπύκνωµα χρυσοφόρου πυρίτη
Συµπύκνωµα ψευδαργύρου
Συµπύκνωµα Αργυρούχου Μολύβδου

ΕΞΟΡΥΞΗ ΜΕΤΑΛΛΕΥΜΑΤΟΣ 2017 ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016

43.226.000€ 3.052.443€
ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017

326.000 ΤΟΝΟΙ
Συµπυκνώµατα µολύβδου-
αργύρου-ψευδαργύρου
Συµπύκνωµα χρυσοφόρου πυρίτη

26,42 ουγγιές χρυσού περιεχοµένου ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
σε 31.181,60 υγρούς µετρικούς ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ • Μείωση παραγωγής χρυσοφόρου πυρίτη
τόνους (dmt) χρυσοφόρου πυρίτη • Αύξηση τιµών ψευδαργύρου (Ζn) και
Κύρια Κίνα
34866 dmt συµπύκνωµα ψευδαργύρου Β. Αµερική
µολύβδου (Pb)
• Aύξηση ζήτησης και τιµής χρυσοφόρου
15722 dmt συµπύκνωµα
µολύβδου-αργύρου
αρσενοπυρίτη
• Ανάπτυξη παραγωγικών έργων στην
Ολυµπιάδα

58 ΣΜΕ2017
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗΣ
Εταιρεία δραστηριότητας-µέλος ΣΜΕ: • ΙΜΕRYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ ΑΕ

ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016 ∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017
Μήλος • Αυξηµένη ζήτηση στα
ΟΡΥΚΤΟΥ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ

600.000 €
χυτήρια τα συνδεδεµένα µε
αυτοκινητοβιοµηχανία, στη
ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 σιδηροµεταλλουργία, στις
ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ κατασκευές

1.100.000
ΟΡΥΚΤΟΥ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ
ΤΟΝΟΙ 65.000.000 € • Μικρή µείωση ζήτησης στην
εξόρυξη πετρελαίου και
φυσικού αερίου
ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΟΡΥΚΤΟΥ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ

880.000 ΤΟΝΟΙ 200.000€
ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ
Εκ των οποίων 774.000 τόνοι
ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
από την Imerys Hellas
62.658.000€ • Αυξηµένη ζήτηση σε χυτήρια,
χαλυβουργίες, µεταλλουργία,
κατασκευές.
ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ • Τιµές ελαφρά αυξηµένες έναντι
Κύρια Ευρωπαϊκή Ένωση του 2017
Βόρ. Αφρική

ΝΙΚΕΛΙΟ
Εταιρεία δραστηριότητας: • ΛΑΡΚΟ ΓΜΜΑΕ

ΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΕΞΟΡΥΞΗ ΠΡΩΤΗΣ ΥΛΗΣ 2017

16.781 2.284.135
Φθιώτιδα
Εύβοια
Καστοριά ΤΟΝΟΙ ΝΙΚΕΛΙΟΥ ΤΟΝΟΙ

ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ ∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017 ΘΕΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ 2017
Κύρια Ευρωπαϊκή Ένωση • Τάση ανόδου ζήτησης και τιµών
• Χαµηλές τιµές, µε µικρή αύξηση έναντι
του 2016: 10.463 $/τόνο νικελίου.
Τάσεις ανόδου. Τάσεις αύξησης
ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016 ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ 2017
• Αύξηση παγκόσµιας παραγωγής 4,8%
έναντι του 2016

145.281.017 €
• Χαµηλή ακόµη τιµή
• 50% της παραγωγής από Κίνα, • Κόστος ενέργειας
Ινδονησία, Ιαπωνία, Καναδά • Άνοδος θαλάσσιων ναύλων
µείωση κατά 24,6% έναντι του 2015 • Μείωση παραγωγής κατά 11% στην
Ευρώπη και κατά 20% στη Ρωσία
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
Αύξηση ζήτησης και αύξηση τιµών

ΣΜΕ 2017 59
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΣΜΕ

ΟΛΙΒΙΝΗΣ
ΑΝΥ∆ΡΗ ΠΥΡΙΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ FeXX ΚΑΙ MgXX

Εταιρεία δραστηριότητας: • ΘΕΡΜΟΛΙΘ ΑΕ (Όµιλος ΣΙ∆ΕΝΟΡ)

ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2017 ΠΩΛΗΣΕΙΣ 2016

29.000 954.000 €
Σκούµτσα Γρεβενών
ΤΟΝΟΙ
ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ
Ευρωπαϊκή Ένωση
Ρωσία
21.585 ΤΟΝΟΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ 2016

556.000 €
ΣΕ ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017
• Αύξηση ζήτησης σε
κατεργασµένα
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2018
• Αναµένεται αύξηση ζήτησης
• Τιµές περίπου σταθερές οπότε και αύξηση πωλήσεων
• ∆ιεύρυνση πελατολογίου

ΠΕΡΛΙΤΗΣ

Εταιρεία δραστηριότητας – Μέλος ΣΜΕ: • ΙΜΕRYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ ΑΕ

ΤΟΠΟI ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΡΥΚΤΟΥ ΠΕΡΛΙΤΗ 2017

700.000
Μήλος και
νησίδα Γυαλί (Νισύρου)
ΤΟΝΟΙ

ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
Ευρωπαϊκή Ένωση κατεργασµένου-ηµικατεργασµένου περλίτη 2017
Β. Αµερική
690.000 ΤΟΝΟΙ
εκ των οποίων 580.510 τόνοι από την Imerys Hellas

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΟΡΥΚΤΟΥ ΠΕΡΛΙΤΗ 2016 ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΟΡΥΚΤΟΥ ΠΕΡΛΙΤΗ 2016

4.600.000€ 1.000.000 €
ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΠΕΡΛΙΤΗ 2016 EΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΠΕΡΛΙΤΗ 2016

34.220.000€ 33.800.000€
∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ 2017
• Στη Β. Αµερική σε οικοδοµικές εφαρµογές, γεωργικές χρήσεις
και άµµο υγιεινής. Οι πωλήσεις περίπου σταθερές
• Στην Ευρώπη, µείωση πωλήσεων στις κατασκευές
• Αύξηση στις αγροκαλλιέργειες

60 ΣΜΕ2017
ΝΈΑ ΔΕΔΟΜΈΝΑ ΣΤΗΝ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΉ ΚΑΙ
ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΉ ΔΡΑΣΤΗΡΙΌΤΗΤΑ
ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΏΝ ΜΕΛΏΝ ΣΜΕ

Η «IMERYS ΒΙΟΜΗΧΑ-
ΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΕΛΛΑΣ
ΙMERYS ΑΕ» είναι η μεγαλύτερη
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ παραγωγός μπεντονίτη
ΕΛΛΆΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και βωξίτη στην Ευρώπη,
δεύτερος παραγωγός μπε-
τονίτη παγκόσμια, ο μεγα-
Τον Ιούλιο του 2017, ο όμι- της Kerneos ΕΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ, που
λύτερος εξαγωγός μπε-
λος IMERYS εξαγόρασε τον όμιλο αποτελεί τη μεγαλύτερη εταιρεία
Kerneos, που μαζί με άλλα αποτελεί παραγωγής βωξίτη στην Ελλάδα. ντονίτη στον κόσμο και ο
τη μεγαλύτερη παραγωγό βωξίτη Η ΕΛΜΙΝ ΒΩΞΙΤΕΣ αποτελεί πλέ- μεγαλύτερος προμηθευτής
στην Ευρώπη. Με την εξαγορά αυτή, ον οργανωτικό κομμάτι του ομίλου αδιόγκωτου περλίτη στη
εντάχθηκε στην IMERYS η θυγατρική IMERYS.
διεθνή αγορά.

MYTILINEOS
(ΑΛΟΥΜΊΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΆΔΟΣ)

Τ
ο Αλουµίνιον της Ελλάδος Πρέπει να σημειωθεί ότι οι τι- σματικότητας και των συνθηκών
(νυν Mytilineos) αποτελεί μές της αλουμίνας παρουσίασαν εργασίας και τέλος στη μείωση του
τη µεγαλύτερη καθετοποι- διεθνώς σημαντική άνοδο της περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
ηµένη παραγωγό αλουµίνας και τάξης του 30% σε σχέση με το α’ Τα αποτελέσματα της προσπάθειας
πρωτογενούς αλουµινίου στη εξάμηνο του 2017, φτάνοντας τα αυτής, καθιστούν το Εργοστάσιο
Νοτιοανατολική Ευρώπη. Κατα- 450$/τον. (λόγω των περιορισμών Αλουμίνιο της Ελλάδος ένα από τα
τάσσεται στις τρεις πιο ανταγω- που επιβλήθηκαν στα κινέζικα πλέον ανταγωνιστικά σε όλο τον
νιστικές βιοµηχανίες παγκοσµίως εργοστάσια). κόσμο.
Συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρ- Στο πλαίσιο της Κυκλικής Οι-
Μελετάται επένδυση ύψους 400 κεια του έτους οι προσπάθειες μεί- κονομίας ο ΤΕΔ Μεταλλουργίας
εκατ. δολαρίων για την κατασκευή ωσης του κόστους παραγωγής με της Μυτιληναίος ΑΕ-Εργοστάσιο
του νέου εργοστασίου αλουμίνας, το πρόγραμμα «Τhe Best» με την Αλουμινίου της Ελλάδος έχει θέσει
που θα δώσει τη δυνατότητα στη ενεργό συμμετοχή όλου του προ- ως βασικό στόχο την ανάπτυξη τε-
μεταλλουργία του Αλουμινίου επι- σωπικού. Εκτός της μείωσης του χνολογιών που θα επιτρέψουν την
πλέον παραγωγή 1 εκ. τόνων αλου- κόστους παραγωγής, το πρόγραμ- ολιστική αξιοποίηση των καταλοί-
μίνας ετήσια, έναντι 820.000 τόνων μα αποβλέπει και στη βελτίωση των πων βωξίτη (κ.β.). Η προσπάθεια
που παράγονται σήμερα. επιπέδων ασφάλειας, της αποτελε- αυτή έχει την κωδική ονομασία

ΣΜΕ 2017 61
MYTILINEOS

Al-Sc
Κ.Β.

Χυτοσίδηρος
Aνάκτηση REE
Βιομηχανία
REΕ

Mud2Metal
Νέα Δομικά
Αξιοποίηση Σκωρίας Προϊόντα

Τσιμέντο Γεωπολυμερή
Πετροβάμβακας

FeSi
De-Alkanization SPL
BR Alumina /
soda solution
Mixing Slag Leaching
Agglomeration Rotary Kiln Plant
Drying REE
SLAG oC
1600
800-1000 oC METAL
Ga
Fly Ash
Electric Arc
Furnace Rutile

Stabilization Geopolymerization Slag Valorization

High
Light Weight
Soil Stabilizer Perfomance Blended OPC Mineral wool
Agreegate
Concrete

New Building products
GEOVALIN

62 ΣΜΕ2017
MYTILINEOS

«Μud2Metal» και περιγράφεται στο γωγή Σπάνιων Γαιών και ειδικό- Iron) [2017- 2022], που στοχεύ-
παρακάτω διάγραμμα. τερα ενώσεων Σκανδίου και κρα- ει στην πιλοτική δοκιμή ηλεκτρο-
Διακρίνουμε τα εξής επιμέρους μάτων Αλουμινίου-Σκανδίου λυτικής παραγωγής σιδήρου από
προγράμματα αξιοποίησης καταλοί- „„ Πρόγραμμα ENSUREAL (Ensuring κ.β. σε αλκαλικό περιβάλλον
πων βωξίτη (κ.β.). sustainable alumina production) Πρόγραμμα RemovAL σε συνερ-
„„ Ερευνητικό έργο SCALE: [2017- 2021], που θα δοκιμαστεί γασία με μεγάλους παραγωγούς
production of SCandium πιλοτικά η εξαγωγή χυτοσιδήρου αλουμίνας ανά τον κόσμο και την
compounds and scandium και αλουμίνας από κ.β. Ε.Ε., με σκοπό την ολιστική αξι-
ALuminum alloys from European „„ Π ρ ό γ ρ α μ μ α S I D E R E W I N οποίηση κ.β.
resources, που στοχεύει στην εξα- (Sustainable Electro-wining of

Τ
ο 2017, η διεθνής αγορά Μέσα σε αυτό το ιδιόμορφο ταλλευτικών και παραγωγικών δυ-
λευκόλιθου επηρεάζεται, πλαίσιο, η ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙ- νατοτήτων και εγκαταστάσεών της.
ιδιαίτερα το δεύτερο εξάμη- ΘΟΙ ενίσχυσε ακόμη περισσότερο Σε ό,τι αφορά το περιβάλλον,
νο, από τη μείωση παραγωγής την παρουσία της με εξειδικευμένα οι σημαντικότερες ενέργειες της
μαγνησιακών προϊόντων από την προϊόντα και εφαρμογές. Εταιρείας το 2017, ήταν η έναρξη
Κίνα, λόγω περιβαλλοντικών πε- Αξιοσημείωτη εξέλιξη για την ανέγερσης της μονάδας FGD (Flue
ριορισμών που επιβλήθηκαν, με Εταιρεία αποτελεί η έναρξη υλοποί- Gas Desulfurization) για αποθείωση
αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύ- ησης ενός μεγαλεπίβολου επενδυ- των καυσαερίων με χρήση οξειδί-
ξηση ζήτησης και τιμών και από τικού προγράμματος στην τουρκική ου του μαγνησίου (ΜgO) και η κατά
την παγκόσμια ανάκαμψη παρα- θυγατρική της «Αkdeniz Mineral 88% κάλυψη των αναγκών νερού
γωγής χάλυβα, που απορροφά Kaynaklari A.S.», αξίας 10.000.000 για βιομηχανική χρήση από την ανα-
πλέον του 70% των παραγόμε- ευρώ, με σκοπό την ανάπτυξη, επέ- κύκλωση επεξεργασμένων υγρών
νων μαγνησιακών προϊόντων. κταση και εκσυγχρονισμό των με- αποβλήτων.

Η
ΛΑΡΚΟ Γενική Μεταλλευ- Η τιμή του μετάλλου είχε αυξητική παραγωγής για έκτη συνεχή χρονιά,
τική και Μεταλλουργική πορεία, ιδιαίτερα το β’ εξάμηνο του κατά 10%, φτάνοντας τους 388.000
Ανώνυµη Εταιρεία, είναι 2017, φτάνοντας στα 11.464$/τόνο. τόνους.
παραγωγός σιδηρονικελίου, η Αυτό ωφελεί σημαντικά τη ΛΑΡΚΟ με Μέσα σε αυτό το ρευστό περι-
µεγαλύτερη στην Ευρώπη και περιορισμό ελλειμμάτων έναντι του βάλλον, η Εταιρεία κατάφερε να
µία από τις πέντε µεγαλύτερες κόστους παραγωγής που παραμένει εξυπηρετήσει τις συμβατικές της
παγκόσµια. υψηλό, κατά πολύ μεγαλύτερο της υποχρεώσεις με συνέπεια, διατηρώ-
τιμής πώλησης του μετάλλου. ντας τη σημαντική θέση που κατέχει
Η ΓΜΜΑΕ ΛΑΡΚΟ είχε μικρή μεί- Το 2017, η παγκόσμια παραγωγή στην ευρωπαϊκή αγορά σιδηρονικε-
ωση παραγωγής κατά 1,7% έναντι νικελίου ανήλθε σε 2,08 εκ. τόνους, λίου για την παραγωγή ανοξείδω-
του 2016 αλλά αύξηση εσόδων κα- σημειώνοντας αύξηση κατά 4,8% σε του χάλυβα.
τά 10% λόγω αυξημένων τιμών του σχέση με το 2016. Αντίθετα στην
μετάλλου στη διεθνή αγορά. Ευρώπη, παρατηρήθηκε μείωση της

ΣΜΕ 2017 63
Νέα δεδομένα στην επιχειρηματική και παραγωγική δραστηριότητα των εταιρειών μελών ΣΜΕ

H
«ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε.» Το Σεπτέμβριο του 2017 το ΥΠΕΝ ξιο να εργάζεται πλέον σε πλήρη
είναι µια µεταλλευτική εξέφρασε την πρόθεσή του να κι- δυναμικότητα.
εταιρεία χρυσού, αργύρου, νήσει διαδικασία διαιτησίας που Θετικές είναι οι ενδείξεις από τη
µολύβδου και ψευδαργύρου, που αφορά στην Τεχνική Μελέτη Μονά- γεωλογική έρευνα σχετικά με πιθα-
δραστηριοποιείται στην περιο- δας Μεταλλουργίας στην περιοχή νή εύρεση νέου κοιτάσματος στην
χή της Χαλκιδικής. Συστάθηκε του Μαδέμ Λάκκου Στρατωνίου. περιοχή ΜΑΥΡΕΣ ΠΕΤΡΕΣ Στρατω-
το 2003 και απασχολεί σήµερα Η μονάδα αυτή θα καθετοποιεί τα νίου που θα δώσει νέα πνοή στις
πάνω από 1.500 εργαζοµένους. συμπυκνώματα της Ολυμπιάδας και τοπικές εργασίες, δεδομένου ότι
των Σκουριών, με πολυμεταλλική σύντομα το ήδη λειτουργούν ερ-
Το 2017, αποτέλεσε χρονιά παραγωγή, βασιζόμενη στη μέθοδο γοτάξιο θα εξοφληθεί πλήρως.
προκλήσεων για την ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ του flash smelting. Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά,
ΧΡΥΣΟΣ ΑΕ. Καθυστερήσεις στην Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την η Εταιρεία δημοσιεύει την Έκθεση
αδειοδότηση των έργων επηρέασαν αναστολή των βασικών έργων εκμε- Βιώσιμης Ανάπτυξης με τις οικο-
αρνητικά τη ροή των επενδύσεων, τάλλευσης στις Σκουριές. Αντίθετα νομικές, περιβαλλοντικές, κοινω-
τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης δόθηκαν οι απαιτούμενες άδειες για νικές και εργασιακές επιδόσεις της.
των έργων καθώς και το κόστος την εξέλιξη του έργου στην Ολυ- Περισσότερες πληροφορίες στην
τους. μπιάδα, με αποτέλεσμα το εργοτά- ιστοσελίδα της Hellas Gold.

Η
Εταιρεία συγκαταλέγεται
μεταξύ των κορυφαίων
επιχειρήσεων μαρμάρου,
με διεθνή καταξίωση λόγω του
έντονου εξαγωγικού προσανατο-
λισμού της, με 90% των προϊό-
ντων της να εξάγονται σε περισ-
σότερες από 40 χώρες.

Κατά τη διάρκεια το 2017 έγινε
εξαγορά της εταιρείας MERMEREN
K. AD στην ΠΓΔ της Μακεδονίας, η
οποία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτε-
ρα κοιτάσματα λευκού δολομιτικού
μαρμάρου στον κόσμο.
Μετά την εξαγορά αυτή, η Εται- “Angemar” new HQ offices in Athens
ρεία στοχεύει σε αύξηση πωλήσεων
μέσω των συνεργιών στην εκμετάλ- αξίας που θα ενισχύσουν τη θέση επιτυγχάνεται και υψηλή αποληψι-
λευση των πολύ καλών ποιοτήτων της Εταιρείας. μότητα σε μέρη του κοιτάσματος τα
του λευκού μαρμάρου στο Γρανίτη Πρέπει να σημειωθεί ότι τα υπε- οποία δεν ήταν δυνατόν να αντιμε-
Δράμας (Ariston κτλ.) και της εξαι- ρυψηλής ποιότητας προϊόντα της τωπιστούν επιφανειακά.
ρετικής ποιότητας λευκού μαρμά- Εταιρείας, ενισχύονται και από την Στο εξωτερικό και το 2017, η
ρου του λατομείου MERMEREN. O υπόγεια εκμετάλλευση του μαρμα- Εταιρεία συνέχισε να επεκτείνει
συνδυασμός αυτών των δύο ποιο- ροφόρου κοιτάσματος στο Γρανίτη την εμπορική της δραστηριότητα
τήτων, θα δώσει προϊόντα υψηλής Δράμας, όπου πέραν της ποιότητας, με εκτέλεση ειδικών έργων υψηλής

64 ΣΜΕ2017
Νέα δεδομένα στην επιχειρηματική και παραγωγική δραστηριότητα των εταιρειών μελών ΣΜΕ

προστιθέμενης αξίας σε κατασκευ-
ές στην Άπω Ανατολή, τα Ηνωμένα
Αραβικά Εμιράτα, τις ΗΠΑ αλλά και
την Ελλάδα, με ιδιαίτερης προβολής
κτίρια.

Yπόγεια εκμετάλλευση μαρμάρου στο Γρανίτη

Η «ΤΕΡΝΑ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ» συνε- είσδυση σε νέες αγορές και χρήσεις για νέο υπόγειο μεταλλείο στον
χίζει τη µεγάλη παράδοση στην και στην επέκταση των στρατηγικών Κάκαβο, προκειμένου να αξιοποι-
εξόρυξη λευκόλιθου από την συνεργασιών. Σημαντική ήταν εδώ ηθούν τα εκεί μεγάλα κοιτάσματα,
περιοχή της Β. Εύβοιας, παρά- και η ανάπτυξη μέσω εφαρμοσμέ- υψηλής ποιότητας και αξίας. Τα έρ-
γοντας µαγνησιακά προϊόντα. νης έρευνας, νέων προιόντων που γα προσπέλασης θα συνεχισθούν
Η Εταιρεία εκµεταλλεύεται τα κάλυψαν εξειδικευμένες, υψηλής και το έτος 2018, εντός του οποί-
φηµισµένα µεταλλεία της περι- αξίας εφαρμογές. Το 2018 θα συ- ου αναμένεται και εκκίνηση της
οχής του Μαντουδίου, που για νεχισθεί αμείωτη η ανάπτυξη αγο- εκμετάλλευσης.
πολλά χρόνια προµήθευαν την ρών και χρήσεων, τόσο της καυ- Παράλληλα ξεκίνησαν τα έργα
παγκόσµια αγορά µε προϊόντα στικής, όσο και της δίπυρης πλέον κατασκευής της νέας υπερσύγχρο-
µαγνησίας υψηλής ποιότητας. μαγνησίας. νης μονάδας παραγωγής δίπυρης
Αποτελεί το διάδοχο σχήµα της Η εκμετάλλευση συνεχίσθηκε και μαγνησίας, καθώς και υποστηρικτι-
«FIMISCO» και της «ΒΙΟΜΑΓΝ αυτή τη χρονιά συνδυαστικά στα κών εγκαταστάσεων. Τα έργα αυτά
ΑΕ», οι παραχωρήσεις των οποί- υπόγεια μεταλλεία και στις εγκα- θα συνεχισθούν και θα ολοκληρω-
ων περιήλθαν στον όµιλο «ΓΕΚ ταστάσεις εμπλουτισμού Γερορέ- θούν περί τα μέσα του 2018, ώστε
ΤΕΡΝΑ» το 2010. ματος, καθώς και στα επιφανειακά να πραγματοποιηθεί λειτουργία του
μεταλλεία και στην μονάδα εμπλου- νέου περιστροφικού κλιβάνου το
Το 2017 υπερδιπλασιάστηκαν οι τισμού του Κακάβου. Επιπλέον, ξε- δεύτερο εξάμηνο του έτους.
πωλήσεις/εξαγωγές, χάρη στη δι- κίνησαν οι εργασίες προσπέλασης

ΣΜΕ 2017 65
ΠΑΡΑΓΩΓΈΣ
Μεταλλευμάτων, Βιομηχανικών Ορυκτών, Προϊόντων
Μηχανικής Κατεργασίας – Εμπλουτισμού, Μεταλλουργικών

2017
Προϊόντων και Μαρμάρων (σε χιλ. τόνους πλην χρυσού σε
χιλ. ουγγιές)
ΠΡΟΪΟΝ 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Αλουμίνα ένυδρη 809,7 784 811,6 813,5 806,5 820,8 821
Αλουμίνιο 165,15 165 169,48 173,26 179,42 181,19 181,63
Ανθρακικό ασβέστιο (προϊόντα κατεργ-
400 380 345* 414 438 495 534,773
ακατεργ..)
Ασβεστολιθικά αδρανή μελών ΣΜΕ 15.100 13.368 15.286 18.109 22.000 24.000 21.000
Άστριοι (Τελικά προïόντα) 10,2 13 - - - - -
Ατταπουλγίτης άργιλος 37 19,8 32,4 45 108 44,5 54,280
Ατταπουλγίτης κατεργασμένος 7 9,2 10,3 14,67 22,07 21,0 23,63
Βωξίτης 2.324 1.816 1.844 1.876 1.831 1.880* 1.927
Γύψος 590 621 760 664 649,28 778* 855
Δίπυρος μαγνησία 38,84 22,8 30,5 26 20,22 20,7 21,9
Καυστική μαγνησία 58,08 54,5 61,12 70,6 86,8 89,78 95,4
Κίσσηρις 469 386 420 430 581 659 840
Λευκόλιθος προεμπλουτισμένος 380,33 360,08 314,77 360 384 460 590
Λιγνίτης 58.400 62.368 55.000 50.411 46.308 32.675 37.410
Μάρμαρα προϊόντα από εξόρυξη 1.408 1.500* 1.400* 1.500* 1.500* 1.600* 1680*

Μάρμαρα όγκοι 470 520* 585 625 650 690* 793

Μικτά θειούχα (ξηροί τόνοι) 230 227,2 228 227,14 154,99 190,0 326,1

Μικτά θειούχα συμπυκνώματα (Pb και Ζn) 56 60 60 59 40,23 48,4 50,58

Μπεντονίτης (ορυκτός) 1.188 1.235 1.000 1.011,48 1.150 883 1.100
Μπεντονίτης κατεργασμένος-ημικατεργ.
900 800 750 850 807 787 880
Νικέλιο (περιεχ. σε κράμα) 18,53 18,63 16,89 18,48 17.113 17.071 16.781
Νικελιούχα σιδ/τα (λατερίτης) 2.236 2.257 2.221 2.317 2.264 2.209 2.284
Ολιβίνης 32 20 16,4 20 28 24,89 29
Περλίτης (ορυκτός) 800 870 890 985 890,61 921,41 700
Περλίτης κατεργασμένος-ημικατεργ. 420 450 435 507 625 790 690
Ποζολάνη 350 270 266 270 153,66 110 114
Πυρίμαχες μάζες 45,63 44,8 42,3 40,44 34,18 42 47,3
Πυριτικό 1,7 7 10 - 75,32 141,5 77,0
Χαλαζίας – χαλαζιακά προϊόντα 8,2 - - - - - -
Χουντίτης – Υδρομαγνησίτης (ορυκτός) 23,8 24,2 15,2 5,3 15,66 23,2 13,50
Χρυσοφόρος αρσενοπυρίτης (συμπ.) (περ.
19,5 29 28,83 3,5 26,42
σε ουγγιές)

*τάξη μεγέθους

Μεταλλευμάτων, Ορυκτών, Προϊόντων Μηχανικής Κατεργασίας,
Εμπλουτισμού, Μεταλλουργικών Προϊόντων και Μαρμάρων ΠΩΛΉΣΕΙΣ
(σε χιλιάδες €)
2016
ΠΡΟΪΟΝ 2011 2012 2013 2014 2015 2016

Αλουμίνα (ένυδρη και άνυδρη) 120.000 100.565 117.084 109.500 121.647 101.960
Αλουμίνιο 339.000 312.045 307.479 322.500 349.000 309.659
Ανθρακικό ασβέστιο (προϊόντα κατεργ.-ακατεργ.) 24.452 26.607 29.740 30.695 31.740 21.700

Άστριοι (Τελικά Προϊόντα) 428 - - - - -

Ατταπουλγίτης 2.650 3.100 3.150 4.431 6.850 6.262

Βωξίτης 71.166 69.246 61.732 64.024 61.000* 62.918

Γύψος 3.639 4.200 3.842 4.013 3.800* 4.400

Δίπυρος μαγνησία 13.000 8.187 9.073 8.551 9.078 7.840

66 ΣΜΕ2017
ΠΡΟΪΟΝ 2011 2012 2013 2014 2015 2016

Καυστική μαγνησία 13.216 12.098 13.654 12.017 13.350 15.517

Κίσσηρις 3.862 4.670 4.918 4.868 5.257 8.000

Λευκόλιθος 1.464 1.099 1.276 2.590 2.273 2.921

Λιγνίτης - - 52.632 668.200 540.000

Μάρμαρα όγκοι 98.000 100.000* 120.000 110.000 136.000* 156.400*

Μικτά θειούχα συμπυκνώματα (Pb & Zn) 38.000 57.000 45.494 47.000 30.323 43.226

Μπεντονίτης (ορυκτός) 470 600 750 600 700 600

Μπεντονίτης κατεργασμένος 69.400 65.500 68.700 68.765 69.012 65.000
Νικέλιο (περιεχ. σε κράμα) 299.545 265.164 197.707 223.811 192.725 145.281

Ολιβίνης κατεργ. 2.800 4.000 3.280 1.000 825 954

Περλίτης (ορυκτός) 2.587 1.875 1.500 1.000 4.500 4.600

Περλίτης κατεργασμένος 36.150 37.000 35.000 34.635 29.714 34.220

Ποζολάνη 2.100 1.620 1.596 1.282 1.200 1.182

Πυρίμαχες μάζες 12.504 12.503 11.526 11.048 9.365 11.384

Πυριτικό 70 75 85 126 1.217 924

Χαλαζίας – χαλαζιακά προϊόντα 476 - - 67 - -

Χουντίτης - Υδρομαγνησίτης 1731 1.713 2.161 1.553 1.516 1.587

Χρυσός (χρυσοφόρος πυρίτης) 21.597 25.600 12.903 3.052

ΣΥΝΟΛΟ 1.156.710 988.867 1.061.344 1.142.312 1.762.266** 1.549.587

* Στοιχείο κατ΄ εκτίμηση
** Η μεγάλη διαφορά έναντι προηγούμενων ετών έγκειται στην εσωτερική πώληση του παραγόμενου λιγνίτη

Μεταλλευμάτων Βιομηχανικών Ορυκτών, Προϊόντων
Μηχανικής Κατεργασίας –Εμπλουτισμού, Μεταλλουργικών ΕΞΑΓΩΓΈΣ
Προϊόντων και Μαρμάρων (σε χιλιάδες €)
2016
ΠΡΟΪΟΝ 2011 2012 2013 2014 2015 2016

Αλουμίνα (ένυδρη και άνυδρη) 108.000 99.830 104.800 108.603 121.647 100.968

Αλουμίνιο 222.000 170.157 199.873 210.258 258.092 192.141

Ανθρακικό ασβέστιο (κατεργ.-ακατεργ.) 17.291* 18.625 20.504 21.760 27.550 19.250

Άστριοι 55 - - - - -

Ατταπουλγίτης 1.950 1.860 1.890 2.400 5.200 4.398

Βωξίτης 28.496 27.915 18.513 20.272 18.000* 16.980

Γύψος 1.215 1.917 2.101 2.915 2.014* 2.313

Δίπυρος μαγνησία 11.889 7.088 8.197 7.633 8.253 7.265

Καυστική μαγνησία 12.057 11.089 12.824 10.870 12.400 14.503

Κίσσηρις 2.660 3.840 4.062 4.115 4.592 5.800

Λευκόλιθος 1.009 781,5 839,3 2.118 1.784 2.116

Μάρμαρα όγκοι 92.000 97.500* 110.000* 104.000* 122.000* 140.760*

Μικτά θειούχα συμπυκνώματα (Pb και Ζn 10%) 38.000 57.000 45.494 47.000 30.323 43.226

Μπεντονίτης (ορυκτός) 300 300* 350* 300* 250* 200*

Μπεντονίτης κατεργασμένος 69.194 65.388 67.000 68.765 69.011 62.658
Νικέλιο (περιεχ. σε κράμα) 300.000 265.164 197.707 223.811 192.725 145.281

Ολιβίνης 385 360 500 800 494 556

Περλίτης (ορυκτός) 2.837 1.100 1.000 679 3.000 1.000

Περλίτης κατεργασμένος 34.408 34.173 33.000 32.591 31.216 33.800

Πυρίμαχες μάζες 11.889 11.730 10.822 10.204 8.702 10.626

Πυριτικό - - 85 - - -

Χαλαζίας – χαλαζιακά προϊόντα 30 - - - - -

Χουντίτης- Υδρομαγνησίτης 1.578 1.712 2.010 1.398 1.462 1.399

Χρυσός (χρυσοφόρος πυρίτης) 21.597 25.600 12.903 3.052

ΣΥΝΟΛΟ 939.952 779.730 752.818 906.092 931.618 808.292

* Στοιχείο κατ΄ εκτίμηση

ΣΜΕ 2017 67
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ – ΜΕΛΗ του ΣΜΕ
ΑΓΕΤ ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ SIBELCO ΕΛΛΑΣ ΑΕ
19,3 χιλ. Λεωφ. Μαρκοπούλου, 19002, Α.Μ.Β.Ν.Ε.Ε. Μητροπόλεως 75, 54622, Θεσσαλονίκη
Παιανία Μιχαλακοπούλου 45, 115 28, Αθήνα T. 2310-224133, F. 2310-232504
T. 210-2898111, F. 210-2817778 T. 210-7240446, F. 210-7249711 sibelcohellas@sibelco.com
info.heracles@lafargeholcim.com info@grecianmagnesite.com http://www.sibelcohellas.gr
http://www.lafarge.com http://www.grecianmagnesite.com Χουντίτης,Υδρομαγνησίτης.
Ασβεστόλιθος, Τσιμέντο, Σκυρόδεμα και Λευκόλιθος, Δίπυρος και Καυστική
Αδρανή
ΜΑΡΜΑΡA ΔΙΟΝΥΣΟΥ-ΠΕΝΤΕΛΗΣ
Μαγνησία, Πυρίμαχα.
A.E.B.E.
ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΕ - Όμιλος ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε. Κηφισίας 364 & Δελφών 1, 152 33,
Επιχειρήσεων Λεωφ. Βασ. Σοφίας 23α & Νεοφύτου Αθήνα
Έδρα: Αρτέμιδος 8, Μαρούσι, 151 25, Βάμβα 2, 106 74, Αθήνα T. 210-6211400, F. 210-6211408
Αθήνα. T. 214-6870000, F. 210-6870095 info@dionyssomarble.gr
T. 210-3693000 Dimitris.Dimitriadis@gr.eldoradogold. http://www.dionyssomarble.gr
F. 210-3693108 com Μάρμαρα, μαρμαρόσκονη, πληρωτικά
Εργοστάσιο: Άγιος Νικόλαος, 32003, http://www.hellas-gold.gr υλικά
Βοιωτία Μικτά Θειούχα
T. 2267042502
ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε.
F. 2267049109
ΕΛΜΙΝ BAUXITES Βασιλίσσης Σοφίας 23 Α
Ανδρέα Μεταξά 15, ΤΚ 14564, Κηφισιά T. 214-6870029, F. 210-3612510
info@alhellas.gr
T. 210-6296000 info@thraceminerals,com
http://www.mytilineos.gr
Info@imerys.com http://www.tmsa.gr
BIOMHXANIKA ΟΡΥΚΤΑ http://www.imerys.com Έρευνα Χρυσού
ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΒΕΕ Βωξίτης
Omya Ελλάς ΑΒΕΕ
Νέα Καρβάλη, 64006, Καβάλας, ΘΕΡΜΟΛΙΘ ΑΕ ΒΙΠΕΘ ΣΙΝΔΟΣ, Γ' ΖΩΝΗ, 57022, ΤΘ
T. 2510-830058, F. 2510220633 Καλύβες Πολυγύρου, 63 100 1255
info@imgsa.eu
T. 2371054137, F. 2371054278 T. 2310 569569, F. 2310 569568
Ασβεστόλιθος, Ανθρακικό Ασβέστιο info@thermolith.vionet.gr kyriakos.triantafillidis@omya.com
IMERYS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ http://www.thermolith.gr http://www.omya.com
ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Ολιβινίτης Ανθρακικό Ασβέστιο
Α. Μεταξά 15, 145 64, Κηφισιά, Αθήνα ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΑΕ ΜΑΡΜΑΡΑ
T. 210-6296000, F. 210-6296080 Α.Ε. ΓΡΑΝΙΤΕΣ
info@imerys.com Χαλκίδος 22Α, 111 43, Αθήνα ΒΙΠΕ Δράμας, ΤΘ 99, 66100, Δράμα
http://www.imerys.com, http//www. T. 210-2593661, F. 210-2591576 T. 252130-6100, F. 25213-06110
imerys-additivesformetallurgy.com info@titan.gr apostolopoulos@pavlidismg.gr,
Μπεντονίτης, Περλίτης, Καολίνης, http://www.titan-cement.com tca@pang.eu
Βαρύτης, Ζεόλιθος Ποζολάνη, Γύψος, Καολίνης, Δομικά Υλικά http://www.pavlidismg.gr
ΓΕΩΕΛΛΑΣ ΚΥΒΟΣ ΑΕ
http://www.pamg.eu
Πεντέλης 8Α, Αθήνα, 175 64, Παλαιό Μάρμαρα
Μητροπόλεως 75, 54622, Θεσσαλονίκη
Φάληρο T. 2310-224133, F. 2310-232504 ΤΕΡΝΑ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ ΑΕ
T. 210-9490100, F. 210-9490283 g-george@ath.forthnet.gr Κηφισίας 124 και Ιατρίδου 2, 11526
sales@geohellas.com Ποζολάνη T. 210-6968700, F. 210-6968099,
http://www.geohellas.gr info@ternamag.com
Ατταπουλγίτης, Σαπονίτης ΛΑΒΑ Μ.Λ.Α.Ε. http://www.ternamag.com,
19,3 χιλ. Λεωφ. Μαρκοπούλου, 19002,
Δ.Ε.Η. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Παιανία
Λευκόλιθος, Καυστική Μαγνησία,
ΟΡΥΧΕΙΩΝ T. 210-2898462, F. 210-2817778 Ασβεστόλιθος
Χαλκοκονδύλη 30, 104 32 lava@lafarge.com Α.Ε. ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ ΤΙΤΑΝ
T. 210-5230501 http://www.lava.com Χαλκίδος 22Α, 11143, Αθήνα
info@dei.com.gr Κίσσηρη, Ποζολάνη, Γύψος T. 210-2591111, F. 210-2591479
http://www.dei.gr main@titan.gr
Λιγνίτης ΛΑΡΚΟ Γ.Μ.Μ.Α.Ε.
http://www.titan-cement.com
Φραγκοκκλησιάς 27, 15125
ΔΕΛΦΟΙ - ΔΙΣΤΟΜΟΝ Α.Μ.Ε. Μαρούσι Αθήνα Τσιμέντο
Λ. Κηφισίας 16 Μαρούσι, Αθήνα και T. 210-6170100, F. 210-6170200 ΧΑΛΥΨ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΑΕ
Άνω Κουνουκλιάς, Ελαιώνας, 151 25, larco@larco.gr 17ο χιλ. ΕΟ Αθηνών Κορίνθου
Άμφισσα http://www.larco.gr Νικέλιο, T. 210-5556221, F. 210-5556224
T. 210-3693320 και 2265072870, Λιγνίτης, Σιδηρονικέλιο main@halyps.gr
F. 210-3693315 http://www.halyps.gr
Manthos.Konstantinidis@ddmines.gr ΛΑΡΣΙΝΟΣ ΑΕ
Αδρανή, Δομικά Υλικά
http://www.alhellas.gr Δαμασκηνού 35, 20100, Κόρινθος
Βωξίτης T. 27410-73339, F. 27410-28030 ΧΡΥΣΩΡΥΧΕΙΑ ΘΡΑΚΗΣ
Larsinos@larsinos.gr Βασ. Σοφίας 23α, Αθήνα
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ http://www.larsinos.gr T. 214-6870012, F. 214-6870099
Ερμού 25, Νέα Κηφισιά, 145 64, Αθήνα Δομικά Υλικά, Αδρανή tgm@gr.eldoradogold.com
T. 210-8184350, F. 210-8184351
http:///www.tgm.gr
vlambos@aktor.gr LAFARGE ΗΟLCIM Έρευνα Χρυσού.
http://www.aktor.gr 19,3 χιλ. Λεωφ. Μαρκοπούλου, 19002,
Αδρανή Δομικά Υλικά Παιανία
T. 210-2885500, F. 210-2885561
info@lafarge.com
http://www.lafarge,gr
Δομικά Υλικά, Αδρανή

68 ΣΜΕ2017
ΣΥΝ∆ΕΣΜΟΣ Βασ. Γεωργίου Β’ 10 & Ρηγίλλης, 106 74 Αθήνα
ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ 10th Vassileos Georgiou & Rigillis Str., 106 74 Athens, Greece
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ T +30 2107215900 - 902 | F +30 210 7215950 | E info@sme.gr