You are on page 1of 774

Α

:
Ε Ε. Ω:
-
:-
Εξ
Εξ:Ε :5, Εξ.
ΕΕ LΙΒRΑRΥ
ΕΕ
:::::"Ε,Α
": -
1.
ΆΕ.
. -Σ
ΕΕ- Σ
η
Ν.
Ε
Τ: -
-
Ε 32: -
ξ. Εξ
":
", Ε
Εξ
Ά:
7, Σ.
: :: 5. Εξ
Ε.
Ε<<
ΕΕ.Ε.:2. ΕΕ
:
Ε
Ε.
.
3. <<ύ,
Ε
Ε
Άξ
-Εξ
ΕξΆ.
Εξ Ά
Ε.Ε
Ι

ΔΙΟΔΩΡΟΥ
ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ.

ΙΟΙΟΙΟΟΗΙSΙΟULΙ
ΒΙΒΙ,ΙΟΤΗΕΟ Α.
Λ
«>ή63Χ3ξ«ν
ΡΑκιιιιs. - Εxct DΕΠΑΝΤ FΙRΜΙΝ DIDoΤ FRΑτRFs, vι Α JΑcoR, 56
«>βώΦθξ«»---
ΔΙΟΔΩΡΟΥ
ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΤΑΛΕΙΨΑΝ Α.

DΙΟDΟRΙSΙCULΙ
ΒΙΒLΙΟΤΗΕCΑΕ ΗΙSΤΟRΙCΑΕ QUAΕ SUΡΕRSUΝΤ.
ΕΧ ΝΟVΑ R Ε Ο ΕΝSΙΟ ΝΕ

Ι,ΟΙΟΟVΙΟΙ ΤΟΙΝΙΟΟΗΕΙΙ.
G R ΑΕ ΟΕ Ε Τ Ι Α Τ ΙΝΕ.

ΡΕΒινιτωRυν ι.ιΒιιοιιι! Μ ΕΧCΕRΡΤΑ ΕΤ FR Αα:ΜΕΝΤΑ ΑD ΙΝΤΕGRι οΡΡRis sEιιικΜ ΑccονιΜonΑRΕ Sι υιοι 11 ,
RΕRUΜΙΝΙΟΙΟΕΜ LΟΟUΡΙ,ΕΤΙSSΙΜUΜΑΙΟJΕΟΙΤ

CΑRΟLUS ΜύLLΕRUS.

V Ο Ι, UΜΕΝSΕΟ UΝΙΟ U Μ.
ΑCCΕDΙΤ WΑRΙΕΤΑS CΟΓΙΟΙ8 ΡΕΙRΕSCΙΑΝΙ ΙΜΕΝUΟ ΕΧCU881.

ΡΑRΙSΙΙS,
Ε1) 1ΤΟRΕ ΑΜΒRΟSΙ Ο FΙR Μ Ι Ν Ι) ΙΙ) ΟΤ,
1ΝSΤΙΤUΤΙ RΕGll FRΑΝCΙ Ε ΤΥΡΟGRΑΡιιο,
VΙΑ JΑCΟΒ, 56.

Μ DΟΟΟ ΧΙ, ΙV.
2ο: > ύζ)
\ ΤΑ 2
ΡRΑΕΕΑΤΙΟ

LUΙΟΟVΙΟΙΙΟΙΝΙΟΟRΕΙΙ.

Αbsoluto volumine priori, alteroque jam in lucem prodituro,
necopinanti mihi data est praefandi materia. Νam quod dudum
fuerat optandum, ut Constantinianarum de virtutibus et vitiis
eclogarum praestantissimus codex Valesianus, in quo sibi vindi
cando diligentiam Nicolai Claudii Fabricii de Ρeirese meritis laudibus
praedicavit Gassendus in Vita Peirescii lib. 4, p. 133, denuo excu
teretur ea quam hodie desideramus cura et fide, id nunc demum
contigit. Ηunc enim librum, ipso nitore suo aula imperatoria
dignum vetustateque insignem, αμuippe decimi haud dubie se
culi (1), Ε. GRΟS, studiorum in Αcademia Ρarisiensi Inspector,
Ρarisios accitum Τuronibus, ubi nunc servatur in bibliotheca pu
blica (v. G. Haenel Catalog. librorum Μss. pag. 483), suos in usus
ιotum diligentissime comparavit, et quanquam utilissimae hujus
opera rationem ipse est redditurus in Λotitii, et ercepti, codicum
bibliothecae regia, ad Diodorum tamen quae pertinerent, nobis jam
nunc liberaliter impertivit.

(ι) Quae Α. Μaius de suo excerptorum περί γνωμών codice palimpsesto scripsit, ea
de Peiresciano scripta esse dixeris : « Εst hoc volumen forma prope maximae,
cursim quidem minoribus litteris sed tamen elegantibus scriptum, saeculo circiter
decimo, cum lemmatibus in margine rubricatis cumque asteriscis, qui vel carmen
νel oraculum vel aliud guodvis memorabile passim designant. Splendidus sane
palmarisque olim codex aulaque byzantina dignissimus. » Μulto vero magis per
suadet « Constantinianae, si fas ita loqui, scripturae specimen aere excusum » apud
Α. Μaium, Peirescianum et Vaticanum codicem ejusdem olim fuisse exempli
volumina. Οuare similis de illo sermo Gassendi l. c.: « Ηeinc (ex Οriente) statim
aliquos (libros Peirescius) obtinuit, ac nominatim ex Cypro praeclarum volumen
Περί αρετής..., quod est conjectatus ipsissimum esse exemplum, φuod Imperator
sibi habuerat, ob characterum formam nitoremque, ob compactiouis elegantiam,
ob praeclara carmina in illius laudem praefixa. »

ε> Ο Εζ" . ::
ε " και " "Χ έ και 2)
ij ΡRΑΕΕΑΤΙΟ.

Ηuic igitur viro docto debemus quod non solum veram codicis
in locis plurimis nunc primum cognovimus scripturam, sed eam
etiam emendatiorem sape quam apud Walesium locupletioremque
φuum singulis vocabulis tum semel quidem (vol. 2, p. 57ο) integro
guι Valesium fugerat versu. Νec superstitum librorum excerpta, in
quibus omisimus quasjam Valesius, p. 1 24, annotaverat varietates'
cum editis contulisse inutile erit cognituro quomodo in negotio
suo versati sint eclogarii.
Rationem vero in exhibendis iis quae nobiscum communicaverat
Ε. Gros, hanc tenuimus, ut secundo quidem volumine recipere
mus in ordinem φuas tabulae jam fusae admitterent correctiones;
ceteras pariter atque eas quae ad prius spectant jam editum volu
men ex indice sequenti petent quorum intererit: in quo asteriscum
praefiximus iis omnibus quae aut recepta essent aut recipienda, ut
intuentibus appareret φuid incrementi hac opera cepisset emen
datio Diodori.
WΑRΙΕΤΑS CΟΙΟΙΟΙS ΡΕΙRΕSΟΙΑΝΙ.
-οφ0 --

VΟΙ.ΟΜΕΝ ΡRΙΜ UΜ. 34ο, ΙΙΙ, S 2, 4 συντρέχειν] συντρέχοντας. -
S3, 6 ευπορίαν) * ευπορίαν ανέδην.- ult. αγεννή]
Ρag. 5α, 28 εκκαλέσασθαι] εκκαλείσθαι. αγενή. - S 4, Ι τον Φερεκύδην] *Φερεκύδην.- 7 το
99, 7 εχρήτο) εδείτο. - 9 τοσούτο) τοσούτον. - γήρας] γήρας. - penult. επανήλθεν) επανελθείν. -
11 και ακρασίας] ακρασίας. - 16-18 desunt. - ΙV, S , 7 Πυθαγόρειος] Πυθαγόριος hic et in se
19 έφαγον] έφαγον και έπιον (ut in locis similibus quentibus.
ap. Νack. ad Chαril. p. 225). - έρωτος] ερώτων. 34 Ι, ι προεκαλέσατο] προςεκαλέσατο. - 4 θανά
τ79, 3 Θαμύραν] Θάμυριν. - αντόμεναι] αντύ του] του θανάτου.
μενα (sic). - παύσαν) παύσαι.
343, S 2, 2 παρήγγελλε] παρήγγελε. - 5 υπε
2ο6, 32 δένδρα) δένδρη. - 34 μαθών] καλώς λάμβανεν) υπελάμβανον. - δε] deest. - S 9, 3
εκμαθών.-ib. Αίγυπτον] την Αίγυπτον. - 36 ταις άλλας] * λοιπάς.
ante θεολ. om. - 37 και τοις) τοίς.
221, 34 ελευθέραν] την ελευθέραν.-43 σύμβιον) 344, ΧΙ, S 1, 3 Πυθαγόρειος] Πυθαγόρας.- S 3,
σύνoικον και σύμβιον. 3 παρρησίας] παρρησίαν.-S 4, 2 οίον] oίοι.
232, 16 corr. Τληπόλεμον. 345, S 2 Μέμφεως) Μέμφεων. - 3 Αμάσιος]
258, 14 Ιππότου] Ιππώτου. - 24 και προς] Αμασίου.-S3, 1 Αιθιοπίαν] Αιθιοπίας.- ΧV, S 4.
πρός. - 52 μεγάλης μεγάλης τιμής παρά πάντων 4 εγένοντο] εγίνοντο.
(omisso mox αποδοχής). 346, ΧVΙΙ, S 2, 4 ανάγκας) ανάγκαις. - S 4, 2
29τ, 48 emendandum περιέκαμπτε. V. ΗSteph. επιτoνωτάτην] είστονωτάτην. Ρraestare videιιιι.
Τhes. v. Περικάμπτω. συντονωτάτην. -S 5, 7 διίη] δίη.
31ο, ΙΙΙ, 9 delendum τώ. 347, ΧΧ, S 1, 5 μεν] deest.
31 1, VΙ,9 υιούς) υιός.-S3,1 "Οτι] deest.-8 5,3 35o, S 1, 5 κατεσκευασμένον] κατεσκευασμένου.
τέτευχεν]"έτυχεν.-S7,2 του Απόλλωνος]"Απόλλωνος. (Μox scribendum χρυσού.) - S 2, 7 δoκείν] δοκούν.
314, ΙV, 3 ήμιλλάτο) ήμιλλείτο (sic). - 6 αυτών) 372, 23 εχρήτο) και έχρήτο.
θ 377, 18 post μεγάλη excidit μάχη, φuod sero
animadversum.
"εαυτών. - 6 εκεραυνώθη] κεραυνω, pro "κεραυ
νωθήναι, ut videtur. 384, 3 Ζηλώσαντος] Ζηλώσαντος γαρ, φuod ve
317, S 7, 2 τοις) χρησάμενοι τοίς. rum videtur. - 26 αναδεδόσθαι] επιδεδόσθαι. Sic
318, Ι, 2 νομίμως) νομίμων - ι τ παρηνόχλει infra p. 581, 2 : Την επιστολήν επέδωκε τη γερου
(ap. Vales.)] "παρηνώχλει. σία, ubί ν. Wesseling.
319, V, S α, 2 επ'] deest. - S 5, 3, 4 δικαίων. 388, 53 τοις πολίταις) των πολιτών.
Εύαιφνον δε) δικαίων Εύαιφνον. - 4 τόν τε) τον δέ. 392, 16 γάμου] γάμων. - 2 Ι αυτώ] αυτόν
- 5 συνεκπεμφθέντα) συνεκπεφθέντα. 398, 36 των] πάντων των. - 38 απεχθανόμενος)
32ο, 3 κατηγορείτω) κατηγορείτο,sed a pr. manu απεχθόμενος. - 39 μεν deest.
κατηγορείτα (sic).- VΙΙΙ, S 4 δε] deest.-penult. 4οτ, 12 in latinis corr. « et copiarum compa
randarum curam. »
στερηθέντων) στεριθέντων, h, e. υστερηθέντων. 4ο3, 39 corr. Αίγυπτον,
324, ΧΙΧ, S 1, 7, 8 ών είναι] ώνείται. - ult. 4o5, 13 lege χωρίς κινδύνων.
ορνιθοθήρας] οραθοθήρας (sic). 4ο6, 28, 29 scrib. πολεμίων. [Μετά δ' ολίγας
327, ΧΧΧ, S 1, 4 ο θεός ότι θεών] ότι θεός. - ημέρας] οι, et in latinis « Post paucos dies (ροσι
ΧΧΧΙ, 4 Άγκω) Αγκίω. λαο") Ρhocenses ». - 46 corr. Λακεδαιμονίοις.
328, 1, 8 4, 3 Αθηναίων) άνων, i. e. "ανθρώπων. 4ο9, 2 in latinis lege «in Pharsaliam (mari
332, ΧΙΙΙ, ότι] *ώς. tima Ρ) irrupt. »
334, ΧΧΙV, 4 αρεταίς] deest. 4 13, 2 corr, ταύτην.
336, ΧΧΙΧ, 3 υιον] deest. 414, 19 leg. δείν γάρ σκ., et 23 άξιον είναι της.
337, 1 επικατασφάττειν] επικατασφάξειν, fortasse 427, 4o είλοντο) είλαντο,
Ρro επικατασφάζειν. - S 2, 1 Κροίσος] Κρύσος. 428, 1 κρεοπώλιον per o, sed omisso παρά.
1γ WΑRΙΕΤΑS CΟDΙCΙS ΡΕΙRΕSCΙΑΝΙ.

Α3ο, 25 in latinis lege «sumtuum (mille P] 21, 9 την Λιβύην] Λιβύην. - ώς] μηπως.
ducentorum. » 154, 3 προςήκει] deest. - 14 ανδρεία διαφέρων)
5τα, 46 "μεγαλεπίβολος per ι.-51 επροτέρουν) ανδρείως τε διάφορος, desinens in hac verba.
προετέρουν. 58, 53 τον πόλεμον] πόλεμον. - διά τύχην ή δι'
516, 29 οκτώ]Ν.-3α "απεγράψατο, φuod olim αρετήν] δι' αρετήν ή τύχην.
scribebatur υπεγράψατο. 159, 5 διo και] δι' ο νύν καί. - 6 τι] deest. -
54ο, 13, 14 όντος δε του χρήματα (sic) εν σ. και 9 αρεταίς] ιστορίαις.
ταύτ' έχοντος. 2ο6, 3α διαιτήματι] διαίτη.
543, 49 ασυμπαθώς] ασυμπαθής (-είς). 235, 4 Ι πάντοθεν) πανταχόθεν.
544, 2 αναξίως) αξίους. - 5 τοις πρεσβυτάτοις] 269, 35 Σικελίαν] την Σικελίαν.
τους πρεσβυτάτους, onisso συνήλγουν. 272, εκ τού] εν τώ.
55ο, 34, 35 μάλλον εν άπασι λαμβανούσης της 276, 51 αναγκαία] δίκαια.
απονοίας επείδοσιν, φuod verum videtur, mutata 277, 2 ι Κασσάνδρου] Κασάνδρου.
diphthongo, φuum εν άπασι etiam ceteris legatur 3 , 31 Αύτη δ' η γυνή συνέσει] Η Δημ. γυνή
in libris, φuod επίτασιν scribebat Reiskius, επί Φιλετή (pro Φίλα τή, ut videtur,) συνέσει. - 39
δοσιν Rhodomannus. Φίλας) φιλίας.
553, 23 δωρεαίς) τιμαίς και δωρεαϊς. - 25 32ο, το μεν deest. - 14 μετέβαλε] μετεβάλετο.
Έντελλαν] Αίτελλαν, - 17 διανοσφιζόμενος) νοσφιζόμενος. - 19 το
555, 34 Ιnter πλήρης et διενοείτο interponit: δείπνον) τον δείπνον.
Και προθυμίαν έχων ουκ άπρακτoν εις τους κατά 342, ι τ των Συρακ.] deest, - πεντήκοντα] δύω
πόλεμον αγώνας, φuae si recte referuntur ad hunc 364, 24 βαρβάρου] χώρας βαρβάρου.-25 επιφαν.'
locum, petita sunt ex p. 56ο, 23. περιφαν.
573, 6 Ταμώς] Ταμών. - 7 ενέθετο) έθετο. - 395, 45 τυγχάνει] τυγχάνοι. - 51 έχουσαν
ν

8 μεν deest. - το οιονεί] οίον. εχοντα.
6oo, 4 πόλιν) *την πόλιν. Νec p. 624, 39 fe 396, 3 τους τιτθους) τους στήθους. - 19 αποσφά.
rendum πόλιν, sed scribendum την πόλιν, utjam ξαι] αποσφάξειν. - 23 τον θάνατον] θάνατον. - 25
olim feceram ex conjectura. εσχατόγηρως] εσχάτω γήρα. - όλαις) άλλαις. -34
6o7, 3 "Τιρίβαζος. - 5 Κόνωνος) Κύνωνος. ών] των. - 35 ών δε] τινών δέ. - 4ο κηδεύειν
617, 47 αυτεξουσίους deest. - 5 τ πράττειν) κιδύειν.
πράξειν. 4o7, σ. 89, 5 Αγαθοκλής φυγάδας, ώς μέν τινέι
VΟΙ, UΜΕΝSΕCUΝΙΟUΜ. φασιν, εκτάκιςχιλίους (sic), ώς δε Τίμαιός φησιν
τετρακιςχιλίους κατηκόντισεν.
Ρag. 2, 12 προ deest.-3ο Λακεδαιμονίους deest. 4ο9, 27 πολλών) άλλων.
- 3 Ι νικήσαντες] νικήσαντας.-ηγεμόνες] ηγεμόνας. 428, S 4, 8 κλισίας] κηλησίας. - ib. παρασκευά
21, 4 διά τινας πολιτικάς χρείας) διά τινας αιτίας σας] "κατασκευάσας. -S 5, 4 κρέα) κρέας,
πολιτικάς. - προςδεόμενον] δεόμενον. 431, S 7, 3 νέως) "νέος, ut Reiskius. - ΧVΙΙ,
25, 2, 3 ανδρείαν και στρατηγίαν] ανδρείας και S 3, 2 ευχέρειαν) ευχερίαν. - S 4, ι Συρακούσιος!
στρατηγίας. Συρακουσίων. - 4 ουκ απολέλοιπεν] "ου διαλέλοι
59, 42 τε και] καί. - 45 Μηδικών τε και (Wes πεν, ut Suidas.
sel.) Μηδικών καί. - 46 και Μιλτιάδης) Μιλτιάδης. 434, Ι, S 3, 5 Εκείνοι] *Εκείνοί τε. - 17 τι
- 48 παρά τοις) παρά. - την Σικελίαν) Σικελίαν. μωρίαν (φuod Walesius tacito reposuit, ad sen
- 5ο συγκρίνειε (Wessel.)] συγκρίναι. tentiam φuidem recte)] παρανομίαν.
6ο, 4 πάντων] των άλλων. 435, S 4, 2 o των] "τών.
7ο, 2 ανωτέρω) άνω. 446, ΧV, S 2, 3, Καρχηδ.. hic et infra, non ut
8ο, 9 διά deest. aliquoties in ed. Vales. Χαρχηδ.
93, 38 ειςευπορήσαι] πορίσασθαι. 447, 8 2, 4 ώςτε (ut Valesius tacito)] άτε. --
96 seq. ubi olim Μέντωρ... Τένης) * Τέννης... S 4, 6 απολομένοις) απολυμένοις.- 13 τοις δε) τοις.
Μέντωρ. - S 5, 8 εις άπασαν. - ι 4 εναντίους) εναντίως.
97, τ ι πεντακοσίων) πεντακοσίους. - ανεκαλέ 15ο, ΧΧΙΙ, 5 ιδίαις] "ταίς ιδίαις. Ceterum
σατο] μετεκαλέσατο. - 13 δύναιτο] δύνανται. - secludenda hic forent όντες et oύτοι, si Diodori,
17 Του δε) Του γάρ. - 18 ο] ο δέ. - 2α αυτούς] non suis verbis uti constaret eclogarium.
αυτοίς. 453, 2 κεχειρικέναι] κεχρηκέναι. - 14 ραβδίοις)
1ο6, 3 Κέρκυραν] Κόρκυραν. - 1ο τους στρα "ράβδοις. - V, S 2, 4 τ' αιχμ.) των αιχμ.
τιώτας) τοις στρατιώταις. 454, Χ, S 2, 4 ευεργεσίανl "την ευεργεσίαν.
WΑRΙΕΤΑS ΟΟΙΟΙΟΙS ΡΕΙRΕSΟΙΑΝΙ. γ

455, ΧΙΙ, S 1, 8 παραιρεθείσης) παραιθείσης. -κήν διά της συγκλήτου χρηστότητα κεναίς ελπίσι
S 2, 5 εξέλιπε) εξέλειπε. - S 3, 6 Αττιλίους) προςανείχεν, omisso καί.
" Ατιλίoυς. Δ99, ΧΙΙΙ, 5 ακμαιοτάτους) ακμαιότατα. - 8
456, ΙΙ, 5 ατυχημάτων] αδικημάτων.- 8 αυτής) πολλών] πολλοίς,
αυτοίς. - ΙΙΙ, το τιμωρίας) τας (sine accentu) 5oo, ΧVI, S 3, ο οί τύχοι] "ει τύχοι. - 3 αποτι
τιμωρίας. θέμενος τον ψωμόν, ποτέ δε νίπτων το ποτήριον)
457, 1 μεν της) στρατηγίαν την Sic enotatum. "αποτιθέμενος το ποτήριον, ποτέ δε νίπτων τον ψόμον,
Sed referendum videtur ad praecedentia (p. 456, quod, quum apud Ρolybium l. c. sit: αποθέμενος
penult.) στρατηγίαν τήν του Βάρκα. - 4 παρερ μεταξύ τον ψωμον, ποτέ δε το ποτήριον, praeferen
ρίπτει] παρερρίφθαι, quod licet etiam corrigere dum duxi, νίπτων cum Salmasio in ρίπτων mu
παρέρριπτε. - S 2, 1 Ιππακρίνοι) Πακρινοί, non tato et ψόμον cum Valesio in ψωμόν.
φued Salmasius posuit Πυκρινοί. 5οι, 1 ορθός] ορθώς δε, i. e, ορθός τε, nisi plura
458, 7 κατεργασάμενος] κατεριασάμενος. sunt omissa. Νam Polybius l. c. 6 : Προπόσεις
463, ΙΙΙ, S 3, 2 του Αννίβου) των Αννίβου. λαμβάνων ορθός άλλοτε παρ' άλλοις, άμα δε και τοις
464, ΧΙ, S 1, 5 και μύρων) bis ponuntur. ακροάμασι προςπαίζων.
465, ΧΙV, S 1, 3 υπερηφανείαν] υπερηφανίαν. 5οι, 8 γέλωτα) γέλωτας, φuod ferri potest. -
468, ΙV, S 3, 2 εις Λοκρούς] Λοκρούς. 1ο έκαστον) έκαστος. - ΧVΙΙ, 6 ήν δε] δε a Va
469, S 6, 3 ιεροσυλίαν) την ιεροσυλίαν. - S 7, 9 lesio recte, ut videtur, additum, deest.
των) της, unde scribendum fuit τών της Φ. 5ο4, ΧΧΙ, 6 εύνοιαν] έννοιαν. - ΧΧΙΙ, 6 Σω
47ο, VΙΙ, 3, το Σύφακι, Σύφαξ] Σόφακι, Σό φηνήν] Σωφήν. - ΧΧV, ult. τιμήσοντες] τιμή
φαξ. -5 Μασαν.Simplici σ hic et in seqq., quod σαντες.
duplici scriptum apud Walesium etiam 2. - ib. 5 5o5, ΧΧVΙ, 4 Πλείστον) Πλείστων. - γαρ των]
νόμοις) τρόποις. - το Σκιπίωνι] Σκηπίωνι. - 1 1 γαρ Μ (sic) των.
φυλάττειν) *φυλάττεσθαι. - Χ, 3 Μασσανάσσην] 5ο6, 5 προέσχε] προςέσχε. - 1ο αλλά και] "αλλά.
Μασανάσση. - 12 αναίδην) "ανέδην. - 18 ευχέρειαν) ευχέριαν
473, ΙΙ, 8 επαναιρούμενος) επανερούμενος. -ιιlt. (sic).- ΧΧVΙΙ, S 1, 3 επ'] "εν. - S 4, 1 Η δε] Η.
μυρίους) τους μυρίoυς. - ΙΙΙ, 6 επιβαλόμενος) 5o7, S 6, 6 φήμης] φήμης αγαθής. - S 7, 9
επιβωλόμενος. χειρισμώ] χορεισμώ.
474, 2 της μεν) τοις μέν. - 9 πλείστον) πλεί 5ο8, ΧΧΧΙΙΙ, 3 απορίας] απειρίας,
στων. -V, 5 τότε Νικηφόριον) τόν τε νικηφόρον. 5ο9, ΧΧΧV, 7 πάντα) πάντας. - 13 νηών)
νιών.
476, 3 κώνειον) κόνειoν.
48ο, ΧV, 4 ήκων) ήκεν (sic). 512, ΙV, S 3, ι Ομοίως)"Ομως. - Αλέξανδρος)
Αλεξάνδρου. - 3 Αθηναίους τε] "Αθηναίους.- S 4,
482, ΧΧΙΙΙ, 8 Λεώκριτος] Λεόκριτος.
7 πολεμίοις] πολεμίους, ut videtur, et mox ευερ
483, ΧΧVΙ, 1 Γράκχος] Βράκχος. γέτας et φίλους- το ουκ απέλειπον] ου κατέλειπον.
484, ΧΧΧΙΙ, 2 ι περί] προς αλλήλους περί. -
συμβουλαίων] συμβολών. - ΧΧΧΙV, 5 ταύτ' ανα 52 τ., S 3, 18 άξιός εστιν αξιούσθαι) "δίκαιός εστιν
κάμψας) ταύθ' ανακάμψας. αξιούσθαι. Conf. supra v. 8, ubi eadem quae eclo
garius hic repetiit, ut saepius factum in his
485, ΙV, 6 αφ'] εφ. - V, 1 Χάροψ] Χάρος. - eclogis. - 19 αυτό) αυτόν. - 19 προ αυτού] προς
4 της ανελπίστου... ατραπού] "τας ανελπίστους... αυτΟV.
ατραπούς.
522, S 5, 2 Ουιρίατθος] Υρίατθος, eodemque
488, ΧΙΙΙ, 1 Κυδωνιάται] Κυδυνιάται.
modo in margine, quod spiritu mutato recepί
ί,89, ΧVΙΙ, 4 τοσαύτα, quod ego scripsί το hic et p. 524, VΙΙ. - ΙV, S 1, ι τ προτρεπόμενος
σούτον, ne duplici quidem codicis testimonio de εις) προτρεπόμενος πρός.
fensum duco, in quo hacc bis ponuntur, verbis 523, 7 αλλήλοις] "αλλήλοις αεί. - δυναστών]
Ημείς et sequentibus repetitis post eclοgam φuae - 0
incipit"Οτι το εκτός... πολεμίων. δικαστών. - S 4, 9 Μαραθηνών) Μαραν, et infra
494, VΙΙΙ, 2 έμπροσθεν] έμπροσθε.-3 Αντιόχου θ
και Φιλίππου) Αντίοχος και Φίλιππος. bis Μαρα. - S 5, 3 επαγγελλόμενοι) επαγγελλομέ
497, S 7, 2 εκεί] "εκείσε. - 4 το της βουλής νους.
αξίωμα) το περί αυτόν αξίωμα, φuod αυτόν in αυτόν 524, VI, S 2, 6 και τα] κατά.
mutato verum esse ostendit Photius l. c., qui 525, Χ, 1 Κνώσσιοι) "Κνώσιοι. - 6 Κνώσσιον)
φuod ponit S 5, φυλακήν, και κεναίς ελπίσι προςανέ * Κνώσιον. - 4 διαβεβοημένη] διβεβαημένη (sic).
χων, pro eo ita scriptum in cod. Peiresc. : φυλα 529, ΧΙΧ, 5 Οι δε] Οι, φuod recte correxisse
V Ι WΑRΙΕΤΑS CΟΙΟΙΟΙS ΡΕΙRΕSCΙΑΝΙ.

videtur Valesius. - το εκδώσουσι) εκδώσωσι. - 563, S 3 penult. αναίδην (ap. Vales.)] ανέδην.
ΧΧ, 3 γάρ της] της. - ult, των νομίμων κατέδειξε - S 5, 8 τόν της] της.
"κατέδειξε των νομίμων, φuod invito codice non 5ο4, VΙΙΙ, 6 προεχειρίσατο) προεχειρήσατο.
opus est inverti. - ΧΧΙΙ, S 1, 1 Ουριάτθου) 565, Ι της δε) το δε της. - S 4, 1 κατά) deest:
Αριάτθου, i. e. Υριάτθου. ut verbum potius excidisse videatur cum φιλοτι
535, S 26 penult. συναπονοησαμένων] συναπο μηθείς conjungendum.
νοησάμενος.- εκείνω) εκείνων. -S 27, 2 σωματο 567, 3 αυτώ] αυτού. -S 2, 1 τινα) τιν (sic).
τροφεία) σωματοτρυφία. - 4 βαρύτησι) "ταίς βα 568, ΧΧ, 4 ψυχής] "ψυχήν.
ρύτησι. 569, ΧΧV, 4 εδοκίμαζεν) εδοκίμασεν.
536, S 28, 3 εκτελείν] επιτελείν. - S 3ο, pe 57ο, ΧΧVΙΙ, S 2, 3 αυτον] εαυτόν.-ΧΧVΙΙΙ,
nult. δεσποτών) κυρίων. 6 παραίτιος] παραιτία. - ΧΧΙΧ, S 2, 1ο έπταισε,
537, S 34, 3 χώρας] χώραν. - S 35, 6 Υπερέ και] "έπταισε τήν τε γαρ αυτό προυπάρχουσαν (sic)
βαλλε] *Υπερέβαλε. - και] deest. -7 αναπαιδευ ευδαιμονίαν κατήσχυνε, καί.
τότροπος) " απαιδευτότροπος. - 8 ουσίας μεγαλο 571, S 4, 2 επικρεμάμενον) επικρεμμαμένον.
πλούτου] τύχης μεγαλοπλούτου. - S 36, 7 ούθ' 574, VΙΙΙ, 3 τολμήμασι] τολμήσαι. - 12 κομί
(ap. Valesium)] ούτ'. σωνται] κομίσονται.
538, S 43, 6 διέλιπεν) διέλειπεν a pr. manu. 575, 3, υπακούσας] υπακούσαντας. - ΙΧ, 5
539, ΙΙΙ, penult. τους επ' εξουσία... τεταγμέ Πάσαν δε] Πάσαν. - 13 δε της] non της deest,
sed δέ.
νους] των επ' εξουσία... τεταγμένων.
54 1, ΧΙΙ, 3 των τοίς] "τών εις Διήγυλιν τοίς. - 577, ΧΧ, 8 εις τάς] επί τάς.
τοσούτο] τοσούτον. Fragmentis adde: (Εustath. ad Ηom. ΙΙ. Ψ,
545, ΧΧVΙΙΙ, το φθάσας] φθάς. Quod certe p. 13ο2, 1 τ.) Ούτω κατά την Διοδώρου ιστορίαν και
non falsum. Σκιπίων ο στρατηγός τοίς πρώτοις των Σικελιωτών
προέθηκεν ή στρατεύειν μετ' αυτού εις Λιβύην ή τους
547, ΧΧΧΙΙΙ, S 2, 6, 7 τον άριστον) των αρί ίππους και τους οικέτας παραδούναι τοις μετ' αυτού,
στων. -S 6, 2 την της] της.
(Conf Liν, ΧΧΙΧ, 1 init. Ρonendum eratp. 468.)
548, S 7, 1 αγανακτούντος] αγανακτούσης. - (Τzetz,
ad Lycophr. 938.) Ρωμαίοι τους πολε
2 τεθηριωμένου] τεθηριωμένης. -S 8, 4 φιλοσοφίας
μικούς Μαμερτους καλούσιν, ώς ιστορεί που ή Διό
(ap. Vales.)] πολιτείας. - ΧΧΧΙV, τα δυοίν] δωρος
*δυείν. ή Δίων ου γαρ ακριβώς μέμνημαι, γράφων
ούτω πως « Μεσσηνίους κατακόψαντες τους υποδεξα
549, ΧΧΧVΙΙΙ, 2 των] των τών. - το κακο
πάθειαν) κακοπαθείας. - 13 αυτόν) αυτόν. μένους αυτούς, κατέσχον Μεσσήνην και Μαμερτους
εαυτούς ωνόμασαν, τουτέστι πολεμικούς. Μάμερτος
557, ΧΙΙ, 3 την Ρώμην] "Ρώμην. - 6 παρε γαρ ο Άρης παρά Ρωμαίοις καλείται. » (Diodori
λομένη) παρεχομένη. si esset fragmentum , ponendum foret Ι. ΧΧΙ,
559, ΧVΙ, penult. διά την] διά τόν. p. 432, post ΧΡΙΙΙ, τ.)
ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΙΟΙΟΙΟΟRΙ
ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ SΙΟULΙ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΒΙΒΙΙΟΤΗΕΟΑΕ ΗΙSΤΟΒΙΟΛΕ
ΒΙΒΛΟΣ ΠΕΝΤΕΚΑΙΔΕΚΑΤΗ. ΙΙΒΕR DΕCΙΜUS QUΙΝΤUS.
--" (1-3)

Τάδε ένεστιν εν τη πεντεκαιδεκάτη των Ηarc in decimo ηuinto Diodori libro
Διοδώρου βίβλων. continenίur. -

α'. Ως Πέρσαι Ευαγόραν εν τη Κύπρω διεπολέμησαν. 1. Ut Ρerse Ευαφoram in Cypro deύellarint.
β- Ως Λακεδαιμόνιοι παρά τας κοινάς ομολογίας Μαντινείς 2. Ut Lacedaemonίi contra paois leges Μantinenses e patria
μετώκισαν εκ της πατρίδος. in alias sedes transtulerint.
γ'. Περί των Διονυσίου του τυράννου ποιημάτων, 3. De Dionψsii tyranni poematibus.
δ'. Περί της Τιριβάζου συλλήψεως και της απολύσεως αυτού 4. Uι Τίribazus comprehensus et dimissus, Οronics υcrocon
και της Ορόντου καταγνώσεως. demnatus sit.
ε'. ΙΙερι του Γλώ θανάτου. 5. De Gloi interitu.
ς'. Κτίσις Φάρου νήσου κατά τον Αδρίαν. 6. Ρharus insula in Αdria condiία.
ζ". Διονυσίου στρατεία εις την Τυρρηνίαν και σύλησις του ιε 7. Dionysii in Εtruriam erpediίio et templt erpilatio.
ρού.
η. Στρατεία Διονυσίου επί Καρχηδονίους, και νίκη και ήττα. 8. φίγγει εαpeditio in Carthaginienses,
Cία (f&S.
ejusφue υictoria et
θ'. Ως Αμύντας και Λακεδαιμόνιοι πρός Ολυνθίους επολέ 9. Ut Αnψntas et Lacedaemonti conίrα Οlynthios ύellum
μησαν. 9esserint.
ι'. Ως Λακεδαιμόνιοι την Καδμείαν κατελάβοντο. 10. Ut Lacedamonii Cadmeam occupαυerint.
ια. Ως τας Ελληνίδας πόλεις παρά τας συνθήκας κατεδουλώ 11. Ut Gracas ciυίtates contra./αεαμs subeqerint.
σαντΟ.

ιβ’. Ως Καρχηδόνιοι λοιμική νόσω περιπεσόντες εκινδύνευσαν. 12. Ut Carthaqintenses lues pestifera in magnum periculum
conjecerit.
ιγ. Ως Θηβαίοι την Καδμείαν ανεκτήσαντο. 13. Ut Τhebani Cadmeam recuperaυerint.
ιδ'. Περί του Βοιωτικού πολέμου και των πραχθέντων εν αυτώ. 14. De bello Βarotico rebusque in eo φestis.
ιέ'. Τριβαλλών στρατεία επί Αβδηρα. 15. Τriballorum erpeditio contra Αύdera.
ις'. Στρατεία Περσών επ'Αίγυπτον. 16. Ρersarum erpeditio in ΑΕφι/plum.
ιζ. Περί της Ιφικράτους αγωγής και των ευρημένων υπ' αυτού 17. De Iphicratis disciplina et inventis gjus in militia.
κατά τάς στρατείας,
ιη'. Στρατεία Λακεδαιμονίων επί Κέρκυραν. 18. Εrpeditio Laceddemoniorum in Corcyram.
ιθ'. Περί του γενομένου σεισμού και κατακλυσμού περί την 19. Ι)e terra motu ac inundatione in Peloponneso, deque
Πελοπόννησον και της φανείσης εν ουρανώλαμπάδος. lampade in calo conspecla.
κ'. Ως Θηβαίοι Λακεδαιμονίους επιφανεστάτη μάχη νικήσαν 20 Ut Τhebani, Lacedanιοικίis puqna illustrissima ad Leu
τες εν Λεύκτροις, αντεποιήσαντο της των Ελλήνων ηγεμο, ctra deυίctis, principatum Graeciae αffeclaυerint.
νίας.
κα. Ως παρά τους Αργείοις εγένετο πολύς φόνος ο κληθείς σκυ 21. Ut inqens apud Αrgίυοs cardes edita fuerit, guam Scψία
ταλισμός. ίismunι υoca nt.
κβ'. Περί Ιάσονος του Φερών τυράννου και των διαδόχων αυ. 22. De Iasone Ρhereorum tyranno ejusque successorious.
τού.
κγ'. Τα πραχθέντα Θηβαίοις κατά τας εις Πελοπόννησον εις 23. Ομαs Τhebani Peloponnesum inυαdentes res ηesserint.
βολάς.
κδ'. Μεσσήνης συνοικισμός υπό Θηβαίων. 24. ΙΟc Μessena α Τhebanis instaurata.

κε'. Στρατεία Βοιωτών εις Θετταλίαν. 25. Εrpeditio Βaotorum in Thessalian.

1. Παρ' όλην την πραγματείαν ειωθότεςχρήσθαι τη - -
Ι. Quum per totum hoc opus consuetam historia liberta.
- / " -

συνήθει της ιστορίας παρρησία, και
Α - - ν w
τοις μεν αγαθοίς tem orationis adhibeamus, virosque bonos debitis laudibus
ανδράσιν επί των καλών έργων τον δίκαιον επιλέγειν prosequamur, malos contra, ubi peccaverint, reprehensione
έπαινον, τους δε φαύλους, όταν εξαμαρτάνωσιν, αξιoύν justa afticiamus, hoc φuidem modo futurum existimamus,
δικαίας επιτιμήσεως, διά του τοιούτου τρόπου νομίζο
1 γ Λ' ν. 2 "ν Λ -- "
ut, quorum indoles ad virtutem apta est, hi per immorta
μεν τους μεν εύπεφυκότας προςαρετήν τώ διά της δό lis gloriae propagationem, ad res praeclare gerendas exciten
ΡΙΟΠΟΟRUS ΙΙ. Ι
2 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (3, 4.)
ξης αθανατισμό προτρέψεσθαι ταις καλλίσταις εγχειρείν ίur; Τui vero contraaffectisunt, ab impetuad pravitatem ra
πράξεσι, τους δε την εναντίαν έχοντας διάθεσιν ταις piente vituperationibus hisee in loco factis deterreantur.
αρμοττούσαις βλασφημίαις αποτρέψειν της επί την κα (2) Ρosίquam ergo historia nostra contextum ad ea tem.
κίαν ορμής. (2) Διο και τη γραφή παρόντες επ' εκεί pora deduximus, quibus Lacedaemonii ad Leuctra praeter
και νους τους χρόνους, εν οίς Λακεδαιμόνιοι περί Λεύκτρα
omnem Spem victi casique in magnam calamitatem incide
παραδόξως ηττηθέντες μεγάλη περιέπεσον συμφορά,
και πάλιν περί Μαντίνειαν πταίσαντες ανελπίστως ruul, et rursus ad Μantineam inopinato fusi, principatum
απέβαλον την των Ελλήνων ηγεμονίαν, ηγούμεθα δείν Graeciae amiserunt, officii nostri esse ducimus, receptum
την υπόστασιν της γραφής διαφυλάττειν, και την αρ nobis in scribendo tenorem servare et justam Lacedaemo
το μόττουσαν επιτίμησιν τοίς Λακεδαιμονίοις ποιήσασθαι. niorum criminationem praemiltere. (3) Quis enim non
(3) Τίς γάρ αν ουχ ηγήσαιτο κατηγορίας αξίους αυτούς accusandos meritocenseat, φui, φuum imperium a majoribus
υπάρχειν, οίτινες παρά των προγόνων παραλαβόντες
Ψuam optime fundatum et ab iisdem supraquingentosannos
ήγεμονίαν κάλλιστα τεθεμελιωμένην, και ταύτην διά
την αρετήν των προγόνων διαφυλαχθείσαν έτη πλείω magna virtute conservatum accepissent, id sua ιunc stulti
15 των πεντακοσίων, οι τότε Λακεδαιμόνιοι διά την εαυ tia labefactatum et solutum viderunt" Νec sane imme
των αβουλίαν καταλυθείσαν επείδον, ουκ αλόγως. Οι riίο. Νam qui ante hos aetatem egerant, gloriam tam insi
μεν γαρ προ αυτών βεβιωκότες πολλοίς πόνοις και με gnem, multis laboribus ac periculis acquisitam, eo ipso
γάλοις κινδύνοις την τηλικαύτην κατεκτήσαντο δόξαν, confirmarant, guod benigne ac humaniter erga subditos se
επιεικώς και φιλανθρώπως προςφερόμενοι τοίς υποτε
gererent, al posteri illorum, dum violenter et aspere socios
20 ταγμένοις, οι δε μεταγενέστεροι βιαίως και χαλεπώς
χρώμενοι τοίς συμμάχοις, έτι δε πολέμους αδίκους και tractant, bellaque Graecis injusta et superba inferunt, sua
υπερηφάνους ενιστάμενοι προς τους Έλληνας, ουκ αλό imperium lemeritate haudimmerito perdidere. (4) Νam in
γως απέβαλον την αρχήν διά τάς ιδίας αβουλίας. (4) rebus ipsorum adversis, qui propter acceptas injurias pri.
Εν γάρ ταις συμφοραίς αυτών το μίσος των αδικουμέ dem odio flagraverant, inimicos ulciscendi occasionem cu.
25 νων έλαβε καιρόν αμύνασθαι τους προηδικηκότας, και pide arripiebant, et qui ab ultima inde majorum actate hac.
τοις εκ προγόνων ανικήτοις γεγονόσι τοσαύτηκαταφρό Ιenns invicti manserant, eos tantus excepit contemtus,
νησις επηκολούθησεν όσην εικός εστι γενέσθαι κατά των
αναιρούντων τάς των προγόνων αρετάς. (5) Τοιγαρούν quantum illos comitari par est, quorum vitiis majorum vir
Θηβαίοι μεν οι πρότερον επί πολλάς γενεάς τοίς κρείτ tus aboletur. (5) Τhebani igitur, gui per multas hominum
30 τοσιν υποτεταγμένοι, τότε τους Λακεδαιμονίους ανελπί atales potentioribus subjectifuerant, tune victis insperato
στως νικήσαντες, ηγεμόνες κατέστησαν των Ελλήνων, Lacedaemoniis duces Graecorum effecti sunt, at Lacedaemo
Λακεδαιμόνιοι δε μετά την αφαίρεσιν της ηγεμονίας nii post imperium semel ademtum pristinam majorum di
ουδέποτ' ηδυνήθησαν αναλαβείν το των προγόνων guitatem nunquam recuperare potuerunt. (6) Νunc, post
αξίωμα. (6) Ημείς δε τούτοις αρκούντως επιτετιμη satis hinobis culpali sunt, ad insequentem historiam
35 κότες επί το συνεχές της ιστορίας μεταβησόμεθα προς quam
τη γραφή χρόνους. Η μεν ουν προ ταύτης βίβλος, transgrediemur, (constituto an/ea temporis spatio, φuod
ούσα της όλης συντάξεως τετταρεςκαιδεκάτη, το τέλος huic libro assignafum es/). Ρracedens ergo liber, in serie
έσχε των πράξεων εις τον Ρηγίνων ανδραποδισμόν υπό totius operis decimus quartus, cum Rheginis a Dionysio in
Διονυσίου και τηνάλωσιν της Ρώμης υπό Γαλατών, ήτις servitutem redactis, et Roma a Gallis capta, desinit: quod
40 εγένετο κατά τον προηγούμενον ενιαυτόν της Περσών proximo ante Ρersarum in Cyprum adversus Εvagoram re.
στρατείας εις Κύπρον επ' Ευαγόραν τον βασιλέα εν gem expeditionem anno accidit. Αb hoc bello praesenlem
ταύτη δε την αρχήν από τούτου του πολέμου ποιησά librum exorsi, cum anno, qui regnum Philippi, Αmynta
μενοι καταλήξομεν επί τον προηγούμενον ενιαυτόν της
filii, proxime antecedit, eundem finiemus.
Φιλίππου του Αμύντου βασιλείας.
4ο ΙΙ. Επ'άρχοντοςγάρ Αθήνησι Μυστιχίδου Ρωμαίοι ΙΙ. Αrchοnle Αthenis Μystichide, Romani tribunos con
μεν αντί των υπάτων χιλιάρχους τρείς κατέστησαν, sulari dignitate tres constituerant, Μarcum Furium, Caium
Μάρκον Φούριον, έτι δε Γάϊον και Αιμίλιον. Επί δε et ΑΕmilium. Sub his Αrtaxerxes Ρersarum rex expeditio
τούτων Αρταξέρξης ο των Περσών βασιλεύς εστράτευ
nem in Εvagoram Cypri regem.suscepit. Is multum tem.
σεν επ' Ευαγόραν τον Κύπρου βασιλέα. Πολυν δε
το χρόνον ασχοληθείς περί ταςεις τον πόλεμον παρασκευάς, poris in belliapparatuinsumserat, et magnas undique copias
συνεστήσατο δύναμιν ναυτικήν τε και πεζικήν μεγάλην contraxerat, tum navales, tum etiam terrestres. Νam pede,
το μεν γαρ πεζόν στράτευμα μυριάδων ην τριάκοντα
stris exercitus cum equilatu trecentis millibus constabat;
συν ιππεύσι, τριήρεις δεκατεσκεύασε πλείους των τρια
κοσίων στρατηγούς δ' απέδειξε της πεζής δυνάμεως triremesque adornarat plures Irecentis. Duces autem pra,
(5, 6) Ι)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧV. 3
- "ν - - -- " ν

Ορόντην κηδεστήν, της δε ναυτικής Γιρίβαζον, άνδρα
- *..» - και " •
fecit pedestribus copiis Οronten generum, navalibus Τiri
μεγάλης αποδοχής
«ν "
τυγχάνοντα παρά τους Πέρσαις. Ού Α " γ " ν Γ. Ρ
bazum, virum magnie inler Ρersas existimationis. Οιui,
το δε παραλαβόντες τας δυνάμεις εν Φωκαία και Κύμη, ν assuntis in Phoeaea Cumaque exercitibus, in Ciliciam de.
κατήντησαν εις Κιλικίαν, και περαιωθέντες εις Κύπρον, « r ν
-
scenderunt : unde in Cyprum transvecti, strenua in bellum
και ενεργώς διώκουν τον πόλεμον. (2) Ο δ' Ευαγόρας προς
μεν τον Άκοριν τον Αιγυπτίων βασιλέα, πολέμιον όντα administrandum operaincubuerunt. (2) Ιnterea Εvagoras
Περσών, συμμαχίαν εποιήσατο και δύναμιν αξιόλογον Αcorim ΑΕgyptiorum regem, cum Ρersis inimicilias geren
παρ' αυτού προςελάβετο, παρ' Εκατόμνου δε του Κα -ν '
tem, Societatis foedere sibi adjunxerat, φui validis eum co
ρίας δυνάστου, λάθρα συμπράττοντος αυτό, χρημάτων piis instruebat. Ηecatomnusetiam Carie regulus, clam cum
10 έλαβε πλήθος εις διατροφήν ξενικών δυνάμεων ομοίως
»

δε και τους άλλους τους αλλοτρίως έχοντας προς Πέρ
ν Α'
ipso faciens, pecunias in peregrini militis stipendia submini
ν - Λ

σας, τους μεν λαθραίως τους δε και φανερως επεσπά Strabat. Αlios praeterea Persis inimicos, tum secreto, tum
σατο, κοινωνήσοντας του Περσικού πολέμου. (3) Εκυ manifesto, ad societatem belli pertraxit. (3) Ει plerasque
ρίευε δε κατά μεν την Κύπρον των πόλεων σχεδόν τι tum urbes Cypri in potestate habebat, ad quas Τyrus in
15 το πλέον, κατά δε την Φοινίκην Τύρου και τινων ετέ Phαnice, et alite quadam accesserant. Triremes autem
ρων είχε δε τριήρεις μεν ενενήκοντα, και τούτων
υπήρχον Τύριαι μεν είκοσι, Κύπριαι δ' έβδομήκοντα, ipsi erant nonaginta, φuorum viginti Tyria, reliqute Septua
να-
-ν Α'

στρατιώτας δ' ιδίους μεν εξακιςχιλίους, παρά δε των ginta Cypria. Μilitum propriorum sex millia, auxiliarium
"υ \

συμμάχων πολλώ& Ν τούτων πλείους.ΣΥ, Προς δε τούτοις Vero multo plures habebat. Interim quum pecunia affatim
, 2- λό δ - /

20 μισθοφόρους πολλούς εξενολόγει, έχων χρημάτων δα suppeterent, numerosam peregrinorum manum stipendio
ψίλειαν. "Επεμψε δ' αυτό και ο των Αράβων βασι conduxerat. Quin Αrabum eliam rex aliique regi Ρersarum
λεύς στρατιώτας ουκ ολίγους και άλλοι τινές οι εν υπο suspecti militum vim haud exiguam illi miserant.
ψίαις όντες τό των Περσών βασιλεί.
- ν
ΙΙΙ. Ούτος μεν ούν τοσαύτας αφορμάς έχων, τεθαρ ΙΙΙ. Ηis ille copiis instructus, magno ad bellum animo
25 ρηκότως συγκατέβαινεν εις τον πόλεμον. Και πρώτον se conferebat. Αc primo navibus praedatoriis, φuarum sat
-- r / Ν -

μεν ληστρικάς έχων ναυς ουκ ολίγας, εφήδρευσε ταις multas ad manum habebat, onerarias hostium, φuibus
κομιζομέναις των πολεμίων αγοραίς, και τας μεν αυ commeatus advellebantur, insidiis exceplas, qua demer.
- ', ". * " Α ΑΥ Α ν /

των διέφθειρεν εν θαλάττη, τάς δε διεκώλυσεν, ενίας gere, qua accessu prohibere, nonnullas etiam intercipere.
δε αφείλετο. Διο και των εμπόρων μη τολμώντων εις Quo sane effectum, ut quum mercatores frumenta in Cy
- ν

30 την Κύπρον παρακομίζειν σίτον, μεγάλων δε δυνά prum, ubitam numerosi tum exercitus congregati erant,
" ν - Ν.

μεων ηθροισμένων εις την νήσον, ταχύ σιτοδεία κα transvehere non auderent, ingens slatin annonae Caritas
τέσχε το των Περσών στρατόπεδον. (2) Της δ' απο per castra Persarum oriretur. (2) Εa res seditioni causam
ρίας γενομένης εις στάσιν, οι μισθοφόροι των Περσών " / Υ "
praebuit. Νam propter commealusinopiam conductitii Ρer.
επί τους ηγεμόνας ορμήσαντες και τινας ανελόντες, sarum milites, in duces impetufacto, nonnullos occidere, tu
25 ταραχής και στάσεως ενέπλησαν το στρατόπεδον. Μό multuque ac seditione tota castra implevere : adeo qui
γις δ' οι στρατηγοί των Περσών και ο της ναυτικής demut non nisi magna cum difficultate tribuni Ρersarum mi
δυνάμεως ηγούμενος,
Ιγου;
1. 2 ονομαζόμενος
', δε Γλώς,2 κατέ ι
litares et totius classis imperator, cui nomen Glos, aestum
Α "»

παυσαν την στάσιν (3) Πλεύσαντες δε τό παντί
Υ * - -ν " Α' seditionis illum comprimerent. (3) Cum tota igitur classe
στόλω και σίτου πλήθος εκ της Κιλικίας παρακoμι avecti magnam frumenti copiam e Cilicia transportant
40 σαντες, πολλήν παρέσχον της τροφής την δαψίλειαν. unde castris deinceps alimenta prolixe suppetebant. Αί
Τώ δ' Ευαγόρα πλήθος σίτου ικανόν ο βασιλεύς Ακο Εvagorae rex Αcoris ex ΑΕgypto Ιrumenti et pecuniae ceteri.
ρις εκ της Αιγύπτου παρεκόμισε, και χρήματα και que apparatus, quantum sat esset, transmittebat. (4)
την
Η άλλην
Ι παρασκευήν
ρ ικανήν
η εξέπεμψεν.
μ'; (4) Ο δ'
2 / - " "w γνω Εvagoras autem, classe hostili"suam longe inferiorem esso
Ευαγόρας ορών εαυτόν πολύ λειπόμενον τη ναυτική cernens, sexaginta praeterea naves implevit, et ab Αcoride
4ο δυνάμει, εξήκοντα μεν ναύς άλλας προςεπλήρωσε,
Α' .Α Α w 2 " Ν. > κ. 2 / Α'
quinquaginta praeter has arcessivit, ut triremes in univer
πεντήκοντα δε παρά Ακόριδος εξ Αιγύπτου μετεπέμ
sum ducentas liaberet. Ηas, magnifice ad proelium neo
ψατο, ώςτε τάς πάσας τριήρεις έχειν διακοσίας. Ταύ
absque terrore hostium instructas, crebris experimentis et
τας δε κοσμήσας προς ναυμαχίαν καταπληκτικώς, και
συνεχείς διαπείρας και γυμνασίας ποιούμενος, ήτοιμά praeludiis exercens, ad certamen navale praeparabat. Αcci
50 ζετο προς ναυμαχίαν. Διο και του βασιλικού στόλου dit vero ut classis regia Citium versus praeternavigaret.
Τum subito navibus bono ordine instructis in Ρersas in
παραπλέοντος εις Κίτιον, απροςδοκήτως επιπλεύσας
ταϊς ναυσι συντεταγμέναις, πολλά των Περσών επλεο vectus, longe illis praestabat. (5) Dum enim naves bene
νέκτει. (5) Επέβαλε γάρ συντεταγμέναις ναυσιν ordinatas cum necdum in ordinem digestis, virosque ex
επί ασυντάκτους, και προβεβουλευμένοις ανδράσι προς ante habito consilio provide rem gerenles cum inconsultis
1.
4 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (ο, 7.)
απροςδοκήτους αγωνιζόμενος, ευθύς εν τη πρώτη σύ et nihil horum exspectantibus committit, primo statim con
στάσει την νίκην προκατεσκεύασεν αθρόαις γαρ ταις flictu paratam sibi victoriam facit. Τriremibus enim con
τριήρεσιν επιπλεύσας επί διεσπαρμένας και τεταραγμέ. junctis in dispersas ac tumultu perturbatas invectus par
νας, ας μεν διέφθειρεν, ας δ' εχειρουτο. (6) "Όμως lem corrupit, partem in potestatem suam accepit. (6) Αι
5 δε του τε ναυάρχου των Περσών Γλώ και των άλλων quum navarchus Ρersarum Glos aliique duces fortiler vim
ηγεμόνων γενναίως υποστάντων, εγένετο ναυμαχία hostis exciperent, acris incruduit pugna, qua primum Εva
καρτερά, καθ' ην ο Ευαγόρας το μεν πρώτον υπερει goras superior erat, sed post, ubi Clos omni virium sua
χεν, ύστερον δε του Γλώ μετά του βάρους επενεχθέν rum mole inferlur el animose decertat, Εvagoras cum
τος και γενναίως αγωνισαμένου, συνέβη φυγείν τους magna triremium jactura fugam capessit.
10 περί τον Ευαγόραν και πολλάς των τριήρων αποβαλείν.
ΙV. Οι δε Πέρσαι τη ναυμαχία νικήσαντες, εις Κί, ΙV. Persae itaque, prαclio hoc victoriam adepti, utrum
τιoν πόλιν αμφοτέρας τας δυνάμεις ήθροισαν. Εκ Φue exercitum congregant ad Citium, unde armis in ho
ταύτης δ' ορμώμενοι πολιορκίαν συνεστήσαντο προς τη stem expeditis, Salaminem obsidione cingunt, urbemque a
Σαλαμίνι, και την πόλιν επόρθουν κατά γήν άμα και terra simul et mari oppugnant. Τiribazus aulem a prα.lio
ΙΝ κατά θάλατταν. Και Τιρίβαζος μεν μετά την ναυ navali in Ciliciam trajecil, atque inde ad regom profυctus,
μαχίαν διαβάς εις Κιλικίαν, κακείθεν πορευθείς προς Victoriae nuntium pertulit, et duo talentήm millia ad belli
τον βασιλέα, τήν τε νίκην απήγγειλε και διςχίλια τά υsus reportavil. (2) Ceterum Εναgoras, ante pugnam
λαντα προς τον πόλεμον απεκόμισεν. (2) Ευαγόρας illam navalem pedestri suo agmine partem terrestris Ιιο
δε προ μεν της ναυμαχίας παρά θάλατταν πεζή συμ stium exercitus aggressus, victoriam obtinuerat: τιnde ex
20 βαλών, μέρει της πεζικής δυνάμεως επροτέρησε, και citatas in futurum spes lovebat. Αt post infelicem pια lii
προς το μέλλον ευθαρσης καθειστήκει, τη δε ναυμαχία navalis successum, Τuum arcta insuper obsidione premere
πταίσας και συγκλεισθείς εις πολιορκίαν, αθύμως tur, animum submittere cα pit. Νihilouinns tamen in pro
είχεν. "Ομως δε κρίνας έχεσθαι του πολέμου, Πνυ posito bellandi perseverandum ratus, relieto ad defensio
ταγόραν μεν τον υιόν απέλιπεν, ηγεμόνα των όλων nem urbis filio Ρnytagora, cui summam rerum in Cypro
25
ποιήσας εν τη Κύπρω, αυτός δ' αναλαβών δέκα τριή administrationem commiserat, cum decem ipse riremibus
ρεις, νυκτός έλαθε τους πολεμίους εκπλεύσας εκ της clam hostibus noctu e Salamine solviι, et in ΑΕgyptum
Σαλαμίνος. Κομισθείς δ' εις την Αίγυπτον και devellitur : ubi cum rege congressus, hortator illi est, ut
συντυχών τό βασιλεί, παρεκάλεσεν αυτόν ερβωμένως commune sibi cum Ρersis bellum esse persuasum habeat,
αντέχεσθαι του πολέμου και κοινόν ηγείσθαι τον προς et propιerea totis in hoc ipsum viribus incumbaι.
30 τους Πέρσας πόλεμον.
V. Άμα δε τούτοις πραττομένοις Λακεδαιμόνιοι V. Dum hic rerum in Αsia cursus est, Lacedaemonii
μεν έγνωσαν στρατεύειν επί την Μαντίνειαν, ουδέν infesto Μantineam exercitu, nulla fα 1eris nuper icti ha
φροντίσαντες των γεγενημένων σπονδών, διά τοιαύτας bila ratione, pelere, et ob has quidem causas, decreve
αιτίας, Προυπαρχούσης τοις "Ελλησι κοινής ειρήνης runt. Jam pax Graecis omnibus communis (qua civitates
35 της επί Ανταλκίδου, καθ' ην αι πόλεις άπασαι τάς universae, praesidiis ejectis, liberam ex pacto jurisdictio
μεν φρουράς απετρίψαντο, την δ’ αυτονομίαν καθ' nem receperunt) Αntalcidae opera sancita fuerat : spar.
ομολογίαν παρέλαβον, Λακεδαιμόνιοι φύσει φιλαρχούν tani vero, natura dominandi cupidi, longoque studio ad
τες και πολεμικοί ταίς αιρέσεσιν όντες, την ειρήνην bella proclives, pacem illam, ut grave admodum onus,
ώςπερ βαρύ φορτίον ουχ υπέμενον, την δε προγεγενη tolerare haud poterant, sed pristinum Graecia principalum
40 μένην της Ελλάδος δυναστείαν επιπoθούντες, μετέωροι affectantes, ad innovandum res animos surrigebant. (2)
ταίς ορμαΐς υπήρχον προς καινοτομίαν. (2) Ευθύς Ιdeo statim urbes commovere, perque fautores suarum par
ούν τας μεν πόλεις συνετάραττον και διά των ιδίων tium seditiones in illis excilare, φuarum nounullae ansam
φίλων στάσεις εγκατεσκεύαζον εν αυταίς, ών ένιαι πι
turbandi praesentem statum eis praebebant. Νam quae
θανάς αφορμάς αυτοίς παρέσχοντο της ταραχής. Απο. suis vivendi legibus potestatem receperant, ratiοnes ab iis,
45 λαβούσαι γάρ τάς αυτονομίας, λόγον απήτουν παρά
qui sub Lacedaemoniorum imperio magistratus gesserant,
των επεστατηκότων επί της Λακεδαιμονίων ηγεμονίας
exigebant. Quumque acerbius inquireretur, quod pertinax
πικρών δε των ελέγχων γινομένων διά το μνησικακείν
injuriarum memoria plebem stimularet, multique in exi
τους δήμους, και πολλών φυγαδευομένων, απέδειξαν
lium agerentur; patrocinium illorum Lacedaemonii susce.
εαυτούς βοηθούς τους καταστασιαζομένοις. (3) Υπο
50 δεχόμενοι δε τούτους, και μετά δυνάμεως εκπέμποντες perunt, qui adversariorum factione premerentur. (3) Ιn
επί τάς καθόδους, κατεδουλούντο το μεν πρώτον τάς terim dum in clientelam receptos armata manu reducunt,
ασθενεστέρας πόλεις μετά δε ταύτα και τας αξιολογω urbes initio minus potentes in Servitutem redigunt, post
τέρας καταπολεμούντες υπηκόους εποίουν, ουδε δύο vero magni eliam nominis armis oppressas imperata facere
έτη φυλάξαντες τας κοινάς σπονδάς. Πλησιόχωρον δ' cogunt; quum ne per duos quidem annos (αδusillud com -
(7, 8.) ΙΟΙΟΙΟΟRΙSΙΟULl LΙΒ. ΧV. 5

ούσαν την των Μαντινέων πόλιν και πλήθουσαν ανδρών mune integrum servassent. Jam φuia Μantinensium urbs
αλκίμων *, υπώπτευσαν αυτής την αύξησιν την γινο viris fortissimis abundans in propinquo ipsis erat, incre.
μένην εκ της ειρήνης, και τα φρονήματα των ανδρών mentum a pace adillam redundans suspectum habere cω
έσπευδον ταπεινώσαι. (4) Διο και το μεν πρώτον perunt : animorum itaque celsitudinem in viris illis depri.
και πρέσβεις αποστείλαντες προς την Μαντίνειαν, προςέτατ, mere contenderunt. (4) Quodque primum erat, missis eo
τον τα μεν τείχη καθελείν, αυτούς δε μετοικήσαι legatis mαnia urbis dejicere, etin antiquos quinque pagos,
πάντας εις τας αρχαίας πέντε κώμας, εξ ών εις την
ox quibus Μantineam commigrarunt, sedes transferre ju
Μαντίνειαν το παλαιόν συνώκησαν. Ουδενός δε αυ
τοίς προςέχοντος, δύναμιν εκπέμψαντες επολιόρκουν bent Quum nemo illis pareret, expeditis eo copiis, oppu
1ο την πόλιν. Οι δε Μαντινείς εις τας Αθήνας πρέ gnare urbem aggrediuntur. Μantinenses ergo, missis Αthe
σβεις αποστείλαντες ήξίουν εαυτοίς βοηθήσαι. Ου nas legalis, auxilium sibi ferri postulant. Αι φuum Αthe
προαιρουμένων δε των Αθηναίων παραβαίνειν τας nienses commune pacis Ιαqus transgredi minime vellent,
κοινάς συνθήκας, όμως καθ' αυτούς υποστάντες την ipsi nihilominus vim oppugnationis in se recipiunt, suisque
πολιορκίαν, ευρώστως ήμύνοντο τους πολεμίους. Και viribus hosti fortiter resistunt. Αtque hoc modo Gracia
15 τα μεν κατά την Ελλάδα τούτον τον τρόπον καινών novo iterum bello ardescere cα pit.
πολέμων αρχήν ελάμβανε.
VI. Κατά δε την Σικελίαν Διονύσιος o των Συρα VΙ. Ιn Sicilia vero tyrannus Syracusanorum Dionysius,
κοσίων τύραννος απολελυμένος των προς Καρχηδονίους bello Carthaginiensi liberatus, in alta pace otioφue age
πολέμων πολλήν ειρήνην και σχολήν είχε. Διό και bat. Poematibus igitur scribendis impensa opera ani
20 ποιήματα γράφειν υπεστήσατο μετά πολλής σπουδής, mum advertit, et arcessitos passim φui hac in arte cele.
και τους εν τούτοις δόξαν έχοντας μετεπέμπετο και
προτιμών αυτούς συνδιέτριβε και των ποιημάτων επι bres erant, praecipuo in honore habebat, . et familiariter
στάτας και διορθωτάς είχεν. (2) Υπό δε τούτων διά consuescens, magisterio et censurae illorum poemata sub.
τάς ευεργεσίας τοίς προς χάριν λόγοις μετεωριζόμενος, mittebat. (2) Ηorum ergo laudibus, ad gratiam propter
25 εκαυχάτο πολύ μάλλον επί τοις ποιήμασιν ή τοις εν beneficia compositis, altos spiritus concipiens, magis ob poe
πολέμω κατωρθωμένοις. (3) Των δε συνόντων αυτό mata φuam ob res armis praclare gestas sese jactabaι. (3)
ποιητών Φιλόξενος ο διθυραμβοποιός, μέγιστον έχων Ιnter familiares autem ipsi poetas Ρhiloxenus, dithyram
αξίωμα κατά την κατασκευήν του ιδίου ποιήματος,
borum artifex, eximiam in suicarminisgenere auctoritatem
κατά το συμπόσιον αναγνωσθέντων των του τυράννου
30 ποιημάτων μοχθηρών όντων, επηρωτήθη περί των consecutus, quum in convivio inepta tyranni poemata reci
ποιημάτων τίνα κρίσιν έχοι. Αποκριναμένου δ' αυτού larentur, quid de his judicaret, interrogatur, liberius et
παρρησιωδέστερον, ο μεν τύραννος προςκόψας τοις aliquanto respondens, tyranni offensam incurrit. Qui per
ρηθείσι, και καταμεμψάμενος ότι διά φθόνον εβλασ invidiam se reprehensum arbitratus, satellitibus, utin lapi.
φήμησε, προςέταξε τοις υπηρέταις παραχρήμα απά cidinas illum abducant, imperat. (4) Sed postridie adveniam
35 γειν εις τας λατομίας. (4) Τη δ' υστεραία των
illi reconciliatur;
φίλων παρακαλούντων συγγνώμην δούναι τώ Φιλο Ρhiloxeno tribuendam ab amicis exoratus,
ξένω, διαλλαγείς αυτό, πάλιν τους αυτούς παρέ et iisdem ad convivium rursus adhibilis, Dionysius carmina
λαβεν επί το συμπόσιον. Προβαίνοντος δε του πότου, sua ilerum mirifice extollit, et prolatis quibusdam versibus
και πάλιν του Διονυσίου καυχωμένου περί των ιδίων in quibus opera sibi pretium fecisse videbatur, φuid de his
40 ποιημάτων, και τινας στίχους των δοκούντων επιτετεύ jam sentiat, exquirit. Αd φuod ille ne verbum φuidem : sed
χθαι προενεγκαμένου, και επερωτώντος Ποιά τινά Ο Οι
stipatoribus Dionysii advocatis, se ad lapicidinas abduci
φαίνεται τα ποιήματα υπάρχειν, άλλο μεν ουδέν είπε, jubet. (5) Ηanc tum libertatem Dionysius, ob lepοrem
τους δ' υπηρέτας του Διονυσίου προςκαλεσάμενος εκέ
λευσεν αυτόν απαγαγείν εις τας λατομίας. (5) Τότε risu exceptam, aequo animo tulit, quod acumen reprehen
45 μεν ούν διά την ευτραπελίαν των λόγων μειδιάσας ο sionisrisuslebetaret Νec longe post, guum familiares una
Διονύσιος ήνεγκε την παρρησίαν, του γέλωτος την μέμ cum Dionysio intempestivam illam taxandi licentiam depre
ψιν αμβλύνοντος μετ' ολίγον δε τών γνωρίμων άμα carentur, Ρhiloxenus insolenti quodam promisso annuit :
και του Διονυσίου παραιτουμένων την άκαιρον παρρη quippese responso in poslerumsuojuxta veritatemac bene,
σίαν, ο Φιλόξενος επηγγείλατο παράδοξόν τινα επαγ volentiam approbationemque Dionysii conservaturum. Νec
εο γελίαν. Έφη γάρ διά της αποκρίσεως τηρήσειν άμα sane fefellit. (6) Ρostquam enim tyrannus versus, qui
και την αλήθειαν και την ευδόκησιν του Διονυσίου και
miserabiles afϊectus exprimerent, in medium producens,
ου διεψεύσθη. (6) Του γάρ τυράννου προενεγκαμέ
νου τινάς στίχους έχοντας ελεεινά πάθη, και ερωτήσαν quales hi tandem ipsi viderentur, rοgaret, Miserabiles, re
τος Ποιά τινα φαίνεται τα ποιήματα, είπεν Οικτρά spondit, utrumque, quod polliculus fuerat, per vocis ambi
6 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (8, 9.)
-ι- - Α. " «

διά της αμφιβολίας αμφότερα Ά (7) Ο μεν ν
guitatem praeslans. (7) Νam Dionysius ita accepit, guasi
γαρ Διονύσιος εδέξατο τα οικτρά είναι ελεεινά και συμ versus miserabiles eos intelligeret, qui commiserationis
παθείας πλήρη, τα δε τοιαύτα είναι ποιητών αγαθών affectu pleui essent; Πute virtus non, nisi bonis alioqui
* " "
poetis, competit : ideoque praeclaram sibi laudem ab eo
επιτεύγματα όθεν ώς επηνηκότα αυτόν απεδέχετο οι
» , «ν ν
tributam arbitrabatur, sed alii veram ejus dicterii senten
5 δ' άλλοι την αληθινήν διάνοιαν εκδεξάμενοι πάν το tiam ita interpretabantur, quod miserabile illud totam vi.
οικτρόν αποτεύγματος φύσιν ειρήσθαι διελάμβανον. / tiosi poematis naturam denolaret.
VΙΙ. Παραπλήσιον δε συνέβη και περί Πλάτωνα ν ν Υ VΙΙ. Νee dissimile huic est, φuod Ρlatoni philosopho
τον φιλόσοφον γενέσθαι. Μεταπεμψάμενος γάρ τον
- αν " ν / accidit. Virum enim hunc Dionysius ad se pellectum,
άνδρα τούτον, το μεν πρώτον αποδοχής ήξίου της μεγί quod dignam philosoplιο sermonis libertatem in eo depre
ιυ στης, ορών αυτόν παρρησίαν έχοντα αξίαν της φιλο Ιιenderet, sub initia magno in pretio habebat : sed post
σοφίας ύστερον δ' έκ τινων λόγων προςκόψας αυτώ, modum verbis ejus quibusdam ofΙensus, animum ab eo
παντελώς απηλλοτριώθη, και προαγαγών εις το πρατή, Ρrorsus abalienavit, adeo quidem, ut in catastam produ
ριον, ώς ανδράποδον απέδοτο μνών είκοσιν. Αλλά ctum, non Secus ac mancipium, viginti illum minis venum
τούτον μεν οι φίλοι συνελθόντες εξηγόρασαν και εξα daret. Verum hunc amici, qui propterea convenerant,
πέστειλαν εις την Ελλάδα, φιλικήν νουθεσίαν επιφθεγ redemtum in Graeciam remiserunt, hac sententia amice
ξάμενοι, διότι δεί τον σοφόν τους τυράννοις ή ώς ήκιστα Commonefactum : quod virum sapientem cum tyrannis aut
ή ώς ήδιστα ομιλείν. (2) Ο δε Διονύσιος της εις τα rarissime, aut suavissime versari oporteat. (2) Sed tamen
ποιήματα σπουδής ουκ αφιστάμενος, εις μεν την Ολυμ Dionysius a poematum condendorum studio nequaquam
πιακήν πανήγυριν εξαπέστειλε τους ευφωνοτάτους των desistebat, φuin immo histriones vocelonge prastantissimos
20 υποκριτών, διαθησομένους εν τοις όχλοις μετ' ώδης τα ad Sollemnem Οlympia conventum, sua illic carmina mul.
ποιήματα. Ούτοι δε το μεν πρώτον διά την ευφωνίαν titudini recitaturos, misit, Qui principio φuidem insigni
εξέπληττον τους ακούοντας μετά δε ταύτα αναθεωρή vocis elegantia admirationem non mediocrem in auditoribus
σεως γενομένης, κατεφρονήθησαν καιπολύν απηνέγκαντο excitabant, at ubi in considerationem res venit, nihil quam
γέλωτα. (3) Ο δε Διονύσιος ακούσας την των ποιη cliusum inde risum abstulerunt. (3) De quo poematum :

25 μάτων καταφρόνησιν, ενέπεσεν εις υπερβολήν λύπης Suorum despectu certior factus Dionysius in extremam
αεί δε μάλλον του πάθους επίτασιν λαμβάνοντος, μα mostitiam incidit. Qua de die in diem ingravescente,
νιώδης διάθεσις κατέσχε την ψυχήν αυτού, και φθονείν furor tandem animum ejus occupavit, adeo quidem uι
αυτό φάσκων άπαντας τους φίλους υπώπτευεν ώς επι omnes sibi invidere dicerel, et amicos etiam insidiarum
βουλεύοντας και πέρας επί τοσούτο προήλθε λύττης Suspectos haberet. Αd extremum eo mαroris et insanite
30 και παρακοπής, ώςτε των φίλων πολλούς μεν επί ψευ processit, ul necessariorum multos falsis criminibus onera
δέσιν αιτίαις ανελείν, ουκ ολίγους δε και έφυγάδευσεν tos necaret, mec paucos exilio plecteret. Inter φuos erant
εν οίς ήν Φίλιστος και Λεπτίνης ο αδελφός, άνδρες Leptines ejus frater et Philistus, eximia fortitudinis viri,
διαφέροντες ανδρεία και πολλάς και μεγάλας χρείας εν
qui praeclara saepenumero tyranno in bellis commoda prae
τοις πολέμοις αυτό παρεσχημένοι. (4) Ούτοι μεν ούν stilerant. (4) Ηi ad Τhurios in Italiam profugerunt, ma
35 φυγόντες εις Θουρίους της Ιταλίας, και παρά τοις Ιτα gnumqueibi favorem adepti, cum tyranno deincepsidipsum
λιώταις μεγάλης αποδοχής τυγχάνοντες, ύστερον δεη rogante in gratiam redierunt, et non modo in civitatem
θέντος του Διονυσίου διηλλάγησαν, και κατελθόντες Syracusanam, sed eliam in pristinum benevolentiac et di.
εις τας Συρακούσας, εις την προυπάρξασαν εύνοιαν gnitatis locum restituti sunt. Leptines insuper Dionysii
αποκατεστάθησαν ο δε Λεπτίνης έγημε την Διονυσίου filiam in conjugium accepil. Εt has ille annus res gestas
40 θυγατέρα. Ταύτα μεν ούν επράχθη κατά τούτον τον habuit.
ενιαυτόν.
VΙΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Δεξιθέου Ρωμαίοι VΙΙΙ. Quum archontis inde magistratum Αthenis gereret
κατέστησαν υπάτους Λεύκιον Λουκρήτιον και Σερούιον Dexitheus, et Roma consules essent Lucius Lucretius et
Σουλπίκιον. Επί δε τούτων Ευαγόρας μεν ο των Servius Sulpicius, Εvagoras Salaminiorum rex ab ΑΕpypίο
45 Σαλαμινίων βασιλεύς ήκεν εις Κύπρον εξ Αιγύπτου, in Cyprum redit, pecunias quidem ab Αcoride ΑΕgypti rege
κομίζων χρήματα παρά Ακόριδος του βασιλέως Αιγύ acceptas secum afferens, sed exspectatione sua longe pau.
πτου ελάττονα των προςδοκηθέντων. Καταλαβών δε ciores, Quumque Salaminem obsidiοne summopere pres.
την Σαλαμίνα πολιορκουμένην ενεργώς , και υπό των Sam inveniret Seque omni sociorum auxilio destitutum vi
συμμάχων καταλειπόμενος, ηναγκάσθη πρεσβεύσαι
περί συλλύσεως. (2) Ο δε Τιρίβαζος των όλων έχων deret, de pacificatione legationem mitιere cogitur. (2)
b
την ηγεμονίαν, έφησε συγχωρήσαι την σύλλυσιν, εάν Τitibazus igitur, penes quem summa tum potestas erat, se
Ευαγόρας εκχωρήση πασών των κατά την Κύπρον transactionem admissurum, si Εvagoras omnibus per Cy
πόλεων, αυτής δε μόνης της Σαλαμίνος βασιλεύων τελή prum urbibus cedens et unius Salaminis dominio contentus
τώ Περσών βασιλεί κατ' ενιαυτόν φόρον ώρισμένον και certum guotannis regi tributum pendat, et ad imperata ut
(9, το.) ΙΟΙΟΙ)ΟRΙSΙΟUΙ,ΙΙ,ΙΒ. ΧV. 7

ποιήτο προςταττόμενον ώς δούλος δεσπότη. (3) Ο δ' servus domino sit prasto, respondit. (3) Qua optio licet
Ευαγόρας, καίπερ βαρείας ούσης της αιρέσεως, τα μεν perquam dura esset, Εvagoras tamen reliqua omnia conce
άλλα πάντα συνεχώρει, το δ' ώς δούλον δεσπότη ποιείν dit, sed in hoc uno, ut tanquam servus ad herijussum se
το προςταττόμενον αντέλεγεν, έφη δε δείν αυτόν ώς accommodaret, refragatur : convenire enim, ut ipse lan
και βασιλέα βασιλεί υποτετάχθαι. Ου συγχωρούντος δε φuam rex regi subjectus sit, contendit. Quod ubi Tiriba
του Τιριβάζου, Ορόντης ο έτερος στρατηγός, φθονών zus non admisil, alter copiarum praefectus Οroutes, cui
τη δόξη του Τιριβάζου, γράμματα λάθρα προς τον gloria Τiribazi invisa esset, missis clam ad Αrtaxerxem li
Αρταξέρξην έπεμψε κατά του Τιριβάζου. Κατηγόρει leris, Tiribazum criminatur, primo, quod quum Salami
δ' αυτού πρώτον μεν ότι δυνάμενος έλείν την Σαλαμίνα, nem vi expugmandi facultatem in manu habeal, id tamen
10 τούτο μεν ου συντελεί, πρεσβείας δε προςδέχεται παρ' non faciat, sed legationibus ab hoste receptatis, de rerum
αυτού και συλλαλεί περί κοινοπραγίας, ομοίως δε και communicatione cum ipso colloquatur; deinde, quod pri
προς Λακεδαιμονίους συντίθεται συμμαχίαν ιδίαν, φίλος valam belli societatem, ut amicus, cum Lacedaemoniis
ών αυτών ος και Πυθώδε τινάς έπεμψεν ερησομένους contraxerit, porro quod Delphos miserit, φui super bello
τον θεόν περί της επαναστάσεως, το δε μέγιστον, ότι adversus regem movendo deum consulerent, et, quod gra
15 τους ηγεμόνας των δυνάμεων ιδίους ταις ευνοίαις κατα vissimum tandem, φuod copiarum duces sibi ad benevo
σκευάζεται, τιμαίς και δωρεαίς, έτι δ' επαγγελίας προς lentiam et obsequia obnoxios reddat, honoribus donisque
αγόμενος. (4) Ο δε βασιλεύς αναγνούς την επιστο nec non pollicitationibus magnificis illecίos. (4) Ρerlectis
λήν, και πιστεύσας ταις διαβολαίς, έγραψε τό Ορόντη hisee literis, rex calumnias istas veras esse credens, Οron
συλλαβείν τον Τιρίβαζον και προς εαυτόν αποστείλα. tae rescribit, ut Tiribazum in vincula conjectum illico ad se
20 Ού πράξαντος το προςταχθέν, ο μεν Τιρίβαζος ανα transmittat. Illo mandatum exsecuto, Tiribazus ad regean
χθείς ώς τον βασιλέα, και κρίσεως τυχείν αξιώσας, perductus, in judicio de se cognosci petens, tum quidem in
κατά μεν το παρόν παρεδόθη εις φυλακήν, μετά δε custodiam traditur; postea etiam, dum bello Cadusiano rex
ταύτα του βασιλέως έχοντος πόλεμον προς Καδουσίους, implicitus lenetur, cognitione suspensa, judicii tempus
και την κρίσιν αναβαλλομένου, διείλκετο τα περί του longius extrallilur.
25 δικαστηρίου.
ΙΧ. Ο δ' Ορόντης διαδεξάμενος την ηγεμονίαν των ΙΧ. Ιnterea Οrontes, copiis in Cypro cum summo impe
εν τη Κύπρω δυνάμεων, και τον Ευαγόραν πάλιν τε rio praefectus, dum magno Εvagoram animo rursus obsi.
θαρρηκότως ορών υπομένοντα την πολιορκίαν, προς δε dionem tolerare, et praeterea milites captivitatem Τiribazi
τούτοις των στρατιωτών χαλεπώς υπομενόντων την moleste ferentes imperium detreetare et obsidionem relin
20 σύλληψιν του Τιριβάζου, και δια τούτο απειθούντων quere videt, eventum aliquem necopinatum, veritus mittit
και την πολιορκίαν εγκαταλειπόντων, δείσας ο Ορόν ad Εvagoram, φui de transactione colloquantur, et quibus
της το της περιστάσεως παράλογον, εξέπεμψε προς τον
Ευαγόραν τους διαλεξομένους περί της συλλύσεως και ipse cum Τiribazo prius voluisset conditionibus pacem
κελεύσοντας συντίθεσθαι την ειρήνην εφ' οίς εκείνος constituant. (2) Εvagoras itaque, depulso praeter spem
a, ήξίου συντίθεσθαι προς Τιρίβαζον. (2) Ο μεν ούν captivitatis periculo, his conditionibus pacis foedus icit, ut
Ευαγόρας παραδόξως εξοσιούται την άλωσιν, και συνέ certum quotannis tributum regi persolvens Salaminis ipse
θετο την ειρήνην ώςτε βασιλεύειν της Σαλαμίνος και regnum retineat et rex regis imperio auscultet. Ηoc ergo
τον ώρισμένον διδόναι φόρον κατ' ενιαυτόν και υπα pacto Cypricum illud bellum, ad decennii fere tempus,
κούειν ώς βασιλεύς βασιλεί προςτάττοντι. Ο μεν ούν
40 Κυπριακός πόλεμος, δεκαετής σχεδόν γεγενημένος, και parte tamen maxima in apparatibus consumta, protractum,
το πλέον του χρόνου περί παρασκευάς ασχοληθείς, quum duos tantummodo per totum hoc spatium annos
διετή χρόνον τον επί πάσι συνεχώς πολεμηθείς, τούτον hellum esset, compositum est. (3) Αt Glos, navalis exer
τον τρόπον κατελύθη. (3) Ο δε του στόλου την ναυαρ cltus praetor, cui filia Tiribazi nupta erat, allxie metuens,
χίαν έχων Γλώς, γεγαμηκώς του Τιριβάζου την θυ ne ob communicati cum Τiribazo consilii suspicionem a rege
45 γατέρα, περίφοβος ήν μήποτε συνεργείν δόξας τώ Τι
ad supplicium raperetur, novarum se rerum molitione
ριβάζω περί της υποθέσεως, τύχη τιμωρίας υπό του
βασιλέως, έγνω καινή πραγμάτων επιβολή τα καθ' premunire constituit. Ει φuia opum militumque copia
αυτόν ασφαλίζεσθαι. Ευπoρών δεχρημάτων και στρα instructus erat, et trierarchos insuper favore sibi praecipuo
τιωτών, έτι δε τους τριηράρχους ταις ευνοίαις ιδίους addictos habebat, defectionis a rege consilium Cepit. Νec
καιo πεποιημένος, διέγνω του βασιλέως αφίστασθαι. Ευθύς mora : cum Αcoride ΑΕgyptiorum rege, missis legatis, con,
ούν προς μεν Ακoριν τον βασιλέα των Αιγυπτίων δια
tra magnum Ρersarum regem frdus init. Αd liac Lace,
πρεσβευσάμενος, συμμαχίαν συνέθετoκατά του βασιλέως daemonios per literas contra Αrtaxerxem excilat, maguam
προς δε τους Λακεδαιμονίους γράφων, επηρε κατά του pecuniarum copiam se daturum promiίtil, et praler alias
βασιλέως, και χρημάτων πλήθος επηγγέλλετο δώσειν
8 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (10-12.)
και τας άλλας επαγγελίας μεγάλας εποιείτο, υπισχνού promissiones magnificas, se in conficiendis Gracia negotiis
μενος συμπράξειν αυτοίς τα κατά την Ελλάδα και την et confirmando, φui patrius eis sit, principatu auxilium
ηγεμονίαν αυτοίς την πάτριον συγκατασκευάσειν (4) ipsis laturum pollieetur. (4) Spartani autem de imperio
Οι δε Σπαρτιάται και πάλαι μεν διεγνώκεισαν ανα Graeciae ad se retralièndo jam pridem consilia agitaverant,
και κτάσθαι την ηγεμονίαν, τότε δε συνετάραττον ήδη τας janιque turbatis civitatibus manifesta servitutis urbibus
πόλεις, και πάσιν υπήρχον φανεροί τας πόλεις κατα importandae indicia praebebant. Ηuc accessit, quod quum
δουλoύμενοι προς δε τούτοις αδoξoύντες επί τό δο ob proditos, uί videbatur quidem, in Ια"dere cum Αrtaxerxe
κείν εν τη προς τον βασιλέα συνθέσει τους κατά την percusso Graecos male audirent, facti eos pα"nitebat, ido
Ασίαν Έλληνας εκδότους πεποιηκέναι, μετεμέλοντο neamque belli adversus ipsum renovandi occasionem quae
10 τοις πεπραγμένοις και πρόφασιν εύλογον εζήτουν του rebant. Quamobrem animo non illubente societatem cum
προς τον Αρταξέρξην πολέμου. Διόπερ άσμενοι συνέ Glo contraxerunt.
θεντο προς τον Γλών την συμμαχίαν.
Χ. Αρταξέρξης δε καταλύσας τον προς Καδουσίους Χ. Αrtaxerxes vero, bello, φuod cum Cadusiis gerebat,
πόλεμον, προέθηκε κρίσιν Τιριβάζω, και δικαστάς τρείς finito, judicio Τiribazi causam permisit, tresque ei judices
15 απέδωκε τών μάλιστα ευδοκουμένωνπαρά τοις Πέρσαις. eximiao inter Ρersas auctoritatis dedit. Ρer idem forte
Κατά τούτους δε τους χρόνους έτεροι δικασταί δόξαντες tempus acciderat, ut judicibus quibusdam ob sententias
κακώς κρίνειν ζώντες εξεδάρησαν, και υπέρ των δικα inique latas cutis vivo corpore detracta esset, eorumque
στικών δίφρων περιτεθέντων των δερμάτων, επί τούτων pellibus circum tribunalia expansis, super his cognitiones
εδίκαζον οι δικασταί, παρ' οφθαλμούς έχοντες παρά causarum judices exercerent, ut semper ante oculos sup
0 δειγμα της εν τώ κακώς κρίνειν τιμωρίας. (2) Οι μεν plicii, quod judiciorum pravitas mereretur, exemplum sibi
ούν κατηγορούντες την επιστολήν αναγνόντες την πεμ propositum haberent. (2) Αctores itaque epistolam ab
φθείσαν υπό του Ορόντου, ταύτην ικανήν έφασαν έχειν Οronte missam, quam recitabant, sibi ad dicam Τiribazo
προς κατηγορίαν. Ο δε Τιρίβαζος προς μεν την κατά impingendam sufficere conιendebant. Τiribazns contra, ut
τον Ευαγόραν διαβολήν (ανεγίνωσκε] την υπ' Ορόν calumniam de collusione cum Εvagora confutaret, trans
25 του γεγενημένην * υπακούειν ώς βασιλέα βασιλεί actionem Οrontis cum Εvagora, qua hic se regi ut regem
προςήνεγκεν εαυτόν δε την ειρήνην συντεθείσθαι, ώςτε obtemperaturum annuisset, in medium proferebat, quum
υπακούειν Ευαγόραν τώ βασιλεί ώς δούλον δεσπότη ipse hac conditione, ut regi tanquam servus pareret, pacem
περί δε των χρησμών έφησε μη χρηματίζειν τον θεον cum illo facere voluisset. Quod ad oraculum attinet, deum
καθόλου περί θανάτου και τούτου μάρτυρας παρείχετο nihil omnino de cujusquam morte responsi edere dixit,
30 πάντας τους παρόντας Έλληνας. Περί δε της φιλίας ejusque rei cunctos, qui tum aderant Graeci, lestes addu
της προς Λακεδαιμονίους απελογείτο, λέγων ουκ επί xit. Αmicitiam porro, φuae cum Lacedaemoniis sibi inter
τό ιδίω συμφέροντι, αλλ' επί τό του βασιλέως λυσιτελεί cederet, ita excusavit, ut non ob privatum aliquod com
πεποιήσθαι την φιλίαν και διά ταύτης παρεδείκνυε των modum, sed in regis ipsius emolumentum hancinitam fuisse
μεν Λακεδαιμονίων παρηρήσθαι τους κατά την Ασίαν diceret : hujus enim ope se Graecos in Αsia Lacedaemoniis
35 "Ελληνας, τό δε βασιλεί παραδεδόσθαι εκδότους. Επί subtractos, dedititios fecisse regi suo demonstravit. De
τελευτής δε της απολογίας υπέμνησε τους δικαστάς ών fensionem denique suam perorans, pristina in regem merita
τον βασιλέα πρότερον ήν ευεργετηκώς. (3) Λέγεται judicum memoria suggessit. (3) Ιnter alia vero officia,
δε και άλλας μεν πολλάς χρείας ενδεδείχθαι τώ βασιλεί, quibus suam regi operam fidemque multifariam declaravit,
μίαν δε μεγίστην, εξής αυτον θαυμασθήναι συνέβη και hoc maximum, quo non admirationem regis solum, verum
40 μέγιστον γενέσθαι φίλον. Κατά γάρ τινα κυνηγίαν et summum inter amicos gradum promeruit, exstitisse
εφ' άρματος οχουμένου του βασιλέως, δύο λέοντας επ' fertur. Dum enim in venatione quadam rex curru suo
αυτόν ορμήσαι, και των μεν ίππων των εν τό τεθρίπ invehitur, duo in ipsum leones concilate feruntur, et duo.
πω δύο διασπάσαι, την δ' όρμην επ' αυτον ποιείσθαι bus ad quadrigas equis discerplis, jam ipsum regem inva
τον βασιλέα καθ' ον δή καιρόν επιφανέντα τον Τιρίβα dere properant. Τum forte Τiribazus superveniens, leo
4f, ζον τους μεν λέοντας αποκτείναι, τον δε βασιλέα εκ nibus occisis, periculo regem exemit. (4) In bellis praeterea
των κινδύνων εξελέσθαι. (4) Έντε τοις πολέμοις αν singulari eum fortitudine polluisse memoratur, immo et
δρεία διενέγκα φασίν αυτόν, και κατά τας συμβουλάς consultationibus tantae sagacitatis et prudentiac fuisse, ut
ούτως ευστοχείν, ώςτε τον βασιλέα χρώμενον ταίς εκεί quoties rex sententiam ejus amplecteretur, nunquam aber
νου παραγγελίας μηδέποτε διαμαρτείν. Τοιαύτη δ' raret. Quum ad hunc itaque modum pro se dixisset Τiri
f,Ο απολογία χρησάμενος ο Τιρίβαζος απελύθη των εγκλη Dazus, unanimi cunctorum judicum consensu a criminibus,
μάτων ώμολογημένως υπο πάντων των δικαστών. quorum reus agebatur, absolvitur.
ΧΙ. Ο δε βασιλεύς καθ' ένα των δικαστών προςκα ΧΙ. Αι rex judices singulatim ad se arcessens, quo juris
λούμενος, επηρώτησε τίσι δικαίοις προσχών έκαστος stabilimento unusquisque innixus reum a culpa liberum
απέλυσε τον κατηγορούμενον. Ο μενουν πρώτος έφησε, pronuntiasset, exquirit. Cui primus, φuod criminationes
(12, 13) ΙΟΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 9

θεωρών τα μεν εγκλήματα αμφιςβητούμενα, τάς δ' dubias, at benefacta ejus manifesta esse vidisset, respondit.
ευεργεσίας ομολογουμένας ούσας, ο δε δεύτερος έφησε, Αlter, etiamsi daretur, vera esse, quae objicerentur, delicta
και τιθεμένων αληθινών των εγκλημάτων, όμως τας lamen a meritis lorge superari, confirmat. Τertius denique
ευεργεσίας μείζoυς είναι της αμαρτίας ο δε τρίτος είπεν
dicit, meritorum Τiribazinullamse habuisserationem, φuum
ότι τας μεν ευεργεσίας ου τίθεται προς λόγον διά το beneficiis et honoribus longe amplioribus ille pro his a rege
τάς περί αυτών χάριτας και τιμάς πολλαπλασίας απει cohoneslatus fuisset, sed si ipsa per se crimina examina
ληφέναι παρά του βασιλέως τον Τιρίβαζον, αυτών δε rentur, accusatum illis minime obnoxium videri. (2) Rex
των εγκλημάτων κατ' ιδίαν θεωρουμένων μη φαίνεσθαι
τούτοις ένοχον είναι τον κατηγορούμενον. (2) Ο δε igitur judices, ut qui juste sententias tulissent, collauda
ΙΘ βασιλεύς τους μεν δικαστάς επήνεσεν, ώς δικαίως κε vit, Τiribazum vero honoribus, qui maximi apud illos
κρικότας, τον δε Τιρίβαζονταίς νομιζομέναις μεγίστας censentur, exornavit. Αt Οrontem falsae accusationis da
τιμαίς εκόσμησε του δε Ορόντου καταγνούς ώς ψευ mnatum ex amicorum catalogo expunxit extremaque igno
δή κατηγορίαν πεπλακότος, έκ τε των φίλων εξέκρινε minia notavit. Αd hunc ergo modum res in Αsia se tum
και ταις εσχάταις ατιμίαις περιέβαλε. Και τα μεν κατά habebant.
την Ασίαν εν τούτοις ήν.
ΧΙΙ. Κατά δε την Ελλάδα Λακεδαιμονίων πορ ΧΙΙ. In Graecia Lacedaemonii Μantineae obsidionem urge
θoύντων Μαντίνειαν, το μεν θέρος διετέλεσαν οι Μαντι bant. Ρer estatem quidem Μantinenses fortiter hosti re
νείς γενναίως αγωνιζόμενοι προς τους πολεμίους εδό pugnabant : videbantur enim fortitudine inter reliquos
κουν γάρ ανδρεία διαφέρειν των Αρκάδων, και διά
Αrcades excellere, ideoque hos Spartani antea, ut auxiliares
τούθ' οι Λακεδαιμόνιοι πρότερον ειώθεισαν εν ταις
μάχαις τούτους παραστάτας έχειν και πιστοτάτους των sociosque lidelissimos, in puguis sibi adjunctos habere con
συμμάχων του δε χειμώνος ενστάντος, και του παρά sueverant. Ingruente vero hieme, φuum fluvius (Οphis)
την Μαντίνειαν ποταμού μεγάλην αύξησιν εκ των όμ Μantineam praeterlabens magnum a pluviis incrementum
βρων λαβόντος, οι Λακεδαιμόνιοι το ρεύμα του ποταμού accepisset, Lacedaemonii, alveo magnis aggeribus inter
διαλαβόντες μεγάλοις χώμασιν, απέστρεψαν τον ποτα cepto, lumenipsumin urbem averterunt, ita ut tolus in pro
μόν εις την πόλιν, και πάντα τον σύνεγγυς τόπον εποίη
σαν λιμνάζειν. (2) Διο και των οικιών πιπτουσών, pinquo locus stagni instar inundaret. (2) Ρropιerea quum
καταπλαγέντες οι Μαντινείς ηναγκάσθησαν την πόλιν aedificia ruinam facerent, Μantinenses ea re perculsi urbem
παραδούναι τοις Λακεδαιμονίοις. Οι δε παραλαβόντες Lacedaemoniis dedere coguntur. Qua occupata, nihil aliud
30 άλλομεν ουδέν κακόν ειργάσαντο τους Μαντινείς, προς
civibus adversi a Lacedaemoniis allatum est, quam quod
έταξαν δε εις τας αρχαίας κώμας μετοικισθήναι. Διό in antiquos vicos denuo migrare eos jusserunt. Patriamigί.
περ ηναγκάσθησαν την μεν ιδίαν πατρίδα κατασκά
πτειν, εις δε τάς κώμας μετοικήσαι. tur suam exscindere et in pagos transferre lares coguntur.
ΧΙΙΙ. Αμα δε τούτοις πραττομένοις κατά την Σικε ΧΙΙΙ. Subid tempus in Sicilia νίου.ius Syracusanorum
35 λίαν Διονύσιος o των Συρακοσίων τύραννος έγνω κατά
tyrannus urbibus ad mare Αdriaticum condendis animum
τον Αδρίαν πόλεις οικίζειν. Τούτο δε έπραττε δια, intendit. Ηoc ideo moliebatur, quod Ιonium, uli vocatur,
νοούμενος τον Ιόνιον καλούμενον πόρον ιδιοποιείσθαι,
fretum suae potestatis facere in animo laberet, ut tutam
ίνα τον επί την Ήπειρον πλούν ασφαλή κατασκευάση,
και πόλεις έχη ιδίας εις το δύνασθαι ναυσι καθορμι sibi ad Εpirum navigationem aperirel, urbesque ad manum
40 σθήναι έσπευδε γάρ άφνω μεγάλαις δυνάμεσιν επιπλεύ haberet, quo navibus suis appellere commode posset : pro
σαι τοις κατά την Ηπειρον τόποις και συλήσειν το εν pediem enim ingentes copias in Εpirum transportare et lem
Δελφοίς τέμενος, γέμoν πολλών χρημάτων. Διό και
προς Ιλλυριούς εποιήσατο συμμαχίαν δι' Αλκέτου του plum in Delphis opibus refertissimum exspoliare festinabat.
Μολοττού, δς ετύγχανε φυγάς ών και διατρίβων εν ταις Ωuamobrem etiam cum Illyriis Αlcetae Μolossi opera, qui
45 Συρακούσαις. (2) Των δ' Ιλλυριών εχόντων πόλεμον, exul Syracusis tum morabatur, sociale fondus icerat. (2)
εξαπέστειλεν αυτοίς συμμάχους στρατιώτας διςχιλίους Quumque Illyrii tum temporis bello distinerentur, bis mille
και πανοπλίας Ελληνικάς πεντακοσίας. Οι δ' Ιλλυ
auxiliares et guingenta8 armaturas Graecas illis misit. Ωui,
ριοι τάς μεν πανοπλίας ανέδωκαν τοίς αρίστοις των
στρατιωτών, τους δε στρατιώτας κατέμιξαν τοίς ιδίοις armis inter militum fortissimos divisis, auxiliares suis or
στρατιώταις. Πολλήν δε δύναμιν αθροίσαντες ενέβαλον dinibus immiscent, magnoque collecto exercitu, ad reducen
εις την Ήπειρον, και κατήγαγον τον Αλκέταν επί την dum in regnum Μolossorum Αlcetam in Epirum irrumpunί,
των Μολοττών βασιλείαν. Ουδενός δ' αυτούς προςέ
et dum nemo se illis opponit, primum agros depopulantur;
χοντος, το μεν πρώτον επόρθησαν την χώραν, μετά δε
ταύτα των Μολοττών αντιταττομένων, εγένετο μάχη post Μolossis contra eos in aciem progressis, acre prαclium
1Ο ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (13, 14.)
καρτερά, καθ' ην νικήσαντες οι Ιλλυριοί κατέκοψαν committitur, φuo superiores Illyrii Μolossornm supra quin
των Μολοττών πλείους των μυρίων πεντακιςχιλίων.
decim millia trucidant. (3) Qua clade Εpirotis illata,
(3) Τοιαύτη δε συμφορά των Ηπειρωτών περιπεσόν
των, Λακεδαιμόνιοι πυθόμενοι τα συμβεβηκότα, συμ Lacedaemonii de hoc certiores facti auxilia Μolossis trans
5 μαχίαν εξέπεμψαν τοις Μολοττοίς, δι' ής του πολλού ιιιιιιιιιιι, φuibus immanem Βarbarorum ferociam Compe
θράσους έπαυσαν τους βαρβάρους. (4) Άμα δε τουτοις Scuerunt. (4) Ιnter hacc rerun eventa Ρarii, quodam oraculo
πραττομένοις Πάριοι κατά τινα χρησμόν αποικίαν εκ excitati, colonia in sinum Αdriaticum deducta, insulam,
πέμψαντες εις τον Αδρίαν, έκτισαν εν αυτώ νήσον την
ονομαζομένην Φάρον, συμπράξαντος αυτοίς Διονυσίου Τua Phari nomen habet, condunt, adjuvante illos Dionysio
ιο του τυράννου. Ούτος γαρ αποικίαν απεσταλκώς εις "yranno. Isenim, annis non multisante missa eodem colonia,
τον Αδρίαν ου πολλοίς πρότερον έτεσιν, εκτικώς ήν την urbem Lissumaditicaverat.(5) Cujusurbisoccasioneadjutus,
πόλιν την ονομαζομένην Λίσσον. (5) Εκ ταύτης ούν dum a ceteris negotiis vacat, Dionysius navalia producen
ορμώμενος Διονύσιος * σχολήν άγων κατεσκεύασενεώ. tis triremibus exstruit, et tantae magnitudinis muro oppi
ρια διακοσίαις τριήρεσι, και τείχος περιέβαλε τη πο
15 λει τηλικoύτο το μέγεθος, ώςτε τη πολει γενέσθαι τον dum circumdedit, ut omnes Gra corum urbes ejus ambitu
περίβολον μέγιστον των Ελληνίδων πόλεων. Κα superarentur. Gymnasia insuper magnifica juxta Αnapum
τεσκεύασε δε και γυμνάσια μεγάλα παρά τον Αναπoν fluvium eduxit, deοrumque fana et alia, quae ad amplifica
ποταμόν θεών τε ναούς κατεσκεύασε και τάλλα τα συν
tionem et gloriam hujus urbis conducerent , elaboravit.
τείνοντα προς αύξησιν πόλεως και δόξαν.
20 ΧΙV. Του δ' ενιαυσιαίου χρόνου διεληλυθότος, Αθή ΧΙV. Αnno hoc praeterlapso, Αthenis Ρrinceps reipublicae
νησι μεν ήρχε Διοτρέφης, εν Ρώμη δ’ ύπατοι κατε Cral Diotrephes, et Romae consulatum tenebant L. Valerius
στάθησαν Λεύκιος Ουαλέριος και Αύλος Μάλλιος, παρά el Α. Μanlius, Εlei autem egerunt Οlympiadem nonagesi
δ' Ηλείοις Ολυμπιάς ήχθη ενενηκοστή ενάτη, καθ' mam nouam, qua Dicon Syracusanus in stadio palmamob
ην ενίκα στάδιον Δίκων Συρακόσιος. Επί δε τούτων tinuit. Τum Parii, φui Pharum insulam iam insederant,
25 Πάριοι μεν την Φάρον οικίσαντες τούςτε προενοικούντας
loco quodam egregie munito Βarbaris, antiquis insulae pos
βαρβάρους έν τινι χωρίω καθ' υπερβολήν οχυρό όντι sessoribus, nullo a se detrimento aflectis, ad inhabitandum
είασαν κατοικείν ασινείς, αυτοί δε παρά θάλατταν "oucesso, urbem suam ad mare conditam muro et propu
κτίσαντες πόλιν ετείχισαν. (2) Μετά δε ταύτα των
guaculis confirmarunt. (2) Ρostea vero quum Βarbari, an
προοικούντων εν τη νήσω βαρβάρων δυσχεραινόντων
3{)
επί τη παρουσία των Ελλήνων, και μεταπεμπομενων liqui insulae habitatores, prasentiam Graecorum moleste
Ιerrent, Illyrii ex adversa continenteab ipsis acciti, myopa
τους πέραν κατοικούντας Ιλλυριούς, μικροίς πλοίοις
πολλοίς διέβησαν εις την Φάρον, όντες υπέρ τους μυ τομίbus non paucisin Pharumplus quamdecem milia trans.
ρίους, και τους Έλληνας πορνώντες πολλούς ανήρουν. misere, Graecorum possessiones devastarunt, multosque
Ο δ' εν τη Λίσσω καθεσταμένος έπαρχος υπο Αιονυ, cecidere. Αt qui Lissi praeturam a Dionysio commendatam
35 σίου, τριήρεις πλείους έχων, επέπλευσε τοί, Ιλλυ.
Τ: (1)Υ) habebat, numerosa triremium classe navigia Illyriorum
ριών πλοιαρίοις και τα μεν βυθίσας, τα δε χειρωσά. adortus, partem demersit, parlem in suam polestalem re
μενος, απέκτεινε των βαρβάρων πλείου, των πεντα. α"git, Barbaris supra quinquies mille interfectis et bis
κιςχιλίων, εζώγρησε δε περί διαιλίους. (!) Διονύσιος
*
mille captis. (3) Ρecuniae tum inopia Dionysius laborans,
δε χρημάτων απορούμενος εστράτευσε» επί Τυρρηνίαν, Cum triremibus sexaginlain Etruriam expeditionem susce
40 έχων τριήρεις εξήκοντα, πρόφασιν με φερων την των pit : praetextus erat, ut piratas everteret, sed verior causa ν

ληστών κατάλυσιν, τη δ’ αληθεία συλήσων ιερον άγιο, ut fanum quoddam praecipure religionis multisque donariis
γέμον μεν αναθημάτων πολλών, καθιδρυμένο ο εν
επινείω πόλεως Αγύλλης Τυρρηνίδος, το δ' επίνειον refertum expilaret. Situm hoc erat in navali Αgyllae urbis
Είrurite, quod Pyrgi nominabatur. (4) Νoctu igitur cum
ώνομάζετο Πύργοι. (4) Καταπλεύσας δε νυκτός και classe appellens, copiis expositis, prima luce impressionem
45 την δύναμιν εκβιβάσας, άμ' ημέρα προςπεσών εκρά Ιecit, votoque potitus est. Νam quia perpauci erant ca
τησε της επιβολής. Ολίγων γαρ όντων εν τω χωρίω
φυλάκων, βιασάμενος αυτούς εσύλησε τό ιερον κα συγ stelli «jus custodes ac prasidiarii, facile his oppressis tem
ήθροισεν ουκ έλαττον ταλάντων χιλίων των δε Αγυλ. plum exspoliavit, et plus quam mille talenta congessit.
λαίων εκβοηθησάντων, μάχη τε εκράτησεν αυτών και Quumque Αgyllaei ad vim propulsandam occurrerent, etiam
50 πολλούς αιχμαλώτους λαβών και την χώραν πορθήσας, ipsos prα.lio vicit, multisque captis, et agris illorum deva
επανήλθεν εις τας Συρακούσας. (5) Αποδόμενος δι τα statis, Syracusas remeavil. (5) Ubi spolils distractis, non
λάφυρα, συνήγαγεν ουκ ελάττω ταλάντων πεντακοσίων minus quingentis talenlis coegil. Τanta pecuniarum vi locu.
Ευπορήσας δεχρημάτων, εμισθούτο στρατιωτών παντο Ρlelatus, milites ex omni genere quam plurimos stipendiis
δαπών πλήθος, και δύναμιν αξιόλογον συστησάμενος, conduxit, numerosοφue jam exercitu instructus, manifesta
(14, 15.) Ι)ΙΟDΟRΙSΙCULΙ LΙΒ. ΧV. 11
- - \

φανερός ήν πολεμήσων Καρχηδονίοις. Ταύτα μεν belli Carthaginiensibus inferendi signa prae se ferebat.
ούν επράχθη κατά τούτον τον ενιαυτόν. Αtque hacc illo tum anno gesta sunt.
ΧV. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Φανοστράτου "Ρω ΧV. Αrchonte Αthenis Ρhanostrato, Romani tribunos
μαίοι κατέστησαν αντί των υπάτων χιλιάρχους τέττα consulari potestate creaverunt L. Lucrelium, Sentium
ιρας, Λεύκιον Λουκρήτιον, Σέντιον Σουλπίκιον, Λεύ (Servium ") Sulpicium, L. ΑΕmilium, et L. Furium. Ηoc
κιον Αιμίλιον, Λεύκιον Φούριον. Επί δε τούτων tempore Dionysius Syracusanorum tyrannus, ad bellum
Διονύσιος o των Συρακοσίων τύραννος παρασκευασά Carthaginiensibus inferendum paratus, probabilem ejus rei
μενος πολεμείν Καρχηδονίοις, εζήτει λαβείν πρόφασιν captandae occasionem venabatur. Quum urbes igitur, quae
εύλογον του πολέμου. Ορών ούν τας υπό Καρχηδο
10 νίους τεταγμένας πόλεις οικείως εχούσας προς απόστα Carthaginiensibus subditae erant, ad defectionem proclives
σιν, προςεδέχετο τάς βουλoμένας αφίστασθαι, και συμ esse animadverteret, in fidem suam, φuoιquot desciscere
μαχίαν προς αυτάς συντιθέμενος, επιεικώς προςεφέρετο vellent, recepit, eisque, inito societatis (α'dere, benignum
ταύταις. (2) Οι δε Καρχηδόνιοι το μεν πρώτον πρέ se exhibebat. (2) Carthaginieuses vero, missis initio lega
σβεις αποστέλλοντες προς τον δυνάστην, απήτουν τάς tis, urbes a tyranno repetebant. Quorum postulatis quod
Ι5 πόλεις μή προςέχοντος δε αυτού, συνέβη ταύτην αρχήν locum ille dare nollet, hoc novi belli principium exstilit.
γενέσθαι του πολέμου. Καρχηδόνιοι μεν προς τους Carthaginienses igitur, cum vicinis [Italis] societatem pacti,
παρόντας συμμαχίαν ποιησάμενοι, κοινή τον πόλεμον communi bellum ope contra tyrannum suscipiunt. Εt quia
επανείλοντο προς τον τύραννον, προορώμενοι δ' εμφρό pro sua prudentia jam tum, φuanta ejus moles futuraesset,
νως το μέγεθος του πολέμου, τών τε πολιτών τους ευ. videbant, e civium delectu idoneos ad militiam descripsere,
20 θέτους κατέλεγον στρατιώτας και χρημάτων προχει
ρισάμενοι πλήθος, ξενικάς δυνάμεις μεγάλας εμισθούντο. el magna pecuniae vi praeparata, numerosum peregrini
militis agmen mercede conduxere : imperio denique Μa.
Καταστήσαντες δε στρατηγόν Μάγωνα τον βασιλέα,
πολλάς μυριάδας στρατιωτών επεραίωσαν εις την Σικε goni, qui tum regis apud eos titulum gerebat, tradito,
λίαν και την Ιταλίαν, διαπολεμείν εξ αμφοτέρας βου multa hominum millia in Italiam simul et Siciliam (nam
25 λόμενοι. (3) Ο δε Διονύσιος και αυτός τας δυνάμεις ex utraque provincia Dionysium bello aggredi decreveranι)
διελόμενος, τώ μεν εν μέρει προς τους Ιταλιώτας διη trajecere. (3) Ρropterea Dionysius, dispertitas etiam ipse
γωνίζετο, τό δε ετέρω προς τους Φοίνικας Πολλαι copias habens, qua contra Ιtalos, qua adversus Ρα"nos in
μεν ούν κατά μέρος εγίνοντο μάχαι τοίς στρατοπέδοις armis erat. Μultae quidem particulatim inter exercitus
και συμπλoκαι μικραί και συνεχείς, εν αίς ουδέν αξιό. pugnae levesque assidue conflictus fiebant : sed his memo.
30 λογον έργον συνετελέσθη, δύο δε παρατάξεις εγένοντο ratu dignum nihil peractum est. Duobus lamen magnis
μεγάλα και περιβόητοι. Και τη μεν πρώτη Διονύ iisdemque famigeralis inter eos proeliis concursum est, φuo
σιος θαυμαστώς αγωνισάμενος περί τα καλούμενα Κά rum primo Dionysius mirifice dimicans ad Cabala (ut vo
βαλα επροτέρησε, και πλείους μεν των μυρίων ανειλε cantur) victor exstilit, et plus decem millibus Βarbarorum
των βαρβάρων, ουκ ελάττους δε των πεντακιςχιλίων trucidavit, nec quinque millibus pauciores cepit: reliquam
35 εζώγρησε, το δ' άλλο πλήθος ηνάγκασε καταφυγείν επί
τινα λόφον ερυμνόν και άνυδρον παντελώς. "Επεσε autem multitudinem in collem quendam munitum [deser
δε και Μάγων ο βασιλεύς αυτών αγωνισάμενος λαμ ιum"] et aqua destitutum fugere coegit. Μago quoque rex
πρώς. (4) Οι δε Φοίνικες καταπλαγέντες το μέγεθος ipsorum egregie pugmans cecidit. (4) Ραni vero, atroci.
της συμφοράς, ευθύς διεπρεσβεύσαντο περί διαλύσεων. late cladis perterrefacti, continuo de pace legatos ad Dio
40 Ο δε Διονύσιος απεφήνατο μίαν αυτοίς είναι σύλλυσιν, nysium misere. Αt ille unam hanc pacificationis viam esse
εάν εκχωρήσωσι των κατά την Σικελίαν πόλεων και reliquam ostendit, si urbibus Sicilia cederent, et pecunias
τα δαπανηθέντα χρήματα κατά τον πόλεμον εκτίσωσι. in bellum hoc insumtas rependerent.
ΧVΙ. Βαρείας δε και υπερηφάνου της αποκρίσεως ΧVΙ. Durum nimis et superbum victoris responsum istud
δοκούσης υπάρχειν, οι Καρχηδόνιοι τη συνήθει πανουρ, visum. Ρropterea ad consuetae calliditatis artes conversi
4s γία κατεστρατήγησαν τον Διονύσιον. Προςποιηθέντες Carthaginienses, fraude Dionysium circumveniunt. Ρropo
ούν ευδοκείσθαι ταις ομολογίας, έφησαν αυτούς μεν sitas enim conditiones se ralas habere simulant, sed urbes
μή υπάρχειν κυρίους της των πόλεων παραδόσεως, ei tradere in potestate sua non esse praetendunt. Ιdeo pau
ίνα δε τοις άρχουσι διαλεχθώσι περί τούτων, ήξίωσαν
corum sibi dierum inducias concedi, ut magistratus hac de
τον Διονύσιον ολίγας ημέρας ανοχάς ποιήσασθαι. (2) reinterim convenire sibiliceal, petunt. (2) Ρostulatis ille
το Συγχωρήσαντος δε του δυνάστου, και των ανοχών γε
non refragatur, factisque induciis, perquam laetus erat, uί
νομένων, ο μεν Διονύσιος περιχαρής ήν, ώς αυτίκα
μάλα την Σικελίαν πάσαν παραληψόμενος, οι δε Καρ qui propediem totam in potestate Siciliam habiturus esset.
χηδόνιοι Μάγωνα μεν τον βασιλέα μεγαλοπρεπώς έθα Λt Carthaginienses interim Μagonem regio munerefunctum
ψαν, αντί δε εκείνου στρατηγόν κατέστησαν τον υιόν magnifice sepeliunt, suffecto in ejus locum filio, adhuc qui
12 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ.
(15, 16.)
αυτού, νέον μεν παντελώς όντα, φρονήματος δ' ευγε dem adolescentulo, sed qui generosae mentis indole animi
νούς όντα και διάφορον ανδρεία. Ούτος δε πάντα τον que fiducia excelleret. Is omne induciarum tempus in ordi
των ανοχών χρόνον διετέλεσε διατάττων και γυμνάζων nando et exercendo milite consumsit. Αssidua igitur labo
την δύναμιν διά δε της των έργων αθλήσεως και της rum tractatione et collortationibus crebroque armorum usu
και των λόγων παρακλήσεως και γυμνασίας εν τοις όπλοις dicto audientem et robustum exercitum fecit. (3) Εxacto
ευπειθή και δυνατήν εποίησε την στρατιάν. (3) "Ως δ' igitur induciarum tempore, explicatis ulrinque aciebus, ala.
ο της ομολογίας διήλθε χρόνος, αμφότεροι τάς δυνά criler ad certamen descenderunt. Ρugnaque juxta Cronion
μεις εκτάξαντες, συγκατέβησαν προθύμως επί την μα (quod nominant) strenue commissa, superiorem Carthagi
χην. Γενομένης δε παρατάξεως ισχυράς περί το χα niensium cladem victoria deus vicissim compensat. Νam
10 λούμενoν Κρόνιον, το δαιμόνιον εναλλάξ τη νίκη την qui paullo ante vicerant, successu priore lurgidi et gloria
ήτταν των Καρχηδονίων διωρθώσατο. Οι μεν γαρ bundi, tune mec opinalo succumbunt, contra quibus pro
προνενικήκότες διά την προγεγενημένην ευημερίαν pter acceptam cladem omnis spes collapsa erat, hi magnum
μεγαλαυχούντες, παραδόξως εσφάλησαν, οι δε διά την insperatumque subito felicitalis bonum reportant.
ήτταν πεπτωκότες ταις ελπίσιν, απροςδόκητον και με
15 γάλην ευημερίαν απηνέγκαντο.
ΧVΙΙ. Λεπτίνης μεν γαρ επί θατέρου κέρως τετα ΧVΙΙ. Leptines enim, φui alterum cornu regendum ac
γμένος, και διαφέρων ανδρεία, μαχόμενος ήρωικώς ceperat, ut fortitudine praecellebat, heroice proelians, post
και πολλούς ανελών των Καρχηδονίων, επιφανώς κα magnam hostium stragem ab se editam gloriosa morte op
τέστρεψε τον βίον τούτου δε πεσόντος, οι Φοίνικες θαό.
petit. Quo prolapso, resumtis Ρα"ni animis vi hostes retro
20 ρήσαντες και βιασάμενοι τους αντιτεταγμένους ετρέμulsos tandem in fugam vertunt. (2) Dionysius autem
ψαντο. (2) Διονύσιος δε το μεν πρώτον έχων επιλέ cum manu selectissimorum, quos circa se habebat, initio
κτους τους συντεταγμένους, επροτέρειτών αντιτεταγμέ hostibus sibi oppositis praevalebal. Quum primum vero
νων ώς δ' ο του Λεπτίνου θάνατος εγνώσθη και το mors Leptinis innoluit, alterumque cornu jam fusum dissi
ίτερον κέρας συνετέτριπτο, κατεπλάγησαν οι του Διο patumque cernebatur, etiam Dionysii acies metu perculsa
25 νυσίου και προς φυγήν ώρμησαν. (3) Τροπής δε παν in fugam sese effundit. (3) Universis itaque (erga verten
τελούς γενομένης, οι μεν Καρχηδόνιοι φιλοτιμότερον tibus, Carthaginienses magno ardore insequunlur, et ne
καταδιώξαντες παρήγγελλον αλλήλοις μηδένα ζωγρείν quisquam vivus capiatur, edicunt. Quumque omnes, qui in
διο και πάντων των περικαταλαμβανομένων αναιρου hostium manus veniebant, necarentur, totus in propinquo
μένων, πάς ο πλησίον τόπος νεκρών επληρώθη. (4) Ιocus longe lateque cadaveribus oppletur. (4) Τantamque
30 Τοσούτος δ' εγένετο φόνος, μνησικακούντων των Φοι Ρα"ni, injuriarum memores, stragem ediderunt, ut supra
νίκων, ώςτε τους αναιρεθέντας ευρεθήναι των Σικε quater et decies mille Siculi casi invenirentur; superstites
λιωτων πλείους των μυρίων και τετρακις/ιλίων , οι δε in castra elapsi, noctis interventu vitam conservarunt.
περιλειφθέντες καταφυγόντες εις την παρεμβολήν, της Carthaginienses ergo tam ingenti proelio victores Ρanor
νυκτός επιγενομένης διεσώθησαν. Οι δε Καρχηδόνιοι mum recesserunt. (5) Εt quia aequo animo, quemadmo
35 μεγάλη παρατάξει νικήσαντες, ανεχώρησαν εις Πάνdum homines decet, felicitatem islam ferebant, legatione ad
ορμον. (5) Ανθρωπίνως δε την ευημερίαν ενεγκόν Dionysium missa, dirimendi belli copiam ei [ecere. Quam
τες απέστειλαν πρεσβευτάς, δόντες εξουσίαν τώ Διονυ illo lubentissime amplexo, his conditionibus transigilur, ut
σίω καταλύσασθαι τον πόλεμον. Ασμένως δε του τυ utrique, quae in poleslate sua prius habuissent, retinerent :
ράννου προςδεξαμένου τους λόγους, εγένοντο διαλύσεις,
Selinuntiorum tamen urbem et agrum, et Αgrigentini terri
40
ώςτε έχειν αμφοτέρους ών πρότερον υπήρχον κύριοι' torii partem ad Ηalycum usque lumen Carthaginiensessibi
εξαίρετον δ' έλαβον οι Καρχηδόνιοι την των Σελινουν exemerunt. Μille insuper talenta Dionysius exsolvere Car.
τίων πόλιν τε και χώραν και της Ακραγαντίνης μέχρι thaginiensibus jubetur. Αίque hoc se modo res Siculae tum
του Αλύκου καλουμένου ποταμού έτισε δε Διονύσιος habebant.
τοις Καρχηδονίοις τάλαντα χίλια. Και τα μεν κατά
45 την Σικελίαν εν τούτοις ήν.
ΧVΙΙΙ. Κατά δε την Ασίαν Γλώς ο ναυαρχήσας ΧVΙΙΙ. In Αsia Glos, qui summus Ρersicae classis prae
των Περσών εν τω Κυπριακό πολέμω, αποστατήσων tor in bello Cyprico fuerat, a rege suo defecturus Lacedae.
του βασιλέως και τούς τε Λακεδαιμονίους και τον Αι
γυπτίων βασιλέα παρακεκληκώς εις τον προς Πέρσας monios et ΑΕgyptiorum regem ad societalem belli excita
ιε πόλεμον, δολοφονηθείς υπό τινων ου συνετέλεσε την verat, dolo quorumdam necatus, id, quod moliebatur, non
προαίρεσιν. Μετά δε την τούτου τελευτην Ταχώς δια
peregit. Ρost cujus interitum Τachos, ejusdem negotiiadmi
δεξάμενος τάς τούτου πράξεις, συνεστήσατο περί αυτόν
δύναμιν, και πόλιν έκτισε πλησίον της θαλάττης επί nistratione suscepta, exercitu se munit, urbemque ad
τινος κρημνου την ονομαζομένην Λεύκην, έχουσαν ιερον mare in excelsa quadam rupe, Leucam nomine, in qua re.
(ιο, 17.) DΙΟDORI SICULI LIΒ. ΧV. 13

άγιον Απόλλωνος. (2) Μετ' ολίγον δε χρόνον αυτού ligiosum Αpollinis fanum, exstruxit. (2) Sed quum paullo
τελευτήσαντος, ήμφιςβήτησαν της πόλεως ταύτης Κλα post is vita esset defunctus, Clazomenii et Cumaei de op
ζομένιοι και Κυμαίοι. Το μεν ουν πρώτον επεχείρησαν pido islo litem inter se excitarunt. Οuam initio armis diri
αι πόλεις πολέμω διακρίνεσθαι, μετά δε ταύτα ειπόν mere nitebantur; postea vero quum admonitu cujusdam,
και τoς τινός ερωτήσαι τον θεόν ποτέραν των πόλεων κρί ulris urbis Leuca possessio vindicanda esset, deum consu
νει κυρίαν είναι δείν της Λεύκης, έκρινεν ή Πυθία
Ιerent, Pythia his illam competere respondit, qui priores
ταύτην υπάρχειν ήτις αν πρώτη θύση εν τη Λεύκη, illic sacris operarentur : verum ex suo ulrisque loco, cum
ορμηθήναι δε εκ της ιδίας πόλεως άμ' ηλίω ανιόντι
primo solis οrtu, eodemque die, quem communi utrinque
κατά την ημέραν ήν αμφότεροι συμφώνως υποστή consensu destinaverint, proficiscendum esse. (3) Die igi
το σονται. (3) Ταχθείσης δε της ημέρας, οι μεν Κυ (ur praefinito, Cumaei se praerogativam habere credebant,
μαίοι υπελάμβανoν εαυτούς προέχειν διά το την αυτών φuod urbs sua proprior esset; at Clazomenii longiore in
πόλιν εγγυτέρω κείσθαι οι δε Κλαζομένιοι, διάστημα tervallo remoti tale φuidpian ad victoriam comminiscun
πλέον απέχοντες, τεχνάζονται τι τοιούτο προς την νί
tur. Εx numero suo aliquot sortito deleclos in coloniam non
κην κληρώσαντες εξ εαυτών αποίκους, έκτισαν πλη
15 σίον της Λεύκης πόλιν, εξής ορμηθέντες άμ' ηλίω procula Leuca mittunt. Εx hac cum orienle sole progressi,
ανατέλλοντι, έφθασαν τους Κυμαίους την θυσίαν επι peragendo sacriticio Cumaros anlevertunt. (4) Ηoc astu
τελέσαντες. (4) Τούτω δε τό φιλοτεχνήματι γενό Leuca sub dominium suum redacta, festum φuolannis ce
μενοι κύριοι της Λεύκης, επώνυμον εορτήν άγειν κατ' lebrandum instituerunt, quod ab loc pravenlu Ρrophtha
ενιαυτον ενεστήσαντο, την πανήγυριν ονομάσαντες siam nuncuparunt. Ηis ita gestis, rebelliones per Αsiam
2ο προφθασίαν. Τούτων δε πραχθέντων, αι μεν κατά την sponte sua linem habuere.
Ασίαν επαναστάσεις αυτομάτως κατελύθησαν.
ΧΙΧ. Λακεδαιμόνιοι δε μετά τον τού Γλώ και του ΧΙΧ. Lacedaemonii igitur, post Gloi Τachique mortem
Ταχώ θάνατον τάς μεν κατά την Ασίαν πράξεις απέ res Αsiae omittendas rati, ad stabiliendas in Graecia opes
γνωσαν, τα δε κατά την Ελλάδα συσκευασάμενοι, και suas animum converterunt, urbiumque allis persuasione,
25 των πόλεων ας μεν πειθοί προςαγόμενοι, ας δε διά της
των φυγάδων καθόδου βία χειρούμενοι, φανερώς ήδη aliis vi per restitutionem exulum subactis, manifeste jam
την ηγεμονίαν της Ελλάδος εις εαυτούς μεθίστασαν ιotius Graeciae imperium contra pacta frderis inter omnes
παρά τας κοινάς συνθήκας τάς επ' Ανταλκίδου γενο Graecos per Αntalcidam facti auxilio regis Ρersici ad se trans
μένας, συνεπιλαβομένου του Περσών βασιλέως. (2)
30 Κατά δε την Μακεδονίαν Αμύντου του βασιλέως ηττη ferebant. (2) Ιn Μacedonia posteaquam Αmyntas ab Illy
θέντος υπό Ιλλυριών και τα κατά την αρχήν απογνόν riis victus, spe regni amplius defendendi abjecta, Οlynthio
τος, προς δε τούτοις τώ δήμω των Ολυνθίων δωρησα rum populo magnum vicini agri tractum, ut nunquam
μένου πολλήν της ομόρου χώρας διά την απόγνωσιν
imperium recuperaturus, donavisset, Οlynthiorum civitas
της εαυτού δυναστείας, το μεν πρώτον ο δήμος ο των
3ο Ολυνθίων τάς προςόδους ελάμβανε τας εκ της δοθείσης reditus ex agro donato aliquamdiu perceperat : poslea vero
χώρας, μετά δε ταύτ' ανελπίστως του βασιλέως ανα rex, instauratis viribus in pristinam regni possessionem
λαβόντος εαυτόν και την όλην αρχήν ανακτησαμένου, reversus, donatum agrum repetebat, sed Οlynthii reddilu
οι μεν Ολύνθιοι την χώραν απαιτηθέντες ουχ οίοι
ήσαν αποδιδόναι. (3) Διόπερ Αμύντας ιδίαν τε δύ ros se megabant. (3) Εam ob causam Αmyntas tum ipse
40 ναμιν συνεστήσατο και τους Λακεδαιμονίους ποιησά exercitum colligit, tum Lacedaemoniis, ad societatem per
μενος συμμάχους, έπεισεν εξαποστείλαι στρατηγόν και tractis, auctor est, ut praetorem cum manu haud invalida
δύναμιν αξιόλογον επί τους Ολυνθίους. Οι δε Λακε
contra Οlynthios mittant. Ηi locis illis Τhracia adhaere
δαιμόνιοι κρίναντες αντέχεσθαι των επί Θράκης τό
πων, κατέλεξαν στρατιώτας έκ τε των πολιτών και scendum rati, ex civium sociorumque delectu supra decem
45 παρά των συμμάχων τους άπαντας υπέρ μυρίους πα millia in universum contrahunt, traditoφue Ρhωbidae spar.
ραδόντες δε την δύναμιν Φοιβίδα τό Σπαρτιάτη, προς tiatae exercitu, conjunctis cum Αmynta viribus Οlynthiis
έταξαν συμμαχείν τώ Αμύντα και μετ' εκείνου πολε bellum facessere illum jubent. Αliud vero agmen Ρliliuntiis
μήσαι τους Ολυνθίους ετέραν δε δύναμιν επί Φλιουν
τίους εκπέμψαντες και μάχη νικήσαντες, ήνάγκασαν immittunt : quos pro-lio devictos imperata sibi facere co
ωο υποταγήναι τους Φλιουντίoυς τoίς Λακεδαιμονίοις (4) gunt. (4) Ρer hoc ipsum tempus Lacedaemoniorum reges
Κατά δε τούτον τον χρόνον οι βασιλείς των Λακεδαι inter se moribus studiisque dissidebant. Νam Αgesipolis,
μονίων διεφέροντο προς αλλήλους ταίς αιρέσεσιν
Αγησίπολις μεν γάρ, ειρηνικός ών και δίκαιος, έτι δε pacis et justitia amans et intelligentia eximia praedilus,
και συνέσει διαφέρων, έφη δείν εμμένειν τοις όρκοις και juratam fidem servandam mec Graecos servitute opprimen
14 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ,
(17-19.)
παρά τας κοινάς συνθήκας μή καταδουλούσθαι τους dos esse contendebal : infamem enim hinc Spartam fore aie
"Ελληνας αδοξείν γάρ απεφήνατο την Σπάρτην τοις bat, si quum nuper Graecos in Αsia Ρersis dedititios red
μεν Πέρσαις εκδότους πεποιημένην τους κατά Ασίαν didissent, nunc ad civitates etiam Graeciaesubigendas sese
"Ελληνας, αυτήν δε συσκευαζομένην τάς κατά την comparent, guarum tamen libertatem in communibus illis
Ελλάδα πόλεις, ας εν ταις κοιναίς συνθήκαις ώμοσαν Ρactis se sartam tectam praestituros jurassent. Αgesilaus
τηρήσειν αυτονόμους. Ο δ' Αγησίλαος, ών φύσει δρα
στικός, φιλοπόλεμος ήν και της των Ελλήνων ηγεμο contra, natura rerum gerendarum cupidus et ad bella pro- "
pensus, principatum de Graecis obtineresludebat.
νίας αντείχετο.
ΧΧ. Επ'άρχοντος δ' Αθήνησιν Ευάνδρου Ρωμαίοι ΧΧ. Αrchοnle Αthenis Μenandro, Romani pro consulibus
το κατέστησαν αντί των υπάτων χιλιάρχους έξ, Κόιντον crearunt sex tribunos militares, Q. Sulpicium, C. Fabium,
Σουλπίκιον, Γάϊον Φάβιον, Σερουίλιον Κορνήλιον, Πό Servilium Cornelium, Ρ. Ugonem(3), S.Αnium etC.Μarcum.
πλιον Ούγωνα, Σέξτον Ανιον και Γάϊον Μάρκον. Επί
δε τούτων Λακεδαιμόνιοι κατελάβοντο την Καδμείαν Sub his Lacedaemonii Cadmeam, Τhebanorum arcem, his
εν ταις Θήβαις διά τινας τοιαύτας αιτίας. Ορώντες impulsi causis occuparunt. Jam pridem animadverteranι
τ5 την Βοιωτίαν έχουσαν πόλεών τε πλήθος και τους κα Βα"otiam et urbibus abundare, et harum incolas esse viros
τοικούντας αυτήν άνδρας υπάρχοντας ανδρεία διαφόρους, animorum et corporis robore praestantes, et prae ceteris
έτι δε τας Θήβας εχούσας παλαιόν αξίωμα, και το Τhebas, pristina adhuc dignitate conspicuas, totius Βα.otiae
σύνολον ώςπερ ακρόπολίν τινα της Βοιωτίας ούσαν, ευ
velut arcem ac propugnaculum exsistere. Unde metus
λαβούντο μήποτε καιρού παραφανέντος οικείου της η
20 γεμονίας αντιποιήσηται. (2) Διόπερ τοίς ηγεμόσιν οι illos subiiί, ne per occasionem se ostentantem imperium
Σπαρτιάται παρήγγελλον εν απορρήτοις, ίν' εάν ποτε Graeciae Sibivindicarent. (2) Quapropter ducibus suis inter
καιρόν λάβωσι, καταλάβωνται την Καδμείαν. Τοιαύ arcana mandant, ut, si quando occasionem arripere possint,
της δε γενομένης παραγγελίας, Φοιβίδας ο Σπαρτιάτης, Cadmeam occupent. Ηujus mandati non immemor Ρhoo
τεταγμένος επί τινος ηγεμονίας και δύναμιν άγων επί
bidas, copiis in Οlynthios ducendis cum summo imperio
25 Ολυνθίους, κατελάβετο την Καδμείαν. Αγανακτούν
των δε των Θηβαίων και μεθ' όπλων συνδραμόντων, praefectus, Cadmeam occupat. Quod quum indigne feren
συνάψας μάχην αυτοίς και νικήσας, τριακοσίους μεν tes Τhebaniad arma concurrerent, ferro cum eis decernit,
τους επιφανεστάτους των Θηβαίων εφυγάδευσε, τους δε prαlioque victor, trecentos ipsorum nobilissimos in exi
λοιπους καταπληξάμενος και φρουράν ισχυράν εγκατα lium agil. Reliquis perlerrefactis, ubi validum eis prasi
30 στησάμενος, επί τάς ιδίας πράξεις απηλλάγη. Οι δε dium imposuerat, ad sua inde negotia digressus est. Οb
Λακεδαιμόνιοι διά την πράξιν ταύτην αδoξoύντες παρά hoc factum quum male apud Graecos audirent Lacedaemo.
τοις Έλλησι, τον μεν Φοιβίδαν έζημίωσαν χρήμασι,
την δε φρουράν ουκ εξήγoν εκ των Θηβών. (3) Οι μεν nii, Phα.bidae quidemmultamirrogant, sed praesidium lamen
ούν Θηβαίοι τούτον τον τρόπον την αυτονομίαν απο non deducunt. (3)Αd hunc ergo modum Τhebani libertate
25 βαλόντες, ηναγκάσθησαν υποταγήναι τοις Λακεδαιμο sua exuti et sub Lacedaemoniorum imperium redacti
νίοις. Των δ' Ολυνθίων διαπολεμούντων προς Αμύν. sunt. Sed quia pertinaciter cum Αmynta belligerari olynthii
ταν τον των Μακεδόνων βασιλέα, Λακεδαιμόνιοι τον
pergunt, Phα.bida praetura se ahdicare jusso, Εudamidae
μεν Φοιβίδαν απέστησαν της ηγεμονίας, Ευδαμίδαν
δε τον αδελφόν του Φοιβίδα κατέστησαν στρατηγόν. ipsius fralri eandem tradunt, adjunctisque ter mille arnia
40 Δόντες δ'αυτό τριςχιλίους οπλίτας, εξαπέστειλαν δια tis, bellum Οlynthiacum conficere ipsum jubent.
πολεμήσοντα τον προς τους Ολυνθίους πόλεμον.
ΧΧΙ. Ούτος δ' εμβαλών εις την χώραν των Ολυν ΧΧΙ. Ηic, irruptione in terram Οlynthiorum facta, mu
θίων, κοινή μετ' Αμύντου διεπολέμει προς Ολυνθίους tua cum Αmynta opera hosles impugnal. Sed validis in
Είθ' οι μεν Ολύνθιοι δύναμιν αξιόλογον ήθροικότες, structi copiis Οlynthii in conflictibus superiores erant, φuod
45 επλεονέκτουν εν ταις μάχαις, στρατιώτας πλείους έ
militum numero praevalebant. Οb hoc ingentem Lacedae
χοντες των πολεμίων. Οι δε Λακεδαιμόνιοι δύναμιν
αξιόλογον προχειρισάμενοι, κατέστησαν στρατηγόν επ' monii exercitum conscribunt, eique Τeleutiam, Αgesilai
αυτής Τελευτίαν ούτος δ' ήν αδελφός μεν Αγησιλάου regis fratrem, φui mirificam apud cives virtutis existimatio
του βασιλέως, θαυμαζόμενος δ' επ' αρετή παρά τοις nem habebat, ducem praeficiunt. (2) Ιs, cum agmine suo
5ο πολίταις. (2) Αναζεύξας ούν μετά δυνάμεως εκ της
Πελοποννήσου, και καταντήσας πλησίον της Ολυν ex Peloponneso profectus, simulac fines Οlynthiorum alti
θίων, παρέλαβε τους μετά Ευδαμίδου στρατιώτας. gerat, Εudamidae mililes assumit. Jamque ad dimican.
Γενόμενος δε αξιόμαχος, το μεν πρώτον την των Ο dum cum hoste sat virium habens, primum agros popula
λυνθίων χώραν εδήωσε, και συναγαγών πλήθος, λείας tur, et praedam, ηuam hinc inde luculentam coegerat, imler
(19, 20.) Ι)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 15

εμέρισε τοις στρατιώταις. Των δε Ολυνθίων μετά milites partitur. Ρostquam vero copias Οlynthii universas,
των συμμάχων πανδημεί παραταξαμένων, συνήψε μά adhibitis insuper auxiliaribus, ad pugnam eduxerant, ma
χην και το μεν πρώτον ισορρόπου του κινδύνου γενο nus cum illis contulit. Αc primo φuidem aequo Μarte dis
μένου, διεχωρίσθησαν μετά δε ταύτα γενομένης μάχης cessum est : sed post iterato summis viribus proelio, ipse
και ισχυράς, αυτός τε ο Τελευτίας έπεσε λαμπρώς αγωνι Τeleutias praeclare dimicans, et Lacedaemoniorum plu
σάμενος, και των Λακεδαιμονίων ανηρέθησαν πλείους res mille et ducentis ceciderunt. (3) Τanto Οlynthiorum
των χιλίων και διακοσίων (3) Τηλικαύτης δ' ευημε successιι commoti Spartani, ut acceptum illud damnum
ρίας γενομένης τοις Ολυνθίοις, οι μεν Λακεδαιμόνιοι,
βουλόμενοι διορθώσασθαι το γεγονός ελάττωμα, δυνά repararent, ad majorem se expeditionem comparabant.
Οlynthii igitur, φιιod amplioribus Lacedaemonios copiis ad
το μεις αδρoτέρας εκπέμπειν παρεσκευάζοντο, οι δε Ο
λύνθιοι, νομίζοντες μείζοσι δυνάμεσιν ήξειν τους Σπαρ venturοs, bellumque quam diutissime protractum iri pu
τιάτας, και τον πόλεμον έσεσθαι πολυχρόνιον, σίτου τε tarent, frumentorum apparatu eximio sese instruunt , et
παρασκευάς αξιολόγους εποιούντο και παρά των συμ auxiliaribus subsidiis confirmant.

μάχων στρατιώτας προςελαμβάνοντο.
15 ΧΧΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Δημοφίλου Ρω ΧΧΙΙ. Αrchonte Αthenis Demophilo, Romani consulum
μαίοι αντί των υπάτων χιλιάρχους κατέστησαν Πόπλιον loco tribunos militares crearunt Ρ. Cornelium, L. Virginium,
Κορνήλιον, Λεύκιον Ουεργίνιον, Λεύκιον Παπίριον, Ι. Ρapirium, Μ. Furium, Valerium Αulum, Μanlium Lu
Μάρκον Φούριον, Ουαλέριον Αύλον, Μάλλιον Λεύκιον cium et Postumium Quintum (Lucium Valerium, Α. Μan
και Ποστούμιον Κόιντον. (2) Επί δε τούτων Λακε lium, L. Postumium Ρ). (2) Ηorum tempore Lacedaemonii,
20 δαιμόνιοι μεν στρατηγόν προχειρισάμενοι Αγησίπολιν decreto adversum Οlynthios bello, regem suum Αgesipolim
τον βασιλέα , και δύναμιν ικανήν παραοοντες, έψηφί.
1 - < "

imperatorem praeesse jubent, et, quantum sat esset copia
σαντο προς Ολυνθίους πόλεμον. Ούτος δε καταντήσας
εις την των Ολυνθίων χώραν και παραλαβών τους rum, ei tradunt. Is postquam hostilem terram ingressus
προυπάρχοντας εν τη παρεμβολή στρατιώτας, διεπο milites e stativis illic inter suos centuriavit, mox bellum
25 λέμει προς τους εγχωρίους. Οι δ' Ολύνθιοι μεγάλην μεν terra incolis facessit. Οlynthii vero nullum hoc anno ju
μάχην ουδεμίαν κατά τούτον τον ενιαυτόν συνεστήσαντο, stum cum eo prαlium commiserunt, sed velitaribus tantum
ακροβολισμούς δε και βραχείας συμπλοκάς ποιούμενοι exiguisque pugnis, guum exercitus, φuo tum rex pollebat,
διετέλεσαν, καταπεπληγμένοι την μετά του βασιλέως vires reformidarent, ipsum lacessere non desiere.
δύναμιν.
20 ΧΧΙΙΙ. Του δ' ενιαυσίου χρόνου διεληλυθότος, Αθή ΧΧΙΙΙ. Ρost anni hujus finem Αthenis archon erat
νησι μεν ήρχε Πυθέας, εν Ρώμη δ' αντί των υπάτων Ρytheas, et Romae sex tribuni militares potestatem consu
χιλίαρχοι εξ κατεστάθησαν, Τίτος Κοϊντιος, Λεύκιος larem tenebant, nempe Τ. Quinctius, L. Servilius, L. Ju
Σερουίλιος, Λεύκιος Ιούλιος, Ακύλιος Δέκιος, Λου lius, Αcylius Decius, Lucretius Αncus (reponendum : L.
κρήτιος Άγκοςκαι Σερούιος Σουλπίκιος, παρά δε Ηλείοις Αquilius, L. Lucrelius,) et Serv. Sulpicius. Τunc Οlym
35 Ολυμπιάς ήχθη εκατοστή, καθ' ην ενίκα στάδιον Διο pias centesima Εleis acta est, qua Dionysodorus Τarentinus
νυσόδωρος Ταραντίνος. (2) Επί δε τούτων Αγησί stadio victor evasit. (2) Ηorum tempore rex Lacedamo
πολις ο των Λακεδαιμονίων βασιλεύς ετελεύτησε νόσω, niorum Αgesipolis, post decimum quartum regnisui annum,
βασιλεύσας έτη τέτταρα και δέκα την δε αρχήν διαδε
morbo decedit, et Cleombrotus frater in ejus locum subro
ξάμενος Κλεόμβροτος ο αδελφός εβασίλευσεν έτη εννέα.
40 Λακεδαιμόνιοι δε Πολυβιάδαν στρατηγόν καταστήσαν gatur, qui novem annos regnavit. Lacedaemonii vero Ρο
τες, εξαπέστειλαν εις τον πρός Ολυνθίους πόλεμον. (3) lybiadam, ducem a se creatum, bello ad Οlynthum praefi
Ούτος δε παραλαβών τας δυνάμεις, και τον πόλεμον ciunt. (3) Ιs, copiissacramentosibiadstrictis, bellum strenue
ενεργώς άμα και στρατηγικώς διοικών, εποίει πολλά et imperatoria sollertia dextre administrans, crebros suc
προτερήματα. Αει δε μάλλον ευημερών και πλείοσι cessus habuit. Αc fortuna subinde magis propitia usus et
15 μάχαις νικήσας, συνέκλεισε τους Ολυνθίους εις πολιορ plerisque conflictibus victor, intra mαnia tandem Οlynthios
κίαν τέλος δε καταπληξάμενος τους πολεμίους, προςέ coarctavit, metuque obsessis injecto, ut Lacedaemoniorum
ταξεν υποταγήναι Λακεδαιμονίοις. Εγγραφέντων δε imperio se submitterent, effecit. Quiquum primum socie
των Ολυνθίων εις την των Σπαρτιατών συμμαχίαν, tati Lacedaemoniorum adscripti essent, mullae etiam aliae
πολλαί και των άλλων πόλεων έσπευσαν εις την των
civitates clientelae horum accenseri properarunt. Per hoc
εο Λακεδαιμονίων ηγεμονίαν καταλεχθήναι. Διό και κατά
itaque tempus Laceda.moniorum potentia maxime vigehat,
τούτους τους καιρούς πλείστονίσχυσαν Λακεδαιμόνιοι,
και της Ελλάδος έσχον την ηγεμονίαν κατά γην άμα και ut penes quosimperium Graeciae terra simul marique esset.
κατά θάλατταν. (4) Θηβαίοι μεν γαρ υπήρχον έμφρου (4) Νam Τhebani praesidio coercebantur, Corinthiautem et
ροι, Κορίνθιοι δε και Αργείοι διά τους προγεγονότας Αrgivi bellis hactenus gestis vires afflictas habebant, Αthe
16 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (20,2ι.)
πολέμους υπήρχον τεταπεινωμένοι, Αθηναίοι δε διά nieuses denique, propιer debellatorum agros sorte inter
τας των πολεμουμένων κληρουχίας ήδόξουν εν τοις "Ελ Colonos suos distributos, maleinter Grecosaudiebant ; Con
λησιν οι δε Λακεδαιμόνιοι της τε πολυανθρωπίας και tra Lacedaemonii, ut et frequentia hominum abundarent,
της εν τοις όπλοις μελέτης πολλήν πρόνοιαν επεποίηντο, είin armis egregiesuos exercerent, impense dabant operam,
και και φοβεροί πάσιν υπήρχον διά την δύναμιν της ηγε είΡotentia sua cunctis erant formidabiles. (5) ριιο factum
μονίας. (5) Διόπερ οι μέγιστοι των τότε δυναστών, υι principum tune omnium potentissimi regem Ρersarum
λέγω δε τον Περσών βασιλέα και τον Σικελίας δυνάστην dico et tyrannum Sicilia Dionysium, Spartani imperii maje
Διονύσιον, εθεράπευον την Σπαρτιατών ηγεμονίαν και statem colerent, et societatis cum illis jungendae cupidi es
συμμαχίαν έσπευδον συντίθεσθαι προς αυτούς. Sent.
10 ΧΧΙV. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Νίκωνος Ρωμαίοι ΧΧΙV. Post, ηuum Αthenis Νico principatum teneret, et
χιλιάρχους εξ αντί των υπάτων κατέστησαν, Λεύκιον Romae tribuni militares sex, L. Ρapirius, C. Cornelius, L.
Παπίριον, Γάϊον Κορνήλιον, Λεύκιον Μάλλιον, Γάϊον Μanlius, C. Servilius, Α. Valerius, et Q. Fabius, consu
Σερουίλιον, Ουαλέριον Αύλον και Κόϊντον Φάβιον. lari potestate creati essent, Carthaginienses, cum exercitu
Επί δε τούτων Καρχηδόνιοι στρατεύσαντες εις την Ι
in Ιtaliam transgressi, Ηipponiatis urbem suam, unde
15 ταλίαν, τοις μεν Ιππωνιάταις εκπεπτωκόσιν εκ της πα
τρίδος αποκατέστησαν την πόλιν, και πάντας τους πε excussi fuerant, restituunt, omnesque exules, undecunque
φευγότας συναγαγόντες, πολλήν επιμέλειαν αυτών ad sese congregatos, prolixo studio excipiunt atque fovent.
εποιήσαντο. (2) Μετά δε ταύτα λοιμικής νόσου τοις (2) Αccidit vero aliquanto post, ut pestilens Carthaginem
κατοικούσι την Καρχηδόνα γενομένης, και της νόσου lues invaderet : φuae quum identidem magis ac magis ingra
20 πολλήν επίτασιν εχούσης, πολλοί των Καρχηδονίων Vesceret, magna Carthaginiensium strages facta est, adeo
διεφθάρησαν, και την ηγεμονίαν εκινδύνευσαν αποβα Φuidem, ut periculum esset, ne imperium amitterenι. Νam
λείν. Οί τε γάρ Λίβυες καταφρονήσαντες αυτών α Αfri prae contemίu illorum deficiunt, et Sardi, jam oppor
πέστησαν, οίτε την Σαρδόνα κατοικούντες, νομίσαντες tunam sibi datam occasionem rati, excussis imperii habe
έχειν καιρόν κατά των Καρχηδονίων, απέστησαν απ' nis, conspirant et vim Carthaginiensibus inferunt. (3)
25 αυτών και συμφρονήσαντες επέθεντο τοίς Καρχηδονίοις.
(3) Εγένετο δε περί τον αυτόν καιρόν θεόπεμπτός τις Quin et calamitas a deo immissa per illud tempus Cartha.
ατυχία κατά την Καρχηδόνα. Ταραχαιγάρ και φόβοι gini incubuit. Perturbationes enim ac terrores Panicique
και πανικοί θόρυβοι συνεχείς εγίνοντο κατά την πόλιν tumultus ex improviso urbem corripere, et plurimi, armis
παράδοξοι, και πολλοί μεν μετά των όπλων εξεπήδων correptis, ac si hostes urbem invasissent, ex aedibus procur
30 εκ των οικιών, ώς πολεμίων ειςπεπτωκότων εις την rere, et inter se velut cum hoste acie congressi, alios interi
πόλιν, και προς αλλήλους ώς πολεμίους διαπολεμούντες, mere, alios sauciare. Αd extremuun numine sacrificiis pla
ούς μεν ανήρουν, ους δε κατετραυμάτιζον. Τέλος δε cato, gravissimis exemti malis, statim et Αfros debellarunt,
θυσίαις το θείον εξιλασάμενοι και μεγίστων κακών απαλ
et Sardiniam ditionisuae iterum subjecere.
λαγέντες, ταχύ και τους Λίβυας κατεπολέμησαν και
25 την νήσον ανεκτήσαντο.
ΧΧV. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Ναυσινίκου Ρω ΧΧV. Ιnde φuum Νausinicus Αthenis praeturam, et Ro
μαίοι χιλιάρχους τέτταρας αντί των υπάτων κατέστη mae quattuortribuni militares, Μ. Cornelius, Q. Servilius,
σαν, Μάρκον Κορνήλιον και Σερουίλιον Κόϊντον, Μάρ Μ. Furius et L. Quinctius, consulare imperium suscepis
κον Φούριον και Λεύκιον Κοίντιον. Επί δε τούτων sent; Βα"oticum, φuod vocant, bellum Lacedaemoniis cum
40 ο κληθείς Βοιωτικός πόλεμος ενέστη Λακεδαιμονίοις Βα.otis exarsit, his quidem de causis. Cadmeam Lacedae
προς Βοιωτούς διά τοιαύτας αιτίας. Την Καδμείαν monii praeter jus et fas praesidio lenebant, multosque exi.
φρουρούντων Λακεδαιμονίων αδίκως και πολλούς των miae dignitatis viros ad profugiendum e patria adegerant.
αξιολόγων ανδρών πεφυγαδευκότων, συνεστράφησαν οι Εxules igitur, coitione inter se facta, Αtheniensium subsi.
φυγάδες, και συνεπιλαβομένων Αθηναίων, κατήλθον εις dio noctu in patriam revertuntur. (2) Αc primo quoscun
45 την πατρίδα νυκτός. (2) Και πρώτον μεν τους τα Λα que, qui cum Lacedamoniis sentiebant, domisuae, dum
κεδαιμονίων φρονούντας εν ταις ιδίαις οικίαις εφόνευ somno adhuc detinentur, oppressos conficiunt; mox popu
σαν, έτι κοιμωμένους καταλαβόντες έπειτα τους πολί lares ad vindicandum libertatem cohortati, universam Τhe
τας επί την ελευθερίαν παρακαλέσαντες, συνεργούς έσχον banorum civitatem ad conalus llos adjuvandos promtam
άπαντας τους Θηβαίους. Ταχύ δε του πλήθους συν
habent. Μultitudo igitur concursat, et cum prima luce
εο δραμόντος μετά των όπλων, άμ' ημέρα την Καδμείαν
Cadmeam oppugnare malural. (2) Lacedaemoniorum in
πολιορκείν επεχείρησαν. (3) Οι δε φρουρούντες την
άκραν Λακεδαιμόνιοι, μετά των συμμάχων όντες ουκ terim praesidiarii, quorum in custodia arx fuit, numero, si
ελάττους των χιλίων και πεντακοσίων, εις μεν την Σπάρ auxiliares connumerentur, mille et quingentis haud paucio
την εξέπεμψαν τους δηλώσοντας την των Θηβαίων res, Spartam miserant, φui seditiosam Τhebanorum com
(21, 22.) Γ)ΙΟΙΟΟRΙSΙΟUΙ,ΙΙ,ΙΒ. ΧV. 17

επανάστασιν και βοηθείν την ταχίστην παρακαλέσον motionem renuntiarent, et auxilium sibi ferri quam prope
τας, αυτοί δ' εκ τόπων υπερδεξίων αμυνόμενοι τους rantissime hortarentur. Ipsi vero ex locis editioribus oppu
πολιορκούντας πολλούς μεν ανήρουν, ουκ ολίγους δε gnantes arcendo multos interimunt, nec paucos vulneribus
κατετραυμάτιζον. (4) Οι δε Θηβαίοι μεγάλην δύναμιν
". - σ' ". «ν f / Ν. "Ν "
graviter affectos dimiltunt. (4) Τhebani ergo, dum validas
και προςοοκωντες ηςειν εκ της Ελλάδος Λακεδαιμονίοις, e Graecia copias Lacedaemoniis subventuras conjectant, suos
εξέπεμψαν πρεσβευτάς εις τας Αθήνας, υπομιμνήσκον Αtlnenas legatos mittunt, ut ad animum populo revocent,
τες μεν ότι και αυτοί συγκατήγαγον τον δήμον των φuod et ipsi conatus Atheniensium juverint, quo tempore
Αθηναίων καθ' ον καιρόν υπό των τριάκοντα τυράννων triginta tyrannorum jugo servili oppressi rempublicam vin
κατεδουλώθησαν, αξιoύντες δε πανδημεί βοηθήσαι και dicarint, orentque, ut ad expugmandam Cadmeam totis sibi
ιο προ της των Λακεδαιμονίων παρουσίας συνεκπολεμή viribus ante Lacedaemoniorum adventum praesto esse velint.
σαι την Καδμείαν.
ΧΧVΙ. Ο δε δήμος των Αθηναίων διακoύσας των ΧΧVΙ. Ρopulus vero Αlheniensis, simulac Τhebanorum
πρέσβεων, εψηφίσατο παραχρήμα δύναμιν ώς πλείστην legationem audivit, ut quam validissima e vestigio manus
αποστείλαι την ελευθερώσουσαν τας Θήβας, άμα μεν ad reparandam Τhebanorum libertatem expediretur, scivit,
15 τηςευεργεσίας αποδιδους τάς χάριτας, άμα δε βουλό tum ut gratiam pro meritis retribuerent, tum ut Τhebanos
μενος τους Βοιωτούς εξιδιώσασθαι και συναγωνιστάς hoc beneficio sibi obstrictos fortes deinceps adversus im
ισχυρούς έχειν κατά της Λακεδαιμονίων υπεροχής το modicam Lacedaemoniorum potentiam adjutores haberent.
γαρ έθνος τούτο και πλήθει των ανδρών και ανδρεία
Gens enim isla nulla inter Graecos neque copia neque stre.
κατά πόλεμον ουδενός των Ελλήνων εδόκει λείπεσθαι.
nuitate virum inferior videbatur. (2) Ιmperatorem ergo De
20 (2) Τέλος δε Δημοφών κατασταθείς στρατηγός, και πα
ραχρήμα πεντακιςχιλίους οπλίτας και πεντακοσίους mophontem creant. Is, delectu habito, quinquies mille pedi.
ιππείς καταλέξας, τη ύστεραία την δύναμιν άμ' ημέρα tum et quingentorum equitum postridie, quum vix illuce
προήγαγεν εκ της πόλεως, και δρομαίος ηπείγετο, φθά sceret, agmen ex urbe educit, et ut Lacedaemonios praver
σαι σπεύδων τους Λακεδαιμονίους ουδεν δ' ήττον ο tat, festinato itinere pergit. Νihilominus tamen populus
25 δήμος παρεσκευάζετο πανδημεί στρατεύειν εις την Βοιω omnes militiae vires in Βαρotiam convertere, si ex usu Τhe
τίαν, εάν η χρεία. (3) Ο δε Δημοφών συντόμοις ταις banorum ita foret, promtus et paratus erat. (3) Demo.
οδοίς χρησάμενος παραδόξως επεφάνη τοις Θηβαίοις. phon autem viarum compendiis usus praeter spem Τheba
Ομοίως δε και εκ των άλλων πόλεων των κατά την nis se in eonspectum dedit. Similiardore ex aliis etiam
Βοιωτίαν πολλών στρατιωτών συνδραμόντων, ταχύ με Βα"olia urbibus militum accursus fiebal, ita uί brevi tem
2ο γάλη δύναμις ήθροίσθη τοις Θηβαίοις. (4) Οπλίται pore numerosus Τhebanis exercitus colligeretur. (4) Ρe
μεν γαρ συνήλθον ουκ ελάττους των μυρίων και διςχι ditum enim non minus quam duodecim, et equitum plus
λίων, ιππείς δε πλείους των διςχιλίων πάντων δε προ quam duo millia convenerant. Οmnes promtis et alacri
θύμως επί την πολιορκίαν ορμησάντων, διελόμενοι τα bus ad oppugnationem animis properabant, divisaque mul
πλήθη τάς προςβολάς εκ διαδοχής εποιούντο, προςκαρ titudine, incursus per vices faciebant, diem simul ac no
25 τερούντες τους κινδύνοις συνεχώς και μεθ' ημέραν και
/ ctem in certamine perduranles.
νυκτος.
ΧΧVΙΙ. Οι δ' εν τη Καδμεία oικούντες παρακλη ΧΧVΙΙ. Ιnterim quibus sua in arce statio erat, a prae
θέντες υπο των ηγεμόνων, ευρώστως ήμύνοντο τους πο fectis excitati, fortiter hostes propulsant, brevi enim cum
λεμίους, ελπίζοντες συντόμως ήξειν τους Λακεδαιμο magnis approperaturοs copiis Lacedaemonios spes erat. Εί
40 νίους μετά μεγάλης δυνάμεως. "Εως μεν ούν είχον τρο sane, quam diu alimenta suppeterent, adversa illa fortiter
φάς ικανάς, ένεκαρτέρoυν τοις δεινοίς, και πολλούς των sustinebant, multosque oppugnantium aut occidebant aut
πολιορκούντων απέκτεινον και κατετραυμάτιζον, συνερ vulnerabant, φuum non parum arcis firmitate adjuvarentur.
γόν έχοντες την της ακροπόλεως οχυρότητα ώς δ' η Αt quum necessariorum inopia subinde magis ingravesce
μεν των αναγκαίων σπάνις επέτεινεν, οι Λακεδαιμόνιοι
45 δε περί τάς παρασκευάς όντες εχρόνιζον, εστασίαζον ret, et Lacedaemonii in belli hujus apparatu prolixius im
προς αλλήλους. (2) Οι μεν γαρ Λακεδαιμόνιοι μέχρι morarentur, dissentireinter se obsessi coeperunt. (2) Νam
θανάτου καρτερείν ώοντο δείν, οι δε από των συμμαχί Lacedaemonii ad extremum usque halitum perdurandum
δων πόλεων συστρατεύσαντες, όντες πολλαπλάσιοι, esse censere : auxiliares vero, e confo@deratis urbibus ad
παραδιδόναι την Καδμείαν απεφήναντο συνηναγκά sciti, φui numero illos longe excedebant, deditionem Cad
εο σθησαν δε και οι εξ αυτής της Σπάρτης, όντες ολίγοι, meae faciendam esse contendere. Spartani ergo, guorum
παραχωρήσαι της ακροπόλεως διόπερ ούτοι μεν υπό non ita magnus esset numerus, arcem hosti cedere cogun.
σπονδοι καθ' ομολογίαν αφεθέντες, εις την Πελοπόννη tur : acceptaque, prοut convenerat, fide, incolumes di,
σον απηλλάγησαν. (3) Οι δε Λακεδαιμόνιοι δυνάμεσιν missi, in Peloponnesum revertuntur. (3) Τandem Lace.
αξιολόγοις προςιόντες επί τάς Θήβας, και βραχυ των darmonii copiis instructissimis ad Τhebas accedunt : sed
υιοιoars π. 2
18 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (22, 23.)
καιρών υστερήσαντες, άπρακτον έσχον την επιβολήν. occasione propter adventum tardiorem e manibus elapsa,
Τους δε ηγεμόνας της φρουράς τρεις όντας μετέστησαν nihilisto conatu effecerunt. Τribus ergo praesidii ducibus
εις κρίσιν, και τους μεν δύο κατεδίκασαν θανάτω, τον in jus vocalis, duos capite condemnarunt : tertio tam gran
μέντοι τρίτον τοσούτω πλήθει χρημάτων, ώςτε μή δύ dem pecunia summam irrogavere, ut solvendo non esset.
και νασθαι την ουσίαν αυτού τοσαύτα χρήματα εκτίσαι. (4) Τum Αthenienses in patriam redierunt, et Τhebani ob.
(4) Μετά δε ταύτα Αθηναίοι μεν επανήλθον εις την sidioui Thespiarum frustra operam insumsere. Interea
πατρίδα, Θηβαίοι δε Θεσπιάς πολιορκήσαντες άπρα
κτον έσχον την επιβολήν. "Άμα δε τούτοις πραττομέ quingentorum civium coloniam Romani in Sardiniam (Sa
νοις Ρωμαίοι (μεν) επί ατελεία πεντακοσίους αποίκους ίricum "), ita ut a vectigalibus prorsum immunes essent,
deduxerunt.
ΙΟ εις Σαρδωνίαν απέστειλαν,

ΧΧVΙΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Καλλίου Ρω ΧΧVΙΙΙ. Ρost hacc Callia Αthenis archonte, et quattnor
μαίοι χιλιάρχους αντί των υπάτων κατέστησαν τέττα tribunis militum consulari potestate rempublicam Roma.
ρας, Λεύκιον Παπίριον, Μάρκον Πόπλιον, Τίτον Κορ nam administrantibus, L. Papirio, Μ. Ρoplio, Τ. Cornelio,
νήλιον, Κοίντιον Λεύκιον. Επί δε τούτων, Λακεδαιμο Q. Lucio (Α. Μαnlio, P. Cornelio, Τ. Quintio et Lιι.
νίων επτακότων περί τας Θήβας, οι μεν Βοιωτοί θαρ cio"), postquam Lacedaemonii ad Τhebas oftendissent,
ρήσαντες συνεστράφησαν, και κοινήν συμμαχίαν ποιη, Βα"oti receptis animis inter se conspirarunt, initaque belli
σάμενοι, δύναμιν αξιόλογον συνεστήσαντο, προςδοκών societate, exereitum ingentem conflavere, quod jamjam La
τες ήξειν τους Λακεδαιμονίους μεγάλαις δυνάμεσιν εις cedaemonios cum magnis in Βα'otiam copiis adventaturos
την Βοιωτίαν. (2) Αθηναίοι δε πρέσβεις τους αξιολο praesagircut. (2) Αthenienses etiam nobilissimorum apud
«Ο γωτάτους των παρ' αυτοίς εξέπεμψαν επί τάς υπό τους se hominum legationem ad civitates Lacedaemoniis subje
Λακεδαιμονίους τεταγμένας πόλεις, παρακαλούντες clas, hortatum, uti hanc libertatis communis occasionem
αντέχεσθαι της κοινής ελευθερίας. Οι γάρ Λακεδαιμό ne negligant, ire jubent. Εnimvero Lacedaemonii propter
νιοι διά το μέγεθος της περί αυτούς δυνάμεως υπερο nimiam potentia suae molem, superbe nec absque grava
πτικώς και βαρέως ήρχον των υποτεταγμένων διόπερ mine subditis dominabantur Μagna itaque horum pars ad
23 πολλοί των υπ' αυτούς τεταγμένων απέκλινον προς τους Αthenienses se applicabat. (3) Ρrimi autem, qui in defe.
Αθηναίους. (3) Πρώτοι δε προς την απόστασιν υπή clionem consentirent, Chii et Byzantini, et post hos Rhodii
κουσαν Χίοι και Βυζάντιοι και μετά τούτους Ρό et Μytilenai aliique nonnulli insularium fuerunt. Ει quum
διοι και Μυτιληναίοι και των άλλων τινές. νησιωτών jam motus ille Graecorum magis ac magis glisceret, multae
αεί δε μάλλον αυξομένης της των Ελλήνων ορμής, πολ se urbes cum Αιheniensibus conjunxerunt. Ρopulus ergo,
3ο λαι πόλεις προςέθεντο τοίς Αθηναίοις. Ο δε δήμος με hac sociorum benevolentia excitatus, communem omnium,
τεωρισθείς επί τή των συμμάχων ευνοία , κοινόν συνέ quibuscum sociale fordusicerant, senatum instituit, in gno
δριον απάντων των συμμάχων συνεστήσαντο, και delecti ex unaquaque civilate consultarent. (4) Convene
συνέδρους απέδειξαν εκάστης πόλεως. (4) Ετάχθη δ' rat aulem inter ipsos decreto communi, ul consessus ille
από της κοινής γνώμης το μεν συνέδριον εν ταις Αθή Αthenis haberetur, et cunctis ex aequo urbibus, magnae sive
ναις συνεδρεύειν, πόλιν δε επ' ίσης και μεγάλην και parvae essent, unius suffragii jus et polestas foret, et suam
μικράν μιάς ψήφου κυρίαν είναι, πάσας δ' υπάρχειν φuarque jurisdictionem, sub Αtheniensium tamen ductu,
αυτονόμους, ηγεμόσι χρωμένας Αθηναίοις. Οι δε Λα relineret. Αt Lacedaemonii, quamquam eum civitatibus
κεδαιμόνιοι την ορμήν των πόλεων ορώντες ακατάσχε defectionis impetum esse videbant, φui cohiberi amplins
τον ούσαν προς την απόστασιν, όμως πρεσβείας και non posset, per legationes tamen sermonibus humanissi
4( λόγοις
φιλανθρώποις, έτι δ' επαγγελίαις ευεργετικαίς mis et plenis beneficiorum pollicitationibus alienatos ab se
εφιλοτιμούντο διορθούσθαι τάς αλλοτριότητας των αν hominum animos ad benevolentiam revocare apprime stu
θρώπων. (5) Ομοίως δε και περί της εις τον πόλεμον debant. (5) Νec minus curae in apparatus bellicos confe.
παρασκευής εποιούντο πολλήν φροντίδα, προςδοκώντες rebant : siquidem Βα"oticum hoc bellum ingens et diutur
μέγαν και πολυχρόνιον αυτοίς έσεσθαι τον Βοιωτικόν num, guod Αthenienses Graecique alii publici illius consi.
πόλεμον, συμμαχούντων τοις Θηβαίοις των Αθηναίων lii participes vires cum Τhebanis conjunxerant, sibi fore
και των άλλων Ελλήνων των κοινωνούντων του συνε praevidebant.
δρίου.
ΧΧΙΧ. "Άμα δε τούτοις πραττομένοις Ακoρις ο των ΧΧΙΧ. Dum haec per Graeciam aguntur, ΑΕgyptiorum
Αιγυπτίων βασιλεύς, αλλοτρίως διακείμενος προς τον rex Αcoris, inimicitias jam pridem cum rege Ρersarum
50 Περσών βασιλέα, δυνάμεις ξενικάς αξιολόγους ήθροισε, exercens, magnas peregrinorum copias contrahebat. Quum
μεγάλους γάρ μισθούς τοίς υπακούουσι προτιθείς, enim larga iis, qui nomina darent, slipendia promitterel,
συχνούς δ' ευεργετών, ταχύ πολλούς έσχε των "Ελλή plurimisque benefaceret, brevi tempore mullos Graecorum,
νων υπακούοντας προς την στρατείαν. (2) Ουκ εχόν quiad militiam se ejus aggregareut, habebat. (2) Sed ηuia
των δε στρατηγόν αξιόχρεων, μετεπέμψατο Χαβρίαν idoneus illis dux non erat, Cliabriam Αtheniensem, viruln
(23-25.) Γ)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 19

τον Αθηναίον, άνδρα και συνέσει στρατηγική διάφορον et imperatoria sollertia praesignem et praclaram virtute sun
Ν. * « "

και δόξαν επ' αρετή μεγάλην πεποιημένον. Ούτος gloriam adeplum, arcessivit. Ηic, licet absque populi con.
μεν ούν άνευ της του δήμου γνώμης προςδεξάμενος την sensu id fieret, imperatoris munere suscepto, copiis in
στρατηγίαν, αφηγείτο των κατ' Αίγυπτον δυνάμεων, ΑΕgypto praeerat, magnoque ad bellum gerendum cum Ρer
ι - - / - Μ.

5 και μετά πολλής σπουδής παρεσκευάζετο πολεμείν προς sis studio se praeparabat. (3) Ρharnabazus autem, sum
τους Πέρσας. (3) Φαρνάβαζος δ' υπό του βασιλέως mus Ρersicarum copiarum dux a rege declaratus, ηuum in.
αναδεδειγμένος στρατηγός επί της Περσικής δυνάμεως,
-- ν "
gentes eorum, ηuae ad bellum necessaria sunt, apparatus
παρασκευάς μεγάλας εποιήσατο των προς τον πόλε fecisset, nuntiis Αthenas missis, Chahriam criminabatur,
μον χρησίμων. Εξέπεμψε δε και προς Αθηναίους quod ΑΕgyptiis ducem se prabendo benevolentiam regis
ιυ πρέσβεις, κατηγορών μεν Χαβρίου, ότι των Αιγυπτίων a populo alienaret : inde rogabat, ut Iphicratemsibi ducem
ηγούμενος απαλλοτριοί την του βασιλέως εύνοιαν από adjungerent. (4) Αthenienses igitur, φuibus hoc inprimis
του δήμου, παρακαλών δε στρατηγόν Ιφικράτην αυτώ curae erat, ut regis Ρersarum benevolentiam sibi concilia
δούναι. (4) Οι δ' Αθηναίοι, σπεύδοντες τον βασιλέα rent et Ρharnabazum suis commodis addictum haberent,
των Περσών εις εύνοιαν προαγαγέσθαι και τον Φαρνά sine mora Chabriam ex ΑΕgypto revocant, el Iphicrati Ρer
το βαζoν ιδιοποιήσασθαι, ταχέως τόν τε Χαβρίαν εξ Αι sis auxiliandi negotium imponunt. (5) Ρacis inter se fr
γύπτου μετεπέμψαντο και τον Ιφικράτην στρατηγόν dus superioribus annis a Lacedaemoniis et Αtheniensihus
εξαπέστειλαν συμμαχήσοντα τοίς Πέρσαις. (5) Τοίς factum ad hac usque tempora perduravit. Jam vero quum
δε Λακεδαιμονίοις και τοις Αθηναίοις σπονδας πεποιη Sphodriades a Spartanis suis ad imperium militare evectus
μένοις εν τοις επάνω χρόνοις συνέβαινε μένειν την ει essel, homo elati precipilisque ingenii, a Cleombroto La
20 ρήνην μέχρι τώνδε των καιρών. Μετά δε ταύτα Σφο cedaemoniorum rege instigabatur, ut sine ephororum con.
δριάδου του Σπαρτιάτου τεταγμένου μεν εφ' ηγεμο sensu Piraeeum occuparet. Decies mille igitur et amplius
νίας, φύσει δ' όντος μετεώρου και προπετούς, έπεισεν armalis instructus noctu Piraeetιm invadendo capere nititur:
αυτον Κλεόμβροτος ο βασιλεύς των Λακεδαιμονίων sed fraude Αtheniensibus detecta, frustra rem nolilus re
άνευ της γνώμης των εφόρων καταλαβέσθαι τον Πει infecla recessit. Quanιquam vero ob hanc (emeritatem ad
25 ραιέα. Ο δε Σφοδριάδης έχων στρατιώτας πλείους Spartanorum senatum deferebalur, tamen, quia reges pa
των μυρίων, επεβάλετο μεν της νυκτός καταλαβέσθαι tronos causa suae habebat, praeter jus absolutus est. (6)
τον Πειραιέα καταφανής δε γενόμενος Αθηναίοις και Ηaec ergo injuria quum permolesta Αtheniensibus accideret,
διαμαρτών της επιβολής, άπρακτος επανήλθε. Κα publicum fit decretum, rupto jam manifesto a Lacedaemo
τηγορηθείς δ' εν τω συνεδρίω των Σπαρτιατών, και συν niis frdere, injuriam bello vindicandam esse. Ducibus ita
20 αγωνιστάς έχων τους βασιλείς, αδίκως απελύθη. (6) que, quos inter cives habebant nobilissimos, Timotheo et
Διόπερ οι Αθηναίοι χαλεπώς φέροντες επί τοις γεγονό Chabria cumque his Callistrato, ad militiam hanc creatis,
σιν, εψηφίσαντο λελύσθαι τάς σπονδας υπο Λακεδαιμο ut vicesies mille gravis armaturae pedites et quingentos
νίων. Κρίναντες δε πολεμείν αυτούς, στρατηγούς equites sibi deligerent, navesque ducentas implerent, po
τρείς είλοντο τους επιφανεστάτους των πολιτών, Τιμό puliscito mandatum fuit. Τhebanos insuper in senatum
3ο θεον και Χαβρίαν και Καλλίστρατον. Εψηφίσαντο illum publicum iisdem, φuibus ceteros, conditionibus coo
δε στρατιώτας μεν οπλίτας καταλέξαι διςμυρίους, ιπ ptarunt. (7) Communibus etiam suffragiis comprobarunt,
πείς δε πεντακοσίους, ναύς δε πληρώσαι διακοσίας. ut agri per sortitionem occupati dominis antiquis restituan
Προςελάβοντο δε και τους Θηβαίους επί το κοινόν συν tur, et lex perrogatur, ut Αtheniensium nemo extra Αlti.
έδριον επί τοις ίσοις πάσιν. (i) Εψηφίσαντο δε και cam agri colendi jus habeat. Ηac demum humanilate
40 τάς γενομένας κληρουχίας αποκαταστήσαι τοις πρότε pristinam Gra corum benevolentiam sibi recuperant, hac
ρον κυρίοις γεγονόσι, και νόμον έθεντο μηδένα των ipsa imperium sibi denuo confirmant.
Αθηναίων γεωργείν εκτός της Αττικής. Διά δε ταύ
της της φιλανθρωπίας ανακτησάμενοι την παρά τοις
Έλλησιν εύνοιαν, ισχυροτέραν εποιήσαντο την ιδίαν
45 ηγεμονίαν.
ΧΧΧ. Πολλαι μεν ούν και των άλλων πόλεων διά ΧΧΧ. Ηaec tandem causa multas insuper alias Graeciae
την ειρημένην αιτίαν προεκλήθησαν προς τους Αθη civilates impulit, ut in Αtheniensium partes transirent.
ναίους αποκλίναι, πρώται δε και προθυμότατα συνε Ρrimae autem Εubα a urbes, summa animorum propen
μάχησαν αι κατά την Εύβοιαν οικούσαι χωρίς Ε sione Αtheniensium militia se adjunxere, Ηestiaea tantum
εο στιαίας αύτη γαρ ευεργετημένη υπο Λακεδαιμονίων excepta. Ηaec enim, ηuod magnis a Lacedaemoniorum gente
εγάλα, πεπολεμημένη δε δεινώς υπό Αθηναίων, ευ beneficiis cumulata, et contra ab Αtheniensi populo armis
λόγως προς μεν Αθηναίους αδιάλυτον εφύλαττε την gravissime infestata esset, implacabile erga hos odium, et
έχθραν, προς δε τους Σπαρτιάτας βεβαιοτάτην πίστιν stabilem societatis fidem erga illos merito retinebat. (2)
διεφύλαττεν. (2) Ου μην αλλά τοις Αθηναίοις εις συμ Septuaginta igitur civilates in hoc Ια"dus coiverunt, φuae
2.
20 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (25, 26.)
μαχίαν συνέβησαν έβδομήκοντα πόλεις και μετέσχον omnes pari conditione in consessm illo publico locum ha
επ' ίσης του κοινού συνεδρίου διό και τους Αθηναίοις behant. Quare dum vires Αtheniensibus identidem magis
αει μάλλον της δυνάμεως αυξομένης, τοις δε Λακεδαι accrescunt et Sparlanis deminuuntur, evenit ul civitatum
μονίοις ταπεινουμένης, εφάμιλλον την ισχύν των πό harum potentia iterum exaquaretur. Αthenienses itaque,
5 λεων συνέβαινε γίνεσθαι. Οι δ' Αθηναίοι, των πρα quibus ex animi sententia cuncta progressum habebant,
γμάτων αυτοίς κατά νουν προχωρούντων, δύναμιν εξέ armalorum manu in Εubα.am trajiciunt, qua socios in of
πεμψαν εις την Εύβοιαν την παραφυλάξουσαν μεν τους ficio continerent, et oppugnarent adversarios. (3) Ιn hac
συμμάχους, καταπολεμήσουσαν δε τους εναντίους. (3) insula paullo ante hac tempora Νeogenes quidam ab Iasone
Κατά δε την Εύβοιαν βραχύ μεν προ τούτων των χρό Ρheraeo adjutus cum militum manu arcem Ηestiaeensium
νων Νεογένης τις όνομα μετ' Ιάσονος του Φεραίου subegerat et se manifesto pro lyranno tum hujus regionis,
συλλέξας στρατιώτας, κατελάβετο τήν τε ακρόπολιν των ιum etiam Οritarum urbis gerebat. Sed φuum violenter
Εστιαιέων, και τύραννον έαυτόν απέδειξε ταύτης της ac superbe imperarel, Τherippidam Lacedarmoniiin ipsum
χώρας και της των Ωρειτών πόλεως. Άρχοντος δ' ducere jusserunt. (4) Ηic initio verbis tyranno persuadere
αυτού βιαίως και υπερηφάνως, Λακεδαιμόνιοι Θηριπ conatus fuerat, ut arce excederet : quum vero nihil apud
πίδαν απέστειλαν επ' αυτόν. (1) Ο δε το μεν πρώτον eum obtineret, finitimis ad capessendam libertatem exci
επεχείρει λόγοις * τον τύραννον εκχωρείν εκ της ακρο tis, castellum expugnarat, suamque Οritis libertatem re
πόλεως ώς δ' ου προςείχε, παρακαλέσας τους εγχωρίους stitueral. Οl hanc igitur causann Ηestiacensium regionem ha.
προς την ελευθερίαν, επολιόρκησε το χωρίον, και τοις bitantes, bene erga Spartanos affecti, amicitiam cum ipsis
'Ωρείταις την ελευθερίαν αποκατέστησε. Δι' ην αιτίαν firmiter colebant. (5) Αt dux Αtheniensium Chabrias,
οι την Εστιαιέων καλουμένην χώραν οικούντες οικείως cum adjuncta sibi manu Ηestiacensium agros populatus, Μe
διετέθησαν προς τους Σπαρτιάτας, και βεβαίως ετή tropolim, uti vocatur, in munito quodam colle sitan,
ρουν την φιλίαν. (6) Της δ' υπό των Αθηναίων εκ muro cingit, prasidiumque in ea relinquit, ipse vero Cy
πεμφθείσης δυνάμεως ηγούμενος Χαβρίας επόρθησε clades insulas pelens, Ρeparethum et Sciallnum ae non
την Εστιαιώτιν χώραν, και την καλουμένην μεν Μη nullas alias Lacedaemoniis addictas in fidem suam adigit.
25 τρόπολιν, κειμένην δ' επί τινος ερυμνου λόφου, τειχί
σας, απέλιπεν εν αυτή φρουράν, αυτός δε ταις Κυκλάσι
νήσοις επιπλέων, προςηγάγετο Πεπάρηθον και Σκίαθον
και τινας άλλας τεταγμένας υπό Λακεδαιμονίοις.
ΧΧΧΙ. Οι δε δρώντες την των συμμάχων ορμην ΧΧΧΙ. Lacρdaomonii ergo, dum animos sociorum ad de
30 προς την απόστασιν ακατάσχετονούσαν, επαύσαντο (ectionem concitatos inhiberi non posse animadvertunt,
της προυπαρχούσης βαρύτητος και ταις πόλεσι φιλαν abjecta, quam hactenus exercuerant, severitale, majori
θρώπως προςεφέροντο. Τοιαύταις δ' όμιλίας και ευερ civilates humanitate comple ιntur. Εt hoc sane familiari
γεσίαις χρησάμενοι, ευνουστέρoυς άπαντας τους συμμά tatis ac beneficentiac studioη«lquid adhuc sociorum erat
χους κατεσκεύασαν. Ορώντες δε τον πόλεμον αυξόμενον τeliquum, ad majorem sibi benevolentiam adstringunt.
35 και πολλής επιμελείας (επι)δεόμενον, τάς τε άλλας Ρracterea quia bellum ingravescere multumque curte deΓο.
παρασκευάς εποιούντο φιλοτίμως και την διάταξιν και scere sibi vident, φuum in ceteros apparatns graviter incum
την διαίρεσιν των στρατιωτών και λειτουργιών περιτ bunt, tum et ordinem et distributionem militum el mune
τότερον εξειργάσαντο. (2) Τάς τε γαρ πόλεις και τους rum publicorum accuratius constituunt. (2) Νam civilates
καταλεγομένους στρατιώτας εις τον πόλεμον διείλον εις auxiliares et delectos hinc ad bellum milites, in decem clas
40
δέκα μέρη τούτων δε πρώτην επείχον μερίδα Λακε ses dividunt. Quarum primam ipsi Lacedaemonii obtinent,
δαιμόνιοι, δευτέραν δε και τρίτην Αρκάδες, τετάρτην alteram et tertiam Arcades, quartam Εlei, quinlam Αchiei,
δ' Ηλείοι, πέμπτην δ' Αχαιοί, και την μεν έκτην sextam Corinthii et Μegarenses, septimam Sicyonii et Puli
επλήρουν Κορίνθιοι και Μεγαρείς, την δ' έβδόμην Σι asii et Αcles, φuam vocant, accolae, octavam ΑCarnanes,
κυώνιοι και Φλιάσιοι και οι την Ακτήν καλουμένην nonam Ρhocenses et Locri, ultimam tandem Οlynthii et
5 οικούντες, την δ' ογδόην Ακαρνάνες, ενάτην δε Φω
sociί Τhraciam incolentes explent. Οrdinis autem hao er"!
κείς και Λοκροί, την δ' επί πάσιν Ολύνθιοι και οι επί τωtio, ut unus gravis armatura miles duorum velilum in
Θράκης κατοικούντες σύμμαχοι. "ΙΙν δ' αυτοίς ο μεν star haberetur, eques vero guattuor armatos pedites ada
οπλίτης προς δύο ψιλους τεταγμένος, ο δ' ιππεύς προς quaret. (3) Εxercitu ad hune modum ordinato, imperium
Α' " " η Γν " * Υ -

τέτταρας οπλίτας ισαζόμενος, (3) Τοιαύτης δε της ιotius militia Αgesilao regi committitur. Ηιο enim fortitu
50 συντάξεως ούσης, ηγείτο της στρατιάς Αγησίλαος ο
dimis et sapientia imperatoriae laude celebris, et tantum
βασιλεύς περιβόητος δ' ήν εν ανδρεία και στρατηγική non ad hoc usque tempus invictus erat. Νamd" et in ce
συνέσει και σχεδόν ανίκητος γεγονώς εν τοις επάνω
teris bellis summam sibi admirationem comparaverat, et
χρόνοις. Έν τε γάρ τοίς λοιπούς πολέμοις έθαυμάσθη , quo lempore Lacedaemonii cum Ρersis bellum gerebanί ,
και καθ' ον καιρόν Λακεδαιμόνιοι επολέμουν τοις Πέι
(26, 27.) ΙDIODORI SICULI LIΒ. ΧV. 2Ι
γ. " " Αν

σας, παραταξάμενος και πολλαπλασίονα δύναμιν νι acie cum longe majoribus copiis congressus, victor exstite
κήσας, πολλήν της Ασίας επήλθε, κρατών των υπαί rat, et quaecunque sub dio erant in potestate habens, ma
θρων, και πέρας, ει μη μετεπέμψαντο αυτόν οι Σπαρ gnum Asia tractum pervaseral : denique; si ob urgentem
-- ν "

τιάται διά τινας πολιτικάς χρείας, σχεδόν αν και την domi necessitatem Spartani eum non revocassent, parum
και όλην των Περσών βασιλείαν εις τους εσχάτους κινδύ aberat quin toti Ρersarum regno extremum periculum at
* - ν - "

νους κατέστησεν. (4) Ην γάρ ο ανήρ ούτος δραστικός tulisset. (4) Εrat quippe vir ille ad res gerendas acer et
και μετά συνέσεως πολλής θρασύς και παραβόλοις πρά cum prudentia audax, et mira dexteritate res difficiles ex
ξεσι χρώμενος. Διο και τότε θεωρούντες οι Σπαρτιά sequehatur. Ιdcirco ιunc etiam, quum belli molem egre
ται το μέγεθος του πολέμου προςδεόμενον ηγεμόνος gium sibi ducem postulare Spartani viderent, hunc totius
ιι αξιολόγου, τούτον του πολέμου παντός ηγεμόνα κατέ militiae caput esse jusserunt.
στησαν.
-- «Αχ " ν "

ΧΧΧΙΙ. Ο δ' Αγησίλαος προαγαγών την δύναμιν, ν ' "
ΧΧΧΠ. Ρromotis ergo castris, Αgesilaus in Βαρotiamad.
ήκεν εις την Βοιωτίαν, έχων τους σύμπαντας στρατιω
- γ' τ'
scendit, plures quam duodeviginti millia in universum sub
τας πλείους των μυρίων οκτακιςχιλίων, ών ήσαν Λα vexillis ducens, inter quos quinque Lacedaemoniorum tribus
ι, κεδαιμονίων πέντε μόραι την δε μόραν αναπληρούσιν
- , "Ω 24 Ν'.,,,! / " Μ. erant, tribus autem quingentis viris constat. Sciritarum (ut
άνδρες πεντακόσιοι. Ο δε Σκιρίτης καλούμενος λόχος
παρά τους Σπαρτιάταις ου συντάττεται μετά των άλ nuncupatur) apud Lacedaemonios cohors aliis non accen
λων, αλλ' ιδίαν έχων σύστασιν μετά του βασιλέως setur, sed proprium sibi vindicans locum regem circumstat,
ίσταται, και παραβοηθεί τοίς αει θλιβομένοις μέρεσι, et semper iis partibus, quae premuntur, succurrit, et quia
αι, συνεστώς δ' εξ επιλέκτων ανθρώπων, μεγάλας ποιείται -
-
ex omnium selectissimis centuriata est, ingens in acie mo
ροπάς εν ταις παρατάξεσι καιήκατά το πλείστον αίτιος
- r « - w- ν - '
mentum facit, et utplurimum victoriam efficit. Ultra pe,
γίνεται της νίκης. Ιππείς δ' είχεν ο Αγησίλαος χιλίους
Υ - γ - > «litatum illum equites Αgesilao erant mille et quingenti. (2)
και πεντακοσίους. (2) Ουτος μεν ουν παραγενόμενος εις
Ιs, postquam ad Τhespiarum urbem accessit, quam Lace
πόλιν Θεσπιάς, φρουρουμένην υπό Λακεδαιμονίων, "", 1 ν. "
-

2, πλησίον ταύτης κατεστρατοπέδευσε, και τους στρατιώ daemonii praesidio tutabantur, castra prope metalur, ut mi
τας εφ' ημέρας τινάς ανελάμβανεν εκ της κακοπαθείας. lites longi itineris molestia defessi vires repararent. Τum
Αθηναίοι δε πυθόμενοι την
Ι
των Λακεδαιμονίων παρου Αthenienses, Lacedaemoniorum adventu in Βα.otiam cogni.
1 / ν » " » / Ο

σίαν εις την Βοιωτίαν, ευθύς εβοήθουν εις τας Θήβας, to, auxilia confestim Τhebas mittunt, φuae quinquies mille
έχοντες
,
πεζούς μεν πεντακιςχιλίους, ιππείς δε διακο
- " "Ν - -, - " » - » peditibus et ducentis equitibus constabant. (3) Ηis copiis
α, σίους. (3) Τούτων δε των δυνάμεων αθροισθεισών εις in unum locum congregatis, Τhebani collem quendam lon.
-" "
ενα τοπον, οιί μεν
4 Θηβ *
σηοαιοι * *
λοφον τινα λ ίβ
α κατελαοοντο πα -

ραμήκη, σταδίους απέχοντα της πόλεως είκοσι, και gissimo jugo porrectum (viginti ille stadiis ab urbe dissitus
πρόβλημα ποιησάμενοι τάς δυςχωρίας, ανέμενον την των erat) occupant, et difficultate loci pro munimento usi, ho.
- γ. ν ". > - ' "ν-

πολεμίων έφοδον την γαρ Αγησιλάου δόξαν καταπε stis accessum praestolanlur. Quum enim Αgesilai gloria ter.
25 πληγμένοι, τον εν τοις πεδίοις εξ ίσου κίνδυνον υπομέ rorem ipsis.injecisset, in plano aequalis pugnae discrimen
νειν ευλαβούντο. (4) Ο δ' Αγησίλαος συντεταγμένη
-
" - subire verebautur. (4) Ιs ergo, instructo cum agmine in
τη δυνάμει προάγων επί τους Βοιωτούς, ώς ήγγισε τοίς
- ν - ν ν - ".." --
Βα"otos movens, quum primum hosti propinquavit, ut, quo
πολεμίοις, το μεν πρώτον τους ψιλούς επαφήκε τοις
εναντίοις, πειρώμενος πώς έχουσι προς την μάχην. ad pugnam animo essent, periculum faceret, velites in eos
y Α. β " "Ν. Μ Υ ν " Λ/ - ν
«υ Αποκρουσαμένων δε αυτούς των Θηβαίων βαδίως εκ dimisit. Οuos quum facile ex locis editioribus Τhebani re
Α. " - - r " - » - w \ " "

τόπων υπερδεξίων, επήγαγε πάσαν επ' αυτούς την δύ pulissent, totum in eos agmen ad terrorem incutiendum in
ναμιν συντεταγμένην καταπληκτικώς. (5) Χαβρίας δ' structum duxit. (5) Τum Chabrias Αlleniensis, stipendia
ο Αθηναίος των μισθοφόρων αφηγούμενος παρήγγειλε facientium ductor, militibus imperat, ut contemtim hostes
τοις στρατιώταις δέχεσθαι τους πολεμίους καταπεφρο
ι, νηκότως άμα και εν τη τάξει μένοντας, και τας ασπί excipiant, et servatis ordinibus, clypeisque ad genua de,
δας προς το γόνυ κλίναντας εν ορθώ τώ δόρατι μένειν. missis, persistant, et projectas hosti lanceas ostentent. (6)
(6) "Ών ποιησάντων το προςταχθέν ώςπερ αφ' ενός πα Ιd quum ad unum velut hortatum milites continuo exseque,
ρακελεύσματος, ο Αγησίλαος θαυμάσας τήν τε ευταξίαν rentur, Αgesilaus tum concinnum ordinem tum contemtum
των πολεμίων και την καταφρόνησιν, το μεν βιάζεσθαι simul hostium admiratus, vi in ardua connitiet adversarios
ι, προς υπερδεξίους τόπους και συναναγκάζειν τους εναν cogere, ut consertis manibus viros se fortes prastarent, non
τίους άνδρας αγαθούς γίνεσθαι προς τον εκ χειρός κίν tulum existimabat, exploralum jam habens, quod, si vio
δυνον ουκ έκρινε, πείραν δε λαβών ότι τολμήσουσιν
αναγκαζόμενοι διαγωνίζεσθαι περί της νίκης, εν τώ πε lentius urgerentur, de palma decertaturi essent. Ιdeoque,
δίω προεκαλείτο. Ου συγκαταβαινόντων δε των Θη ut in planum descenderent, eos provocabat. Αι guum
ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ.
22 (27, 28.)
βαίων, την μεν φάλαγγα των πεζών απήγαγε, τους δ' se loco non commoverent, pedulum inde plalangem abdu.
ιππείς και τα ψιλικά των ταγμάτων εξαποστείλας, επόρ xit, et equitatu cum levis armature militibus dimisso,
θησε την χώραν αδεώς, και πολλών λαφύρων εγκρατής agros Secure vaslavil : unde magna spoliorum vis adipsum
εγένετο. redibat.
και ΧΧΧΙΙΙ. Οι δε συνόντες τό Αγησιλάω Σπαρτιά ΧΧΧΙΙΙ. Consiliariis autem, φui cum Αgesilao erant, or
τα σύμβουλοι και οι τάς ηγεμονίας έχοντες εθαύμαζον dinumque ductoribus mirum id videbatur, quod Αgesilaus
πώς δραστικός είναι δοκών ο Αγησίλαος και μείζονα και pro strenuo hactenus bellatore habitus et louge majore ac
δυναμικωτέραν έχων την δύναμιν, ου διηγωνίσατο,προς validiore exercitu instructus, proelio lamen non disceptasset.
τους πολεμίους. Προς ους ο Αγησίλαος απεκρίθη, νύν Ηis id responsi Αgesilaus dedit : Νunc sine ullo discrimine
10 μεν ακινδύνως τους Λακεδαιμονίους νενικηκέναι πορ Lacedaemonios vicisse, dum ad propulsandam agrorum va
θουμένη γάρ τη χώρα μή τετολμηκέναι τους Βοιωτούς stationem Βα.oti excurrere ausi non fuerint, si vero post
βοηθήσαι ει δ' αυτών των πολεμίων παρακεχωρηκό ultro concessam abipsis victoriam, ad subeundumeos pugnae
των της νίκης, έβιάσατο τους πολεμίους υπομένειν το discrimen coegisset, per incertos fortunae casus fieri po
δεινόν, ίσως αν διά το παράλογον της τύχης εδύναντο tuisse etiam Loe, uι in prαclio cladem acciperent Lacedae
και πταίσαι κατά τον κίνδυνον οι Λακεδαιμόνιοι. (2) monii. (2) Ηoc vir ille responso tune quidem medio
Τότε μεν ούν διά της αποκρίσεως ταύτης έδοξε μετρίως criter eventum conjectasse visus est : at effectus postea
κατεστοχάσθαι το δυνάμενον αποβήναι, ύστερον δε διά arguit, non humanam ab eo vocem, sed dei quasi oraculum
των αποτελεσμάτων έδοξεν ουκ ανθρωπίνην απόφασιν, tune prolatum fuisse. Εnimvero Lacedaemonii brevi post,
αλλά θεών τινα χρησμόν ειρηκέναι. Οι γάρ Λακεδαι Τuum numerosissimis Τhebanos copiis aggressipro libertate
20 μόνιοι μετά πολλής δυνάμεως στρατεύσαντες επί Θη Certamen inire coegissent, ingentibus se calamitalibus in
βαίους, και συναναγκάσαντες αυτούς υπέρ της ελευθε volverunt. (3) Primo namque in Leuctris devicti ingentem
ρίας αγωνίσασθαι, μεγάλη συμφορά περιέπεσον. (3) civium suorum jacturam fecere, inter quos ipse etiam rex
Το μεν γαρ πρώτον εν ΑΕ ήττηθέντες πολλούς Cleombrotus occubuit, post ad Μantineam belligerantos
απώλεσαν των πολιτών, εν οίς και ο βασιλεύς αυτών capite ipso offenderunt, et, quod memo putasset, imperium
Κλεόμβροτος έπεσε, μετά δε ταύτα περί Μαντίνειαν Grtecia perdidere. In hoc enim μracipue vires exserit for
πολεμήσαντες τοίς όλοις εσφάλησαν, και την ηγεμονίαν tuna, ut niulium elatos opinione celerius evertat, et spes
ανελπίστως απέβαλoν. Αγαθή γαρ η τύχη τους μέγα non supra modum extendendas esse doceat. Quamobrem
φρονούντας παραδόξως σφήλαι και διδάξαι μηδέν άγαν Αgesilaus Ρrudenter fecit, φuod priore illo successu conten
κατελπίζειν. Ο δ' ούν Αγησίλαος εχεφρόνως αρκεσθείς tus, absque ullo delrimento exercitum conservavit. (4) Εx
30 τώ πρώτω προτερήματι, την δύναμιν ασινή διεφύλαξε. inde copias suas Αgesilaus in Peloponnesum reduxit. Τhe
(4) Μετά δε ταύτα ο μεν Αγησίλαος μετά της δυνά bani Vero Chabriae ductu e periculo ιum erepti, acutum
μεως επανήλθεν εις την Πελοπόννησον, οι δε Θηβαίοι viri strategema admiratione prosecuti sunt. Qui, licet multa
διά την Χαβρίου στρατηγίαν σωθέντες, εθαύμασαν ταν in bellis praclara gessisset, hoc ipsum tamen imperatoria
δρός την εν τώ στρατηγήματι αγχίνοιαν. Ο δε Χα artis commentum pra ceteris magnificum esse volebat, adeo
35 βρίας, πολλών και καλών αυτώ πεπραγμένων κατά ut donatas populi favore statuas ad eundem gestum comfor
πόλεμον, επί τούτω μάλιστα εσεμνύνετο τώ στρατηγή mandas curaret. (5) Τhebani, post Αgesilai discessum in
ματι, και τας εικόνας τας υπό του δήμου δοθείσας αυτώ festis Τhespias copiis adorti, excubias illarum (ducentos hae
καθίστανεν εχούσας τούτο το σχήμα. (5) Οι δε Θη milites habebant) occidunt. Inde crebris urbem assultibus
βαίοι μετά την απαλλαγήν την Αγησιλάου στρατεύ impetentes, quum nihil opera dignum efficerent, Τhebas
40 σαντες επί Θεσπιάς, την μεν προφυλακήν ούσαν ανδρών Coluortes suas reducere instituunt. (6) Τum Plια bidas La
διακοσίων ανειλον, τη δε πόλει προςβολάς συνεχείς cedaemonius, qui valido Τhespias prasidio in tulela habe
ποιούμενοι, και μηδέν αξιόλογον πράξαντες, απήγον Dat, ex ube effusus, dum Τhebanos recedentes nimis pra
την δύναμιν εις τας Θήβας. (6) Φοιβίδας δε ο Λακεδαι cipitanler insequitur, amissis suorum plus quam quingentis,
μόνιος αξιόλογον φρουράν εν ταις Θεσπιαίς έχων, εκχυ ipse insigniter pro-liando et plurima exadversum vulnera
45 θείς εκ της πόλεως και προπετώς τοίς αποχωρούσι Θη accipiendo heroice vilam claudit.
βαίοις επιθέμενος, των μεν στρατιωτών απέβαλε πλείους
των πεντακοσίων, αυτός δε λαμπρώς αγωνισάμενος και
πολλοίς εναντίοις τραύμασι περιπεσών, ηρωικώς κατέ
στρεψε τον βίον.
θί) ΧΧΧΙV. Ου πολλώ δ' ύστερον χρόνω πάλιν των ΧΧΧΙV. Νec ita multo post quum denuo Lacedaemonii
Λακεδαιμονίων τη αυτή δυνάμει στρατευσάντων επί iisdem copiis expeditionem contra Τhebas suscepissent,
τάς Θήβας, οι μεν Θηβαίοι δυςχωρίας τινάς ετέρας Χ. χ.- Τhebani, aliis quibusdam locis, quae difficilem habebant
ταλαμβανόμενοι, διεκώλυον μεν τους πολεμίους λεηλα aditum, insessis, populationes quidem agrorum prohibebant,
τείν την χώραν, κατά στόμα δε προς άπασαν την δύ adversa lamen fronle cum tolo hostium exerciίu congrediin
(23, 2υ.) DΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧV. 23

ναμιν εν τοις πεδίοις ουκ ετόλμων παρατάξασθαι. (2) planis nequaquam audebant. (2) Quum vero Αgesilaus
Του δ' Αγησιλάου προςμαχομένου συγκατέβησαν εκ του certamine eos lacesseret, sensim pedes conferre cα perunt.
κατ' ολίγον προς τον αγώνα. Γενομένης δε μάχης επί Ρrαlium itaque ad bene longum ιempus magna vi commit
πολύν χρόνον ισχυράς, το μεν πρώτον οι περί τον Αγη titur, quo Αgesilaus primo superior evadit, posteaquam
και σίλαονεπροτέρουν, μετά δε ταύτα τών εκ της πόλεως
Vετο tota Se civilas Τhebanorum efϊudit, multitudinis accur
Θηβαίων εκχυθέντων πανδημεί, θεωρών το πλήθος των
επιρρεόντων ο Αγησίλαος, ανεκαλέσατο τη σάλπιγγι 8um videns Αgesilaus tuba receptui canit. Τum demum
- -
"
τους στρατιώτας από της μάχης. Οι δε Θηβαίοι, δό Τhebani se Lacedaemoniis haudquaquam interiores esse
ξαντες τότε πρώτως μή καταδεεστέρους εαυτούς είναι arbitrati, tropaeum erexerunt, et Spartanorum deinceps vi
ιυ Λακεδαιμονίων, τρόπαιόν τε έστησαν και το λοιπόν ribus resistere non dubitarunt. (3) Τerrestres itaque copiae
κατεθάρρησαν της τών Σπαρτιατών δυνάμεως. (3) Τα Ιιος eventu depugnarunt, classes vero sub idem tempus
τ -

μεν ούν περί τας πεζικάς δυνάμεις τοιούτον έσχε το τέ magno iulerse prαclio inter Naxum et Ρarum contenderunt,
λος των δε ναυτικών κατά τους αυτούς καιρούς εγένετο
μεγάλη ναυμαχία μεταξύ Νάξου και Πάρου διά τοιαύ ha" φuidem ob causas. Pollis, Lacedamoniorum navar.
« " w - - - ν ν Λ "

ις τας αιτίας. Πόλλις ο των Λακεδαιμονίων ναύαρχος, chus, magnam frumenti copiam onerariis deportari Αthenas
πυθόμενος σίτου πλήθος εν ολκάσι παρακομίζεσθαι τοις per indicium cognoverat. Insidiis ergo positis, in accessum
Αθηναίοις, εφήδρευε και παρετήρει τον κατάπλουν της illius annonae diligenter erat intentus, ut in naves repente
" -
-

κομιζομένης αγοράς, διανοούμενος επιθέσθαι ταις ολ incursum faceret. De hoc certior factus Atheniensium po.
ν Ν- -

κάσιν. Αδή πυθόμενος ο δήμος των Αθηναίων, εξέ pulus, classe, φua commeatum tutaretur,
missa, quidquid
ωπεμψε στόλον παραφυλάξoντα την σιτοπομπίαν, και
Α
frumenti tum advellebatur, in Piraeum deduxere. (4) Ρost
ν ν. - "
διέπεμψεν εις τον Πειραιέα την κομιζομένην αγοράν.
(4) Μετά δε ταύτα Χαβρίας μεν ο των Αθηναίων ναύ haec Chabrias, Αtheniensium navarchus, cum tota classe
αρχος μετά του στόλου παντός πλεύσας επί την Νάξον, ad Νaxum profectus, obsidionem instituit, admotisque ma
συνεστήσατο πολιορκίαν. Προςαγαγών δε τοίς τείχεσι chinis gravitermoenia quassans, omnem adhibebat conatum,
25 μηχανάς, και διά τούτων σαλεύσας τα τείχη, σπουδήν ut per vim urbem expugnaret. Quo negotio dum iste oc
ι-ε-έκε-, βία
ειςεφέρετο κι κρατήσαι της πόλεως.
λ Ά δε τούτοις
Αμα δε τού - - -

cupatur, Ρollis, Laconicae classis praetor, ad ferendum Νa
πραττομένοις Πόλλις ο των Λακεδαιμονίων ναύαρχος xiis opem accedit, ortaque contentione, ad navale prαclium
κατέπλευσε βοηθήσων τοίς Ναξίοις. Γενομένης δε φιλο
res devenit. Dispositis ergo navibus, in se mutuo provehun
τιμίας, αμφότεροι συγκατέβησαν εις ναυμαχίαν, και τας
so ναύς διατάξαντες επέπλεον αλλήλοις. β) Είχε δε τριή ιur. (5) Ρollis sexaginta quinque, Chabrias oclaginta tres
ρεις ο μεν Πόλλις εξήκοντα και πέντε, ο δε Χαβρίας triremes sub imperio liabelat. Conflictu inito, Ρollis, dex
όγδοήκοντα και τρείς. Επιπλεουσών δε των νεών αλ trum cornu ducens, primus in oppositas sibi in sinistro
λήλαις,
Ιλαις, Πόλλις μεν ηγου;
ις μεν ηγούμενοςζ του δεξιού
-- κέρως
ερως πρώτο
πρωτος
Α" - / " Μ. - --
Αtheniensium cornu naves, quarum dux erat Cedon Αthe
ενέβαλε ταις αντιτεταγμέναις τριήρεσιν επί του λαιού
Α τ' « - / w » - - " miensis, impetum facit, ac strenue dimicans et Cedonem ip
3, κέρατος, ών ηγείτο Κήδων ο Αθηναίος αγωνισάμενος
Λι - > " ν / w / Α \

δε λαμπρώς, αυτόν τε τον Κήδωνα διέφθειρε και την sum trucidavit, et navem ejus depressit. Sic cum aliis eliam
ναύν κατεβύθισεν ομοίως δε και ταις άλλαις συμβαλών congressus, rostrorum inflictu has rupit, illas in fugam com
α
διέφθειρεν, αας δε
7- 2,, βά 2.- 24.4 ".. λ. 4 δε
και τοίς εμβόλoις αναρρήττων, ας μεν pellit. (6) Quod animadvertens Chabrias, navium suarum
φυγείν ήνάγκασεν. (ε) Α δή κατιδών ο Χαβρίας, και aliquot missis, quae laborantibus subvenirent, cladem illam
4 μέρος
Ικ των περί αυτόνή νεών εκπέμψας, εβοήθησε τοις
Α" \ - - ". " Υ correxit, ipse cum validissima classis parte, quam penes Se
πιεζομένοις και την ήτταν των ιδίων διωρθώσατο, αυ
τός δ' έχων το κράτιστον του στόλου και γενναίως αγω habebat, animose decertans triremes plurimas laceravit,
νισάμενος, πολλάς μεν τριήρεις διέφθειρεν, ουκ ολίγας nec exiguum earum numerum cepit.
δ' αιχμαλώτους έλαβε.
» - - - Α'

και ΧΧΧV. Γενόμενος δ' επί του προτερήματος, και - - " /
ΧΧΧV. Quamvis autem victoriam obtineret, cunclasque
-

πάσας τας των πολεμίων ναύς φυγείν αναγκάσας, - - - » Α Α
hostium naves in fugam dissiparet, ab insequendo tamen
απέσχετο παντελώς του διωγμού. Αναμνησθείς γαρ
- - ν -4 abstinuit, memor pugnae ad Αrginusas olim factae, qua
της εν Αργινούσαις ναυμαχίας, εν ή τους νικησαντας 1 / » " Α"
ducibus victoria potitis, ingens beneficium morte populus
στρατηγούς ο δήμος αντί μεγάλης ευεργεσίας θανάτω
"Α". -

εο περιέβαλεν, αιτιασάμενος ότι τους τετελευτηκότας κα \ "
compensaverat, hoc tantumillis vitio dans, quod peremtos
Λο
τα την ναυμαχίαν ουκ έθαψαν, ευλαβήθη μήποτε της
4----->
eo prα.lio sepultura non affecissent. Veritus igilur, ne,
περιστάσεως ομοίας γενομένης, κινδυνεύση παθείν πα si quid ejusmodi contingeret, simile discrimen subiret, -, "

ραπλήσια. Διόπερ αποστάς του διώκειν ανελέ omissa persecutione, cives hic illic natantes collegit, cί
- - " ---ι ν

γετο των πολιτών τους διανηχομένους, και τους
ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ.
(29, 3λ.)
μεν έτι ζώντας διέσωσε, τους δε τετελευτηκό servatis, quos adhuc superstites invenisset, defunctos
2 ν \ / > " Υ

τας έθαψεν. Ει δε μη περί ταύτην εγένετο την επι inhumavit. QuΦ si ipsum cura non retraxisset , expedite
μέλειαν, βαδίως αν άπαντα τον των πολεμίων στόλον
διέφθειρε. (2) Κατά δε την ναυμαχίαν των μεν Αθη 1olam hostium classem pessumdedisset. (2) Ιn hoc con.
flictu de triremibus Αtheniensium oclodecim, de Lacedaemo
5 ναίων διεφθάρησαν τριήρεις οκτωκαίδεκα, των δε Λα
κεδαιμονίων διεφθάρησαν μεν είκοσι και τέτταρες, αύ nicis viginti quattuor periere et octo cum ipsis viris captae
τανδροι δ' ελήφθησαν οκτώ. Χαβρίας μεν ούν επιφανή Sunt. Τam insigni victoria potitus Chabrias cum ingenti
ναυμαχίαν νικήσας κατέπλευσε μετά πολλών λαφύρων manubiarum copia in Piraeeum revehitur, magnogue eum
εις τον Πειραιέα, και μεγάλης αποδοχής έτυχε παρά favore ac plausu cives prosequuntur. Haec enim prima fuit
Ι0 τοις πολίταις. Μετά γαρ τον Πελοποννησιακον πόλεμον a bello Pelopounesiaco pugna navalis, qua Αthenienses
Αθηναίοι ταύτην πρώτην ναυμαχίαν ενίκησαν την Victores abierunt : ad Cnidum enim non suis opibus de.
γαρ περί Κνίδον ουκ ιδία διηγωνίσαντο, τώ δε βασιλι Certarunt, sed regiae classis auxilio victoriam retulerunt.
κό στόλω χρησάμενοι επροτέρησαν. (3) Άμα δε τού
(3) Dum haec in Graecia geruntur, in Italia Μ. Μanlius,
τοις πραττομένοις κατά την Ιταλίαν εν τη Ρώμη
Ι5 Μάρκος Μάνλιος επιβαλόμενος Τuum regnum affectaret Romae, perduellionis convictus
τυραννίδι και κρατηθείς
ανηρέθη. supplicio afticitur.
ΧΧΧVΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Χαρισάνδρου ΧΧΧVΙ. Quum Αthenis Charisander archon esset, et
"Ρωμαίοι μεν αντί των υπάτων χιλιάρχους
" ν" /
κατέστησανRomae tribuni militum quattuor, Serv. Sulpicius, L. Ρa.
Υ ν /
τέτταρας, Σερούιον Σουλπίκιον, Λεύκιον Παπίριον, pirius, Cornelius Τitus et Μ. Quintius (Μ. Cornelius, οι Τ.
20 Κορνήλιον
Τίτον και Μάρκον Κοϊντιον, Ηλείοι δ' ήγα
> " ν. Οuincίius") consulari magistratu fungerentur, φuo anno
/ ν - " / » Α
γον Ολυμπιάδα πρώτην προς ταις εκατόν, καθ' ην
prima supra centesimam Οlympias apud Εleos celebrata
ενίκα στάδιον Δάμων Θούριος. Επί δε τούτων εν τη
Θράκη Τριβαλλοί σιτοδεία πιεζόμενοι πανδημεί στρα est, et Damon Τhurius stadio coronam promeruit : gens
τείαν εποιήσαντο προς την υπερόριoν χώραν, και τας Τriballorum in Thracia, frumentorum inopia laborans,
25 τροφάς εκ της αλλοτρίας
γης επoρίζoντο. (2) Οντες cum universa multitudine suorum armis extra ines promo
δε πλείους των τριςμυρίων, επήλθον τήν τε όμορoν Θρά tis, ex aliena sibi terra victum comparabat. (2) Ιgitur su
- ΧΑ Λ Λ - ν' / * > ν ιν
κην και την των Αβδηριτών χώραν επόρθησαν αδεώς pra triginta millia numero Τhraciam finitimam invadunt,
πολλής δε ώφελείας κυριεύσαντες, καταπεφρονηκότως Αbderitarum regionem absque ullo metu populantur, ma
και ατάκτως την επάνοδον εποιούντο. Οι δ' Αβδηρί gnaque onusti praeda, neglectim absque ordine recedunt.
ται πανδημεί στρατεύσαντες επ' αυτούς [και] σπορά Τum universa Αbderitarum civitas, sparsim et incomposite
«ν \ Υ " / ν / "
δην και ατάκτως την επάνοδον ποιουμένους, πλείους
remeantibus superveniens, duo amplius millia trucidat. (3)
των διςχιλίων ανείλον. (3) Οι δε βάρβαροι παροξυν
θέντες επί τοις συμβεβηκόσι, και βουλόμενοι τους Quo facto Βarbari exacerbati, ut vindictam de Αbderitis
Αβδηρίτας τιμωρήσασθαι, πάλιν ενέβαλον αυτών εις sumerent, denuo in fines illorum incursionem faciunt. Αt
την χώραν. Οι δε προνενικηκότες επαρθέντες τώ Victoriam nuper adepti, φuum et tam felici successu effer
προτερήματι, και των πλησιoχώρων Θρακών συμμα rentur, et Τhracum finitimorum auxiliis confirmati essent,
χίαν αποστειλάντων αυτοίς,
- δε μά
ν
παρετάξαντο τοίς βαρβά aciem Βarbaris opponunt. (4) Jamque magno robore cer.
/ - Μ. -

ροις. (4) Γενομένης δε μάχης ισχυράς, και των Θρα tabatur, guum Τhraces, fide subito mutata, Αbderitas so
- / ν ' 2. "w -

κών μεταβαλομένων άφνω, μονωθέντες οι Αβδηρίται los relinquunt, φui a multitudine Βarbarorum circumventi,
40 και κυκλωθέντες υπό του πλήθους των βαρβάρων, σχε

δόν άπαντες οι της μάχης μετεσχηκότες κατεκόπησαν. ad unum ferme omnes, qui praelio interfuerunt, concidun
Τηλικαύτη δε συμφορά των Αβδηριτών περιπεπτωκό tur. Τam fα.dam Αbderitae cladem quum accepissent,
- - "

των, και μελλόντων πολιορκείσθαι,Χαβρίας ο Αθηναίος jamque prope esset ut obsidione premerentur, Chabrias
επιφανείς μετά δυνάμεως εξείλετο των κινδύνων τους Αtheniensis cum exercitu supervenit, Αbderitas periculis
45 Αβδηρίτας, και τους μεν βαρβάρους εξήλασεν εκ της exemit, et Βarbaros e regione prorsus expulit. Inde quum
χώρας, εν δε τη πόλει φρουραν αξιόλογον καταλιπών, magno urbem praesidio firmasset, dolo quorundam per
αυτός υπό τινων εδολοφονήθη. (5) Τιμόθεος δε παρα emtus est. (5) Τimotheus ergo, imperio classis accepto,
λαβών την ναυαρχίαν, και πλεύσας εις την Κεφαλλη
- " '
in Cephalleniam protectus, ejusque urbes patriae fadere
νίαν, τάς τ' εν αυτή πόλεις προςηγάγετο και τας κατά adjungit, et Αcarnaniae civitatibus, ut Αtheniensium se
εο την Ακαρνανίαν ομοίως έπεισεν αποκλίναι προς Αθη
ναίους. Αλκέταν τε τον Μολοττών βασιλέα φίλον partibus applicent, suasor et auctor est. Μox etiam Α1,
κατασκευάσας, και καθόλου τας πλείστας των περί τους cetam regem Μolossorum amiciliae foedere sibi jungit ;
τόπους εκείνους πόλεων εξιδιοποιησάμενος, ενίκησε jamque plurimas istius regionis urbes Socias habens, Lace
ναυμαχία τους Λακεδαιμονίους περί Λευκάδα. (6) damonios ad Leucadem proelio navali fundit. (θ) Αίquo
(31, 32.) Ι)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 25
Ταύτα δε πάντα ταχέως και βαδίως επετέλεσε, πείθων Ιhaec omnia brevissimo tempore minimoque negotio perfecit,
μεν διά της του λόγου δυνάμεως, νικών δε δι' ανδρείαν dum hic orationis vi persuadet, illic fortitudine ac sollertia
και στρατηγίαν. Διόπερ ου μόνον παρά τοις πολίταις, imperatoria Vincit. Ιdeo non solum inter cives, sed apud
αλλά και παρά τοις άλλοις "Ελλησι μεγάλης ετύγχανεν celeros etiam Graecos magnam sibi benevolentiam ac lau
και αποδοχής. Και τα μεν περί Τιμόθεον εν τούτοις dem comparavit. Ει res Τimothei hoc tum in statu
erant.
ήν.
xxxvπ. Άμα δι τούτοις πραττομένοις Θηβαίο ΧΧΧVΠ. Ιnter haec vero negotia Τhebani cum quingen
μεν εστράτευσαν επ' Ορχομενόν επιλέκτοις ανδράσι tis eximiae virtutis civibus adversus Οrchomenum arma
πεντακοσίοις, και συνετέλεσαν πράξιν αξίαν μνήμης. expediunt, remque memoratu dignam peragunt. Νam
10 Φρουρούντων γάρ τον Ορχομενόν Λακεδαιμονίων πολ urbem hanc valido Spartani praesidio asservabant : et dum
λοίς στρατιώταις, και τοις Θηβαίοις αντιταξαμένων, instrucla Τhebanos acie excipiunt, pugna conseritur acer.
εγενήθη μάχη καρτερά, καθ' ήν οι Θηβαίοι προς διπλα rima, qua cum duplo majoribus congressi copiis Τhebani
σίους συμβαλόντες ενίκησαν τους Λακεδαιμονίους. Ου Lacedaemonios tamen profligant. Quod per superiores
δέποτε γάρ τούτο συνέβη γενέσθαι κατά τους επάνω haclenus aetates contigerat nunquam, sed abunde satis
Iς χρόνους, αλλ' αγαπητόν υπάρχειν έδόκει το πολλούς tum videbatur, si a magno aliorum numero paucissimi il
ολίγους νικήσαι. (2) Διο και φρονήματος επίμπλαντο lorum victi essent. (2) Αnimi hincigitur Τhebanis creve
Θηβαίοι, και την ανδρείαν είχον μάλλον περιβόητον, re, et strenuitas illorum longe magis inclaruit : nec jam
και φανεροί καθεστήκεισαν αμφιςβητήσοντες της των dubium erat quin de totius Graeciae principatu discepla.
Ελλήνων ηγεμονίας. (3) Των δε συγγραφέων Ερ turi essent. (3) Quod ad scriplores, Ηermeas Μethymnaeus
20 μείας ο Μηθυμναίος την των Σικελικών σύνταξιν εις opus suum de rebus Siculis cum hoc anno terminat, decem,
τούτον τον ενιαυτόν κατέστροφε, γράψας βίβλους δέκα, vel, ut alii distinguunt, duodecim libris absolutum.
ώς δέτινες διαιρούσι, δώδεκα.
ΧΧΧVΙΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησιν Ιπποδάμαν ΧΧΧVΙΙΙ. Sequenti anno, φuo Hippodamas Αthenis
τος Ρωμαίοι χιλιάρχους αντί των υπάτων κατέστησαν in snmmo magistratu erat, et Roma quattuor tribuni mi
2 τέτταρας, Λεύκιον Ουαλέριον Κρίσπον, Μάλλιον Φά litares, L. Valerius Crispus, Μanlius Fabius, Serv. Sulpi.
βιον, Σερούιον Σουλπίκιον, Λουκρήτιον. Επί δε τού cius, Lucretius (L. Valerius Crispus, Α. Μanlius, Serυ.
των Αρταξέρξης ο των Περσών βασιλεύς, μέλλων πο Sulpicius, et L. Lucretius Ρ) consulari munere fungeban
λεμείν προς Αιγυπτίους και σπεύδων ξενικήν δύναμιν tur; Αrtaxerxes Ρersarum rex, ΑΕgyptiis bellum illaturus,
αξιόλογον συστήσασθαι, διέγνω συλλύσασθαι τους κατά quia magnum peregrini exercitus robur sibi adscribere cu
30 την Ελλάδα πολέμους. Ούτω γαρ μάλιστ' ήλπιζε piebat, dirimendis in Graecia bellorum controversiis ani
τους Έλληνας απολελυμένους των οικείων πολέμων mum intendit. Ηoc enim pacto Graecos, si domesticis
έτοιμοτέρους έσεσθαι προς τας ξενολογίας. Διόπερ πρέ nimirum bellis levarenlur, ad profitendum sua in hanc
σβεις εξέπεμψεν εις την Ελλάδα τους παρακαλέσοντας militiam nomina expeditiores fore sperabat. Μissis pro.
τάς πόλεις κοινήν ειρήνην συνθέσθαι. (2) Των δ' Ελ inde legatis in Graeciam, ad pacem inter se firmandam ci
35 λήνων ασμένως προςδεξαμένων τους λόγους διά το κά vitates adhortatur. (2) Suasio hac Graecis perquam ac
μνειν τη συνεχεία των πολέμων, συνέθεντο πάντες την cepta venit, φuod continuis jam bellis defatigati essent.
ειρήνην, ώςτε πάσας τας πόλεις αυτονόμους και αφρου Ιdco ab universis pax his conditionibus componitur, ut
ρήτους είναι. Και κατέστησαν οι Έλληνες εξαγωγείς, omnes Graeciae urbes suo deinceps jure el absque praesi
οι κατά πόλιν εκάστην επελθόντες, εξήγαγον απάσας diis vivant. Certi etiam prasidiorum deductores ex Grae.
40 τάς φρουράς. (3) Μόνων δε Θηβαίων ου προςδεξαμέ corum natione constituuntur : hi unumquodque adeuntes
νων κατά πόλιν γίνεσθαι τάς σπονδάς, αλλά την Βοι oppidum, quidquid ibi praesidiariorum fuit, excedere
ωτίαν άπασαν υπό την των Θηβαίων συντέλειαν τατ jusserunt. (3) Soli interim Τhebani in hoc fordus oppida
tim servandum consentire noluerunt , et Βα"otiam univer
τόντων, και Αθηναίων μεν αντειπόντων φιλοτιμότατα,
sam, ut sibi dumtaxat tributaria esset, exemerunt. Ηis
Καλλιστράτου του δημαγωγού τον λόγον διαθεμένου, vero Αthenienses acerrime refragati sunt. Quum ergo
ε υπέρ δε των Θηβαίων Επαμεινώνδου διαθεμένου λό in communi Graecorum concilio Αtheniensium nomine Cal
γον θαυμαστώς εν τώ κοινό συνεδρίω, τοις μεν άλλοις listratus demagogus peroraret, et pro Τhebanis Εpa
Έλλησι πάσι συμφώνως αι σπονδαι συνετελέσθησαν, minondas magnifice verba faceret; ceteri sane Graeci omnes
μόνοι δε Θηβαίοι κριθέντες έκσπονδοι, και του Επα concordi foedus sententia peregere; Τhebani autem soli
μεινώνδου διά της ιδίας αρετής εμπoιoύντος φρόνημα ab eo exclusi, dum Εpaminondae virtus animum civibus
το τοίς πολίταις, έθάρρησαν τους απάντων δόγμασιν αν addit, magna se fiducia decreto communi opposuerunt. (4)
τιβαίνειν. (4) Λακεδαιμόνιοι μεν γαρ και Αθηναίοι, Ρostquam enim Lacedaemonii et Αthenienses perpetuo hac
διά παντός περί της ηγεμονίας διαφιλοτιμούμενοι, tenus de summo Graeciae imperio contendissent, tandem
παρεχώρουν αλλήλοις, οι μεν της κατά γήν, οι δε της bis pactis sibi mutuo cesserunt, ut alteri terrae, alteri ma
κατά θάλατταν αρχής άξιοι κρινόμενοι. Διόπερ την ris imperium sibi merito vindicare censerentur. Quare
2ο ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (32, 33.)
εκ τρίτου προςώπου αναφερομένην ηγεμονίαν χαλεπώς nunc ad ιertios etiam referri imperium agerrime ferebant,
έφερον, και τας κατά Βοιωτίαν πόλεις απέσπων της ideoΨue civitates Βα"otiae a communitate Τhebanorum
των Θηβαίων συντελείας, abstralnere studebant.
ΧΧΧΙΧ. Οι δε Θηβαίοι, τη τε ρώμη των σωμά ΧΧΧΙΧ. Αt Τhebani, φui et robore corporis et animi
5 των και ταίς αλκαϊς διαφέροντες, και πολλαίς μάχαις virtute praestabant, jamque proeliis aliquoι Lacedaemonios
προνενικηκότες τους Λακεδαιμονίους, μετέωροι τοις profligarant, spiritus gerebant sublimiores, ideoque conti
φρονήμασιν υπήρχον, και της κατά γην ηγεμονίας nentis imperium sibi capessendum esse arbitrabantur. Νec
ήμφιςβήτουν. Ου διεψεύσθησαν δε της ελπίδος διά τάς opinio illos fefellit, tum ob causas jam memoratas, tum
ειρημένας αιτίας και διά το πλείονας έχειν αγαθούς etialn, quod plures eo tempore duces atque imperatores
Iυ ηγεμόνας και στρατηγούς κατά τους υποκειμένους egregiae virtutis habebant. (2) Ιnter quos clarissimi
χρόνους. (2) Επιφανέστατοι δ' ήσαν Πελοπίδας και erant Pelopidas, Gorgidas, Εpaminondas. Ηic enimvero
Γοργίδας και Επαμεινώνδας ούτος γαρ ου μόνον των non suae tantum gentis homines, sed Graecos omnes forti
ομοεθνούντων αλλά και πάντων Ελλήνων πολύ προ ιudine et imperatorii muneris sollertia praestabat. Liberali
έσχεν ανδρεία τε και στρατηγική συνέσει. Μετέσχε bus insuper disciplinis et Pythagoricae inprimis philosophiae
15 γαρ επί πολύ πάσης παιδείας, και μάλιστα της Πυ egregiam navarat operam. Quumque praeter hac omnia
θαγορικής φιλοσοφίας προς δε τούτοις φυσικοίς προτε eximiis a natura ipsa dolibus instrueretur, non mirum, si
ρήμασι κεχορηγημένος, εικότως και πράξεις επιφανε res etiam omnium praeclarissimas effecit. Εxigua ergo ci
στάτας συνετέλεσε. Διο και συναναγκασθείς ολίγοις vium manu cum universis Lacedaemoniorum et confα.de
πολιτικούς στρατιώταις προς πάσας τας των Λακεδαι, ratorum copiis decernere coactus, usqueadeo invictos illos
20 μονίων και των συμμάχων δυνάμεις αγωνίσασθαι, το milites Sparfiαίαs superavit, ut etiam regem Spartanorum
σούτον υπερέσχε των ανικήτων στρατιωτών, ώςτε τον Cleombrοtum interimeret, et agmen sibi oppositum ad in
βασιλέα των Λακεδαιμονίων Κλεόμβροτον ανελείν, το ternecionem prope concideret. (3) Τantasque res praeter
δε πλήθος των αντιταχθέντων άρδην σχεδόν κατακόψαι. omnium exspectationem ille confecit, quod et intelligentia
(3) Και τα τηλικαύτα παραδόξως διεπράξατο διά την singulari praestaret, et liberali institutione ad virtutem as
25 αγχίνοιαν και την εκ παιδείας αυτό περιγεγενημένην suefactus esset. De quibus infra, ubi specialim res ipsius
αρετήν. Αλλά περί μεν τούτων μικρον ύστερον εν exponemus, luculentior fiet mentio. Νunc ad connexam
τοις κατά μέρος εκτεθησομένοις σαφέστερον δηλώσομεν, historiae Seriem nos convertemus.
νύν δ' επί το συνεχές της ιστορίας τρεψόμεθα.
ΧL. Μετά γαρ την συγχωρηθείσαν τοίς δήμοις αυ ΧL. Jam suae cuique civitatis populo concessum eral,
30 τονομίαν αι πόλεις ενέπιπτον εις ταραχάς μεγάλας και uti legibus suis viveret : sed mox urbes turbis ac seditioni
στάσεις, μάλιστα δε αι κατά την Πελοπόννησον. Ολι bus magnis involvuntur, Peloponnesiacae vero inprimis.
γαρχικοίς γαρ πολιτεύμασι κεχρημέναι, και ταίς της Ρaucorum hae dominationi prius subjectae fuerant : populari
δημοκρατίας εξουσίαις απειραγάθως χρώμεναι, πολλούς igilur administratione jam restiίula non prudenter satis
των αγαθών ανδρών έφυγάδευον και κρίσεις επιβάλλου utebantur, mullos probatae virtutis cives calumniosis judi
35 σαι συκοφαντώδεις κατεδίκαζον. Διόπερ εις στάσεις ciis condemnatos in exilium pellebant, et seditione magis
εμπίπτουσαι φυγάς και δημεύσεις ουσιών εποιούντο, gliscente, exiliis et publicatione bonorum nihil erat frequen
μάλιστα δε προς τους επί της Λακεδαιμονίων ηγεμονίας tius. Ηuic aulem malo praecipue obnoxii erant, φui sub
προεστηκότας των πατρίδων *. (2) Εν γάρ τοίς τότε Lacedaeinoniorum principalu magistratus gesserant. (2)
χρόνοις επιτακτικώς εκείνων τοίς πολίταις προςενηνε Quod enim imperiosos populo se exllibuissent, promiscua
40 γμένων, ύστερον ο δημοτικός όχλος απολαβών την ελευ deinde plebs, recuperata libertate, injuriarum plus satis
θερίαν εμνησικάκει. Πρώτον δε των Φιαλέων οι memor erat. Ρrimum ergo Ρhialeusium exules, conspi
φυγάδες συστραφέντες κατελάβοντο την καλουμένην ratione inter Se facta, Ηeraeam, φuam vocant, castellum
Ηραίαν, χωρίον οχυρόν. Εκ ταύτης δ' ορμηθέντες probe munitum, occupant, atque inde Ρhialeam incursa
παρειςέπεσον εις την Φιάλειαν, και Διονυσίων κατά tionibus iulestam reddunt. Dionysia tum forte erant, φuum
45 τύχην όντων, επιπεσόντες απροςδοκήτως τοις εν τώ θεά
ex improviso populares in theatro residentes aggressi, plu
τρω καθημένοις, και πολλούς αποσφάξαντες, ουκ ολί
γους δε και συναπονοήσασθαι πείσαντες, ανεχώρησαν rimos jugulant, nec paucos in veSani hujus incepti Societa
εις την Σπάρτην, (3) Οι δε της Κορίνθου φυγάδες, tem pertrahunt, atque inde Spartam revertuntur. (3) Τum
συχνοί διατρίβοντες παρά τοις Αργείοις, επεχείρησαν etiam Corintlιο profugi, guorum non exiguus apud Αrgivos
ε0 κατιέναι. Παραδεχθέντες δ' επί την πόλιν υπό τινων numerus se continebat, vi sibi reditum aperire Staluerunt.
οικείων και φίλων, διαβληθέντες δέ, εγένοντο περικα Ηοs nonnulli familiares et amici in urbem receperant : sed
τάληπτοι μέλλοντες δε συναρπάζεσθαι, και φοβού re per indicium ad magistratum delata, jam prope erat ut
μενοι την εκ της αλώσεως αικίαν, αλλήλους απέκτει comprehenderentur : supplicii igitur imminentis metu mu
ναν. Οι δε Κορίνθιοι πολλούς των πολιτών αιτιασά tuis sibi ictibus necem attulere. Αι Corinthii, dum multos
(33, 34.) DΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧV. 27

μενοι μετεσχηκέναι τοις φυγάσι της επιθέσεως, ους civium in conjurationis hujus suspicionem rapiunt, parlem
μεν απέκτειναν, ους δ' εφυγάδευσαν. (4) Εν δε τη Capite, Partem exilio multant. (4) Ιn Μegarensium praeterea
πόλει των Μεγαρέων επιχειρήσαντές τινες μεταστήσαι civitale nonnulli reipublica! statum mutandi consilia ini
την πολιτείαν, και κρατηθέντες υπό του δήμου, πολλοί erant. Ηi, perduellionis a populo convicti, partim capite,
μεν ανηρέθησαν, ουκ ολίγοι δ' εξέπεσον. Ομοίως δε partim mutatione soli luerunt. Sic apud Sicyonios φuogue
και παρά τοις Σικυωνίοις τινές νεωτερίζειν επιβαλόμενοι nonnulli res innovandas aggressi, atque oppressi, necan
και σφαλέντες ανηρέθησαν. Παρά δε τοις Φλιασίοις tur. Αpud Pliliasios tandem plurimiin exilium pulsi, φuum,
πολλών φυγαδευομένων, και καταλαβομένων επί της regionis illius castello φιιodam occupato, magnis se merce
χώρας φρούριον οχυρόν, και πλήθος μισθοφόρων αθροι nariorum copiis instruxissent, pugnam cum oppidanis
ιυ σάντων, εγένετο μάχη προς τους εκ της πόλεως και Commiserunt, el pluribus quam trecentis ex hostium numero
νικησάντων των φυγάδων, ανηρέθησαν των Φλιασίων trucidatis, Victoriam reportarunt. (5) Sed aliquanto post
υπέρ τους τριακοσίους. (5) "Υστερον δε προδόντων των excubiarum fraude proditis exulibus, Ρhliasii superiores
φυλάκων τους φυγάδας, κρατήσαντες οι Φλιάσιοι των evadunt, et plus quam sexcentis illorum occisis, reliquos e
φυγάδων, ανειλον πλείους των εξακοσίων, τους δε λοιπούς finibus suis expulsos Αrgos profugere compellunt. Αιque
15 εκβαλόντες εκ της χώρας, ήνάγκασαν φυγείν εις Άργος. lam calamilosus urbium status in Peloponneso erat.
Αι μεν ουν κατά Πελοπόννησον πόλεις εν τοιαύταις
συμφοραίς ήσαν.
ΧLI. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Σωκρατίδου Ρω ΧLΙ. Αrchon deinceps Αthenis eratSocratides, et Romani
μαίοι αντί τωνυπάτων χιλιάρχους κατέστησαν τέτταρας, consulari dignitate quattuor tribunos militares sibi praefe
2υ Κόίντον Κράσσον, Σερουίλιον Κορνήλιον, έτι δε Σπόριον cerant, Q. Crassum (Ο. Serυίlium Ρ), Servilium Cornelium
Παπίριον και Φάβιον Άλβον. Επί δε τούτων Αρτα (Serυίum Cornelium P), Spurium Papirium et Fabium
ξέρξης ο βασιλεύς εστράτευσεν επ' Αιγυπτίους αφεστη Αlbum (L. Αemilium Ρ). Τum Αrtaxerxes rex Ρersarum
κότας από Περσών. Ηγούντο δε των δυνάμεων Φαρ in ΑΕgyptios, Ρersico imperio rebelles, movit. Εxercitum
νάβαζος μεν των βαρβαρικών, Ιφικράτης δ' ο Αθη regebant Pharnabazus et lphicrates Αtheniensis, ille Βar
25 ναίος των μισθοφόρων, όντων διςμυρίων. Ο δ' ανήρ baros, hic mercede conductorum viginti millia. Viro huic
ούτος μετάπεμπτος επί την στρατηγίαν υπό του βασι sitιgularis exercitus ductandi virtus eum regis favorem con
λέως ετάχθη διά την εν τώ στρατηγείν αρετήν. (2) ciliaverat, ut ad hoc imperandimunus Αthenis accerseretur.
"Ετη δε πλείω του Φαρναβάζου κατανηλωκότος περί (2) Ρlures autem annos in belli hujus apparatibus consum
τας παρασκευάς, ο μεν Ιφικράτης ορών αυτόν εν μεν serat Pharnabazus. Iphicrates ergo, expeditam in sermone
3ο τώ λέγειν όντα δεινόν, εν δε τοις πραττομένοις νωχελή, facultalem et in opere peragendo tarditatem ipsius animad
παρρησία προς αυτόν έχρήσατο, φήσας θαυμάζειν πώς vertens, hac orationis libertate usus aliquando eum com
εν μεν τοις λόγοις εστίν οξύς, εν δε τοις έργοις βραδύς. pellat : mirari se, qui sermone quidem celeri, opere vero
Ο δε Φαρνάβαζος απεκρίθη διότι των μεν λόγων αυ tardus sit. Ιd liac ratiοne fieri ab se Ρharnabazns respon.
τός εστι κύριος, των δ' έργων ο βασιλεύς. (3) Της δε det, φuod verba in sua, operain regis potestate habeantur.
35 των Περσών δυνάμεως αθροισθείσης εις πόλιν Άκην, (3) Regiis tandem exercitibus ad Αcen oppidum congrega
ήριθμήθησαν των μεν βαρβάρων είκοσι μυριάδες, ών tis, lustratione inita, Βarbarorum ducenta millia sub Phar
ήρχε Φαρνάβαζος των δε μισθοφόρων Ελλήνων Ιφι nabazi signis, Graecorum stipendiis conductorum viginti
κράτης ηγείτο διςμυρίων. Και ναύς ήριθμήθησαν millia sub Iphicratis imperio recensita sunt. Νaves vero
τριήρεις μεν τριακόσια, τριακόντοροι δε διακόσια numerabantur triremes trecentae, triacontori ducenta"; ea
4ο τών δε την αγοράν και την άλλην παρασκευήν κομι rum denique, quae commeatum et cetera ad praesentes usus
ζουσών πολύς ήν αριθμός. (4) Αρχομένου δε του θέ necessaria adveherent, ingens erat numerus. (4) Sub aesta
ρους ανέζευξαν οι του βασιλέως στρατηγοί μετά πάσης tis ergo initium regii ductores cum copiis universis, ad
της δυνάμεως, και του στόλου συμπαρόντος, προήγον juncta simul classe, in ΑΕgyptum processere. Jamque Νili
επί την Αίγυπτον. Ως δ' ήκον πλησίον του Νείλου, ostiis appropinquantes, ΑΕgyptios ad bellum probe manife
και κατέλαβον τους Αιγυπτίους φανερώς παρεσκευασμένους
45
steque instructos offenderunt. (5) Τardiusculus enim in
τα προς τον πόλεμον. (5) Ο γάρ Φαρνάβαζος βρα expeditione illa fuerat Pharnabazus, hostique sat longum
δείαν την στρατείαν εποιείτο, και πολύν χρόνον εδεδώ pramuniendi se spatium concesserat. Νam perpetuum hoc
κει τοις πολεμίοις εις την παρασκευήν. Ως επίπαν cst ducibus Ρersarum : dum ipsi rei summam in polestate
γαρ οι των Περσών στρατηγοί, των όλων ουκ όντες non habent, omnia ad regis arbitrium referunί, et certum
ιυ αυτοκράτορες, περί πάντων αναφέρουσιτώ βασιλεί, και de singulis responsum praestolantur.
προςαναμένουσι τας περί εκάστων αποκρίσεις.
ΧΙ.ΙΙ. Ιnterea rex ΑΕgyptiorum Νeclanebis, quantae Ρer
ΧLΙΙ. Ο δε των Αιγυπτίων βασιλεύς Νεκτάνεβις
επυνθάνετο μεν το μέγεθος των Περσικών δυνάμεων, sarum essent copiae, exploraveral : potissimam vero speln
εθάρρει δε μάλιστα μεν τή της χώρας οχυρότητι, in regionis suae firmitate positam labebat, guum perdiflicί
28 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ (31,35.)
δυςπροςίτου παντελώς ούσης της Αιγύπτου, έπειτα δε Μem undique accessum praberet ΑΕgyptus, et quod omnes a
τώ πεφράχθαι καλώς πάσας ειςβολας τάς τε από γης terra marique aditus probe essent obstructi. (2) Septem
και τάς από θαλάττης. (2) Επτά στόμασι γαρ του enim ostiis Νilo in mare eflluente, ad unumquodvis urbs
Νείλου τάς εις το Αιγύπτιον πέλαγος εκβολάς ποιουμέ extructa erat, φuae turribus ad utramque Πuminis ripam
και νου, καθ' έκαστον των στομάτων πόλις κατεσκεύαστο pragrandibus, et ligneo insuper ponte instructa, appellen
πύργους μεγάλους έχουσα καθ' εκάτερον του ρείθρου tes eo naves in polestate sua habebat. Ρrae omnibus autem
και ξυλίνην γέφυραν του είςπλου κυριεύουσαν. Μά Pelusium (ut vocatur) ostium praemunierat : φuum enim
λιστα δε το Πηλουσιακόν στόμα κατεσκεύασε διά το hoc primum e Syria tendentibus objectum sit, illac primam
κείσθαι τε αυτό πρώτον προς τους από Συρίας πορευο hostes irruptionem facturos conjectabat. (3) Ιdeo fossis
1ο μένους και δοκείν διά τούτου μάλιστα ποιείσθαι την hoc deductis circumvallavit, eιquibus locis opportunissimus
έφοδον τους πολεμίους. (3) Τούτο γάρ απετάφρευσε, erat naviumintroitus, ea muris obstruxit. Viis etiam, per
και διετείχισε τους είςπλους κατά τους ευκαιρoτάτους 4uas a terra ΑΕgyptus aditur, aquas induxit, et per quas
τόπους, και των προςόδων τάς μεν κατά γήν πορευτάς navibus accessus patebat, eas aggeribus obstruxit. Quo
εποίησε λιμνάζειν, τάς δε πλωτάς χώμασιν ενέφραττε. factum ut nec classe adnavigari, nec equitatu appropin
b Διόπερουκ ήν ραδίως ούτε ταίς ναυσιν ειςπλείν ούτε τοις quari, neo pedestribus copiis accedi facile posset. (4)
ίππεύσι προςπελάσαι ούτε τοις πεζοίς προςελθείν (4) Pharnabazi ergo legati Ρelusii ostium tam mirifice praemu
Οι δε περί τον Φαρνάβαζον στρατηγοί, καταλαβόντες nitum tantisque militum excubiis insessum ut ofϊenderunt,
το Πηλουσιακόν στόμα θαυμαστώς ώχυρωμένον και aggressionem violenlam ex hac parte omnino intermitten
στρατιωτών πλήθει φυλαττόμενον, το μεν διά τούτου dam esse rati, per aliud ostium classem intromitιere con
2 βιάζεσθαι παντελώς απεδοκίμασαν, δι' ετέρου δε στό sultius pulabant. Quapropter in altum retrovecti, ne sci
ματος έγνωσαν ποιείσθαι τον είςπλουν. Διο πλεύσαντες licet naves ab hoste conspicerentur, Μendesio, quod vocant,
πελάγιοι προς το μη καθοράσθαι τάς ναύς υπό των πο ostio, longe porrectum lilus habenti, classem adverlunt.
λεμίων, κατέπλευσαν προς το στόμα το καλούμενον Τer mille igitur armatis hic expositis, Pharnabazus et Iphi
Μενδήσιον, έχον ήόνα παρήκουσαν εφ' ικανόν τόπον. crates castellum super ostio exstructum aggrediuntur. (5)
25 Εις ταύτην αποβάντες μετά στρατιωτών τριςχιλίων ό Sed quum tria equitum peditumque simul millia ad defen
τε Φαρνάβαζος και ο Ιφικράτης προηγον επί το τετει sionem loci educerent ΑΕgyptii, pugna vehemens committi.
χισμένον επί του στόματος πολισμάτιον. (5) Εκβοη tur, in qua ΑΕgyptii tandem, a Persarum multitudine (nam
θησάντων δε των Αιγυπτίων ιππεύσί τε και πεζοίς subinde plures e navibus accurrebant) conclusi, magna
τριςχιλίοις, γενομένης τε μάχης ισχυράς, και τοις strage caeduntur, nec pauci vivi in hostium manus pervene
31 Πέρσαις πολλών εκ των νεών προςγεγενημένων, κυκλω re. Reliqui in oppidum refugere coguntur. Iphicratis vero
θέντες οι Αιγύπτιοι, πολλοί μεν απέθανον, ουκ ολίγοι milites, cum praesidiariis castelli intra mαnia illapsi, pro
δ' εζωγρήθησαν οι δε περιλειφθέντες εις την πόλιν pugnaculum hoc impetu captum funditus evertunt, locique
συνεδιώχθησαν, οι δε περί τον Ιφικράτην συνειςπεσόν incolas captivos abducunt.
τες τοις φρουρούσιν εντός των τειχών, και κρατήσαντες
35 του φρουρίου, τούτο μεν κατέσκαψαν, τους δ' ενοικούν
τας εξηνδραποδίσαντο.
ΧLΙΙΙ. Μετά δε ταύτα τοις στρατηγοίς ενέπεσε ΧLΙΙΙ. Dissidium hinc inter duces orilur, φuod, ut fru
στάσις, δι' ήν της επιβολής εσφάλησαν. Ο μεν γαρ stra negotium hoc susceptum essel, effecit. Iphicrates
"Ιφικράτης παρά των αιχμαλώτων πυθόμενος έρημον enim a captivis praesidio Μemphin vacare cognoverat. Quae
4Ο είναι την Μέμφιν, επικαιροτάτην ούσαν πόλιν των κατ' urbs quum magnae per ΑΕgyptum opportunitatis esset, cum
Αίγυπτον, συνεβούλευεν εξαυτής αναπλείν επί την classe ipsam statim aggrediendam esse consulebat, prius
Μέμφιν προ του παραγενέσθαι τας των Αιγυπτίων quam reliquae ΑΕgyptiorum copia sese aggregarent. Αι
δυνάμεις, οι δε περί τον Φαρνάβαζον ώοντο δείν ανα Ρharnabazus cum suis, omnes Ρersarum copias exspectan.
μένειν την όλην δύναμιν των Περσών ασφαλεστέραν das esse, quod hoc modo expeditio Μemphitica minus pe,
45 γαρ έσεσθαι την στρατείαν επί την Μέμφιν. (2) Του riculosa foret, existimabat. (2) Τum Iphicrates praesentes
δ' Ιφικράτους αξιoύντος αυτό δοθήνα τους παρόντας tantum mercenarios sibi dari postulat, horumque opera se
μισθοφόρους, και μετ' εκείνων επαγγελλομένου κρατή urbem in potestatem redacturum pollicetur. Unde fiduciam
σειν της πόλεως, τότε θράσος αυτού και την αρετήν viri fortitudinemque suspectam ille habens, vereri cα pit,
υπώπτευσε, μή κατ' ιδίαν κατάσχη την Αίγυπτον. ne suo ΑΕgyptum marte occuparet : ideoque postulatum illi
50 Διόπερ ου συγχωρούντος του Φαρναβάζου, ο Ιφικρά denegavit. Iphicrates ergo sollemnem hanc protestationem
της διεμαρτύρατο, λέγων ώς εάν παρώσι την οξύτητα opponit, si repentinam hanc occasionis commoditatem e
των καιρών, άπρακτον ποιήσουσι την όλην στρατείαν manibus dimiserint, ιotam hanc expeditionem culpa ipsorum
" έφθόνουν
φ αυτώ και διαβολάς αδίκους προςήπτον. (3
ι nihil effecturam. Αt illi plus sapienti invidere, calumniis
Οι δ' Αιγύπτιοι πολλήν αναστροφήν λαβόντες, εις μεν , φue immeritum vellicare. (3) Ιnterea ΑΕgyptii sufficiens
(35, 36.) DΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. Χy. 29

την Μέμφιν εξέπεμψαν την ικανήν φυλακήν, επί δε το nacti otium, idoneo Μemphin praesidio munlunt, et ad op
πεπορθημένον πολισμάτιον πάσαις ταις δυνάμεσι πα pidulum illud eversum cum universo exerciιu profecti,
ραγενόμενοι, και πολλά πλεονεκτούντες διά τήν των multis in partibus propter locorum firmitatem hosti prae
τόπων οχυρότητα, συμπλοκάς εποιούντο τοις πολεμίοις Valent et assiduis illum conflictibus lacessunt, et subinde
5 συνεχείς αει δε μάλλον επισχύοντες, πολλούς ανήρουν
magis invalescentes, magnam Ρersarum cardem faciunt,
των Περσών, και κατεθάρρουν των πολεμίων. (4)
Χρονιζούσηςδε της περί τοπολισμάτιον τούτο στρατείας, animumque contra illos obfirmant. (4) Quum vero sat diu
και των ετησίων ήδη γενομένων, ο Νείλος πληρούμε ad Castellum illud exercitus moras nexuisset, Jamque flatu
νος και πάντα τόπον επέχων, τό πλήθει του ρεύματος Είesiarum Νilus insurgens omnem circa locum excursu
ιο αει μάλλον ώχύρου την Αίγυπτον. Οι δε των Περσών inundaret, et ΑΕgyptum subinde munitiorem efficeret; Ρer
ηγεμόνες, αντιπραττούσης αυτοίς (αει] της περιστά Sarum duces, quod ipsa naturae conditio obluctari videba
σεως, έγνωσαν εκ της Αιγύπτου την απαλλαγην ποιή
σασθαι. (6) Διόπερ επανιόντων αυτών εις την Ασίαν, ίur, discessum ex ΑΕgypto maturandum esse censuerunt.
και γενομένης διαφοράς τό Φαρναβάζω προς τον Ιφι (5) Quum primum ergo in Αsiam rediere, Ρharnabazo cum
15 κράτην, υποπτεύσας ο Ιφικράτης μη συλληφθή και Iphicrate dissidium recruduit. Εχ φuo timens sibi Ιphi
τιμωρίας τύχη, καθάπερ Κόνων έπαθεν ο Αθηναίος, Crates, ne, quod Cononi pridem acciderat, in vincula con
έκρινε λάθρα φεύγειν εκ του στρατοπέδου διό και πα jectus Ραnasdaret, clam ecastrisfugae arripiendae consilium
ρασκευασάμενος πλοίον, έλαθε νυκτός απαλλαγείς και
καταπλεύσας εις τας Αθήνας. (6) Ο δε Φαρνάβαζος inibal, Subornato igitur navigio noctu se subducit, Αιhe.
2. πρέσβεις εκπέμψας κατηγόρησε του Ιφικράτους ώς
Η)
nasque revehitur. (6) Quem, missis illuc legatis, Ρharma
αιτίου γεγονότος του μη ληφθήναι την Αίγυπτον. Οι bazus ΑΕgypti non recuperatae reumagebat. Cui responsum
δε Αθηναίοι τοις μεν Πέρσαις απόκρισιν έδωκαν ότι Αthenienses reddunt, illum pro meriίο, si noxium cogno
εάν εύρωσιν αυτόν ήδικηκότα, κολάσουσι κατά την verint, a se punitum iri: brevi tamen intervallo temporis
αξίαν, αυτοί δε μετ' ολίγον χρόνον στρατηγόν κατέστη
totius suae classis imperium ei tradunt.
2s σαν τον Ιφικράτην επί το ναυτικόν.
ΧLIV. Ουκ ανοίκειον δ' εστί τα περί της Ιφικρά ΧLIV. Ηoc Πuidem loco non alienum putamus fore, si
τους αρετής ιστορούμενα παραθείναι. Ούτος γάρ παρα de virtule Iphicratis memoria prodita altexamus. Vir hic
δέδοται στρατηγικήν τε αγχίνοιαν εσχηκέναι και προς imperatoriam tenuisse sollertiam et promto ad quodvis
πάσαν επίνοιαν αγαθήν φύσει κεχρήσθαι διαφόρω. utile commentum ingenio praestitisse memoratur. Quum
κ Προςλαβόμενον ούν αυτόν την εν τώ Περσικό πολέμω igitur longo Persicae militiae usu magnam in re bellica po.
πολυχρόνιον εμπειρίαν των στρατιωτικών έργων, επι riliam sibi comparasset, multa ad bellum utilia excogita.
νοήσασθαι πολλά των εις τον πόλεμον χρησίμων, και vit, armaturis vero accuratum inprimis studium impendit.
μάλιστα περί τον καθοπλισμόν φιλοτιμηθήναι. (2) (2) Μos fuerat Graecis hactenus, magna gestare scuta : sed
Των γαρ Ελλήνων μεγάλαις ασπίσι χρωμένων, και quum haec propter gravitatem ad motum impeditiora es
35 δια τούτο δυςκινήτων όντων, συνειλε τάς ασπίδας, και
κατεσκεύασε πέλτας συμμέτρους, εξ αμφοτέρων ευ Sent, forma illorum contracta, pellas modice conformatas
στοχασάμενος, του τε σκέπειν ικανώς τα σώματα και substituit, duo simulhacinnovatioue spectans, tum ut cor.
του δύνασθαι τους χρωμένους ταις πέλταις διά την κου pus satis legeretur, ιum mililessic armati utoblevitatem eo
φότητα παντελώς ευκινήτους υπάρχειν. (3) Διά δε rum prorsus expeditiessent. (3) Commoditas hacc, experi
εο της πείρας της ευχρηστίας αποδοχής τυγχανούσης, οι mentis probata, effecit ut, qui sculati pridem a gravi arma
μεν πρότερον από των ασπίδων οπλίται καλούμενοι tura dicti fuerant, tum pellastae a peltis nuncuparentur.
τότε από της πέλτης πελτασται μετωνομάσθησαν.
Ηasta praeterea gladiique modus ab ipso mutatus est, sed
Επί δε του δόρατος και του ξίφους εις τουναντίον την
μετάθεσιν εποιήσατο ηύξησε γάρ τα μεν δόρατα contraria ratiοne : nam longitudinem illius sesquiplo, hujus
«και ημιολίω μεγέθει, τα δε ξίφη σχεδόν διπλάσια κατε duplo auxit. (4) Ηuju8inventi approbationem usus statim
σκεύασε. (4) Την δε δοκιμασίαν η χρεία διαβεβαιούσα confirmavit, ducisqueindustriam felici experimenti successu
την επίνοιαν του στρατηγού τό της πείρας επιτεύγματι celebratissimam reddidit. Calceamenta denique militum, ut
δόξης ήξίωσε. Τάς τε υποδέσεις τους στρατιώταις ευλύ citius solvi et facilius gestari possent, excogitavit : φuae ad
τους και κούφας εποίησε, τάς μέχρι του νυν ιφικρατίδας huuc usque diem Iphicraticorum inde appellationem re
ει, απ' εκείνου καλουμένας. Πολλά δε και άλλα των χρη tinent. Μulta insuper alia, φuae ad militiam conducerent,
σίμων εις τάς στρατείας κατέδειξε, περί ών μακρόν
αν είη γράφειν. Η μεν ούν επ' Αίγυπτον στρατεία invenil, quie hoc locointexere longum foret. Ρersarum igi.
των Περσών, μεγάλης τυχούσα παρασκευής, παρ' ελ tur in ΑΕgyptum tanti apparatus expeditio praeler opinionem
Successu caruit.
πίδας άπρακτον έσχε το τέλος,
30 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (36, 37.)
ΧLV. Κατά δε την Ελλάδα ταραττομένων τών ΧLV. Ρer hoc tempus inconsueta per Graciam reiμιι.
πόλεων διά την ασυνήθη πολιτείαν, και πολλών επα blicae forma turbas in civitatibus excilaverat. Εt quia nul
νισταμένων διά την κοινήν αναρχίαν, τοις μεν τός ολι lum undique regimen erat certum, multi seditiones in
γαρχίας κατασκευάζουσιν εβoήθουν οι Λακεδαιμόνιοι, ceptabant. Qui res ad paucorum arbitrium devolvebant,
τοις δε της δημοκρατίας αντεχομένοις συνεμάχουν οι Lacedaemonios liabuere patronos, popularem vero statum
Αθηναίοι. (2) Αμφότεραι γαρ αι πόλεις αύται χρόνον amplexos Αιhenienses defenderunt. (2) Αmbae enim lia
ολίγον διετήρησαν τας σπονδάς, μετά δε ταύτα συμ civilates ad breve !antum tempus percussum a se fα"dus
πράττουσαι ταίς οικείαις πόλεσιν επολέμουν, ουδέν Ξτι inviolatum servavere, sed mox urbium sibi addictarum
φροντίζοντες της κοινής συντεθείσης ειρήνης, Διόπερ εν causte patrocinantes, nulla pacis communi nuper sententia
ΙΟ Ζακύνθω τοις επί της Λακεδαιμονίων επιστασίας κυ inter se constitutae ratiοne habita , bellum instaurarunt.
ρίοις γεγονόσι του πολιτεύματος ο δήμος χαλεπώς Itaque in Ζacyntho populus, graviter infensus illis, penes
έχων και μνησικακών, έφυγάδευσε πάντας, * Ουτοι ρε quos sub Lacedaemoniorum clienlela summa potestas [ue
προς Τιμόθεον τον Αθηναίων ηγούμενον τό ναυτιχ.Ου rat, φuod injuriarum memoria stimularetur, omnes solum
καταφυγόντες, συνέπλεον αυτό και συνεμαχουν, (3) vertere coegit. * Ηi vero ad Timotheum, Αtticae tum classis
15 Τούτονούν παραστησάμενοι συνεργόν, και διαβιβα praetorem, confugere, interque classiarios ejus adscili, com
σθέντες εις την νήσον υπ' αυτού, κατελάβοντο χωρίον muni cum illo ope bellum gesserunt. (3) Ιs, defensione
οχυρόν παρά θάλατταν, δ προςηγόρευον Αρκαδίαν, Ε, exulum suscepla, in insulam eos transportat, ubi castel
τούτου δ' ορμώμενοι, και βοηθόν έχοντες τον Τιμό, lum probe munitum (Αrcadia illi nomen fecerant) occupant,
θεον, εκακοποίoυν τους εν τη πόλει. (!) Τών δε unde excursiones faciunt auxilioque Τimothei multum oppi
2ο Ζακυνθίων τους Λακεδαιμονίους αξιούντων βοηθήσαι, danis molestia et damni exhibent. (4) Ζacynthii ergo La
το μεν πρώτον εις τας Αθήνας αποστείλαντες πρέσβεις, cedaemoniorum opem invocant. Ηi, priusquam armis rem
κατηγόρoυν τoυ Τιμοθέου ώς δ' εθεώρουν τον δήμον tentarent, Timotheum per legatos Αthenas missos ad popu
αποκλίνοντα προς τους φυγάδας, συνεστήσαντο ναυ lum criminantur. Quem ubi ad exules inclinare vident, ad
τικόν, και πληρώσαντες τριήρεις είκοσι και πέντε, εξέ classem expediendam se converlunt, et, triremibus viginti
25 πεμψαν τοις Ζακυνθίοις συμμαχίαν, δόντες την ηγεμο φuinque completis, auxilia Ζacynthiis, duce Αristocrate,
transmittunt.
νίαν Αριστοκράτει.
ΧLVI. "Άμα δε τούτοις πραττομένοις των εκ Κερ ΧLVΙ. Dum haec ita geruntur, in Corcyra nonnulli La
κύρας τινές φίλοι Λακεδαιμονίων επαναστάντες τώ ceda moniorum faulores adversus populum insurrexerant.
δήμω, παρεκάλεσαν τους Σπαρτιάτας αποστείλα γCχU
Spartanos igitur, ut navalibus sibi copiis quamprimum
3 τικήν δύναμιν, υπισχνούμενοι παραδώσειν αυτοίς την succurrerent, exhortantur, se Corcyram in manus illorum
Κέρκυραν. Οι δε Λακεδαιμόνιοι, την Κέρκυρα, ειδό
τες μεγάλην ροπήν έχουσαν τοίς αντεχομένοις της θα tradituros polliciti. Illi haud ignari, quantum Corcyra iis
λάττης, έσπευσαν κύριοι γενέσθαι ταύτης της πόλεως. conferat, qui imperium maris sibi vindicent, Ilanc civita
(2) Ευθύς ούν έπεμψαν εις την Κέρκυραν τριήρεις εί tem suae potestatis facere properarunt. (2) Confestim
35 κοσι και δύο, την ηγεμονίαν Αλκίδα παραδόντες. ergo viginti duas triremes praetore Αlcida in Corcyram tra
Τούτον δε τον στόλον προςεποιήθησαν εις Σικελίαν
αποστείλα, ίνα ώς φίλοι προςδεχθέντες υπο των Κερ iicere jubent. Interea classem hanc in Siciliam mitti simu
κυραίων, κατάσχωσι την πόλιν μετά των φυγάδων. θ) lant, ut tanquam amici a Corcyrais suscepti, exulum
Οι δε Κερκυραίοι γνόντες των Σπαρτιατών την επί opera occuparent urbem. (3) Sed oppidani, fraude Spar.
40 νοιαν, την μεν πόλιν επιμελώς εφύλαττον, εις δε τάς
lanorum animadversa, urbem praesidiis ac custodiis stu
Αθήνας πρέσβεις εξέπεμψαν περί βοηθείας. Οι δ' Αθη
ναίοι ψηφισάμενοι βοηθείν τοις Κερκυραίοις και Ζακυν diose firmarunt, et legatos Αthenas de suppedilandis auxi
θίων τοις φυγάσιν, εις μεν την Ζάκυνθον εξέπεμψαν liis miserunt. Αthenienses auxilia tam Corcyracis quam
Κτησικλέα στρατηγόν, ηγούμενον των φυγάδων, εις Ζacynthiorum exulibus illico decernentes, in Ζacynthum
«υ δε την Κέρκυραν παρεσκευάζοντο ναυτικήν δύναμιν Ctesiclem, φui ducis munere exulibus fungatur, conten
εκπέμπειν. (4) Άμα δε τούτοις πραττομένοις κατά
derejubent, et classem in Corcyram mittendam instruunt.
την Βοιωτίαν Πλαταιείς αντεχόμενοι της Αθηναίων
συμμαχίας, μετεπέμποντο στρατιώτας, κεκρικότες (4) Ιnterea Ρlataenses, societatem Αtheniensium cupide
τοίς Αθηναίοις παραδούναι την πόλιν. Επί δε τού amplexi, in fidem horum urbem suam tradere quum de
το τοις οι βοιωτάρχαι χαλεπώς διατεθέντες προς τους crevissent, milites inde arcessunt. Οuo Βα"otarchae ma
Πλαταιείς, και σπεύδοντες φθάσαι την παρά των gnopere offensi, ut subsidiariam Αtheniensium manum prae.
Αθηναίων συμμαχίαν, ευθύς επ' αυτούς δύναμιν αξιό verterent, magnas illico copias in e0s ducunt. (5) Ιn lines
λογον ήγον. (6) Παραγενόμενοι δε πλησίον της των
Πλαταιέων πόλεως, απροςδοκήτου της επιθέσεως γε igitur Ρlatacensium progressi, φuod improvisa essel hacc ir
(37- 39.) DΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧV. 31
νομένης, οι πλείστοι μεν των Πλαταιέων επί της ruptio, civium plurimos in agris offendunt, quos subito
χώρας καταληφθέντες υπό των ιππέων συνηρπάγησαν, equites sibi praedam faciunt, reliqui fuga in urbem elapsi,
οι δε λοιποί καταφυγόντες εις την πόλιν, και συμ quum Socialiprorsus auxilio destituerentur, certis quibus.
μάχων όντες έρημοι, συνηναγκάσθησαν ομολογίας "lam paclis, prout hosti placebat, se dedere coguntur. Νam
5 συνθέσθαι τοις πολεμίοις ευαρέστους. "Εδει γαρ αυτούς supelleclilibus antum couvasatis, urbe exire, et quidem
τα έπιπλα λαβόντας απελθείν εκ της πόλεως, και hao conditione, ne unquam Βα.otiae pedem inferrent, de
μηκέτι της Βοιωτίας επιβαίνειν. (6) Μετά δε ταύτα Debani. (6) Dirutis hinc Plalais, Τhebani etiam Τhe
οι μεν Θηβαίοι τάς Πλαταιάς κατασκάψαντες και Spias a Socielate ipsorum aversas expugnarunt. Ρlataenses
Θεσπιάς αλλοτρίως, προς αυτούς διακειμένας εξεπόρ Vero cum liberis et uxoribus Αthenas profugi, benignitate
ιο θησαν, οι δε Πλαταιείς εις Αθήνας μετά τέκνων και Ρopuli communi civilatis jure donantur. Εt in hoc ιum
γυναικών φυγόντες, της ισοπολιτείας έτυχον διά την Slalu res Βα'otiae fuerunt.
χρηστότητα του δήμου. Και τα μεν κατά την Βοιωτίαν
εν τουτοις ην.
ΧLVΙΙ. Λακεδαιμόνιοι δε στρατηγόν καταστήσαν ΧLVΙΙ. Lacedaemonii antem Μmasippum, classi prafe
15 τες Μνάσιππον, εξαπέστειλαν επί την Κέρκυραν, έχοντα
οιum, cum triremibus sexaginta quinque, et mille et quin
τριήρεις μεν εξήκοντα και πέντε, στρατιώτας δε χι gentis mililibus in Corcyram miserunt. Ηic in insulam sol.
λίους και πεντακοσίους. Ούτος δε καταπλεύσας εις
την νήσον και προςλαβόμενος τους φυγάδας, ειςέπλευ vens quum exules ad se recepisset, in portum navigavit,
σεν εις τον λιμένα, και τεττάρων μεν νεών εκυρίευσε, et quattuor navibus potitus, reliquas tres ad terram fugere
20 των δε υπολοίπων τριών νεών φυγουσών προς την γην, Compulil. Quas Corcyraei, ne in hostium manus venirent,
αύται μεν ενεπρήσθησαν υπό των Κερκυραίων, ίνα μη concremarunt. Pedestri eliam prolio hostes vicit, qui col.
τοίς πολεμίοις υποχείριοι γένωνται. Ενίκησε δε και lem quendam occupaverant, et ingentem ubique lerrorem
πεζή τους επί τη γή λόφον τινά κατειλημμένους, και
καθόλου πολύν φόβον τοις Κερκυραίοις επέστησεν. (2) Corcyraeisinjecit. (2) Ρorro Αιllenienses jam pridem Τi
25 Αθηναίοι δε και πάλαι μεν απεστάλκεισαν Τιμόθεον motheum Couonis filium subsidio Corcyrais cum sexaginta
τον Κόνωνος επί βοήθειαν τοίς Κερκυραίοις μετά νεών navium classe miserant. Is vero, priusquam socios illos
εξήκοντα. Ούτος δε προ της συμμαχίας ταύτης πλεύ adjuvaret, in Thraciam profectus, multas ibi civitates
σας επί Θράκης, και πολλάς πόλεις επί συμμαχίαν ad societatem Αtheniensium pertraxiι, et lriginta triremi.
προκαλεσάμενος, προςέθηκε τριάκοντα τριήρεις. (3) Τότε
bus classem suam auxit. (3) Jam vero quia tardius Cor
30 δε καθυστερών της των Κερκυραίων συμμαχίας, το μεν
πρώτον απέβαλε την στρατηγίαν, του δήμου χαλεπώς Cyrais opem tulil, populi offensam ιum quidem incurit , et
ν Α 2 "
προς αυτόν διατεθέντος ώς δε παρέπλευσεν εις τας Αθή magistratu abdicatur. Ubi autem tauto legatorum, φui ad
νας, άγων πρέσβεων πλήθος των την συμμαχίαν συν componendum societatis facdus aceesserant, numero comi
τιθεμένων, και τριάκοντα τριήρεις προςτεθεικώς πάντατε tatus, et triginta practerea triremibus auctior, lolamque
25 τον στόλον ευ κατεσκευακώς προς τον πόλεμον, μετε classem probe ad bellum instructamliabens Αιllenas redit,
νόησεν ο δήμος και πάλιν αυτώ την στρατηγίαν απο
κατέστησε. (4) Προςκατεσκεύαζον δε και άλλας τριή sententiam populus mutavit. et imperium militare ipsi re.
ρεις τετταράκοντα, ώςτε τάς πάσας γίνεσθαι εκατον stituit. (4) Praterea alias quadraginla triremes instruwit,
και τριάκοντα εποιούντο δε και σίτου και βελών και ut summa omnium esset centumet triginla. Frumenti eliam
40 των άλλων των εις τον πόλεμον χρησίμων αξιολόγους et lelorum adeoque omnium, φuae bello conducerent, in
παρασκευάς. Κατά δε το παρόν στρατηγόν. έλόμενοι signem apparatum fecere. Sed in praesentia imperio Ctesicli
Κτησικλέα, μετά στρατιωτών πεντακοσίων εξέπεμψαν demandato, guingenlos cum eo mililes auxilio Corcyracis
βοηθήσοντα τοις Κερκυραίοις. (5) Ούτος δε λάθρα
mittunt. (5) Ιs, clanculum noctu Corcyram ingressus ob
νυκτός έλαθε τους πολιορκούντας ειςπλεύσας εις Κέρ
4s κυραν και καταλαβών τους εν τη πόλει προς μεν αλ sessores fefellit, oppidanos autem seditione laborantes et
Α Α 2 -
λήλους στασιάζοντας, τα δε κατά τον πόλεμον κακώς prave bellum administrantes invenit. Dissidiis ergo statim
διοικούντας, τας μεν στάσεις διέλυσε, της δε πόλεως pacatis, summam urbis defensioni curam impendit, et hoo
πολλήν επιμέλειαν ποιησάμενος, ευθαρσείς εποίησε τους pacto magnam obsessis fiduciam injecit. (6) Ρrimum
πολιορκουμένους. (6) Και το μεν πρώτον απροςδο deinde eruptione praeter spem in hostes facla, ad ducentos
εο κήτως τους πολιορκούσιν επιθέμενος, ανείλεν αυτών
ex illis interemit, hinc acri cum iis prαclio congressus, tum
περί διακοσίους, ύστερον δε μεγάλης μάχης γενομέ
νης, τόν τε Μνάσιππον ανειλε και των άλλων ουκ Μmasippum tum alios multos occidit, postremo ipsos ob
ολίγους τέλος δε τους πολιορκούντας εις πολιορκίαν sessores castris inclusos obsidione cinxit, unde magnam re
συγκλείσας, μεγάλων επαίνων έτυχε. (7) Του δε περί portavit laudem. (7) Jamque bellum in Corcyra prope con
32 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (39,40.)
την Κέρκυραν πολέμου σχεδόν ήδη τέλος έχοντος, κα fectum erat, φuum Αtheniensium classis, Timotheo et Iphi.
τέπλευσεν ο στόλος των Αθηναίων εις την Κέρκυραν, Crate ducibus, ad Corcyram appulit. Ηi quia tardius acces
έχων στρατηγούς Τιμόθεον και "Ιφικράτην. Ούτοι δε
Serant, nihil aliud memoria dignum effecerunt, nisi quod
των καιρών υστερηκότες, άλλο μεν ουδέν έπραξαν μνή triremes novem, φuase Sicilia Dionysius Lacedamoniis in
5 μης άξιον, τριήρεσι δε Σικελικαίς περιτυχόντες, ας
Διονύσιος ήν απεσταλκώς Λακεδαιμονίοις επί συμμα Subsidium miserat sub Cissidae et Crinippi ductu, una cum
ίαν, ών ηγούντο Κισσίδης και Κρίνιππος, αυτάνδρους viris ceperunt, et e captivorum distractione talentis plus
Ά ούσας εννέα τους δ' αλόντας λαφυροπωλήσαντες, Φuam sexaginta collectis, stipendia militibus persolverunt.
και πλείω των εξήκοντα ταλάντων αθροίσαντες, εμι (8) Ηaec dum ita geruntur, in Cyprο Νicocles eunuchus
ιο σθοδότησαν την δύναμιν. (8) Αμα δε τούτοις πραττο (eunuchi] per insidias obtruncato rege Εvagora, Salaminio
μένοις κατά μεν την Κύπρον Νικοκλής ο ευνούχος
έδολοφόνησεν Ευαγόραν τον βασιλέα, και της των Σα Γum regnum usurpavit. In Ιtalia Romani, instructa cum
λαμινίων βασιλείας εκυρίευσε κατά δε την Ιταλίαν Praemestinis acie congressi et victoria potiti, plerosque, φui
"Ρωμαίοι προς Πραινεστίνους παραταξάμενοι και νι contra ipsos steterant, contrucidarunt.
15 κήσαντες, τους πλείστους των αντιταξαμένων κατέκο
ΟιV.

ΧLVΙΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησιν Αστείου Ρω ΧLVΙΙΙ. Αrchonte dehinc Αthenis Αsteo, et Romae sex
μαίοι κατέστησαν αντί των υπάτων χιλιάρχους έξ, tribunis militum, nempe Μ. Furio et L. Furio, Α. Ρostu
Μάρκον Φούριον και Λεύκιον Φούριον, έτι δε Αύλον mio, L. Lucretio, Μ. Fabio et L. Ρostumio, consulari po
20 Ποστούμιον και Λεύκιον Λουκρήτιον και Μάρκον Φά testate creatis, magni in Peloponneso terrae motus et incre
βιον και Λεύκιον Ποστούμιον. Επί δε τούτων κατά dibiles aquarum inundationes, quae regionem et urbes
την Πελοπόννησον εγένοντο σεισμοί μεγάλοι και κα submergerent, acciderunt. Νunquam enim seculis antea
τακλυσμοί χώρας και πόλεων άπιστοι. Ουδέποτε γαρ clis hujusmodi calamitates Graecorum urbes oppresserunt,
εν τοις επάνω χρόνοις εγένοντο πάθη τοιαύτα περί adeo quidem, ut urbes una cum incolis absorberentur, et
25 πόλεις Ελληνίδας, ουδε των πόλεων αυτάνδρων αφα certe divina φuaedam vis et efficacitas istam hominum per
νισμός, θείας τινός ενεργείας την απώλειαν και φθοράν niciem alque cladem architectabatur. (2) Μagnitudinem
των ανθρώπων μηχανησαμένης. (2) Επέτεινε δε το calamilatis ipsum φuoque lempus aggravavit. Νοn enim
μέγεθος της συμφοράς ο καιρός ου γαρ ημέρας συνέβη per diem, ubi periculis circumventialiquid sibiopis afferre
γενέσθαι τον σεισμόν, εν ή δυνατόν ήν τους κινδυνεύον
poterant, sed noctu, terra motus ingruebat. Domus igitur
30 τας βοηθείν εαυτοίς, αλλά νυκτός του πάθους συμβάν
summa tremoris vellementia inter se confusae proruebant,
τος, αι μεν οικίαι διά το μέγεθος του σεισμού καταρρι
πτούμεναι συνεχέοντο, οι δε άνθρωποι διά τε το της πε atque homines tenebris impediti subitoφue et necopinato
ριστάσεως απροςδόκητον και παράδοξον, αδυνάτως illo casu perplexi nullam salutis capessendae viam noverant.
είχον αντιλαμβάνεσθαι της σωτηρίας. (3) Οι μεν ούν (3) Quo factum, ut major pars cum adium ruinis oppressi
35 πλείους εναποληφθέντες τοις πτώμασι των οικιών ηφα misere perirent. Ωuum primum vero illuxit, nonnulli ex
νίσθησαν επιλαβούσης δ' ημέρας τινές εξεπήδων εκ των aedibus prosiluere, sed hi ipsi, dum periculum se evasisse
οικιών, και δόξαντες εκπεφευγέναι τον κίνδυνον, μείζονι autumant, in malum longe gravius minusque opinatum
και παραδοξοτέρα συμφορά περιέπεσον. Της γάρ θα inciderunt. Ωuum enim mare intumescens fluctus in altum
λάττης μετεωρισθείσης επί πολύ και κύματος υψηλού nimis attolleret, cum patriis universi laribus absorpti
4ο εξαιρομένου κατεκλύσθησαν άπαντες συν ταις πατρίσιν perierunt. Μalum hoc duas praecipue urbes Αchaia, Ηe
αφανισθέντες. Εγένετο δε τούτο το πάθος της Αχαίας licen et Βuram, corripuit, φuarum illa maximam inter
περί δύο πόλεις, Ελίκην τε και Βούραν, ών την Ελί Αchaiae urbes dignitatem ante convulsionem istam obtinue
κην συνέβαινε μέγιστον των κατά την Αχαίαν πόλεων rat. (4) Αcris super mali hujus origine disputatio habita
έχειν αξίωμα προ του σεισμού. (4) Περί δε των συμ est. Ρhysici φuidem id genus eventorum causas non ad
45 πτωμάτων μεγάλης ούσης ζητήσεως, οι μεν φυσικοί numen, sed ad naturales quasdam et omnino necessarias
πειρώνται τας αιτίας των τοιούτων παθών ουκ εις το caussas reducunt, verum gui pie ac reverenter de numine
θείον αναφέρειν, αλλ' εις φυσικάς τινας και κατηναγκα
sentiunt, probabilem de hoc ipso rationem exponunt : φuod
σμένας περιστάσεις οι δ' ευσεβώς διακείμενοι προς το videlicet ira deοrum religionis suae violationem hac clade
θείον πιθανάς τινας αιτίας αποδιδούσι του συμβάντος, vindicarit : quod narratione particulari etiam Ιιos exactius
5ο ώς διά θεών μήνιν γεγενημένης της συμφοράς τοίς εις
persequemur.
το θείον ασεβήσασι περί ών και ημείς ακριβώς ανα
γράψαι πειρασόμεθα εν τη κατά μέρος ιστορία.
ΧLlΧ. Κατά την Ιωνίαν εννέα πόλεις ειώθεισαν ΧLΙΧ. Νovem (duodecim P] per Ιoniam urbes solemni
κοινήν ποιείσθαι σύνοδον την των Πανιωνίων, και θυ Ρanionia conventu frequentare, et opimas Νeptuno victimas
(40, 41.) Ι)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 33

σίας συνθύειν αρχαίας και μεγάλας Ποσειδώνι περί την antiquo ritu ad Μycalen, quam vocant, in solitario quodam
ονομαζομένην Μυκάλην εν ερήμω τόπω. Ύστεροι loco sacrificare consueverant. Quae festi Panionici solle
δε πολέμων γενομένων περί τούτους τους τόπους, ου mnitas quum postea per crebra illic bella celebrari non am
δυνάμενοι ποιείν τα Πανιώνια , μετέθεσαν την πανήγυ
- " -ν "
plius posset, in locum magis tutum, ab Εpheso non longe
και ριν εις ασφαλή τόπον, δς ήν πλησίον της Εφέσου. dissitum, comitia illa transtulerunt. Sed missis Delphos
Πέμψαντες δε θεωρούς Πυθώδε, χρησμούς έλαβον αφι legatis oraculo jussi fuerant, ut a vetustissimis majorum
δρύματα λαβείν
--
από των αρχαίων
:: "Ελί ε και προγονικών
-ε "Ι
αυ - - - " r -
suorum delubris, ex Ηelice videlicet, urbe regionis quon
τοις βωμών εξ Ελίκης της εν τώ τότε με χ/
ωνιας, νυν dam Ioniae, at nunc Achaia nuncupatie, simulacra ex isto
δε Αχαίας καλουμένης. (2) Οι μεν ουν Ίωνες κατά Νeptuni Ηeliconii expressa acciperent. (2) Ιones ergo, ut
* ν ν 2. Α ν "

10 τον χρησμόν έπεμψαν εις Αχαίαν τους ληψομένους τα oraculo moniti fuerant, in Αchaiam mittunt qui simulacra
αφιδρύματα ούτοι δε προς το κοινόν των Αχαιών δια inde pelant. Ηi in publicis Αchaeorum comitiis causam
α
λεχθέντες, έπεισαν διδόναι τα αξιούμενα. Οι δε την
- - ν ν " ν
Ιegalionis exponunt, et ad concedendum, quod petebatur,
Ελίκην οικούντες, έχοντες παλαιον λόγιον ότι τότε illos adducunt. Sed Ηelicenses oraculum liabebant vetu.
ν.' " Μ. -» - -

κινδυνεύσουσιν όταν Ίωνες επί του βωμού του Ποσει slum, tum in summo ressuas periculo fore, si in ara Νeptuni
15 δώνος θύσωσιν, αναλογιζόμενοι τον χρησμόν, αντέλεγον Ιoues sacra facerent. Ηorum itaque recordati, statuas Ioni
"- - ". ν ν Α

τοις Ίωσι περί των αφιδρυμάτων, λέγοντες μη κοινόν bus permittere detrectant, fanum illud non ad totam
των Αχαιών, αλλ' ίδιον αυτών είναι το τέμενος συνέ Αchaeorum communilatem, sed privatim ad se pertinere
πραττον δε τούτοις και οι τήν Βούραν οικούντες. (3) contendentes. Ιdem a Βuranis etiam, qui cum Ηelicensi.
Τών δε Αχαιών κοινώ δόγματι συγχωρησάντων, οι μεν bus consenserant, agilabatur. (3) Νihilominustamen Iones,
γ. ν- - - " - ν

"υ Ίωνες έθυσαν επί λτου βωμού του
- " -4
Ποσειδώνος
δ ζ,1
κατά τον
» « -ν ν » -
communi Αchaeorum decreto potestalem adepli, ex oraculi
χρησμόν, οι δ' Ελικείς τα χρήματα διαρρίψαντες των jussu victimas in ara Νeptuni obtulerunt. Ηelicenses igi
Ιώνων, τούς τε θεωρούς συνήρπασαν ήσέβησάντε εις το tur, disjectis Ionum rebus (sacris) theorisque correplis, in
θείον. Ανθ’ ών φασι μηνίσαντα τον Ποσειδώνα διά numen peccarunt. Αd vindicandam igitur injuriam Νeptu
του σεισμού και του κατακλυσμού τάς ασεβούσας πό num aiunt iratum terrae motu simul et maris inundatione

και λεις λυμήνασθαι. (4) Του δ' εκ Ποσειδώνος γεγονέναι extremam urbibus illis calamitatem inflixisse. (4) Quωd
την μήνιν ταις πόλεσί φασιν εμφανείς αποδείξεις υπάρ aulem Νeptuni hoc ira factum sit, pro evidenti hoc argu
χειν διά τό των σεισμών και των κατακλυσμών τούτον mento afierunt, quod et terrac motus et diluvia deus iste in
τον θεόν έχειν διειλήφθαι την εξουσίαν, και διά το δο potestate habere credatur, et quoda vetustissima hominum
κείν το παλαιόν την Πελοπόννησον οικητήριον γεγονέ memoria Peloponnesus habitaculum Νeptuni, et regio hacc
10 ναι Ποσειδώνος, και την χώραν ταύτην ώςπερ ιεραν eidemi sacra habeatur; quod omnes denique Peloponnesi
του Ποσειδώνος νομίζεσθαι, και το σύνολον πάσας τάς civitales prae omnibus aliis ipsum religiose venerentur. (5)
εν Πελοποννήσω πόλεις μάλιστα των αθανάτων τον Αd hanc causam aliam insuper rationem accedere perhi
θεον τιμάν τούτον. (6) Προς δε τούτοις την Πελοπόν bent. Εssein Peloponneso aiunt magnas in visceribus terrae
νησον κατά βάθους έχειν μεγάλα κοιλώματα και συ cavitates, ubi vasti fiant aquarum linc inde confluentium
και στάσεις υδάτων ναματιαίων μεγάλας. Είναι γάρ εν lacus. Certe duo in ea luvii exsistunt, qui manifesle in
αυτή δύο ποταμούς φανερούς ρέοντας υπό γην ό τε hiatus terra se praecipitant. Αmnis enim (Lαdon), qui
γαρ περί Φενεον ποταμός εις την γην καταδυόμενος εν Ρheneum practercurrit, superiori aevo in profunda delapsus,
τοις προτέροις χρόνοις ηφανίζετο, των κατά γής άντρων ex oculis hominum abiit, quod a subterraneis nimirum spe.
αυτόν υποδεχομένων, ό τε περί το Στύμφιον είς τι cubus exciperetur, alter vero (Sίψmphalus) ad Stymphium
ιο χάσμα καταδυόμενος επί διακοσίους σταδίους φέρεται hiatu quodam absorptus, postquam occultum sub terra
κεκρυμμένος κατά γης και παρά την των Αργείων πό lapsum per ducenta stadia tenuit, prope Αrgivorum nr
Υ - " "

λιν εξίησι. (6) Προς δε τοίς ειρημένοις λέγουσιν ότι bem emergit. (6) Ηis huc usque memoratis addilur, φuod
πλην των ασεβησάντων ουδείς άλλος περιέπεσε τη prieter impietalis reos nemo calamitatem istam expertus
συμφορά. Και περί μεν των γενομένων σεισμών και
ί ι fuerit. Ηaec ergo de terra concussionibus et diluviis in
45 κατακλυσμών αρκεσθησόμεθα τοις ρηθείσιν. Ρeloponneso ortis dicta nobis sufficiant.
L. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησιν Αλκισθένους Ρω L. Ρrincipem hinc Αthenis magistratum gerente Αlci
μαίοι μεν αντί των υπάτων χιλιάρχους κατέστησαν sthene, el Roma tribunis militaribus octo consulum loco
οκτώ, Λεύκιον Ουαλέριον και Πόπλιον Αγκον, έτι δε
subrogatis, L. Valerio, Ρ. Αnco, C. Τerentio, L. Μenenio,
Γάιον Τερέντιον και Λεύκιον Μενήνιον, προς δε τούτοις
ιυ Γάϊον Σουλπίκιον και Τίτον Παπίριον και Λεύκιον C. Sulpicio, Τ. Ρapirio, L. Εmilio et F. Μarco, altera supra
Αιμίλιον και Φάβιον Μάρκον, παρά δε Ηλείοις Ολυμ centesimam Οlympias Εleis celebrata est, dua stadii victo
Σ" Α ' ν - " 1 "

πιάς ήχθη δευτέρα προς ταις εκατόν, καθ ην ενίκα
riam Damo Τhurius obtinuit. (2) Τum Lacedaemoniis, qui
στάδιον Δάμων Θούριος. (2) Επί δε τούτων, Λακε
". " 2" - ΑΣ " - Φ. 42 - - 2..."
δαιμονίων έτη σχεδόν πεντακόσια της Ελλάδος εχόντων quingentos prope annos imperium Gracie (enucrant, i",
3
1,1ΟΙΟΟΗ (iS. 1 Ι.
34 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (41, 42.)
" Η Μ. Γ. - » » «ν. * w,

την ηγεμονίαν, το θείον προεσήμαινεν αυτοίς της αρχής cluram ejusdem numen prodigiis portendebat. Ingens enim
την αποβολήν. Ωφθη μεν γαρ κατά τον ουρανόν επί fax, qua ignitae trabis nomen a figura sortiebatur, per mul
πολλάς νύκτας λαμπάς μεγάλη καιομένη, από του tas noctesardere in colo visa est. Εxiguoquetemporis inter
σχήματος ονομασθείσα πυρίνη δοκίς μικρόν δ' ύστερον vallo post, magno devieti proelio, Lacedaemonii repente, quod
ί, ήττηθέντες οι Σπαρτιάται παραδόξως μεγάλη μάχη nemo putasset, imperium amisere. (3) Νonnulli inter phy
την ηγεμονίαν απέβαλον ανελπίστως. (3) Ένιοι δε sicos facis hujus ortum naturalibus causis tribuunt, et id
των φυσικών την γένεσιν της λαμπάδος εις φυσικάς genus ostenta definilo tempore necessitate quadam fieri
αιτίας ανέφερον, αποφαινόμενοι τα τοιαύτα φαντάσματα asseverant, et de his celebres in Βabylonia Chaldacos et
κατηναγκασμένως γίνεσθαι χρόνοις ώρισμένοις, και
Μ. 'ν r Α' - -» Ν / Α
astrologos celeros efiata tam certa edere, ut nihil omuino
10 περί των τοιούτων τούς τε εν Βαβυλώνι Χαλδαίους και aberrent. Quos non mirari aiunt, si quid horum fiat, sed
τους άλλους αστρολόγους ποιουμένους προββήσεις εναρ potius si non eveniat, propterea φuod suos quacque habeant
γείς επιτυγχάνειν τους δε μη θαυμάζειν όταν γένηται
-» - • * 2 Λ \ < " "
circuitus, et perpetuis motibus cursibusque definitis omnia
τι τοιούτον, αλλ' εάν μη γένηται κατά τάς ιδίας εκά peragantur. Ηanc denique lampadem lanlam lucis et splen
στων περιόδους, αιωνίοις κινήσεσι και φοραίς ώρισμέναις doris copiam habuisse dicunt, ut umbras in terra perinde
-, - γ
Ι5
των συντελουμένων. Την δ' ούν λαμπάδα τοσαύτην atφue luna efliceret. (4) Circa hoc ipsum tempus Αr
εσχηκέναι λαμπρότητα και δύναμιν του φωτός, ώςτ' επί taxerxes rex Ρersarum, Graeciam denuo molibus turbari
της γης σκιάς ποιείν παραπλησίας τη σελήνη. (4) Κατά
ΣΔ " ν " > ν " -
videns, per legatos iterum ad intestina componendum bella
oε τουτους τους χρονους Αρταξέρξης ο βασιλεύς, ορών et pacem undique inter se juxta leges nuper condilas stabi
πάλιν ταραττομένην την Ελλάδα, πρέσβεις απέστειλε,
- ' \ " "
liendam ipsos adhortatur. Suasionem hanc cupide Graeci
2()παρακαλών συλλύσασθαι τους εμφυλίους πολέμους και omnesamplectuntur, communemqueinter se pacem facιunt,
συνθέσθαι
ή κοινήν ειρήνην κατά τάς ομολογίας, ας πρό ν - Λ 1 & 1" " r
praeter solos Τhebanos. Ηi enim, quod sub una Βαnotiam
τερον ήσαν πεποιημένοι. Τών δε Ελλήνων πάντων jurisdictione comprehendi a se vellent, a Graecis in frderis
ασμένως προςδεξαμένων τους λόγους, συνέθεντo κοινήν communionem non admittebantur, guibus omnibus, ut
ειρήνην αι πόλεις πάσαι πλήν Θηβαίων Θηβαίοι γαρ singulae civitates pro se quaeque jurejurando se forderi ob
25 μόνοι την Βοιωτίαν υπό μίαν άγοντες συντέλειαν, ου stringerent, placebat. Α (α'dere itaque exclusi, ut prius
r κ-Σ -". "ΙΝΥ Υ -1... .. Ν. Δ. -Σ -> -... - - 4
προςεδέχθησαν υπό των Ελλήνων διά το πάσιν αρέσκειν factitarant, sub uno civitatis suae censu Βαroliam conline
κατά πόλιν γίνεσθαι τους όρκους και τας σπονδάς. Διό bant. (5) Ηac ergo pervicacia Lacedaemonii exasperati,
περ έκσπονδοι γενηθέντες ώςπερ και πρότερον, συνείχον magno illos exercitu, ut communes Graeciae hostes, inva
την Βοιωτίαν εντή καθ' αυτούς μιά συντελεία. (5) Επί dendos censuerunt. Potentia enim illorum jam augescens
3Ο δετούτοις οι Λακεδαιμόνιοι παροξυνθέντες, έγνωσαν με suspecta ipsis esse cα perat, ne quando Βα'otiae totius princi
γάλη δυνάμει στρατεύειν επ' αυτούς, ως κοινούς πολε patum consecuti, occasione utcunque arrepta, Spartam im
μίους σφόδρα γάρ υφεωρώντο την αύξησιν αυτών, perio dejicerent. Quum enim in gymnasiis assidue se exer
/ - ν " ' /

μήποτε της όλης Βοιωτίας ηγούμενοι, την ηγεμονίαν centes corpore robusti essent, et natura bellicosi, nulli per
της Σπάρτης καταλύσωσιν, επιλαβόμενοι καιρού. Έν Graeciam genti fortitudine cedebant. (6) Praeterea eliam
35 τε γάρ τοίς γυμνασίοις συνεχώς διατρίβοντες, εύρωστοι ductores illis virtute insignes, quumalii plures, tum maxime
τοις σώμασιν υπήρχον, και φύσει φιλοπόλεμοι καθε tres, Εpaminondas, Gorgidas et Ρelopidas, praesto erant.
στώτες, ουδενός έθνους Ελληνικού ταίς ανδρείαις ελεί Αccedebat huc quod Τhebanorum civitas, ob majorum
ποντο. (6) Είχoν δε και ηγεμόνας επιφανείς ταις αρε nobilitatem ab heroicis inde temporibus propagatam,
ταίς πολλούς μεν και άλλους, μεγίστους δε τρείς, Επα, animos tollebat, atque propterea res magnas affectabat.
40 μεινώνδαν και Γοργίδαν, έτι δε και Πελοπίδαν ή τε
"- ν w» ' "
Ηoc igitur anno Lacedaemonii copias partime civium, par
πόλις των Θηβαίων διά της των προγόνων επιφανείας
- ιν γ
tim sociorum delectibus comparando ad hellum sese in
εν τοις ηρωικοίς χρόνοις φρονήματος ήν πλήρης και struxere.
μεγάλων ώρέγετο πραγμάτων. Κατά μένουν τούτον
τον ενιαυτόν οι Λακεδαιμόνιοι παρεσκευάζοντο προς τον
45 πόλεμον και δυνάμεις κατέλεγοντάς μεν πολιτικάς, τάς
δε παρά των συμμάχων.
LΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Φρασικλείδου "Ρω Ι.Ι. Quum deinceps Αthenis Ρhrasiclides rempublicam
μαίοι κατέστησαν αντί των υπάτων χιλιάρχους οκτώ, administraret, Romanique consulari muneri pracfecissent
Πόπλιον Μάνλιον και Γάϊον Ερενούκιον και Γάϊον tribunos militares octo, Ρ. Μanlium, C. Εrenucium, C.
5ο Σέξτον και Τιβέριον Ιούλιον, έτι δε Λεύκιον Αλβίνιον Soxtium, Tiberium (Lucium") Julium, L. (Μ.) Αlbinium,
και Πόπλιον Τρεβώνιον και Γάϊον Μάλλιον, προς δε Ρ. Τrebonium, C. Μanlium, et L. Αntistium, Τhebani, in
τούτοις Λεύκιον Ανθέστιον. Επί δε τούτων οι μεν
Θηβαίοι έκσπονδοι γεγονότες ηναγκάσθησαν αναδέξα (αάus non admissi, suis bellum viribus contra Lacedaemo ν- ν

σθαιμόνοι τονπρος Λακεδαιμονίουςπόλεμον ουδεμιάγαρ nios soli sustinere cogebantur : nulli enim civitatum Suppe.
(43, 44.) Ι)ΙΟΤ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 35

εξήν πόλει συμμαχήσαι διά το πάσας συντεθείσθαι την tias illis ferre, pace omnium consensu recepta et constituta,
κοινήν ειρήνην. (2) Οι δε Λακεδαιμόνιοι, μονωθέν licebat. (2) Desertis igitur Τhebanis bellum Inferre Lace.
των των Θηβαίων, έκριναν πολεμείν αυτοίς και τάς damonii Τhebasque in servitutem redigere decreverunt.
Θήβας εξανδραποδίσασθαι. Φανεράς δε ούσης της των Ει quia manifeste in magnos incumbebant apparatus Lace
και Λακεδαιμονίων παρασκευής, και των Θηβαίων ερήμων daemonii, contra vero Τhebani ab omnibus destituebantur,
όντων συμμάχων, άπαντες υπελάμβανον αυτούς βαδίως nemo non in hac opinione erat, non magno eos negotio a
υπό των Σπαρτιατών καταπολεμηθήναι. (3) Διόπερ Spartanis debellatum iri. (3) Ρropterea
« » -- - ν - qui bene ipsis cu
« -- * * Α' ν ν
Ελλήνων προς τους Θη
οι μεν ευνοικως εχοντες των
perent, ob clades impendere visas vices illorum dolere; at
βαίους συνήλγουν αυτοίς επί ταϊς προςδοκωμέναις συμ
10 φοραις
-

οι δ' αλλοτρίως έχοντες περιχαρείς ήσαν, ώς
.. " inimici contra laetitia exsultare, quasi Τhebani jamjam ser
- -

> " " - »» ". "
αυτίκα μάλα των Θηβαίων εξανδραποδισθησομένων.
' ".
vile jugum subituri essent. Quum ergo magnis Lacedaemo.
Τέλος δ' οι Λακεδαιμόνιοι πολλήν δύναμιν παρασκευα nii copiis sese confirmassent, regi Cleombroto imperium
Λ " Ν. λεί » ν. ΛΟ . " -

σάμενοι, παρέδωκαν αυτήν Κλεομβρότω τώ βασιλεί, tradunt. Αnte omnia tamen legalos Τhebas mittunt, qui
και πρώτον μεν προαπέστειλαν πρέσβεις εις Θήβας, cunctas per Βα"otiam urbes juri suo permitti, Plataasque
ι, προςτάττοντες απάσας τας εν τη Βοιωτία πόλεις εάν et Τhespias instaurari, agros insuper pristinis dominis re
αυτονόμους, Πλαταιάς δε και Θεσπιάς οικίζειν και την stitui, postulent. (4) Αd hoc Τhebani respondent, ut ipsi
χώραν
", ,
τοις πρότερον γεγονόσι κυρίοις αποκαταστήσαι.
" ΝΥ -ν / « ν » . » Ι.aconiae se negotiis non implicent, ita ab illis Βα.otiae res
w
(4) Αποκριναμένων δε τωναΘηβαίων ώς ούτ'
- "ή αυτοί πο - ν , 2 " non attrectari aequum esse. Dalo hoc responso, Laceda
λυπραγμονούσί τι των κατά την Λακωνικήν ούτ' εκεί -» Μ monii sine mora Cleombrοtum infesto Τhebas agmine pe
20 νοις άπτεσθαι προςήκειν της Βοιωτίας, γενομένων δε tere jubent. Αd hoc vero bellum conforderati Lacedamo
τοιούτων αποκρίσεων, οι Λακεδαιμόνιοι τον Κλεόμ
niorum perquam alacres erant, ut quinullum hic certamen,
βρoτον ευθύς εξέπεμψαν μετά της δυνάμεως επί τάς
-

Θήβας οι δε των Λακεδαιμονίων σύμμαχοι προθύμως
- "
nullam omniao pugnam fore, sed absque pulvere Βα"otos
είχον εις τον πόλεμον, ελπίζοντες μήτ' αγώνα μήτε subactum iri sperarent.
25 μάχην έσεσθαι, αλλ' ακονιτί των Βοιωτών κρατήσειν.
ΙΙΙ. Ούτοι μεν
με ούν προάγοντες ώς ήκον εις Κορώ ι LΠ. Ρromotis ergo signis ad Coroneam, castra metantur,
νειαν, κατεστρατοπέδευσαν και τους καθυστερούντας et auxiliarios tardius insequentes exspectant. Interea
των συμμάχων ανέμενον. Οι δε Θηβαίοι διά την πα Τhebani, hostium adventu cognito, liberos uxoresque
ρουσίαν των πολεμίων εψηφίσαντο τέκνα μεν και γυ Αthenis ex populiscito deposuerunt. Τum Εpaminοndam
30 ναίκας εις Αθήνας υπεκθέσθαι, αυτοί δ' Επαμεινώνδαν summum militiae ducem creant, cui belli lotius arbitrium,
στρατηγόν ελόμενοι, τούτω τα κατά τον πόλεμον επέ adhibitis tamen sex Βα"otarchis, commiserunt. (2) Ιs,
τρεψαν, συμπαρόντων αυτώ βοιωταρχών έξ. (2) Ο
φuotquot maturae ad bellum aetatis inter Τhebanos esse vi
δ' Επαμεινώνδας πανδημεί τους Θηβαίους τους εν
ηλικία στρατείας όντας καταλέξας εις την μάχην και dit, et ex aliis praeterea Βαnotis aptissimum quemque, ad
και των άλλων Βοιωτών τους ευθέτους, προηγε την δύνα militiam hanc delegit, jamque in universum non plures
μιν εκ των Θηβών, έχων τους σύμπαντας ου πλείους sex millibus sub vexillis habens, Τhebis exercitum educit,
Α
των εξακιςχιλίων. (3) Κατά δε την της πόλεως έξο
- - - Μ - -
(3) quum prodigia quaedam mali ominis visa, sub ipsum
-
δον των στρατιωτών πολλοίς έδοξε δυσχερή σημεία φα
- " "
egressum agmini occurrunt. Νam ad portam Εpaminonda
νήναι τώ, στρατοπέδω. Περί γάρ τας πύλας απήν nis obviam fit praeco, servum caccum, qui aufugerat, du
40 τησε τοίς περί τον Επαμεινώνδαν κήρυξ τυφλόν άνδρα γ cens, et usitatam hanc formulam proclamans, neque extra
αποδεδρακότα κομίζων, και καθάπερ ήν ειθισμένον, Τhebas ducendum neque occultandum, sed abductum re
ανηγόρευε κηρύττων μήτ' εξάγειν Θήβηθεν μήτ' αφα
Η -

tro conservandum esse. (4) Οuae praeconis verba quum
νίζειν, αλλ' απάγοντα πάλιν ανασώζειν.
τ -w» -
(4) Οι μεν
ούν πρεσβύτεροι των ακουόντων του κήρυκος οιωνόν seniores accepissent, statim futuri aliquid portendi augu
4 εποιούντο του μέλλοντος, οι δε νεώτεροι ήσυχίαν εί rabantur; juniores tamen quietos se praebebant, me timidi
χον, ίνα μη δόξωσι διά δειλίαν αποτρέπειν τον Επα
Λ Ν. - - γ 2 -- / Ν. \
tate sua ab institutae expeditionis negotio retrahere Εpami.
μεινώνδαν της στρατείας. Ο δ' Επαμεινώνδας προς
1 - - -
nondam viderentur. Αuguriis hisce menlem adverten
τους λέγοντας προςέχειν δείν τοις οιωνοίς είπεν
dam esse clamitantibus versum hunc Εpaminondas reponit,
Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης. Αugurium hoc cunctis patriam defendere prastat.
ιο (3)Ταύτη δε τη παρρησία καταπληξαμένου του Επα (5) Vix libertate ista pudorem meticulosis injecerat, quum
μεινώνδου τους ευλαβώς έχοντας, έτερος οιωνός εφάνη
aliud omen priore formidabilius sese obtulit. Castrensis
δυςχερέστερος του προτέρου. Ο γάρ γραμματεύς
προηγεν έχων δόρυ και ταινίαν επ' αυτό, και προεσή enim scriba cum hasta, φuae fasciam appensam habebal,
3.
36 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (44, 45.,
μαινε το παραγγελλόμενον υπό των ηγεμόνων πνεύ υt mandata ducum per exercitum significaret, praeibat. Ηuic,
ματος δε γενομένου, συνέβη την ταινίαν αποσπασθήναι turbine confestim ohorto, accidit ut faseiam ab hastili
περί τινα στήλην εφεστωσαν τάφω ήσαν δε εν τω avulsam in Sepulcri (orte eippum ventus deferret. Ηoc
τόπω τούτω τεθαμμένοι τινές Λακεδαιμόνιοι και Πελο enim loco, Πui Αgesilai pridem ductum secuti ceciderant,
Spartani et Peloponnesii quidam terra inhumati erant. (6)
ποννήσιοι, οι μετ' Αγησιλάου στρατεύσαντες ετελεύτη
Ηicilerum aetate provectiores cum oblestatione interpellare,
σαν. (6) Των δε πρεσβυτέρων τινές πάλιν εντυχόντες ne, quum evidenter dii obsistant, cum agmine ulterius per
διεμαρτύραντο μή προάγειν την δύναμιν, φανερώς των geret. Αt imperator, nullo eos responso dignatus, quod
θεών κωλυόντων ο δ' ουδεν αυτοίς αποκριθείς προηγε homesti et aequirationem prodigiorum in praesentia obser
το στρατόπεδον, ηγούμενος τον υπέρ των καλών λογισμόν valioni longe praeferendam esse censeret, alacriter signa
ιο και την υπέρ των δικαίων μνήμην αιρετωτέραν είναι Ρromovil. (7) Τametsi igitur Εpaminondas, quippe in
των παρόντων σημείων. (7) Ο μεν ούν Επαμεινώνδας philosophia praeclare versatus, ad disciplinac ratiοnes rem,
πεφιλοσοφηκώς και τοις εν παιδεία λογισμoίς εμφρόνως qua tum agebatur, prudenler accommodavit, magnam
χρησάμενος, παραυτίκα μεν υπό πολλών μέμψεως έτυ tamen interim vulgi reprehensionem incurrit, postea vero,
χεν, ύστερον δε διά των κατορθωμάτων δόξας στρατη quum felix rerum gestarum evenlus imperatoriae in ipso
15 γική συνέσει διαφέρειν, μεγίστων αγαθών αίτιος εγένετο artis excellentiam demonstraret, magnis patriam emolumen
τη πατρίδι. Ευθύς γάρ προαγαγών την δύναμιν, και tis cumulasse visus est. Τum antem recta cum'copiis via
progressus, faucibus ad Coroneam occupatis, ibi castra
προκαταλαβόμενος τα περί την Κορώνειαν στενά, κα
/ Ν
melatur.
τεστρατοπεοευσεν.
LΙΙΙ. Ο δε Κλεόμβροτος πυθόμενος τους πολεμίους LΙΙΙ. Cleombrotus, ubi transitum hunc ab hostibus in
0
προκατειληφέναι τας παρόδους, το μεν ταύτη ποιείσθαι sessum audivit, illac perrumpere se posse diffidens, per
την διέξοδον απέγνω, πορευθείς δε διά της Φωκίδος, Ρhocidem iter avertit et viam juxta mare, φuamvis aspe
και διεξελθών την παραθαλαττίαν οδον χαλεπήν ούσαν, ram, emensus, absque detrimento fines Βα.otiae attigit. In
ενέβαλεν εις την Βοιωτίαν ακινδύνως εν παρόδω δέ transitu tamen oppidulis quibusdam in fidem suam adactis,
τινα των πολισματίων χειρωσάμενος και τριήρων εγ. triremibus aliquot politus est. (2) Τandem ad Leuctra
25 κρατης εγένετο. (2) Μετά δε ταύτα καταντήσας εις (uti vocantur) pervenit, locoφue stativis delecto, militem
τα καλούμενα Λεύκτρα, κατεστρατοπέδευσε και τους ab itineris molestia recreavit. Interea promotis Βα.oti
στρατιώτας εκ της οδοιπορίας ανελάμβανεν. Οι δε castris hosti propinquant, collibusque superatis, φuum
Βοιωτοί προάγοντες επί τους πολεμίους, ώς ήγγισαν primum viderunt tolum in Leuctris campum multitudine
αυτοίς και λόφους τινάς υπερβαλόντες άφνω κατενόησαν sua obtinere Lacedaemonios, metιι non exiguo, tanta ho
30 τους Λακεδαιμονίους επέχοντας άπαν το Λευκτρικόν stium vi cognita, percelluntur. (3) Μox Βα.otarcharum sc
πεδίον, κατεπλάγησαν ιδόντες το μέγεθος της δυ natus conventum agit, et deliberatio instituitur, utrum
νάμεως. (3) Συνεδρευσάντων δε των βοιωταρχών manendum sit et cum longe numerosiore exercitu confli
και βουλευομένων πότερον χρή μένειν και προς gendum, an vero, copiis inde reductis, loco magis idoneo
πολλαπλασίονα δύναμιν διαγωνίζεσθαι, ή την ανα-, pugnam commissum eant. Ibi forte fortuna, ut pares nu
35χώρησιν ποιησάμενοι εν τόποις δεξιoίς συστήσονται mero Sententia dicerentur, accidit. Οιιιιnn enim sex Βα"otar
την μάχην, έτυχον αι γνώμαι των ηγεμόνων ίσαι γε chae essent [adessent?], tres abducendum militem cense
νόμεναι. "Εξ γάρ όντων βοιωταρχών, τρεις μεν ώοντο bant, tres ut loco manerent et dimicando (ortunam pericli
δείν απάγειν την δύναμιν, τρείς δε μένειν και διαγω tarentur snadebant, adquorum sententiam etiam Εpaminon
νίζεσθαι, εν οίς ήν και ο Επαμεινώνδας συνεξαριθμού das accedebat. Dum ita disceptatio haeret anceps, necdum
40 μενος. Απορίας δ' ούσης μεγάλης και δυςκρίτου, των certa ejus dijudicatio facta est, septimus landem Βα.otar
βοιωταρχών ο έβδομος ήκεν, δν πείσας Επαμεινώνδας ches intervenit. Ηuic, ut suffragium sibi accommodet,
ομόψηφον εαυτό γενέσθαι, επροτέρησε της γνώμης. Εpaminondas suasor est. Αtque ita sententia sua pervicit.
Ο μεν ούν υπέρ των όλων αγών τούτον τον τρόπον De summa igitur rerum armis disceptandum esse, hac ra
εκυρώθη. (4) Ο δ' Επαμεινώνδας ορών τους στρα tione decretum est. (4) Τum videns Εpaminondas animos
45 τιώτας δεισιδαιμονούντας επί τοις γεγονόσι σημείοις, militum auguriorum superstitione adhuc occupatos teneri,
εφιλοτιμείτο διά της ιδίας επινοίας και στρατηγίας suae industia artisque commento multitudinis metum amo
μεταθείναι τάς του πλήθους ευλαβείας. Διόπερ τινών liri cupiebat. Quum ergo recens φuidam Τhebis in castra
προςφάτως παραγεγονότων εκ Θηβών έπεισεν ειπείν ότι venissent, rumoris hujus disseminandi auctor illis est,
τα κατά τον νεών του Ηρακλέους όπλα παραδόξως αφανή quod omnia per fanum Herculis arma subito disparuerint,
5ο γέγονε, και λόγος εν ταις Θήβαις διαδέδοται ώς των et fama Τhebis circumferatur, his antiquos heroes detractis
ηρώων των αρχαίων ανειληφότων αυτά και βοηθείν ad opitulandum Τhebanis ex urbe festinare. Αlium etiam
τοις Βοιωτοίς απεληλυθότων. Άλλον δε κατέστησεν subornavit, qui et Τrophonii antro se nuper admodum ve
ώς από Τροφωνίου προςφάτως αναβεβηκότα και λέ nisse fingeret. Is mandatum a deo asserebat, ut victo
(45, 46.) ΙΟΙΟΙ)ΟRΙSΙΟUΙ,ΙΙ,ΙΒ. ΧV. 37

γοντα διότι προςτέταχεν ο θεός αυτοίς, όταν εν Λεύ riam in Leuctris adepli coronarium Jovi Regί certamen
κτροις νικήσωσιν, αγώνα τιθέναι Διι βασιλεί στεφανί
• » . ? Ν. Υ " -, "
instituerent. Ηinc mos ille, ut Sollemnem ad Lebadian
την αφ' ου δη Βοιωτοί ταύτην ποιούσι την πανήγυριν Βα"oti conventum peragant.
εν Λεβαδεία.
και Λ LIV. Συνήργησε δε προς ταύτην την Λεπίνοιαν LIV. Αd hanc imperatoris sollertiam adjumenti non
2 ό Σ " δ ί " ν - Σ "

εανοριας παρτιατης, πεφευγως μεν εκ Λακεοαι minimum attulit Leandrias [Cleandridas] Spartanus, qui
" Ν. 1 " βαί γν ν ε
μονος, τότε δε συστρατεύων Θηβαίοις. Ούτος γαρ εν Ι.acedaemone extorris factus, Τhebanis tum militabat. Is in
" ν 2. / ν " "

εκκλησία προαχθείς απεφήνατο παλαιον είναι λόγιον concionem venire jussus, antiquum Spartanis oraculum ha
- Σπαρτιάταις,
τοίς - .. αποβ
ότι τότε την ηγεμονίαν αποβαλούσιν " " -
beri, tum demum principalu exutos illos fore, si Τhebano.
ω όταν εν Λεύκτροις υπο Θηβαίων ηττηθώσι. (2) Προς rum marti ad Leuctra succubuerint, affirmabat. (2) Ιnter.
- Αν - Υ -" / Ν. ν ν \ »

ήλθον δε τό Επαμεινώνδα και χρησμολόγοι τινές εγ pretes denique oraculorum quidam indigenae Εpaminondae
χώριοι, λέγοντες ότι περί τον τάφον των Λεύκτρου και accesserunt, asseverantes debere ad sepulcrum Leuctri
Σκεδάσου
< "
θυγατέρων μεγάλη συμφορά οε περιπε,
Α' " - Ν **
Scedasique filiarum ingente Lacedaemonios calamitate plecti
- Ν. -

σείν Λακεδαιμονίους διά τοιαύτας αιτίας. (3) Λεύ has quidem ob caussas. (3) Leuctrus olim erat, a quo
ι, κτρος ήν, αφ' ου το πεδίον τούτο έσχε την προςηγορίαν. campus ille nomen sortitus est. Ηujus et Scedasi cu
Τούτου θυγατέρας και Σκεδάσου τινος ομοίως κόρας jusdam filias, in eodem virginitatis flore constitutas, Spar
πρέσβεις Λακεδαιμονίων έβιάσαντο αι δε υβρισθείσαι lanorum legati per vim stupraverant. Quam contumeliue
την συμφοράν ουκ ενέγκασαι, τη πατρίδι τη πεμψάση forditatem quum minime tolerandam sibi illae putarent,
τους υβριστάς καταρασάμεναι, τον βίον αυτοχειρία κα diras patriae, quae tam nefarios misisset legatos, imprecatae,
ιο τέστρεψαν. (4) Πολλών δε και άλλων τοιούτων λεγο suis vitam manibus sibi praeciderunt. (4) Quum hac et
μένων, και του Επαμεινώνδου συναγαγόντος εκκλη id genus alia plura dictilarentur, concionem Εpaminondas
σίαν και τους στρατιώτας τους οικείοις λόγοις προτρε advocat, et apta milites oratione ad instans certamen prom
ψαμένου προς τον αγώνα, πάντες μετέθεντο τας γνώ ptos et alacres esse jubet. Quo facturn ut omnes senten
μας, και της μεν δεισιδαιμονίας απελύθησαν, προς δε tiam mutarent, et revocatis a superstitione animis, jam
ι την μάχην ευθαρσείς ταις ψυχαίς
τ " - κατέστησαν.
ν- (5) -
fidenter pugnam adire non dubitarent. (5) Sub hoc ipsum
Ηλθε δε και συμμαχία κατά τούτον τον καιρόν τοις tempus a Τhessalis copiae auxiliares Τhebanis subvenerunt
Θηβαίοις παρά Θετταλών, πεζοί μεν χίλιοι
Σ
και πεντα
- - Α' 7'
pedites mille et quingenti cum equitibus quingentis, Iasone
κόσιοι, ιππείς δε πεντακόσιοι, ών ηγείτο Ιάσων. Ού ductore. Ηic consilium Τhebanis et Laceda moniis dedit,
τος έπεισε τούς τε Βοιωτούς και τους Λακεδαιμονίους ut pensitatione casuum, φuos inopinatos fortuna objiceret,
2ο ανοχάς ποιήσασθαι, και τα παράλογα της τύχης ευλα, per inducias coirent. (6) Ρercutitur ergo fα.dus; jamque
βηθήναι. (6) Γενομένων δε των σπονδών,» Κλεόμβροτος
" ",
Α. -- -
ι
ν
Cleombrotus cum exercitu ex Βα.otia se recipiebat, quum
2
ανέζευξε μετά της δυνάμεως εκ της Βοιωτίας, και
Α' ί - ν Ν. " " ".
novus illi exercitus, et quidem magnus, e Lacedaemoniorum
απήντησεν αυτώ άλλη δύναμις μεγάλη Λακεδαιμονίων sociorumque delectu duce Αrchidamo, Αgesilai filio, ob
και των συμμάχων, ηγουμένου Αρχιδάμου του Αγησι "viam venit. Dum enim Spartani alacritatem Βαροtorum fi.
και λάου. Οι γάρ Σπαρτιάται θεωρούντες την ετοιμότητα
- - ν ' ν 2. ' »
duciamque vident, animosque illorum, in omnem paratos
των Βοιωτών, και το θράσος και την απόνοιαν ευλα eventum, non contemmendos arbitrantur, hunc exercitum
βούμενοι, την δευτέραν απεστάλκεισαν δύναμιν, ίνα miserant, ut multitudine prα.liantium eam hostium pro.
τώ πλήθει των αγωνιζομένων περιγένωνται της των Ιervitatem domarent. (7) Εxercitibus igitur in unum lo.
πολεμίων τόλμης. (7) Συνελθουσών δ' εις ταυτό των cum congressis, Spartani majestate sua indignum rati, si
10 δυνάμεων, αισχρόν είναι υπέλαβον οι Λακεδαιμόνιοι Βα"otorum virtutem metu dignam judicarent, nulla pror.
δεδιέναι τας των Βοιωτών αρετάς. Διόπερ τάς σπον sus Ιαderis habita ratione, praecipiti quadam confidentia
δάς παρ' ουδεν ήγησάμενοι, μετά πολλής προθυμίας Leuctra regrediuntur, ubi, φuum Βα.oti φuoque ad pugnanι
ανέκαμψαν εις Λεύκτρα. Ετοίμων δ' όντων και των parati essent, acies utrimque instruuntur.
Βοιωτών προς την μάχην, εξέταττον αμφότεροι τάς
45 δυνάμεις.
ΙV. Και παρά μεν τοις Λακεδαιμονίοις οι αφ' Ηρα LV. Αpud Lacedaemonios Cleombrotus rex et Αrchida
κλέους γεγονότες ηγεμόνες ετάχθησαν επί των κεράτων, mus, Αgesilai regis filius, uterque ab Hercule oriundus,
Κλεόμβροτός τε ο βασιλεύς και Αρχίδαμος ο Αγησι
- " - -ν ν. cornubus praefecti erant; apud Βα"otos vero Εpaminondas
λάου του βασιλέως υιός, παρά δε τους Βοιωτοίς Επα ordinem quendam peculiarem eximiumque adhibuit, et hoc
ιο μεινώνδας ιδία τινί και περιττη τάξει χρησάμενος, διά
της ιδίας στρατηγίας περιεποιήσατο την περιβόητον νί artis imperatoria commento celeberrimam illam victoriam
- - - Α' "

κην. (2) Εκλεξάμενος γαρ εξ απάσης της δυνάμεως adeptus est. (2) Εx tolo enim agmine omnium strenuissi.
ν

τους αρίστους, επί το έτερον μέρος έστησε, μεθ’ ών και mos, cum quibus ipse proelium ciere volebat, accurate se
αυτός έμελλε διαγωνίζεσθαι τους δ' ασθενεστάτους επί lectos in uno latere constituit : imbecilliores vero, in altero
: 8 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ι.Ε. (46, 47.)
το έτερον κέρας τάξας, παρήγγειλεν αυτοίς φυγομαχείν cornu dispositos, fugam inter pugnandum simulare, ho.
και κατά την έφοδον των πολεμίων εκ του κατ' ολίγον stiumque impressioni pedententim cedere jubet. obliqua
υποχωρείν. Διο και λοξήν ποιήσας την φάλαγγα, τό τους igitur phalange instituta, cum altero cornu, φuo delectos
επιλέκτους έχοντι κέρατιέγνω κρίνειν την μάχην.
α 2. - ' * * , *
(3)
»
habebat, pugnam disceptare statuit. (3) Jam bellicum
b Ως δ' αί τε σάλπιγγες εσήμαινον παρ' αμφοτέροις το
utrimque tubae concinebant, ingensque primo incursu voci
πολεμικόν και κατά την πρώτην ορμήν συνηλάλαξαν αι
δυνάμεις, οι μεν Λακεδαιμόνιοι τοίς κέρασιν αμφοτέ feratus lollebatur, φuum Lacedaemonii, phalange ad falca
ροις επήγoν μηνοειδές το σχήμα της φάλαγγος πεποιη tae lunae Speciem conformata, utrumque cornu adducunt :
" ί δε Β ι ε έ
-» ν / ..."
κότες, οι δε Βοιωτοί τώ μεν ετέρω κέρατι υπεχώρουν, contra vero Βα"oti altero suo pedem referunt, sed altero
{,
τώ δε ετέρω δρόμω συνήπτον τοις πολεμίοις. (4) Ως δε cursim in hostes impetum faciunt. (4) Ubi ventum ad ma
συνήψαν αλλήλοις εις χείρας, το μεν πρώτον εκθύμως
γ'
nus est, initio fortiter utrisque concertantibus, in aequili
αμφοτέρων αγωνιζομένων, ισόρροπος ήν η μάχη, μετά brio pugna erat. Εxinde quum Εpaminondae milites tum
δε ταύτα των περί τον Επαμεινώνδαν διά τε την αρε virtute, tum ordinum densitate praevalerent, magna Ρelo
την και την πυκνότητα της τάξεως πλεονεκτούντων, ponnesiorum cardes fiebat. Μolem enim fortitudinis, qua
Ι5 πολλοί των Πελοποννησίων ανηρούντο. Ου γαρ υπέμε
delecti eos premebaml, sustinere non poterant, sed resisten
νον υπενέγκαι το βάρος της των επιλέκτων ανδραγαθίας,
αλλά των αντιστάντων οι μεν έπιπτον, οι δε κατετραυ tium alii cadere, alii vulneribus, adverso pectore exceptis,
ματίζοντο, πάσας τάς πληγάς εναντίας λαμβάνοντες. confici. (5) Quam diu ergo Cleombrotus, Lacedaemoniorum
(5) "Εως μεν ούν ο βασιλεύς των Λακεδαιμονίων Κλε rex, φuem valida propugnatorum manus, alacriter pro ipso
20 όμβροτος έζη, πολλούς έχων τους συνασπίζοντας και mortem oppetentium, stipabat, adhuc superstes fuit, incer
προθύμως προ αυτού αποθνήσκοντας, άδηλος ήν η ροπή tum eral quorsum victoria inclinaret : at quum primum
της νίκης επεί δ' ούτος πάντα κίνδυνον υπoμένων ουκ hic, posίquam omnibus sese periculis objectans adversa
ήδύνατο βιάσασθαι τους ανθεστηκότας, ηρωικώς δε μα rios propulsare non valeret, heroice pugnando multis vul
χόμενος και πολλοίς τραύμασι περιπεσών ετελεύσησε, nerihus confixus occubuit, concursu circa cadaver facto,
τότε συνδρομής γενομένης περί του πτώματος, νεκρών acervatim defensores slernebantur
πλήθος εσωρεύθη.
Ι.VΙ. Αναρχίας δε γενομένης περί το κέρας, οι μεν LVΙ. Quumque hoc cornu absque duce esset, Εpaminon
περί τον Επαμεινώνδαν βαρείς εγκείμενοι τοίς Λακε das, vi magna Lacedaemoniis incumbens, ad laxandum
δαιμονίοις, το μεν πρώτον τη βία βραχύ προέωσαν εκ paullatim ordines hostem impulit. Εgregie tamen pro rege
της τάξεως τους πολεμίους, οι δε Λακεδαιμόνιοι περί suo dimicantes Lacedaemonii cadavere φuidem potiuntur,
τού βασιλέως αγωνισάμενοι λαμπρώς, του μεν σώματος
sed victoriam oblinere haudquaquam potuere. Dum enim
εγκρατείς εγένοντο, της δε νίκης ουκ ίσχυσαν εφικέ invicto animorum manuumque robore instant delecti, nec
σθαι. Τών γαρ επιλέκτων υπερβαλλομένων ταις ανδρα parum eos virtus et exhortatio Εpaminondae confirmat,
γαθίαις, και της αρετής και παρακλήσεως Επαμεινών-- Ιacedaemonii tandem, licet haud absque negotio, repellun
35 δου πολλά συμβαλλομένης, μόγις εβιάσθησαν οι Λα
tur. Αc primo quidem sensim recedendo ordines solvunt :
κεδαιμόνιοι, και το μεν πρώτον αναχωρούντες την τάξιν
διέλυον, το δε τελευταίον πολλών αναιρουμένων, του δε sed postquam cades subinde magis incrudesceret, et impe
ratore jam defuncto nullus esset qui salutaria praeciperet,
παραγγέλλοντος ηγεμόνος τετελευτηκότος, εγένετο παν
τελής τροπή του στρατοπέδου. (2) Οι δε περί τον ιotus se passim exercitus in fugam effundit. (2) Εpami
4 Ο Επαμεινώνδαν επικείμενοι τοίς φεύγουσι και πολλούς nondani autem fugientium tergis inhaerent, magnaque ho
των εναντίων κατακόψαντες, απηνέγκαντο νίκην επι stium carde perpetrata, clarissimam ab illis victoriam re
φανεστάτην. Συμβαλόντες γάρ τοίς αρίστοις των Ελ portant. Quod enim cum Graecorum omnium prastantissi
λήνων, και τους ολίγοις των πολλαπλασίων παραδόξως mis confligere non dubitassent, et numero perpauci longe
περιγενόμενοι, μεγάλην δόξαν επ' ανδρεία κατεκτήσαν majoribus hostium copiis victoriam extorsissent, hoc ipso
45 το. Μεγίστων δ' επαίνων ο στρατηγός Επαμεινώνδας
eximiam fortitudinis gloriam sibi compararunt. Μaximam
ήξιώθη, διά της ιδίας ανδρείας μάλιστα και στρατηγι vero ante omneslaudemΕpamiΙιondasimperatorpromeruisse
κής συνέσεως τους ανικήτους ηγεμόνας της Ελλάδος judicatus est, φui sua potissimum virtute et imperatoria
κατηγωνισμένος. (3) Έπεσον δ' εν τη μάχη των Λα. sollertia invictos antea Graeciae duces profligasset. (3) Ηac
κεδαιμονίων ουκ ελάττους των τετρακιςχιλίων, των δε
50 Βοιωτών περί τριακοσίους, Μετά δε ταύτα περί τε της autem pugna Lacedamoniorumnon pauciores quattuor mil
libus et Βα.otorum trecenti ferme cecidere. Ρost haec, μι
των νεκρών αναιρέσεως και της εις Πελοπόννησον
απαλλαγής των Λακεδαιμονίων σπονδας εποιήσαντο. mortuos ad sepulturam reciperent, et Lacedaemoniiin Pelo,
ponnesum regrederentur, inducias pepigerunt. Ηoo igitur
Και τα μεν περί την εν Λεύκτροις μάχην συμβάντα
τοιούτον έσχε τέλος. eventu pugna in Leuctris gesta esί.
(47, 4s.) ΙΟΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 3")

LVΙΙ. Του δ' ενιαυσιαίου χρόνου διεληλυθότος, Αθή Ι.VΙΙ. Ιnsequenti anno, quo princeps reipublicae Αthe
νησι μεν ήρχε Δυςνίκητος, εν Ρώμη δε αντί των υπά niensium fuit Dysnicetus, et Romae consulare imperium ad.
":t)V χιλίαρχοι κατεστάθησαν τέτταρες, Κόϊντος Σερουί ministrarunt tribuni militares φuattuor, Q. Servilius, L. Fu.
λιος και Λεύκιος Φούριος, έτι δε Γάϊος Λικίνιος και rins, C. Licinius, etP. Clolius, Τhebani magnis Οrchomenum
και Πόπλιος Κλοίλιος. Επί δε τούτων Θηβαίοι μεγάλη
δυνάμει στρατεύσαντες επ' Ορχομενόν, επεβάλοντο μεν copiis expugnatum ibant, extremam urbi huic servitutem
εξανδραποδίσασθαι την πόλιν, Επαμεινώνδου δε συμ intentantes. Αb Εpaminonda vero admoniti, virtute parta
βουλεύσαντος ότι τα διά της ανδρείας κατεργασθέντα humanitate conservanda esse his, qui principatum Graeciae
τη φιλανθρωπία διαφυλάττειν τους της των Ελλήνων ambirent, ab incepto destiterunt. Οrchomeniis igitur in
ιο ηγεμονίας ορεγομένους, μετέγνωσαν. Διόπερ τους μεν Socielatis partem receptis, et Ρliocensibus inde ΑΕίolisque
Ορχομενίους εις την των συμμάχων χώραν κατέταξαν
et Locris amicorum numero aggregatis, in Βα.otiam remea.
μετά δε ταύτα Φωκείς και Αιτωλούς και Λοκρούς φί
λους ποιησάμενοι την εις Βοιωτίαν επάνοδον εποιήσαντο. runt. (2) Τum Ρheraeorum tyrannus Iason, potentia sub
(2) Ιάσων δε ο Φερών τύραννος αεί μάλλον αυξόμενος inde magis augescens, Locridem infesto exercitu aggredi.
15 εστράτευσεν εις την Λοκρίδα και την μεν Ηράκλειαν ιur, et Ηeracleam in Τrachinia proditione captam evertit,
την εν Τραχινία διά προδοσίας ελών ανάστατον εποίησε, agrumque ΟΕtais et Μeliensibus donat. Hinc prolatis in
και την χώραν Οιταίοις και Μηλιεύσιν εδωρήσατο. Ρerrhaebiam signis, urbium alias miti colloquio sibi adjun
Μετά δε ταύτα επί την Περραιβίαν αναζεύξας, των πό
λεων τάς μεν λόγοις φιλανθρώποις προςηγάγετο, τάς δε git, alias vi ad imperata faciendum adigit. Τhessalis autem,
20 διά της βίας εχειρώσατο. Ταχύ δε της δυναστείας αυ. qui lam brevi principatum ejus adeo confirmatum videbant,
του στερεουμένης, οι την Θετταλίαν οικούντες υφεωρώντο hac virium accessio et impotens dominandi cupiditas su.
την αύξησιν αυτού και την πλεονεξίαν. (3) Άμα δε specta esse cα pit. (3) Sed interea in Αrgivorum urbe oritur
τούτοις πραττομένοις εν τη πόλει των Αργείων εγένετο
ιumultus tantaque ca-des, ut nulla unquam apud ceteros
στάσις και φόνος τοσούτος, όσος παρ' ετέροις των Ελ
25 λήνων ουδέποτε γεγονένα μνημονεύεται. Εκλήθη δε ο Graecos similis ei fuisse perhibeatur. Quod novum mali
νεωτερισμός ούτος παρά τοις "Ελλησι σκυταλισμός, διά genus Scytalismi appellationem, a cacdis ratiοne pelitam,
τον τρόπον του θανάτου ταύτης τυχών της προςηγο obtinuit.

ριας. ε » : r " Ν. " »

LVΙΙΙ. Η δ' ούν στάσις εγένετο διά τοιαύτης αι LVΙΙΙ. Τurbulenti ejus motus haec causa exstitit. Urbs
20 τίας. Της πόλεως των Αργείων δημοκρατουμένης και Αrgivorum populareln habebat administrationem. Sed ora
τινων δημαγωγών παροξυνόντων το πλήθος κατά των tores quidam plebem adversus optimates, qui potentia eι
ταίς εξουσίαις και δόξαις υπερεχόντων, οι διαβαλλόμενοι auctorilate pracellerent, concitabant. Quod causam prae
ευστάντες έγνωσαν καταλύσαι τον δήμον. (2) Βασα buit illis, qui criminationibus premebantur, ut de evertendo
νισθέντων δέ τινων εκ των συνεργείν δοκούντων, οι μεν populari statu inter se conspirarent. (2) Quum ergo non
και άλλοι φοβηθέντες την εκ των βασάνων τιμωρίαν, εαυ nulli conjurationis suspecti quastioni subjicerentur, alii,
τους εκ του ζήν μετέστησαν, ενός δ' εν ταις βασάνοις tortura cruciatum reformidantes, sibiipsi manus admovere.
ομολογήσαντος και πίστιν λαβόντος, ο μεν μηνυτής sed unus quidam in confessione tormentis expressa, triginta
τριάκοντα των επιφανεστάτων κατηγόρησεν, ο δε δήμος nobilissimos inter sontes illos nominaverat. Ηuic fidem po
ουκ ελέγξας ακριβώς άπαντας τους διαβληθέντας απέ pulus adhibens, omnes perduellionis accusatos, sine exacta
40 κτεινε και τάς ουσίας αυτών εδήμευσε. (3) Πολλών δε tamen inquisitione, trucidavit, et bona illorum publicari
και άλλων εν υποψίαιξ όντων, και των δημαγωγών iussit. (3) Ωuumque plures alii in suspicionem raperentur,
ψευδέσι διαβολαίς συνηγορούντων, επί τοσούτον εξηγρι, et falsarum delationum demagogi patrocinium susciperent,
ώθη το πλήθος, ώςτε πάντων των κατηγορουμένων, όν ad eam multitudo ferociam processit, ut, quotquot in cri
των [μεν] πολλών και μεγαλοπλούτων, καταγνωναι men vocali essent, quorum ingens erat numerus omnesque
45 θάνατον. Αναιρεθέντων δε των δυνατών ανδρών πλειό divitiis pra pollenles, ad capitis supplicium condemnaret.
νων ή χιλίων και διακοσίων, και των δημαγωγών αυτών interfectis ilaque ex potentiorum numero plus quam mille
ο δήμος ουκ εφείσατο. . (4) Διά γάρ το μέγεθος της ει ducentis, nec ab demagogis ipsis populus sibi temperavit.
συμφοράς οι μεν δημαγωγοί φοβηθέντες μή τι παράλο, (4) Quum enim ob tantae cladis atrocitalem illi metuerent,
γον αυτοίς απαντήση, της κατηγορίας απέστησαν, οι ne quid inopinati forsitan malisibi obtingeret, usitatum ca
50 δ' όχλοι δόξαντες υπ' αυτών εγκαταλελείφθαι, και διά iumniandi studium intermittebant. Vulgus ergo, desertum
τούτο παροξυνθέντες, άπαντας τους δημαγωγούς απέ ab illis sese autumans, et propterea exasperatum, φuidquid
κτειναν. Ούτοι μεν ούν, ώςπερεί τινος νεμεσήσαντος demagogorum in urbe tune erat, e medio suslulit. Αtque
δαιμονίου, της αρμοζούσης τιμωρίας έτυχον, ο δε δήμος sic, veluti deo quodam vindictam exercente, meritas illi
40 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (49, 50.)
παυσάμενος της λύττης, εις την προυπάρχουσαν εύνοιαν poenas exsolverunt : populus vero a perturbationeanimos ad
αποκατέστη. pristinie benevolentiac studium reduxit.
LΙΧ. Περί δε τους αυτούς χρόνους Λυκομήδης ο LΙΧ. Ρer idem tempus Lycomedes Τegeata Αrcadibus
Τεγεάτης έπεισε τους Αρκάδας εις μίαν συντέλειαν persuasit, ut in unum reipublicae corpus sese conjungerent,
θ ταχθήναι και κοινήν έχειν σύνοδον συνεστώσαν εξ αν communi instituto consilio, φuod ex decies mille viris con
δρών μυρίων, και τούτους εξουσίαν έχειν περί πολέμου Stans de bello ac pace consiliandi potestatem haberet. (2)
και ειρήνης βουλεύεσθαι. (2) Γενομένης δε στάσεως Sed accidit ut, magno tumultu inter Αrcades excitato, ar
μεγάλης παρά τους Αρκάσι, και διά των όπλων δια mis controversia disceptaretur. Ηic plurimis occisis, supra
κριθέντων των διαφερομένων, πολλοί μεν ανηρέθησαν, mille et quadringentos alii Spartam, alii Pallantium, exu
Ι0 πλείους δε των χιλίων και τετρακοσίων έφυγον, οι μεν Iatum ibant. (3) Quorum hi in victorum manusa Ρallantiis
εις την Σπάρτην, οι δ' εις το Παλλάντιον. (3) Ούτοι traditi, jugulabanlur : illi Lacedaemoniis suscipiendae in Αr
μεν ούν εκδοθέντες υπό των Παλλαντίων, υπό των νενι cadiam expeditionis auctores erant. (4) Αgesilans proinde
κηκότων εσφαγιάσθησαν οι δ' εις την Σπάρτην φυγόν rex cum civium exulumque manu in Τegeatarum fines,
τες έπεισαν τους Λακεδαιμονίους εις την Αρκαδίαν «Τuod hi turbarum et exiliorum auctores esse viderentur,
5 στρατεύσαι. (4) Διόπερ Αγησίλαος ο βασιλεύς μετά irruptionem feeit, agrorumque vastatione et urbis oppugna
δυνάμεως και των φυγάδων ενέβαλεν εις την των Τε tiono in magnum Arcades sibi adversantes errorem con
γεατών χώραν, διά το δοκείν τούτους της στάσεως και jecit.
της φυγής αιτίους γεγονέναι. Πορθήσας δε την χώραν
και τη πόλει προςβολάς ποιησάμενος, κατεπλήξατο των
20 Αρκάδων τους εναντιοπραγούντας.

Ι.Χ. Άμα δε τούτοις πραττομένοις Ιάσων ο Φερών Ι.Χ. Ιnterea dum hacc aguntur, Iason etiam, qui Ρlleris
τύραννος, συνέσει τε στρατηγική διαφέρων και πολλούς dominabatur, vir prudentia militari excellens, qui jam plu.
των περιοίκων εις συμμαχίαν προςαγαγόμενος, έπεισε rimos finitimorum ad societatem armorum pertraxerat »

τους Θετταλούς αντιποιείσθαι της των Ελλήνων ηγε hortalo Thessalis exstitit, ut Graecorum sibiimperium vin
25 μονίας ταύτην γάρ ώςπερ έπαθλον αρετής προκείσθαι Φicarent. Ηoc enim tanquam virtutis praemium iis propo
τοις δυναμένοις αυτής αμφιςβητήσαι. (2) Λακεδαιμο Situm esse, quicunque de ipso decertare possint. (2) Jam
νίους γάρ συνέβαινε περί Λεύκτρα μεγάλη συμφορά enim ita comparatum esse, ut Lacedaemonii (αιIam ad Leu
περιπεπτωκέναι, Αθηναίους δε μόνον της κατά θάλατ ctra cladem sint experti, et Αthenienses maris 1antum inn
ταν αρχής αντέχεσθαι Θηβαίους δε των πρωτείων perium sibi asserant, Thebani autem nequaquam digm sint
30 αξίους μή είναι, Αργείους δε διά στάσεις και φόνους 4ui primatum obtineant, Αrgivi denique dissidiis ac caedi
εμφυλίους τεταπεινώσθαι. Διόπερ οι Θετταλοί προστη bus inlestinis se ipsos enervarin!. Ιdcirco Τhessali summae
σάμενοι των όλων ηγεμόνα Ιάσονα, τούτω τα κατά τον rerum IaSonem praeficiunt, eique totam belli administratio
πόλεμον επέτρεψαν. Ο δε Ιάσων παραλαβών την ηγε nem committunt. Qui, postquam imperium acceperat,
μονίαν, τών τε πλησίον εθνών τινα προςηγάγετο και vicinas quasdam gentes sibi obnoxias fecit, et cum Αmynta
35 προς Αμύνταν τον των Μακεδόνων βασιλέα συμμαχίαν
rege Μacedonum sociale fα'dus percussit. (3) Ρeculiare
εποιήσατο. (3) "Ιδιον δέ τι συνέβη κατά τούτον τον
ενιαυτόν των γαρ εν δυναστείαις όντων τρείς ετελεύτη quidlam hoc anno contigit. Τres enim magni principes eo
σαν περί τον αυτόν καιρόν. Αμύντας μεν ο Αρριδαίου dem lempore in vivis esse desierunt. Νam Αmyntas Αrrhi
diei filius, postquam vigintiquattuor annos regnum Μacedo.
βασιλεύων της Μακεδονίας ετελεύτησεν άρξας έτη εί
40 κοσι και τέτταρα, υιούς απολιπών τρείς, Αλέξανδρον niae tenuerat, decessit, tres post sg filios, Αlexandrum, Ρer
και Περδίκκαν και Φίλιππον διεδέξατο δε την βασι diccam et Philippum, relinquens. Αlexander filius defuncto
λείαν ο υιός Αλέξανδρος και ήρξεν ενιαυτόν. (4) Ομοίως successit, sed annum tantummodo regnavit. (4) Deinde
δε και Αγησίπολις ο των Λακεδαιμονίων βασιλεύς με eliam Αgesipolis rex Lacedamoniorum, post exactum unum
τήλλαξεν άρξας ενιαυτόν, την δε αρχήν διαδεξάμενος regniannum, vitam cum mortecommutavit, eique Cleomenes
45 Κλεομένης ο αδελφός εβασίλευσεν έτη τριάκοντα και fraler subrogatus, triginta quattuor [LΧ] annos gubernacn
lum regnisedit. (5) Τandem Iason Ρheraeus, quem Τhessali
τέτταρα. (6) Τρίτος δε Ιάσων ο Φεραίος, ηγεμών
ήρημένος της Θετταλίας, και δοκών επιεικώς άρχειν ducem Sibi nuper creaverant, guamquam moderate ac hu
maniter subditis praeesse videretur, a septem adolescentibus
των υποτεταγμένων, εδολοφονήθη, ώς μεν Έφορος γέ
φuibusdam, qui gloriae causa inter se conjuraverant, uι
γραφεν, υπό τινων επτά νεανίσκων συνομοσαμένων δό
Εphorus prodit, vel, ut alii scribunt, a Polydoro fratre,
εο ξης ένεκα, ώς δ' ένιοι γράφουσιν, υπο Πολυδώρου τα
δελφού. Ούτος δε και αυτός διαδεξάμενος την δυναστείαν per dolum obtruncatus est. Qui etiam ipse, post guberna
ήρξεν ενιαυτόν. (6) Δούρις δ' ο Σάμιος ο ιστοριογράφος tionem acceplam, non ultra annum imperavit. (6) Ηinc
της των Ελληνικών ιστορίας εντεύθεν εποιήσατο την Duris Samius, historiarum scriplor, narrationis de rebus
(30, 5Ι.) Γ)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 41

ή αρχήν. Ταύτα μεν ούν επράχθη κατά τούτον τον ενιαυ Graecorum gestis exordium sumit. Αιque hacc isto guidem
τόν. anno peracta ita sunt.
Ι.ΧΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Λυσιστράτου LΧΙ. Ρostea vero quam Αrchontis magistratum Αthenis
παρά Ρωμαίοις εγένετο στάσις, των μεν οιoμένων δεν Lysistratus cepisset, seditio Romae exarsit, quod pars con
υπάτους, των δε χιλιάρχους αιρείσθαι. Επι μεν ουν Sules, pars tribunos militares creandos esse censerent. Dis
τινα χρόνον αναρχία την στάσιν υπέλαβε, μετά δε sensio haec creandorum magistratuum comitia ad tempus
ταύτα έδοξε χιλιάρχους αιρείσθαι έξ και κατεστάθησαν interruplt, tribunostamen militum sex deinde eligi placuit,
Λεύκιος Αιμίλιος και Γάϊος Ουεργίνιος και Σερούιος qui fuerunt L. ΑΕmilius, C. Virginius (Weturius), Serv. Sul
Σουλπίκιος, προς δε τούτοις Λεύκιος Κοϊντιος και Γάιος
picius, L. Quinctius, C. Cornelius, C. Valerius. (2) Ρer
ιο Κορνήλιος, έτι δε Γάϊος Ουαλέριος. (2) Επί δε του. id tempus Polydorus Ρheraeus, Τhessalorum princeps, ad
των Πολύδωρος ο Φεραίος ο των Θετταλών άρξας υπό
ebrietatem provocatus, venenata potione a fratre suo Αle
Αλεξάνδρου του αδελφού ανηρέθη φαρμάκω, προκλη, xandro necatur. Ιs, in principatu successor, annos unde
θείς εις μέθην την δε δυναστείαν διαδεξάμενο, Αλέξαν
δρος ο αδελφός ήρξεν έτη ένδεκα. ουτο, δε παρανο. cim illum tenuit. Εt ut per scelus netarium ac vim inju
15 μως και βιαίως κτησάμενος την δυναστείαν, ακολού Slam imperium occuparat, ita pro instituti sui ratiοne illud
θως ταύτη τη προαιρέσει διώκει τα κατά την αρχήν. tyrannice administravit. Quum enim superiores dynastae
Των γαρ προ αυτού δυναστών επιεικώς προςφερομένων eo, quod aequos et mites se populo exhiberent, benevolen
τοις πλήθεσι, και διά τούτ' αγαπωμένων, ούτος βιαίως liam etfavorem hominum sibi conciliassent, iste violenter
και χαλεπώς άρχων εμισείτο. . (3) Διο και την παρα, et aspere dominando cunctorum sibi odium comllabaι. (3)
20 νομίαν φοβηθέντες των Λαρισαίων τινές, οι δι' ευγέ Quapropter iniquitalem ejus subtimescenles Larissaeorum
νεαν Αλευάδα προςαγορευόμενοι, συνέθεντο προς αλ nonnulli, quibus Αleuadarum cognomentum nobilitas ad
λήλους καταλύσαι την δυναστείαν. Απελθόντε, δ' εκ
Λαρίσης εις Μακεδονίαν, έπεισαν Αλέξανδρο τΟΥ βασι, scivit, de evertendo principatu inter se conspirant. In
Μacedoniam igitur profecti, Αlexandrum regem, ut ad
λέα συγκαταλύσαι τον τύραννον. δι περι
(4) Τούτων
destruendas tyranni opes sibi praesto sit, inducunt. (4)
και ταύτα διατριβόντων, ο Φεραίος Αλέξανδρος πυόμενος Dum horum illi satagunt, Αlexander Ρheraeus, de appa
την καθ' εαυτού παρασκευήν, κατέλει τους εις την
στρατείαν ευθέτους, διανοούμενος εν τη Μακεδονία Ου ratu contra se certior factus, aptorum ad militiam delectus
instituil, in Μacedonia cum hoste depugnare σogitans. Αt
στήσασθαι την μάχην. Ο δε των Μακεδόνων βασι
λεύς, έχων μεθ' εαυτού τους εκ Λαρίσης φυγάδας, φθά, rex Μacedonum, profugis e Larissa sibiadjunctis, et copiis
και σας τους πολεμίους ήκε μετά της δυνάμεως εις την Λά ad Larissam ductis, hostes praevertit: eta civibusintromis.
ρισαν- παρειςαχθείς δ' υπό τών Λαρισαίων εντός του sus, urbe praeter arcem potitur. (5) Τum arcem quoque
τείχους, εκράτησε της πόλεως πλην της άκρας. (5) obsidet, et Crannone in fidem accepta, Τhessalis se urbes
Μετά δε ταύτα τήν τε άκραν επολιόρκησε και Κραν redditurum promittit, sed postea existimationis suae negli.
ιώνα πόλιν προςαγαγόμενος, ώμολόγησε μεν τοις Θετ gens, praesidiis communitas in potestate sua retinuit. Αle.
και ταλοίς αποδώσειν τας πόλεις, καταφρονήσας δε της xander autem Ρheraeus, fuga simul acterrore perculsus, in
δόξης, και φρουράς αξιολόγους ειςαγαγών, αυτόςκατείχε ιurbem Ρheraeorum se recepit. Αίque hic Τhessaliae tum
τας πόλεις. Ο δε Φεραίος Αλέξανδρος καταδιωχθείς status erat.
άμα και καταπλαγείς, επανήλθεν εις τάς Φεράς. Και
τα μεν κατά την Θετταλίαν εν τούτοις ήν.
Ι.ΧΙΙ. Ιn Peloponneso interea Lacedaemonii mille cives
«ο Ι.ΧΙΙ. Κατά δε την Πελοπόννησον Λακεδαιμόνιοι
μεν Πολύτροπον στρατηγόν εξέπεμψαν εις την Αρκα armatos, cum quingentis ex Αrgis et Βα.otia profugis, Ρο
δίαν, έχοντα πολιτικούς μεν οπλίτας χιλίοις , φυγαοας lytropo duce, in Αrcadiam miserunt. Ηic ad Οrchomenum
ο Αργείων και Βοιωτών πεντακοσίους, ουτο, δε πα. Αrcadia progressus, praesidio amicam Spartanis urbem
ρελθών εις Ορχομενόν τον Αρκαδικόν, παρεφύλαττε την munit. (2) Αί Ιycomedes Μantinensis, Αrcadum tunc
45 πόλιν ταύτην, οικείως διακειμένην προς τους Σπαρτιά, practor, cum delectorum agmine, quod quinque millibus
τας. (2) Λυκομήδης δ' ο Μαντινεύς, στρατηγός ων των
constabat, versus Οrchomenum signa movet. Ibi copiis La.
Αρκάδων, παραλαβών τους καλουμένους επιλέκτους,
cedaemoniorum in lιostem eductis, validum initur proelium,
όντας πεντακιςχιλίους, ήκεν επί τον Ορχομενόν. Προ
αγαγόντων δε την δύναμιν Λακεδαιμονίων εκ της πο φuo et dux Ιacedaemoniorum, cumque eo ducenti alii oc
ιoλεως, εγένετο μάχη καρτερά, καθ' ήν ό τε στρατηγός cumbunt. Reliquos atergo premens hostis in urbem fuga
των Λακεδαιμονίων ανηρέθη και των άλλων εις διακο tos compellit. (3) Εtsi autem victoria penes Αrcades tum
σίους οι δε λοιποί συνεδιώχθησαν εις την πόλιν. θ) sιeterat, eximiam tamen potentiam Spartae reveriti, suo
Οι δε Αρκάδες, καίπερ νενικήκότες, όμως ευλα Lacedaemonios marte debellari posse diffidebant. Ιdeo ad.
βούντο το βάρος της Σπάρτης, και καθ' αυτούς ουχ
42 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (51, 52.)
υπέλαβον δυνήσεσθαι τοις Λακεδαιμονίοις διαπολεμείν. Scitis in Societatem Αrgivis el Εleis, primo legatis Αthenas
Διο και παραλαβόντες Αργείους τε και Ηλείους, το missis, Societatem belli secum jungί petunt. Οuo dene
μεν πρώτον πρέσβεις απέστειλαν εις τας Αθήνας, αξιoύν gato, Τhebanos adineundum secum (α'dusadducunt. (4)
τες συμμαχίαν ποιήσασθαι κατά των Σπαρτιατών
και ώς δ' ουδείς αυτοίς προςείχε, διαπρεσβευσάμενοι προς Confestimitaque Βα.oti, adjunctis sibi Locris et Ρhocensi
τους Θηβαίους, έπεισαν αυτούς συμμαχίαν συνθέσθαι Dus, expeditionem ineunt, et castra in Peloponnesum, Εpa
κατά των Λακεδαιμονίων. (4) Ευθύς ούν οι Βοιωτοί minonda et Pelopida Βα.otarchis, promovent : his enim
την δύναμιν εξήγον, προςλαβόμενοι συμμάχους Λοκρούς Ceteri magistratus hujus collegiisummum militie imperium
τε και Φωκείς. Ούτοι μεν ούν προηγον επί την Πε
1υ λοπόννησον, βοιωταρχούντων Επαμεινώνδου και Πελο υltro concesserant, φuod hi duo viri sapientia et fortitudine
πίδου τούτοις γαρ οι άλλοι βοιωτάρχαι παρακεχωρή pr"starent. (5) Jamque Αrcadia fines attigerant, quum
κεισαν εκουσίως της στρατηγίας διάτε την σύνεσιν και υniversa Αrcadum et Εleorum multitudo cum ceteris sociis
την ανδρείαν των ανδρών. (5) Ως δε κατήντησαν επί omnibus illis occurrit. Congregatis ergo plus quam se
την Αρκαδίαν, ήκον προς αυτούς πανδημεί oίτε Αρκά Ρtuaginta hominum millibus, duces senatu habito ad ipsam
15 δες και Ηλείοι και Αργείοι και οι άλλοι σύμμαχοι
πάντες. Αθροισθέντων δε πλειόνων ή έπτακιςμυρίων, οι mox Spartam contendere, totamque Laconiam populationί
μεν ηγεμόνες αυτών συνεδρεύσαντες έγνωσαν επ' αυτήν businfeslam reddere decreverunt.
βαδίζειν την Σπάρτην και πάσαν την Λακωνικήν πορ
θήσαι.
20 LΧΙΙΙ. Οι δε Αακεδαιμόνιοι, πολλούς μεν απο LΧΠΠ. Lacedaemonii vero, guum post praecipuumjuven
βεβληκότες των νέων εν τη περί Λεύκτρα συμφορά, tutis robur in strage Leuctrica deperditum, nec paucos in
ουκ ολίγους δ' εν ταις άλλαις ήττας απολωλεκότες, Dugnis hic illic adversis amissos, ad summam oppidani mi
και το σύνολον εις ολίγους πολιτικούς στρατιώτας υπό litis paucitatem a belli fortuna redacti essent, sociorumque
της τύχης συγκεκλεισμένοι, προς δε τούτοις των συμ alii defecissent, alii easdem ob causas virorum inopia labo.
25 μάχων των μεν αφεστηκότων, των δε διά τάς ομοίας
rarent, omnino, quomodo rebus suis consulerent, non ha
αιτίας ολιγανδρούντων, εις πολλήν αμηχανίαν έπιπτον.
Διόπερ ηναγκάζοντο καταφεύγειν επί την των Αθηναίων bebant. Αd Αtheniensiumigitur, φuibus triginta tyrannos
βοήθειαν, οίς τριάκοντα μεν τυράννους εν τοις έμπρο olim imposuerant, quosque mαnia urbis instaurare vetue
σθεν χρόνοις επέστησαν, τα δε τείχη της πόλεως εκώλυ rant, et quorum urbe funditus subversa Αtticam per omnia
30 σαν οικοδομείν, επεβάλοντο δε και την πόλιν άρδην pascuam reddere constituerant, opem refugere cogebantur.
αναιρούντες την Αττικήν ποιήσαι μηλόβοτον. (2) Αλλά (2) Νecessitate siquidem et fortuna nihil omnium est valen
γαρ ουδεν ισχυρότερόν εστιν ανάγκης και τύχης, δι' ών tius : quorum vis tum Lacedaemonios etiam perculit, uι
εβιάσθησαν οι Λακεδαιμόνιοι των πολεμιωτάτων δεη hostibus inlestissimis preces adhiberent. Νec tamen spes
θήναι. "Ομως δ' ου διεσφάλησαν των ελπίδων. Ο illos fefellit. Νam ea populus Αtheniensis magnitudineani
35 γαρ των Αθηναίων δήμος, μεγαλόψυχος ών και φιλάν morum fuit et humanitate, ut potentiam Τhebanorum nihil
θρωπος, την μεν των Θηβαίων ισχύν ου κατεπλάγη
σαν, τοίς δε Λακεδαιμονίους υπέρ ανδραποδισμού κιν relormidarent, et Lacedaemoniis, cum extremae jam servi
δυνεύουσιν εψηφίσαντο βοηθείν πανδημεί. Και παρα ιulis periculo conflictantibus, auxilia tolis viribus submi
χρήμα στρατηγόν καταστήσαντες τον Ιφικράτην εξέ nistranda decernerent. Εxtemplo Iphicratem, imperio mi
40 πεμψαν και τους νέους αυθημερόν, όντας μυρίους και litari praefectum, cum duodecim millibus juvenum codem
διςχιλίους. Ιφικράτης μεν ουν, προθύμους έχων τους die conscriplorum expeditionem susciperejubent. Is ala
στρατιώτας, προηγε μετά της δυνάμεως κατά σπουδήν. cres habens ad procinctum milites citato agmine pergit. (3)
() Οι δε Λακεδαιμόνιοι, των πολεμίων επί τους όρους Νon segnius Lacedaemonii, quum hostes ad Laconia fines
της Λακωνικής καταστρατοπεδευόντων, και αυτοί παν jam castra protulissent, cum omni militiae robore Sparta
45 δημεί την εκ της Σπάρτης έξοδον ποιησάμενοι προήγον egressi, festinato in eos contendunt, numero quidem mili
επί τους εναντίους, ταϊς μεν των στρατιωτών δυνάμεσι
τεταπεινωμένοι, ταίς δε της ψυχής αρεταίς τεθαρρη tum deminuti, sed pristina animorum virtutiadhuc probe
κότες. (4) Οι μεν ούν περί τον Επαμεινώνδαν ορών fidentes. (4) Viderat interim Εpaminondas, in regionem
τες την των Λακεδαιμονίων δυςείςβολον ούσαν, το μεν Lacedaemoniam perquam difficilem esse ingressum. Cum
υο αθρόα τηλικαύτη δυνάμει ποιείσθαι την εμβολήν ουχ tantis ergo copiis conjunctim impressionem fieri non condu
ηγούντο συμφέρειν, εις τέτταρα δε μέρη διελόμενοι σφάς cere ratus, quadripartito agmine pluribus in locis irruptio
αυτούς, κατά πλείονας τόπους έκριναν ποιείσθαι την nem facere decrevit.
έφοδον.
Ι.ΧΙV. Η μεν ούν πρώτη μερίς των Βοιωτών Ι.ΧΙV. Ρrimum agmen (recίο)itinere ad Sellaslam urberu
(52,53.) DΙΟΓ)ΟRΙSΙCULΙΙΙΒ. ΧV. 43

(ίσην] την πορείαν εποιήσατο επί την Σελλασίαν κα sic ipsis dictam contendit, et regionis ejus incolas a Lace
λουμένην πόλιν, και τους τήδε κατοικούντας απέστησε daemoniis alienavit. (2) Αrgivi, φui alterum eficiebant
των Λακεδαιμονίων. (2) Αργείοι δε κατά τους όρους agmen, agri Τegeatici fines ingressi, cum prasidio, quod
της Τεγεάτιδος χώρας εμβαλόντες, συνήψαν μάχην τοις transitum illic observabat, manus conseruerunt, et praefe
και φρουρούσι τας παρόδους, και τόν τε ηγεμόνα της φρου ctum ejus, Αlexandrum Spartiatam, cumque eo ducentos
ράς Αλέξανδρον τον Σπαρτιάτην ανείλον και των άλλων alios, interemere : inter quos Βα"otorum exules quoφue
εις διακοσίους απέκτειναν, εν οίς υπήρχον και οι των erant. (3) Τertium agmen, in φuo Αrcades dispositi erant,
Βοιωτών φυγάδες. (3) Η δε τρίτη μερίς, εκ των Αρ. numero militum superantes, in territorium, φuod Sciriti,
κάδων συνεστηκυία και στρατιώτας έχουσα πλείστους, cum illis vocatur, ubi Ischolas, vir tam intelligentia φuam
ιο ειςέβαλεν εις την Σκιρίτιν καλουμένην χώραν, ήν παρε fortitudine praeslans, cum manuhaud contemmenda excuba
φύλαττεν "Ισχόλας, ανήρ ανδρεία και συνέσει διαφέ bat, irrumpit. Ρraesidiihujus ductor, si quisquam aliusinter
ρων, μετά πολλών στρατιωτών. Ούτος δε των επι milites nobilis et conspicuus, facinusheroicum eladomnem
φανεστάτων στρατιωτών επετελέσατο πράξιν ηρωικήν posteritatis memoriam commendandum peregit. Quum
και μνήμης αξίαν. Ορών γάρ ότι διά το πλήθος των snim futurum prospiceret, ut sui cum tanta hostium turba
15 πολεμίων πάντες οι συνάψαντες μάχην αναιρεθήσονται, congressi internecionecaederentur, stationem quidem in hoc
το μεν λιπείν την εν ταις παρόδοις τάξιν ανάξιον της adilu sibi assignatam relinquereSpartana virtuteindignum
Σπάρτης έκρινε, το δε διασώσαι τους στρατιώτας χρή astimavit, sedinterim patria suae emolumento fore censuit,
σιμον έσεσθαι τη πατρίδι, παραδόξως αμφοτέρων si militibus incolumitatem prastaret. Μirum in utramque
προενοήθη, και την γενομένην ποτέ περί Θερμοπύλας partem viri consilium, φuo Leonidae φuondam regis ad Τher
20 ανδρείαν του βασιλέως Λεωνίδου φιλοτίμως εμιμήσατο. mopylas magnanimitatem magnifice imitatus est. (4) Junio
(4) Διαλέξας γαρ τους νέους, τούτους μεν απέστειλεν res euinn ex cohorte sua delectos, ut qui (patriar) in proelio
εις την Σπάρτην, χρησίμους έσεσθαι" τη κινδυνευούση de summa rerum committendo utilem navare operam pos
περί των όλων αυτός δε μετά των πρεσβυτέρων φυλάτ sent, Spartam irejussit. Ipse vero cum veteranis propu
των την τάξιν και πολλούς ανελών των πολεμίων, κυ gnando magnam hostium cardem fecit, tandem vero ab
25 κλωθεις υπό των Αρκάδων μετά πάντων ανηρέθη. (5) Αrcadum corona undique circumventus cum tota sua manu
Ηλείοι δε την τετάρτην μοίραν έχοντες, και κατ' άλ occubuit. (5) Quartum denique agmen ducentes Εlei, φuum
λους τόπους πεπταμένους διελθόντες, εις την Σελλασίαν per alia magis aperta loca transiissent, ad Sellasiam tandem
παρεγένοντο εις τούτον γάρ τον τόπον πάσι καταντάν accesserunt. In hunc enim locum ut omnes convenirent,
παρήγγελτο. Αθροισθείσης δε πάσης της δυνάμεως edictum fuerat. Congregatos igitur huc exercilus Spartam
2ο εις την Σελλασίαν, προήγoν επ' αυτήν την Σπάρτην, ipsam versus movent, et populationibus incendiisque re
πορθούντες άμα και πυρπολούντες την χώραν. gioneln devastant.
Ι.ΧV. Οι δε Λακεδαιμόνιοι, πεντακόσια έτη την Ι.ΧV. Τum Lacedaemonii Laconiam, per quingentos
Λακωνικήν τετηρηκότες απόρθητον, τότε θεωρούντες annos omnis populationis expertem, exscindi ab hoste
δηουμένην υπό των πολεμίων ουκ έκαρτέρουν, αλλά conspicantes, non perferre amplius poterant, sed (ervida
35 τοις θυμοις προπίπτοντες εξεπήδων εκ της πόλεως animorum concitatione in hostes prosiliebant. Αt quum
κωλυόμενοι δ' υπό των πρεσβυτέρων προϊένα μακρό seniorum interventu longiusa patria excurrere prohiberen
τερον από της πατρίδος, μή τις επίθηται, επείσθησαν tur, ne quis interea illam opprimeret, vix tandem, ul ani
την ησυχίαν άγειν και τη πόλει παρέχεσθαι την ασφά mis ad moderationem revocatis, defensioni urbis studerent,
λειαν. (2) Των δε περί τον Επαμεινώνδαν διά του
4ο Ταυγέτου καταβαινόντων επί τον Ευρώταν, και δια admoniti, morem consilio gessere. (2) Ιnterim Εpaminon
βαινόντων τον ποταμόν σφοδρόν όντα τώ ρεύματι κατά dae agmen, de Τaygeto monte ad Εurotam progressum flu
την χειμερινήν ώραν, ορώντες οι Λακεδαιμόνιοι τετα men, quod per hibernam illam tempestatem intumuerat,
ραγμένην την δύναμιν των εναντίων διά την χαλεπό transire nitebatur. Τurbatos igitur ordines per transiίu8
τητα της διαβάσεως, καιρόν έλαβον εύθετον προς την difficultatem Lacedaemonii dum vident, idoneam hanc in
45 επίθεσιν και τας μεν γυναίκας και παίδας, έτι δε vadendi eos occasionem arripuerunt. Uxoribus igitur
και τους γεγηρακότας, απέλιπον εν τη πόλει φυλάτ liberisque et senibus ad custodiam urbis relictιs, ipsi cum
τοντας την Σπάρτην, αυτοί δε πανδημεί συντάξαντες ιuniversa juniorum multitudine bene ordinata in hostemsese
τους νέους εξεχύθησαν επί τους πολεμίους, και προςπε effundunt, et subito incursu magnam in transitu caedem
σόντες άφνω τοίς διαβαίνουσι πολύν εποιούντο φόνον.
faciunt. (3) Sedquum Βωoti et Αrcades fortiter resisterent,
εο (3) Αμυνομένων δε των Βοιωτών και των Αρκάδων,
et turba snorum adversarios circumvenirent, plurimis lan,
και τώ πλήθει κυκλούντων τους εναντίους, οι Σπαρ
dem occisis, in urbem Spartani revertuntur, illustri virtu
τιάται πολλούς ανηρηκότες επανήλθον εις την πόλιν,
φανερώς ενδεδειγμένοι τάς ιδίας ανδραγαθίας. (4) tem suam specimine testificati. (4) Μox ubi totum Εpami
Μετά δε ταύτα των περί τον Επαμεινώνδαν πάση τη nondasexercitum magno cum terroreurbiadmovebat, Spar.
44 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (53, 54.)
δυνάμει καταπληκτικώς προςβαλόντων τη πόλει, οι tani, locorum praesidio adjuti, multis, qui protervius
μεν Σπαρτιάται συνεργόν έχοντες την των τόπων assultarent, necem inferunt. Jamque omni ad oppugna
οχυρότητα, πολλούς μεν απέκτειναν των προπετώς
tionem urbis conatu adhibito, vi Spartam subacturi vide
βιαζομένων, τέλος δ' οι πολιορκούντες πάσαν ειςενεγ
και κάμενοι σπουδήν, το μεν πρώτον απείκαζoν βία χειρώ Danίur. Sed quum pars violentius sese ingerentium oc
- -ω Α'

σασθαι την Σπάρτην επεί δε των βιαζομένων οι μεν cumberet, pars vulneribus conficeretur, tuba militem
απέθνησκoν, οι δ' ετραυματίζοντο, ανεκαλέσαντο τη Εpaminondas revocavit. Τum urbi appropinquantes, ut in
σάλπιγγι τους στρατιώτας οι περί τον Επαμεινώνδαν, aciem descenderent Spartani, aut interiores se hostibusesse
αυτοί δε προςελθόντες τη πόλει προεκαλούντο τους
confilerentur, postulabant. Responsum ab illis datur, se
10 Σπαρτιάτας εις παράταξιν, ή συνομολογείσθαι προςέ
υ ν /

ταττον ήττους είναι των πολεμίων. Αποκριναμένων opportunitatem mactos de summa rerum certamen nequa
δε των Σπαρτιατών ότι καιρόν λαβόντες εύθετον quam defugituros. Οmissa igitur urbe, Laconiam univer
διαγωνιούνται περί των όλων, απηλλάγησαν από της Sam populantur, et infinito spoliorum numero ditati in Αr.
πόλεως. Πάσαν δε την Λακωνικήν δηώσαντες, και cadiam se recipiunt. (5) Ρost hacc Αthenienses, quum
5
λαφύρων αναρίθμητον πλήθος αθροίσαντες, απεχώρη
tardius, quam maturitas exigeret, venissent, nulla re me
σαν εις την Αρκαδίαν. (δ) Μετά δε ταύτ' Αθηναίοι
/ ν -- ν «ν 2. 2

μέν, υστερηκότες των καιρών, επανήλθον εις την Ατ morabiligesta, in Αtticam redierunt. Interim Lacedaemoniis
τικήν, ουδέν πράξαντες μνήμης άξιον. Τοις δε Λακε a confrderatis quattuor millia auxiliariorum subvenerunt.
δαιμονίοις παρά των συμμάχων ήκον βοηθήσοντες Praeter hos Ηelotas mille recens manumissos et ducentos
20 στρατιώται τετρακιςχίλιοι. Προς δε τούτοις προς ex Βα.otia exules succenturiarunt : manum insuper haud
θέντες τους είλωτας ήλευθερωμένους προςφάτως χιλίους
exiguam a vicinis oppidis acciverunt. Quo factum ut
και των Βοιωτών φυγάδων διακοσίους, έτι δ' εκ των
σύνεγγυς πόλεων ουκ ολίγους μεταπεμψάμενοι, κατε justas ad confligendum cum hoste copias jam haberent.
- /

σκεύαζoν δύναμιν αντίπαλον τοις πολεμίοις. Ταύτην Quas dum simul conjunctas retinent et assidue exercent,
25 δ' αθρόαν συνέχοντες και γυμνάζοντες, αει μάλλον εθάρ ν -ν,
subinde magis audaces et ad certamen de summa rerum
ρουν και παρεσκευάζοντο προς τον υπέρ των όλων paratiores fiunt.
αγώνα.
Ι.ΧVΙ. Επαμεινώνδας δε φύσει μεγαλεπίβολος ών LΧVΙ. Sed Εpaminondas, natura res magnificas affe
και δόξης ορεγόμενος αιωνίου, συνεβούλευε τοίς τε εlans et Sempiternae gloriae cupidus, suasor et hortator est
30 Αρκάσι και τοις άλλοις συμμάχοις οικίσαι την Μεσσή Αrcadibus et ceteris belli sociis, ut Μessenen civium fre
νην, πολλά μεν έτη γεγενημένην ανάστατον υπό Λα quentia denuo instaurent, guae per multos jam annos a
κεδαιμονίων, τόπον δ' εύθετον έχουσαν κατά της Σπάρ, Lacedaemoniis excisa jacuerat : eral autem commodis
της. Συγκατατιθεμένων
α Μ δε πάντων, ανεζήτησε
Α" άλλ

τους " Υ -- ν simo ad invadendam Spartan situ. Ιmpetrato consensu
υπολελειμμένους των Μεσσηνίων, και των άλλων τους omnium, Τικοtquot adhuc superstites erant Μessenii, eos
35 βουλομένους
',
καταλέξας εις την πολιτείαν, έκτισε την
\ / 2 ν. 2 / / undique conquisivit, multisque aliis, φui se huc aggregare
Μεσσήνην, πολλούς ποιήσας αυτής οικητορας. Τού
vellent, in civilatem adscriptis, Μessenen magno civium
τοις δε κατακληρουχήσας
2 ", ,
την έή,
χώραν και ανοικοδομή Α Ν Α'
Α. ν
numero auctam renovavit. Τum agris sorte divisis, et re
σας, ανέσωσε πόλιν επίσημον Ελληνίδα, και μεγάλης
gione aedificiis exornala, praenobilem Graeciae civitatem in
αποδοχής έτυχε παρά πάσιν ανθρώποις. (2) Ουκ integrum vindicavit, unde magnam inter cunctos mortales
40 ανοίκειον δ' είναι νομίζω, πολλάκις της Μεσσήνης 2 ν. -»

αλούσης και κατασκαφείσης, τα περί αυτήνααπ' αρχής gloriam consecutus est. (2) Ηoc loco non ineptum fore
«ν

ώς εν κεφαλαίοις παραδραμείν. Το μεν ουν παλαιον arbitror, si, quum toties Μessene capta dirutaque sit, a
οι απο Νηλέως και Νέστορος εκατέσχονό Ααυτήν μέχρι primo res ejus initio summatim percurram. Αntiquitus Νe
w w» " \ "..» Γ. Ο r

των Τρωικών χρόνων, μετά δε ταύθ γαμέμνονος Ιei ac Νestoris familia ad tempus Trojani belli usque eam
45 Ορέστης και οι από τούτου μέχρι της καθόδου των possedit, deinde Αgamemnonisfilius Οrestes ejusque posteri
Ηρακλειδών, από δε ταύτης Κρεσφόντης έλαχε την
/ / ν Α' Λ. ν
ad reditum deinceps Ηeraclidarum, hinc Cresphontes pro
Μεσσηνίαν μερίδα, και οι από τούτου μέχρι τινος sua Μesseniam parte Sortitus esl, ejusque posteritas ali
ν r ν "w" » Α

έβασίλευσαν αυτής ύστερον δε των από Κρεσφόντου φuamdiu regnum in ea tenuit. Quo tandem ab illis amis
την βασιλείαν αποβαλόντων, Λακεδαιμόνιοι κύριοι κα so, Lacedaemoniorum in ditionem venit. (3) Ρostquam
εο τέστησαν αυτής. (3) Μετά δε ταύτα Τηλέκλου του
enim Τeleclus rex Lacedaemoniorum in acie ceciderat,
βασιλέως των Λακεδαιμονίων αποθανόντος εν αγώνι,
Α' α \ ' Α'

κατεπολεμήθησαν υπό Λακεδαιμονίων οι Μεσσήνιοι. Spartani Μessenios debellarunt. Bellum hoc ad viginti
Τούτον δε τον πόλεμονεικοσαετή φασι γενέσθαι, κατο annos protractum fuisse memoratur : ubi, non prius se re
ν " 2

μοσαμένων των Λακεδαιμονίων μή ανακάμψαι εις versuros, quam Μessenen expugmassent, Lacedaemonii s9
(54,55.) Ι)ΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧV. 45

την Σπάρτην, εάν μή Μεσσήνην έλωσι. Τότε δε συν cramento sese adstrinxerant. Qua tempestate nati sunt
έβη τους παρθενίας ονομασθέντας γεννηθήναι και κτί illi qui Ρartheniae nommantur, el Τarentinorum urbem con
σαι την των Ταραντίνων πόλιν. "Υστερον δε δουλευόν, diderunt. Ρost id tempus, μιum jugo Lacedaemoniorum
των Μεσσηνίων τοίς Λακεδαιμονίοις, Αριστομένης servili premerentur Μessenii, Αristomenes ad detectionem
και έπεισε τους Μεσσηνίους αποστήναι των Σπαρτιατών, cives impulit, magnisque cladibus Spartanos affecit: quo
και πολλά κακά διειργάσατο τους Σπαρτιάτας ότε tempore etiam Τyrtaeus poeta dux belli Spartanis datus
και Τυρταίος ο ποιητής υπο Αθηναίων ηγεμών εδόθη est ab Αtheniensihus. (4) Quamquam sunt qui Αristome
τοίς Σπαρτιάταις. (4) Ένιοι δε τον Αριστομένην γε.
nem vicennali bello viguisse tradant. Ultimum eis bellum
γονέναι φασί κατά τον εικοσαετή πόλεμον. Ο δ' ύστα
10 τος εγένετο πόλεμος αυτοίς σεισμού μεγάλου γενομένου, fuit post horrendum illum terrae motum, ubi tota prope
και της μεν Σπάρτης όλης σχεδόν συγχυθείσης, ανδρών Sparta fo-de disjecta, et civibus viduala est. Τum enim
δ ερήμουγενομένης, οι Μεσσηνίων περιλειφθέντες ώκι reliquiae Μesseniorum cum Ηelotibus defectionis sociis
σαν την Ιθώμην μετά των συναποστατών ειλώτων, 1thomen habitatoribus frequentarunt, φuod Μessene per
αναστάτoυ γεγενημένης της Μεσσήνης πολλούς χρόνους, multum aetatis jam desolata jaceret. (5) Sed quum ad
ιε (5) Ατυχήσαντες δ' εν πάσι τοις πολέμοις, το τελευ versum per omnia Μartem experirentur, ad extremum
ταίον ανάστατοι γενόμενοι κατώκησαν εν Ναυπάκτω, omnino prolligati et ejecti Νaupacti consederunt, quam
δόντων αυτοίς Αθηναίων οικητήριον τήνδε την πόλιν.
Αthenienses incolendam eis concesserant. Ηinc aliqui
Και τινές μεν αυτών εις Κεφαλληνίαν εξέπεσον, τινές δ'
εν Σικελία Μεσσήνην την απ' εκείνων ονομασθείσαν κα in Cephalleniam profugi venerunt, aliqui in Sicilia Μessa
* ι Α - ν « "

nam a se dictam incoluerunt. (6) Τhebani denique ad
2 τώκησαν. (6) Το δε τελευταίον κατά τους υποκειμέ
νους καιρούς Θηβαίοι, πείσαντος αυτούς Επαμεινών praesens tempus consilio Εpaminondae, qui Μessenios un
δου και πανταχόθεν συναγαγόντος τους Μεσσηνίους, dequaque colligebat , Μessenen instaurarunt, antiquis
ώκισαν την Μεσσήνην και την αρχαίαν αυτοίς χώραν γ
territorii finibus possessioni illorum restitutis. Τot igitur
αποκατέστησαν. Περί μεν ουν την Μεσσήνην το et tantas Μesseniorum civitas mutationes experta est.
25 σαύτας και τηλικαύτας συνέβη γενέσθαι μεταβολάς.
LΧVΙΙ. Οι δε Θηβαίοι πάντα τα προειρημέ Ι.ΧVΙΙ. Ρosteaquam vero Τhebani haec omnia intra
να συντελέσαντες εν λημέραις22 ογδοήκοντα και πέντε,
1. " -4 Α.« "ν
octoginta quinque dies confecerant, praesidio valido circa
και καταλιπόντες φυ ακήν αξιόλογον της Μεσσήνης,
"
-"

επανήλθον ειςζ την
Ι οικείαν. Λακεδαιμόνιοι δε παραδό
ρ ι Μessenen relicto, in patriam redierunt. Lacedaemonii vero,
ν ' "

3ο ξως αποτετριμμένοι τους πολεμίους, απέστειλαν πρε tam inexspectato hostem amoliti, nobilissimorum civium
σβευτάς εις τας Αθήνας τους επιφανεστάτους των legationem Αthenas mittunt, et de principatu his conditio
Σπαρτιατών,
ρτ και τας μεν ομολογίας εποιήσαντο
2. Η περί
ρ
- " «r "- ν Ψ 2. ν

της ηγεμονίας, ώςτετης μεν θαλάττης άρχειν Αθηναίους, nibus paciscuntur, ut Αthenienses maris, Lacedaemonii
της δε γης τους Λακεδαιμονίους, μετά δε ταύτα εν terrae imperium usurpent. Ρostea tamen commune sibi
2 αμφοτέραις ταις πόλεσιν
" δε Λ
εποιήσαντο
ήδ κοινάς τας ηγε
2. " ". Α utraque civitas imperium asseruit. (2) Τum Αrcades du
μονίας. (2) Αρκάδες δε Λυκομήδην στρατηγόν προ
χειρισάμενοι, και παραδόντες αυτό τους επιλέκτους cem sibi creant Lycomedem, eumque cum quinquies mille
ονομαζομένους, όντας πεντακιςχιλίους, εστράτευσαν lectissima juvenum manu ad Ρellenen Laconiae obsidendam
επί Πελλήνην της Λακωνικής και την πόλιν βία χει
4ο ρωσάμενοι, τους μεν εγκαταληφθέντας φρουρούς των mitlunt. Ηi, urbe per vim expugnata, relictum a Lacedae.
Λακεδαιμονίων
" 21 λαπέκτειναν, όντας πλείους των
\ τη τριακο 2 γ- ". Α " ν '
moniis ibi prasidium plures quam trecentos trucidant,
σιων, την Οξ ΤΣΟλιV έξανδραποδισάμενοι Χ. χι ην χωραν
urbemque depraedati, pervastata regione, domum sese re
δηώσαντες, επανήλθον εις την οικείαν, φθάσαντες την
ferunt, priusquam auxilia a Lacedaemoniis subvenissent.
παρά των Λακεδαιμονίων βοήθειαν. (3) Βοιωτοί δέ,
45 μεταπεμπομένων αυτούς Θετταλών επ' ελευθερώσει
- Α" ΑΛ "- 2. κ. " Ν. -
(3) Τum etiam Βα.oti, a Τhessalis acciti, ut impotenti do
μεν των πόλεων, καταλύσει δε της Αλεξάνδρου του minatu Alexandri Ρheraeorum tyranni subverso, liberta
Φεραίου
ρ τυραννίδος,
ρ 2 εξαπέστειλαν Πελοπίδαν εις Θετ
" ". " Ν. Α' * «ν. Σ Μ ιem civitatibus restituerent, Pelopidam valido exercitu
ταλίαν μετά δυνάμεως, δόντες εντολάς αυτό εις το
συμφέρον των Βοιωτών διοικήσαι τα κατά την Θεττα instructum in Τhessaliam miserunt, cum his mandatis, uί
«Λ / τ Ν / "
50 λίαν. (4) Ουτος δε καταντήσας εις Λάρισαν, και κα ad commodum Βα"otorum res illic administraret. (4) Ηic
ταλαβών την ακρόπολιν φρουρουμένην υπό Αλεξάνδρου Ι.arissam provectus, arcem, quam Αlexandri praesidio ad
του Μακεδόνος, ταύτην μεν παρέλαβεν, εις δε την
Μακεδονίαν παρελθών και συμμαχίαν ποιησάμενος huc munitam invenit, occupat, et in Μacedoniam progres
προς Αλέξανδρον τον των Μακεδόνων βασιλέα, όμη sus, cum rege Μacedonum Αlexandro belli foedus icit, ob,
46 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (55,56.)
ρον έλαβε παρ' αυτού τον αδελφόν Φίλιππον, δν εξέ sidemque ab eo Philippum ejus fratrem sibi traditum Τhe
πεμψεν εις τας Θήβας. Τα δε κατά την Θετταλίαν bas mittit. Αc rebus, prοut conducere Βα.otorum reipu
διοικησάμενος ώς ποτ' έδοξεν αυτό συμφέρειν τοις blicae videbatur, confectis, in patriam se recepit.
Βοιωτοίς, επανήλθεν εις την οικείαν.
5 LΧVΙΙΙ. Τούτων δε πραχθέντων Αρκάδες και LΧVΙΙΙ. Ηis tum ita gestis, Αrcades cum Αrgίvis et
Αργείοι και Ηλείοι συμφρονήσαντες έγνωσαν στρατεύ Εleis unanimi consensu arma Lacedaemoniis interre decre
ειν επί τους Λακεδαιμονίους, και πρεσβεύσαντες προς Verunt, et missa ad Βα.otos legatione, ut in partem hujus
Βοιωτούς, έπεισαν αυτούς κοινωνείν του πολέμου. Οι belli venirent, illis persuaserunt. Ηi, delato ad Εpaminon
δ' Επαμεινώνδαν καταστήσαντες ηγεμόνα μετ' άλλων dam celerosque Βα.olarchas imperio, Septem millia pedi
10 βοιωταρχών, εξέπεμψαν στρατιώτας πεζούς μεν επτα
ίum, et sexcentos equites expediunt. Αthenienses de
κιςχιλίους, ιππείς δ' εξακοσίους Αθηναίοι δε πυθόμε
νοι την Βοιωτών στρατιάν παριούσαν εις την Πελο Βαοίorum in Peloponnesum transitu certiores (acti, exer.
πόννησον, εξέπεμψαν δύναμιν και στρατηγόν επ' αυ Citum duce Chabria contra illos mittunt. (2) Ιs Corinthum
τους Χαβρίαν. (2) Ούτος δε παρελθών εις Κόρινθον, devectus, assumtis Μegarensium, Ρellenaeorum et Corin.
15 και προςλαβόμενος και παρά Μεγαρέων και Πελλη thiorum militibus, decies mille virum agmen conflaviι.
νέων, έτι δε Κορινθίων στρατιώτας, στρατόπεδον συν Quibus φuum se Lacedaemonii celerique socii Corinthiad.
εστήσατο ανδρών μυρίων μετά δε ταύτα Λακεδαιμο junxissent, totus in universum exercitus non intra Viginti
νίων και των άλλων συμμάχων παραγενομένων εις Κό millia habebat. (3) Αditus ergo praemunire et a Pelopon
ρινθον, συνήχθησαν οι σύμπαντες διςμυρίων ουκ ελάτ nesί ingressu Βα"oίos prohibere placuit. Α Cenchreis igί
20 τους. (3) Έδοξεν ούν αυτοίς οχυρώσασθαι τάς
ίur exorsi vallo fossaque profundaad Lechaeum locum ob.
παρόδους και διακωλύειν τους Βοιωτούς της εις Πελο
firmant. Festinus operi exitus : multitudine enim ac dili
πόννησον ειςβολής. Αρξάμενοι δ' από Κεγχρεών μέ
χρι Λεχαίου σταυρώμασι και βαθείαις τάφροις διελάμ gentia operantium alacri effectum est ut totus ille locus,
βανον τον τόπον ταχύ δε των έργων συντελουμένων, Ρriusquam Βα.oti advenissent, pramuniretur. (4) Quum
25 διά τε την πολυχειρίαν και τας προθυμίας των ανδρών primum cum exercitu accessit Εpaminondas, omnibus dili
έφθασαν τους Βοιωτούς πάντα τόπον οχυρώσαντες. (4) genter inspectis, animadvertit, φuo loco praesidium Laco
Ο δ' Επαμεινώνδας ήκων μετά της δυνάμεως επε
nicum in statione esset, perruptionem minime difficilem
σκέψατο, και κατανοήσας ευεφοδώτατον είναι τό dari. Principio igitur Lacedaemonios, tribus ferme par
πον καθ' όν οι Λακεδαιμόνιοι παρεφύλαττον, το μεν
30 πρώτον προεκαλείτο τους πολεμίους εις παράταξιν, tibus auctiores, ut acie secum disceptent, lacessit. Ubi
σχεδόν τριπλασίους όντας τοίς πλήθεσιν, ουδενός δε τολ Πemo extra propugnacula exire audet, sed omnes valli fos
μώντος εκτός του τειχίσματος παρελθείν, αλλ' από του saeque objectu se tutanlur, Violentum in hostes impetum
χαρακώματος αμυνομένων απάντων, προςήγε την βίαν facit. (5) Εx omni statim parte acerrima fit impressio,
τοις πολεμίοις. (6) Κατά πάντα μεν ούν τον τόπον sed ubi Lacedaemonii agebant, maxime, quod locus ille mi
35 εγίνοντο προςβολαι καρτεραί, μάλιστα δε κατά Λα nus excubiis apίus et transitu facilior erat. Μagna utrim
κεδαιμονίους, ευεφόδων όντων και δυςφυλάκτων των que contentione res geriίur. Εpaminondas, virtutis Τhe
τόπων. Μεγάλης δε φιλοτιμίας γενομένης παρ' αμ
φοτέροις, Επαμεινώνδας έχων μεθ' εαυτού τους αρί banae florem secum habens, non absque negotio Lacedae
monios tandem relropellit, disjectoque illorum praesidio,
στους των Θηβαίων, μόγις έβιάσατο τους Λακεδαιμο
«ο νίους διακόψας δε την φυλακήν αυτών και την δύναμιν cum agmine suo perrumpens, tutum sibi in Peloponnesum
διαγαγών, παρήλθεν εις την Πελοπόννησον, διαπραξά iter palefacit. Quo ipso facinus a se jam ante gestis nihilo
μενος έργον ουδέν των προκατειργασμένων καταδεέστε interius peregit.
ΟΥ,

LΧΙΧ. Ευθύς δε επί Τροιζήνα και Επίδαυρον πο. LΧΙΧ. Εxtemplo Τrα"zenem et Εpidaurum petens,
45 ρευθείς, την μεν χώραν εδήωσε, των δε πόλεων ουκ agrum φuidem illorum vastat, sed urbes ipsas, φuippe
ηδυνήθη κρατήσαι διά το φρουράς έχειν αξιολόγους, non coutelnnendis firmalas prasidiis, subigere nequit. Si
Σικυώνα δε και Φλιούντα και τινας πόλεις καταπλη
cyonem tamen et Phliuntem cum aliis quibusdam terrore
ξάμενος προςηγάγετο. Στρατεύσας δ' επί Κόρινθον,
subactas in fidem accepit. Infestis hinc armis Corinthum
και των Κορινθίων επεξελθόντων, νικήσας μάχη, τού
5ο τους μεν εντός των τειχών συνεδίωξε, των δε Βοιωτών petit, effusisque oppidanis, pugna victos ad mαnia usque
διά την ευημερίαν μετεωρισθέντων, και τινων προχεί prosequitur. Ibi fortunae benignitate pars Βα"oιorum se ef.
ρως τολμησάντων διά της πύλης εις την πόλιν ειςβιά ferens per portam temeraria φuadam audacia introrupit :
ζεσθαι, οι μεν Κορίνθιοι δείσαντες ετράπησαν εις τας quumque Corinthii intra ades praecipiti terrore agerentur,
οικίας, Χαβρίας δ' ο των Αθηναίων στρατηγός εμφρό Chabrias, Αtheniensium imperator, tam cordate φuam fi
(57, 58.) ΙΟΙΟΙΟΟRΙSΙΟULΙΙΙΒ. ΧV. 47

Α νως άμα και τεθαρρηκότως υποστάς, τους μεν εξέβαλεν denter Βα"otis resistens, partem ex urbe proturbat, par
εκ της πόλεως, πολλούς δε των Βοιωτών κατέβαλε. (2) lem, eamque non minimam, prosternit. (2) Quumque
Γενομένης δε φιλοτιμίας, οι μεν Βοιωτοί πάσαν την certamen ita exarsisset, Βα.oti cum toto exercitu probe
δύναμιν συντάξαντες, επήγoν επί την Κόρινθον κατα instructo, ad Corinthum terribilemin modum accesserunt.
πληκτικώς ο δε Χαβρίας αναλαβών τους Αθηναίους, Τum Chabrias Αthenienses suos expeditos habens, ex urbe
προηγεν εκ της πόλεως, και καταλαβόμενος τους υπερ erumpit, el editioribus occupatis locis, hostium impressio
δεξίους τόπους, υπέστη την των πολεμίων έφοδον. (3) nem sustinet. (3) Βα.oti contra, quos vires corporum et
Οι μεν ούν Βοιωτοί, πεποιθότες ταις των σωμάτων ρώ lonsus bellorum usus animabat, vi sua Αιllenienses subigi
μας και ταις εν τοις συνεχέσι πολέμοις εμπειρίας, τη posse non diffidebant. Αt Chabriani, dum e sublimioribus
1ύ βία τους Αθηναίους ήλπιζον χειρώσασθαι, οι δε περί locis depugnant, et prolixam interim rerum utilium copiam
τον Χαβρίαν εκ τόπων υπερδεξίων αγωνιζόμενοι, και ex urbe suppeditalam habent, vim inferentes partem in
πολλών εκ της πόλεως χορηγουμένων, ους μεν ανήρουν gruentium occidunt, partem vulnerant. (4) Unde evenit, ut
των βιαζομένων, τους δε κατετίτρωσκον. (4) Οι δε Βα.oti, multis affecti cladibus, quum nihil efficere pos
Βοιωτοί, πολλά μεν κακοπαθήσαντες, ουδέν δε πράξαι Sent, retro copias abducerent. Chabrias vero, quod huno
15 δυνάμενοι, την αναχώρησιν εποιήσαντο. Χαβρίας ad modum hosles submovisset, ob virilis animi promtitudi
μεν ούν επί ανδρεία και στρατηγική δυνάμει θαυμα nem et constantiam artisque imperatoriae facultatem in
σθείς, τούτον τον τρόπον απετρίψατο τους πολεμίους. admiratione habebatur.
Ι.ΧΧ. Εκ δε της Σικελίας Κελτοι και Ίβηρες LΧΧ. Sub hac ex Sicilia Gallorum et Hispanorum duo
διςχίλιοι κατέπλευσαν εις Κόρινθον, εκπεμφθέντες υπό millia Corinthi appulerunt. Dionysius hos tyrannus, nu
20 Διονυσίου του τυράννου συμμαχήσαι Λακεδαιμονίοις, merato in praesens quinque mensium stipendio, Laceda
εις μήνας πέντε τους μισθούς ειληφότες. Οι δ' Έλλη moniis auxilio miserat. Graeci, ut periculum virtutis ipso
νες πείραν αυτών βουλόμενοι λαβείν, προήγον αυτούς, rum facerent, hos simul in hostem eduxerunt, φuumque
και κατά τας συμπλοκάς και μάχας ανδραγαθούντων fortes se viros in pugnis exhiberent, multi Βα.otorum so
αυτών, πολλοί τών τε Βοιωτών και των συμμάχων Ciique nominis ab iis occisi sunt. Ρosteaquam itaque uti
25 υπ' αυτών ανηρούντο. Διόπερ δόξαντες ευχειρία και lem Graecis operam navarant, eximiam ob praestans tum
ανδρεία διαφέρειν και πολλάς χρείας παρασχομενοι, manuum tum animorum robur laudem adepti, et digni,
και τιμηθέντες υπό των Λακεδαιμονίων, του θέρους quos Lacedaemonii praemiis afficerent, habiti, sub exitum
λήγοντος εξαπεστάλησαν εις την Σικελίαν. (2) Μετ aestatis in Siciliam dimittuntur. (2) Ρost hac Ρhiliscus,
δε ταύτα Φιλίσκος μεν υπ' Αρταξέρξου του βασιλέως Αrtaxerxis regis legalus, in Graeciam venit hortatum ut
30 αποσταλείς, κατέπλευσεν επί την Ελλάδα, παρακα solutis tandem bellis, mutuam inter se pacem confirmarent.
λών τους Έλληνας διαλύσασθαι μεν τους πολέμους, Cui ceteri obsecundant, et quidem non illubentes : soli
ειρήνην δε κοινήν συνθέσθαι. Οι μεν ούν άλλοι πάν Τhebani, Πuia ipsis pertinaciter propositum etat sub
τες ασμένως υπήκουσαν, Θηβαίοι δε κατά την ιδίαν unum totam Βα.0liam censum cogere, conditionem ro
υπόστασιν όλην την Βοιωτίαν υπό μίαν άγοντες συντέ pudiant. Quare communitate pacis desperata, merce
35 λειαν, ου προςεδέχθησαν. Απογνωσθείσης δε της κοι narios bis mille selectissimos, quibus jam soluta ad hoc
νής ειρήνης, ο μεν Φιλίσκος καταλιπών τοις Λακεδαι. Stipendia erant, Lacedaemoniis relinquens Ρhiliscus in
μονίοις διςχιλίους επιλέκτους μισθοφόρους έχοντας τους Αsiam discedit. (3) Dum hacc geruntur, Εuphron sieyo
μισθούς, απήλθεν εις την Ασίαν. (3) "Αμα δε τούτοις nius, confidentia et lemeritate nulli secundus, assumtis in
πραττομένοις Εύφρων ο Σικυώνιος, διαφέρων θράσει consortium Αrgivis, dominatus occupandi consilia cepit, et
10 και απονοία, συνεργούς λαβών Αργείους, επέθετο τυ fortuna conatus adjuvante, extemplo civium potentissimos
ραννίδι. Κρατήσας δε της επιβολής, τετταράκοντα quadraginta exilium patria mutare coegit, bonaque ipso
τους ευπορωτάτους των Σικυωνίων έφυγάδευσε, δη rum publicavit: unde magna vi opum potitus, conducίο
μεύσας αυτών τάς ουσίας, και πολλών χρημάτων κυ peregrinorum militum praesidio, urbem in potestate retι
ριεύσας, μισθοφόρους ήθροισε και της πόλεως εδυνάστευ nuit.
45 σεν.
LΧΧΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Ναυσιγένους εν LΧΧΙ. Αrchonte dehinc Αthenis Νausigene, et Romas
"Ρώμη χιλίαρχοι κατεστάθησαν αντί των υπάτων τέτ tribunis militaribus quattuor, L. Papirio, L. Μenenio,
ταρες, Λεύκιος Παπίριος, Λεύκιος Μενήνιος, Σερούιος
Serv. Cornelio, Serv. Sulpicio, consulum in locum subroga.
Κορνήλιος, Σερούιος Σουλπίκιος, παρά δε Ηλείοις
50 Ολυμπιάς ήχθη τρίτη προς ταίς εκατόν, καθ' ην ενίκα tis, tertia supra centesimam Οlympias apud Εleos acta est,
στάδιον Πυθόστρατος Αθηναίος. Επί δε τούτων qua Pythostratus Atheniensis coronam stadio meruit. Ηoo
Πτολεμαίος ο Αλωρίτης ο Αμύντου υιός εδολοφόνησεν anno Ptolemacus Αlorites, Αmyntae filius, Αlexandrum fra
Αλέξανδρον τον αδελφόν, και εβασίλευσε της Μακεδο trem suum dolo interemit, et Μacedoniae regnum perannos
νίας έτη τρία. (2) Κατά δε την Βοιωτίαν Πελοπίδας, tres administravit. (2) Τum in Βαοίia Pelopidas, Εpamί.
48 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (58, 59.)
εφάμιλλος ών τό Επαμεινώνδα τη κατά πόλεμον δό nondae bellicae gloriae studio aemulus, ubi res in Pelopon
ξη, και θεωρών εκείνον τα περί την Πελοπόννησον ηeso ad reipublica: Βαοticae emolumentum ab eo confectas
συμφερόντως
ά, εντι
κατεσκευακότα τοις Βοιωτοίς, έσπευδε
- ' "Ν , - / -
Vidit, eliam ipse extra Peloponnesum sita Τhebanorum di.
τα εκτός Πελοποννήσου δι' εαυτού προςάγεσθαι τοις tioni subjicere properavit. Quapropter Ismenia, magnae ob
και Θηβαίοις. Παραλαβών δε Ισμηνίαν, άνδρα φίλον
- / * > > > «ν, - 3
virtutem existimationis viro sibique inprimis amico, in so
μεν εαυτού, θαυμαζόμενον δ' επ' αρετή, παρήλθεν εις
cietatem negotii assumlo, in Thessaliam contendiι, et cum
Θετταλίαν. Καταντήσας δε προς Αλέξανδρον τον
Φερών τύραννον, αλόγως συνελήφθη μετ' Ισμηνίου και Αlexandro Pheraeorum tyranno pacifice congressus, inopi.
" Μ. -

εις φυλακήν παρεδόθη. (3) Θηβαίων δ' επί τοις πρα nato captus una cum Ismenia custodia traditur. (3) Εx
10 χθεϊσι παροξυνθέντων, και ταχέως εις την Θετταλίαν acerbati hoc facto Τhebani octo millia gravis armaturae mi
εκπεμψάντων οπλίτας μεν οκτακιςχιλίους, ιππείς δ' litum, et sexcentos equites in Thessaliam mittunt. Quorum
εξακοσίους, φοβηθείς Αλέξανδρος εξί μψε πρεσβευτάς adventu territus Αlexander per legatos Αthenienses ad so
5Α Λ " / -. -Σ
εις τας Αθήνας περί συμμαχίας. Ω παραχρήμα ο cietatem secum ineundam invitat. Confestim ei populns
-» Α

δήμος εξέπεμψε ναυς μεν τριάκοντα, στρατιώτας δε triginta naves, praetore classis Αutocle, cum mille militi
1 χιλίους, ών ήν στρατηγός Αυτoκλής. (4) Εν όσω δ' bus transmittit. (4) Ιnterea vero dum iste Εubα.am cir
ούτος περιέπλει την Εύβοιαν, Θηβαίοι κατήντησαν εις cumnaviga1, Τhebani in Thessaliam transierant. Quamvis
Θετταλίαν. Του δ' Αλεξάνδρου πεζήν δύναμιν ήθροι autem el pedestribus copiis instructus esset Αlexander, et
κότος και ιππείς πολλαπλασίους έχοντος των Βοιωτών, equilatu Βα"otis multum pra polleret, hitamen pugna finien
το μεν πρώτον οι Βοιωτοί δια μάχης έκρινον λύσαι τον dum essebelluminitio censebant, auxiliis Τhessalorum robo
20 πόλεμον, συνεργούς έχοντες τους Θετταλούς ώς δ' ού
τοι μεν αυτούς εγκατέλιπον, Αθηναίοι δε και τινες άλλοι rati, at quum ab his destituerentur, et Αthenienses aliique
σύμμαχοι"ν
παρεγένοντο
,
τώ Αλεξάνδρω, τα δε σίτα και nonnulli auxiliariise cum Αlexandro junxissent, cibus etiam
Λ Λ. - «... ν

ποτά και τάλλα πάντα επέλειπε τους Βοιωτοίς, έγνω potusque et omnis ceteroqui commeatus Βα"oιos deficeret;
σαν οι βοιωτάρχαι την εις οίκον επάνοδον ποιείσθαι. Βα.otarchis domum regredi placuit. (5) Retroversis igitur
25 (5) Αναζευξάντων δ’ αυτών, και της πορείας ούσης διά signis, dum per campestria iter habent, Αlexander cum
χώρας πεδιάδος, Αλέξανδρος επηκολούθει πολλοίς ιπ equitatu insecutus extremum agmen invadit. Τum Βαoto.
πεύσι και τοις επί της ουραγίας επέθετο. Των δε rum aliijaculis confixi oppetunt, alii vulneribus gravantur,
Βοιωτών οι μεν κατακοντιζόμενοι συνεχώς απέθνησκον, ac p0stremo, quum neque subsistendi neque procedendi
οι δε τραύμασι περιέπιπτον, τέλος δ' ούτε μένειν ούτε facullas esset, φuo se verterent, aut quid agerent, non
3ο προάγειν εώμενοι, εις πολλήν αμηχανίαν εξέπιπτον, άτε habent, ad quam perplexilatem victus etiam penuria ac
δήΙ και των επιτηδείων
-
τη σπανιζόντων. (6) "Ηδη δ’ αυ " cessit. (6) Jamque nihil spei ipsis reliquum erat, quum
των την σωτηρίαν απoγινωσκόντων, Επαμεινώνδας Εpaminondas, privatam tunc vitam agens, ab exercitu dux
ιδιωτεύων κατ' εκείνον τον χρόνον υπό των στρατιωτών creatur. Is statim delectam levis armaturae manum et equi.
κατεστάθη στρατηγός. Ευθύς τε διαλέξας τούς τε ψιλους tes in postremo agmine disposuit, cumque his insectantes
35 και τους ιππείς, τούτους μεν αυτός ανέλαβε, και τα
ν -ν » " Ν Α' 2 Α' ν 2
a tergo hostes repulit, ac crebis excursibus manus conse
χθείς επί της ουραγίας, διά τούτων ανέστελλε τους επα
rens, praceuntibus gravis armaturae militibus Securitatem
κολουθούντας πολεμίους και πολλήν ασφάλειαν παρεί
praestitit, Sollertique aciei structura utens exercitum con
χετο τοίς προηγουμένοις οπλίταις ποιούμενος δε μάχας
εξ υποστροφής και τάξει φιλοτέχνω χρώμενος, διέσωσε servavit. (7) Ιnde quia majorem subinde gloriam rebus
40 το στρατόπεδον. (7) Αεί δε μάλλον διά των κατορθω dextre ac feliciler gestis acquirebat, pracipuam apud ci
μάτων αύξων την ιδίαν ευδοξίαν, μεγάλης αποδοχής ves Sociosque laudem promeruit. Αι quiίum magistratum
ετύγχανε παρά τε τοίς πολίταις και τοίς συμμάχοις. Βα"otorum gerebant, Τhebaniiis grandem pecunia multam
Οι δε Θηβαίοι τους τότε βοιωταρχήσαντας καταδικά irrogarunt.
σαντες, πολλοίς χρήμασιν έζημίωσαν.
Ι.ΧΧΙΙ. Ηic φuum quaestio ofteratur, quid causae fuerit
45 LΧΧΙΙ. Επιζητουμένης δε της αιτίας πώς ο τοιού
ut tantus vir in expeditione Τhessalica gregarium tunc mi.
τος ανήρ ιδιώτης ών εστρατεύετο μετά των εις Θεττα
λίαν αποσταλέντων, αποδοτέον τον οικείον λόγον της litem ageret, apta ad defensionem Εpaminondac ratio nobis
2. / "ν " w- ν " > "

απολογίας. Τη μάχη τη περί Κόρινθον Επαμεινών reddenda esί. Ιn prαclio ad Corinthum Εpaminondas, prae.
δας διακόψας την επί του προτειχίσματος φυλακήν των sidio Lacedaemoniorum, φuod vallum tutabatur, disjecto,
50 Λακεδαιμονίων, και δυνάμενος πολλούς ανελείν των ingenlem hostium cardem facere poteral : verum successu
πολεμίων, ήρκέσθη τό προτερήματι και της επί πλείον illo contentus, a pugna ulterius persequenda sibi tempera
/ ν -

μάχης απέστη. (2) Γενομένης δε περί αυτόν ικανής vit. (2) Ιn magnam idcirco suspicionem raplus, quasi pri.
« ' , η « Α' -» Ν r

υποψίας ώς πεφεισμένου των Λακεδαιμονίων ιδίας vatam captando gratiam Lacedaemoniis pepercisset, ab ob
ένεκα χάριτος, οι φθονούντες αυτού τη δόξη καιρόν trectatoribus, qui gloria ipsius invidebant, guum Specioste
(59, 60.) ΙΟΙΟΙΟΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧV. 49

έλαβον ευλόγου διαβολής. Επενεγκάντων ούν αυτό calumnite tempus arripuissent, proditionis accusabatur.
προδοσίας έγκλημα, το πλήθος παροξυνθεν απέστησεν Qua criminatione vulgus exasperatum, abrogato Βα.olar.
αυτόν της βοιωταρχίας, και ιδιώτην ποιήσαν εξαπέ chiae magistratu, privalam deinceps vitam agere atque inter
στειλε μετά των άλλων. Ως δε από των αποτελεσμά gregarios militare eum jussit. Αt postquam rebus praclare
5 των εξήλειψε τας καθ' εαυτού διαβολάς, τότε ο δήμος gestis aspersam calumniae maculam absterserat, in pristi
αποκατέστησεν αυτόν εις την προγεγενημένην ευδοξίαν. nam a populo dignitatem restitulus est. (3) Ηaud longe
(3) Μετ' ολίγον δε χρόνον Λακεδαιμονίοις προς Αρκά post, acre inter Lacedaemonios et Αrcades prα lium com
δας εγένετο μεγάλη μάχη, εν η ενίκησαν Λακεδαιμό mittitur, quo victoriam Lacedaemonii clarissimam repor
νιοι επιφανώς. Μετά γάρ την εν Λεύκτροις ήτταν tant : quod primum eis certamen post cladem Leuctricam
ιο τούτο πρώτον αυτοίς παράδοξον ευτύχημα εγένετο έπε (elicem necopinato exitum habuil. Αrcadum enim supra
σον γάρ Αρκάδων μεν υπέρ τους μυρίους, Λακεδαιμο decem millia cecidere, Lacedaemoniorum ne unus quidem.
νίων δ' ουδείς. Προείπον δ' αυτοίς αι Δωδωνίδες ιέ Dodonaeae sacerdoles ita cecinerant, bellum hoc absque
εια διότι ο πόλεμος ούτος Λακεδαιμονίοις άδακρυς lacrimis exiturum Lacedamoniis. (4) Αb hac pugma Lace
ισται. (4) Μετά δε την μάχην οι Αρκάδες, φοβηθέν daemoniorum impressiones veriti Αrcades opportuno quo
15 ες τας των Λακεδαιμονίων ειςβολάς, έκτισαν επί τινος dam loco Μagnam, quam vocant, Urbem condidere, qua
ιπικαίρου τόπου την ονομαζομένην Μεγάλην πόλιν, draginta Μaenaliorum et Ρarrhasiorum, uti nominantur,
συρρίψαντες εις αυτήν κώμας τετταράκοντα των ονο Αrcadum pagis in eam conjectis. Αιque is lum Graeciae sta
μαζομένων Μαιναλίων και Παρβασίων Αρκάδων. Και tus erat.
τα μεν κατά τους Έλληνας εν τούτοις ήν.
2, LΧΧΙΙΙ. Κατά δε την Σικελίαν Διονύσιος ο τύραν Ι.ΧΧΙΙΙ. In Sicilia vero Dionysius tyrannus, magnis
νος έχων δυνάμεις αξιολόγους, και τους Καρχηδονίους instructus copiis, ubi Carthaginienses propter luem pesti
ορών ουκ ευ διακειμένους προς τον πόλεμον διά τε την feram apud eos grassatam et defectionem Αfrorum non
γεγενημένην παρ' αυτούς λοιμικήν νόσον και την από bene paratos videbat, expeditionem in eos facere decreviι.
στασιν των Λιβύων, έγνω στρατεύειν επ' αυτούς. Ουκ Αt quum nihil omnino probabilis causa ad litem sese of.
και έχων δε πρόφασιν αξιόλογον της διαφοράς, προςεποιήθη ferret, Ραnos e Carthaginiensium ditione regni sui agros
τους κατά την επικράτειαν Φοίνικας επιβεβηκένα της incursasse praetendil. (2) Ρeditum ergo triginta et equitum
υπ' αυτόν χώρας. (2) Παρασκευασάμενος ούν πεζούς
μεν τριςμυρίους, ιππείς δε τριςχιλίους, τριήρεις δε tribus millibustrecentisquetriremibus coactis cum apparatu
τριακοσίας και την αρμόζουσαν τη δυνάμει ταύτη πα tantis copiis idoneo, Carthaginiensium regionem invadit,
30 ρασκευήν, ενέβαλεν εις την υπό Καρχηδονίoυς χώραν. et statim Selinuntem atque Εntellam subigit, et omnem
Και Σελινούντα μεν και Έντελλαν ευθύς προςηγάγετο, circumcirca terram populatus atque Εrycinorum insuper
και την χώραν πάσαν πορθήσας και της πόλεως των urbe potitus, Lilybaeum tandem obsidione cingit. Sed quod
Ερυκίνων εγκρατής γενόμενος, επολιόρκησε Λιλύβαιον validum in ea praesidium excubaret, mox illam solvit. (3)
πολλών δ' όντων εν αυτώ στρατιωτών, την πολιορκίαν Πinc de navalibus Carthaginiensium incendio absumtis
35 έλυσεν. (α) Ακούσας δε τα νεώρια των Καρχηδονίων certior factus totamque ita classem periisse ratus, contemtu
εμπεπρήσθαι, και δόξας πάντα τον στόλον αυτών διε hostis securius rem gerit. Centum ergo et triginta classis
φθάρθαι, κατεφρόνησε, και των ιδίων τριήρων εκατόν
suaetriremes eximias Εrycinorum portum occupare, ac re
μεν και τριάκοντα τάς αρίστας απέστειλεν εις τον των
Ερυκίνων λιμένα, τάς δ' άλλας απάσας εξέπεμψεν εις liquas omnes Syracusas redire jubel. (4) Αt Carthaginien
4Ο τάς Συρακούσας. (4) Οι δε Καρχηδόνιοι παραδόξως ses praeter opinionem cum ducentis navibus probe instru
διακοσίας ναύς πληρώσαντες, επέπλευσαν ταις ορμούσαις ctisclassem in Εrycinorum portusubsistentemaggrediuntur,
εν τό λιμένι των Ερυκίνων ανελπίστου δε της επιθέ improvisogue hoc incursu maximam triremium partem ab
σεως γενομένης, απήγαγον των τριήρων τάς πλείστας. ripiunt. Sed quum hiems tum instaret, paclis mutuo in
Μετά δε ταύτα του χειμώνος ενστάντος, ανοχάς ποιη duciis, ulrique in suas quique civitates recedunt. (5) Νec
5
σάμενοι διεχωρίσθησαν εις τάς οικείας εκάτεροι πόλεις. diu post Dionysius, morbo correptus, inter vivos agere de
(δ) Μετ' ολίγον δε χρόνον Διονύσιος εις αρρωστίαν εμ. siit, poslquam triginta octo regnaverat annos : cui filius in
πεσών ετελεύτησε, δυναστεύσας έτη τριάκοντα και
οκτώ την δε αρχήν διαδεξάμενος ο υιός Διονύσιος ετυ principatu succedens Dionysius per duodecim hunc annos
tenuit.
ράννευσεν έτη δώδεκα.
ω LΧΧΙV. Ουκ ανοίκειον δ' εστί της υποκειμένης LΧΧΙV. Ηic non male conveniens historiae nostra insti.
ιστορίας διελθείν τάς τε αιτίας της τελευτης και τα tuto fuerit, si et causam mortis, et qua circa vitae termi
συμβάντα τούτω τό δυνάστη περί την του βίου κατα num principi huic acciderint, enarremus. Igitur quum
στροφήν. Διονυσίου τοίνυν δεδιδαχότος Αθήνησι Λη in Αthenis Lenaeis tragoediam exhibens Dionysius victor pro
ναίοις τραγωδίαν και νικήσαντος, των εν τώ χορώ τις clamalus esset, quidam cantoris in choro munere functus,
DIODORU8 ΙΙ, 4
50 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (60,6Ι.)
άδων, υπολαβών τιμηθήσεσθαι λαμπρώς, εάν πρώτος honorificum se donum relaturum sperabat, si primus vi
απαγγείλη την νίκην, διέπλευσεν εις την Κόρινθον. ctoriam hanc renuntiaret. Statim ergo Corinthum navigat,
Καταλαβών δ' εκεί ναύν εκπλέουσαν εις Σικελίαν, και ibique navem, quam in Siciliam oftenderat trajecturam, in
μεταβάς εις ταύτην, ουρίοις εχρήσατο πνεύμασι, και gressus, secundo ventorum flatu Syracusas appellit, e ve
5 καταπλεύσας εις Συρακούσας, συντόμως απήγγειλε τώ stigioque lyranno victoriae nuntium perfert. (2) Ιs laetitia
τυράννω την νίκην. (2) Ο δε Διονύσιος τούτον μεν haud modica perfusus, hominem benigne remuneratur, ut
ετίμησεν, αυτός δε περιχαρής εγένετο και τοις θεοίς que pro nuntio tam felici sacrificando diis grates exsolvat,
ευαγγέλια θύσας, πότους και μεγάλας ευωχίας επετέ epulas et compotationes magnifico cum apparatu institutas
λεσεν. Εστιών δε λαμπρώς τους φίλους, και κατά peregit. Αt vero dum splendide amicos excipit, et inter po
10 τους πότους φιλοτιμότερον τη μέθη δους εαυτόν, εις cula nimium ebrietati indulget, per humoris ingesti copiam
αρρωστίαν σφοδροτέραν ενέπεσε διά το πλήθος των εμ in vehementissimum morbum conjicitur. (3) Deorum
φορηθέντων υγρών. (2) Εχων δε παρά θεών λόγιον jam pridem oraculo praemonitus erat, tum moriturum,
τότε τελευτήσειν όταν των κρειττόνων περιγένηται, quum se meliores vicisset. Fatidicam hanc vocem ad Car
τον χρησμόν ανέφερεν επί τους Καρχηδονίους, υπολαμ thaginienses detorquebat, hos se potentiores esse ratus.
15 βάνων τούτους κρείττους εαυτού Ά Διο και προς Ιdeo licet identidem cum illis bellum gereret, victoriam
αυτούς πλεονάκις πεπολεμηκώς ειώθει κατά τάς νίκας lamen subterfugere, et ultro victum se fateri solebat, ne
υποφεύγειν και εκουσίως ήττάσθαι, ίνα μη δόξη των validioribus superior fuisse videretur. (4) Vaframento ta
ισχυροτέρων γεγονένα κρείττων. (4) Ου μην ηδυνήθη men isto fati necessitatem haudquaquam eludere potuit :
γε τη πανουργία κατασoφίσασθαι την εκ της πεπρω sed quum ipse malus poeta se longe prastantiores in hoc
20 μένης ανάγκην, αλλά ποιητής ών κακός και διακριθείς genere artifices Αtheniensium judicio superasset, consen
εν Αθήναις ενίκησε τους κρείττονας ποιητάς. Ευλό taneum oraculo erat, ut qui meliores vicisset, mox vitae
γως ούν κατά τον χρησμόν διά το περιγενέσθαι των quoφue terminum haberet. (5) Dionysius vero junior, si
κρειττόνων επακολουθούσαν έσχε την του βίου τελευ mulac tyrannidem capessit, advocata plebem concione a
τήν. (3) Ο δε Διονύσιος ο νεώτερος διαδεξάμενος την ptis verbis adhortatus est, ut benevolentiam a patre quasi
25 τυραννίδα, πρώτον τα πλήθη συναγαγών εις εκκλησίαν, per manus traditam erga se conservaret. Ηinc patri magni
παρεκάλεσε τους οικείοις λόγοις τηρείν την πατροπαρά ficum ad regias, uti vocant, portas in arce funus quum
δoτον προς αυτόν εύνοιαν, έπειτα τον πατέρα μεγαλο peregisset, imperium confirmare studebat.
πρεπώς θάψας κατά την ακρόπολιν προς ταίς βασιλίσι
καλουμέναις πύλαις, ήσφαλίσατο τα κατά την αρχήν,
30 LΧΧV. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Πολυζήλου κατά Ι.ΧΧV. Αrchοnle Αthenis Ρolyzelo, Romae propter inte
μεν την Ρώμην αναρχία διά τινας πολιτικάς στάσεις slinostumultus magistratuum Solitudo erat, in Graecia vero
εγένετο, κατά δε την Ελλάδα Αλέξανδρος ο Φερών Ρheraeorum tyrannus Αlexander, Scotussaeorum in Τhessa
τύραννος εν τη Θετταλία περί τινων εγκαλέσας τη πό lia urbi crimina φuaedam intentans, ut ad concionem ve.
λει των Σκοτουσσαίων, εκάλεσεν αυτούς εις εκκλησίαν nirent, civibus edixit. Qui quum venissent, mercenariorum
35 και περιστήσας τους μισθοφόρους, άπαντας απέσφαξε agmine circumventos omnes Irucidavit, et cndaveribus in
τα δε σώματα των τετελευτηκότων ρίψας εις την προ terfectorum in fossam ante muros projectis, urbem dire
των τειχών τάφρον την πόλιν διήρπασεν. (2) Επα ptioni tradidit. (2) Τum Εpaminondas etiam Τllebanus,
μεινώνδας δ' ο Θηβαίος μετά δυνάμεως εμβαλών εις Cum exercitu Peloponnesum ingressus, Αchaeos nounullos
Πελοπόννησον, τους Αχαιούς και τινας άλλας πόλεις que alios in partes suas addnxit : Dymen praeterea et Νau
40 προςηγάγετο, Δύμην δε και Ναύπακτον και Καλυδώνα pactum et Calydonem Αchaeorum prasidio munitam in
φρουρουμένην υπ' Αχαιών ήλευθέρωσεν. Εστράτευ libertatem vindicavit. In Thessaliam quoque Βooti expe
σαν δε και εις Θετταλίαν Βοιωτοί, και Πελοπίδαν εκο ditionem fecerunt, φua Pelopidam Αlexandro Ρheraorum
μίσαντο παρ' Αλεξάνδρου του Φερών τυράννου. (3) tyranno extorserunt. (3) Ρhliasii tum Αrgivorum armis
Φλιασίοις δε πολεμoυμένοις υπ' Αργείων Χάρης υπ' premebantur. Chares itaque dux ab Αtheniensibus eo mis
45
Αθηναίων πεμφθείς στρατηγός, μετά δυνάμεως εβοή sus, auxilium obsidione cinctis praestitiι, et duobus prα liis
θησε τοίς Φλιασίοις πολιορκουμένoις νικήσας δε τους de Αrgivis victor quum tulosab hoste Ρlliasiosreddidisset,
Αργείους δυσι μάχαις και την ασφάλειαν περιποιήσας Αllhenas est regressus.
τοις Φλιασίοις, επανήλθεν εις τας Αθήνας.
LΧΧVΙ. Του δ' ενιαυσιαίου χρόνου διεληλυθότος, LΧΧVΙ. Ρost exitum hujusanni, summa Αthenis jurisdi
το Αθήνησι μεν ήρχε Κηφισόδωρος, εν Ρώμη δ' αντί ctio penes Cephisodorum erat, et Roma consularis potestas
των υπάτων χιλιάρχους ο δήμος τέτταρας κατέστησε, ad tribunos militares quattuor, nempe L. Furium, Paulum
Λεύκιον Φούριον, Παύλον Μάλλιον, Σερούιον Σουλπί
κιον και Σερούιον Κορνήλιον. Επί δε τούτων Θεμί Μanlium, Serv. Sulpicium, et Serv. Cornelium redierat.
σωνο Ερετρίας τύραννος Ωρωπον κατελάβετο ταύτην Τum Εretriae tyrannus Τhemiso in potestatem suam redegit
(ε2, 63.) ΙΟΙΟΙΟΟRΙSΙCULΙΙΙΒ. ΧV. 51

δε την πόλιν ούσαν Αθηναίων παραλόγως απέβαλε. Οropum, φuae Αtheniensium juris erat. Sed inexspectato
Των γαρ Αθηναίων στρατευσάντων επ' αυτόν και πολύ eam rursus amisit. Quum enim Αιhenienses copiis longe
ταίς δυνάμεσιν υπερεχόντων, οι Θηβαίοι βοηθήσαντες superiores bellum ipsi facerent, arcessitis in auxilium Τhe
αυτό, και παραλαβόντες εν παρακαταθήκη την πόλιν, banis urbs ut depositum tradilur, φuam illi postea non re
και ουκαπέδωκαν. (2) "Αμα δε τούτοις πραττομένοις Κώοι stituerunt. (2) Dum hacc agebantur, Coi in urbem, φuae
μετώκησαν εις την νύν οικουμένην πόλιν και κατε nunc frequentatur, commigrarunt, eamque ad splendorem
σκεύασαν αυτήν αξιόλογον πλήθός τε γάρ ανδρών εις magnificum provexere. Νam magnus civium numerus in
ταύτην ηθροίσθη και τείχη πολυτελή κατεσκευάσθη eam adscriptus, mαniaque multis impendiis educta, portus
και λιμήν αξιόλογος. Από δε τούτων των χρόνων αει denique celebratu dignus ibi exstructus est. Αb hoc ita.
ιο μάλλον ηυξήθη προςόδοις τε δημοσίαις και τοις των que tempore tum vectigalibus publicis tum privatorum
ιδιωτών πλούτοις, και το σύνολον ενάμιλλος εγένετο opibus magis ac magis crevit, adeo quidem, ut cum pri.
ταϊς πρωτευούσαις πόλεσιν (3) "Άμα δε τούτοις πρατ mariis certare urbibus haud vereretur. (3) Sub has rerum
τομένοις ο των Περσών βασιλεύς αποστείλας πρέσβεις, vices Ρersarum rex, legatione ad Graecos missa, ut bellicis
έπεισε τους Έλληνας τους μεν πολέμους καταλύσασθαι tandem controversiis finem statuerent et communem inter
ι, και κοινήν ειρήνην συνθέσθαι προς αλλήλους. Διόπερ se pacem Sancirent, persuasit. Laconicum proinde et
ό τε Λακωνικός και Βοιωτικός κληθείς πόλεμος κατε Βα"oticum, quod vocant, bellum, φuod a Leuctrico inde
λύθη, πλείον μείνας ετών πέντε, την αρχήν λαβών από conflictu supra quinque annos duraverat, tandem est solu
των Λευκτρικών. (4) Υπήρξαν δε κατά τούτους τους tum. (4) Ηac autem aetate viri propter eruditionem me
χρόνους άνδρες κατά παιδείαν άξιοι μνήμης Ισοκράτης moria digni exstilerunt Isocrates rhetor et discipuli ejusdem,
20 τε ο ρήτωρ και οι τούτου γενόμενοι μαθηταί και Αρι et Αristoteles philosophus, et Αnaximenes Lampsacenus,
στοτέλης ο φιλόσοφος, έτι δε Αναξιμένης ο Λαμψακηνός et Ρlato Αtheniensis, Pythagoricorum insuper philosoplιο
και Πλάτων ο Αθηναίος, έτι δε των Πυθαγορικών φι rum posίremi. Ηis accedunt Χenophon historiarum scri
λοσόφων οι τελευταίοι, Ξενοφών τε ο τάς ιστορίας συγ plor, decrepitaejam senectutis (nam interitus Εpaminondae,
γραψάμενος εσχατόγηρως ών μέμνηται γαρ της Επα qui brevi post evenit, mentionem adhuc facit), itemque
και μεινώνδου τελευτης μετ' ολίγον χρόνον γεγενημένης Αristippus et Αntisthenes, ΑΕschinesque Sphettius Socra
Αρίστιππός τε και Αντισθένης, προς δε τούτοις Αισχί ticus. -

νης ο Σφήττιος ο Σωκρατικός,
LΧΧVΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Χίωνος εν LΧΧVΙΙ. Αrchontis indemunus Αthenis suscepit Chion,
Ρώμη αντί των υπάτων χιλίαρχοι κατεστάθησαν Κόϊν et Romae consularis potestas his tribunis militaribus, Q.
κ' τος Σερουίλιος και Γάϊος Ουετούριος και Αύλος Κορνή Servilio, C. Veturio, Α. Cornelio, Μ. Cornelio et Μ. Fabio,
λιος, προς δε τούτοις Μάρκος Κορνήλιος και Μάρκος
Φάβιος. Επί δε τούτων ειρήνης ούσης κατά πάσαν demandata est. Ηoc tempore dum tota Graecia pace fruitur,
την Ελλάδα, πάλιν αρχαι πολέμων συνέστησάντισι των nova rursus bellorum initia rerumque molitiones novarum
πόλεων και νεωτέρων πραγμάτων καινοτομία παράλο inter civitates nonnullas repente exsistunt. Αrcadum nam
και γος. Οι γάρ των Αρκάδων φυγάδες όρμηθέντες εξ que exules, eruptione ab Elide facta, munitum Τriphyliae
Ήλιδος, κατελάβοντο της ονομαζομένης Τριφυλίας χω
ρίον οχυρόν ο προςηγόρευτα Λασίων. (2) Εκπολλών δε castellum, cui Lasionis nomen, occupant. (2) De Τriphy
χρόνων περί της Τριφυλίας ήμφιςβήτουν Αρκάδες και lia per longum inde tempus inter Αrcadeset Εleos discepta,
Ηλείοι, και κατά τας εκατέρων εν ταις μεταβολαίς tum fuerat: et pars alterutra per alternas fortunae vices su
«ο υπεροχάς εναλλάξ εκυρίευον της χώρας κατά δε τους
perior regionis dominium tenueral. Quod quum tempestate
υποκειμένους καιρούς των Αρκάδων κρατούντων την illa penes Αrcades esset, Εlei praetextu exulum Αrcadibus
Τριφυλίαν, προφάσει των φυγάδων αφηρούντο ταύτην
των Αρκάδων οι Ηλείοι. (3) Διο και παροξυνθέντες οι illamadelnerunt. (3) Αrcades injuria exacerbatimissis initio
Αρκάδες το μεν πρώτον πρέσβεις εξαποστείλαντες απή legatis castellum repetunt. Ubi memo attendit, arcessitis
-ν Α'

45 τουν το χωρίον ώς δ' ουδείς προςείχε, μετεπέμψαντο in bellisocietatem Αtheniensibus, infesto Lasionem exercitu
παρ' Αθηναίων συμμαχίαν και μετά ταύτης εστράτευσαν oppugnant. Sed quia praesto exulibus manus auxiliatrix
επί τον Λασίωνα. Των δε Ηλείων βοηθησάντων τοίς Εleorum fuit, pugnajuxta Lasionem committitur, et dum
φυγάσιν, εγένετο μάχη πλησίον του Λασίωνος, και των
Αρκάδων πολλαπλασίων όντων, ηττήθησαν οι Ηλείοι Αrcades numero longe superant, Εlei fhnduntur et plus
εο και πλείους των διακοσίων στρατιωτών απέβαλον, quam ducentos de suis amitιunt. Jactis his belli semini
Ταύτης δε αρχής του πολέμου γενομένης, συνέβη την bus, dissidium hoc inter Αrcades el Εleos longius proserpit.
διαφοράν επί πλέον προβήναι τοις Αρκάσι και τοις
(4) Νam Αrcades confestim, inflatis hoc successu animis,
Ηλείοις. (4) Ευθύς γαρ οι μεν Αρκάδες μετεωρι
σθέντες τό προτερήματι, εστράτευσαν επί την Ηλείαν, ducto in Εlidis regionem exercitu, urbes aliquot, 4.Μargon",
52 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (63, 64.)
και είλον πόλεις Μάργανα και Κρόνιον, έτι δε Κυπα Cronion, Cyparissiam et Coryphasion ceperunt. (5) Ιnterea
ρισσίαν και Κορυφάσιον. (5) Άμα δε τούτοις πραττομε Ριolemaeus Αlorites in Μacedonia a fratre Ρerdicca, quum
νοις κατά την Μακεδονίαν Πτολεμαίος μεν ο Αλωρίτης triennium regnasset, dolose interemtus est, et successor in
έδολοφονήθη υπό του αδελφού Περδίκκα, βασιλεύσας regno Perdiccas per quinquennium potestate regia Μacedo
5 έτη τρία, την δε αρχήν διαδεξάμενος ο Περδίκκας nialn tenuit.

έβασίλευσε της Μακεδονίας έτη πέντε,
Ι.ΧΧVΙΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Τιμοκράτους Ι.ΧΧVΙΙΙ. Dein Τimocrates Αιllenis reipublica praefuit,
εν Ρώμη μεν αντί των υπάτων χιλίαρχοι τρεις κα et Romae tres militum tribuni, Τ. Quinctius, Serv. Cornelius
τεστάθησαν, Τίτος Κοίντιος, Σερούιος Κορνήλιος και et Serv. Sulpicius, consulari potestate subrogati sunt.
Ι() Σερούιος Σουλπίκιος, Ολυμπιάς δε υπό Πισατών και
Celebrata tune a Pisatis et Αrcadibus Olympias supra cen
Αρκάδων ήχθη τετάρτη προς ταίς εκατόν, καθ' ην ενίκα tesimam quarta, Ρhocide Αtheniensistadii victore. (2) Sul,
στάδιον Φωκίδης Αθηναίος. (2) Επί δε τούτων Πι hoc tempus accidit ut Pisatae, quo antiquam patriae digni
σάται μεν ανανεωσάμενοι το παλαιον αξίωμα της πα talem renovarent, fabulosis quibusdam el vetustis submixi
τρίδος και τισι μυθικαίς και παλαιαίς αποδείξεσι χρω argumentis, Οlympicos agendi conventus jus penes se esse
5 μενοι, την θέσιν της Ολυμπιακής πανηγυρεως αυτοις
contenderent. Prasens ergo tempus ad disceptandani hanc
προςήκειν απεφαίνοντο. Κρίνοντες δε τον παροντα Controversiam opportunum rati, Αrcades, tum Εleorum
καιρόν εύθετον έχειν αμφιςβητήσαι του αγώνος, συμ hostes, ad belli societatem adsciscunt, horumque auxilio in
μαχίαν εποιήσαντο προς Αρκάδας όντας πολεμίους Εleos, qui jam ludos instituerant, expeditionem fuciunt.
ΙΙλείων, συναγωνιστάς δε λαβόντες τούτους, εστράτευ (3) Quibus quum Elei totis reipublicae νιribus sese oppone
20 σαν επί τους Ηλείους άρτι τιθέντας τον αγώνα. (3) rent, atrox initur prαclium, cujus Graci, qui tum ad pane
Αντιστάντων δε των Ηλείων πανδημεί, συνέστη μάχη gyricam hanc sollemnitatem frequentes convenerant, spe
καρτερά, θεωμένων την μάχην των παρόντων επί την ctalores erant coronati, et quieti extraque periculi aleam
πανήγυριν Ελλήνων εστεφανωμένων και μεθ' ήσυχίας positi, ad strenua utriusque partis facinora plausus ede
ακινδύνως επισημαινομένων τάς εκατέρωθεν ανδραγα bant. Victores tandem Pisalae ludos administrarunt, sed
2, θίας. Τέλος Πισάται νικήσαντες έθηκαν τον αγώνα, hane Οlympiadem Εlei, quod per vim et practer jus acta
και την Ολυμπιάδα ταύτην ύστερον ουκ ανέγραψαν videretur, annalibus non adscripserunt. (4) Ιnter has re
Ηλείοι διά το δοκείν βία και αδίκως διατεθήναι. (4) rum vices Εpaminondas Τhebanus, cujus maxima inter po
"Άμα δε τούτοις πραττομένοις Επαμεινώνδας οΘηβαίος, pulares dignatio esset, ad cives in concionem vocatos verba
μέγιστον έχων των πολιτών αξίωμα, συναχθείσης εκ facit, Τuibus ad imperium maris capessendum illos horta
2ο κλησίας, διελέχθη τοις πολίταις, προτρεπόμενος αυτούς Datur. In eo sermone, jam diu ante praemeditato, nego
αντέχεσθαι της κατά θάλατταν ηγεμονίας. Διελθών tium hoc tam peractn facile, quam reipublica utile fore
δε λόγον εκχρόνου πεφροντισμένον, εδείκνυε την επι oslendit, el quum aliain medium affert, tum hoc etiampro
βολήν ταύτην συμφέρουσάν τε και δυνατήν, τά τι άλλα Dat, Τuod dominantes in terra facile etiam maris dominium
προφερόμενος και διότι τους πεζή κρατούσι ρίδιό έστι sibi comparare queant. Αthenienses enim, licet ducentas
2ο περιποιήσασθαι την της θαλάττης αρχήν και γαρ Αθη. in bello Χerxico naves cum omniapparatu possiderent, La
ναίους εν τώ προς Ξέρξην πολέμω διακοσίας ναυς ιδία Cedaemoniis tamen, qui decem praebebant, auscultasse.
πληρούντας, Λακεδαιμονίοις δέκα ναυς παρεχομένως Quum hac multaque alia, quae praesenti argumento conve
υποτετάχθαι. Πολλά δε και άλλα προς ταύτην την nirent, disseruisset, Τhebanos ad vindicandum sibi maris
υπόθεσιν οικείως διαλεχθείς, έπεισε τους Θηβαίους αν imperium induxit.
«ο τέχεσθαι της κατά θάλατταν αρχής.
Ι.ΧΧΙΧ. Ευθύς ούν ο δήμος εψηφίσατο τριήρεις μεν LΧΧΙΧ. Μox igitur a populo sciscilur, ul Iriremes cen
εκατον ναυπηγείσθαι, νεώρια δε ταύταις ίσα τον αρι, tum actotidem navalia exstruantur : tum ut Rhodii, Chii
θμόν, Ροδίους δε και Χίους και Βυζαντίους προτρέπε que et Βyzantil ad subsidiariam his inceptis operam navan
σθαι βοηθήσαι ταις επιβολαίς. Αυτός δε μετά δυνά dum invitentur. Εpaminondas ipse, cum aliquanta manu
45 μεως εκπεμφθείς επί τας ειρημένας
πόλεις, Λάχητα μεν
ad jam memorata dvitates missus, Lachelem, Αthenien
τον Αθηναίων στρατηγόν, έχοντα στόλον αξιόλογον και
διακωλύειν τους Θηβαίους απεσταλμένον, καταπληξά sium ducem classe valida instructum, et Τhebanorum co
μενος και αποπλεύσαι συναναγκάσας, ιδίας τάς πόλεις natus impedire jussum, ila perferruit, ul classem abducere
τοις Θηβαίοις εποίησεν. (2) Ει μεν ουν ο ανήρ ουτος cogeretur, urbesque illas Τhebanis adjunxit. (2) Quod si
ευ πλείω χρόνον επέζησεν, ώμολογημένως αν οι Θηβαίοι longius vitaespatiumhuic viro concessum (uisset, terrae ma
την κατά γην ηγεμονίαν και την της θαλάττης αρχήν risque imperium Τhebani haud dubie acquisivissent: at
προςεκτήσαντο έπει δε μετ' ολίγον χρόνον εν τη περί
την Μαντίνειαν μάχη λαμπροτάτην την νίκην τη πα quia brevi post proelio ad Μantineam clarissimam patria
τρίδι περιποιήσας ηρωικώς ετελεύτησεν, ευθέως και τα victoriam adeptus heroice occubuit, statim res Τhebana
(84, 65.) Ι)ΙΟΓ)ΟΒΙ SΙCULl LΙΒ. ΧV. 53

- - " - /

των Θηβαίων πράγματα τη τούτου τελευτη συναπέθα cum ipso velut emortuae conclderunt. Verum hacc singula
νεν. Αλλά περί μεν τούτων τα κατά μέρος μικρόν paullum infra diligenter persequemur. (3) Τum vero
ύστερον ακριβώς διέξιμεν. (3) Τότε δε τοις Θηβαίοις Οrclιomenum invadere placuit Τhebanis, idque ob hasce
ΥΥ κ" " - w w > Α Ν Α / Α

έδοξε στρατεύειν επί τον Ορχομενόν διά τοιαύτας τινάς causas. Εxules nonnulli reipublicae Τhebanae statum in
Υ " ε λ " - " "..» "β " Α - " ν

και αιτίας. Των φυγάδων τινές βουλόμενοι την εν Θήβαις aristocratiam transformare cupiebant, et ad consilii hujus
πολιτείαν εις αριστοκρατικήν κατάστασιν μεταστήσαι, societatem trecentos Οrchomeniorum equites pellexerunt.
συνέπεισαν τους των Ορχομενίων ιππείς όντας τριακο (4) Ηi quum Τhebis stata quadam die ad armorum lustra
σίους συνεπιλαβέσθαι της επιβολής. (4) Ούτοι δε tionem excurrere solerent, sub id ipsum lempus impres,
Υ " - » - ν " ν

ειωθότες εκ Θηβών απαντάν ημέρα τεταγμένη προς sionem facere constituerunt , φuumque plures etiam alii se
" "

10 την εξοπλισίαν, εις ταύτην συνέθεντο ποιήσασθαι την ad conatus hujus expeditionem aggregassent, opportuno
επίθεσιν πολλών δε και άλλων κοινωνούντων της προ landem tempore convenere. (5) Τum conspirationis prin
θέσεως και προορμησάντων, απήντησαν προς τον καιρόν. cipes, quos cα-plorum poenitere cωperat, insidias Βα.olar
(5) Οι μεν ουν συστησάμενοι την πράξιν μετανοήσαντες clais aperiunt, et proditis conjurationis sociis, hoc suo
εδήλωσαν τοίς βοιωτάρχαις την επίθεσιν, προδόντες τους merito incolumitalem sibi comparant. Αt Οrchomenio
" ν -

τ5 συνομόσαντας, και διά της ευεργεσίας ταύτης εαυτοίς rum equitibus, jussu magistratus in vincula conjectis, in
επορίσαντο την σωτηρίαν. Των δ' αρχόντων συλλαβόν que concionem deinde productis, supplicium capitale popu
των τους των Ορχομενίων ιππείς και παραγαγόντων εις lus irrogavit, Οrchomenios vero ipsos sub corona venum
την εκκλησίαν, ο δήμος εψηφίσατο τούτους μεν απο dari, urbemque eorum exscindi jussit. Α vetustis enim
κ. ν ν.2 * ν ν ν " " Α

σφάςαι, τους ο Ορχομενίουςεξανδραποδίσασθαι και την inde temporibus infensi Οrchomeniis Τhebani fuerant, pro.
" ", ' ν ν " -ν

20 πόλιν κατασκάψαι. Εκ παλαιών γάρχρόνων οι Θηβαίοι pterea quod heroum tempore tributum illis pendere, donec
προς τούτους αλλοτρίως διέκειντο, δασμοφορούντες μεν ab Hercule windicarentur, coacti (uissent. (6) Νunc ergo
τοις Μινύας εν τοις ηρωικοίς χρόνοις, ύστερον δ' υφ' commodam se occasionem et probabilem ulciscendi cau.
Υ -

Ηρακλέους ελευθερωθέντες (o) Οι δ' ούν Θηβαίοι sam adeplos rati, infestis Οrchomenum armis aggrediuntur,
καιρόν έχειν νομίσαντες και προφάσεις ευλόγους της ac urbe in potestatem redacta, φuidquid virorum imerat,
"

25 τιμωρίας λαβόντες, εστράτευσαν επί τον Ορχομενόν, trucidant, imbellemque tetatem ac sexum sub hasta ven.
αunt.
ελόντες δε την πόλιν, τους μεν άνδρας απέκτειναν, τέκνα
δε και γυναίκας εξηνδραποδίσαντο.
LΧΧΧ. Περί δε τους αυτούς καιρούς Θετταλοί προς LΧΧΧ. Πoc ipso tempore Τhessali cum Αlexandro Ρhe
Αλέξανδρον τον Φερών τύραννον διαπολεμούντες, και raeorum tyranno belligerabantur : sed quia compluries acie
30 πλείοσι μάχαις ήττώμενοι, πολλούς δε των στρατιω victi magnam vim militum amiserant, de auxiliis sibi mit
των απολωλεκότες, πρέσβεις απέστειλαν προς Θηβαίους, tendis ac summo exercitus duce Ρelopida Τhebanos sollici
αξιούντες αυτοίς βοηθήσαι και στρατηγόν αυτοίς εξα
ποστείλαι Πελοπίδαν. Ήδεισαν γαρ τούτον τον άνδρα tarunt. Virum enim isίum Αlexandro inimicissimum pro
διά την υπ' Αλεξάνδρου
" δ σύλληψιν
ά δεαλλοτριώτατα
ι νδ δια ν ' 2. " < "
pler vincula pridem ab ipso injecta, ac virilis animirohore
35 κειμενον προς1. τον ουναστην, αμα οε και ανορεια οια, νw»
cximium, imperatoria denique sapientia ubique gentium
φορον και επί στρατηγική συνέσει διαβεβοημένον (2) percelebrem esse norant. (2) Convocato igitur universal
Συναχθείσης δε της κοινής συνόδου των Βοιωτών, και Βαrotiae concilio, legati mandata sua exponunt Βαrotique
ών πρέσβεων
των διαλεχθέντων περίί ών
πρέσβεων διαλεχθέ ων είγον εντολάς, οοι
είχον εντολάς, ad omnia, quae petebantur, facilesacbenignos sese exhibent,
μεν Βοιωτοί πάντα συνεχώρησαν τοις Θετταλοίς, και
4Ο δόντες εις επτακιςχιλίους στρατιώτας τό Πελοπίδα, et Ρelopidam e vestigio cum septem millium exercitu indi
συντόμως εκέλευον βοηθείν αυτόν τοις δεομένοις. Του gentibus auxilium ferre jubent. Qui quum sine mora copias
δε Πελοπίδου ταχέως μετά της δυνάμεως εξιόντος, educeret, forte accidit, ut solis lumen obscuraretur. (3)
συνέβη τον ήλιον εκλιπείν. (3) Πολλών δε το γεγονός Quod prodigium multos reddebat sollicitos, erantque inter
υποπτευσαμένων, των μάντεών τινες απεφήναντο διά hariolos nοnnulli, qui per hunc agminis egressum urbis
45 την γενομένην της πόλεως έξοδον των στρατιωτών
solem defecturum interpretarentur. Qua divinatione quum
εκλιπείν τον ήλιον. Και διά τούτων των λόγων προ
λεγόντων τον του Πελοπίδου θάνατον, ουδέν ήττον ο Ρelopidae interitum portenderent, his tamen nihil motus
Πελοπίδας ανέζευξεν επί την στρατείαν, υπό του χρεών Ρelopidas (ati ipsius ductu ad militiam hanc perrexit. (4)
αγόμενος. (4) Ως δε κατήντησεν εις την Θετταλίαν,
ν w 2. ν "ν. " / \
Ubi in Thessaliam pervenit, Αlexandrum plus quam viginti
ου και τον Αλέξανδρον κατέλαβε προκατειλημμένον τους millibus instructum editiora jam insedisse loca competit.
υπερδεξίους τόπους και στρατιώτας έχοντα πλείους των Ε regione igitur hostium castra melatus, adunalis Τhessa
διςμυρίων, αντεστρατοπέδευσε μεν τοις πολεμίοις, προς
/ - - -ν

λαβόμενος δε συμμάχους παρά των Θετταλών, συνήψε lorum copiis auxiliaribus, pugnam cum adversariis com
μάχην τοις εναντίοις. (5) Του δε Αλεξάνδρου διά τάς misit. (5) Αι φuum propιer locorum eminentiam praevalele!
54 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (65, 66.)
υπεροχάς των τόπων πλεονεκτούντος, ο Πελοπίδας Αlexander, Pelopidas sua ipsius virtute praelium decernere
σπεύδων διά της ιδίας ανδρείας κρίναι την μάχην, επ' contendens in ipsum sese ducem intulit. Quo cum sele
αυτόν ώρμησε τον Αλέξανδρον. Του δε δυνάστου μετά ctissimorum juvenum manu fortiter obsistente, prαclium fit
των επιλέκτων υποστάντος, εγένετο μάχη καρτερά, καθ' acerrimum, φuo Pelopidas, φuum militis tum ducis optimi
και ην ο Πελοπίδας αριστεύων πάντα τον περί αυτόν τόπον munere defungens, omnem circa se locum strage hominum
νεκρών κατέστρωσε τέλος δ' επιθείς τώ κινδύνω και replet. Τandem ubi linem certamini imposuit, profligatis
τους πολεμίους τρεψάμενος την μεν νίκην περιεποιήσατο, fugalisque hostibus, victoriam quidem adeptus est, sed
τον δε αυτού βίον απέλιπε, πολλοίς περιπεσών τραύ ipse multis confectus vulneribus oppetiit, vitamque heroi
μασι και το ζήν ηρωικώς πρoέμενος. (6) Ο δ' Αλέ co plane exitu profudit. (6) Τum Αlexander, altero jam
10 ξανδρος δευτέρα μάχη λειφθείς και τοις όλοις συντρι prolio victus, fractis per omnia viribus, oppida jam pridem
βείς, ηναγκάσθη καθ' ομολογίαν τοις μεν Θετταλοίς subacta Thessalis restituere, Μagnetesque et Ρhthiotas
τάς καταπεπολεμημένας πόλεις αποδούναι, Μάγνητας Αchaeos Βα"otis tradere, et Ρherarum dominatu in posterum
δε και τους Φθιώτας Αχαιούς παραδούναι Βοιωτοίς, contentus, Βα"oίorum socius esse per transactionem coge.
και το λοιπόν Φερών μόνον άρχοντα σύμμαχον είναι batur.
15 Βοιωτοίς.
LΧΧΧΙ. Οι δε Θηβαίοι περιβόητον νίκην απενη LΧΧΧΙ. Εtiamsi vero Τhebani victoriam celeberrimam
νεγμένοι, προς άπαντας έφασαν εαυτούς ηττήσθαι διά tunc obtinuissent, palam tamen se victos esse ob interitum
την Πελοπίδου τελευτήν. Αξιόλογον γάρ απολωλεκό Pelopidae profitebantur. Νam quia virum tam egregium
τες άνδρα, κατά λόγον έκρινον την νίκην ήττoνα υπάρ amiserant, ejus gloria victoriam multo inferiorem esse recte
20 χειν της Πελοπίδου δόξης. Πολλάς γάρ και μεγάλας
censebant. Praeclara enim sapenumero commoda patriae
χρείας παρέσχετο τη πατρίδι, πλείστον δε συνεβάλετο
suae praestilerat, ac plurimum ad reipublicae Τhebanae am
προς την των Θηβαίων αύξησιν. Εν γάρ τή των φυ
γάδων καταλήψει, καθ' ην ανεκτήσαντο την Καδμείαν, plificationem contulerat. Νam in vindicatione urbis per
ώμολογημένως άπαντες τούτω τό πρωτείον του κα exules facta, ubi Cadmeam recuperarunt, omnes una voce
25 τορθώματος απονέμουσι την δ' ευημερίαν ταύτην palmam praclari facinoris Ρelopidae assignant : quod sane
συνέβη πάντων των ύστερον γενομένων αγαθών αιτίαν facinus probe peractum omnium deinceps bonorum causa
γενέσθαι. (2) Εν δε τη περί Τέγυραν μάχη μόνος Τhebanis exstitit. (2) Ιn pugna dehinc ad Τegyram unus
Πελοπίδας των βοιωταρχών ενίκησε τους Λακεδαιμο inter omnes Βα"otarchas Lacedaemonios, Graecorum poten
νίους, πλείον ισχύοντας των Ελλήνων ότε δή διά το tissimos, devicit Ρelopidas. Ubi propter victoriae magni
3ο μέγεθος της νίκης πρώτον έστησαν Θηβαίοι τρόπαιον ficentiam primum de Lacedaemoniis tropaeum Τhebani sta
κατά Λακεδαιμονίων. Κατά δε την εν Λεύκτροις
tuerunt. In Leuctrica inde pugna sacrae cohortis dux fuit,
μάχην ηγήσατο του ιερού λόχου, μεθ' oύ πρoεμβαλών
cum qua quod princeps in Lacedamonios impressionem
τοις Σπαρτιάταις αρχηγός εγένετο της νίκης. Εν δε
ταίς επί Λακεδαίμονα στρατείαις επτά μεν ηγήσατο faceret, victoriae auctor suis exstitit. In expeditionibus
35 μυριάδων, προς αυτή δε τη Σπάρτη τρόπαιον έστησε porro contra Lacedaemonios susceptis septuaginta millium
κατά των Λακεδαιμονίων των πάντα τον προ τούτου imperator fuit, et tropaeum de Lacedaemoniis in ipsius
χρόνον απορθήτων γεγενημένων. (3) Προς δε τον Περ Spartae limine erexit, φui per omne prius aevum oppugna
σων βασιλέα πρεσβεύσας, εν ταις κοιναίς ομολογίαις tionis ignari fuerant. (3) Legatus ad regem Ρersarum in
την Μεσσήνην κατ' ιδίαν παρέλαβεν, ην ανάστατον communipacificatione Μessenenseorsum recepit, quam per
μο ούσαν έτη τριακόσια Θηβαίοι πάλιν αποκατέστησαν. trecentos annos desolatam Τhebani instauraverant. Αd
Επί τελευτης δε διαγωνισάμενος προς Αλέξανδρον extremum cum Αlexandro, longe majoribus copiis instructo,
έχοντα πολλαπλάσιον δύναμιν, ου μόνον επιφανώς ενί decertans non modo victoriam obtinuit insignem, sed etiam
κησεν, αλλά και τον θάνατον έσχεν επ' αρετή περι famigeratum virtutis nomine exitum vitae praeclare procli
βόητον καλώς αγωνισάμενος. Προς δε τους πολίτας ando consecutus est. Cives denique ita tractavit, ut ab
45 ούτω διετέθη ώςτε από της εις τας Θήβας καθόδου των exulum inde reditu ad suam usque mortem Βα.otarchae
πολιτών μέχρι της εαυτου τελευτης βοιωταρχών πάντα munere ac potestate perpetuo fungeretur, φuum nemo
τον χρόνον διετέλεσε, μηδενός άλλου των πολιτών ταύ quisquam inter cives tali honoris praerogativa dignus habe
της ήξιωμένου της τιμής. (4) Πελοπίδας μεν ούν, διά retur. (4) Ρelopidas ergo, αυia sua virtute approbationem
την ιδίαν αρετήν υπο πάντων αποδοχής ήξιωμένος, εχέ, omnium promeruit, historicam a nobis etiam commendatio
εο τω και παρ' ημών τον διά της ιστορίας έπαινον. Κατά nem habeto. Sub idem tempus Clearchus, Ηeraclea urbe
δε τους αυτούς χρόνους Κλέαρχος, το γένος ών εξ Ηρα Ρonti oriundus, ad dominatum capessendum animum ad
κλείας της εν τό Πόντω, επέθετο τυραννίδι κρατήσας jecit : cαρptaque feliciter exseculus, totum se ad imitatio
δε της επιβολής, εζήλωσε μεν την Διονυσίου του Συρα nem Dionysii Syracusanorum tyranni composuit, ac prin.
κοσίων τυράννου διαγωγήν, τυραννεύσας δε των Ηρα cipatum Heracleotarum per duodecim annos magnifice ges
(67, 68.) DΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧV. 55

κλεωτών επιφανώς ήρξεν έτη δώδεκα. (6) "Άμα δε sίι (5) Ιnterea dum hac fiunt, Timotheus, Αtheniensium
τούτοις πραττομένοις Τιμόθεος ο Αθηναίων στρατηγός Ρrator, pedestres ac navales copias ducens Τoronen et
έχων δύναμιν πεζικήν τε και ναυτικήν, Τορώνην μεν Ρotidaeam obsidet expugnatque, et Cyzicenis obsidione la
και Ποτίδαιαν πολιορκήσας είλε, Κυζικηνοις δε πολιορ borantibus succμrrit.
5 κoυμένοις εβοήθησε.
LΧΧΧΙΙ. Του δ' έτους τούτου διεληλυθότος, Αθή LΧΧΧΠ. Ρost anni hujus exitum Αthenis reipublicae
νησι μεν ήρχε Χαρικλείδης, εν Ρώμη δ' ύπατοι κατε Charielides, et Romte L. ΑΕmilius Μamercus, el L. Sextius
στάθησαν Λεύκιος Αιμίλιος Μάμερκος και Λεύκιος Ι.άteranus Consules sunt creati. Quo tempore Αrcades
Σέξτιος Λατερίας. Επί δε τούτων Αρκάδες μετά Communi cum Pisais auctorilate et opera ludos ad olym.
10 Πισαίων κοινή τεθεικότες υπήρχον τον αγώνα των piam ediderant, et templi sacrarumque opum ibi potesta.
Ολυμπίων, και εκυρίευον του ιερού και των εν αυτώ lem sibi vindicarant. Εt quia Μantinenses non pauca ex
χρημάτων. Τών δε Μαντινέων αναλαβόντων εις
donariis ad profanos vitae usus transtulerant, sacrilegii
τους ιδίους βίους ουκ ολίγα των αναθημάτων, έσπευδον
οι παρανομήσαντες διακατέχειν τον πρός Ηλείους πό auctores in hoc totierant, ut bellum cum Εleis foveretur,
15 λεμον, ίνα μη δώσιν εν ειρήνη λόγον των αναλωθέντων, ne, restituta pace, reddendis male insumtorum rationibus
(2) Των δε άλλων Αρκάδων βουλομένων συνθέσθαι την obnoxii fierent. (2) Quare quum Αrcades ceteri pacem
ειρήνην, στάσιν εκίνησαν προς τους ομοεθνείς. Γενο componi vellent, seditionem ipsi adversus cognatam sibi
μένων ούν δυοίν εταιρειών, συνέβαινε της μεν τους Τε. gentem excitabant. In duas exinde factiones discessum :
γεάτας, της δε τους Μαντινείς ηγείσθαι. (3) Επί πολύ quarum unam Τegealae, alteram Μantinenses ductitarunt.
20 δε της διαφοράς αυξηθείσης, εις την διά των όπλων κρί (3) Αc gliscente majorem in modum dissidio, ad armorum
σιν κατήντησαν και Τεγεάται μεν πρεσβεύσαντες προς tandem judicium rem devolverunt. Τegeatae, missa lega
Βοιωτους έπεισαν εαυτοίς βοηθείν, οι δε Βοιωτοί στρα, tione, Βα"otorum auxilia implorarunt. Βα.oti statim Εpa
τηγόν επιστήσαντες Επαμεινώνδαν και δύναμιν αξιό
minondaln belli ducem creant, et validis instructum copiis
λογον δόντες, εξαπέστειλαν βοηθήσαι τοις Τεγεάταις.
25 (4) Οι δε Μαντινείς την εκ της Βοιωτίας δύναμιν και ad sublevandos auxilio Τegeatas mitlunt. (4) Αt Μantinen
την Επαμεινώνδου δόξαν καταπλαγέντες, προς τους ses, illo Βα"otorum exercitu et Εpaminondae gloria perter
εχθροτάτους των Βοιωτών Αθηναίους και Λακεδαιμο refacti, ad capitales Βα"otorum inimicos Αthenienses et La
νίους πρέσβεις εκπέμψαντες έπεισαν συμμαχείν. "Ων cedarmonios suam et ipsi legationem destinant, et de jun
αμφοτέρων αδράς δυνάμεις ταχέως αποστειλάντων, genda belli socielate eos sollicitant. Μagnum utrimquo
30 αγώνες πολλοί και μεγάλοι κατά την Πελοπόννησον militum robur confestim suppeditatur, et crebra in Pelopon
συνέστησαν. (5) Ευθύς ούν Λακεδαιμόνιοι μεν πλη neso certamina magnis viribus committuntur. (5) Ρrimum
σίον οικούντες εστράτευσαν εις την Αρκαδίαν, Επα igitur Lacedaemonii in vicinam sibi Αrcadiam impressionem
μεινώνδας δε κατά τούτον τον καιρόν μετά της δυνά faciunt. Εpaminondas sub id tempus signa promovebat,
μεως προϊών και της Μαντινείας ου μακράν απέχων
et jam non procul a Μantinea aberat, φuum Lacedaemonios
35 επύθετο παρά των εγχωρίων ότι Λακεδαιμόνιοι παν
δημεί πορθούσι την των Τεγεατών χώραν. (6) Υπο cum omni suorum multitudine Τegeatarum agros populari
λαβών ούν έρημον είναι στρατιωτών την Σπάρτην, inaudit. (6) Spartam igitur propugnatoribus vacuam esse
επεβάλετο μεν μέγα τι πράξαι, την δε τύχην έσχεν conjectans, ingens quidemfacinusaggreditur, sedfortuna co
αντιπράττουσαν. Αυτός μεν γαρ νυκτός ώρμησεν επί nalibus refragatur. Νoctu enim ipse infesto Spartam exer
40 την Σπάρτην, ο δε βασιλεύς των Λακεδαιμονίων Αγις citu petit. Sed rex Lacedaemoniorum Αgis, vafritiam Εpa
υποπτεύσας την αγχίνοιαν την Επαμεινώνδου, κατεστο minondaesuspectam habens, prudenter quod subsecuturum
χάσατο μεν το μέλλον εμφρόνως, εξέπεμψε δέ τινας
erat conjecit, et celeriter Epaminοndam antevertens, per
Κρήτας ημεροδρόμους, δι' ών καταταχήσας τον Επα
cursores quosdam Cretenses Spartanis domi relicίis jamjam
μεινώνδαν, τοις απολελειμμένοις εν τη Σπάρτη εδήλωσε
45 διότι Βοιωτοί συντόμως ήξουσιν επί την Λακεδαίμονα ad Lacedalmonem oppugmandam acceSSur08 Βα.0ιο8, 8e ve
πορθήσοντες την πόλιν, αυτός δ' ώς αν τάχιστα δύνηται ro, quam ocissime queat, patriae cum copiis subsidio ven
μετά της δυνάμεως ήξει βοηθήσων τη πατρίδι. Εκέ turum significavit. In custodia igitur urbem ut luaberent,
λευεν ούν τους εν τη Σπάρτη παραφυλάττειν την πόλιν deposito omui metu, praecepit, se enim cum auxiliis statim
μηδεν καταπεπληγμένους ταχύ γαρ αυτόν επιφανέντα appariturum.
5o βοηθήσειν. Ι.ΧΧΧΙΙΙ. Cretensesjussafestinanter etraptim expediunt.
Ι.ΧΧΧΙΙΙ. Των δε Κρητών συντόμως το παραγ
γελθεν ποιησάντων, παραδόξως οι Λακεδαιμόνιοι την Ωuo factum, ut patriae subigendae periculum necopinale
άλωσιν της πατρίδος εξέφυγον. Μη προδηλωθείσης Ιacedaemonii effugerent. Νam insidiis non detectis, de
γαρ της επιθέσεως, έλαθεν αν ο Επαμεινώνδας ειςπε improviso Εpaminondas Spartam oppressisset. Sagacita.
56 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (68, 69.)
σών εις την Σπάρτην. Την μεν ούν επίνοιαν των tem ergo ducis utriusque approbationeac laude merito quis
στρατηγών αμφοτέρων δικαίως άν τις αποδέξατο, συν prosequatur, prudentia tamen imperatoriae palmam Lace.
ετωτέραν δε στρατηγίαν την του Λακεδαιμονίου ηγή daemonio tribuerit. (2) Εpaminondas ergo, φuum totam
σαιτο. (2) Ου μην αλλ' ο Επαμεινώνδας όλην την illam noclem pervigilviae spatium celeritate sollicita pere
5 νύκτα διαγρυπνήσας, και το διάστημα της οδού κατά
gisset, Simulatque illuxerat, Sparta exercitum admovit.
σπουδήν διανύσας, άμ' ημέρα προςήγε τη Σπάρτη.
Ο δ' επί της φυλακής απολελειμμένος Αγησίλαος Αgesilaus vero, φui ad custodiam urbis relictus fuerat, vix
ολίγω πρότερον χρόνω των Κρητών ακούσας τα κατά Ρaullo ante de Singulis certior factus, quam maxima poιuit
μέρος, ευθύς μετά πολλής σπουδής την επιμέλειαν diligentia, urbis curam gessit. (3) Ρueros igitur aetate
10 εποιήσατο της πόλεως. (3) Τους μεν ούν πρεσβυτά grandiusculos et senes tecta domorum, ut inde impressio
τους των παίδων και τους γεγηρακότας επί τα τέγη των nem hostis in urbem arcerent, conscendere jussit : ipse
οικιών ανεβίβασε, και προςέταξεν από τούτων αμύνε aliis, Τui aetate ac robore valebant, in difficiles ante urbem
σθαι τους εις την πόλιν βιαζομένους, αυτός δε τους aditus distributis, locisque omnibus, qua transitus aperi
ακμάζοντας ταίς ηλικίας συντάξας, διεμέρισεν εις τας
Ι5 προ της πόλεως δυςχωρίας και παρόδους, και πάντας retur, obseptis, adventum hostis prastolabatur. (4) Εpa.
τους δυναμένους τόπους δέξασθαιδίοδον εμφράξας, ανέ minondas aulem, diviso in plures acies exercitu, eodem
ν » - ν. ν ΑΝ)
-

μενε την των πολεμίων έφοδον. (4) Επαμεινώνδας δ undique momento impressionem faciens, ut objectos Spar
εις πλείω μέρη διελόμενος τους στρατιώτας, και πάντη lanorum ordines vidit, statim rem hosti proditam intelle.
προςπίπτων κατά τον αυτόν καιρόν, ώς είδε την των xit. Νihilominus tamen, licet angustiis viarum prapedi.
20
Σπαρτιατών σύνταξιν, ευθύς έγνω μεμηνυμένην την tus, cum omnibus circumquaque cohortibus divisim manus
πράξιν όμως δε προςμαχόμενος πάσι κατά μέρος και contulil. (5) Μultisque cladibus acceptis et illatis, non
ταίς δυςχωρίαις ελαττούμενος συνήπτεν εις χείρας. (5) prius a conatu suo destitit, Πuam exercitus Lacedaemoniorum
Πολλά δε παθών και δράσας ουκ απέστη της φιλοτιμίας, Spartam remeasset. Quum magna itaque vis obsessis au
έως το στράτευμα των Λακεδαιμονίων επανήλθεν εις την xilio ventitaret, nocte jam ingruente, oppugnandi finem
25
Σπάρτην πολλών δε βοηθούντων τοις πολιορκουμένοις, statuit.
και της νυκτός καταλαβούσης, έλυσε την πολιορκίαν.
LΧΧΧΙV. Πυθόμενος δε παρά των αιχμαλώτων ότι LΧΧΧΙV. Τum ex captivis forte cognoscit, Μantinenses
Μαντινείς πανδημεί πάρεισι βοηθούντες τοις Λακεδαι cum omni civilatis robore ad eripiendum Lacedaemonios
μονίοις, τότε μεν αναχωρήσας μικρόν από της πόλεως periculo accelerare : conversis igitur signis, non procul ab
30 κατεστρατοπέδευσε, παραγγείλας δε δειπνοποιείσθαι, urbe tum φuidem castra metatur, sed statim jussis co2nare
καταλιπών των ιππέων τινάς, τούτοις μεν παρήγγειλεν militibus, et aliquanto equitum numero illic relicto, quos
εωθινής φυλακής πυρά καίειν εν τη παρεμβολή, αυτός
ad matutinam usque vigiliamin casίrisignes alerejusserat,
δε μετά της δυνάμεως αφορμήσας, έσπευσεν άφνω περι, cum exercitu inde movit, reliclos Μantineae desubito obrue.
πεσείν τοις απολελειμμένοις εν τη Μαντινεία. (2) Τη re festinans. (2) Ρostero itaque die, longissima viarum
35
δ' ύστεραία πολλήν διανύσας οδόν, άφνω τοις Μαντι spatia emensus, ex improvis0 repenle in Μantinenses im
νεύσιν ανελπίστως επέρραξεν, ου μην εκράτησε της επι
petum facit. Quamquam vero omnia, ut Sollers imperator,
βολής, καίπερ άπαντα τη στρατηγία προνοησάμενος,
αλλά την τύχην λαβών αντιπράττουσαν, παραδόξως tum providerat, φuod proposuerat tamen obtinere non po
απέβαλε την νίκην: Αρτι γάρ αυτού πλησιάζοντος ιuil: sed fortunam sibi obnitentem expertus, inopinato victo
ερήμω τη πόλει, κατήντησαν επί θάτερα της Μαντινείας riamamisit, Quum primum enim ad urbem defensore vacuann
οι πεμφθέντες υπό των Αθηναίων στρατιώται προς την propius accessit, ex allera Μantineae regione auxiliaris
συμμαχίαν, όντες εξακιςχίλιοι, στρατηγόν δ' έχοντες Αtheniensium manus occurrit. Εrant autem sex millia,
Ηγέλοχον, άνδρα των παρά τοις πολίταις επαινουμέ φuos Ηegelochus, laudatus inter cives vir, ducebat. Ηic,
νων. Ούτος δε τους ικανούς εις την πόλιν παρειςαγαγών, idoneo in urbem prasidio submisso, reliquum agmen, ut
45 την άλλην δύναμιν εξέταξεν, ώς μάχη διακριθησόμε
pugna disceptaturus, explicuit. (3) Εvesligio Lacedaemo
νος. (3) Ευθύς δε και Λακεδαιμόνιοι και Μαντινείς niorum φuogue et Μantinensium exercitus apparuere;
επεφάνησαν, και προς την των όλων κρίσιν άπαντες omnesque ut de summa tandem rerum decernerent, evocalis
παρεσκευάζοντο και τους πανταχόθεν συμμάχους μετε undique auxiliaribus, sese accingelant. (4) Μantinensibus
πέμποντο. (4) Τοις μεν ούν Μαντινεύσιν εβοήθουν
opem ferebant Εlei, Lacedaemonii, Αthenienses et quidam
50 Ηλείοι και Λακεδαιμόνιοι και Αθηναίοι και άλλοι τι
νές, ών ο σύμπας αριθμός ήν πεζοί μεν πλείους των alii, omnisque adeo numerus erat plus quam viginli millia
διςμυρίων, ιππείς δε περί διςχιλίους τοίς δε Τεγεάταις peditum, et bis mille circiter equitum. Τegeatis vero ope,
συνεμάχουν οι πλείστοι και κράτιστοι των Αρκάδων ram navabant auxiliarem Αrcadum plerique numero ac opί
και Αχαιοί και Βοιωτοί και Αργείοι και τινες έτεροι bus praevalentes, cumque his Αchaei, Βα"oti, Αrgivi et non
(69, 70.) DΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧV. 57

των Πελοποννησίων και των έξωθεν συμμάχων, οι δε nulli de Peloponnesiis extraneisque sociis alii. Quorum sum
πάντες ήθροίσθησαν πεζοί μεν υπέρ τους τριςμυρίους, main unum collectorum fuit triginla millia pediίum, equitum
ιππείς δ' ουκ ελάττους των τριςχιλίων. Vero (er circiter mille.
LΧΧΧV. Αμφοτέρων δε συντόμως (προ)καταβάν ΕΧΧΧV. Jamquead capitale certamen instructaacie exer.
και των εις τον υπέρ των όλων αγώνα, και διαταχθέντων Citus uterque descendit, φuum, casis hic et istic victimis,
των στρατοπέδων, οι μεν μάντεις σφαγιασάμενοι παρ' oxtispices Victoriam utrisque a diisportendi nuntiarunt. (2)
αμφοτέροις απεφαίνοντο την νίκην υπό των θεών προ Celerum Μantinenses cum Arcadibus ceteris dextrum in
φαινομένην. (2) Κατά δε την τάξιν Μαντινείς μεν μετά
acie cornu tenebant, quorum adstites et proximi in certa
των άλλων Αρκάδων το δεξιόν επείχον κέρας, έχοντες
10 παραστάτας και συναγωνιστάς Λακεδαιμονίους, τούτοις mine socii erant Lacedaemonii. Vicini his Εlei Αchaeique :
δε συνεχείς ήσαν Ηλείοι και Αχαιοί, και των άλλων infirmiores alii reliquamaciei partem integrabant, sinistrum
οι καταδεέστεροι την λοιπήν επείχον τάξιν το δ' ευώ Vero Cornu explebant Αthenienses. Ε regione Τhebani in
νυμον κέρας ανεπλήρουν Αθηναίοι. Θηβαίοι δ' αυτοί Ιανο Τuidem cornu se ipsos locaverant, ita ut adstarent
μεν επί το ευώνυμον κέρας ετάχθησαν, παραστάτας
proxime Αrcades, dextrum vero cornu Αrgivis Iradiderant;
ι, έχοντες Αρκάδας, το δε δεξιόν παρέδωκαν Αργείοις
το δε άλλο πλήθος ανεπλήρου την μέσην τάξιν, Ευβοείς reliqua multitudo, Εubosenses, Locri, Sicyonii, Μessenii,
και Λοκροί και Σικυώνιοι, προς δε τούτοις Μεσσήνιοι Μalieuses, Εnianes, practerea Τhessali et cetera confede
και Μαλιείς και Αινιάνες, έτι δε και Θετταλοί και οι ratorum manus aciem mediam stipabant. Εquites utrinque
λοιποί σύμμαχοι. Τους δ' ιππείς εφ' εκατέρων των in cornua distributierant. (3) Dispositis ad hunc acieimo.
20 κεράτων αμφότεροι διείλοντο. (3) Των δε στρατευμά dum copiis, quum alterijam alleris imminerent, tubte bel.
των τούτον τον τρόπον τεταγμένων, ώς ήδη πλησίον licum canunt, exercitus vociferantur, ipsaque barritus ma
υπήρχον αλλήλων, αι μεν σάλπιγγες το πολεμικόν εσή
gnitudine victoriam portendunt. Αc primum equestre a
μαινον, αι δε δυνάμεις ηλάλαξαν και τώ μεγέθει της
βοής την νίκην εσήμαινον. Και το μεν πρώτον ιππο Cornibus proclium commitlitur, in quo strenua contentione
25 μαχίαν εν τοις κέρασι συνεστήσαντο, καθ' ην ταις φι Semelipsi vincunt. (4) Νam Αtheniensium equitatus, in
λοτιμίαις εαυτούς υπερεβάλοντο. (4) Οι μεν γαρ των Τhebanorum equites sese immittens, non tam equorum
Αθηναίων ιππείς τοίς των Θηβαίων επελάσαντες ήλατ virtute, aut proprio animorum robore, vel equestris reipe.
τούντο ουχ ούτω ταίς των ίππων αρεταίς ουδε ταις ritia (his enim omnibus Αtheniensium equitatus nulli se
ιδίαις ευψυχίαις ουδε ταϊς κατά την ιππικήν εμπειρίαις cundus habetur), φuam multitudine et apparatu militum le
30 εν γαρ τούτοις άπασιν ουκ ήν καταδεέστερον το των
Αθηναίων ιππικόν τώ δε πλήθει και τη παρασκευή vis armaturae interiores erant, mec non imperatoria aciei
των ψιλών και τη στρατηγική συντάξει πολύ των εναν structura hostibus longe concedebant. Ρerpaucos enim ipsi
τίων ελείποντο. Αυτοί μεν ούν ολίγους είχον ακοντι jaculatores sibi attributos habebant, φuum triplo ΤΙιebanis
στάς, οι δε Θηβαίοι τριπλασίους σφενδονήτας και plures essent ferentarii, φui fundis ac missilibus ceteris rem
35 ακοντιστάς τους εκ των περί την Θετταλίαν τόπων agerent, efinitimis Thessalia locis suppeditati. (5) Ηi
απεσταλμένους. (5) Ούτοι περιττότερον εκ παίδων namque a puerilia in eo pugnae genere studiosius exerci.
ζηλούντες την εν τούτοις μάχην, μεγάλην ροπήν ποιείν
tatimagnum conflictibus momentum per suam in his peri
ειώθεισαν εν ταις μάχαις διά την εν τούτοις εμπειρίαν.
Διόπερ οι Αθηναίοι κατατιτρωσκόμενοι μεν υπό των tiam afferre solent. Quo factum- uι Αthenienses, dum
40 ψιλικών, καταπονούμενοι δ' υπό των ανθεστηκότων, partima rorariis sauciantur, partim ab equitatu sibi adverso
άπαντες ετράπησαν την δε φυγήν εκτός των κεράτων premuntur, omnes fugam arriperent. Sed quod fuga extra
ποιησάμενοι, διωρθώσαντο την ήτταν. (6) Άμα μεν cornua committeretur, damnum illud acceptum facile cor
γαρ κατά την αποχώρησιν ουκ ετάραξαν την ιδίαν rexerunt. (6) Νam et suam inter retrocedendum phalangem
φάλαγγα, άμα δε περιπεσόντες Ευβοεύσι και μισθο non perturbant, et in Εubα!enses et mercenarios quosdatn,
45 φόροις τισιν απεσταλμένοις επί την κατάληψιν των ad vicinos occupandum colles praemissos, delati, manu
πλησίον λόφων, συνάψαντες αυτοίς μάχην άπαντας
απέκτειναν. (7) Οι δε των Θηβαίων ιππείς τους μεν cum eis conserta, internecione omnes occiderunt. (7) Τhe.
φεύγοντας ουκ επεδίωξαν, επί δε την φάλαγγα των αν banus vero eques fugientium tergis non inhaesit, sed in op
τιτεταγμένων επελάσαντες, εφιλοτιμούντο παραλλάξαι positum incurrens agmen peditum, aciem praetervehi nite
εο τους πεζούς. Ισχυράς δε μάχης γενομένης, και των batur. Αcris ίum conflictus oritur. Jamque Αthenienses
Αθηναίων καταπονουμένων και προς φυγήν ορμησάν defatigati (erga obvertebant, φuum Εleorum prefectus equi.
των, ο των Ηλείων ίππαρχος επί της ουραγίας τετα ιum, extremam servans aciem, fugientibus succurrit, plu
γμένος επεβοήθησε τοίς φεύγουσι, και πολλούς των
rimisque Βα.otorum prolligatis, pugnam redintegravit. (8)
Βοιωτών καταβαλών, παλίντροπον εποίησε την μάχην.
58 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. 1Ε. (70, 7π.)
(8) οι μεν ούν των Ηλείων ιππείς τούτον τον τρόπον Αd hunc ergo modum Εleorum equitatus cladem in sinistro
επιφανέντες τό λαιώ κέρατι, το γεγονός περί τους συμ cornu sociis illalam maturo subsidio reparavit. In altero
μάχους ελάττωμα διωρθώσαντο. Επί δε θατέρου κέ vero cornu, commissis inter se equilibus, ad exiguum pugna
ρατος επιρραξάντων αλλήλοις των ιππέων, βραχυν χρό tempus in aequilibrio mansit : statimque multitudine ac ro
και νον η μάχη διέμεινεν ισόρροπος, μετά δε ταύτα διά τε bore Βα.oticiac Τhessalici equilatus repnlsi Μantinenses
το πλήθος και την αρετήν των Βοιωτών και Θετταλών ιπ,
πέων οι μετά των Μαντινέων όντες εβιάσθησαν, και συ cum magna suorum jactura ad phalangem snan refuge
χνους αποβαλόντες, κατέφυγον προς την ιδίαν φάλαγγα. runt.

Ι.ΧΧΧVΙ. Η μεν ούν των παρ' αμφοτέροις ιππέων Ι.ΧΧΧVΙ. Εquestreigitur prαclium hujusmodiexitum apud
10 μάχη τοιούτον έσχε το τέλος αι δε πεζικαι δυνάμεις ώς utrosque habuit. Pedestres vero copia, ul manus cum
συνήλθον εις χείρας τοίς πολεμίοις, μεγάλους και θαυ hoste contulerunt, vehemens et miriticum excitarunt certa,
μαστους αγώνας συνεστήσαντο. Ουδέποτε γαρ Ελλή men. In nullo enim unquam Graecorum cum Graecis prαclio
νων προς Έλληνας αγωνιζομένων ούτε πλήθος ανδρών neque major hominum multitudo conflixit, neque prastan,
τοσούτο παρετάξατο ούθ' ηγεμόνες αξιολογώτεροι τοις ιiores auctoritate duces eminuerunt, neque strenuiores in
15 αξιώμασιν ούτε άνδρες δυνατώτεροι ταίς εν τοις κινδύ periculis sustinendis viri sese exhibuerunt. (2) Νam quo
νοις ανδραγαθίαις. (2) Οι γαρ πεζομαχείν άριστα δυ rum summa per illam aetatem virtus erat in acie pedestri,
νάμενοι κατά τους υποκειμένους καιρούς Βοιωτοί και Βα'oti Lacedaemoniique, quod adversos sibi ordines habe
Λακεδαιμόνιοι προς αλλήλους κατά την τάξιν ανθεστη rent, (primi) conflictum tam cupide inierunt, ut nulla vitae
κότες (πρώτον) μάχην συνήψαν, ουδεμίαν φειδώ ποιού ratio haboretur. Initium ab hastarum incursu factum. Οιui
20 μενοι του ζήν. Και το μεν πρώτον τύπτοντες αλλήλους bus ob crebritatem ictuum majori ex parte fractis, ad gla
τοις δόρασι, και διά την πυκνότητα των πληγών τα diorum certamen descensum fuit. (3) Ηinc corporibus
πλείστα συντρίψαντες, εις τον από της μαχαίρας αγώνα conserti, omne genus vulnerum infligere, nee quidquam de
κατήντησαν. (3) Συμπλεκόμενοι δε τοίς σώμασι και pertinacia animorum remiltere. Dumque ad hene longum
παντοίας διαθέσεις τραυμάτων απεργαζόμενοι, τοις θυ tompus discrimina (ortiter sustinent, invicta utriusque par
25 μοις ουκ έληγον επί πολύν δε χρόνον τοίς δεινοίς εγκαρ tis strenuilate effectum est ut diu neutram in partem mo
τερούντων, διά την υπερβολήν της παρ' έκατέροις αν mentum pugnae nutaret. Suum enim quisque periculum
δραγαθίας ουδεμίαν ροπήν ελάμβανεν η μάχη. "Εκαστος (locci faciens, et illustre quidpiam edere cupiens, generoso
γαρ του παθείν τι δεινόν καταφρονών, του δε δράσαι τι mentis ardore pro gloria mortem oppetit. (4) Οιιum ad
λαμπρόν εφιέμενος, ευγενώς ανεδέχετο τον υπέρ της longum vero tempus proelium ferveret, et quorsum victo
30 δόξης θάνατον. (4) Ισχυράς δε μάχης επί πολύν τε ria inclinatura esset, haud discerneretur, sua ad victoriam
χρόνον γενομένης και του κινδύνου μηδεμίαν ροπήν λαμ opus esse virtute Εpaminondas arbitratus, suo ipsius peri
βάνοντος, ο μεν Επαμεινώνδας υπολαβών της ιδίας culo discriminare prαlium statuit. Confeslim ergo fortis
αρετής προςδείσθαι την νίκην, έγνω δι' εαυτού κρίναι simos, quos habebat, assumit, horumque globo stipatus,
τον κίνδυνον. Ευθύς ούν αναλαβών τους αρίστους και in medium hostium agmen impressionem (acit. Τum ducem
35 μετά τούτων συμφράξας, ειςέβαλεν εις μέσους τους πο se cohortisuae prabens, telo primus emisso, Lacedaemo
λεμίους καθηγούμενος δε του συντάγματος, και πρώτος niorum ducem verberat. (5) Quumque mox alii quoque
ακοντίσας, έβαλε τον ηγούμενον των Λακεδαιμονίων. manus conseruissent, aliis trucidatis, aliis perferrefactis,
(5) Ευθύς δε και των άλλων εις χείρας ερχομένων, ους phalaugem hostium perfringit. Lacedaemonii enim, quod
μεν ανελών, ους δε καταπληξάμενος διέκοψε την φάλαγ et auctorilas Εpaminondae et conferti circa ipsum globi
40 γα των πολεμίων. Οι δε Λακεδαιμόνιοι το αξίωμα του vis terrorem injiceret, e conflictu pedem referunt. Instant
Επαμεινώνδου και το βάρος του περί αυτόν συστήμα vero Βα.oti, et ultimum quemque trucidant. Unde ingens
τος καταπλαγέντες, ανεχώρουν εκ της μάχης επικειμέ cadaverum multitudo coacervatur.

νων δε των Βοιωτών και τους εσχάτους αει φονευόντων,
νεκρών εσωρεύθη πλήθος.
4o LΧΧΧVΙΙ. Οι δε Λακεδαιμόνιοι θεωρούντες Επα Ι.ΧΧΧVΙΙ. Quum vero Εpaminοndam animo abreptum,
μεινώνδαν προθυμότερον προπίπτοντα τό θυμό, pracipitantius irruere vident Lacedaemonii, concursu in
συνέδραμον επ' αυτόν. Πολλών δε και πυκνών φερο
ipsum facto, multis confertisque telis virum petunt : φuae
μένων βελών, τα μεν εξένευε, τα δε διεκρούετο,
τινά δε εκ του σώματος εξαιρών, τούτοις ήμύνετο τους partim declinat, partim depellit, nonnulla etiam e corpore
50 επιφερομένους. Ηρωικώς δ' υπέρ της νίκης αγωνισά evulsa in hostem retorquet. Interea dum pro victoria con
μενος, καιρίαν έλαβε πληγήν εις τον θώρακα. Κλασθέν sequenda heroice decertat, in pectore letale vuluus accipit,
τος δε του δόρατος, και του σιδήρου καταλειφθέντος εν hastilique defracto et ferro in corpore relicto, acerbitate
τώ σώματι, παραχρήμα έπεσε κατισχυθεις υπό της vulneris subactus illico prolabitur. Ηic vehemens de cor
πληγής. Περί δε του σώματος εμπεσούσης φιλοτιμίας, pore conflictus inardescit, multisque hinc inde casis, vix
(π., 72.) ΙΟΙΟDΟRΙSΙCULΙ LΙΒ. ΧV. 59

και πολλών παρ' αμφοτέροις αναιρεθέντων, μόγις οι laudem magno cum labore Τhebani, viribus corporum prae
Θηβαίοι τη ρώμη των σωμάτων προέχοντες κατεπόνη Valentes, Lacedaemonios repellunt. (2) Οborta fuga, Βαρoti
σαν τους Λακεδαιμονίους. (2) Φυγής δε γενομένης, οι ad breve spalium insecuti revertuntur, quod cadaveribus
1 -, "... ε-, λ.4.2 νρόνου ανέπτοει!
μεν Βοιωτοί βραχυν επιδιώξαντες χρόνον ανέστρεψαν, potiri ante omnia necessarium ducerent. Revocatis igitur
και αναγκαιότατον ηγούμενοι το κυριεύσαι των νεκρών.
Ανακαλεσαμένων ούν των σαλπιγκτών τους στρατιώτας, tubarum sonitu militibus, a pugna destiterunt omnes : et
άπαντες της μάχης απέστησαν, και τρόπαιον αμφότεροι excitalo ulrimque Iropaeo, de victoria ambigebanι. (3) Νam
στήσαντες ήμφιςβήτουν της νίκης. (3) Οι μεν γαρ Αthenienses, victis ad collem Εubα.ensibus et conductitiis y

Αθηναίοι νενικηκότες τους περί τον λόφον Ευβοείς και Cadavera in polestate labebant, contra Βα"oli, φuod acie
10 μισθοφόρους, κύριοι των νεκρών υπήρχον, οι δε Βοιωτοί
Lάcedaemonios vicissent, casosque in arbitrio suo habe
τους Λακεδαιμονίους από κράτους ηττηκότες και κρα
τούντες των πεπτωκότων, προςένεμoν έαυτοίς την νίκην. reut, Victoriam sibi tribuebant. (4) Αd tempus igitur
(4) Επί μεν ούν χρόνον τινά περί της των νεκρών αναι, neutra Ρars de lollendis ad sepulturam mortuis legationem
ρέσεως ουδέτεροι διεπρεσβεύσαντο, ίνα μη δόξωσιν εκ misit, ne primas hosti concedere viderentur. Ρrimi tamen
15 χωρείν του πρωτείου μετά δε ταύτα των Λακεδαιμο Lucedaemonii casos ad sepulturam misso caduceatore po.
νίων πρώτων επικηρυκευσαμένων περί της των νεκρών Ρoscerunt : ettum suos utrique inhumarunt. (5) Ceterum
αναιρέσεως αμφότεροι τους ιδίους έθαψαν. (5) Επα ΕΡaminondas vivus adhuc in castra relatus fueroι. Ιbi
μεινώνδας δ' έτι ζών εις την παρεμβολήν απηνέχθη,
Τuum arcessiti ad eum medici, mortem certissime insecu
και των συγκληθέντων ιατρών αποφηναμένων ότι πάν
20 τως, όταν εκ του θώρακος εξαιρεθή το δόρυ, συμβήσε turam, quum primum pectore telum extractum foret, asse
ται και τον θάνατον επακολουθήσαι, ευψυχοτάτην του verarent, fortissimo vitam exitu terminaviι. (6) Νam pri.
βίου καταστροφήν εποιήσατο. (6) Πρώτον μεν γαρ τον mo armigerum ad se vocatum, an clypeum servasset, inter.
υπασπιστήν προςκαλεσάμενος, επηρώτησεν ει διασέσωκε rogavit. Quod φuum affirmaret, oculisque rem subjiceret,
την ασπίδα. Του δε φήσαντος και θέντος αυτήν προ
25 της οράσεως, πάλιν επηρώτησε πότεροι νενικήκασιν. utri vicissent, iterum quasivit. Ρuero, Βα.otos vicisse,
Αποφαινομένου δε του παιδός ότι Βοιωτοί νενικήκασιν, respondente, Jam moriendi lempus est, inquit : telumque
"Ωρα, φησίν, εστί τελευτάν, και προςέταξεν εκσπάσαι sibi eximijussit. Ibi clamor amicorum, φui ιum aderant,
το δόρυ. Αναβοησάντων δε των παρόντων φίλων, και exortus : et quum quidam large profusis lacrimis, ltane
τινος ειπόντος ότι Τελευτάς άτεκνος, Επαμεινώνδα sine liberis e vita migras? diceret : Νon per Jovem, ille
20 και δακρύσαντος, Μά Δία μέν, φησίν, αλλά καταλείπω respondit, sed filias duas, victoriam ad Leuctra et Μanti
δύο θυγατέρας, τήν τε εν Λεύκτροις νίκην και την εν
Μαντινεία. Και του δόρατος εξαιρεθέντος, άνευ πάσης neam, post me relinquo. Εt educto hastae mucrone, absque
ταραχής εξέπνευσεν. omni perturbatione animam efilavit.
LΧΧΧVΙΙΙ. Ημείς δ' ειωθότες ταις των αγαθών Ι.ΧΧΧVΙΙΙ. Jam φuia praestantium virorum obitus hono
25 ανδρών τελευταίς επιλέγειν τον ίδιον έπαινον, ουδαμώς rifica quapiam laude prosequi solemus, nequaquam decere
αρμόττον ηγούμεθα παραδραμείν ανδρός τηλικούτου nos arbitramur, si absque peculiari celebratione tanti viri
την τελευτην ανεπισήμαντον. Δοκεί γάρ [μοι] μη
exitum praetereamus. Ηic enim (mihi]non suaetantum aeta.
μόνον τους καθ' εαυτόν υπερβαλείν εν τη στρατηγική
συνέσει και εμπειρία , προς δε τούτοις επιεικεία τε και tis imperatores arte et peritia militari, adde etiam aequitate
4ο μεγαλοψυχία. (2) Κατά μεν γαρ την ηλικίαν την ac celsiludine animi, superasse videtur. (2) Clarissimi
τούτου γεγόνασιν άνδρες επιφανείς, Πελοπίδας τε Θη enim hoc seculo viri, Pelopidas Τhebanus, Τimotheus, Co
βαίος και Τιμόθεος και Κόνων, έτι δε Χαβρίας τε και non, Chabrias, Iphicrates Αthenienses, Αgesilaus etiam
"Ιφικράτης οι Αθηναίοι, προς δε τούτοις Αγησίλαος ο Spartanus, licet aelate paullo superior, floruerunt, et ante
Σπαρτιάτης, βραχύ τοίς χρόνοις προτερών, εν δε τοις
ες προ τούτου χρόνοις επί των Μηδικών και Περσικών eum Μedicis et Ρersicis temporibus Solon, Τhemistocles,
καιρών Σόλων και Θεμιστοκλής και Μιλτιάδης, έτι δε Μiltiades, Cimon,Μyronides, Pericles aliique nonnulli apnd
Κίμων και Μυρωνίδης και Περικλής και τι Αthenienses, et Gelo Dinomenis filius in Sicilia, et quidam
νες έτεροι παρά τους Αθηναίοις, κατά δε την Σικελίαν alii inclaruerunt. (3) Quorum omnium virtutes si quis
Γέλων ο Δεινομένους και τινες έτεροι. (3) Αλλ' όμως cum Εpaminondae Sollertia militari et gloria contulerit, vir
εο εί τις συγκρίναι τάς τούτων αρετάς τη Επαμεινώνδου tutem Εpaminondae longe praestantiorem deprehendet. Νam
στρατηγία τε και δόξη, πολύ αν προέχουσαν εύροι apud celeros unum dumtaxat gloria decus eximium sese
την περί τον Επαμεινώνδαν αρετήν. Παρά μεν γαρ
offeret : apud hunc omnes in unum in quoque collecta
εκάστω των άλλων εν αν εύροι προτέρημα της δόξης,
παρά δε τούτω πάσας τας αρετάς ήθροισμένας. Και virtutes effulgebunt. Corporis enim robore, dicendi facul.
60 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (72, 7ρ.)
γαρ ρώμη σώματος και λόγου δεινότητι, προς δε τού tale, splendore animi, pecuniae contemtu, et aequitate et,
τοις ψυχής λαμπρότητι και μισαργυρία και επιεικεία, quod omnium erat pracstantissimum, fortitudine ac scien
και το μέγιστον, ανδρεία και στρατηγική συνέσει πολύ tia militari, guae summum deceret imperatorem, multis
διήνεγκε πάντων. (4) Τοιγαρoύν η πατρίς αυτού ζών infra se gradibus reliquit omnes. (4) Ηoc igitur vivo, pa.
5 τος μεν έκτήσατο την ηγεμονίαν της Ελλάδος, τελευ tria Summum Graeciae imperium adepta est: Vita autem
τήσαντος δε ταύτης εστερήθη, και της επί το χείρον functo, id ipsum amisit, et deteriores subinde mutationes
αει μεταβολής επειράθη, και πέρας διά την αφροσύνην sensit; donec praetorum tandem inertia et stoliditale extre
των ηγουμένων ανδραποδισμού και κατασκαφής έλαβε mam servitulem ac ruinam experta est. Ηunc ergo vitae
πείραν. Επαμεινώνδας μεν ούν παρά πάσι περιβόητον finem Εpaminondas, apud omnes virtutis gloria celeberri
10 έχων την αρετήν, τοιαύτης έτυχε καταστροφής του βίου, mus, est sortiίus.
LΧΧΧΙΧ. Οι δ' Έλληνες μετά την μάχην αμφις LΧΧΧΙΧ. Ρost eam pugnam Graeci, φuum victoria an
βητουμένην έχοντες την νίκην, και ταις ανδραγαθίαις cepset fortitudo par esset, perpetuis certaminum laboribus
εφάμιλλοι καθεστώτες, έτι δε τη συνεχεία των κινδύνων
καταπονούμενοι, διελύσαντο προς αλλήλους. Συνθέ defessi, fine tandem bellis imposito, commune pacis eι
15 μενοι δε κοινήν ειρήνην και συμμαχίαν, κατέταττον εν armorum societalis foedusineunt, cuiΜessenios quoque in.
τη συμμαχία και τους Μεσσηνίους. (2) Οι δε Λακε cludunt. (2) Sed Lacedaemonii, qui odio Μesseniorum
δαιμόνιοι διά την προς τούτους ακατάλλακτον αλλο implacabiliarderent, propler illos conditionibus pacis sub
τριότητα των σπονδών ου προείλοντο κοινωνείν διά τους scribere nolebant : ideoφue Soli Graecorum in faedus hoc non
Μεσσηνίους και μόνοι των Ελλήνων υπήρχον έκσπον
δοι. (3) Των δε συγγραφέων Ξενοφών μεν ο Αθηναίος jurarunt. (3) Οuod ad scriplores, hoc anno Χenophon Αthe
την των Ελληνικών σύνταξιν εις τούτον τον ενιαυτόν miensis Graecorum historiam cum Εpaminondae interitu con
κατέστροφεν επί την Επαμεινώνδου τελευτήν, Αναξι cludit. Αnaximenes etiam Lampsacenus, qui rerum Grae.
μένης δε ο Λαμψακηνός την πρώτην των Ελληνικών carum historiam scripsit, a deοrum ortu et generis huma
ανέγραψεν αρξάμενος από θεογονίας και από του πρώ ni primordiis exorsus, ad Μantinense illam prolium et
του γένους των ανθρώπων, κατέστροφε δ' εις την εν
Εpaminondae mortem deducit, universas prope Graecorum
Μαντινεία μάχην και την Επαμεινώνδου τελευτήν
περιέλαβε δε πάσας σχεδόν τάς τε των Ελλήνων και et Βarbarorum res gestas duodecim voluminibus comple.
βαρβάρων πράξεις εν βίβλοις δώδεκα Φίλιστος δε τα xus. Philistus denique historiam Dionysiijunioris, regni
περί Διονύσιον τον νεώτερον ώδε κατέστροφε, διελθών ejus annos quinqne libris duobus exsecutus, hic finit.
έτη πέντε εν βίβλοις δυσίν.
ΧC. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Μόλωνος εν Ρώ ΧC. Ηinc Μolon Αthenis summus praetor erat, et Romae
μη κατεστάθησαν ύπατοι Λεύκιος Γενoύκιος και Κόϊν consulatum gerebant L. Genucius et Q. Servilius. Τunc
τος Σερουίλιος. Επί δε τούτων οι την παράλιον οι
Αsiani maris accolae defecerunt a Persis, et satraparum
κούντες της Ασίας απέστησαν από Περσών, και τινες
των σατραπών και στρατηγών επαναστάντες πόλεμον nonnulli ducumque, novos exorsi tumultus, Αrtaxerxi
εξήνεγκαν προς Αρταξέρξην. (2) Ομοίως δε τούτοις bellum intulere. (2) Similiter Τachos quoque, ΑΕgyptio
και Ταχώς ο βασιλεύς των Αιγυπτίων κρίνας πολεμείν
τοίς Πέρσαις, ναύς τε κατεσκεύασε και πεζικάς δυνά rum rex, decreto in Persas bello, et navibus exstruendis et
μεις ήθροισε. Πολλούς δε ξενολογήσας εκ των Ελλη pedestribus conscribendiscopiis operam dedit. Ρlurimisque
νίδων πόλεων, έπεισε και Λακεδαιμονίους συμμαχείν hincinde o civilatibus Graeciae conductis, Lacedaemonios
οι γάρ Σπαρτιάται προς Αρταξέρξην αλλοτρίως είχον etiam in partes suas adduxit. Simullates enim hi cum
διά τό τους Μεσσηνίους ομοίως τοις άλλοις Έλλησιν
υπό του βασιλέως εις την κοινήν ειρήνην κατατετά Αrtaxerxe tum exercebant, quod Μessenios communi
χθαι. Τηλικαύτης δε συνδρομής κατά των Περσών γε Graecorum (α"dere comprehendi mandasset. Τanta in Ρer
5 νομένης, και ο βασιλεύς παρεσκευάζετο τα προς τον
sas undique conspiratione excitata, etiam rex ad bellum
πόλεμον. (3) Υπό γάρ τον αυτόν καιρόν έδει πρός τε sese instruebat. (3) Νam eodem tempore cum ΑΕgyptiorum
τον των Αιγυπτίων βασιλέα πολεμείν και προς τας
κατά την Ασίαν Ελληνίδας πόλεις και Λακεδαιμο rege et Graecis in Αsia urbibus et Lacedaemoniis, horumque
νίους και τους τούτων συμμάχους σατράπας και στρα adjutoribus satrapis et ducibus, qui maritimas sub impe
5ο τηγούς, τους άρχοντας μεν των παραθαλαττίων τόπων, rio oras tenebant, simul belligerandum fuit. Νobilissimi
συντεθειμένους δε κοινοπραγίαν ών ήσαν επιφανέστα inter hos erant Αriobarzanes, Phrygiae satrapes, qui Μi
τοι Αριοβαρζάνης μεν ο της Φρυγίας σατράπης, δς και
Μιθριδάτου τελευτήσαντος της τούτου βασιλείας κεκυ thridatis demortui regnum potestatisuae vindicaverat,
ριευκώς ήν, Μαύσωλoς δε Καρίας δυναστεύων και Μausolusque Carite princeps, multa castella et magni no.
Ι)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧV. 61
(73,74.)
πολλών ερυμάτων και πόλεων αξιολόγων κυριεύων, ών minis oppida, quorum praecipua sedes ac metropolis erat
εστίαν και μητρόπολιν συνέβαινεν είναι την Αλικαρνασ Ηalicarnassus arcem magnificam et totius Cariae regiam
σόν, έχουσαν ακρόπολιν αξιόλογον και τα της Καρίας complexa, sub ditione sua habens : cum quibus Οrontes
βασίλεια, προς δε τούτοις Ορόντης μεν της Μυσίας Μysiae, et Αutophradates Lydia praefectus, et de gentibus
5
σατράπης, Αυτοφραδάτης δε Λυδίας των δ’ εθνών Lycii, Ρisidie, Pamphylii et Cilices, et praeter hos Syriac
Λύκιοί τε και Πισίδα και Παμφύλιο και Κίλικες, έτι Ρhα nices cunctique fere maris Αsiatici litora accolentes
δε και Σύροι και Φοίνικες και σχεδόν πάντες οι παρα sese conjunxerant. (4) Ρer defectionem hanc tam gran
θαλάττιοι. (4) Τηλικαύτης δ' ούσης αποστάσεως ', τό dem pars altera vectigalium regi decesserat, reliqua vero
necessariis belli usibus haud satis erat.
μεν ήμισυ των προξόδων τώ βασιλεί κατελέλυτο, το δε
ΗΟ λοιπόν ουχ ικανόν ήν εις τάς του πολέμου χρείας, w»

ΧCΙ. Οι δ' αφεστηκότες του βασιλέως επί την των ΧΟΙ. Αι φui regis imperio renuntiaverant, totius belli
όλων διοίκησιν είλοντο στρατηγόν Ορόντην. Ούτος administrationem Οrontae commiserunt. Is postquam impe
δε παραλαβών την ηγεμονίαν και χρήματα προς rium cum stipendio viginti millibus conductitiorum in an
ξενολογίαν, διςμυρίοις στρατιώταις ενιαύσιον μισθό, num solvendo acceperat, socios belli sibi fidem habentes
15 εγένετο προδότης των Υπολαβών γαρ
πιστευσάντων.
prodidit. Νam magnificis se donis cumulatum et tolius
παρά του βασιλέως, δωρεών τε μεγάλων τεύξεσθαι
και της παραθαλαττίου πάσης παραλήψεσθαι την σα maritimae regionis prefectura honoratum iri, si defectores
τραπείαν,
εάν εγχειρίση τοίς Πέρσαις τους αφεστη in manus Ρersarum tradidisset, persuasum habebat. Pri
κότας, πρώτον μεν τους κομίσαντας τα χρήματα συνς mum igitur, qui pecunias attulerant, comprehensos ad re
2ο έλαβε και προς τον Αρταξέρξην απέστειλε, μετά δε gem transmittit. Μultas inde urbes et conductitiam pere,
ταύτα πολλάς των πόλεων και τους ξενολογηθέντας grinorum manum legatis a rege missis prodit. (2) Similis
στρατιώτας τοίς υπό του βασιλέως πεμφθείσιν ηγεμόσι tum etiam in Cappadocia proditio accidit, quae peculiare
παρέδωκεν. (2) Ομοίως δε τούτω και κατά την
Καππαδοκίαν εγένετο προδοσία, καθ' ήν ίδιόν τι και quidpiam et mirum sibi adjunctum habuit. Αrtabazus
enim, regis copiarum ductor, magno eum exercitu in Cap
25 παράδοξον συνέβη γενέσθαι, Αρταβάζου γαρ τούβα
σιλέως στρατηγού μετά πολλής δυνάμεως εμβαλόντος padociaminvaserat. Datames ergo provincias illius satrapa,
εις την Καππαδοκίαν, ο μεν ταύτης της χώρας σα cum multis equitum turmis ac viginti millibus auxiliario
τράπης Δατάμης αντεστρατοπέδευσεν rum peditum, quibus stipendia numerabat, castra illi op
αυτό, πολλούς
μεν ιππείς ήθροικώς, διςμυρίους δε πεζούς μισθοφόρους posuit. (3) Τum socer Datamis, equitatui praefectus,
3ο έχων αυτώ συστρατεύοντας, (3) ο οι κηδεστής ΤΟU ut gratiam apud regem iniret et propriae saluti prospice
Δατάμου των ιππέων αφηγούμενος, χάριν βουλόμενος ret, postquam pridie cum Αrtabazo de proditione conve
καταθέσθαι και της ιδίας σωτηρίας άμα προνοούμενος, nisset, noctu cum equitibus ad hostes transit. (4) Data
αποστάς νυκτός μετά των ιππέων απήλαυνε προς τους mes vero, exhortatus ad fidem et constantiam mercenarios,
πολεμίους, συντεθειμένος προς Αρτάβαζον τη πρότερον
et donativum liberale pollicitus, in perfidos illico ducit,
25 ημέρα περί της προδοσίας. (ι) Δατάμης δι παρακα, eosquejam cum hoste se conjungentes assequitur. Μox
λέσας τους μισθοφόρους και δωρεάς υποσχόμενος, ανέ.
ζευξε προς τους αφεστηκότας. Καταλαβών δ’ αυτούς Αrtabazi milites simul et equites transfugas adortus, pro
ήδη συνάπτοντας τοίς πολεμίοις, και αυτός προςπε miscue obvium quemque trucidat. (5) Αrtabazus primum ,
σών άμα τοίς περί τον Αρτάβαζον και τοίς ίππεύσιν, quid rei hoc esset, ignorans, eum, qui fidem Datamis pro
ιο έκτεινε τους εις χείρας ερχομένους. (5) Ο δ' Αρτά diderat, jam novamagitare proditionem exislimabat. Ιdeo
βαζος, το μεν πρώτον το αληθές αγνοών, υπολαβών in adventantes equites ferrum stringerence cadibus parcere
δε τον αποστάτην του Δατάμου παλιμπροδοσίαν ποιεί suos jubet. Quo factum, uί Μithrοbarzanes (hoc defectori
σθαι, παρήγγειλε τοίς ιδίοις κτείνειν τους προς όντας nomen erat) in medio conclusus, Πuum hi ut proditorem
ιππείς. Ο δε Μιθρoβαρζάνης εν μέσοις αποληφθείς, arcerent, isti ut proditorem ιulciscerentur, in extremas an
45 και των μεν ώς προδότην αμυνομένων, των δι ώς πα.
gustias sit redactus : quumque nihil ad consultandum in
λιμπροδότηντιμωρουμένων, εν απορία καθεστηκε, της
ista rerum perplexitale morte concederetur, ad strenuam Se
δ' απορίας ουκ εώσης βουλεύσασθαι, προς αλκήν ετρέ,
πετο, και προς αμφοτέρους διαμαχόμενος πολύν εποιει defensionem convertit, et cum utrisque dimicans magnas
φόνον. Τέλος δε πλειόνων ή μυρίων αναιρεθέντων, strages edit. Tandem plus decies mille interfectis, reliqu08
εο τους υπολειφθέντας ο Δατάμης τρεψάμενος και πολλούς Datames in fugam convertiί, multisque trucidatis, tuba
φονεύσας, ανεκαλέσατο τη σάλπιγγι τους διώκοντας militem ab insecutione revocat. (6) Τum equitum, qui
στρατιώτας (6) Τών δ' ιππέων των υπολειφθέντων, supererant, alii ad Datamem reversi veniam exorant : alli
οι μεν προς τον Δατάμην αποχωρήσαντες ήξίουν τυ, in loco subsistunt, quum, quo 80 verterent, ignorarent.
χείν συγγνώμης, οι δε λοιποι την ησυχίαν ήγον, ουκ
62 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (75, 76.)
έχοντες όποι τράπωνται, και τέλος εις πεντακοσίους Εrant autem circiter quingenti, quos circumfusis undique
όντες κυκλωθέντες υπό Δατάμου κατηκοντίσθησαν. copiis configendos jaculis Datames exposuit. (7) Qui lice!
(7) Δατάμης μεν ούν και πρότερον επί στρατηγία θαν, eximiam sibi pridem hominum admirationem bellandι sol
μαζόμενος, πολλώ τότε μάλλον έσχε περιβόητον τήν Ιertia peperisset, hoc ipso tamen facto fortitudinis suae
και τε ανδρείαν και την εν τώ στρατηγείν σύνεσιν. Ο δε artisque imperatoriae gloriam multo magis illustrem cele
βασιλεύς Αρταξέρξης πυθόμενος την στρατηγίαν του bremque reddidil. Verum Αrtaxerxes rex, de strategemale
Δατάμου, και σπεύδων άρασθαι τούτον, δι' επιβουλής hoc certior factus, virum e medio tollere maturavit, ac
αυτόν εδολοφόνησεν. per insidias brevi post interfecit.
ΧCΙΙ. Άμα δε τούτοις πραττομένος "Ρεομίθρης ΧCΙΙ. Ιnterea dum haec tractantur, Rheomillures a rebel
ιο υπό των αποστατών πεμφθείς εις Αίγυπτόν προς Ταχώ libus in ΑΕgyptum ad Τacho regem mittitur, et quingentis
τον βασιλέα, και λαβών αργυρίου μεν τάλαντα πεντα inde talentis longisque navibus ηuinquaginta acceptis, Leu
κόσια, ναυς δε μακράς πεντήκοντα, κατέπλευσε της cas, Αsiae urbem, cum classe petit, multosque defectorum
Ασίας εις τας ονομαζομένας Λεύκας. Εις δε ταύτην
την πόλιν μεταπεμψάμενος πολλούς των αφεστηκότων duces huc arcessilos comprehendit, vinclosque ad regem
15 ηγεμόνας, τούτους μεν συλλαβών και δήσας ανέπεμψε transmittit, φuo proditionis munere proditor ipse in gra.
προς Αρταξέρξην, αυτός δε αποστάτης γενόμενος ταίς tiam apud regem offensum reponitur. (2) Jamque rex
εκ της προδοσίας δωρεαίς διελύσατο τα προς τον βασι Τachos in ΑΕgypto res ad bellum necessarias comparaverat :
λέα. (2) Κατά δε την Αίγυπτον Ταχώς ο βασιλεύς triremes enim ducentas, et mercenarios e Graecia delectis
κατασκευασάμενος τα προς τον πόλεμον, διακοσίας μεν
0 τριήρεις είχε πολυτελώς κεκοσμημένας, μισθοφόρους simos decies mille, et praeter hos octoginta millia peditum
δ' επιλέκτους εκ της Ελλάδος μυρίους, χωρίς δε τού ΑΕgyptiorum instructos habebat. Conductitiiautem militis -

των πεζούςστρατιώτας Αιγυπτίους οκτακιςμυρίους, imperium tradiderat Αgesilao Spartano, qui cum mille gra
Και των μεν μισθοφόρων την ηγεμονίαν παρέδωκεν vis armaturae militibus in auxilium a Lacedaemoniorum
Αγησιλάω τό Σπαρτιάτη, απεσταλμένω μεν υπό Αα
gente missus fuerat, quod hic prae ceteris et milites regere
25 κεδαιμονίων επί συμμαχίαν μεθ' οπλιτών χιλίων,
δυναμένω δ' ηγείσθαι στρατιωτών και δι' ανδρεία nosset, et fortitudine munerisque imperatorii scientia ma
και στρατηγικήν σύνεσιν τεθαυμασμένω. (*) Του Οξ gnam Sibi auctoritatem conciliasset. (3) Classi vero Cha
ναυτικού την στρατηγίαν ενεχείρισε Χαβρία τώ Αθη. briam Αtheniensem praefecit, qui publico φuidem jussu pa
ναίω, δημοσία μεν υπό της πατρίδος ουκ απεσταλμένω, triae missus non erat, sed privatam in hac militia operam,
20 ιδία δε υπό του βασιλέως συστρατεύειν πεπεισμένω.
Αυτός δε των Αιγυπτίων έχων την ηγεμονίαν και στρα a rege persuasus, navabat. Imperium exercitus ΑΕgyptiaci
τηγός ών απάσης της δυνάμεως, Αγησιλάω μεν συμ penes regem, summum belli moderatorem, erat. Suade
βουλεύσαντι μένειν επί της Αιγύπτου και διά των bat huic Αgesilaus, ut ipse in ΑΕgypto subsistens, legato
στρατηγών τον πόλεμον διοικείν, ου προςέσχε καλώς rum opera bellum administraret. Verum is obtemperare
35 συμβουλεύοντι. Της γαρ δυνάμεως προελθούσης noluit, licet praeclarum ille consilium dedisset. Νam
πορρωτέρω και περί Φοινίκην καταστρατοπεδευούσης 9
postquam exercitus inde longius processisset, jamque
ο καθεσταμένος επί της Αιγύπτου στρατηγός απέστη
από του βασιλέως, διαπεμψάμενος δε προς τον υιόν in Ρhαεnice stativa haberet, praeses ΑΕgypti, cui totius re
Νεκτανεβώ, και πείσας αντέχεσθαι της εν Αιγύπτω gni curam rex commiserat, descivit : missisque ad Νecta
4() βασιλείας, μέγαν πόλεμον εξέκαυσεν. (4) Ο γαρ nebum filium nuntiis hortator erat, ut ipse regnum in
Νεκτανεβώς υπό του βασιλέως τεταγμένος ηγεμών των ΑΕgypto capesseret. Quo facto belligravissimi incendium ex
εξ Αιγύπτου στρατιωτών, και πεμφθείς από της Φοι
νίκης πολιορκείν τας εν τη Συρία πόλεις, συγκάταινος citavit. (4) Νectanebusenim, militibus ΑΕgyptiis a rege prae
γενόμενοςταίς του πατρός επιβολαίς, τους μεν ηγεμόνας fectus, quum ad oppugnandas in Syria urbes ex Phαnice
45 δωρεαϊς, τους δε στρατιώτας επαγγελίαις προτρεψά. missus esset, patrisincepta probans, praefectoslargitionibus,
μενος, έπεισε συναγωνιστάς γενέσθαι. (5) Τέλος δε
καταληφθείσης υπό των αποστατών της Αιγύπτου, ό milites pollicitationibus invitat et ad societatem belli ad
ducit. (5) ΑΕgyptogue a rebellibus tandem occupata, Tach08
μεν Ταχώς καταπλαγείς ετόλμησε διά της Αραβίας
αναβηναι προς τον βασιλέα, και συγγνώμην ήξίου ea re perculsus, per Αrabiam ad regem ascendere et perpe
το δούναι περί των ήμαρτημένων ο δε Αρταξέρξης ram a se commissorum veniam petere non dubitavil. Illum
ου μόνον αυτόν απέλυσε των εγκλημάτων, αλλά Αrtaxerxes non solum a noxa absolvit, sed etiam summum
και στρατηγόν απέδειξε του προς Αιγυπτίους πολέ belli contra ΑΕgyptios moti imperatorem ipsum declaravit
μου. -

ΧCΙΙΙ. Μετ' ολίγον δε ο μεν βασιλεύς των Περσών χCΙΙΙ. Νeo multo post rex Persarum vitam cum morte
(76, 77.) DΙΟDORI SICULI LIΒ. ΧV. 63

ετελεύτησεν άρξας έτη τρία πος τοίς τετταράκοντα, commutavit, Πuum tres et quadraginta annos imperium
την δε βασιλείαν διεδέξατο Ωχος ο μετονομασθείς Ιenuisset. Ηuic Οchus in regno succedens viginti tres
Αρταξέρξης, και εβασίλευσεν έτη τρία προς τοίς εί annos illud gubernavit, Αrtaxerxis cognomentum adeptus.
κοσι. Του γάρ Αρταξέρξου καλώς βεβασιλευκότος Quum enim Αrtaxerxes probe regnum administrasset, pacis
και και γενομένου παντελώς ειρηνικού και επιτυχούς, τους insigniter amans et successibus prosperis utens, posteros
μετά τούτον βασιλεύοντας μετωνόμαζον και την τούτου inde regesmomen transmutarein hujus appellationem Ρersae
προςηγορίαν έχειν προςέταττον. (α) Του δε βασιλέως jusserunt. (2) Jam vero Τachos rex ad Αgesilaum redierat,
Ταχώ επανελθόντος προς τους περί τον Αγησίλαον,
Νεκτανεβώς ήθροικώς στρατιώτας πλείους των δέκα quum Νeclanebus plus quam centum millibus hominum
το μυριάδων, ήκεν επί τον Ταχώ, και προεκαλείτο περί coactisin Τachum duxit, eumque ad decertandum de regno
της βασιλείας διαγωνίσασθαι. Ο μεν ούν Αγησίλαος provocavit. Ibi regem trepidabundum, nec armis experi
ορών τον βασιλέα καταπεπληγμένον και μη τολμώντα ri audentem videns Αgesilaus, forlem et alacrem habere
διακινδυνεύειν, παρεκάλει θαρρείν της γάρ νίκης τυγ animum jubebat; non enim qui numero militum superent,
χάνειν ου τους κατά το πλήθος προέχοντας, αλλά τους sed qui strenuo virtutis robore praestent, victoriam adipi
15 κατά τας ανδραγαθίας πρωτεύοντας. Ου προςέχοντος δ' sci. Αtqui quum his ille non moveretur, in urbem quan
αυτού, συνηναγκάσθη μετ' αυτού ποιήσασθαι την ανα dam peramplam cum eo recedere cogebatur. (3) Τum mω
χώρησιν εις τινα πόλιν ευμεγέθη. (3) Οι δ' Αιγύπτιοι nibus inclusos ΑΕgyptii primum obsedere : post quum
το πρώτον επολιόρκουν τους συγκεκλεισμένους επει δε magιμlm suorum jacturam in oppugnationibus fecissent,
πολλούς εν ταις τειχομαχίαις απέβαλον,τείχει και τά
muro fossaque urbem circumvallarunt. Οpere propter
20 φρω περιελάμβανον την πόλιν, Ταχύ δε των έργων
συντελουμένων διά την πολυχειρίαν, και των επιτη operantium multitudinem celeriter perfecto et commeatu
δείων εξαναλωθέντων, ο μεν Ταχώς απέγνω την σωτη tandem absumlo, Τachos salutis tuendae spem amisit,
ρίαν, ο δε Αγησίλαος παρακαλέσας τους στρατιώτας, Αgesilaus vero, bonam militibus spem retinere jussis,
και νυκτος επιθέμενος τοις πολεμίοις, διέσωσεν άπαν noctu in hosles eruptione facta, omnes ex insperato salvos
25 τας τους στρατιώτας ανελπίστως. (4) Επιδιωξάντων conservat. (4) Sed instant pone ΑΕgyptii, et quia campe
δε των Αιγυπτίων, και των τόπων όντων πεδινών, οι stris erat regio, hostes, undique multitudine suorum cir
μεν Αιγύπτιοι διέλαβον τώ πλήθει κεκυκλώσθαι τους cumventos, internecione delere statuunt. Αgesilaus inte
πολεμίους και πάντας άρδην αναιρήσειν ο δε Αγησί rim locum, quem utrimque fossa amnis manu facta munie
λαος καταλαβόμενος τόπονδς είχεν εξ εκατέρου μέρους
bat, cum suis occupat, ibique hostis adventum praestola
3ο διώρυγα ποταμού χειροποίητον, υπέμενε την των πο tur. (5) Ηinc ordinata, prout locus ille exigebat, acie,
λεμίων έφοδον. (5) Εκτάξας δε την δύναμιν οικείως
τοις τόποις, και τοίς του ποταμού ρείθροις οχυρώσας fluviique brachiis munita, praelium committit. Ibi, φuod
την στρατιάν, συνήψε μάχην. Του δε πλήθους τοίς turba ΑΕgyptiis nihil omnino ad rem conduceret, Graeci au
Αιγυπτίοις αχρήστου γενομένου, ταίς αρεταίς προέχον tem virtute praecellerent, magnam ΑΕgyptiorum stragem
και τες οι Έλληνες πολλούς μεν απέκτειναν των Αιγυ facit, et reliquos in fugam convertit. (6) Εxinde Τachos
πτίων, τους δε λοιπούς φεύγειν ηνάγκασαν. (6) Μετά facili regnum negotio recuperat, ejusque vindex unicus
δε ταύτα ο μεν Ταχώς βαδίως ανεκτήσατο την κατ' Αgesilaus magnificis, uti par fuit, muneribus honoratur.
Λίγυπτον βασιλείαν, ο δ' Αγησίλαος ώς μόνος κατωρ Πeditu hinc in patriam instituto per Cyrenen, in vivis agere
θωκώς την βασιλείαν ετιμήθη προςηκούσαις δωρεαϊς. desiit. Corpus ejus melle conditum refertur Spartam , et
40 Επανιών δε εις την πατρίδα διά Κυρήνης, ετελεύτησε,
και του σώματος εν μέλιτι κομισθέντος εις την Σπάρ regio ibi cultu ac honore sepelitur. Ηuc ergo res per Αsiam
την, έτυχε της βασιλικής ταφής τε και τιμής. Και hoc anno gestac processeruut.
τα μεν κατά την Ασίαν μέχρι τούτων προέβη κατά
τούτον τον ενιαυτόν.
ις ΧCIV. Κατά δε την Πελοπόννησον τοίς Αρκάσι ΧCIV. Ceterum in Peloponneso φuum post conflictum ad
γενομένης ειρήνης κοινής μετά την εν Μαντινεία μάχην, Μantineam communis inter Αrcades pax Sancila essel,
ενιαυτόν μόνον εμμείναντες τοις όρκοις, πάλιν κατεστή salvo per unum vix annum federe, bellum denuo intereos
σαντο πόλεμον. Εν μεν γαρ τοίς όρκοις ήν γεγραμ conflatum est. In pactis enim scriptum erat, ut a pugna
μένον εκάστους εις την εαυτών απιέναι πατρίδα μετά in suam φuisque patriam redirent. Finitimae igitur urbes
το την μάχην εις δε την Μεγάλην πόλιν υπήρχον αι πε in Μagnam (quam vocant) Urbem translatie, φure jampri,
ριοικούσαι πόλεις μετωκισμένα και δυσχερώς φέρουσαι dem moleste hanc ex avitis sedibus migrationem ferebant,
την εκ της πατρίδος μετάστασιν. Διόπερ αυτών επα in pristina jurisdictionis oppida ultro revertebantur. Αt
νελθόντων εις τας προγεγενημένας πόλεις, οι Μεγαλοπο patriis hos laribus Μegalopolita iterum excedere cogebanί.
λίται συνηνάγκαζον εκλιπείν τας πατρίδας. (2) Διά δε (2)Νata hinc controversia, oppidania Μantinensibus ceteris,
ταύτην την αιτίαν γενομένης διαφοράς, οι μεν εκ των que Αrcadibus Εleisque insuper et aliis Μantinensium sociis
64 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙΕ. (77, 78.
πολισμάτων ήξίουν αυτοίς βοηθείν Μαντινείς και των auxilia petunt. Μegalopolitae contra Τhebanos de societate
άλλων Αρκάδων, έτι δε Ηλείους και τους άλλους τους armorum sollicitant : qui non cunctanter ter mille gravis
μετεσχηκότας τους Μαντινεύσι συμμαχίας, οι δε Μεγα armaturae et trecentos equites, quibus omnibus Ρammenes .
λοπολίται τους Θηβαίους παρεκάλουν συμμαχείν. Οις eral praepositus, subvenire jubent. (3) Ιs ergo cum copiis
και απέστειλαν συντόμως οπλίτας μεν τριςχιλίους, ιππείς
δε τριακοσίους, ών την στρατηγίαν είχε Παμμένης Μegalopolim profectus, oppidorum aliis vi expugnatis, aliis
(3) Ούτος δε παρελθών εις Μεγάλην πόλιν, και των terrore subactis, quotφuot erant reduces, Μegalopolim re
πολισμάτων α μεν εκπορθήσας, α δε καταπληξάμενος, dire cogit. Sic oppidorum in unam civilatem coagmenta
συνηνάγκασεν εις την Μεγάλην πόλιν μετοικήσαι. Και tio, quae huc usque tumultus processerat, quo potuit fine,
10 τα μεν περί τον συνοικισμόν των πόλεων επί τοσούτο
composita est. (4) Ηistoricorum in numero Αthanas Syra.
ταραχής ελθόντα έτυχεν ενδεχομένης καταστολής. (.)
Τών δε συγγραφέων Αθάνας ο Συρακόσιος των περί cusius, res a Dione gestas hinc exorsus, tredecim volumi
Δίωνα πράξεων εντεύθεν αρξάμενος έγραψε μεν βί nibus conscripsit, annorum tamen septem historiam,
βλους τριςκαίδεκα, προςανέλαβε δε τον άγραφον χρόνον quam Philistus intactam reliquit, libro uno comprehendit:
15 ετών επτά από της Φιλίστου συντάξεως εν μιά βίβλω, et res summatim recensens continuam historiae Seriem effe
και διελθών τάς πράξεις εν κεφαλαίοις συνεχή την ιστο cit.
ρίαν εποίησεν.
ΧCV. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Νικοφήμου την ΧCV. Ηinc quum archontis munus Αthenis penes Νico.
υπατικήν αρχήν εν Ρώμη διέλαβε Γάϊος Σουλπίκιος phemum csset, et consulare imperium Romae C. Sulpicius
20 και Γάϊος Λικίνιος. Επί δε τούτων Αλέξανδρος μεν et C. Licinius administrarent, Αlexander Ρlleraeorum tyran
ο Φερών τύραννος ληστρίδας ναύς εκπέμψας επί τάς nus praedatorias naves Cycladibus insulis immisit, et non
Κυκλάδας νήσους, τινάς μεν εκπολιορκήσας, πολλών
σωμάτων εκυρίευσεν, εις δε την Πεπάρηθον αποβιβά nullis expugnatis, magno captivorum numero potitus est :
σας μισθοφόρους στρατιώτας, επολιόρκει την πόλιν. (2) tum expositis in Ρeparethum mercenariis, urbem circum
25 Αθηναίων δε βοηθησάντων τοίς Πεπαρηθίοις, και στρα sedit. (2) Sed quum praesidiaria manu Αtheniensium, qui
τηγόν Λεωσθένην απολιπόντων, επέθετο τοίς Αθηναίοις Leosthenem ibi ducem reliquerunt, sublevarentur, Αthe
ετύγχανον δ' ούτοι παραφυλάττοντες τους εν τό Πανόρ nienses slatim ipsos invasit. Ηi tum forte contra Αlexandri
μω διατρίβοντας των Αλεξάνδρου στρατιωτών. Απρος milites, ad Ρanormum commorantes, excubabant. Οιιos
δοκήτως δε επιθεμένων των του δυνάστου, παράδοξος subita impressione adortus, inopinatam Αlexander felicita 3,

30 ευημερία περί τον Αλέξανδρον εγένετο. Ου μόνον γαρ tem expertus est. Νam non modo suos ad Ρanormum de
τους απεσταλμένους εν τώ Πανόρμω διέσωσεν εκ των stinatos gravissimis periculis exemil, sed etiam quinque tri
μεγίστων κινδύνων, αλλά και τριήρεις Αττικάς μεν remes Αtticas, unamque Ρeparethiam cepit, et sexcenta in
πέντε, μίαν δε Πεπαρηθίαν είλε, και σωμάτων εκυ poleslatemsuam corpora redegiί. (3) Quo infortunio exa
ρίευσεν εξακοσίων. (3) Οι δ' Αθηναίοι παροξυνθέντες
35 του μεν Λεωσθένους ώς προδότου θάνατον κατέγνωσαν cerbati Αthenienses dicam Leostheni capitalem impegerunt,
και την ουσίαν εδήμευσαν, ελόμενοι δε στρατηγόν Χά damnatique bona publicarunt, et Charetem, ejus loco prae
ρητα και ναυτικήν δύναμιν δόντες εξέπεμψαν. Ούτος torem designatum, cum classe attributa emiserunt. Ηic
δε τους μεν πολεμίους ευλαβούμενος, τους δε συμμά formidando hostes injuriisque afficiendo socios tempus exe
χους αδικών διετέλει. Καταπλεύσας γαρ εις Κέρκυ git. In Corcyram enim, socii nominis civitatem, profectus,
«ο ραν συμμαχίδα πόλιν, στάσεις εν αυτή μεγάλας εκίνη magnarum ibi seditionum turbas excitavit, quaein plurimo
σεν, εξ ών συνέπεσε γενέσθαι σφαγάς πολλάς και αρ rum cacdem et facultatum direptionem exierunt. Οuod
παγάς, δι' ας συνέβη τον δήμον των Αθηναίων διαβλη fecit, ut populus Αtheniensis apud confo@deratos maleau
θήναι παρά τοίς συμμάχοις. Ο μεν ουν Χάρης και diret. Quin etiam alia idgenus facinora praeter jus et fas
έτερα τοιαύτα παρανομών, αγαθόν μεν ουδέν διεπράξατο, Commisit, nec quidquam boni peregit, sed dedecus et infa
45 τη δε πατρίδι διαβολάς. (4) Των δε συγγραφέων
Διονυσόδωρος και Αναξις οι Βοιωτοί την των Ελληνι miam patriae conciliavit. (4) Αd huncusque annum Diony.
κών ιστορίαν εις τούτον τον ενιαυτόν κατεστρόφασι τας sodorus et Αnaxis, scriptores Βα"otii, qui rerum Graecarum
συντάξεις. (5) Ημείς δε τας προ Φιλίππου του βασι Ιhistoriam contexuerunt, narrationessuas persecuti sunt. (5)
λέως πράξεις διεληλυθότες, ταύτην μεν την βίβλον κατά Jam nos, postφnam res Ρhilippi imperium antegressas reci
5ο την εν αρχή πρόθεσιν αυτού περιγράφομεν, την δ' εχο tavimus, libro huic, prοut initio a nobis propositum fuit,
μένην από της Φιλίππου παραλήψεως της βασιλείας finem imponemus Sequente deinceps libro, quacunqueab
αρξάμενοι, πάσας διέξιμεν τάς του βασιλέως τούτου
πράξεις μέχρι της τελευτής, συμπεριλαμβάνοντες και ingressu regni ad vitae usque exitum rex iste gessit, una
τάς άλλας τάς γενομένας εν τοις γνωριζομένοις μέρεσι cum aliis, ηua per cognitas ιerrae partes acciderunt, com.
της οικουμένης. plcclemur.
(78-80.) Ι)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧVΙ. 65

ΒΙΒΛΟΣ ΕΚΚΑΙΔΕΚΑΤΗ. Ι.ΙΒΕR DΕΟΙΜUS SΕΧΤUS.
- - Λ / η Αρ

Τάδε ένεστιν εν τη εκκαιδεκάτη των Διοδώρου βίβλων. Πα"e in decimo serto Diodori libro continenίur.

α'. Ως Φίλιππος ο Αμύντου παρέλαβε την των Μακεδόνων 1. Ut Philippus, Αmyntae /ilius, regnum Μacedonία ασce
βασιλείαν. perit.
β'. Ως Αργαίον αντιποιούμενον της βασιλείας ενίκησεν. 2. Ut Αrqarum, reqnum sibί υίηdicantern, deυίcerit.
γ'. Ως Ιλλυριούς και Παίονας καταπολεμήσας, εκτήσατο την 3. Ut, 1/1/riis et Ρaconibus deύellatis, regnum αυίtum re
προγονικήν αρχήν. cuperarit.
δ'. Περί της ανανδρίας του νεωτέρου Διονυσίου και της Δίωνος 4. De ignαυία Dionysui junioris et Dionis eriliσ.
φυγής.
5. De Τα uromenio in Sicilia condi/α.
ε'. Κτίσις Ταυρομενίου κατά την Σικελίαν.
ς'. Τα πραχθέντα κατά την Εύβοιαν και κατά τον συμμαχικόν 6. Res in Εuυαα et ύello sociali gestae
πόλεμον.
ζ. Πολιορκία Αμφιπόλεως υπό Φιλίππου και άλωσις. 7. Αmphipolis a Philippo obsessa et capta.
η. Ως Φίλιππος τους Πυδναίους εξανδραποδισάμενος, τα χρύ, 8. Ut Philippus, redactis in serυίtutem Pydnasis, auri/odi
nas adornαυerit.
σεια μέταλλα κατεσκεύασεν.
θ'. Ως Δίων ελευθερώσας τους Συρακουσίους, Διονύσιον κατε 9. Ut Dion, υιndicalis in liberlatem Syracusanis, Diony
sium bello.freqerit.
πολέμησεν.
-Γ". - - ζ- ίδος πάλιν α " άς Συρα 10. Ut e patria ejectus, Syracusas denuo oblinuerit.
ι'. Ως εκπεσών εκ της πατρίδος πάλιν ανεκτήσατο τάς Συρα
κούσας.
Ι Ι. Βelli socia/is eritus.
ια'. Κατάλυσις του συμμαχικού πολέμου.
12. Τres simul reqes contrα Ρhilippum υίres conjunqunt.
ιβ. Συνδρομή τριών βασιλέων επί Φίλιππον.
ιγ. Ως Φιλόμηλος ο Φωκευς τους Δελφούς και το μαντείον 13. Ut Philomelus Ρhocensis, redactis in potestatem Delphis
curn tεημplo.falidico, sacri belli i ncendium σαείtarif.
καταλαβόμενος, τον ιερόν πόλεμον εξέκαυσε.
14. Ut oraculum illud initio.fuerit reperturn.
ιδ. Περί της εξ αρχής ευρέσεως του μαντείου. 15. Ρhilomeli Ρhocensis clades et interitus.
ιε. Φιλομήλου του Φωκέως ήττα και θάνατος.
ις'. Ονομάρχου παράληψις της αρχής και παρασκευή προς πό 16. Οnomarchus imperium assumit, et ad bellum sese pντ
12araf.
λεμον.
ιζ. Ως Βοιωτοί Αρταβάζω βοηθήσαντες ενίκησαν τους βασι 17. Ut Βaroti, suppetias Αrlabazo Jerentes, regis satrapas
υίcerint.
λέως σατράπας.
ιη. Ώς Αθηναίοι Χερρονήσου κρατήσαντες, κατεκληρούχησαν 18. Ut Αthenienses, Chersoneso potiti, αφνum sortito diυise
rint.
αυτήν.
ιθ. Ώς Φίλιππος Μεθώνην ελών κατέσκαψεν. 19. Ut Philippus.Μethomen a se captam solo τηuarit.
κ'. Ως Φίλιππος Φωκείς νικήσας εξέβαλεν εκ της Θετταλίας. 20. Ut Philippus deυίclos Ρhocenses e Τhessalia erpuleriί.
κα. Ως'Ονόμαρχος ο Φωκευς Φίλιππον δυσι μάχαις νική 21. Ut Οnomarchus Ρhocensis Philippum duoous prαίiί,
σας εις τους εσχάτους κινδύνους ήγαγεν. υίctum in ertremas periculorum angustias conjecerit.
κό. Ως Ονόμαρχος Βοιωτούς νικήσας, Κορώνειαν είλεν. 22. Ut Οnomarchus, υietis Βαοίis, Coroneann suύeqerit.
κγ. Ως Ονόμαρχος εν Θετταλία παραταξάμενος προς Φίλιπ 23. Ut Οnomarchus in Thessalia, acie cum Philippo et Τhe»-
salis confligens, succubuerit.
πον και Θετταλούς ηττήθη.
κδ. Ως αυτός μεν εκρεμάσθη, οι δ' άλλοι κατεποντίσθησαν 24. Ut ipse suspendio α//ectus, ceterique tanquam sacrileqι
ηια ri submersi sint.
ώς ιερόσυλοι.
κε'. Ως Φάυλλος διαδεξάμενος την αρχήν πολλά των αργυρών 25. Ut Phaμllus, in imperio successor, de argenteis aurcisφue
donariis mul/α conciderit.
και χρυσών αναθημάτων κατέκοψεν. 26. Ut anιelis slipendiis magnam conductitiorum turbanι
κς'. Ως τας μισθοφορίας αναβιβάσας, ήθροισε μισθοφόρων
coegerit. -
πλήθος.
κζ'. Ως τεταπεινωμένα τα τών Φωκέων πράγματα διωρθώ 27. Ut res Ρhocensium α{/lietas erererit.
σάτο,
κη. Ως χρήμασι διαφθείρων τας πόλεις και τους προεστηκό 28. Ut cίυitates harumφue maqistratus larqitionious corrum.
τας αυταίς, πολλούς προςελάβετο συμμάχους. pendo magna sociorum accessione se confirmarit.
κθ'. Ως οι των Φεραίων τύραννοι παραδόντες Φιλίππω τας 29. Ut Ρherrorum tyranni, Pheris Ρhilippo dedilis, Ρhocen
Φεράς, Φωκέων εγένοντο σύμμαχοι. sium socielalem sint ampleri.
λ'. Μάχη Φωκέων προς Βοιωτούς περί Ορχομενόν και ήττα 30. Ρhocenses ad Οrchomenum cum Βarotis con/liqunt οι
Φωκέων. succhumbunt.
λα'. Αλλαι μάχαι τοίς αυτούς παρά τον Κηφισον και Κορώ. 31. Αliί cum iisdem jurta Cephisum et Coronean con/li
νειαν και νίκη Βοιωτών. ctus et Βαο/orum υίctoria.
λβ. Ώς Φάυλλος στρατεύσας εις την Λοκρίδα πολλάς πόλεις 32. Ut Phaμllus, erpeditione in Locridem suscepta, mulια,
εχειρώσατο. μrύes subeqerit.
ΠΟΙΟΙ)ΟΚUS ΙΙ.
66 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. 1G. (80, 81.)
w

λγ'. Ως Φάυλλος νόσω περιπεσών φθινάδι τον βίον επιπόνως 33. Uι Ρhαμllus, lenta taύ σοrrepίμs, αUerrime υίfam /ί-
κατέστρεψεν. nierit.
λδ'. Ως Φάλαικος διαδεξάμενος την αρχήν και αγεννώς διοι 34. Lι Ρhalφcus, imperio suscepίο, φuum iψηαυiler bellum
κών τον πόλεμον εξέπεσεν. administraret, cjectus sit.
λε'. Ως οι κατά την Πελοπόννησον εστασίασαν. 35. Ut dissidium inter se Peloponnesit cacilarin1.
λς'. Ως Αρταξέρξης ο επικληθείς Ωχος ανεκτήσατο Αίγυπτον 36. Uι Αrtaα erres Οchus ΑΕgypίum, Phαιη ίcen et Cyprum
και Φοινίκην και Κύπρον. recuperarit.
λζ. Ως Φίλιππος τας Χαλκιδικάς πόλεις προςαγαγόμενος, την 37. Lι Ρhilippus, Chaleidicis urbious sude ditionί αdjun
επισημοτάτην πόλιν κατέσκαψε. cris, urbem maaime insiqnem everteriί.
λη. Ζήτησις των αναλωθέντων ιερών χρημάτων και κόλασις 58. Οudeslio de sacra peeunία in pro/anos usus erpensa, et
των νοσφισαμένων. supplicia depeculatorum.
λθ' Ως οι καταφυγόντες εις το ιερόν του Απόλλωνος Φωκείς, 39. Uι Ρhocenses, φιιι supplices in Αpollinis fantιm confuge
όντες πεντακόσιοι, παραδόξως άπαντες υπό πυρός διεφθά rant, numero quingenti, ad unum omnes igni subito
ρησαν. sinί αδsumti.
μ'. Ως ο Φωκικός πόλεμος κατελύθη. 40. Ut finis bello Ρhocensi impositus.
μα'. Ως οι μετασχόντες της ιεροσυλίας τοίς Φωκεύσιν άπαν, 41. Uι sacrileqiί Ρhocίci consortes a diυinα φuadam poίontia
τες υπό θείας τινός ενεργείας εκολάσθησαν. omnes pleri sint.
μβ'. Τιμολέοντος κατάπλους εις Σικελίαν και αι πράξεις αυ 42. Τinoleon tis na υίgatio in Siciliam, et res αδ eo gesία: αα
του μέχρι της τελευτης. υita usque./inem.
μγ'. Περίνθου και Βυζαντίου πολιορκία υπό Φιλίππου. 43. Ρhilippus Ρerinthum et Βμzantium ουsidet.
μδ'. Φιλίππου παράταξις προς Αθηναίους εν Χαιρωνεία και 44. Philippus acie con/liqit cum Αtheniensiύus ad Chero
ήττα των Αθηναίων. ηeam, et pro/liqantur Αthenienses.
με'. Ως οι Έλληνες αυτοκράτορα στρατηγόν είλοντο Φίλιπ 45. Ut Ρhilippum belli Ρersici ducem cum summa polestate
ΤΙΟΥ. eleqerint Grdrci.
μς' Ως Φίλιππος μέλλων διαβαίνειν εις την Ασίαν ανηρέθη. 46. Ut Philippus, transiturus in Αsiam, necatus sit.

Ι. Εν πάσαις μεν ταίς ιστορικαίς πραγματείαις κα Ι. Ιn cunctis tractationibus historicis officio scriptorum
θήκει τους συγγραφείς περιλαμβάνειν εν ταις βίβλοις incumbit, ut aut civitatum aut regum res gestas integre
ή πόλεων ή βασιλέων πράξεις αυτοτελείς απ' αρχής a principio ad finem usque libris suis complectantur. Ηoc
μέχρι του τέλους ούτω γάρ μάλιστα διαλαμβάνομεν enim maxime pacto historiam et memoria facile compre
5 την ιστορίαν ευμνημόνευτον και σαφή γενέσθαι τοις hendi et perspicuam lectoribus fieri judicamus. (2) Νam
αναγινώσκουσιν. (2) Αι μεν γαρ ημιτελείς πράξεις
ουκ έχουσαι συνεχές ταίς αρχαις το πέρας, μεσολαβούσι res imperfectae, quae non habent finem continua exposi
την επιθυμίαν των φιλαναγνωστούντων, αι δε το της tione cum principiis conjunctum, cupidam studiosi lectoris
διηγήσεως συνεχές περιλαμβάνουσα μέχρι της τελευ intentionem interrumpunt : at quae continuam ad finem
ΙΟ της, απηρτισμένην την των πράξεων έχουσιν απαγγε
usque Seriem narrationis comprehendunt, absolutam nu
λίαν. "Οταν δ' η φύσις αυτή των πραχθέντων συνεργή rreris suis rerum expositionem habent. Quodsi ipsa rerum
τοίς συγγραφεύσι, τότ’ ήδη παντελώς ουκ αποστατέον Εestarum natura scriptores adjuvet, tum demum ab insti
ταύτης της προαιρέσεως. (3) Διόπερ και ημείς παρόν,
tuto hoc nullo modo absistendum est. (3) Quocirca et
τες επί τάς Φιλίππου του Αμύντου πράξεις, πειρασό
Ι5 μεθα τούτω τό βασιλεί τα πραχθέντα περιλαβείν εν nos, postquamad Philippi Αmyntae res deventum est, gesta
ταύτη τη βίβλω. Ούτος γαρ είκοσι μεν και τέτταρα per hunc regcm ut volumine hoc comprehendamus, anni
έτη των Μακεδόνων εβασίλευσεν, ελαχίστας δε αφορ lemur. Is enim per viginti φuattuor annos Μacedonum
μαίς χρησάμενος μεγίστην των κατά την Ευρώπην rex fuit, et minimis initiis usus, regnum suum omnium
δυναστειών κατεσκεύασε την ιδίαν βασιλείαν, και πα in Εuropa maximum effecit, et quam Illyriorum jugo
20 ραλαβών την Μακεδονίαν δουλεύουσαν Ιλλυριοίς, πολ servili pressam acceperat Μacedoniam, gentium et civi
λών και μεγάλων εθνών και πόλεων κυρίαν εποίησε, tatum multarum et potentissimarum dominam reddidit.
(4) Διά δε την ιδίαν αρετήν της μεν Ελλάδος απάσης
" Α / ν r α (4)Sua denique virtute obtinuit, ut, φuum sponte se civita.
παρέλαβε την ηγεμονίαν, εκουσίως των πόλεων υποτατ
υς δε tes illi submitterent, totius Graeciae imperator crearetur.
"
τομένων, τους οε το εν Δελφοις
το εν Δελφοίς ιερον
ιερον συλησαντας
συλήσαντ κα
απολεμήσας
2ο ταπολεμησας και τώ μαντείω
2 μ. βοηθήσας, μετέσχε ττου
και βοηθησας, μετεσχε
Εxpilatoribustempli Delphicidebellatis, quum defensionem
συνεδρίου των Αμφικτυόνων, και διά την εις τους θεούς oraculo praestitissel, in Senatum Αmphictyonum est coo
ευσέβειαν έπαθλον έλαβε τας ψήφους των κρατηθέντων ptatus, et pietatis suae in deos praemium, jus suffragiorum
(81-85.) Τ)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙ LΙΒ. ΧVΙ. Ο7

Φωκέων. (6) Ιλλυριούς δε και Παίονας και Θράκας Pllocensibus ab eo devictis ereptum accepit. (5) Jamque
και Σκύθας και πάντα τα πλησιόχωρα τούτοις έθνη post Illyrios, Paeones, Thraces, Scythas conterminos hisce
καταπολεμήσας, την Περσών βασιλείαν επεβάλετο populos armis edomitos, ad evertendum Ρersarum regnum
καταλύσαι και δυνάμεις μεν εις την Ασίαν διαβιβά omni se studio converterat, praemissisque in Αsiam copiis
και σας, τας Ελληνίδας πόλεις ήλευθέρου, μεσολαβηθείς δ' Graecas urbes in libertatem vindicabat, φuum a fato inter
υπο της πεπρωμένης, τηλικαύτας και τοιαύτας δυνάμεις ceptus occubuit. Εas tamen et tantas post se copias reliquit,
απέλιπεν, ώςτε τον υιόν Αλέξανδρον μή προςδεηθήναι ut Alexandro, ejus filio, ad destruendum Ρersarum impe
συμμάχων εις την κατάλυσιν της Περσών ηγεμονίας. rium socialibus auxiliis opus non foret. (6) Αιqui hac
(6) Και ταύτ' έπραξεν ου διατύχην, αλλά διά την ιδίαν omnia non tam fortuna beneficio, φuamsuae virtutis gna
ιυ αρετήν γέγονε γαρ ο βασιλεύς ούτος αγχινοία στρατη vitate peregit. Imperatoria enim sollertia, et fortitudine,
γική και ανδρεία και λαμπρότητι ψυχής διαφέρων. animique splendore rex iste plurimum excelluit. Αt ne in
"Ίνα δε μη διά του προοιμίου προλαμβάνωμεν αυτού Ρrafatione res ab eo gestas anticipemus, ad continuam
τάς πράξεις, επί το συνεχές της ιστορίας πορευσόμεθα, historiae seriem, brevi ad superiora facto recursu, proce
βραχέα τοις χρόνοις προςαναδραμόντες. demus.
ιs ΙΙ. Επ' άρχοντος γάρ Αθήνησι Καλλιμήδους Π. Quum Αthenis praeturam archontis gereret Callime
Ολυμπιάς μεν ήχθη πέμπτη προς ταίς, εκατόν, καθ' des, Οlympiade φuinta et centesima, qua Ρorus Cyrenaeus
ην ενίκα στάδιoν Πώρος Κυρηναίος, Ρωμαίοι δε κα stadii Victoriam obtinuit, et Romae consules essent Cn. Ge
τέστησαν υπάτους Γναίον Γενύκιον και Λεύκιον Αιμί
nucius et L. ΑΕmilius, Philippus Αmynta filius, et Αlexan.
λιον. Επί δε τούτων Φίλιππος ο Αμύντου υιός, Αλε
dri, qui Ρersas bello subegit, parens, Μacedoniae regnum
2ο ξάνδρου δε του Πέρσας καταπολεμήσαντος πατήρ, πα
ρέλαβε την των Μακεδόνων βασιλείαν διά τοιαύτας αι hoc modo adeptus est. (2) Βello fractus ab Illyriis Αmyn.
τίας. (2) Αμύντου καταπολεμηθέντος υπό Ιλλυριών 18s vectigalia pendere victoribus cogebatur. Ηi [ilium ejus
και φόρους τοίς κρατήσασι τελείν αναγκασθέντος, οι natu minimum Philippum, obsidis loco acceptum, Τheha
μεν Ιλλυριοί λαβόντες εις ομηρείαν Φίλιππον τον νεώ nis asservandum tradiderant. Qui rursus Εpaminonda,
2s τατον των υιών παρέθεντο τοις Θηβαίοις. Ούτοι δε τό patri adolescentulum commiserunt, cum mandato, ut de
Επαμεινώνδου πατρι παρέθεντο τον νεανίσκον, και positum fideisuae creditum diligenter custodiret, probeque
προςέταξαν άμα τηρείν επιμελώς την παρακαταθήκην educandi curam gererel. (3) Ρythagoreus tum quidam
και προστατείν της αγωγής και παιδείας. (3) Του δ'
Επαμεινώνδου Πυθαγόρειον έχοντος φιλόσοφον επιστά, philosophus Εpaminonda magister erat. Cum φuo dum
30 την, συντρεφόμενος ο Φίλιππος μετέσχεν επι πλείον educatur Philippus, majoremin modum Pythagoricae disci
των Πυθαγορείων λόγων. Αμφοτέρων δε των μαθητών plinte particepsfiebat. Quumqueambo discipuli ingenium et
προςενεγκαμένων φύσιν τε και φιλοπονίαν, υπήρξαν diligentiam ad studia attulissent, evenit ut ad excellentiam
εκάτεροι διαφέροντες αρετή. "Ών Επαμεινώνδας μεν virtutis uterque perveniret. Εpaminondas sane, magnis
μεγάλους αγώνας και κινδύνους υπομείνας, τη πατρίδι certaminum et periculorum difficultatibus evictis, Graecia,
και παραδόξως την ηγεμονίαν της Ελλάδος περιέθηκεν, ο
totius principatum necopinato patriae suae acquisivit: Ρhi
δε Φίλιππος, ταίς αυταίς αφορμαίς χρησάμενος, ουκ
απελείφθη της Επαμεινώνδου δόξης. (4) Μετά γαρ lippus aulem, iisdemauxiliis instructus, non interiorem se
την Αμύντου τελευτην Αλέξανδρος ο πρεσβύτατος των Εpaminondae gloria prastilit. (4) Νam post obitum Αmyn.
υιών διεδέξατο την αρχήν. Τούτον δε Πτολεμαίος ο tae Αlexander, filiorum tetate maximus, in regno successίι.
40 Αλωρίτης δολοφονήσας παρέλαβε την βασιλείαν και Sed eo per dolum interemto, regnum arripuit Ρtolemaeus
τούτον ομοίως Περδίκκας επανελόμενος έβασίλευσε.
Αlorites. Ηune simili fraude Perdiccas vita simul et regno
Τούτου δε παρατάξει μεγάλη λειφθέντος υπό Ιλλυριών privavit. Verum postquam is ingenti proelio ab Πlyriis su
και πεσόντος επί της χρείας, Φίλιππος ο αδελφός
διαδρας εκ της ομηρείας παρέλαβε την βασιλείαν κα peratus, in ipso necessitalismomento cecidisset, Philippus
45 κώς διακειμένην. (5) Ανήρηντο μεν γαρ εν τη παρα frater, e custodia elapsus, regnum male aftectum suscipit.
τάξει Μακεδόνων πλείους των τετρακιςχιλίων, οι δε (5) In acie enim supra quattuor Μacedonum millia occu.
λοιποι καταπεπληγμένοι τας των Ιλλυριών δυνάμεις, buerant. Qui superfuerant, Illyriorum vires tanlopere ex.
περίφοβοι καθειστήκεισαν και προς το διαπολεμείν αθύ pavescehant, ut ad persequendum bellum nihil animi ha.
μως είχον. (6) Υπό δε τον αυτόν καιρόν Παίονες μεν berent reliquum. (6) Ρer id tempus etiam Paeones, Μace
ω πλησίον της Μακεδονίας οικούντες επόρθουν την χώραν, donibus finitimi, ex contemtu illorum agros populabantur.
καταφρονούντες των Μακεδόνων, Ιλλυριοί δε μεγάλας
δυνάμεις ήθροιζον και στρατεύειν εις την Μακεδονίαν Εt Illyrii rursus ingentes contrahebant copias, et novam
παρεσκευάζοντο, Παυσανίας δέ τις της βασιλικής συγ in Μacedomes expeditionem moliebantur. Ηuc accessit
γενείας κοινωνών επεβάλετο διά του Θρακών βασιλέως φuod Ρausanias quidam, a stirpe regia oriundus, Thracum
ύ.
68 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙG. (83, 84.)
επί την Μακεδονικήν βασιλείαν κατιέναι, ομοίως δε regis auvilio Μacedonia regnum invadere conabatur. Quin
και Αθηναίοι προς Φίλιππον αλλοτρίως έχοντες κατή eliam Αthenienses, a Philippo alieni, Αrgaeum in regnum
γον επί την βασιλείαν Αργαίον, και στρατηγόν απε avitum reducebant : jamque ducem suum Μantiam cum
στάλκεισαν Μαντίαν έχοντα τριςχιλίους μεν οπλίτας, ter mille gravis armalura militibus et classe instructissima
5 ναυτικήν δε δύναμιν αξιόλογον. ad hoc miserant.
ΙΙΙ. Οι δε Μακεδόνες διά τε την εν τη μάχη συμφο ΙΙΙ. Μacedones igitur ob cladem in prαclio acceptam,
ραν και διά το μέγεθος των επιφερομένων κινδύνων εν et periculorum ingentium molem, in summa animorum
απορία τη μεγίστη καθειστήκεισαν. Αλλ όμως τηλι. perplexitate erant. Verum enim vero, licet tantum periculi
κούτων φόβων και κινδύνων εφεστώτων, ο Φίλιππος ου ac terroris instaret, Philippus tamen malorum, Πua impen
κατεπλάγη το μέγεθος των προςδοκωμένων δεινών, αλλά dere videbanίur, magnitudine nihil territus, ad assiduas
τους Μακεδόνας εν συνεχέσιν εκκλησίας συνέχων και conciones vocabat Μacedones et pro facundia, qua pol
τή του λόγου δεινότητι προτρεπόμενος επί την ανδρείαν, lebat, ad virilem animorum constantiam exhortando, fidu
ευθαρσείς εποίησε τας δε στρατιωτικάς τάξεις επί το
ciam trepidis injiciebat. Τum disciplinae militaris emenda
κρείττον διορθωσάμενος, και τους άνδρας τοις πολεμι
tionem aggressus, bellicis viros armis commode instruxit,
5 κoίς όπλοις δεόντως κοσμήσας, συνεχείς εξοπλισίας και
γυμνασίας εναγωνίους εποιείτο. (2) Επενόησε και
δε assiduasque tractationes armorum et certaminum exercita.
quoque condensati agminis
την της φάλαγγος πυκνότητα και κατασκευην, μίμησα, tiones instituit. (2) Νovam
μενος τον εν Τροία των ηρώων συνασπισμόν, και πρώ structuram excogitavit, usitatam heroibusad Τrojam clypeo
τος συνεστήσατο την Μακεδονικήν φάλαγγα. (3) "Εν rum consertionem imitatus. Primusque adeo phalangis
20 δε ταίς ομιλίαις προςηνής ήν, και διά τε των δωρεών Μacedonicae concinnator est. (3) Ιn colloquiis benignus
τά
και των επαγγελιών εις την μεγίστην εύνοιαν πλήθη erat ac suavis, munerumque ac promissorum magnificentia
προήγετο. Προς δε το πλήθος των επιφερομένων κιν vulgus ad summam erga se benevolemliam pelliciebat. Quin
δύνων ευστόχως αντεμηχανάτο, Θεωρών γάρ τους et contra pericula, quae multifariam imminebant, se veluti
Αθηναίους υπέρ του την Αμφίπολιν ανακτήσασθαι την
machinis quibusdam Sagaciter pramnnivit. Quum enim
25
πάσαν φιλοτιμίαν ειςφερομένους, και διά τούτοκατα Αthenienses omni studio in hoc incumbere, ut Αmphipolin
γοντας τον Αργαίον επί την βασιλείαν,εκουσίως εξε
recuperarent, e! Αrgaeum propterea in regnum ab ipsis
χώρησε της πόλεως, αφείς αυτην αυτόνομον. (!)
Προς reduci videret; sponte decedens civitatem suis legibus vi
δε Παίονας διαπρεσβευσάμενος, και τους μεν δωρεαϊς vere permisit. (4) Αd Ρacones missalegatione alios muneribus
διαφθείρας, τους δ'επαγγελίας φιλανθρώποις πείσας,
corrumpens, alios pollicitationum blandimentis inescans, ut
30 κατά το παρόν ειρήνην άγειν προς αυτόν συνέθετο.
effecit.
Ομοίως δε και τον Παυσανίαν απέστησε της καθόδου, pacem ad praesens tempus cum ipso agerent pacto
Sic Ρausaniam quoque a reditu avertit, rege, qui illum re
τον κατάγειν μέλλοντα βασιλέα δωρεαϊς πείσας. (5) ducturus erat, muneribus persuaso. (5) Ιnterea Μantias,
Μαντίας δ' οτών Αθηναίων στρατηγός καταπλεύσας εις
Μεθώνην, αυτός μεν ενταύθα κατέμεινε, τον Αργαίον
Αtheniensis imperator, Μethomen appulsus illic substitit,
35 δε μετά των μισθοφόρων επί τάς Αιγάς απέστειλεν. Αrgaeum vero cum conductitiorum manu ΑΕgas pramisit.
Ούτος δε προςελθών τη πόλει, παρεκάλει τους εν ται, Ιs ad urbem accedens hortalor ΑΕgaeis erat, ut reditum
Αιγαίς προςδέξασθαι την κάθοδον και γενέσθαι της αυ suum apprοbarent, et primos regni vindices se ipsi exhibe
τού βασιλείας αρχηγούς. (6) Ουδενός δ' αυτό προς: rent. (6) Sed memine assentiente, Μethonen retrocessit.
χοντος, ούτος μεν ανέκαμπτεν εις την Μεθώνην ο δε Τum Ρhilippus cum instructis militum copiis adventans,
4ο Φίλιππος επιφανείς μετά στρατιωτών και συνάψας conserta pngna, multos de mercenariorum turba cecidit :
μάχην, πολλούς μεν ανειλε των μισθοφόρων, τους δε reliquos, qui ad collem quendam refugerant, post trans
λοιπούς είς τιναλόφον καταφυγόντας υποσπόνδους άφηκε, fugarum deditionem, ex pacto dimisit. Primo igitur hoc
λαβών παρ' αυτών εκδότους τους φυγάδας, Φίλιππος prα.lio victor Philippus, Μacedonum suorum animos ad fu
μεν ούν ταύτην πρώτην μάχην νικήσας, ευθαρσεστέρους tura deinceps bellorum discrimina fortiler subeunda valde
«και εποίησε τους Μακεδόνας προς τους εφεξής αγώνας (η confirmavit. (7) Ηtec dum aguntur, Τhasii Cremidas, ut olim
"Άμα δε τούτοις πραττομένοις Θάσιοι μεν ωκισαν τα nominabantur, habilatoribus frequentant : quas rex postea
ονομαζομένας Κρηνίδας, ας ύστερον ο βασιλεύς αφ de se Ρhilippos nuncupatas, incolis replevit. (8) Ηinc
εαυτού ονομάσας Φιλίππους επλήρωσεν οικητόρων, Τheopompus Chius, scriptorum unus, narrationumsuarum
(8) Των δε συγγραφέων Θεόπομπος ο Χίος την αρχήν
ρο των περί Φίλιππον ιστοριών εντεύθεν "Ε Ρhilippo initium faciens, quinquagiuta octo volumina
| de -

γέγραφε βίβλους οκτώ προς ταϊς πεντήκοντα, εξ ών contexuit, ex quibus tamen quinque perierunt.
πέντε διαφωνούσιν. Α C.

ΙV. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησιν Ευχαρίστου Ρω. ΙV. Αrchon dehinc Αthenis Εucharistus, Roma Q. Ser
μαίοι μεν κατέστησαν υπάτους Κόϊντον Σερουίλιον και vilius et L. Genucius Consules erant: cum Philippus, mis
(84, ss) D1Ο DΟ R1 SΙCULΙΙ.! Β. ΧVΙ. 6 :)

Λεύκιον Γενoύκιον. Επί δε τούτων ο Φίλιππος πρέ sis Αthenas legatis, ad pacem secum ineundum populum hoc
σβεις εκπέμψας εις Αθήνας, έπεισε τον δήμον ειρήνην ipso permovit, φuod nihilsibijuris in Αmplipolin vindica.
προς αυτόν συνθέσθαι διά το μηδέν έτι προςποιείσθαι bat. (2) Βello itaque Αtheniensium liberatus, quum Αgin
την Αμφίπολιν. (2) Απολυθείς δε του προς Αθηναίους
Ρα"onum regem fato concessisse audiret, commodam sibi
5 πολέμου, και πυνθανόμενος τον βασιλέα των Παιόνων
Αγιν τετελευτηκέναι, υπέλαβε καιρόν έχειν επιθέσθαι "μ"s invadeudi occasionem prabitam existimavit. Αr.
τοίς Παίoσι. Στρατεύσας ούν εις την Παιονίαν, και mata igitur manu terramillorum ingressus, Barbaros acie
παρατάξει τους βαρβάρους νικήσας, ήνάγκασε το έθνος Vicit, geutemque deinceps parere Μacedonibus coegit. (3)
πειθαρχείν τοις Μακεδόσιν. (3) Υπολειπομένων δε
Restabant lamen hostes Illyrii, quos debellandi magno te
πολεμίων των Ιλλυριών, εφιλοτιμείτο και τούτους
καταπολεμήσαι. Ευθύς ούν συναγαγών εκκλησίαν και nebatur studio. Αdvocata igitur concione, quum apposita
τους στρατιώτας οικείοις λόγοις προτρεψάμενος εις τον militem oratione ad belluminstigasset, copias in Illyriorum
πόλεμον, εστράτευσεν εις την των "Ιλλυριών χώραν, fines duxit, non minus decem millibus pedilum, et sexcen.
πεζούς μεν έχων ουκ ελάττους μυρίων, ιππείς δε έξα los equites sub vexillis habens. (4) Βardylis auten, rex
κοσίους. (4) Βάρδυλις δ' o των Ιλλυριών βασιλεύς
Illyriorum, hostium adventu cognito, Ρrimum legatos ad
πυθόμενος την παρουσίαν των πολεμίων, το μεν πρώ
τον πρέσβεις απέστειλε περί διαλύσεως, εφ'ότω κυρίους Philippum de pace redintegranda misit, his pactis, ut quae
αμφοτέρους είναι των τότε κυριευομένων πόλεων του Inno in polestate oppida haberent, uterque sub ditione re.
δε Φιλίππου φήσαντος επιθυμεί μεν της ειρήνης, μη linerent. Αd quod Philippus, se pacis quidem cupidum
20 μέντοι γε ταύτην συγχωρήσειν, εάν μη των Μακεδο θSSe, sed eam non prius admissurum quam cunctis Μace.
νικών πόλεων απασών εκχωρήσωσιν οι Ιλλυριοί, οι domici regui urbibus decesserint Illyrii, respondit. Legatis
μεν πρέσβεις επανήλθον άπρακτοι, ο δε Βάρδυλις πι itaque infecto negotio reversis, Βardy lis victoriis ante
στεύων ταις τε προγεγενημέναις νίκαις και ταις των
"Ιλλυριών ανδραγαθίαις, απήντα τοις πολεμίοις μετά Ρartis suorumque virtute confisus, cum manu hostibus
25 της δυνάμεως είχε δε πεζούς μεν μυρίους επιλέκτους, occurril, decem millia pediίum exquisitae virtutis et circa
ιππείς δε εις πεντακοσίους. (5) Ως δ' ήγγιζον αλλή 4uingentos equites in armis habens. (5) Quumque proximi
λοις τα στρατεύματα, και μετά βοής πολλής συνέρβα essent inter se exercitus, subito ingenti cum vociferatu
ξαν εις την μάχην, ο μεν Φίλιππος έχων το δεξιόν
κέρας και τους αρίστους Μακεδόνων συναγωνιζομένους, μrolium capessitur. In dextro cornu Philippus cum robo
30 τοις μεν ιππεύσι παρήγγειλε παριππεύσαι και πλαγίοις re Μacedonum eximio versans, circumagi jussiι equites,
εμβαλείν τοίς βαρβάροις, αυτός δε κατά στόμα τοις ut ex obliquo in hoslesimpressionem facerent : ipse a fronte
πολεμίοις επιπεσών καρτεράν συνεστήσατο μάχην. (6) irruens, certamen validissimum commisit. (6) Illyrii con.
Οι δ' Ιλλυριοι συντάξαντες εαυτούς εις πλινθίον, ίra ad formam laterculi aciem instruunt, et fortiter in dis
ερρωμένως συνεστήσαντο τον κίνδυνον, και το μεν
και πρώτον επί πολύν χρόνον ήν ισόρροπος η μάχη διά την crimen pugnae cum hoste descendunt. Diuque anceps,
υπερβολήν της παρ' αμφοτέροις ανδραγαθίας, και πολ propter eximiam utriusque exercitus fortitudinem,erat prα.
λών μεν αναιρουμένων, έτι δε πλειόνων τιτρωσκομέ lium. Cadebant multi, longeque plures vulnerabantur. Εί
νων, ο κίνδυνος δεύρο κακείσε τάς βοπάς ελάμβανε, modo huc, modo illuc, momentum pugnae vergebat, prout
ταλαντευόμενος αεί ταις των αγωνιζομένων αρεταις Vicissim a dimicanlium virtute pondus accepit : tandem
40 μετά δε ταύτα των ιππέων εκ πλαγίου και κατά νώτου quum equitatus ιum a latere tum a tergo premeret, et Ρhi
βιαζομένων, του δε Φιλίππου μετά των αρίστων ηρωι
κώς αγωνισαμένου, συνηναγκάσθη το πλήθος των Ιλ lippus cum fortissimis suorum heroice decertaret, vulgus
λυριών προς φυγήν ορμήσαι. (7) Γενομένης δε της Ιllyriorum in fugam se praecipilare cogitur. (7) Αd longum
διώξεως επί πολύν τόπον, και πολλών κατά την φυγήν indespatium Μacedones insequuntur. Plurimisque in fuga
45 αναιρεθέντων, ο μεν Φίλιππος ανακαλεσάμενος τη σάλ trucidatis, Philippus tandem suis receptui signum dedit,
πιγγι τους Μακεδόνας και στήσας τρόπαιον, έθαψε των excitatoque tropaeo, qui ex suis in acie defuncti erant sepe.
ιδίων τους τετελευτηκότας οι δ' Ιλλυριοί διαπρεσβευ livit. Τum Illyrii, missa legatione, ubi cunctis Μacedonicl
σάμενοι, και των Μακεδονικών πόλεων πασών εκχωρή
σαντες, έτυχον της ειρήνης. Ανηρέθησαν δε των Ιλλυ nominis urbibus excessere, pacem impetrarunt, αnum plus
ωριών εν ταύτη τη μάχη πλείους των επτακιςχιλίων. septem millibus isto in conflictu de ipsis occubuissenl.
V. Ημείς δ' επει τα κατά την Μακεδονικήν και V. Νos, postquam per Μacedoniam et Illyridem gesta
την Ιλλυρίδα διήλθομεν, μεταβησόμεθα προς τας ετερο. recensuimus, ad aliarum res gentium nunc transitum facic
γενείς πράξεις. Κατά γάρ την Σικελίαν Διονύσιος ο mus. In Sicilia Dionysius junior, Syracusanorum tyran,
70 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (85-8σ.)
των Συρακοσίων τύραννος ο νεώτερος, παρειληφώς μεν nus, qui regnum pridem acceperat, quum ineptus ad res
την δυναστείαν εν τοις ανωτέρω καιροίς, άπρακτος δε gerendas et patre suo longe interior esset, animi pacifici
ών και πολύ του πατρός καταδεέστερος, προςεποιείτο morumque lenitatis praetextu ignaviam dissimulabal. (2)
διά την απραγίαν ειρηνικός είναι και πράος τον τρόπον. Ιdeo licet hereditarium veluti bellum cum Carthaginiensi.
ύ (2) Διόπερ προς Καρχηδονίους διαδεδεγμένος τον πόλε bus accepisset, pacem tamen cum illis fecit. Cum Lucanis
μον, πρός τε τούτους ειρήνην συνέθετο, και προς Λευ etiam negligenter aliquamdiu bellum gessit : ac quamquam
κανούς ομοίως διαπολεμήσας αργώς επί τινα χρόνον, poslremis aliquot pugnis superior abierat, belli tamen fi
και ταις τελευταίας μάχαις επί του προτερήματος γε niendi conditiones percupide amplexus est. (3) Ιn Αpulia
νόμενος, ασμένως προς αυτούς κατελύσατο τον πόλε duas condidit urbes, quo tutum per Ιonium mare navigan.
0 μον. (3) Κατά δε την Απουλίαν δύο πόλεις έκτισε, tibus transitum praestaret. Νam Βarbari maris accolae,
βουλόμενος ασφαλή τοις πλέoυσι τον Ιόνιον πόρον magno navium praedatoriarum numero divagantes, sinum
ποιήσαι οι γάρ την παραθαλαττίαν οικούντες βάρβα Αdriaticum mercatoribusinfestum reddebant. (4) Ρost hacc
ροι ληστρίσι πολλαίς πλέοντες, άπλουν τους εμπόροις vitae pacatiori se dedens, exercitationes militum bellicas
παρεσκεύαζoν πάσαν την περί τον Αδρίαν θάλατταν. exolescere permisit. Ωuare etsi maximum in Εuropa re
15 (4) Μετά δε ταύτα δούς εαυτόν εις βίον ειρηνικόν, εξέ gnum acceperat, imperium tamen tyrannidemque adamante,
λυσε μεν των στρατιωτών τας εν τοις πολέμοις γυμνα ut paler jactabat, revinctam, effeminata inertia de impro
σίας, μεγίστην δε των κατά την Ευρώπην δυναστείαν viso perdidit. Quem vero ad modum eversus sit, et qua!
παραλαβών, την αρχήν και την υπό του πατρός λεγο singulalim egerit, ut jam recenseantur, dabimus operam.
μένην αδάμαντι δεδέσθαι τυραννίδα διά την ιδίαν
2ι ανανδρίαν παραδόξως απέβαλε. Τάς δε αιτίας της
καταλύσεως και τας κατά μέρος πράξεις αναγράφειν
πειρασόμεθα.
VI. Επ' άρχοντος γάρ Αθήνησι Κηφισοδότου VΙ. Jam archontis magistratum Αthenis Cephisodotus
"Ρωμαίοι κατέστησαν υπάτους Γάϊον Λικίνιον και Γάϊον [Cephisodorus Pl et Romae consulare imperium C. Licinius
25 Σουλπίκιον. Επί δε τούτων Δίων ο Ιππαρίνου, et C. Sulpicius tenebant, quum Dion Hipparini filius, inter
Συρακοσίων υπάρχων επιφανέστατος, έφυγεν εκ της Syracusanos clarissimus, e Sicilia profugit, et animi sui
Σικελίας, και διά την λαμπρότητα της ψυχής ήλευθέ praestantia tum Syracusanos tum alios quoque Siculos in
ρωσε Συρακοσίους και τους άλλους Σικελιώτας διά libertatem vindicavit. Quod his de causis accidit. (2)
τοιαύτας τινάς αιτίας. (2) Ο πρεσβύτερος Διονύσιος Dionysius senior ex duabus uxoribus prolem susceperat :
3Ο εκ δυοίν γυναικών ην πεπαιδοποιημένος, εκ μεν της
ex prima, quae Locrensis erat natione, Dionysium, in re
πρώτης Λοκρίδος ούσης το γένος Διονύσιον τον διαδε
gno successorem; ex allera, filia Ηipparini qui in summa
ξάμενον την τυραννίδα, εκ δε της δευτέρας Ιππαρίνου
θυγατρός ούσης, ευδοκιμωτάτου Συρακοσίων, δύο παί existimatione erat apud Syracusanos, duos filios, Hippari
δας, Ιππαρίνον και Νυσαίον. (3) Ετύγχανε δε της num et Νysaeum, procreaverat. (3) Ηujus secunda!
35 δευτέρας γυναικός αδελφός ών Δίων, ανήρ εν φιλοσο uxoris frater erat Dion, vir magni in philosophia progres
φία μεγάλην έχων προκοπήν και κατ' ανδρείαν και sus, virtute insuper et rei militaris scientia cunctis suae
στρατηγίαν πολύ προέχων των κατ' αυτόν Συρακοσίων. aetatis Syracusanis longe prastan8. (4) Ηunc sua nobili
(4) Ούτος δε διά την ευγένειαν και την λαμπρότητα της tas, animique magnitudo insignis, tyranno suspectum red
υχής εις υποψίαν ήλθε το τυράννω, δόξας αξιόχρεως diderant, duippequi adtyrannidem destruendam peridoneus
40 είναι καταλύσαι την τυραννίδα. Φοβούμενος ούν αυ videretur. Μetuens ergo sibi ab illo Dionysius, virum ad
τον ο Διονύσιος, έκρινεν εκποδών ποιήσασθαι τον άνδρα necem raptum e medio facessere decrevit. Ιd praesentiens
συλλαβών επί θανάτω. Ο δε Δίων αισθόμενος το μεν
ΙDion, apud necessarios quosdam initio delitescit, postea
πρώτον εκρύφθη παρά τισι των φίλων, μετά δε ταύτα
ex Sicilia in Peloponnesum fugit, a Μegacle germano et Ηe
έφυγεν εκ της Σικελίας εις Πελοπόννησον, έχων μεθ'
4s εαυτού τον αδελφόν Μεγακλήν και Ηρακλείδην τον επί raclide, qui militum tyranni praefectum egerat, comita
των στρατιωτών τεταγμένον υπό του τυράννου. (5) tus. (5) Ubi Corinthum pervenit, a civitate contendit, uli
Καταπλεύσας δ' εις την Κόρινθον, τους μεν Κορινθίους curamlibertatisSyracusiisrestituendae una 8ecum capessant.
ήξίου συνεπιλαβέσθαι της ελευθερίας των Συρακοσίων, Ιllico mercenariorum ipse manum contrahit, et armis con
αυτός δε μισθοφόρους συνήγε και πανοπλίας συνήθροιζε. quirendis studium impendit. Dumque multi ad volunta,
50 Ταχυδέπολλών υπακουόντων, πανοπλίας τε παρεσκευά tem ejus sese applicant, brevi tempore magnam armorum
σατο και μισθοφόρους συχνούς, και φορτηγούς δύο ναύς copiam comparat, validamque aere militantium manum co
μισθωσάμενος, τά τε όπλα και τους μισθοφόρους ενθέμε git. Duobus exinde navibus onerariis, mercede conductis,
νος, αυτός μεν ταύτας τας φορτίδας έχων εξέπλευσεν arma et milites imponit. Αtque his tantum instructis e
(80, 87.) ΙΟΙΟΙΟΟRΙSΙΟUΙ,ΙΙ,ΙΒ. ΧVΙ. 7 1

εκ Ζακύνθου της προς Κεφαλληνίαν εις την Σικελίαν, Ζacyntho, quae Cephalleniae adjacet, in Siciliam transmit
Ηρακλείδην δε απέλιπε τριήρεις τινάς και ετέρας φορ tit: Heracliden vero, triremes aliquot aliasque onerarias
τηγούς άξοντα κατόπιν εις τάς Συρακούσας, paullo post adducturum Syracusas, reliquerat.
VΙΙ. Αμα δε τούτοις πραττομένοις Ανδρόμαχος δ VΙΙ. Dum haec geruntur, Αndromachus Τauromenita,
5 Ταυρομενίτης, Τιμαίου μεν του τας ιστορίας συγγρά Τimai historici parens, vir opibus et claritate animi excel
ψαντος πατήρ ών, πλούτω δε και ψυχής λαμπρότητι lens, quidquid exsulum Νaxi, φuam Dionysius exsciderat,
διαφέρων, ήθροισε τους εκ της Νάξου της κατασκα reliquum erat, hinc inde congregavit, et Τaurum collem,
φείσης υπό Διονυσίου περιλειφθέντας. Οικίσας δε τον
4ui Νaxo imminel, habitandum illis dedit. Ει quia ad
υπέρ της Νάξου λόφον τον ονομαζόμενον Ταύρoν, και
1ο μείνας κατ' αυτόν πλείω χρόνον, από της επί του Ταύ longum temporis spatium illic substiterat, a mansione hac
ρου μονής ωνόμασε Ταυρομένιον. Ταχύ δε της πό in Τauro Τauromenium nuncupavit. Quumque subitis hoc
λεως επίδοσιν λαμβανούσης, οι μεν οικήτορες μεγά oppidum incrementis bearetur, factum est uteι incolema.
λους περιεποιήσαντο πλούτους, η δε πόλις αξιόλογον guas opes, et urbs dignitatem amplissimam sibi Compararet.
αξίωμα περιποιησαμένη, το τελευταίον εν τω καθ' ημάς
ικαι βίω Καίσαρος αναστήσαντος τους Ταυρομενίτας εκ της Νostratandem etate, translatis per Caesareme patria Tauro
πατρίδος, Ρωμαίων αποικίαν εδέξατο. (2) "Άμα δε menitis, Romanorum coloniam accepit. (2) Ιnterea qui Ειι
τούτοις πραττομένοις οι την Εύβοιαν κατοικούντες εστα boeam incolunt, excitatis inter se dissidiis, alii Βα.otorum,
σίασαν προς αλλήλους, και των μεν τους Βοιωτούς των alil Αtheniensium subsidium implorant, bellumque per
δε τους Αθηναίους επικαλεσαμένων, συνέστη πόλεμος Εubωam exoritur. Etsi autem conflictus leviores ac veli.
εο κατά την Εύβοιαν. Γενομένων δε πλειόνων συμπλο
ant, ac modo Τhebani
κών και ακροβολισμών, οτε μεν οι Θηβαίοι επροτέ tationes crebro inter ipsos exsisteb
ρουν, ότε δ' οι Αθηναίοι την νίκην απεφέροντο. Με superiores erant, modo Αthenienses Victoriam referebant,
γάλη μεν ούν παράταξις ουδεμία συνετελέσθη της δε magno lamen prα:lio nunquam dimicatum fuit. Τandem
νήσου διά τον εμφύλιον πόλεμον καταφθαρείσης, και insula per hoc bellum intestinum vastata, multaque homi.
ζ5 πολλών ανθρώπων παρ' αμφοτέρων διαφθαρέντων, num cacde ultro citroφue peracta, vix cladibus prudentiores
μόγις ταις συμφοραίς νουθετηθέντες εις ομόνοιαν ήλθον
και την ειρήνην συνέθεντο προς αλλήλους. Οι μεν facti, Concordia instaurata, pacem inter se constituere.
ούν Βοιωτοί την εις οίκον επάνοδον ποιησάμενοι, την Βα"oti igitur, domum reversi, arma deposuerunt. (3)
ήσυχίαν ήγον. (3) Οι δ' Αθηναίοι, Χίων και Ρο Αthenienses vero, φuum Chii, Rhodii, Coi et Βyzantini
30 δίων και Κώων, έτι δε Βυζαντίων αποστάντων, ενέπε
defecissent, in bellum, φuod Sociale V0Catur, et triennium
σον εις πόλεμον τον ονομασθέντα συμμαχικόν, δς διέ
μεινε έτη τρία. Ελόμενοι δε στρατηγούς. Χάρητα duravit, inciderunt. Αd quod Charetem et Chabriam 9

και Χαβρίαν απέστειλαν μετά δυνάμεως. "Ούτοι δε imperatores delectos, cum exercitu mittunt. Ηi adversus
πλεύσαντες επί την Χίον, κατέλαβον παραγεγονότας Chium profecti, sociorum auxilia a Byzantiis, Rhodiis,
Λ. r " Α & "Ν /

35 συμμάχους τοίς Χίοις παρά Βυζαντίων και Ροδίων
Cois et Μausolo, Carum regulo, Chiis suppeditata ofen.
και Κώων, έτι δε Μαυσώλου του Καρών δυνάστου.
Εκτάξαντες δε την δύναμιν, επολιόρκουν την πόλιν dunt. Τum distibutis ordine copiis, ηrbem terra marique
κατά γήν άμα και κατά θάλατταν. (4) Ο μεν ούν oppugnant. (4) Ει Chares, pedestris exerciιus dux, a
Χάρης του πεζού στρατεύματος ηγούμενος κατά γην terra muros invadit, cumque oppidanis, qui eruptiones
4ο προςήει τοίς τείχεσι, και προς τους της πόλεως εκχυ
facerent, certamen init, Chabrias, ad portum evectus,
θέντας επ'αυτόν διηγωνίζετο ο δε Χαβρίας προςπλεύσας
proelium navale acriter committit : sed nave praetoria ro
τώ λιμένι, ναυμαχίαν καρτεράν συνεστήσατο, και της
νεώς τοίς εμβόλoις αναρραγείσης κατεπονείτο. Οι μεν strorum impetu perfracta, succumbit. Qui in ceteris erant
ούν επί των άλλων νεών είξαντες τό καιρό διεσώθη navibus, tempori cedendum rati, incolumes evadunt : dux
45 σαν, ο δ' αντί της ήττης αλλαξάμενος τον ευκλεά θάνα vero, gloriosam mortem ignominiosa deditione commutans,
τον, αγωνιζόμενος υπέρ της νεώς και τρωθείς ετελεύ dum pro navi propugnat, vulnere accepto, cadit.
τησε.
VΙΙΙ. Περί δε τους αυτούς καιρούς Φίλιππος o των VΙΙΙ. Ρer idem tempus Μacedonum rex Ρhilippus, post
Μακεδόνων βασιλεύς μεγάλη παρατάξει νενικηκώς quam, Illyriis magno prαclio devictis, omnes ad Lychniti
εο τους Ιλλυριούς και πάντας τους μέχρι της Λυχνίτιδος
at,
καλουμένης λίμνης κατοικούντας υπηκόους πεποιημέ dem usque paludem habitantes imperio subdider pacem
νος, ανέκαμψεν εις την Μακεδονίαν, συντεθειμένος cum illis gloriosam pactus, in Μacedoniam regreditur : et
ένδοξον ειρήνην προς τους Ιλλυριούς, περιβόητός τε quia res prope collapsas virtute sua erexeral, celebre inter
υπάρχων παρά τους Μακεδόσιν επί τοις δι' ανδρείαν
72 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙG. (88, 89.)
κατωρθωμένοις. (2) Μετά δε ταύτα τών την Αμφίπολιν Μacedones nomen ejus habebatur. (2) Ρost hoc φuum Αm
οικούντων αλλοτρίως προς αυτόν διατεθέντων και πολ phipolitani inimicis erga Philippum animis multas belli cau.
λάς αφορμάς δόντων εις πόλεμον, εστράτευσεν επ'
αυτούς αξιoλόγω δυνάμει. Προςαγαγών δε τοίς τεί sas praeherent, validis eos copiis invadit, admotisque ad

και χεσι μηχανάς και πολιορκίας ενεργούς και συνεχείς mαnia machimis, acriter et assidue oppugmalionem urgens,
ποιησάμενος, κατέβαλε μεν τοις κριοίς μέρος τι του
ν "Ν» * Ν Α ν» ν
arietum ictu muri partem dejicit, perque ruinas irrumpens,
τείχους, παρειςελθών δ' εις την πόλιν διά του πτώμα multis obsistentium prostratis, urbe potitur, et multatis
τος και των αντιστάντων πολλούς καταβαλών, εκυ
ρίευσε της πόλεως και τους μεν αλλοτρίως προς αυτόν exilio inimicis, humanissimum ceteris sese exhibet. (3)
ιυ διακειμένους εφυγάδευσε, τοις δ’ άλλοις φιλανθρώπως Urbs hac, quum opportunum in Thraciam vicinosque locos
προςηνέχθη. (3) Η δε πόλις αύτη κειμένη κατά situm haberet, permultum ad incrementa Philippo adjecit.
της Θράκης και των σύνεγγυς τόπων ευφυώς, πολλά
- " ν Ψ * * Λ\ ν

συνεβάλετο τό Φιλίππω προς αύξησιν. Ευθύς γαρ Νam statim post Pydnam subegit, et cum olynthis socie
την μεν Πύδναν εχειρώσατο, προς δε Ολυνθίους συμ tatem iniit, se Ρotidaeam illis subjecturum pollicitus, cu
15 μαχίαν έθετο, και Ποτίδαιαν ώμολόγησε περιποιήσειν
jus adipiscendae magno studio tenebantur. (4) Quia vero
αυτοίς, υπέρ ης Ολύνθιοι πολλήν σπουδήν έσχον κυ
ριεύσαι της πόλεως. (4) Των δ' Ολυνθίων βαρείαν Οlynthiorum urbs opibus et potentia pollehat et propter
πόλιν οικούντων, και διά το πλήθος των ταύτην ενοι civium multitudinem plurimum momenti ad bellum habe
κούντων πολλήν εχόντων ροπήν εις τον πόλεμον, περι bat , factum est ut, αμi dominationis ampiori, cupidi
20 μάχητος ήν η πόλις τοίς ηγεμονίας μείζονος ορεγομέ
νοις. Διόπερ οί τε Αθηναίοι και ο Φίλιππος διεφιλο erant, de illa disceptarent. Quapropter Αthenienses et
τιμούντο προς αλλήλους περί της των Ολυνθίων Ρhilippus, ut societatisfacleresibi eam adjungerent, magno
συμμαχίας. (5) Ου μην αλλ' ο Φίλιππος Ποτίδαιαν studio utrinque contendebant. (5) Sed enimvero Ρhilippus,
εκπολιορκήσας, την μεν των Αθηναίων φρουράν εξή
expugmata Ρotidaea, Αtheniense presidium ex urbe deduxit,
25 γαγεν εκ της πόλεως, και φιλανθρώπως αυτή προςενεγ
/ »- " 2. » " / "Ν

κάμενος, εξαπέστειλεν εις τάς Αθήνας σφοορα γάρ et clementer tractatum Αthenas remisit, nam populum
ευλαβείτο
Σ. 22!
τονήςδήμον των Αθηναίων
πόλεως δε πόλινδιάεξανδ
το βάρος και Αtheniensem valde reverebatur, φuod potentia et dignitate w r

το αξίωμα της πόλεως, την δε πόλιν εξανδραποδισά. civitas illa praestabat, urbem servitio mancipatam Οlynthiis
/ Ν. «ν > " / ν

μενος παρέδωκε τοις Ολυνθίοις, δωρησάμενος άμα
30 και τας κατά τηνκ-χώραν κτήσεις. (6) Μετά δε ταύτα tradidit, agros simul et fundos territorii ipsis donans. (6)
ν. 3 ν. / Λ " \ » /

παρελθών επί πόλιν Κρηνίδας, ταύτην μεν επαυξήσας Ηinc ad Crenidas profectus, urbem habitatorum frequen
οικητόρων πλήψει μετωνόμασε Φιλίππους, αφ' εαυτού tia amplicatam de nomine suo Ρhilippos nuncupavit; at
προςαγορεύσας τα δε κατά την χώραν χρύσεια μέταλλα que aurilodinas, quae per regionem illam erant, perquam
παντελώς όντα λιτά και άδοξα, ταίς κατασκευαις επί
ου τοσούτον ηύξησεν, ώςτε δύνασθαι φέρειν αυτό πρόςο tenues et obscuras hactenus, operum structuris eo provexit,
δον πλείον ή ταλάντων χιλίων. (7) Εκ δε τούτων ut plus quam mille talentum reditum ipsi afferre possent.
ταχύ σωρεύσας πλούτον, αεί μάλλον διά την ευπορίαν (7) Unde coacervatis brevi divitiis, ad luculentiorem
των χρημάτων εις υπεροχήν μεγάλην ήγαγε την Μακε subinde majestatem regnum Μacedonia hac opum abundan
δονικήν βασιλείαν νόμισμα γαρ χρυσούν κόψας το
ν "

4ο προςαγορευθέν απ' εκείνου Φιλίππειον, μισθοφόρων τε tia promovit. Αureum enim nummum, Philippicum ab eo
δύναμιν αξιόλογον συνεστήσατο και των Ελλήνων dictum, cudit, quo magnas mercenariorum copias contra
πολλούς διά τούτου προετρέψατο προδότας γενέσθαι xit, multosque Graecorum ad patriae suae proditionem ille
- Λ 2. ν ν " \ /

των πατρίδων. Αλλά περί μεν τούτων αι κατά μέρος xit. Quae singula particularis rerum series planiora faciet.
πράξεις έκαστα δηλώσουσιν. Ημείς δ' επί τάς συνε
45 χείς πράξεις μεταβιβάσομεν τον λόγον. Νunc ad subsequentia gesta sermonem transferemus.
ΙΧ. Επ' άρχοντος γάρ Αθήνησιν Αγαθοκλέους ΙΧ. Jam Αthenis reipublicae princeps erat Αgalhocles,
"Ρωμαίοι κατέστησαν υπάτους Μάρκον Φάβιον και Romaeque consulatum administrabant Μ. Fabius et C. Ρα
Γάϊον Ποιτήλιον. Επί δε τούτων Δίων ο Ίππαρίνου telius, quum Dion Hipparini filius in Siciliam ad opprimen
κατέπλευσεν εις την Σικελίαν, καταλύσων την Διονυ dam Dionysii tyrannidem trajecit. Εxiguis vero adjumentis,
50 σίου τυραννίδα. Ελαχίστας δε των προ αυτού πάν ut nemo quispiam ante ipsum, instructus, maximum tolius
των χρησάμενος αφορμαΐς, μεγίστην δυναστείαν των
Εuropae dominatum praeter omnium spem evertit. (2)
κατά την Ευρώπην κατέλυσεν ανελπίστως. (2) Τίς
γαρ αν πιστεύσειεν ότι δυσί φορτηγoίς ναυσι καταπλεύ Quis enim credidisset, eum, qui cum duabus tantum one,
σας περιεγένετο δυνάστου ναύς μεν μακράς έχοντος rariis appulerat, superiorem futurum tyranno qui longis
Ι)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULl LΙΒ. ΧVΙ. 73
(89, 90.)
τετρακοσίας, στρατιώτας δε πεζούς μεν εις οικα μυ navibus quadringentis, et centum fere peditum millibus
/ ν ν - ". "

ριάδας, ιππείς δε μυρίους, όπλων δε και σιτου και el decem millibus equitum, armorum pralerea (ιumenti
χρημάτων τοσαύτην παρασκευήν όσην εικόςην κεκτη que et pecuniarum tauto apparatu instructus erat, quantus
σθαι τον μέλλοντα χορηγήσειν δαψιλώς ταις προειρη potentiac illius conveniebat, qui in lantas, ut recensuimus,
μέναις δυνάμεσι, χωρίς δε των ειρημένων πόλιν μεν copias afiatim sumtus facturus esset, et qui, praeter jam
έχοντα μεγίστην των Ελληνίδων, λιμένας δε και νεώ dicta, urbem Graecaruln omnium maximam, porlus insu
ρια και κατεσκευασμένας ακροπόλεις αναλώτους, έτι per navaliaque, et arces egregie munitas atque inexpugna
δε συμμάχων δυνατών έχοντα πλήθος, (3) Αιτία δ' biles, tanlam denique vim auxiliarium poleutissimorum ha
υπήρχε τό Δίων των προτερημάτων μάλιστα μεν η bebat" (3) Successus autem Dionis maxime juvabant ipsius
ιδία λαμπρότης της ψυχής και ανδρεία και η των magnitudo animiac virtus, et in libertatem vindicandorum
ελευθερούσθαι μελλόντων εύνοια, το δε τούτων απάντων popularium addicta voluntates : et quod majushis omnibus,
μείζον, ή τε ανανδρία του τυράννου και το τών αρχομέ elleminata
tyranni mollities et ignavia, odiumque subdito
νων προς αυτόν μίσος. Πάντα γαρ ταύτα προς ένα
καιρόν συνδραμόντα παραδόξως τάς απιστουμένας rum adversus ipsum. Ηaec omnia quum uno temporis mo
15. πράξεις προς τέλος ήγαγεν (4) Ημείς δ'αφέμενοι mento simul concurrerent, res incredibiles ad exitum nec.
τούτων των λόγων, επί την αναγραφήν των κατά μέρος opinatum perduxere. (4) Verum exordiolloc abruplo, ad sin
πεπραγμένων τρεψόμεθα. Δίων γάρ εκ Ζακύνθου της gularum rerum gestarum descriptionem nos convertemus.
προς Κεφαλληνίαν δυσι φορτίσι ναυσιν αναχθείς κατέ Dion igitur e Ζacyntho, Cephalleniae propinqua, cum duo
πλευσε της Ακραγαντίνης εις την ονομαζομένην Μι bus navibus onerariis evectus, ad Μinoam Αgrigentini tra
νώαν. Αύτη δε το μεν παλαιόν υπό Μίνωος εκτίσθη clus urbem appulit. Ηac a Μinoe quondam rege Creteu
του βασιλέως Κρητών, καθ' ον καιρόν ζητών Δαίδαλον sium condita fuit, φuo tempore Daedalum quarens, Cocali
επεξενώθη Κωκάλωτώ βασιλεί των Σικανών κατά δε Sicanorum regis hospes erat: tum vero Carthaginiensibus
τους υποκειμένους καιρούς ή μεν πόλις αύτη τοις Καρ
parebat, praleclusque ejus Ρaralus, Dionis amicus,
χηδονίοις υπήκουεν, ο δ' επιστάτης αυτής, όνομα Πά
ραλος, φίλος ών Δίωνος, προθύμως υπεδέξατο αυτόν. prompto illum animosuscepit. (5) Dion ergo, quum desunl
(6) Ο δε Δίων εξελόμενος εκ των φορτηγών πανοπλίας tas ex onerariis quinquies mille armaturas Paralo tradidis
πεντακιςχιλίας τό Παράλω παρέδωκε, και παρεκάλεσεν set, rogavit eum, ut plaustris ad Syracusas hasce devehen
αυτόν αμάξας παρακομίσαι προς τας Συρακούσας das curaret. Ipse, adjunctis sibi mercenariis, qui mile
αυτός δε τους μισθοφόρους παραλαβών, όντας χιλίους, erant, eodem iter intendit. In transitu Αgrigentinos et
προηγεν επί τάς Συρακούσας. Εν παρόδω δε τούς τε Geloos, nonnullosque de Sicanis et Siculis mediterranea
Ακραγαντίνους και Γελώους και τινας τών την μεσό incolentibus, Camarinaos insuper adliberandum communi
γειον οικούντων Σικανών τε και Σικελών, έτι δε Κα ope Syracusanos adhortalus sibi junxit : cumque his ad
μαριναίους πείσας συνελευθερώσαι τους Συρακοσίους, labefactandum tyranni opes perrexit. (6) Εt quia ex omni
προηγεν επί την κατάλυσιν του τυράνννου. (6) Πολλών bus Ilinc inde locis armati ad ipsum confluebant, brevi
δε πάντοθεν συρρυέντων μετά των όπλων, ταχύ πλείους supra viginti millia hominum sub vexillis habebantur.
των διςμυρίων στρατιωτών ήθροίσθησαν. Ουδεν δ' Νillilo minus tamen ex Italia quoque Graecorum et Μesse
ήττον και πολλοί των εκ της Ιταλίας Ελλήνων και nlorum multi acciti erant, omnesque cum magna pro
Μεσσηνίων μετεπέμφθησαν, και πάντες συν πολλή pensione animorum non cuuctanter adventarunt.
προθυμία κατά σπουδήν ήκον.
Χ. Quum primum vero agri Syracusani confinia attigiι
4U Χ. Ως δ' επί τοις όροις της Συρακοσίας ο Δίων ήν,
απήντα προς αυτόν πλήθος ανόπλων ανθρώπων έκ τε Dion, multitudo hominum inermis ex rure et urbe illi oc
της χώρας και της πόλεως απίστως γαρ διακείμενος currit. Quum enim Dionysius male fideret Syracusanis, mul
ο Διονύσιος προς τους Συρακοσίους, πολλών τα όπλα tos armis exuerat. (2) Εo tum forte tempore tyrannus in
παρήρητο. (2) Κατά δε τούτον τον καιρόν ο μεν τύ urbihus ad mare Αdriaticum nuper exstructis cum magnis
45. ραννος περί τας νεοκτίστους πόλεις κατά τον Αδρίαν
copiis versabatur. Interea duces, ad custodiam urbis Syra
διέτριβε μετά πολλών δυνάμεων οι δ' επί της φυλακής
των Συρακουσών απολειφθέντες ηγεμόνες το μεν πρώ, cusanae relicti, a defectionis ausu revocare civestenlabant.
τον επειρώντo μετακαλείσθαι τους Συρακοσίους από Οuum vero impetus multitudinis nullo modo cohiberiposset,
της αποστάσεως ακατασχέτου δε της ορμής των όχλων desperantes, coactis me cenariisetiis, qui in urbe principis
50 ούσης, απογνόντες τους μισθοφόρους και τους τα του adhuc partes fovebant, expletisque ordinibus, invadere de
δυνάστου φρονούντας ήθροισαν, και τας τάξεις πληρώ. fectores constituerunt. (3) Τum Dion illas quinquies mille
σαντες τοις αφεστηκόσιν επιθέσθαι διέγνωσαν. (3)
armaturas inter Syracusanos armis destitutos distribuit,
Δίων δε τοις μεν ανόπλοις των Συρακοσίων διέδωκε
τάς πεντακιςχιλίας πανοπλίας, τους δε άλλους εκ των celeros etiam armis fortuitis, prouί polerat, instruxit
74 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (90, 91.)
δυνατών τοις παρατυχούσιν όπλοις συνεσκεύασε. Συν Convocatis deinde in concionem publicam universis, ad
αγαγών δ' άπαντας εις κοινήν εκκλησίαν, απεφαίνετο restituendum Siculorum nationi libertatem se venisse pro
μεν εαυτόν ήκειν επί την ελευθέρωσιν των Σικελιωτών, filelur, ducesquejubet creari, qui et liberajurisdictioni re.
παρεκάλει δε στρατηγούς αιρείσθαι τους ευθέτους προς
stituendae et tyrannidi funditus exscindendae idonei sint.
5 την αποκατάστασιν της αυτονομίας και την κατάλυσιν
της όλης τυραννίδος. Το δε πλήθος ώςπερ απο μιάς Stalim una voceab universo populo Conclamatur, Dionen
φωνής ανεβόησε στρατηγούς αιρείσθαι τόν τε Δίωνα εjusque Iratrem Μegaclem imperatores cum summa pote
και τον αδελφόν αυτού Μεγακλήν αυτοκράτορας. (4) state eligendos esse. (4) Confestim igitur a concione, in
Ευθύς ούν από της εκκλησίας εκτάξας την δύναμιν structo inque ordinem disposito exercitu, ad urbem mo
1ο προςήγε τη πόλει. Ουδενός δ' αντιποιουμένου των Vet: dumque nemo palentem sibi campum asserit, fiden
υπαίθρων, αδεώς ειςήλθεν εντός του τείχους, και διά
της Αχραδινής πορευθείς εις την αγοραν κατεστρατο ter mαnia intrat, et per Achradinen in forum progressus,
πέδευσεν, ουδενός τολμώντος επεξιέναι. (5) Ο δε Castra ibi ponit, guum hostium nemo aggredi illum auderet.
σύμπας αριθμός ήν τών μετά Δίωνος στρατιωτών ουκ (5) Νumerus autem militantium cum Dione quinquaginta
15 ελάττους των πεντακιςμυρίων. Ούτοι δε πάντες εστε millibus non erat minor. Ηique omnes corollis redimiti ur.
φανωμένοι κατήλθον εις την πόλιν, προηγουμένου του bem intraverant, praceunte Dione cum Μegacle et triginta
τε Δίωνος και του Μεγακλέους και μετά τούτων τριά
κοντα Συρακοσίων,οι μόνοι των κατά την Πελοπόννη Syracusanis, qui e numero eorum, φui in Peloponneso exu
ΟΟΥ φυγάδων Συρακοσίοις μετασχειν των κινδύνων labant, soli eandem periculi aleam cum civibus Syracusa
2{) ήθέλησαν. nis experiri voluerant.
ΧΙ. Της δε πόλεως πάσης μετημφιασμένης αντί ΧΙ. Τunc civitas tota pro servitute libertatem induit :
της δουλείας την ελευθερίαν, και το σκυθρωπόν της et tristitiam, tyrannidis comitem, in panegyricam festam
τυραννίδος εις πανηγυρικήν ιλαρότητα της τύχης αγού Φae hilaritatem fortuna mutavit; omnis domus sacrificiis
σης, πάσα οικία θυσιών και χαράς έγεμε, των ιδιω
25 των επί ταϊς ιδίαις εστίαις θυμιώντων, και περί μεν et gaudiis plena erat, φuum homines in focis suis thura
των παρόντων αγαθών ευχαριστούντων τοις θεοίς, περί adolerent, gratamque pro bonis praesentibus diis mentem
δε των μελλόντων ευχάς αγαθάς ποιουμένων εγένετο testificarentur, et fausta pro futurorum exitu vota conci
δε και των γυναικών επί ταϊς ανελπίστoις ευημερίας perent.Μulierum quoque ob insperatam felicitatem multa
ολολυγμός πολύς και κατά πάσαν την πόλιν συνδρο erat jubilatio et per totam urbem concursus. (2) Νοn li
30 μαί. (2) Ουδείς δ' ήν ελεύθερος, ου δούλος, ου ξένος, ber, non servus, non peregrinus tum erat, φui Dionem non
δς ουκ έσπευδεν ιδείν τον Δίωνα, και την αρετήν ταν
δρός πάντες απεδέχοντο μειζόνως ή κατ' άνθρωπον. spectatum accelerasset virtutemque viri, guem omnes ma
Και τούτ' ευλόγως έπασχον διά το μέγεθος και παράδο gis, quam pro conditione humana, suspiciebant. Νec prae
ξον της μεταβολής πεντηκονταετούς γάρ δουλείας ter rationem hoc illis accidebat : tam ingens haec erat mu
35 πεπειραμένοι, και της ελευθερίας διά τον χρόνον επι tatio, et tam inopinatus illius eventus. Νam ubi quinqua
λελησμένοι, δι' ενός ανδρός αρετην απελύθησαν της ginta annorum servitutem experti, temporis diuturnitate
συμφοράς. (3) Διονύσιος δε κατά τούτους τους και libertatis jam oblivia traxerant, unius hominis virtute effe.
ρους αυτός μεν έτυχε διατρίβων περί Καυλωνίαν της ctum est ut calamitate eximerentur. (3) Sub id vero
Ιταλίας, Φίλιστον δε τον στρατηγόν περί τον Αδρίαν tempus ad Cauloniam in Italia morabatur Dionysius. Ρhi.
Ο όντα μετεπέμψατο μετά της ναυτικής δυνάμεως, και
listum igitur, exercitus ducem, circa Αdriam tum versan
προςέταξε πλείν εις τας Συρακούσας. Αμφοτέρων δ'
εις τον αυτόν τόπον ελθείν σπευδόντων, ο μεν Διονύσιος tem, cum classe arcessit, utque recto Syracusas cursu pe
ήκεν εις τας Συρακούσας ημέρας ύστερον επτά της tat injungit. Quumque ad eundem uterquelocum citato iti
Δίωνος καθόδου. (4) Ευθύς ούν καταστρατηγήσαι nere properaret, Dionysius septimo die post reditum Dionis
45 βουλόμενος τους Συρακοσίους, περί διαλύσεως επρε Syracusas pervenit. (4) Statim igitur astu Syracusanos
σβεύετο, και πολλάς εμφάσεις εδίδου παραδώσειν την circumvenire cogitans, de pace legatos misit, per quos va
τυραννίδα τώ δήμω, και της δημοκρατίας αλλάξεσθαι riis utique modis ostendit, se populo dominatum restituere
τιμάς αξιολόγους ήξίου τε πρέσβεις αποστείλαι προς velle, si in republica honores aliquosinsignes recipere sibi
αυτόν, μεθ’ ών συνεδρεύσας καταλύσηται τον πόλεμον. liceat. Legalos itaque ad se mitti petit, quibuscum, habito
oo (s) Οι μεν ούν Συρακόσιοι μετεωρισθέντες ταίς ελπίσιν, senatu, bello finem statuat. (5) Syracusani, in spes sub
εξαπέστειλαν πρέσβεις τους αξιολογωτάτους των αν
δρών. Ο δε Διονύσιος τούτοις μεν φυλακήν περιστή limes adducti, legationem ex primariis ad ipsum viris
σας ανεβάλετο την έντευξιν, αυτός δ' δρών τους Συρα mittunt : quibus custodia statim adhibita, Dionysius de die
κοσίους διά την ελπίδα της ειρήνης τά τε περί τας φυ in diem colloquium suspendit. Interim Syracusanos spe pa.
DΙΟDΟRΙSΙCULΙΙ,ΙΒ. ΧVΙ. 75
(91,92. s
Cis custodia negli genti us e
obir et ad dimi cand um 1mpara
λακας βαθύμως έχοντας και τα πρός μάχην απαρα tiores esse videns, reseratis θΧΙemplo arcis, quae in Ιnsula
σκεύους, άφνω τας πύλας της κατά την Νήσον ακρο
est, portis, cum agmine instrucιο erupit.
πόλεως ανοίξας εξεχύθη συντεταγμένη τη δυνάμει. ΧΙΙ. Μurus illic a mariad mare Syracusanorum opera
ΧΙΙ. Των δε Συρακοσίων κατεσκευακότ από θα ων
ελst ructus eral. Ηune mercenarii magno cum vociferatu et
5 λάττης εις θάλατταν διατειχίσματα, προςέπεσον οι
μισθοφόροι τώ τείχει μετά πολλής βοής και καταπλή "ττο τε invadunt, Φιumφue, non paucis excubitorum occi
ν
ξεως και πολλούς μεν των φυλάκω ανείλον, του δε sis, inter ius penetrassent, cum ceteris ad defensionem pro
τείχους εντός γενόμενοι προς τους εκβοηθούντας διηγω gressis manus conferunt. (2) Dion igitur, contra fidem
νίζοντο. (2) Ο δε Δίων ανελπίστως παρεσπονδημέ induciarum necopinato deceptus, cum fortissimorum agmi
1υνος, μετά των αρίστων στρατιωτών απήντα τοις πολε ne obviam hosti tendit, Ρrolioφue conserto, magnam
μίοις και συνάψας μάχην, πολύν επoίει φόνον. Εν Stragem edidit. Quum enim intra exiguum unius tantum
σταδιαίω (ολίγω] δε διαστήματι της (διατειχίου έσω) stadii intervallum muro illo intergerino descriptum pugna.
μάχης ούσης, συνέδραμε πλήθος στρατιωτών εις στε "!", ηuitum turba in angustum locum comΠuxerat. (3)
νόν τόπον. (3) Διο και παρ' αμφοτέροις οι ταις ανδρα
Quo factum, ut utrinque virtute praecellentes in certamen
15 γαθίαις πρωτεύοντες συγκατέβησαν εις τον κίνδυνον,
και των μεν του Διονυσίου μισθοφόρων διά το μέγεθος descenderent. Μercenarios Dionysii promissorum ampli
των επαγγελιών, των δε Συρακοσίων διά την ελπίδα tudo, Syracusanos libertatis Spes ad summum vincendi
της ελευθερίας εις υπερβάλλουσαν φιλοτιμίαν εκτρα studium excitabat. Quum igitur aequalis utrinque in pu
πέντων, το μεν πρώτον ισόρροπος ήν η μάχη, της gnando virtus esset, diu aneeps consistebat prαlium : mul
20 παρ' αμφοτέροις αρετής ούσης ισομάχου, και πολλοί tique Cadebant, nec pauci vulneribus, adverso pectore ex
μεν έπιπτον, ουκ ολίγοι δε κατετιτρώσκοντο πάσας ceptis, conficiebantur. Νam primipilares mortem pro reli
τάς πληγάς εναντίας λαμβάνοντες οι μεν γάρ πρωτο ΨμίS generosis animis oppetebant. Ρost hos collocati , 8Cu
στάται τον υπέρ των άλλων θάνατον υπέμενον ευψύ tis cadentes protegebant, et quaevisadversa fortitereluctan
χως, οι δ' επιτεταγμένοι τους πίπτοντας υπερασπί
mum pro victoria discrimen in se recipielant. (4)
25 ζοντες και τοις δεινοίς εγκαρτερούντες, τους εσχάτους Ιes, ulti
κινδ ύνου ς ς
υπέρ της νίκη ανεδ έχον το. ά
(4) Μετ δε Dion vero , egregii φuidpiam in hoc prαclio designare cu
ταύτα Δίων μεν αριστεύσαι βουλόμενος εν τη μάχη Dien s, ut suo victoriam marte pararel, in medios hostes
και σπεύδων δι' εαυτού περιποιή σασθ αι την νίκην, εις viol ente r sese intulit, et heroice depngnando, trucidatis
υς
μέσο έβιά σατο τους πολε μίου ς κώς
ηρωι δ' αγω νι Φuam plur imis , lotam mercenariorum aciem divulsit, so
3ο ζόμενος πολλούς μεν εφόνευσε, την δ' όλην σύνταξιν lusque tandem hostium turba interclusus est. Ιbi licetmul
των μισθοφόρων διακόψας εναπελήφθη μόνος τώ πλή tis undique telis in scutum et galeam conjectis impeleretur,
θει πολλών δ' επ' αυτόν ριφέντων βελών είς τε την armorum tamen firmitas periculum ab eo depulit, sed ad
ασπίδα και το κράνος, ταύτα μεν εξέφυγε διά τήν των dextrum sauciatus brachium, ob vulneris gravitatem la
όπλων κατασκευήν εις δε τον δεξιόν βραχίονα τρωθείς bare co"pit, nec multum abfuit, quin hostium manussubis
35 συγκατηνέχθη τό βάρει της πληγής, και τοις πολε
μίοις παρ' ολίγον υποχείριος εγένετο. (3) Οι δε Συ sel. (5) Verum Syracusani, de incolumitate ducis soliciti,
ρακόσιοι δείσαντες υπέρ της κατά τον στρατηγόν σω conserta manu in mercenarios irruperunt et Dione, φui
τηρίας, επέβραξαν τοις μισθοφόροις βαρεία συντάξει, Jam viribus exhaustus erat, periculis exemto, hostes fu.
και τον μεν Δίωνα καταπονούμενον εξήρπασαν εκ των gam arripere coegerunt. Sic quum reliqua etiam muri parte
4ο κινδύνων, τους δε πολεμίους βιασάμενοι φυγείν ήνάγ cives pravalerent, peregrinus tyranni miles intra portas
κασαν. Ομοίως δε και κατά τον άλλον τόπον του τεί Insula fuga sibi prospicere coactus est. Νobiliigitur prαclio
χους προτερούντων των Συρακοσίων, οι του τυράννου victores Syracusani, libertatejam firmiter recuperata, tro
μισθοφόροι συνεδιώχθησαν εντός πυλών των εν τη paeum contra tyrannum excitarunt.
Νήσω. Επιφανεί δε μάχη νικήσαντες οι Συρακόσιοι,
45 και την ελευθερίαν βεβαίως κτησάμενοι, τρόπαιον έστη
σαν κατ.ά του άτυράννου. α ΧΙΙΙ. Dionysius hac clade affectus, de dominatu suo jam
ΧΙΙΙ Μετ δε ταύτ Διονύσιος μεν επταικώς και desperans, satis magna in arce praesidia reliquit, ipse vero
την δυναστείαν απογιγνώσκων ήδη, εν μεν ταις ακρο casos in acie, φuorum octingenti erant numero, impetra.
πόλεσιν απέλιπε φρουράς αξιολόγους, αυτός δε τους tis ab hoste cadaveribus, honorifice, aureis nimirum co
so τετελευτηκότας, οκτακοσίους όντας, λαβών την αναί ronis redimitos, et purpureis vestibus eleganter amictos,
ρεσιν αυτών, έθαψε λαμπρώς, χρυσοίς μεν στεφάνοις sepulturae mandavit. Ηoc enim erga defunctos studio reli
εστεφανωμένους, πορφυρίσι δε καλαίς περιβεβλημένους φuos se inescaturum sperabat, ut pro tyrannide sua dis
ήλπιζε γάρ διά της τούτων σπουδής προτρέψασθαι crimina promtius adirent. Τum, φuifortiler rem gesserant,
τους άλλους εις το προθύμως κινδυνεύειν υπέρ της τυ
76 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (02, 93)
ραννίδος τους δ' ανδραγαθήσαντας μεγάλας δωρεαϊς maguis honoravit muneribus. Μisit inde qui de pace cum
έτίμησε. Προς δε τους Συρακοσίους διεπέμπετο περί Syracusanis tractarent. (2) Αt Dion, novas subinde ex
διαλύσεως. (2) Ο δε Δίων περί μεν των πρεσβειών cusationes commentus, legationis negotium procrastinabat
αεί τινας ευλόγους προφάσεις ποριζόμενος ανεβάλλετο, Ιnterea reliquam muri partem sine interpellatione abs lvit.
5 εν τοσούτω δε το λοιπόν του τείχους κατασκευάσας Τuno vero, exSpectatione pacis hostem frustratus, Ιegalos
μεθ' ησυχίας, τότε τας πρεσβείας μετεπέμπετο, κα arcessit. Ibiquum de bello componendo verba ferent, Dion
εστρατηγηκώς τους πολεμίους ταις της ειρήνης ελ hane unicam pacificandi viam esse respondit, si tyrannide
πίσι. Γενομένων δε λόγων περί συλλύσεως, ο Δίων deposita honores sibi quosdam Dionysius habere vellet.
απεκρίθη τοις πρέσβεσι μίαν είναι σύλλυσιν, εάν απο Quod responsum φuum superbum nimis tyranno videretur,
το θέμενος την τυραννίδα βούληται τυχείν τιμών τινων. cum ducibus in senatum advocatis deliberavit, ηua ratione
Ο δε Διονύσιος, υπερηφάνου της αποκρίσεως γενομέ Syracusanosulcisci posset. (3) Οmni quidem copia abun
νης, συναγαγών τους ηγεμόνας έβουλεύετο πώς χρη Φabat, praeterquam frumento, et mare insuper in potestate
τους Συρακοσίους αμύνασθαι. (3) Πάντων δ' ευπο habebat. Ιdeo praedationibus agrum infostum redde
ρών πλην σίτου και θαλαττοκρατών, ελήστευε την χώ bat, et alimentis pabulando ad tempus difficulter acquisi.
15 ραν, και τάς τροφάς εκ των προνομών κακώς ποριζό tis, naves tandem onerarias et pecunias ad commeatus
μενος, εξαπέστειλε ναύς φορτίδας και χρήματα προς emendos misit. ΑtSyracusani, φuum navium longarum mul
τον του σίτου καταγoρασμόν. Οι δε Συρακόσιοι ναύς titudinem haberent, opportunis locis mercatores aggressi,
μακράς πολλάς έχοντες, και κατά τους ευκαίρους τό magnam annonte, quae a mercatoribus advehebatur, partem
πους επιφαινόμενοι, πολλήν της υπό των εμπόρων κο. ipsis adimebant. Rerum ergo Syracusanarum status ιum ita
2υ μιζομένης αγοράς παρηρούντο. Και τα μεν περί τας se habebat.
Συρακούσας εν τούτοις ήν.
ΧΙV. Κατά δε την Ελλάδα Αλέξανδρος ο Φερών ΧΙV. Ceterum in Grecia Αlexander, Ρherarum tyrannus,
τύραννος υπό της ιδίας γυναικός Θήβης και των ταύ a Τhebe uxore sua, ejusque fratribus Lycophrone ac Τisi
της αδελφών Λυκόφρονος και Τισιφόνου εδολοφονήθη. phono dolose trucidatus est. Ηi primo, ut tyranuicidae,
25 Ούτοι δε το μεν πρώτον ώς τυραννοκτόνοι μεγάλης
in gratia non exigua fuerunt : sed consiliis postea mutatis 2
ετύγχανον αποδοχής, ύστερον δε μετανοήσαντες, και
τους μισθοφόρους χρήμασι πείσαντες, ανέδειξαν εαυτούς quum mililem peregrinum largitionibus sibi devinxissent,
τυράννους, και πολλούς μεν των αντιπραττόντων ανεί ipsi pro tyrannis sese gesserunt, multosque adversariorum
λον, κατασκευασάμενοι δε την δύναμιν αξιόλογον, βία e medio sustulerunt, validisque copiis instructivi principa.
30 κατείχον την αρχήν. (2) Οι δ' Αλευάδαι καλούμενοι tum relinuerunt. (2) Αt Αleuadae qui nuncupantur, homi
παρά τοις Θετταλοίς, δι' ευγένειαν δε αξίωμα έχοντες nes propter nobilitatem dignitate celebres inter Τhessalos,
περιβόητον, αντέπραττον τοίς τυράννοις. Ουκ όντες tyrannos sibi oppugmandos proposuere. Quum vero per se
δε καθ' εαυτούς αξιόμαχοι, προςελάβοντο Φίλιππον tantae molitioni non sufficereut, Philippi Μacedonum regis
σύμμαχον τον Μακεδόνων βασιλέα. Ούτος δ' επανελ auxilium sibi adjunxerunt. Ηic in Thessaliam reversus,
35 θών εις την Θετταλίαν, κατεπολέμησε τους τυράννους, tyrannos debellavit, et civitatibus libertatem recuperans
και ταις πόλεσιν ανακτησάμενος την ελευθερίαν, μεγά
magnam erga Τhessalos ostendit benevolentiam. Quocirca
λην εύνοιαν εις τους Θετταλούς ενεδείξατο διόπερ εν
ταις μετά ταύτα πράξεσιν αει συναγωνιστάς έσχεν ου μό in omnibus, qua postea gessit, perpetuos non solum ipse,
νον αυτός, αλλά και μετά ταύτα ο υιός Αλέξανδρος. verum eliam filius dellinc Αlexander, hos certaminum socios
40 (3)Τών δε συγγραφέων Δημόφιλος μεν ο Εφόρου του et auxiliares habuit. (3) Ιnter scriplores Demophilus,
ιστοριογράφου υιός τον παραλειφθέντα πόλεμον υπό του Εphori historicifilius, qui derelictam a patre historiam belli,
πατρός, ονομασθέντα δε ιερόν, συντεταγμένος, εντεύ quod Sacrum nominatur, concinnavit, ab hoc tempore
θεν ήρκται από της καταλήψεως του εν Δελφοίς ιερού exorditur, φuo Delphici oraculi (emplum a Philomelo Ρho.
και της συλήσεως του μαντείου υπό Φιλομήλου του
censi occupatum direptumque est: bellum veroid per annos
45 Φωκέως εγένετο δ' ο πόλεμος ούτος έτη ένδεκα, έως της
undecim, donec Sacrae pccuniae raplores misere periissent,
φθοράς των διανειμαμένων τα ιερά χρήματα (4) Καλλι
σθένης δε την των Ελληνικών πραγμάτων ιστορίαν γέ duravit. (4) Callisthenes vero, decem libris res Graecorum
γραφενεν βίβλοις δέκα, και κατέστροφενεις την κατάλη, complexus, ad templum nefario Philomeli scelere captum
ψιν του ιερού και παρανομίαν Φιλομήλου του Φωκίως historia seriem deduxit. (5) Α sacrilegio vero hoc suae
50 (5) Δίυλλος δ' ο Αθηναίος ήρκται της ιστορίας από τη; Diyllus Αtheniensis historia libros viginti septem auspica
ιεροσυλήσεως, και γέγραφε βίβλους είκοσι και επτά, ιus, res in Graecia et Sicilia his temporibus gestas omnes
συμπεριλαβών πάσας τας εν τοις χρόνοις τούτοιςγενο reCenSet.
μένας πράξεις περί τε την Ελλάδα και την Σικελίαν,
ΧV. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησιν Ελπίνου Ρωμαίοι ΧV. Quum archontis magistratum Αthenis Εlpines, el
ίο3,94.) ΙΟΙΟΙΟΟRΙSΙCULΙ LΙΒ. ΧVΙ. 77

κατέστησαν υπάτους Μάρκον Ποπίλλιον Λαινάτην και consulatum Romae Μ. Ρopilius Laenas et Cn. Μanlius Im
Γναίoν Μάλλιον Ιμπεριώσον, Ολυμπιάς δ' ήχθη έκτη
ν - " * Α > " " Υ. ν.
periosus administrarent, jamque Οlympias sexta post cen
προς ταίς εκατόν, καθ' ην ενίκα στάδιoν Πώρος Μα
ι lesimam ageretur, qua stadio vicit Ρorus Μaliensis; in Ita
λιεύς. Επί δε τούτων κατά μεν την Ιταλίαν ήθροίσθη lia multitudo quaedam hominum promiscuorum, plerique
περί την Λευκανίαν πλήθος ανθρώπων πανταχόθεν
- " Α. " τα
μι
δε τι
-
autem servi erant fugitivi, ex variis undique locis circa
γάδων, πλείστων δε δούλων δραπετών. Ούτοι δε το
Ι.ucaniam conlluxit. Πi primitus vitam praedatoriam insti
μεν πρώτον ληστρικόν ενεστήσαντο βίον, και διά την
tuebant : mox excubiarum in agris et incursionum consue
εν ταις αγραυλίας και καταδρομαίς συνήθειαν έσχον
τριβήν και μελέτην των κατά πόλεμον έργων διό και tudine rerum bellicarum exercitationem usumque sibi com
Ο
τοις πολεμικοίς αγώσι προτερούντες των εγχωρίων εις pararunt. Quum bellicis ergo conflictibus terra incolis
αύξησιν αξιολογωτέραν κατέστησαν. (2) Και πρώτον superiores evaderent, ad augmentum insigne progressisunt.
μεν Τερίναν πόλιν εκπολιορκήσαντες διήρπασαν, έπειτα (2) Αc primum Τerinam urbem expugnatan diripuerunt,
"Ιππώνιον και Θουρίους και πολλάς άλλας χειρωσάμε hinc, Πipponio Τhuriisque et multis aliis subactis, propriam
νοι, κοινήν πολιτείαν συνέθεντο, και προςηγορεύθησαν sibi rempublicam constituerunt. Εt quia plerique servi
15 Βρέττιοι διά το πλείστους είναι δούλους κατά γαρ την erant, Βrutiorum nomen assumsere : indigenarum enim
των εγχωρίων διάλεκτον οι δραπέται βρέττιοι προςηγο sermone fugitivi Brutii nuncupantur. Βrutiorum ergo in
ρεύοντο. Το μεν ούν των Βρεττίων πλήθος ούτω συν
Ιtalia multitudo hunc ad modum coaluit.
έστη κατά την Ιταλίαν.
ΧVΙ. Κατά δε την Σικελίαν Φίλιστος μεν ο Διονυ ΧVΙ. In Sicilia tum Philistus, Dionysii legatus, Rhegium
20 σίου στρατηγός πλεύσας εις Ρήγιον, διεκόμισε τους ιπ. transmisit, et supra quingentos equites Syracusas transpor
πείς εις Συρακούσας, όντας πλείους των πεντακοσίων tavit, aliumque his equitatum numerosiorem, peditumque
προςθείς δε τούτοις ιππείς τε άλλους πλείονας και πεζούς duo millia adjiciens, Leontinos, qui deseiverant a Dio
διςχιλίους, εστράτευσεν επί Λεοντίνους αφεστηκότας από nysio, invasit. Νoctu igitur furtim mαnia ingressus, par
Διονυσίου νυκτός δε παρειςπεσών εντός του τείχους, 1em urbis occupat : ubi validus oritur conflictus, et suppe
5. κατελάβετο μέρος της πόλεως. Γενομένης δε μάχης tias ferentibus Syracusanis, Ρllilistus viribus interior Leon
ισχυράς και των Συρακοσίων βοηθησάντων, ηττηθείς
tinorum oppido exturbatur. (2) Ιnterim Heraclides, a Dione
εξέπεσεν εκ των Λεοντίνων. (2) Ηρακλείδης δε ο κα
ταλελειμμένος υπο Δίωνος ναύαρχος των μακρών νεών praetor navium longarum in Peloponneso relictus, quum
εν Πελοποννήσω, διά τιναςχειμώνας εμποδισθείς, υστέ lempestatibus impeditus ad reditum Dionis in patriam et
3ο ρησε της καθόδου των περί τον Δίωνα και της των Συ Syracusarum liberationem maturius adesse non potuisset,
ρακοσίων ελευθερώσεως ήκε δ' άγων ναύς μεν μακράς venit tandem cum viginti navibus longis ac mille et quin
είκοσι, χιλίους δε στρατιώτας και πεντακοσίους. "Ων gentis armatis. Εt quia vir nobilissimus erat, dignusque
δε ανήρ επισημότατος, και δόξας άξιος υπάρχειν, ήρέθη habitus, qui tanlae rei praeficeretur, navarchus a Syracusa
ναύαρχος υπό των Συρακοσίων, και μετά Δίωνος τετα nis declaratur, et communicato cum Dione consilio et opera,
35 γμένος διεπολέμει προς Διονύσιον. (3) Μετά δε ταύτα bellum adversus Dionysium administrabat. (3) Sub hως
Φίλιστος αποδειχθείς στρατηγός, και καταρτίσας τριή. Ρhilistus, summus classis praetor a Dionysio creatus, tri
ρεις εξήκοντα, προς Συρακοσίους εναυμάχησεν έχοντας remibus sexaginta instructis bellum navale cum Syracusa
ναυς παραπλησίους τον αριθμόν. Γενομένου δ' αγώνος
nis, numero navium haud inferioribus, suscepit. Αcre turn
καρτερού, και του Φιλίστου το μεν πρώτον διά της ιδίας
4ο ανδραγαθίας προτερούντος, ύστερον δε αποληφθέντος prαclium conseritur, in quo sua primum virtute Ρllilistus
υπο των πολεμίων, οι μεν Συρακόσιοι πανταχόθεν κυ praevalebat, sed ab hostibus tandem circumventus, quum
κλώσαντες τας ναύς, εφιλοτιμούντο ζωγρία λαβείν τον Syracusani undique circumfusi id summo studio agerent,
στρατηγόν, ο δε Φίλιστος ευλαβηθείς την εκ της αι ut imperatorem vivum caperent, ille, ut vitaret, qua: iτι
χμαλωσίας αικίαν, εαυτόν απέσφαξε, πλείστας μεν και captivos committi solent, probra et cruciatus, mortem sibi
45 μεγίστας χρείας παρεσχημένος τοίς τυράννοις, πιστό conscivit, postquam maximum sui usum tyrannis praebuc
τατος δε των φίλων τοίς δυνάστας γεγονώς. (4) Οι δε
rat, summamque fidei integritatem prae ceteris amicis prin.
Συρακόσιοι νικήσαντες τη ναυμαχία, το μεν σώμα του cipibus declararat. (4) Syracusani, proelio victores, dila
Φιλίστου διαμερίσαντες και δι' όλης της πόλεως έλκύ
ν » , Α' ι

σαντες αταφoν εξέβριψαν, Διονύσιος δε τον μεν πρα ceratum Ρhilisti cadaver per ιotam urbem traxerunt et
5ο κτικώτατον των φίλων αποβαλών, και στρατηγόν μεν insepultum tandem abjecerunt. Dionysius ergo, amisso
έτερον αξιόχρεων ουκ έχων, αυτός δ' ου δυνάμενος φέ amicorum strenuissimo, ηuum, φui digne subrogaretur, non
ρειν το του πολέμου βάρος, εξέπεμψε πρεσβευτάς προς inveniret, nec per se belli onus gestare posset, missis ad
τον Δίωνα, το μεν πρώτον την ημίσειαν της αρχής πα Dionem legatis dimidium regni primum obtulit, mox Lotum
ραδιδούς, ύστερον δε βουλόμενος όλην εγχειρίζειν. ipsi cedere voluit.
78 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (91,95.)
ΧVΙΙ. Τού δε Δίωνος αποκριθέντος ότι τοις Συρα ΧVΙΙ. Sed ubi Dion respondit, equum essent, arce sy.
κοσίοις δίκαιόν εστι παραδιδόναι την ακρόπολιν επί racusanis dedita, sub conditione selectarum quarundam
τισιν εξαιρέτοις χρήμασι και τιμαίς, ο μεν Διονύσιος opum honorumque excederet, ad reddendam populo arcem,
έτοιμος ήν την άκραν παραδιδόναι τώ δήμω, ώςτε τους his paclis, ut mercenariis opibusque assumtis in Italiam
και μισθοφόρους και τα χρήματα λαβόντα εις την Ιταλίαν trajiceret, paratuserat tyrannus : Dionisque consilium erat,
μεταστήναι, ο δε Δίων συνεβούλευε τοις Συρακοσίοις
δέχεσθαι τα διδόμενα. Ο δε δήμος υπό των ακαίρων nt oblala acciperentur. Sed populus, ab importunis ora
δημηγόρων πεισθείς αντείπε, νομίζων κατά κράτος εκ toribus in contrariam sententiam pertractus, Dioni refra
πολιορκήσειν τον τύραννον. (2) Μετά δε ταύτα ο μεν gabatur, quod vi tyrannum a se expugnatum iri non dubi.
1ο Διονύσιος τους αρίστους των μισθοφόρων απέλιπε φυ tarel. (2) Τum Dionysius conductitiorum fortissimos ad
λάξoντας την άκραν, αυτός δ' ενθέμενος τα χρήματα Custodiam arcis reliφuit : sed ipse, thesauris cum omni re
και πάσαν την βασιλικήν παρασκευήν, έλαθεν εκπλεύ gia supellectili in naves impositis, clam inde solvit et in Ita
σας και κατηρεν εις την Ιταλίαν. (3) Οι δε Συρα liamtrajecit. (3) Ιnterea Syracusaniin partes discesserunt,
κόσιοι προς αλλήλους εστασίασαν, τών μεν οιoμένων dum hi militare imperium summamque potestatem Πera
Ι5 δείν την στρατηγίαν και την των όλων εξουσίαν εγ clidae, φuod is nunquam tyrannidem affectaturus videbatur,
χειρίζειν Ηρακλείδη διά το τούτον δοκείν μηδέποτ' αν
επιθέσθαι τυραννίδι, των δε αποφαινομένων τον Δίωνα demandandum censent, alii Dionem rerum summa praefi
δείν έχειν την των απάντων ηγεμονίαν. Προς δε τού ciendum contendunt. Αccessit huc φuod plurimum sti
τοις πολλών οφειλομένων μισθών τοίς εκ Πελοποννήσου Dendii exteris mililibus, qui ex Peloponneso liberatum
20 ξένοις τοίς ήλευθερωκόσι τας Συρακούσας, και χρημά Syracusas venerant, debebatur. φuum igitur pecuniarum
των σπανιζούσης της πόλεως, οι μεν μισθοφόροι των indigentia civitas laboraret, mercenarii stipendiis fraudati
χρημάτων αποστερούμενοι συνεστράφησαν, όντεςπλείους in agmen sese colligehant : plures erant autem ter mille,
των τριςχιλίων πάντες δ' επίλεκτοι ταις αρεταίς και Spectalae virtutis omnes, longoque rerum bellicarum nsu
διά την άθλησιν των πολεμικών έργων διαπεπονημένοι, exercitati, φuo factum ut fortitudine Syracusanis longe
2s πολύ των Συρακοσίων ταις αρεταίς υπερεβάλλοντο. (4) praestarent. (4) Αb his Dion rogatus, ut una secum defi
Ο δε Δίων αξιούμενος υπό των μισθοφόρων συναπο ceret, et de Syracusanis, ut communi hoste, vindictam
στήναι, και παρά των Συρακοσίων ώς κοινών εχθρών
λαβείν τιμωρίαν, το μεν πρώτον αντείπε, μετά δε ταύτα exigeret, primum quidem denegavit, mox tamen praesente
συναναγκαζόμενος υπό της περιστάσεως, προςεδέξατο rerum statu coactus, externi militis imperium deinde susce
2ο την ηγεμονίαν των ξένων, και μετ' εκείνων ταχθείς pit, cumque illis conjunctus Leοntinos versus agmen duxit.
ανέζευξεν επί τους Λεοντίνους. (5) Οι δε Συρακόσιοι (5) Αt Syracusani, inter se adunati, mercenarios persequun.
συστραφέντες εδίωκον τους μισθοφόρους, και κατά την tur, et conserta inter vias pngna, post magnam suorum
οδοιπορίαν συνάψαντες μάχην και πολλούς αποβαλόν acturam retrocedunt. Quamquam vero insignem victoriam
τες, απεχώρησαν. Ο δε Δίων λαμπρά μάχη νική obtinuerat Dion, injuriarum tamen erga populares recordari
35 σας, ουδέν εμνησικάκησε τοίς Συρακοσίοις αποστει noluit. Quum enim de tollendis ad sepulturam mortuis
λάντων γάρ προς αυτόν κήρυκα περί της των νεκρών caduceatorem ad ipsum mitterent, non solum hoc ipsis
αναιρέσεως, τήν τε των νεκρών αναίρεσιν έδωκε και τους
αλόντας πολλούς όντας απέλυσεν άνευ λύτρων. Πολ Concessit, sed captivos, quorum magnus erat numerus,
λοί γαρ εν τη φυγή μέλλοντες φονεύεσθαι διηγόρευον absque pretio liberos dimisit. Μulti enim in fuga jamjam
«ο εαυτούς είναι των τά Δίωνος φρονούντων, και πάντες trucidandi, Dionis se causae aequiores fuisse profitebantur;
διά ταύτην την αιτίαν εξέφυγον τον θάνατον. eaque de causa praesens mortis discrimen omnes e(fugerunt.
ΧVΙΙΙ. Μετά δε ταύτα Διονύσιος μεν στρατηγόν ΧVΙΙΙ. Ρosthac Dionysius Νypsium, civem Νeapolita
απέστειλεν εις τας Συρακούσας Νύψιον τον Νεαπολί num, fortitudine ac militari scientia praestantem, cum im
την, ανδρεία και συνέσει στρατηγική διαφέροντα συν Ρerio Syracusas misit, cumque eo naves onerarias, frumen
45 εξέπεμψε δ' αυτό και φορτηγά πλοία σίτου και της
άλλης αγοράς γέμοντα. Ούτος μεν ούν εκ Λοκρών tis alioque commeatu refertas, expedivit. Is igitura Locris
αναχθείς ετέλει τον εις Συρακούσας πλούν. (2) Οι δε provectus, cursum Syracusas versus peragebat. (2) Ιnter
κατά την ακρόπολιν μισθοφόροι του τυράννου, κατά ea prasidiarii tyranni in arce, licet ob defectum annonae
τούτον τον καιρόν επιλιπόντος του σίτου, και τη σπάνει summa rerum necessariarum inopia Vexarentur, ad lempus
καιο των αναγκαίων δεινώς πιεζόμενοι, μέχρι μέν τινος υ tamen aliquod magna animorum constantia famem tolera
πέμενον ευψύχως την ένδειαν, της δε φύσεως υπό της bant, ad extremum vero, αuum necessitas naturam vinceret,
ανάγκης ηττωμένης και της σωτηρίας απογνωσκομέ, nec ullam salutis viam aliam prospicerent, concilio per no
νης, συνδραμόντες εις εκκλησίαν νυκτός έψηφίσαντο
clem inito, arcis ac suimet ipsorum postridie deditionem
παραδούναι την ακρόπολιν και σφάς αυτούς τοις Συρα
(95, 96.) Ι)ΙΟDΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧVΙ. 79

κοσίοις άμ' ημέρα. (3) "Ηδη δε της νυκτός ληγούσης, facere Syracusanis decreverunt. (3) Jamque nox finita erat,
οι μεν μισθοφόροι κήρυκας εξέπεμπον προς τους Συρα et mercenarii caduceatores de pacificatione ad Syracusanos
κοσίους περί της διαλύσεως, ο δε Νύψιος, διαφαινούσης mittebant, quum extemplo Νypsius primo statim diluculo
ήδη της ημέρας, κατέπλευσε μετά του στόλου και κα cum classe advellitur, eamque propιer fontem Αrethusam
και θωρμίσθη περί την Αρέθουσαν. Διόπερ της ενδείας sistit. Stalim ergo extrema victus penuria in largam ali
παραχρήμα μεταβαλούσης εις πολλήν δαψίλειαν των moniae copiam mutatur. Τum exposito imperator milite
επιτηδείων, ο μεν στρατηγός Νύψιος εκβιβάσας τους omnes in concionem advocal, et oratione ad praesens tem
στρατιώτας, κοινήν εκκλησίαν συναγαγών και διαλεχθείς pus accommodata exercitum allocutus cunclos ad futura
οικείως τοις παρούσι καιροίς, προθύμους κατεσκεύασε deinceps pericula promtos et alacres reddit. Αrx itaque,
10 προς τους μέλλοντας κινδύνους, Η μεν ούν ακρόπολις jamjam tradenda Syracusanis, ad hunc, φuem diximus,
ήδη παραδιδομένη τοις Συρακοσίοις, τον ειρημένον τρό modum ex insperato conservata est. (4) Τum Syracusani,
πον ανελπίστως διεφυλάχθη. (4) Οι δε Συρακόσιοι impletis quotquot aderant triremibus, in hostem subito in
πληρώσαντες απάσας τάς τριήρεις, επέπλευσαν τοίς πο vehuntur, adhuc in eximendo commeatu occupatum. Ει
λεμίοις έτι περί την εξαίρεσιν της αγοράς διατρίβουσιν. ψuum subita haec esset incursio, praesidiumque arcis mer
15 Απροςδοκήτου δε της εφόδου γενομένης, και των κατά cenarium tumultuarie triremibus hosticis occurreret, na
την ακρόπολιν μισθοφόρων τεθορυβημένως αντιταχθέν vale proelium committitur, in quo victores Syracusani ho
των ταις πολεμίαις τριήρεσιν, εγένετο ναυμαχία, καθ' stium naves aliquot demergunt, nonnullas capiunt, et
ήν οι Συρακόσιοι επροτέρησαν, και τινάς μεν των νεών reliquas in fugam actas ad litus usque persequuntur. (5)
κατέδυσαν, τινών δ' εγκρατείς κατέστησαν, τάς δε λοι Ηoc elati successu, sacra quidem ob partam victoriam diis
20 πας προς την γην κατεδίωξαν. (δ) Μετεωρισθέντες δ' magnifice peregerunt : sed interim ad convivia polumque
επί τό προτερήματι, τοις μεν θεοίς μεγαλοπρεπώς έ conversi, dum hostem devictum locci pendunt, excubias
θυσαν επινίκια, αυτοί δ' εις ευωχίας και πότους εκτρα negligenler administrant.
πέντες, καταφρονούντες των ηττημένων ραθύμως είχον
τα περί τας φυλακάς.
25 ΧΙΧ. Νύψιος δ' o των μισθοφόρων στρατηγός ανα ΧΙΧ. Νypsius ergo, duxmercenariorum, cladem pugnando
μαχέσασθαι και αναλαβείν βουλόμενος την ήτταν, resarcire cupiens, cum ordinatis noctu copiis ex improviso
νυκτός εκτεταγμένη τη δυνάμει παραδόξως προςέπεσε murum nuper exstructum invadit, ac custodes ex nimia
τώ κατεσκευασμένω τείχει. . Ευρών δε τους φύλακας fiducia et temulentia in somnum prolapsos οffendens, sca
διά την καταφρόνησιν και μέθην εις ύπνον τετραμμέ
30 νους, προςέθηκε τάς παρεσκευασμένας κλίμακας προς las, ad hunc usum fabricatas, applicat. (2) Quarum ad
την χρείαν. (i) Διά δε τούτων οι κράτιστοι των μι miniculo ex praesidiariis fortissimi murum ascendunt, cae
σθοφόρων ανέβησαν επί το τείχος, και τους φύλακας φο sisque custodibus, portas reserant. Impressione itaque in
νεύσαντες ανέωξαν τας πύλας. Ειςπεσόντων δε των urbem facta, Syracusanorum duces, a potu adhuo ebrii,
στρατιωτών εις την πόλιν, οι μεν στρατηγοί των Συρα auxilium suis ferre conabantur, et quum vinum conatus im
as κοσίων εκ της μέθης μεθύοντες επειρώντο βοηθείν, pediret, alii cadebant, alii fugae se mandabant. Jamque
εμποδιζόμενοι δε ταις ορμαίς διά τον οίνον, οι μεν ανη
ρέθησαν, οι δ' έφυγον. Κατειλημμένης δε της πόλεως, urbs capta erat, et milites ex arce ferme omnes intra muni
και των εκ της ακροπόλεως στρατιωτών σχεδόν απάν tiones urbis penetraverant: dumque oppidani, propterinopi,
των ειςπεσόντων εντός του περιτειχίσματος, τών δε natum hunc casum et ordinis confusionem altoniti, trepί
4Ο Συρακοσίων διά το παράδοξον και την αταξίαν εκπε dant, ingens peragitur caedes. (3) Ει Τuia propugnatorum
πλήγμένων, πολύς εγένετο φόνος. (3) Των δε του τυ tyranni plures quam decem millia erant, aciemque probe or
ράννου στρατιωτών πλειόνων ή μυρίων όντων και συν
dinatam habebant; memo vires ipsorum sustinere Ρolerat,
τεταγμένων καλώς, ουδείς το βάρος αυτών υπομείναι
δυνατός ήν, άτε του θορύβου και της ταραχής, έτι δε quippe quum tumultu et consternatione, ducumque inopia
victiimpedirentur. (4) Οccupaloigiturforo, statim in domos
4ο αναρχίας τους ελαττουμένους εμποδιζούσης. (4) Κρα
τηθείσης δε της αγοράς υπό των πολεμίων, ευθύς επί a victoribus irruitur. Ibi magna vis opum diripitur : neo
τας οικίας οι νενικηκότες ώρμησαν και πολλά μεν χρή exigua feminarum, puerorum, ministrorumque turba in
ματα διεφορείτο, ουκ ολίγα δε σώματα γυναικών και captivitatem lrahitur. In angipοrtis ceterisque vicis, resi
παίδων, έτι δ' οικετών εξηνδραποδίζετο. Κατά δε stentibussyracusanis, continuae fiunt dimicationes. Μulli
εο τους στενωπούς και τας άλλας όδους αντιταττομένων tudoingens cadit, nec minor sauciatur. Ει noctem quidem
Συρακοσίων, εγίνοντο συνεχείς συμπλοκαί, και πολλοί illam mutuis in se candibus grassando, uί sors Ιοτου", in
μεν απέθνησκoν, ουκ ολίγοι δε τραύμασι περιέπιπτον. tenebris transegerunt, nullusque locus in urbe cadaveribus
Την μεν ούν νύκτα διετέλεσαν αλλήλους αναιρούντες non stratus et oppletus eral.
ώς έτυχε διά το σκότος, και πάς τόπος νεκρών έγεμεν.
80 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (96, 97.)
ΧΧ. Άμα δ' ημέρα το μεν της συμφοράς μέγεθος ΧΧ. Ut primum vero illuxit, tum demum calamitalis
συνεωράθη, οι δε Συρακόσιοι, μίαν έχοντες σωτηρίαν magnitudo conspiciendam se dedit. Ωuum ergo nullam
την από του Δίωνος βοήθειαν, εξαπέστειλαν ιππείς εις nisi a Dionis auxilio salutem haberent cives, equitum
Λεοντίνους, δεόμενοι του Δίωνος μη περιιδείν την suorum nonnullos ad eum in Leontinorum urbem prope.
και πατρίδα δοριάλωτον γινομένην, και των μεν ήμαρτη rare jubent, cum obtestatione rogatum, ne patriam hosti
μένων δούναι συγγνώμην αυτοίς, τάς δε παρούσας praedam fierisinat, sed venia delictorum sibiconcessa, prae
δυςτυχίας ελεήσαντα διορθώσασθαι τήν της πατρίδος Sentis infortunii misertus, ex profligatissima conditione
συμφοράν. (2) Ο δε Δίων, λαμπρός ών την ψυχήν patriam allevet erigatque. (2) Dion, qui vir magnanimus
και διά την εκ φιλοσοφίας παιδείαν εξημερωμένος τους erat, et mentem philosophiae studiis excultam habebat,
το λογισμούς, ουκ εμνησικάκησε τους πολίταις, αλλά τους civibus suis neutiquam succensendum arbitratus, militibus
μισθοφόρους πείσας παραχρήμα ανέζευξε, και διανύ stipendio conductis expeditionem persuadet. Cumque his
σας οξέως την εις Συρακούσας οδόν, ήκε προς τα Εξά iler confestim ingreditur, viamque Syracusanam festinanter
πυλα. (3) Ενταύθα δε διατάξας τους στρατιώτας, emensus, ad Ηexapyla pervenit. (3) Ibi disposita in ordi
προςήγε κατά τάχος, και κατέλαβεν εκ της πόλεως nem acie, concitatius pergit, et obviam sibi habet magnam
15 τέκνα και γυναίκας και τους γεγηρακότας υπέρ τους puerorum, mulierum senumque ex urbe turbam supra de
μυρίους ούτοι δε πάντες απαντώντες μετά δακρύων cem millia, qui omnes supplicum more profusisque eum la
ικέτευον αμύναι τοις ιδίοις άκληρήμασιν. Οι δ' εκ της crimis orabant, ut aerumnis hiseesuis opitularetur. Interea
ακροπόλεως μισθοφόροι, κεκρατηκότες ήδη της προθέ praesidium arcis, sui jam voti compos, aedes circumfora
σεως, τας μεν περί την αγοράν οικίας διαρπάσαντες neas prius direptas incenderant, jamque in reliquas impetu
20 ενέπρησαν, επί δε τας λοιπάς ορμήσαντες διήρπαζον facto, φuidquid facultatum imerat, praedam sibi faciebant.
τας εν ταύταις κτήσεις. (4) Καυ' ον δή καιρόν Δίων (4) Quo ipso temporis momento Dion, pluribus simullocis
κατά πολλούς τόπους ειςπεσών εις την πόλιν, και τοις impressionem in urbem faciens, hostes jam unice in rapi
πολεμίοις περί τάς αρπαγας ασχολουμένοις επιθέμενος, nis occupalos invadit, et quotquot illi occurrunt, φui
πάντας τους περιτυγχάνοντας έκτεινε κομίζοντας επί variarum supellectilium sarcinis humeros gravatos habe
25 των ώμων παντοδαπάς κατασκευάς, διά δε το παρά bant, eos omnes trucidat. Νam quia subito illos adventu
δοξον της παρουσίας και την αταξίαν και την ταραχήν oppresserat, et sine ordineac tumultuariepraedas hinc illino
τών διαφορούντων τάς κτήσεις, ευχερώς άπαντες έχει
hostes differebant, minimo negotio sternebantur omnes.
ρούντο. Τέλος δε πλειόνων ή τετρακιςχιλίων φονευ Αdextremum, φuumultra quattuormillia partimintra aedes,
θέντων, των μεν εν ταις οικίας, των δ' εν ταις οδοίς, partim in viis trucidati essent, superstites in arcem refu
30 οι λοιποί συνέφυγον εις την ακρόπολιν, και τας πύλας gerunt, portisque occlusis periculum evitarunt. (5) Dion
κλείσαντες, εξέφυγον τον κίνδυνον. (5) Δίων δε κάλλι ubi facinus hoc, omnium ab ipso prius gestorum longe
στον των προγεγενημένων έργων υπ' αυτού διαπραξά pulcherrimum, confecerat, domos jam Πagrantes, exstinctis
μενος, τάς μεν καιομένας οικίας διέσωσε κατασβέσας incendiis, conservat, murumque arci praetensum firmiter
την φλόγα, το δε περιτείχισμα καλώς κατασκευασάμε instaural : et sic una eademque opera urbem praemunit,
35 νος, μια πράξει τήν τε πόλιν ώχύρωσε και τους πολε hostique intercluso exitum ad terram obstruit. Ηincurbem
μίους αποτειχίσας είρξε της επί την γην εξόδου. Καθα a cadaverum strage repurgat, erectoφue tropaeo, sacrum
ραν δε των νεκρών ποιήσας την πόλιν και τρόπαιον στή diis epulum, ob vindicatam patriae salutem, instituit. (6)
σας, έθυσε τοις θεοίς υπέρ της σωτηρίας. (6) Συναχθεί Ρopulus contra, ut gratum Dioni animum testaretur, ad
σης δ' εκκλησίας, ο μεν δήμος ευχαριστών στρατηγόν vocata concione, summi imperatoris munus ei suffragiis
publicis commendat, et honores heroicos impertitur. Εxin
4Ο εχειροτόνησεν αυτοκράτορα τον Δίωνα και τιμάς απέ
Dion, prout rebus ab ipso gestis consentaneum erat, omni
νειμεν ηρωικάς, ο δε Δίων ακολούθως τοις πεπραγμέ
bus, qui ex malevolentia et odio in ipsum deliquerant,
νοις επιεικώς τους μεν εχθρούς άπαντας απέλυσε των humaniter ignovit, populumque monitis et exhortationibus
εγκλημάτων, και το πλήθος παραμυθησάμενος εις κοι ad concordiae inter omnes aeque tuendae studium per
νην ήγαγεν ομόνοιαν. Οι δε Συρακόσιοι πανδήμοις duxit. Cives autem per omnes οrdines laude ac venera
45 επαίνοις και αποδοχαίς μεγάλαις ετίμων τον ευεργέτην, tione magnifice virum bene de ipsis meritum, ut unicum
ώς μόνον σωτήρα γεγονότα της πατρίδος. Και τα μεν patriae servatorem, remunerarunt. Αίque hic tum Siciliae
κατά την Σικελίαν εν τούτοις ήν. status fuit. -

ΧΧΙ. Κατά δε την Ελλάδα Χίων και Ροδίων και ΧΧΙ. In Graecia, dum crudescente adhuc bello sociali
Κώων, έτι δε Βυζαντίων διαπολεμούντων προς Αθη Chii, Rhodii, Coi, nec non Βyzantii, cum Αtheniensibus
5ο ναίους τον συμμαχικόν πόλεμον, αμφότεροι μεγάλας
παρασκευάς εποιούντο, βουλόμενοι ναυμαχία κρίναι belligerantur, utrinque magnifiunt apparatus, ut exitum rei
τον πόλεμον. Αθηναίοι δε Χάρητα μεν μετά νεών pugna navali experiantur. Αthenienses igitur, licet sub
εξήκοντα προαπεσταλκότες ήσαν εν τοις άνω καιροίς, Charete duce navium classem jam antea expedivissent,
τότε δε άλλας εξήκοντα πληρώσαντες και στρατηγούς alias tamen sexaginta, prioribus superadditas, miserunt :
ΓΙΟDΟRΙSΙCUΙ,ΙΙ,ΙΒ. ΧVΙ. 81
(97,98)
επιστήσαντες τους επιφανεστάτους των πολιτών, "Ιφι Φuarum praeturam civium suorum nobilissimis, Iphicrati et
κράτην και Τιμόθεον, εξαπέστειλαν κοινή μετά Χάρη Τimotheo, commendarunt, ut aequato cum Charete impe
τος διαπολεμείν τοις αφεστηκόσι των συμμάχων. (2) rio adversus rebelles socios bellum continuarent. (2) Εx
Οι δε Χίοι και Ρόδιοι και Βυζάντιοι μετά των συμ altera parte Chii, Rhodii et Βyzantii cum auxiliaribus,
μάχων εκατόν ναύς πληρώσαντες "Ιμβρον μεν και Λή Centum navium classe instructa, Imbrum et Lemnum Αthe.
μνον ούσαν Αθηναίων επόρθησαν, επί δε Σάμον πολλή niensibus addictas populantur. Inde magnis copiis Samum
δυνάμει στρατεύσαντες την μεν χώραν εδήωσαν , την
adorti agros devastant, eturbem terra marique oppugnant.
δε πόλιν επολιόρκουν κατά γην και κατά θάλατταν
πολλάς δε και άλλας νήσους ούσας υπ' Αθηναίους κακο Μultas praeterea juris Αιuici insulas diripiendo pecunias ad
10 ποιήσαντες, χρήματα ήθροισαν εις τάς του πολέμου Delli usus compilant. (3) Αtheniensium inde praetores,
χρείας. (3) Οι δε των Αθηναίων στρατηγοί πάντες Contractis in unum copiis, primum ad obsidendum Βyzan
αθροισθέντες το μεν πρώτον επεβάλοντο πολιορκήσαι tium animos adjecere. Subhaec quum chii Sociique fα.de
την των Βυζαντίων πόλιν, μετά δε ταύτα των Χίων και ris, Sami obsidione soluta, ad Βyzantiorum tutelam se con
των συμμάχων την μεν πολιορκίαν της Σάμου λυσάν vertissent, omnes copiae navales ad Ηellespontum conve
ι" των, επί δε την βοήθειαν τοις Βυζαντίοις τρεπομένων, ηere, Jamque proximum erat, ut proelio navali decerne
συνηθροίσθησαν πάντες οι στόλοι περί τον Ελλήςποντον. retur, φuum subito ingens ventorum procella ingruens
Μελλούσης δε γίνεσθαι της ναυμαχίας, μέγας άνεμος
cα:pta intervertit. (4) Dumque nihilominus, etiam adver
επιπεσών διεκώλυσεν αυτών την προαίρεσιν. (4) Του
δε Χάρητος παρά φύσιν βουλoμένου ναυμαχείν, και 8ante natura, Chares conligendum statuit, Ιphicrates aulem
κ των περί τον Ιφικράτην και Τιμόθεον εναντιουμένων et Τimotheus propιer vim tempestatis, refragantur, Cha
διά το μέγεθος του κλύδωνος, ο μεν Χάρης επιμαρτυ res, militum fidemobtestatus, collegas proditionis incusat,
ρόμενος τοίς στρατιώταις διέβαλε τους συνάρχοντας ώς Ρerque literas populo significat, ex industria prαclium ab
προδότας, και προς τον δήμον έγραψε περί αυτών ώς illis destitutum. Quo exasperati cives actionem utrique
εγκαταλελοιπότων εκουσίως την ναυμαχίαν οι δ' Αθη intendunt, et multis talentis plexos ab imperii munere re
25 ναίοι παροξυνθέντες, και κρίσιν τώ Ιφικράτει και Τι ΠhΟVent.
μοθέω προθέντες, έζημίωσαν αυτούς πολλοίς ταλάντοις
και της στρατηγίας απέστησαν.
ΧΧΙΙ. Χάρης δε παραλαβών παντός του στόλου ΧΧΙΙ. Chares exinde classis totius praeturam adeplus,
την ηγεμονίαν, και σπεύδων της δαπάνης απαλλάξαι dum impendiis rempublicam liberare properat, facinus
30 τους Αθηναίους, επεχείρησε πράξει παραβόλω. Αρ quoddam praecepsaggreditur. Αrtabazusa rege defecerat,
ταβάζου γάρ αποστάντος από του βασιλέως, και μέλ iamque parva manu contra satrapas septuaginta millium
λοντος ολίγοις στρατιώταις προς τους σατράπας διαγω exercitu instruclos dimicaturus erat. Αd hunc se Chares
νίζεσθαι μυριάδας επτά στρατιωτών έχοντας, συμμα
Cum universis copiis aggregat. Αrtabazus igitur victoriam
χήσαντος αυτό Χάρητος πάση τη δυνάμει, και νική
35 σαντος την του βασιλέως δύναμιν, ο μεν Αρτάβαζος de regii6 adeplus, nt gratiam pro beneficiisrepensaret, tanta
αποδιδους της ευεργεσίας χάριτας, εδωρήσατο πλήθος illum pecuniae summa remunerat, ut in totum inde exer.
χρημάτων, εξ ών δυνατόν ην πάσαν την δύναμιν οψω citum Stipendia erogare posset. (2) Ρergratum hoc Charelis
νιάζεσθαι. (2) Οι δ' Αθηναίοι το μεν πρώτον απε factum initio Αtheniensibus accidit. Sed posteaquam per
δέξαντο την πράξιν του Χάρητος, ύστερον δε του βασι legationem de ista Charetis injuria rex cum civitate expo
«υ λέως πρέσβεις αποστείλαντος και κατηγορούντος του stulavit, longe secius affecti sunt. Diditus enim rumor
Χάρητος, την εναντίαν έσχον γνώμην διεδόθη γάρ erat, regem trecentarum navium subsidia hostibus Αthe
λόγος ότι τοις πολεμίοις των Αθηναίων βασιλεύς επηγ
γείλατο τριακοσίαις ναυσι συγκαταπολεμήσειν τους niensium promisisse. Ιd reformidans populus, bellum cum
Αθηναίους. Ταύτ' ούν ο δήμος ευλαβηθείς έκρινε κατα defectoribus componere decrevit. Qu08 Ψιum non minus
45 λύσασθαι τον προς τους αφεστηκότας πόλεμον, ευρών pacis cupidos esse cognovit, facile cumillistransegiι.Sociale
δε κακείνους επιθυμούντας της ειρήνης, ραδίως προς itaque bellum, guum tres durasset annos, hod fine termi
αυτούς διελύσατο. Ο μεν ούν συμμαχικός ονομασθείς natum est. (3) Ιnterim in Μacedonia tres simul reges,
πόλεμος τοιούτον έσχε το τέλος, διαμείνας έτη τρία. Τhracum Paeonumque et Illyriorum, contra Philippum
(2) Κατά δε την Μακεδονίαν τρείς βασιλείς συνέστη conspirant. Ηi Μacedonibus finitimi, φuum vires Ρhilippi
εο σαν επί τον Φίλιππον, ό τε των Θρακών και Παιόνων in dies magis ac magis crescentes lividis oculis intuerentur,
και Ιλλυριών. Ούτοι γαρ όντες όμοροι τους Μακεδόσι, nec tamen jampridem ab eo victis pares ad rebellandum
και την αύξησιν υφορώμενοι του Φιλίππου, καθ'
εαυτούς μεν ουκ ήσαν αξιόμαχοι προηττημένοι, κοινή vires suppeterent, hoc modo victoriam de ipso relaturos se
δε πολεμούντες υπέλαβον ραδίως αυτού περιέσεσθαι. confidebant, sijunctis illi copiis bellum inferrent. 6 Verum
D!0D0RUS. ΙΙ,
82 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒ Μ. Ισ7. (9», 100.)
Α Ν.
Διόπερ αθροιζόντων τάς δυνάμεις, επιφανείς ασυν Ιnos, dum copias adhuc cogunt, nec ullosdum ordines
τάκτοις και καταπληξάμενος ήνάγκασε προςθέσθαι τοις instructos habent, subito adventu oppressos et perculsos in
Μακεδόσιν. -
iura Μacedonici regni concedere Ρhilippus cocgit.
ΧΧΙΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Καλλιστράτου ΧΧΙΙΙ. Ρostquam archon Αthenis Callistratus, consules
5 Ρωμαίοι κατέστησαν υπάτους Μάρκον Φάβιον και Romae Μ. Fabius et C. Plotius creati erant, bellum,
Γάϊον Πλώτιον. Επί δε τούτων ο κληθείς ιερός πό φuod sacrum nominatur, conflatum est, novemque annos
λεμος συνέστη, και διέμεινεν έτη εννέα. Φιλόμηλος duravil. Philomelus enim Ρhocensis, confidentia el scele.
γαρ ο Φωκεύς, ανήρ θράσει και παρανομία διαφέρων, rata morum pravitate memini secundus, templo in Delphis
κατελάβετο μεν το εν Δελφοίς ιερόν, εξέκαυσε δε τον occupato, bellum sacrum his de causis accendit. (2) Quum
10 ιερόν πόλεμον διά τοιαύτας τινάς αιτίας. (2) Λακε Lacedaemonii Leuctrico, quod cum Τhebanis gesserant,
δαιμονίων προς Βοιωτούς διαπολεμησάντων τον Λευ bello devicti essent, Τhebanipropter Cadmeam occupatam,
κτρικόν πόλεμον και καταπολεμηθέντων, οι μεν Θηβαίοι Spartanis in Αmphictyonum judicio magnopere accusatis
διά την κατάληψιν της Καδμείας δίκας μεγάλας επα grandem peeuniaesummam irrogarant. (3) Ρhocenses etiam,
γαγόντες τοίς Λακεδαιμονίοις εν Αμφικτύοσι, κατε quod magnum terrae sacrae tractum, φuae Cirrhaea nuncu
1 δίκασαν αυτούς πολλοίς χρήμασιν. (3) Οι δε Φωκείς palur, opere rustico excoluissent, repetundarum in senatu
επεργασάμενοι πολλήν της ιεράς χώρας της ονομαζο Αmphictyonum arcessiti ac multis talentis condemnati
μένης Κιβραίας, δίκας υπέσχον εν Αμφικτύοσι, και
fuerunt. Quum veromultam non exsolverent, hieromnemo.
πολλοίς ταλάντοις κατεκρίθησαν. Ουκ εκτινόντων
nes, impacta Phocensibus dica, senatum Αmphictyonum
δ’ αυτών τα οφλήματα, οι μεν ιερομνήμονες εν Αμφι
20 κτύοσι κατηγόρoυν τών Φωκέων, και το συνέδριον rogarunt, ut nisi pecunia deo persolveretur, depeculatorum
ήξίουν, εάν μή τα χρήματα τω θεώ αποδώσιν οι Φω agros deo consecrarent. Itemque a ceteris quoque da
κείς, καθιερώσαι την χώραν των αποστερούντων τον mnalis, inter quos erant Lacedaemonii, exigenda qua debe.
θεόν ομοίως δ' έφασαν δείν και τους άλλους τους κα rentur contendebant. Quodsi parere abnuerent, communi
ταδικασθέντας εκτίνειν τα οφλήματα, εν οις υπήρχον omnium Graecorum odio expositi forent. (4) Ηoc Αmphi
25 και Λακεδαιμόνιοι εάν δε μη υπακούωσι, κοινή υπό ctyonum decretum quum Graecorum suftragiis comprobare.
των Ελλήνων μισοπονηρίας αξιoύσθαι. (4) Των δ' 1ur, jamque prope esset ut ager Ρhocensium sacris dei
Ελλήνων συνεπικυρούντων τα δόγματα των Αμφι usibus addiceretur, Philomelus, cujus summa ιunc inter
κτυόνων, και της των Φωκέων χώρας μελλούσης καθιε Ρhocenses dignitas erat, verba popularibus faciens, pecu.
ρούσθαι, ο Φιλόμηλος, μέγιστον έχων εν τοις Φωκεύ nias ob multae magnitudinem nequaquam exsolvi posse;
30 σιν αξίωμα, διελέχθη τους ομοεθνέσι, διδάσκων ώς pali Vero, ιιι ager devoveatur, non effeminatorum modo ho.
εκτίσαι μεν ου δύνανται τα χρήματα διά το μέγεθος minum esse, sed etiam cum periculo conjunctum vitaeque
της καταδίκης, περιοράν δε καθιερωμένην την χώραν omnium labefactationem et ruinam afferre docehat. (5)
ου μόνον ανάνδρων υπάρχειν, αλλά και κίνδυνον επιφέ. Οperam quoque dabat, ut, pro qua posset facultate sen.
ρειν και τώ των απάντων βίω ανατροπήν. (5) Επει tentias Αmphictyonum iniquas esse demonstraret; siquidem
35 ράτο δε και τας κρίσεις των Αμφικτυόνων αδίκους ob parvum admodum, quem coluissent, agrum multa
δεικνύναι κατά το δυνατόν μικράς γάρ παντελώς χώρας longe maxima essel inflicta. Consilium proinde illis dabal,
κατεργασθείσης μεγίστας ζημίας τεθείσθαι. Συνεβού
ut judicium illud rescinderent, causasque, curid facerent,
λευεν ούν ταύτας ακύρους ποιήσαι, και μεγάλας αφορ
μάς έχειν απεφαίνετο τους Φωκείς κατά των Αμφι non exiguas Ρhocensibus suppetere confirmabat. Jam olim
40 κτυόνων το γαρ παλαιόν του μαντείου την εξουσίαν και in polestate ac clientela ipsorum oraculum fuisse : in cujns
προστασίαν εσχηκέναι τούτους. Και μάρτυρα τον rei testimonium antiquissimi omniumque maximi poela,
αρχαιότατον και μέγιστον των ποιητών "Ομηρον πα Ηomeri, versus allegabat, ubi canit poeta :
ρείχετο λέγοντα
Οüi Cyparissum habent Pythonaque rupe jacentem,
- αυταρ Φωκήων Σχεδίoς και Επίστροφος ήρχον, Ρhocenses Schediusque regunt et Εpistrophus (acer).
45 οι Κυπάρισσον έχον Πυθώνά τε πετρήεσσαν.
(6) Ιdcirco de patroeinio templi fatidici controversandum
(6) Διόπερ έφη δείν αμφιςβητείν περί της του μαντείου esse, quod patrium et avitum utique esset Ρhocensibus,
προστασίας, ώς ούσης πατρίου τοις Φωκεύσιν. Επηγ asserebat. Quodsi absolutam sibi polestalein, ut summo
γέλλετο δε κατορθώσειν την επιβολήν, εάν αυτόν αυ imperatori, novi hujus negotii traderent, summa illud
τοκράτορα καταστήσωσι στρατηγόν της όλης επιβολής dexterilate se administraturum Spopondit.
οο και κύριον. ΧΧΙV. Ρhocenses igitur multae in se decretae metu dicta
ΧΧΙV. Των δε Φωκέων δια τον εκ της καταδίκης
torem creant Philomelum, qui promissa (actis gnaviter ex.
φόβον ελομένων αυτον αυτοκράτορα στρατηγόν, ο Φι
λόμηλος ενεργώς επετέλει τας επαγγελίας. Πρώτον sequitur. Νam primumitinere Spartam suscepto, arcanos
(ιου, Ιοι.) Ι)ΙΟΙ)ΟRΙSΙCULΙΙ.ΙΒ. ΧVΙ. 83

μεν γαρ παρελθών εις την Σπάρτην, εν απορρήτοις διε hac de re sermones cum Αrchidamo Lacedaemoniorum rege
λέχθη τό βασιλεί των Λακεδαιμονίων Αρχιδάμω, ότι confert, quod ipsi non minus, quam sibi, contendendum
κοινός ο αγών εστιν αυτό περί του ποιήσαι τάς κρίσεις esset, utirritaesententiae Αmphictyonum redderentur , nam
των Αμφικτυόνων ακύρους είναι γαρ και κατά των Contra LaCedaemonios quoque magnas et injustas ab Αm
και Λακεδαιμονίων μεγάλας και αδίκους αποφάσεις των
Αμφικτυόνων. Εδήλωσεν ούν αυτό διότι τους Δελ phictyonibus sententias pronuntiatas esse. Consilium igitur
φους καταλαβέσθαι διέγνωκε, και της προστασίας εάν Delphos occupandi, et si patrocinium ejussuijuris feceriι,
εγκρατής γένηται, τα δόγματα των Αμφικτυόνων ακυ Αmphictyonum decreta antiquandi, regiaperit. (2) Αrchi.
ρώσει. (2) Ο δ' Αρχίδαμος αποδεξάμενος τον λόγον, damus, cuinonimprobaretur hac oratio, inpraesens quidem
ιο φανερώς μεν κατά το παρόν ουκ έφησε βοηθήσειν, λά manifestisse illum auxiliis non instructurum, sed clam pe
θρα δε πάντα συμπράξειν, χορηγών και χρήματα και cuniis et militibus mercenariispraesto futurum recepit. Τum
μισθοφόρους. Ο δε Φιλόμηλος παρά μεν τούτου πεν
Philomelus, acceptis abeo quindecim talentis, deque suototi
τεκαίδεκα τάλαντα λαβών, ιδία δε προςθείς ουκ ελάττω
τούτων, μισθοφόρους τε ξένους εμισθώσατο και των Φω dem adjectis, peregrinos hinc indemilites stipendio conduxit.
15 κέων επέλεξε χιλίους, ους ωνόμασε πελταστάς. (3) Ε Ρhocensibus autem mille delegit, quos peltastas nomina
Αθροίσας δε στρατιωτών πλήθος και καταλαβόμενος το vit. (3) Μagna itaque vi militum coacta, lempluminvadit. Οb.
μαντείον, τούς τε Θρακίδας καλουμένους των Δελφών sistunt quidem illi Delphorum nonnulli, qui Thracidae nun
εναντιουμένους ανειλε και τάς ουσίας αυτών εδήμευσε, cupantur : verum hos ille occidit, et bona eorum publicavit.
τους δ' άλλους ορών καταπεπληγμένους, παρεκάλει Ceterosque perculsos videns, bonum habereanimum jussit:
20 θαρρείν, ώς ουδενός εσομένου περί αυτούς δεινού. (4)
nihil enim malipassuros. (4)Jam quum (ani occupati fama
Διαβοηθείσης δε της περί το ιερόν καταλήψεως, Λοκροί
μεν οι πλησίον οικούντες παραχρήμα εστράτευσαν επί percrebrescerel, Locri, finitimos incolentes tractus, ar
τον Φιλόμηλον. Γενομένης δε περί Δελφούς μάχης, οι matis Ρhilomelum copiis aggrediuntur, verum commissa
μεν Λοκροί λειφθέντες και πολλούς αποβαλόντες των circa Delphos pugna, succumbunt, et posι magnam
25 στρατιωτών έφυγον εις την οικείαν, ο δε Φιλόμηλος suorum cardem domum fuga se recipiunt. Ρhilomelus, hac
επαρθείς τη νίκη, τας των Αμφικτυόνων αποφάσεις έκ victoria excilatus, decreta Αmphictyonum e columnis exci.
τε των στηλών εξέκοψε και τα περί των καταδίκων dil, et tabulas damnatorum abolevit. (5) Ιnlerea rumores
γράμματα κατέλυσεν. (5) Αυτός δε διέδωκε λόγον ώς passim disseminaverat, Se neque templum exspoliare con
ούτε συλάν το μαντείον διέγνωκεν ούτ' άλλην ουδεμίαν stituisse, neque alterius iniqui facinoris designandi consilia
30 παράνομον πράξιν συντελείν βεβούλευται, της δε προ agitare : sed quia praerogativam a majoribus traditam vin
γονικής προστασίας αμφιςβητών και τας των Αμφικτυό dicaret, et injustas Αmphictyonum sententias abrogare cu.
νων αδίκους αποφάσεις ακυρώσαι βουλόμενος βοηθεί
peret, patriis Ρhocensium legibus defensionem prastare.
τοίς πατρίοις νόμοις των Φωκέων.
ΧΧV. Οι δε Βοιωτοί συνελθόντες εις εκκλησίαν, ΧΧV. Αt Βα.oti, publicamad deliberationem congregati,
35 εψηφίσαντο βοηθείν τώ μαντείω, και παραχρήμα templo succurrendum decernunt, et armatorum confestim
στρατιώτας εξέπεμψαν. Τούτων δε πραττομένων, ο manum expediunt. Quae dum geruntur, Ρhilomelus muro
Φιλόμηλος τείχός τε περιεβάλετο τό ιερό και μισθο templumcircumdedit, etconscriptishincindemilitumcopiis,
φόρους ήθροισε πολλούς, αναβιβάσας τους μισθούς και
ποιήσας ήμιολίους, και των Φωκέων επιλέγων τους dimidium toti supererogans, stipendiumauxit, delectuquo
4ο αρίστους κατέγραφε, και ταχύ δύναμιν αξιόλογον ή habito, Ρhocensium fortissimos conscripsit, brevique insi
θροισεν ουκ ελάττους γάρ των πεντακιςχιλίων στρα gnem exerciίum contraxit. Νam non infra guinque millia
τιωτών έχων προεκάθητο των Δελφών, φοβερός ών ήδη subsignis habens transitum ad Delplos occupavit, ac bello
τοίς προς αυτόν πολεμείν βουλομένοις. (2) Μετά δε ipsum aggressuris jam formidabilis erat. (2) Ηinc armis in
ταύτα στρατεύσας εις την των Λοκρών χώραν, και πολ
45 λήν της πολεμίας γης δηώσας, κατεστρατοπεδεύσατο Locrorum terram promotis, compluribus in locis eam po
πλησίον ποταμού τινος ρέοντος παρά φρούριον οχυρόν. pulatur, et juxta lumen quoddam, castellum egregie mu
Τούτω δε προςβολάς ποιησάμενος, και μη δυνάμενος nitum praeterlabens, castra ponit. Ιd oppugnationibus ali
έλείν, της μεν πολιορκίας απέστη, προς δε τους Λοκρούς φuot tentatum ubi capere nequit, obsidione intermissa, cum
συνάψας μάχην, απέβαλε των στρατιωτών είκοσι, και Locris manus conserens, viginti suorum amittit : quorum
ιο των νεκρών ου δυνηθεις κρατήσαι, την αναίρεσιν αυτών cadavera dum recuperare vi non potest, per caduceatorem,
διά κήρυκος ήτήσατο. Οι δε Λοκροί την αναίρεσιν ου
συγχωρούντες, απόκρισιν έδωκαν ότι παρά πάσι τοις ut sibi restituantur, petit. Locri, collectione mortuorum
"Ελλησι κοινός νόμος εστίν ατάφους ρίπτεσθαι τους ιε negata, respondent, apud universos Graecos communi lege
ροσύλους. (3) Ο δε Φιλόμηλος χαλεπώς φέρων το Sancitum haberi, ut sacrilegiabjiciantur insepulti. (3) Ηanc
β,
- " " ,

84 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (101, 102.)
ns
συμβεβηκός, συνήψε μάχην τοις Λοκροίς, και πάσαν repulsam molestissimefere Ρhilomel cum Locrensibus
us,
ειςενεγκάμενος φιλοτιμίαν, ανειλέ τινας των πολεμίων, ilerum coufligit, omnique studio elaborans, nonnullis Ιιο.
και των σωμάτων κυριεύσας ήνάγκασε τους Λοκρούς stium interfectis, cadaveribus politur, atque ita ad permu
αλλαγην ποιήσασθαι των νεκρών. Κρατών δε των tationem casorum eos cogit. Jamque campos in polestate
b υπαίθρων, και πολλήν πορθήσας της Λοκρίδος, επανήλ habens, Locride passim devastata, cum milite praedis
θεν εις Δελφούς, εμπεπληκώς ώφελείας τους στρατιώ onusίο Delphos regreditur. Εxin de belli eventu ex oraculo
τας. Μετά δε ταύτα περί του πολέμου βουλόμενος
χρήσασθαι τώ μαντείω, την Πυθίαν ήνάγκασεν ανα aliquid resciscere cupiens, vi Ρythiam adegit, ut tripode
conscenso, responsum sibi daret.
βάσαν επί τον τρίποδα δούναι τον χρησμόν.
10 ΧΧVΙ. Επει δε του τρίποδος εμνήσθην, ουκ άκαι ΧΧVΙ. Ρostquam vero mentio tripodis hic sese offert,
ρον προςαναλαβείν ηγούμαι την παλαιάν περί αυτού hisloriam antiquitus de illo traditam hic repetere non in.
παραδεδομένην ιστορίαν. Λέγεται γάρ το παλαιον tempestivum arbitror. Οlima caprisoraculum hoc inventum
αίγας ευρείν το μαντείον ού χάριν αιξί μάλιστα χρη memoratur. Cujus gratia mactatis utplurimum capris ad
στηριάζονται μέχρι του νύν οι Δελφοί. (2) Τον δε hnac usque diem petunt oracula Delphi. (2) Ιnventionis
το τρόπον της ευρέσεως γενέσθαι φασί τοιούτον. "Οντος hune porro modum tradunt : terra hiatus eo loco fuil,
χάσματος εν τούτω τω τόπω καθ' όν εστι νυν του ιερού ubi nunc adytum quod vocatur templi exsistit, circumque
το καλούμενον άδυτον, και περί τούτο γενομένων αιγών
hunc caprae pascentes oberrarunt, quod Delphi ιunc nondum
διά το μήπω κατοικείσθαι τους Δελφούς, αει τώ χά
σματι την προςιούσαν και προςβλέψασαν αυτό σκιρτάν Colerenίur. Ibi accidit ul, quaecunque propiusad voraginem
20 θαυμαστώς και προίεσθαι φωνήν διάφορον ή πρότερον accedens despiceret, mirum in modum exsultaret, et vocem
ειώθει φθέγγεσθαι. (3) Τον δ' επιστατούντα ταις αιξί ab usitata prius dissonam emitteret. (3) Ιd pastor gregis
θαυμάσαι το παράδοξον, και προςελθόντα τώ χάσματι ut insolens admiratus, φuid rei foret, exploraturusaccessit,
και κατιδόντα οϊόνπερ ήν ταυτό παθείν ταις αιξίν εκεί et ipse despectans, eodem modo, φuo caprae, affectus est.
νας τε γάρ όμοια ποιείν τοίς ενθουσιάζουσι και τούτον Νam istae ut divino afflata spiritu se gerere; hic futuros
25 προλέγειν τα μέλλοντα γίνεσθαι. Μετά δε ταύτα της eventus praecinere. Μox fama per accolas divulgata, quod
φήμης παρά τοις εγχωρίοις διαδοθείσης περί του πάθους tam miris appropinquantes specui modis afficerentur, plures
των προςιόντων τό χάσματι, πλείους απαντάν επί τον eoloci convenere, quumque propterreinovitatempericulum
τόπον διά δε το παράδοξον πάντων αποπειρωμένων, facerent omnes, quicunque propius adierant, furore divino
τους αεί πλησιάζοντας ενθουσιάζειν. Δι' ας αιτίας θαυ
corripiebantur. Hinc locus ille ceu fatidicus pro miraculo
30 μασθήναι τε το μαντείον και νομισθήναι της Γης είναι
το χρηστήριον. (4) Και χρόνον μέν τινα τους βουλο habitus, Τerraeque oraculum esse creditum fuit. (4) Du
μένους μαντεύεσθαι προςιόντας τό χάσματι ποιείσθαι ravit ad tempus ille mos, ut, φui divinare vellent, antro
τάς μαντείας αλλήλοις, μετά δε ταύτα πολλών καθαλ propinquantes de futurisalteralleri responsarent. Sed quum
λομένων εις το χάσμα διά τον ενθουσιασμόν, και πάν multi per excessum mentis lymphaticum in specum de
35 των αφανιζομένων, δόξα τοις κατοικούσι περί τον τό sultarent, omnesque e conspectu hominum auferrentur;
πον, ίνα μηδείς κινδυνεύη, προφήτίν τε μίαν πάσι consultius accolis visum, ne quis idem periculum incurre
καταστήσαι γυναίκα και διά ταύτης γίνεσθαι την χρη ret, unam omnibus feminam vatem consecrari, φuae fatidi
σμολογίαν. Ταύτη δε κατασκευασθήναι μηχανήν εφ' cis eftatis praeesset; machinamque illi fabricari, qua con
ήν αναβαίνουσαν ασφαλώς ενθουσιάζειν και μαντεύεσθαι repleri et consulentibus
scensa, citra noxam afflatu divino
40 τοις βουλομένοις. (ε) Είναι δε την μηχανήν τρείς vaticinari posset. (5) Μachina tres erant bases : unde
έχουσαν βάσεις, αφ' ών αυτήν τρίποδα κληθήναι σχε
δόν δε παντός του κατασκευάσματος απομιμήματα γί tripodi illi nomen obvenit. Figuram ejus propemodum
νεσθαι τους έτι και νύν κατασκευαζομένους χαλκούς omnes etiamnum conflati ex aere tripodes imitantur. Quem
τρίποδας. "Ον μεν ούν τρόπον ευρέθη το μαντείον igitur ad modum oraculisedes inventa, quibusque de cau
45 και δι' ας αιτίας ο τρίπους κατεσκευάσθη, ικανώς ειρή sis tripus exstructus sit, satis jam declaratum arbitror. (6)
σθαι νομίζω. (6) Θεσπιωδείν δε το αρχαίον λέγεται Sortes a virginibus quondam editas fama est, quod et natu
παρθένους διά τε το της φύσεως αδιάφθορον και το της ram haberent incorruptam et sexus cum Diana communio
Αρτέμιδος ομογενές ταύτας γάρ ευθετείν προς το τηρείν nem. Αdde quod servandis oraculorum secretis magis
τα απόρρητα των χρησμωδουμένων. Εν δε τοις νεω idoneae videbantur. Sed propinquiore, aiunt, memoria
50 τέροις χρόνοις φασίν Εχεκράτην τόν Θετταλόν παρα Τhessalus guidam Εchecrates, ad oraculum profectus, ex
γενόμενον εις το χρηστήριον και θεασάμενον την fatidicae virginis intuitu, propter eximiam ejus venuslalenι,
χρησμολογούσαν παρθένον, ερασθήναι διά το κάλλος
it, raptaque stuprum offerι. Quod faci
αυτής και συναρπάσαντα βιάσασθαι τους δε Δελφούς amore exardesc
nus Delphos impulit, ut lege sancita caverent, ne virgo
διά το γεγενημένον πάθος εις το λοιπόν νομοθετήσαι
DΙΟDΟRΙSΙCULΙ LΙΒ. ΧVΙ. 85
(102,103.)
μηκέτι παρθένον χρηστηριάζειν, αλλά γυναίκα πρε deinceps, sed femina quinquagenaria major, virgineo lamen
σβυτέραν πεντήκοντα ετών χρησμολογείν κοσμείσθαι δ' ornatu, tanquam in pristinae vatis memoriam, deiresponsis
αυτήν παρθενική σκευή, καθάπερ υπομνήματι της πα prasideret. Ηaec sunt quae de oraculi origine ex vetusta
λαιάς προφήτιδος. Τα μεν ούν περί της ευρέσεως του Fabularum traditione referuntur. Jam ad Ρhilomeli res
5 μαντείου μυθολογούμενα τοιαύτ' εστίν ημείς δ' επανά gestas regrediemur.
ξομεν επί τάς Φιλομήλου πράξεις.
ΧΧVΙΙ. Ούτος γάρ κρατών του μαντείου προςέ ΧΧVΙΙ. Ιs, fano in polestatem redacto, Ρythiam ritu
ταττε τη Πυθία την μαντείαν από του τρίποδος patrio ex tripode oraculum sibi reddere jussit. Quumque
ποιείσθαι κατά τα πάτρια. Αποκριναμένης δ' αυτής Wates hunc (non") esse patrium morem diceret, minisillam
10 ότι * ταύτά εστι τα πάτρια, διηπειλήσατο και συν adegit, ut tripodem conscenderet. Ibi mulier, ad vim infe
ηνάγκασε την ανάβασιν ποιείσθαι επί τον τρίποδα. rentis auctoritatem sese accommodans, licere ipsi, quid
Αποφθεγξαμένης δ' αυτής προς την υπεροχήν του βια quid liberet, respondit. Quod lato ille animo complexus,
ζομένου ότι έξεστιν αυτό πράττειν ο βούλεται, ασμέ conveniens negotio suo responsum se habere affirmavit.
νως το ρηθέν εδέξατο και τον προςήκοντα χρησμόν έχειν Ιdque statim in tabula descriptum publice omnibus legen
15 απεφήνατο. Ευθύς δε και τον χρησμόν έγγραφον dum proposuit, ut omnibus demonstraret, rerum pro libitu
ποιήσας και πρoθείς εις τoυμφανές, άπασιν εποίησε φα gerendarum licentiamipsi deum dedisse. (2) Concione eliam
νερον ότι ο θεός αυτό δίδωσιν εξουσίαν πράττειν ό, τι populi advocata, divinam ex adyto vocem multitudini ex
βούλεται. (2) Συναγαγών δ' εκκλησίαν και την μαν
ponit, omnesque ad constantiam exhortatur. Ηinc ad ne.
τείαν τοις πλήθεσι δηλώσας και παρακαλέσας θαρρείν,
2ο ετρέπετο προς τας του πολέμου πράξεις. Εγένετο δ' gotia belli denuo se convertil. Quin et prodigium ad ipsum
αυτό και σημείον εν τώ ιερό του Απόλλωνος αετός Αpollinis templum ei offertur. Νam aquila, fanum dei su
γαρ υπερπετόμενος τον νεών του θεού και συγκυλισθείς pervolitans et ad terram se devolvens, nutritas in templo
επί την γην, τάς τρεφομένας εν τώ ιερό περιστεράς columbas venabatur, adeo ut nonnullas ex ipsis altaribus
εθήρευεν, ών ενίας απ' αυτών ήρπαζε των βωμών. Το corriperet. Εo portendi Philomelo et Ρhocensibus, hisco
25 δε σημείον έφασαν οι περί ταύτ' ασχολούμενοι σημαί studiis occupati dictitabant, eos rerum apud Delphos poti
νειν τω Φιλομήλω και τοις Φωκεύσι κρατήσειν των ιuros esse. (3) Ηinc magnopereinflatus, amicorum maxime
περί Δελφούς πραγμάτων. (3) Επαρθείς ούν επί τού
idoneos legationibus destinat, horumque nonnullos Αthe
τοις επέλεξε των φίλων τους ευθετωτάτους εις τας πρε nas, quosdam Lacedaemonem, partem etiam Τhebas iti.
σβείας, και τούτων τους μεν εις τας Αθήνας, τους δ' εις
demque in ceteras Graeciae urbes insigniores, mittit, cum
30 Λακεδαίμονα, τους δ' εις τας Θήβας εξέπεμψεν ομοίως
δε και προς τας άλλας τάς επισημoτάτας των κατά την hac excusatione : Delphos a se occupatos, non quod sacris
Ελλάδα πόλεων απέστειλεν, απολογούμενος ότι κατεί opibus insidias tenderet, sed ulfani patrocinium popularibus
ληπται τους Δελφούς, ου τοίς ιεροίς χρήμασιν επιβου suis vindicaret, hocenimantiquissimistemporibus proprium
λεύων, αλλά της του ιερού προστασίας αμφιςβητών ipsis designatum esse. (4) Rationem etiam pecuniae cun.
3s είναι γάρ Φωκέων αυτην ιδίαν εν τοις παλαιοίς χρόνοις ctis Graecis reddere, pondusque ac numerum donariorum
αποδεδειγμένην. (4) Των δε χρημάτων τον λόγον έφη recensere, quisquis id exigeret, paratum se esse confir
πάσι τοις "Ελλησιν αποδώσειν, και τόν τε σταθμόν και mat. Rogavit tandem, si quis ex odio vel invidia bellum
τον αριθμόν των αναθημάτων έτοιμος είναι παραδιδόναι Ρhocensibus facesseret, ut secum arma potius conjungeret :
τοις βουλομένοις εξετάζειν. Ηξίου δέ, άν τις δι' έχθραν sin minus, ut ab armis saltem abstineret. (5) Ηis mandatis
εο ή φθόνον πολεμή Φωκεύσι, μάλιστα μεν συμμαχείν,
uefungerentur, Αthenienses et Lacedaemo
ει δε μή γε, την ησυχίαν άγειν. (3) Των δε πρέσβεων quumlegatistren
το προςταχθεν πραξάντων, Αθηναίοι μεν και Λακεδαι nii aliiqu e nonnul li sociale fα αιus cum co pactiauxilia pro
μόνιοι και τινες άλλοι συμμαχίαν προς αυτόν συνέθεντο mittunt, sed Βα.oti cum Locrensibus et quidam alii in
και βοηθήσειν επηγγείλαντο, Βοιωτοί δε και Λοκροί και contrariam eunt sententiam, bellumque pro deo contra Pho
45
τινες έτεροι ταναντία τούτοις εψηφίσαντο, και τον πό censes gerendum suscipiunt. Ista per hujus anni curricu
λεμον υπέρ του θεού προς τους Φωκείς επανειλοντο. lum gesta sunt.
Ταύτα μεν ούν επράχθη κατά τούτον τον ενιαυτόν. ΧΧVΙΙΙ. Jam Αthenis Diotimus archonlis, Roma C. Μar
ΧΧVΙΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Διοτίμου Ρω cius et Cn. Μanlius consulum munus adierant, quum Philo,
μαίοι κατέστησαν υπάτους Γάϊον Μάρκιον και Γναίον melus, praevidens belli magnitudinem, ingentem vim mili
5ο Μάλλιον. Επί δε τούτων Φιλόμηλος μεν προορώμενος tum stipendia facientium contraxit, φuibus etiam Phocenses
το μέγεθος του πολέμου, μισθοφόρων τε πλήθος ήθροιζε armis idoneos, habito delectu, aggregavit. (2) Α! Τnum
τών τε Φωκέων τους ευθέτους κατέλεγεν εις την στρα pecuniis ad bellum opus esset, a sacris quidem donariis
τείαν. (2) Του δε πολέμου προςδεομένου χρημάτων, abstinuit, sed a Delphis, qui fortuna benignitate ac divitiis
των μεν ιερών αναθημάτων απείχετο, τους δε Δελφούς
86 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (103, 104.)
ευδαιμονία και πλούτω διαφέροντας επράξατο πλήθος ceteros anteibant, pecuniarum φuantum ad stipendia mer.
χρημάτων ικανόν εις τους των ξένων μισθούς. Κατασκευ cenariorum sufficeret exegit. Quum igitur satis magnum
άσας ούν αξιόλογον δύναμιν προήγαγεν εις ύπαιθρον, exercilum collegisset, sub dium prodiil, manifeste jam os.
καιφανερός ήν ετοίμως έχων διαγωνίζεσθαι προς τους tendens se cum φuovis Ρhocensium hoste ad decernendum
ό
αλλοτρίως διακειμένους τοίς Φωκεύσι. (3) Των δε esse paratum. (3) Τum arma in illum expedientibus Lo
Λοκρών στρατευσαμένων επ' αυτόν, εγένετο μάχη περί cris, prolio concurritur ad Phaedriades quas vocant petras,
τάς Φαιδριάδας καλουμένας πέτρας, ην νικήσας ο Φι φuo Ρhilomelus victor multos hostium interemit, nec exi
λόμηλος πολλούς μεν ανειλε των πολεμίων, ουκ ολίγους guum numerum cepit, nonnullos etiam de rupe se praecipites
δ' εζώγρησε, τινάς δε κατά της πέτρας συνηνάγκασεν dare coegit. Αb hac pugna res prospere succedentes ani
10 εαυτούς κατακρημνίσαι. Μετά δε την μάχην ταύτην mos Ρhocensibus altollunt, Locrensibus contra fortunae
οι μεν Φωκείς επήρθησαν τοις φρονήμασι διά την ευη iniqnitas deprimit. Legatione idcirco Τhebas missa, ut
μερίαν, οι δε Λοκροί ταπεινωθέντες πρέσβεις εξέπεμψαν sibi deoque subveniatur, postulant. (4) Βα.oti, ιum quod
εις τας Θήβας, αξιoύντες τους Βοιωτούς βοηθείν αυτοίς suam erga deos pielatem constare vellent, tum quod rata
τε και τώ θεώ. (4) Οι δε Βοιωτοί διά τε την προς haberiΑmphictyonum decreta permultumsuainteresset, per
Ι5
τους θεούς ευσέβειαν και διά το συμφέρειν αυτοίς τας legatos a Thessalis ceterisque Αmphictyonibus, ul commune
των Αμφικτυόνων κρίσεις βεβαίας είναι πρός τε τους secum bellum facessant Phocensibus, contendunt. Ρost
Θετταλους επρέσβευσαν και τους άλλους Αμφικτύονας, quam ergo senatusconsultum Αmphictyones de bello contra
αξιούντες κοινή πολεμήσαι τοις Φωκεύσι. Ψηφισα Ρhocenses fecerunt, ingens motus et dissidium per totam
μένων δε των Αμφικτυόνων τον προς Φωκείς πόλεμον, Graeciam exoritur. Ρars deo subveniendum, ac Ρhocenses,
20 πολλή ταραχή και διάστασις ήν καθ' όλην την Ελλάδα. ut sacrilegos, ultione persequendos censere; pars ad Ρlιο
Οι μεν γάρ έκριναν βοηθείν τό θεό και τους Φωκείς censium defensionem inclinare.

ώς ιεροσύλους κολάζειν, οι δε προς την των Φωκέων
βοήθειαν απέκλιναν.
ΧΧΙΧ. Σχιζομένης δε της των εθνών και πόλεων ΧΧΙΧ. Dumque ita in diversa gentes urbesque studia
25
αιρέσεως, τό μεν ιερό βοηθείν έγνωσαν Βοιωτοί και distrahuntur, Βα"oti, Locrenses, Τhessali, Perrhaebi, cum
Λοκροί και Θετταλοί και Περραιβοί, προς δε τούτοις que his Dorienses, Dolopes, Αthamanes, Αchael Phthiotae,
Δωριείς και Δόλοπες, έτι δε Αθαμάνες και Αχαιοί Μagnetes, ΑΕnianes et quidam alii deo suppetias decer
Φθιώται και Μάγνητες, έτι δε Αινιάνες και τινες έτε nunt. Cum Ρhocensibus socielalem armorum jungunt Α
ροι, τοις δε Φωκεύσι συνεμάχουν Αθηναίοι και Λακε thenienses et Lacedaemonii et nonnulli ex Peloponnesiis
30 δαιμόνιοι και τινες έτεροι των Πελοποννησίων. (2) alii. (2) Ιn partes vero istorum promtissime transierunt
Προθυμότατα δε συνέπραττον οι Λακεδαιμόνιοι διά Ιacedaemonii, has ob causas. Quum Τhebani in pugna
τοιαύτας αιτίας. Εν τω Λευκτρικό πολέμω Θηβαίοι Ι.euctrica Lacedaemonios debellassent, lilem Spartanis
καταπολεμήσαντες τους Λακεδαιμονίους δίκην επήνεγ in Αmphictyonum judicio intenderant, quod Phα.bidas
καν εις Αμφικτύονας κατά των Σπαρτιατών, ότι Φοι Spartanus Cadmeam occupasset, eamque injuriam quin
35 βίδας ο Σπαρτιάτης κατελάβετο την Καδμείαν, και gentis talentis aestimarant. Sed quum post condemna
διετιμήσαντο το αδίκημα ταλάντων πεντακοσίων. Κα tionem illam ad definitum a legibus terminum adjudicalam
ταδικασθέντων δε των Λακεδαιμονίων, και την δίκην multae summam non dissolvissent, Τhebani novam contra
ουκ εκτινύντων κατά τον ώρισμένον εκ των νόμων και illos actionem multae duplicis instituerant. (3) Αd mille
ρόν, οι Θηβαίοι πάλιν δίκην επήνεγκαν διπλού του α igitur talenta ab Αmphictyonibus condemnati Spartani, ob
40 δικήματος. (3) Των δ' Αμφικτυόνων χιλίοις ταλάντοις debitorum magnitudinem eodem quo Ρhocenses praelextιι
καταδικασάντων, οι Λακεδαιμόνιοι διά το μέγεθος του utebantur, φuod injustam damnationis sententiam in se tu
οφλήματος ομοίας τοις Φωκεύσι τας αποφάσεις εποιούν lissent Αmphictyones. (4) Quocirca, licet commune foret
το, λέγοντες αδίκως υπό των Αμφικτυόνων καταδεδικά emolumentum, per se tamen Lacedaemonii condemnationis
σθαι. (i) Διόπερ κοινού όντος του συμφέροντος, οι Λακε nomine bellum suscipere supersedebant. Αt sub Phocen
45 δαιμόνιοι κατ' ιδίαν μεν ώκνουν υπέρ της καταδίκης sium persona si Αmphictyonum decreta irrita facerent, id
άρασθαι τον πόλεμον, διά δε του προςώπου των Φωκέων quidem honestius in speciem existimabant. Ηis ergo de
ευσχημονέστερον έκρινον ακυρώσαι τάς κρίσεις των causis summa propensione causam Phocensium adjuvanles,
Αμφικτυόνων. Διά δη ταύτας τάς αιτίας ετοιμότατα tutelare jus templi interim acquirere ipsis moliebantur.
συνεμάχoυν τoίς Φωκεύσι και την προστασίαν του ιε
t0 ρού συγκατεσκεύαζον αυτοίς.
ΧΧΧ. Φανερου δ' όντος ότι [και] Βοιωτοί μεγάλη ΧΧΧ. Celerum ubi jam certum erat, validissimum a
δυνάμει στρατεύσουσιν επί τούς Φωκείς, ο Φιλόμηλος Βαρotis exercitum in Ρhocenses duci, Ρhilomelus majore
έκρινε μισθοφόρων αθροίζειν πλήθος. Προςδεομένου conductitii militis robore se confirmare statuit. Αt quia
δε του πολέμου χρημάτων πλειόνων, ηναγκάζετο τοίς majores bellum sumtus flagitabat, donariis sacris manus
(104-105.) ΙΟΙΟΙ)ΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧVΙ. 87

ιερούς αναθήμασιν επιβαλείν τας χείρας και συλάν το injicere coactus, templum depredatur. Quare qιιum sti,
μαντείον. Υποστησαμένου δ' αυτού τοίς ξένοις μισθούς pendii sesquiplum peregrino militi polliceretur, magna vis
ήμιολίους, ταχύ πλήθος ήθροίσθη μισθοφόρων, πολλών hominum ad eum comlluit, el propter stipendii amplitudi
υπακουόντων προς την στρατείαν διά το μέγεθος των nem ullro quamplurimi imperio se ejus addicunt. (2)
Μodestorum tamen virorum nullus eam in militiam nomen
και μισθών. (2) Των μεν ούν επιεικών ανδρών ουδείς α
πεγράψατο προς την στρατείαν διά την προς τους θεούς suum est professus, quod pietas erga deos aliud suadebat.
ευσέβειαν, οι δε πονηρότατοι και θεών διά την πλεονε Interim deterrimus quisque deosque lucri gratia mauci
ξίαν καταφρονούντες προθύμως συνέτρεχον προς τον habens cupide Ρhilomelo sese aggregabat, brevique ro.
Φιλόμηλον, και ταχύ δύναμις ισχυρά συνέστη των προς bustissimae copia ex hominibus sacrae praedae avidis coa,
το την ιεροσυλίαν ορμωμένων, (3) Ο μεν ούν Φιλόμηλος luerunt. (3) ΑΙlluentia igitur rerum omnium in causa fuit,
διά το μέγεθος της ευπορίας ταχυδύναμιν αξιόχρεων ut justum non longo temporis intervallo exercitum Philo
κατεσκευάσατο. Ευθύς ούν εστράτευσεν εις την των melus compararet. Εt slatim decem millia et amplius
Λοκρών χώραν έχων στρατιώτας ίππείς τε και πεζούς equitum peditumque instructa habens, in Loerensium
πλείους των μυρίων. Αντιταχθέντων δε των Λοκρών, agros expeditionem facit. Ηi Βα.otorum auxiliis confirmati
15 και των Βοιωτών βοηθησάντων τοις Λοκροίς, ιππομα occurrunt, proeliumque equestre committitur, quo Phocen
χία συνέστη, καθ' ήν επροτέρησαν οι Φωκείς (!) ses abeunt superiores. (4) Ηaud multo post Τhessali curn
finitimorum auxiliari manu ad sex millia coacti in Locri
Μετά δε ταύτα οι μεν Θετταλοί μετά των πλησιoχώρων
συμμάχων αθροισθέντες εις εξακιςχιλίους ήκον εις την dem descendunt, et, inito cum Phocensibus conflictu,
Λοκρίδα, και συνάψαντες μάχην τοις Φωκεύσι περί ad collem, quem Αrgolam vocant, vincuntur. Ηinc quum
2o λόφον Αργόλαν ονομαζόμενον ηττήθησαν, Επιφανέν Βα.oti cum tredecim millibus supervenirent, et Αchaei e
των δε Βοιωτών μυρίοις και τριςχιλίοις στρατιώταις, Peloponneso mille et quingentos in subsidium Phocen
και των εκ Πελοποννήσου Αχαιών χιλίοις και πεντα sibus adducerent, copiae utrinque iu unum congregala,
κοσίοις βοηθησάντων τοις Φωκεύσιν, αντεστρατοπέδευ locυm castra castris opponunt.
σαν αι δυνάμεις, αμφοτέρων αθροισθέντων εις ένα τό
25 7τΟΥ,
ΧΧΧΙ. Αccidit tum ut inter pabulandum mercenariorum
ΧΧΧΙ. Μετά δε ταύτα οι μεν Βοιωτοί κατά τας
numerus haud exiguus in manus Βα"otorum veniret. Qui
προνομάς ζωγρήσαντες ουκ ολίγους των μισθοφόρων,
προαγαγόντες προ της πόλεως εκήρυξαν ότι τουςδε τους bus ante urbis mαnia productis, praeconis voce proclamari
άνδρας οι Αμφικτύονες στρατευσαμένους μετά των ιε jusserunt, viros hosce, φui militarem sacrilegis operam
30 ροσύλων θανάτω κολάζουσιν ευθύς δε και των εργων prostituissent, ab Amphictyonibus capite multari. Νec
τοίςλόγοις ακολουθούντων, άπαντας κατηκόντισαν. (2) mora, verba res sequitur, omnesque confodiuntur. (2)
Επί δε τούτοις οι παρά τοις Φωκεύσι μισθοφόροι Τι χ Ηac re vehementer exacerbati milites, gui Phocensibus
ροξυνθέντες ήξίουν τον Φιλόμηλον της ομοίας τιμωρίας stipendiabantur, a Philomelo contendunt, ut eodem hostes
αξιώσαι τους πολεμίους, Μεγάλην δε φιλονεικίαν εις supplicio dignetur : magnaque in hoc ipsi contentione in
3ο ενεγκάμενοι και πολλούς τών κατά την χώραν πλανω cumbunt, ac plurimos hostium in agris palantes Capiunt,
μένων παρά τοις πολεμίοις ζωγρήσαντες ανήγαγονους et vivos imperatori adducunt. Quos ille omnes jaculis
άπαντας ο Φιλόμηλος κατηκόντισε. Διά δε ταύτης conficiendos suis tradit. Hac talionis exsecutione eflecit
της κολάσεως τους εναντίους εποίησαν μεταθέσθαι τής
υπερηφάνου και δεινής τιμωρίας. (3) Μετά δε ταύτα ut superbum et immane supplicii genus hostes retractalent.
(3) ρmum vero deinde exercitus in alium regionis tractum
4ο των δυνάμεων εις άλλην χώραν εμβαλουσών, και την
se conferrent, jamque iter per silvas et aspreta Iacorent,
οδοιπορίαν ποιουμένων διά τόπων καταδενορων και ex improviso primum utrinque agmen inter se occurrit,
τραχέων, άφνω συνέμιξαν αλληλοι, οι προηγουμενοι oriturque velitatio, et acris inde pugna, dua Βα"oti numero
της στρατιάς, Γενομένης δε συμπλοκή, ειτα μαχης longe superiores Plocensium aciem profligant. (4)
ισχυράς, οι Βοιωτοί τώ πλήθει πολύ προεχοντεςενική ρυumque fuga per contragosos et difficiles exitu saltus fie
4:5,
σαν τους Φωκείς. (4) Της δε φυγής γενομένης δια τΟ - ret, multi Ρhocensium et conductitiorum trucidantur.
που κρημνώδους και δυςεξίτου, πολλοί των Φωκίων και Ρllilomelus animose decertans, multisque vulneribus con,
μισθοφόρων κατεκόπησαν ο δι Φιλόμηλος εκθύμως Οι
fectus, in praeruptum quendam locum coarclatur. Dumque
γωνισάμενος και πολλοίς τραύμασι περιπετων,εις τινα υullam evadendi viam habet, cruciatus, qui captum s" θΧ.
κρημνώδη τόπον συνεκλείσθη ουκ έχων οι διεξοοον, ciperent, metuens, praecipiti de rupe saltu se dimittit.
και φοβούμενος την εκ της αιχμαλωσίας ακιαν, εαυτόν Αιque hoc modo numini Ρα:nas exsolvens vitam Coll
κατεκρήμνισε, και τούτον τον τροπο, ρους τω οαιμονιφ clusit. (5) Collega vero ipsius Οnomarclιus, impe,
δίκας κατέστρεψε τον βίον. (;) Ο δε συναρχων αυτώ ratoris munere suscepto, cum reliquiis exercitus, qua
στρατηγός Ονόμαρχος διαδεξάμενος την ηγεμονιάν, cladem hanc evaserant, retro movi", οι " fuga spalsίιιι
και μετά της ανασωζομένης δυνάμεως αναχωρήσας ,
88 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (106, 107.)
ανελάμβανε τους εκ της φυγής επανιόντας. (6) Άμα redeuntes cum ceteris conjunxit. (6) Dum haec geruntar,
δε τούτοις πραττομένοις Φίλιππος ο των Μακεδόνων Philippus, Μacedonum rex, Μethonen expugnat, direptam.
βασιλεύς Μεθώνην μεν εκπολιορκήσας και διαρπάσας que solo aequat, et Ρagasasin potestatemredactas imperium
κατέσκαψε, Παγασάς δε χειρωσάμενος ήνάγκασεν υπο accipere cogit. In Ρonto Leucon, Βospori rex, moritur
και ταγήναι. Κατά δε τον Πόντον Λεύκωνο του Βοσπόρου post quadragesimum regni sui annum. Εi Spartacus filius
βασιλεύς ετελεύτησεν άρξας έτη τετταράκοντα, την δε succedens, regnum φuinque annos tenuit. (7) Romanis
αρχήν διαδεξάμενος Σπάρτακος ο υιός έβασίλευσεν έτη interea contra Faliscos bellum oritur, in quo nihil egre
πέντε. (7) Ρωμαίοις δε προς Φαλίσκους συνέστη πό gium aut memorabile effectum : incursionibus tantum
λεμος, και μέγα μεν ουδέν ουδ' άξιον μνήμης επετε ager Faliscorum devastatus. In Sicilia, Dione, qui sum
10 λέσθη, καταδρομαι δε και πορθήσεις της χώρας των mum exercitus imperium tenebat, a Ζacynthlis mercena
Φαλίσκων εγένοντο. Κατά δε την Σικελίαν Δίωνος riis interfecto, Callippus, qui illos ad cardem instigarat,
του στρατηγού σφαγέντος υπό Ζακυνθίων των μισθοφό. in imperio subrogatur, idque per menses tredecim admi
ρων, την ηγεμονίαν διεδέξατο Κάλλιππος ο τούτους προς nistravit.
τον φόνον παρασκευάσας, και ήρξε μήνας τρειςκαίδεκα.
15 ΧΧΧΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Θουδήμου ΧΧΧΙΙ. Quum archontis deinde munus Αthenienses Τhu.
"Ρωμαίοι κατέστησαν υπάτους Μάρκον Φάβιον και demo, Romani consulatum Μ. Fabio, et Μ. Ρopillio com
Μάρκον Ποπίλλιον. Επί δε τούτων Βοιωτοί νενικη misissent, Βα"oti, victoriam de Ρhocensibus adepti, φuod
κότες τους Φωκείς, και νομίσαντες τον αιτιώτατον της Ρhilomelum, sacrilegii principem et auctοrem, a diis juxta
ιεροσυλίας Φιλόμηλον υπό θεών και ανθρώπων κε et hominibus pαna affectum, suo exemplo alios a simili
20 κολασμένον αποτρέψειν τους άλλους από της ομοίας flagitio deterriturum existimarent, domum copias redu
κακίας, ανέζευξαν εις την οικείαν. (2) Οι δε Φωκείς cunt. (2) Αt Phocenses, belli metu in prasens exsoluti,
απολυθέντες του πολέμου κατά το παρόν, επανήλθον Delphos regredinntur, factoque sociorum omnium concilio,
εις Δελφούς, και συνελθόντες μετά των συμμάχων εις de bello inter se consultant. Τum aequitalis maxime aman
κοινήν εκκλησίαν, έβουλεύοντο περί του πολέμου. Οι tes ad pacem inclinare: at homines impii audaciaque et
25 μεν ούν επιεικέστατοι προς την ειρήνην έβρεπον, οι δ' lucri cupiditate prae ceteris insignes diversum sentire, et,
ασεβείς και τόλμη και πλεονεξία διαφέροντες εφρόνoυν φui sceleratis ipsorum conatibus patrocinaretur, aliquem
τα εναντία, και περιεβλέποντο ζητούντες τον συνηγο circumspicere. (3) Οnomarchus igitur oratione praemedi
ρήσoντα ταίς σφετέραις παρανομίας. (3) Ονόμαρχος tata , cujus praecipuum caput erat, ut, φuam amplexi
δε πεφροντισμένον λόγον διελθών υπέρ του τηρείν την fuissent sententiam, tuerentur, ad bellum multitudinem
20 εξ αρχής προαίρεσιν, προετρέψατο τα πλήθη προς τον instigavit, non tam publici commodi rationem habens,
πόλεμον, ουχ ούτω του κοινή συμφέροντος προνοηθείς quam privatum emolumentum existimans anteponendum.
ώς το ίδιον λυσιτελές προκρίνας. Πολλαίς γαρ και Νam 8aepius ad grave8 multas, perinde atque ceteri, Αm
μεγάλαις δίκαις υπό των Αμφικτυόνων ήν καταδεδι phictyonum judicio condemnatus erat. Οuas quum non ex
κασμένος ομοίως τοις άλλοις και τα οφλήματα ουκ pendisset, videns pace bellum sibi oplabilius esse, oratione
δυ εκτετικώς. Διόπερ ορών αιρετώτερον αυτό τον πόλε plausibili Phocenses horumque socios ad persistendum in
μον όντα της ειρήνης, ευλόγως τους Φωκείς και συμ Ρhilomelicα:ptis incitabat. (4) Summus proinde belli dux
μάχους παρώξυνε τηρείν την υπόστασιν του Φιλο creatus, peregrini militis robore se confirmat et vacuos
μήλου. (4) Αιρεθείς δε στρατηγός αυτοκράτωρ, μισθο caesorum ordines explens, magnoque peregrinorum colle
φόρων τε πλήθος ήθροιζε και τας των τετελευτηκότων ctitiorum numero exercitum adaugens, maximosin auxilia
40 τάξεις αναπληρώσας, και το πλήθει των ξενολογηθέν res copias et alia gerendo bello utilia apparatus facit.
των αυξήσας την δύναμιν, μεγάλας παρασκευάς εποιείτο
συμμάχων και των άλλων των εις πόλεμον χρησί
μων.
ΧΧΧΙΙΙ. Επήρε δ’ αυτόν προς την υπόστασιν ΧΧΧΙΙΙ. Αd persequendum vero institutum somnio
45 ταύτην όνειρος έμφασιν δούς μεγάλης αυξήσεώς τε και αuodam excitatus est, φuod magni incrementi gloriarque
δόξης κατά γάρ τον ύπνον έδοξε τον κολοττόν τον praesagium habere videbatur. Εtenim per quietem sibi
χαλκούν, δν ανέθηκαν εν τώ ιερό του Απόλλω visus est aeneum, guem Αmphictyones in fano Αpollinis
νος οι Αμφικτύονες, αναπλάττειν εις ύψος ταϊς dedicarant, colossum suis manibus refingere ad eam alti
ιδίαις χερσι και ποιήσαι πολυ μείζονα. Υπέλαβεν tudinem, ul longe amplior exsisteret Ηinc igitur magnam
50 ούν αυτό σημαίνεσθαι παρά των θεών αύξησιν δόξης gloriae accessionem, φuam militari imperio consecuturus
έσεσθαι διά της αυτού στρατηγίας το δ' αληθές ουχ esset, a diis sibi portendi autumabat. Sed res longe
ούτως είχε, τουναντίον δε παρεσημαίνετο, διά τό τους aliter se habebat, φuum e contrario id significaretur, mul
Αμφικτύονας εκ του ζημιώματος των Φωκέων εις το tam Ρhocensium, quam ob violatas lempli opes religionem
ιερόν παρανομησάντων και δια τούτο ζημιωθέντων, que incestatam Amphiclyones eis imponerent, manibus
ΓΙΟΙ)ΟRΙSΙΟUΙ,ΙΙ,ΙΒ. ΧVΙ. 89
(to7, τos.)
εσημαίνετο η ζημία των Φωκέων αύξησιν απολήψε Οnomarchi ad ingens augmentum provectum iri. Quod
σθαι ταις του Ονομάρχου χερσίν, όπερ και συνέβη γε etiam evenit. (2) Οnomarchus ergo post acceptum im
νέσθαι. (2) Ο ούν Ονόμαρχος αυτοκράτωρ ηρημένος perium ex aere ferroque magnam armorum vim cσnfavit,
εκ μεν του χαλκού και σιδήρου κατεσκεύασεν όπλων ex argento vero et auro monetam percussit, φuam ad con
και πλήθος, εκ δε του αργυρίου και χρυσίου νόμισμα κόψας foederatas huc illuc civitates misit : inprimis autem magi
ταίς τε συμμαχούσαις πόλεσι διεδίδου και μάλιστα stratus horum largitione munerum sibi obstrinxit. Quin
τους προεστηκότας εδωροδόκει. Διέφθειρε δε και των etiam hostium multos corrupit, alios in societatem pelli
πολεμίων πολλούς, ους μεν συμμαχείν πείθων, ους δε ciens, alios, ut interim arma non moverent, inducens. (3)
την ησυχίαν έχειν αξιών. (3) Πάντα δε ραδίως επετέ Εt haec omnia sine magno negotio perfecit, quod homines
1ο λει διά τήν των ανθρώπων φιλαργυρίαν και γάρ τους argenti cupiditate laborarent. Νam Τhessalis, praecipuae
Θετταλους μέγιστον έχοντας των συμμάχων αξίωμα inter socios dignationis, ut a bello cessarent, muneribus
δωροδοκήσας έπεισε την ησυχίαν έχειν. Και των persuasit. Si qui Phocensium adversarentur, hos vinculis
μεν Φωκέων τους εναντιουμένους συλλαμβάνων ανή constrictos capite multavit, bonis eorum hastae subjectis.
ρει και τας ουσίας εδήμευεν, εις δε την πολεμίαν εμ Τum impressione in hosticum facta, Τhronium expugnavit,
15 βαλών Θρόνιον μεν εκπολιορκήσας εξηνδραποδίσατο, incolasque in servitutem abduxit, Αmphissenses, metu
Αμφισσείς δε καταπληξάμενος ήνάγκασεν υποτάττε perculs08, imperatafacere coegit. (4) Urbibus Doriensium
σθαι. (4) Τάς δ' εν Δωριεύσι πόλεις πορθήσας, την captis, agros eorum vastavit. Ηinc Βαροliam ingressus
χώραν αυτών εδήωσεν. Εις δε την Βοιωτίαν εμβαλών Οrchomenum cepit, et jam ad Chaeronete obsidionem ac
Ορχομενόν μεν είλεν, επιχειρήσας δε πολιορκείν Χαι cedens, quum a Τhebanis victus esset, domum reversus
est.
20 ρώνειαν, και ηττηθείς υπό Θηβαίων, επανήλθεν εις την
οικείαν.
ΧΧΧΙV. "Αμα δε τούτοις πραττομένοις Αρτάβα ΧΧΧΙV. Per idtempus Αrtabazus, regi perdnellis factus,
ζος, αποστάτης ών του βασιλέως, διεπολέμει προς Cum Satrapis, ad illud bellum a rege destinatis, adhuc
τους αποσταλέντας υπό του βασιλέως σατράπας εις τον helligeratur. Initio quidem, φuum Chares Αtheniensium
25 πόλεμον. Και το μεν πρώτον συμμαχούντος αυτό dux auxiliarem illi operam navaret, adversariis fortissime
Χάρητος του Αθηναίων στρατηγού ερρωμένως αντε resistebat : at illo digresso, jam auxiliis destitutus, ad fe
τάττετο τοίς σατράπαις εκείνου δε απελθόντος μονω rendam sibi opem Τhebanos perpulit. (2) Qui Ρammenem,
θείς έπεισε τους Θηβαίους συμμαχίαν αυτώ πέμψαι.
militiae istipraefectum, traditis quinque millibusarmatorum,
(α) οι δε Παμμένη στρατηγόν ελόμενοι, και δόντες
2ο αυτό στρατιώτας πεντακιςχιλίους, εξέπεμψαν εις την in Αsiam trajicerejusserunt. Ηic Αrtabazo opitulans φuum
Ασίαν. Ο δε Παμμένης βοηθήσας Αρταβάζω, και satrapas duobus magnis prαliis fudisset, ingens sibiΒαρο
τους σατράπας μεγάλαις μάχαις δυσι νικήσας, περιε tisque suis gloriae decus comparavit. Ρro miraculo enim
ποιήσατο μεγάλην δόξαν εαυτώ τε και τοις Βοιωτοίς. habebatur, φuod Βα"oti, jam a Τhessalis deserti, quo
Εφάνη γάρ θαυμαστόν ει Βοιωτοί των μεν Θετταλών tempore etiam ingens a Ρhocico bello periculum immine
25 εγκαταλελοιπότων, του δε Φωκικού πολέμου μεγάλους bat, copias suas trans mare in Αsiam expedivissent, et in
επιφέροντος κινδύνους, διαποντίους δυνάμεις εις την
conflictibus ut plurimum victoria potirentur. (3) Ιnter
Ασίαν εξέπεμπον και επροτέρουν κατά το πλείστον εν
τοίς κινδύνοις. (3) Άμα δε τούτοις πραττομένοις συν haec bellum Αrgivis cum Lacedaemoniis exarsit, initoque
έστη πόλεμος Αργείοις προς Λακεδαιμονίους και γενο prαclio ad oppidum orneas, victoria penes Lacedaemonios
40 μένης μάχης περί πόλιν Ορνεάς, ενίκων οι Λακεδαιμό, stetit; qui post expugmationem urbis Spartam redierunt.
νιοι, και τας Ορνεάς εκπολιορκήσαντες επανήλθον εις Chares etiam dux Αtheniensium, cum classe Ηellespontum
την Σπάρτην, Χάρης δε ο των Αθηναίων στρατηγός ingressus, Sestum urbem cepit, et quidquid puberum illic
ειςπλεύσας εις Ελλήςποντον, και Σηστον πόλιν (4) Ρer
ελών, τους μεν ηβώντας απέσφαξε, τους δ' άλλους invenerat, trucidavit, ceteris in servitutem raptis.
idem tempus Cersobleptes, Cotyis filius, quod a Ρhilippo
ι, εξηνδραποδίσατο. (4) Κερσοβλέπτου δε του Κότυο, aversus, Αtheniensium vero amicitiae deditus esset, urbi
διά τε την πρός Φίλιππον αλλοτριότητα και την προς buschersonesi, Cardia tantum excepta, Αtheniensibus ces
Αθηναίους φιλίαν εγχειρίσαντος τοις Αθηναίοις τας εν
Χερρονήσω πόλεις πλην Καρδίας, απέστειλεν ο δήμο, serat, jamque colonias, agros soτίο divisuras, populus il
κληρούχους εις τας πόλεις. Φίλιππος δ' ορών τους luo miserat. Philippus igitur, animadvertens Μethona'08
to Μεθωναίους ορμητήριον παρεχομένους την πόλιν τοίς urbem suam tanquam belli arcem hostibu" prostituere,
πολεμίοις εαυτού, πολιορκίαν συνεστήσατο. (5) Και obsidione illam cinxit. (5) Quam ad tempu" Μethonaei to
μέχρι μέν τινος οι Μεθωναίοι διεκαρτέρουν, έπειτα κα lerarunt, sed viribus tandem interiores, urbem his pactis
τισχυόμενοι συνηναγκάσθησαν παραδούναι την πόλιν άedere coguntur, ut quidquid civium esset, cum singulis
τώ βασιλεί, ώςτε απελθείν τους πολίτας εκ της Μεθώ
90 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (tos, του.)
νης έχοντας εν ιμάτιον έκαστον. Ο δε Φίλιππος την Vestimentis Μethona excederet. Τum excisa Ρhilippιιη
μεν πόλιν κατέσκαψε, την δε χώραν διένειμε τοις urbe agrum inter Μacedones dispertitur. In hac oppu.
Μακεδόσιν. Εν δε τη πολιορκία ταύτη συνέβη τον gnatiοne sors Iulit ut teli jactu allerum percussus oculum
Φίλιππον εις τον οφθαλμόν πληγέντα τοξεύματι δια rex ea parte visum amilteret.
b φθαρήνα την όρασιν.
ΧΧΧV. Μετά δε ταύθ’ ο Φίλιππος υπό Θετταλών ΧΧΧV. Ρost haec a Thessalis accitus, copias in Τhessa
μετακληθείς ήκεν εις Θετταλίαν μετά της δυνάμεως liam traduxit. Αc primum cum Lycophrone, Ρheraorum
και το μεν πρώτον πρός Λυκόφρονα τον Φερών τύραν 1yranno, certamen eifuit, ut Τhessalis operam auxiliarem
νoν διεπολέμει βοηθών τοις Θετταλοίς μετά δε ταύτα navaret. Ρost ubi Lycophron a Ρhocensibus auxilia sibι
ιυ του Λυκόφρονος μεταπεμψαμένου παρά των Φωκέων mitti petiverat, Phayllus, Οnomarchi frater, cum septem
συμμαχίαν, απεστάλη Φάυλλος ο αδελφός Ονομάρ millibus armatorum illuc mittitur. Sed Ρllilippus Ρlιο
χου μετά στρατιωτών επτακιςχιλίων. Ο δε Φίλιπ censes vincit Τhessaliaque expellit. (2) onomarchus igi
πος τους Φωκείς νικήσας εξέβαλεν εκ της Θετταλίας.
tur, qui totius jam Τhessalia dominatum animo pracepe
(2) Ονόμαρχος δ' αναλαβών πάσαν την δύναμιν, και rat, cum omni exercitus sui robore suppetias Lycophroni
5 νομίζων όλης της Θετταλίας κυριεύσειν, ήκεν εν τά
ι)
allatum venit. Quumqne Ρhilippus suam et Τhessalorum
χει βοηθήσων τοις περί τον Λυκόφρονα. Του δε Φι
illiaciem opponeret, Οnomarchus, numero militum supe
λίππου μετά των Θετταλών αντιπαραταξαμένου τοις
rior, gemino proelio vicit, nec exiguam Μacedonum caedem
Φωκεύσιν, Ονόμαρχος υπερέχων τοίς πλήθεσι δυσί
μάχαις ενίκησε, και πολλούς των Μακεδόνων ανείλε. peregit, adeo ut Philippus in summum discrimen adduce.
2 Φίλιππος δε εις τους εσχάτους κινδύνους περικλεισθείς, retur, φuumque jam milites ipsum desererent, exhortatio
και των στρατιωτών διά την αθυμίαν καταλιπόντων nibus suis ad multitudinem institutis agre obtinuit, ut
αυτόν, παραθαρρύνας το πλήθος μόγις εποίησεν αυτούς dicto ipsi audientes essent. (3) Deinde in Μacedoniam se
ευπειθείς. (3) Μετά δε ταύτα ο Φίλιππος μεν ανε recepit. Ηinc expeditione in Βα.otiam facta Οnomarchus
χώρησεν εις την Μακεδονίαν, Ονόμαρχος δε στρατεύ proelio Βoeοtos vicit, et Coroneam urbem cepit. In Τhes.
25 σας εις Βοιωτίαν, ενίκησε μάχη τους Βοιωτούς και saliam interim Philippus cum manu armata reversus, Ly
πόλιν είλε Κορώνειαν. Κατά δε την Θετταλίαν cophronem tyrannum oppugnavit. (4) Qui viribus impar a
Φίλιππος μεν εκ της Μακεδονίας μετά της δυνάμεως Ρllocensibussubsidiaarcessivit, operamsuam in conficiendis
άρτι κατηντηκώς, εστράτευσεν επί Λυκόφρονα τον Φε Τhessalia" negotiis pollicitans. Οnomarchus igitur cum
ρών τύραννον. (4) Ούτος δε ουκ ών αξιόμαχος μετε peditum viginti millibus et quingentis equitibus pedestri
30 πέμψατο συμμαχίαν παρά Φωκέων, επαγγελλόμενος itinere auxilio venit. Ibi Philippus, Τhessalis, ut con
συγκατασκευάσειν αυτοίς τα κατά την Θετταλίαν. junctis viribus bellum 8ererent, persuasis, peditum plus
Διόπερ Ονομάρχου πεζή βοηθήσαντος μετά πεζών δις, quam viginti millia et ler mille equitum tolo numero con
μυρίων και πεντακοσίων ιππέων, ο μεν Φίλιππος traxit. (5) Μox proelium initur acerrimum, quo, quod
πείσας τους Θετταλους κοινή τον πόλεμον άρασθαι, συν
equites Τhessali tam virtute φuam robore praestabant,
35 ήγαγε τους πάντας πεζούς μεν υπέρ τους διςμυρίους, victoriam obtinet Philippus. Αc quum Οnomarchus cum
ιππείς δε τριςχιλίους. (5) Γενομένης δε παρατάξεως
suis fugam ad mare intenderet, Charete Αtheniensi tum
ισχυράς, και των Θετταλών ιππέωντώ πλήθει και ταις
αρεταίς διαφερόντων, ενίκησεν ο Φίλιππος. Τών δε forte fortuna cum multarum triremium classe praeterve
hente, fieda Phocensium strages edebatur. Fugientes enim
περί τον Ονόμαρχον καταφυγόντων εις την θάλατταν,
40 και τυχικώς παραπλέοντος του Αθηναίου Χάρητος projectis armis ad triremes adnatabant, inter quos etiam
μετά πολλών τριήρων, πολύς εγένετο φόνος των Φω Οnomarchus erat. (6) Finis tandem hic fuit, ut Ρhocen
κέων οι γάρ φεύγοντες ρίψαντες τας πανοπλίας διε sium et conductitiorum ultra sex millia occumberent, φuo
νήχοντο προς τας τριήρεις, εν οίς ήν και αυτός Ονό rum in numero etiam imperator erat, nec pauciores tribus
μαρχος. (6) Τέλος δε των Φωκέων και μισθοφόρων millibus in hostium manus venirent. Οnomarchi cadaver

45 ανηρέθησαν μεν υπέρ τους εξακιςχιλίους, εν οίς ήν και Ρhilippus cruciaftixum suspendit, ceteros, ut sacrilegos,
αυτός ο στρατηγός, ήλωσαν δε ουκ ελάττους των τρις mari demergendos curavit.
χιλίων. Ο δε Φίλιππος τον μεν Ονόμαρχον εκρέ
μασε, τους δ' άλλους ώς ιεροσύλους κατεπόντισε.
ΧΧΧVΙ. Μετά δε την Ονομάρχου τελευτην διε ΧΧΧVΙ. Εxstincto Οnomarcho, Ρhayllus ejus frater
50 δέξατο την Φωκέων ηγεμονίαν ο αδελφός Φάυλλος. Ρhocensium imperio praeficitur. Ιs, ut damnum acce,
Ούτος δε την γεγενημένην συμφοράν διορθούμενος ptum repararet, magnas peregrini militis copias coegit, du
μισθοφόρων τε πλήθος ήθροιζε, διπλασιάσας τους plo majus stipendium exsolvens, et accitis sociorum auxi,
ειωθότας μισθούς, και παρά των συμμάχων βοήθειαν
liis se roboravit : armisque ingenti numero fabricatis, au
μετεπέμπετο κατεσκευάζετο δε και όπλων πλήθος και
DΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧVΙ. 91
(ιο9, 110.)
νόμισμα έκοψε χρυσούν τε και αργυρούν. (2) Υπό reum simul et argenteum numum cudit. (2) Ρer idem
δε τους αυτούς καιρούς Μαύσωλoς ο Καρίας δυνάστης tempus Μausolus, Cariae regulus, post vigesimum quar
ετελεύτησεν άρξας έτη είκοσι τέτταρα, την δε αρχήν tum regni annum, ex vivis exemplus est. Cui Αrtemisia
ν ν > / » - ν Α » Ν. /

διαδεξαμένη Αρτεμισία η αδελφή και γυνή εδυνάστευ Soror et conjux successit et biennium regnaviι. (3) Τum
και σεν έτη δύο. (3) Κλέαρχος δε ο Ηρακλείας τύραννος etiam Clearchus, Heracleatyrannus, quumin Βacchanalibus
Διονυσίων όντων επί θέαν βαδίζων ανηρέθη, άρξας ludos spectatumiret, duodecimo imperiisuianno trucidatur.
έτη δώδεκα την δε αρχήν διαδεξάμενος ο υιός Τιμό Suffectus illi Τimotheus filius annos quindecim domina.
θεος ήρξεν έτη πεντεκαίδεκα. (4) Τυρρηνοι δε διαπο tur. (4) Ιnterea Τusci, cum Romanis belligerautes, ma
λεμούντες Ρωμαίοις επόρθησαν πολλήν της πολεμίας gnum hostici agri tractum populantur, et incursionibus ad
το χώρας, και μέχρι του Τιβέρεως καταδραμόντες επα Τiberim usque extentis, ad sua revertuntur. (5) Syracu
νήλθον εις την οικείαν. (5) Εν δε ταις Συρακούσαις sis amici Dionis seditionem adversus Callippum excitant;
στάσεως γενομένης τοις Δίωνος φίλοις προς Κάλλιππον, sed profligatiad Leontinos perfugiunι. Αliquanto post quum
οι μεν του Δίωνος φίλοι ηττηθέντες έφυγον εις τους Ηipparinus, Dionysii filius, cum armata classe Syracusas
Λεοντίνους μετά δέτινα χρόνον Ίππαρίνου του Διονυ aΡpulisset, Callippus proelio victus ex urbe fugatur. Ει Ηip.
το σίου καταπλεύσαντος εις τας Συρακούσας μετά δυ Ρarinus regnum paternum a se vindicatum per duos annos
" 1 -Α / " ν - κ. * - "".
νάμεως, ο μεν Κάλλιππος ηττηθείς εξέπεσε της πόλεως, obtinet.
Ιππαρίνος δε ανακτησάμενος την πατρώαν δυναστείαν
ήρξεν έτη δύο.
ΧΧΧVΙΙ. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησιν Αριστοδή ΧΧΧVΙΙ. Qunm archon Αthenis Αristodemus, et Romae
20 μου Ρωμαίοι κατέστησαν υπάτους Γάϊον Σουλπίκιον consules essent C. Sulpicius et Μ. Valerius, olympias
και Μάρκον Ουαλέριον, Ολυμπιάς δ' ήχθη εβδόμη septima post centesimam acta est, qua stadio vicit Smi
προς ταϊς εκατόν, καθ' ην ενίκα στάδιoν Σμικρίνας Crinas Τarentinus. Τum Phayllus, Ρhocensium imperator,
Ταραντίνος. Επί δε τούτων Φάυλλος μεν ο Φωκέων post fratris cladem et interitum, res Ρhocensium adverso
στρατηγός μετά την του αδελφού τελευτήν τε και ήτταν
25 προςανέλαβε τατών Φωκέων πράγματα τεταπεινωμένα prα"lio et strage militum ad incitas paene redactas instaurare
διά τε την ήτταν και την φθοράν των στρατιωτών. (2) coepit. (2) Quum enim vim pecuniarum inexhaustam pos
"Εχων γάρ χρημάτων πλήθος ανέκλειπτον, πολλούς sideret, mercenariorum agmen conduxit, et sociorum non
μεν μισθοφόρους ήθροισεν, ουκ ολίγους δε συμμάχους Ρaucis, ut bellum una capesserent, persuasit. Dum enim
έπεισε συνεπιλαβέσθαι του πολέμου. Τη γαρ αφθο opum afiluentia non parce utilur, non solum ex privatis
30 νία των χρημάτων ανέδην χρώμενος, ου μόνον ιδιώτας multos ad navandam sibi operam promtos habuit, verum
πολλούς έσχε προθύμους συναγωνιστάς, αλλά και πό
λεις τας επιφανεστάτας επεσπάσατο προς την κοινο illustres etiam civitates ad societatem pertraxit. (3) Νam
πραγίαν. (3) Λακεδαιμόνιοι μεν γαρ απέστειλαν αυτό Lacedaemonii mille, Αchaei bis mille armatos, Αtheniences
" " > \ w Λ. ι 2. - Σ. Δ.
στρατιώτας χιλίους, Αχαιοί δε διςχιλίους, Αθηναίοι δε vero φuinquies mille pedites et quadringentos equites,
35 πεζούς μεν πεντακιςχιλίους, ιππείς δε τετρακοσίους, quorum dux Νausicles, illi misere. Lycophron autem et
ών ήν στρατηγός Ναυσικλής. Οι δε των Φεραίων Ρitholaus, tyranni Ρheraorum, post interitum Οnomarchi
τύραννοι Λυκόφρων και Πειθόλαος μετά την Ονομάρ jam auxiliis destituti, Ρheras in manus Ρhilippi tradide
χου τελευτην έρημοι συμμάχων όντες, τάς μεν Φεράς
runt, ipsique post datam fidem dimissi, contractis merce
παρέδοσαν τό Φιλίππω, αυτοί δ' υπόσπονδοι γενόμε
40 νοι συνήγαγον τους μισθοφόρους όντας διςχιλίους, και nariorum copiis ad duo hominum millia, cum his ad
μετά τούτων φυγόντες προς Φάυλλον, συνεμάχoυν τοις Ρhayllum se contulere, ut Phocensibus auxiliarentur. (4)
Φωκεύσιν. (4) Εβοήθησαν δε και των ελαττόνων πό Νecexigua minorum urbiumparssuppetias Ρhocensibustule
λεων ουκ ολίγαι τοις Φωκεύσι διά το πλήθος των διαδι runt, φuodafiatimab his stipendia erogarentur. Αurum enim,
δομένων χρημάτων ο γάρ χρυσός τας πλεονεξίας των cupiditates hominum exstimulans, ad emolumentum a lu.
45 ανθρώπων εκκαλούμενος ήνάγκασεν αυτομολείν προς cro monstratum transfugere cogebat. (5) Ρhayllus ergo
την εκ του κέρδους λυσιτέλειαν. (5) Ο δ' ούν Φάυλ
cum agmine in Βα.0liam progreditur, sed ad Οrchomenum
λος μετά της δυνάμεως εστράτευσεν εις την Βοιωτίαν,
και περί πόλιν Ορχομενόν ηττηθείς μάχη, πολλούς proelio vinciίur multosque suorum amittit. Ηinc rursusad
των στρατιωτών απέβαλε. Μετά δε ταύτα άλλης γε Cephisum amnem inito conflictu, Βα"oti pugna iterum supe.
εο νομένης μάχης παρά τον Κηφισον ποταμόν, ενίκησαν riores hostium ultra quadringentos caedunt, et quingentos
πάλιν Βοιωτοί, και ανείλον των πολεμίων υπέρ τους circitercapiunt. (6) Ρaucis diebus post, alia circa Coroneam
τετρακοσίους, εζώγρησαν δ' εις πεντακοσίους. (6) pugna committitur, φua Βωoti victoriam adepti quinqua
Ολίγαις δ' ύστερον ημέραις γενομένης μάχης περί
Κορώνειαν, ενίκησαν οι Βοιωτοί, και πεντήκοντα μεν ginta Ρhocenses interimunt, centumque ac triginta vivos
92 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. Ισ. (110, Ιιι.)
ανείλον των Φωκέων, εκατόν δε και τριάκοντα εζώ Capiunt. Νuno post res Βα"oίorum et Ρhocensium enar.
γρησαν. Ημείς δε τα περί Βοιωτούς και Φωκείς διε ratas ad Philippum revertemur.
ληλυθότες επάνιμεν επί τον Φίλιππον.
ΧΧΧVΙΙΙ. Ούτος γαρ νικήσας τον Ονόμαρχον ΧΧΧVΙΙΙ. Ηic quum Οnomarchum insigni proelio Supe
ο επιφανεί παρατάξει, τήν τ' εν Φεραίς τυραννίδα καθείλε τasset, Pheraeos a tyrannide vindicavit, urbique libertatem
και τη πόλει την ελευθερίαν αποδούς και τα άλλα τα restituit. Αc ceteris in Thessaliacompositis, Ρylas versus
κατά την Θετταλίαν καταστήσας, προηγενεπί τάς Πύλας Ρhocensibus bellatum ire perrexit. (2) Sed quum transi.
πολεμήσων τοίς Φωκεύσι. (2) Κωλυσάντων δε των
ίus ab Αtheniensibus negaretur, in Μacedoniae regnum,
Αθηναίων διελθείν τάς παρόδους, επανήλθεν εις Μακε
ιο δονίαν, ηυξηκώς εαυτού την βασιλείαν ταις τε πράξεσι Φuod et rebus gestis et pietate erga deum auxerat, se rece
και τη προς το θείον ευσεβεία. (3) Φάυλλος δε στρατεύ Ρίι. (3) Ιnterea Phayllus, exercitu in Locros, qui Εpicne,
σας εις Λοκρούς τους επονομαζομένους Επικνημιδίους, midii vocantur, traducιο, alias quidem urbes vi subigit,
τάς μεν άλλας πόλεις εχειρώσατο πάσας, μίαν δε την unam vero, φuam Narycem vocant, noctu per proditionis
ονομαζομένην Νάρυκα διά προδοσίας νυκτός παραλα fraudem occupal, sed exturbatus suorum non minus quam
15 βών, πάλιν εξέπεσε, και των στρατιωτών απέβαλεν ουκ ducentos amittit. (4) Ιnde quum ad urbem, quam Αbas
ελάττους των διακοσίων (4) Μετά δε ταύτα στρατο
πεδεύοντος αυτού περί τας ονομαζομένας Αβας, οι Βοιω nominant, consedisset, Βαυti per noctem Ρhocenses adorti
τοί νυκτος επιθέμενοι τοίς Φωκεύσιν, ανείλον αυτών ουκ numerum haud exiguum interfecere. Quo successu elati
ολίγους επαρθέντες δε τώ προτερήματι παρήλθον εις Ρhocensium terras invadunt, easque longe lateque popu
20 την των Φωκέων χώραν, και πολλήν αυτής πορθήσαν lando magnam vim praedae congerunt. (5) Ιn reditu autem,
τες ήθροισαν λαφύρων πλήθος. (5) Επανιόντων δ' αυ dum obsessae Νarycaeorum urbi suppetias allatum veniunt,
τών, και τη Ναρυκαίων πόλει πολιορκουμένη βοηθούν Phayllus subito agmen horum adortus in fugam vertit, ur.
των, επιφανείς ο Φάυλλος τούτους μεν ετρέψατο, την δε
πόλιν έλών κατά κράτος διήρπασε και κατέσκαψεν. bemque vi expugnatam diripit et exscindit. (6) Αι ipse,
25 (6) Αυτός δε περιπεσών νόσω φθινάδι και πολύν χρό lenta tabe correplus, ad longum tempus cum morbo con.
νον αρρωστήσας, επιπόνως και της ασεβείας οικείως flictatur, donec, prοut impielati hominis congruebat, vi
κατέστρεψε τον βίον, καταλιπών των Φωκέων στρατη tam finit, relicίο, qui Phocensibus deinceps praeesset,
γον Φάλαικoν τον Ονομάρχου υιόν του τον ιερόν πό Phalaeco, Οnomarchi, φui belli sacri incendium excitave.
λεμον εκκαύσαντος, αντίπαιδα την ηλικίαν όντα πα rat, filio vixdum pubertatem ingresso. Ιdeo curatorem
30 ρακατέστησε δ' αυτό επίτροπον άμα και στρατηγόν ac legatum ei adjunxit Μmaseam, ex familiaribus suis
Μνασέαν, ένα των εαυτού φίλων. (7) Μετά δε ταύτα
οι Βοιωτοί νυκτος επιθέμενοι τοίς Φωκεύσι, τόν τε unum. (7) Ρost aliquod tempus Βα"oti, noctu Ρhocenses
στρατηγόν αυτών Μνασέαν απέκτειναν και των στρα aggressi, et ducem ipsorum Μmaseam et ducentos milites
τιωτών εις διακοσίους. Μετ' ολίγον δ' ιππομαχίας occiderunt. Νec longo tempore post commisso ad Charo
35 γενομένης περί Χαιρώνειαν ο Φάλαικος ηττηθείς απέ neam prolio equestri, Phalaecus succumbens non paucos
βαλε των ιππέων ουκ ολίγους. equitum amisit,
ΧΧΧΙΧ. Άμα δε τούτοις πραττομένοις και κατά ΧΧΧΙΧ. Dum haec geruntur, etiam in Peloponneso re
την Πελοπόννησον εγένοντο ταραχαι και κινήσεις διά rum perturbatio et motus exstitit, his quidem de causis.
τοιαύτας τινάς αιτίας. Λακεδαιμόνιοι προς Μεγα Ι.acedaemonii, φuibus non bene conveniebat cum Μegalo
40 λoπoλίτας διαφερόμενοι την χώραν αυτών κατέδραμον, politis, Αrchidamo duce horum fines incursant. Ωua injuria
Αρχιδάμου την ηγεμονίαν έχοντος οι δε Μεγαλοπο
λίται παροξυνθέντες επί τοις πραχθείσι, και καθ' εαυ exacerbatiΜegalopolita, φuum suis viribus hostem propul
τους ουκ όντες αξιόμαχοι , παρά των συμμάχων μετε sare nequirent, a confoederatis auxilia deposcunt. (2)
πέμψαντο βοήθειαν. (2) Αργείοι μεν ούν και Σικυώνιοι Αrgivi igitur et Sicyonii Μesseniique cum omni robore con
45 και Μεσσήνιοι πανδημεί κατά τάχος εβοήθησαν, festim opitulanίur. Τhebani quoque quattuor millia pe
Θηβαίοι δ' απέστειλαν πεζους μεν τετρακιςχιλίους, ditum et quingentos equites, quibus Cephisionem prae
ιππείς δε πεντακοσίους, στρατηγόν επιστήσαντες fecerant, auxilio mittunt. (3) Cum hac auxiliari manu
Κηφισίωνα. (3) Μεγαλοπολίται μεν ούν μετά των expeditionem faciunt Μegalopolitac, et ad fontes Αlphei
συμμάχων εκστρατεύσαντες κατεστρατοπέδευσαν περί castra locant. Lacedaemonii contra ter mille pedites a
υο τάς πηγάς του Αλφειού ποταμού. Οι δε Λακεδαιμό
νιοι τριςχιλίους μεν πεζούςπαρά Φωκέων προςελάβοντο, Ρhocensibus sibi adjungunt : equites vero centum et quin,
ιππείς δε εκατόν και πεντήκοντα παρά Λυκόφρονος και quaginta a Lycophrone ac Pitholao, Ρheraeorum tyrannide
Πιθολάου των εκπεπτωκότων εκ της εν Φεραίς nuper dejectis, accipiunt. Quumque justum sibi exercitum
(ιιτ, ΙΙ2.) ΙΟΙΟΙ)ΟRΙSΙCUΙ,ΙΙ,ΙΒ. ΧVΙ. 93
w " \ r Υ "

τυραννίδος συστησάμενοι δε δύναμιν αξιόμαχον, comparassent, ad Μantineam castra metantur. (4) Ηis
κατεστρατοπέδευσαν περί Μαντίνειαν. (i) Μετά δε deinde ad Οrnas, Αrgiva ditionis urbem, promotis, prius
ταύτα επί πόλιν Ορνεάς της Αργείας καταντήσαντες, eam expugnant, quam hostes advenissent : sociali enim
έφθασαν αυτήν εκπολιορκήσαντες προ της των πολε fordere Μegalopolitis addicta erat. Quamquam vero con
5 μίων παρουσίας, ούσαν σύμμαχον των Μεγαλοπολιτών. tra illos erumperent Αrgivi, collatis tamen signis vicerunt,
"Επεξελθόντων δε των Αργείων, συνάψαντες μάχην ac supra ducentos occiderunt. (5) Supervenere dehinc
ενίκησαν και πλείους των διακοσίων απέκτειναν. (5) Τhebanorum copiae duplo quidem majores, sed ordinis
Τών δε Θηβαίων επιφανέντων, και τώ μεν πλήθει structura longe inferiores. Ibi valida conseritur pugna.
διπλασίων όντων, ταϊς δ' ευταξίαις λειπομένων, συνέστη
Quumque victoria esset anceps, Αrgivi cum sociis in suas
μάχη καρτερά, και της νίκης αμφιδόξου γενομένης, οι
μεν Αργείοι και οι σύμμαχοι την εις τάς οικείας πό reditum urbes instituunt, Lacedaemonii vero, impressione
λεις επάνοδον εποιήσαντο, Λακεδαιμόνιοι δ' εις την in Αrcadiam facta, Ηelissuntem urbem vi capiuut diri
Αρκαδίαν εμβαλόντες, και πόλιν Ελισσούντα κατά piuntque, et hinc Spartam regrediuntur. (6) Ρost aliquod
κράτος ελόντες και διαρπάσαντες, επανήλθον εις την temporis intervallum Τhebani cum sociis ad Τelphusam
Σπάρτην, (6) Μετά δέ τινα χρόνον οι Θηβαίοι μετά
hostes profligant, casisque plurimis, Αnaxandrum ducem
των συμμάχων ενίκησαν τους πολεμίους περί Τέλφου
σαν, και συχνούς ανελόντες εζώγρησαν Ανάξανδρόν et aliorum supra sexaginta capiunt. Νec ita multo post
τε τον ηγούμενον και των άλλων πλείους των εξήκοντα. duobus itidem proeliis superiores, multos adversariorum
Μετ' ολίγον δεχρόνον άλλαις δυσι μάχαις επροτέρησαν prosternunt. (7) Αd extremum, quum Lacedaemonii pu
και των εναντίων ουκ ολίγους κατέβαλον (;) Το δε
gna memorabili victoriam obtinuissent, exercitus utrin,
τελευταίον των Λακεδαιμονίων αξιολόγω μάχη νικη
σάντων, αι δυνάμεις αμφοτέρων εις τάς οικείας πόλεις que suas ad urbes remearunt. Factis exinde inter Lace
επανήλθον. Έπειτα των Λακεδαιμονίων ποιησαμέ daemonios et Μegalopolitas induciis, Τhebani φuoque in
νων ανοχάς προς τους Μεγαλοπολίτας, επανήλθον εις Βαρotiam recessere. (8) Ιnterea Phalaecus, in Βα"otia ver
25 την Βοιωτίαν οι Θηβαίοι. (8) Φάλαικος δε περί την sans, Chaeroneam cepit. Αt subvenientibus illi Τhebanis
Βοιωτίαν διατρίβων Χαιρώνειαν είλε, και των Θηβαίων rursus eam amisit. Τum Βα.oti, numeroso cum exercitu
επιβοηθησάντων, εξέπεσεν εκ της πόλεως, "Επειθ' οι
Ρhocidem ingressi, majorem ejus partem devastant, et
μεν Βοιωτοί πολλή δυνάμει στρατεύσαντες εις την
Φωκίδα, την πλείστην αυτής επόρθησαν και τας κατά quidquid in agris villarum ac facultatum erat, hostilem in
Α. » Μ. / ν ν Α ν - -
modum diripiunt et everlunt. Οppidula eliam nonnulla
3ο την χώραν κτήσεις εδήωσαν ενια δε και των μικρών
πολισμάτων ελόντες και λαφύρων πλήθος αθροίσαντες, capiunt, magnaque vi praedae coacta, in Βα"otiam sese re
ferunt.
επανήλθον εις την Βοιωτίαν.
ΧL. Επ' άρχοντος δ' Αθήνησι Θεττάλου Ρωμαίοι ΧL. Quum Αthenis Τhessalus archon esset, Romaeque Μ.
κατέστησαν υπάτους Μάρκον Φάβιον και Τίτον Κοίν Fabius et Τ. Quinctius consulatum gererent, Τhebani,
35 τιον. Επί δε τούτων Θηβαίοι κάμνοντες τώ προς belli Ρhocici laboribus defessi et rei nummariae inopia la
Φωκείς πολέμω και χρημάτων απορούμενοι, πρέσβεις borantes, missis ad regem Ρersarum legatis, ut pecunias ci
εξέπεμψαν προς τον των Περσών βασιλέα, παρακα
λoύντες ειςευπορήσαι τη πόλει χρήματα (2) "Ο δ' vitatisuppeditaret, ab eo contenderunt. (2) Αd quod per
Αρταξέρξης προθύμως υπακούσας έδωκεν αυτοίς δω facilem sese praebens Αrtaxerxes trecenta talenta illis do
40
ρεαν αργυρίου τάλαντα τριακόσια. Τοίς δε Βοιωτοίς navit. Ιnter Βαρotos aulem et Ρhocenses praeter velitares
και τοις Φωκεύσιν ακροβολισμοί μεν και χώρας pugnas agrorumque populationes nulla res memoria digna
καταδρομαι συνέστησαν, πράξεις δε κατά τούτον τον
hoc anno gesta fuit. (3) In Αsia rex Persarum superiori
ενιαυτόν άξια μνήμης ου συνετελέσθησαν. (3) Κατά bus quidem annis cum magna armatorum multitudine in
δε την Ασίαν ο βασιλεύς των Περσών εν μεν τοις
45 επάνω χρόνοις στρατεύσας επ' Αίγυπτον πολλοίς πλή ΑΕgyptum expeditionem fecerat, sed infelici eventu. Ηoc
θεσι στρατιωτών απέτυχε, κατά δε τους υποκειμένους vero tempore bellum contra ΑΕgyptios redintegravit, per
καιρούς πάλιν επολέμησε τους Αιγυπτίοις, και πράξεις actisque rebus commemoratione dignis, sna industria et
αξιολόγους κατεργασάμενος διά της ιδίας ενεργείας strenuitate ΑΕgyptum, Ρhoenicen et Cyprum recuperavit.
την Αίγυπτον ανεκτήσατο και Φοινίκην και Κύπρον. (4) Ut vero historiam rerum illarum magis dilucidam fa
50 (ι) Ίνα δε σαφή την περί τούτων ιστορίαν ποιήσωμεν, ciamus, causas belli prius explicabimus, temporibus,
τάς αιτίας του πολέμου προεκθησόμεθα μικρον αναλα quae huc pertinent, paullum repetitis. Quum ΑΕgyptii a
βόντες τους οικείους χρόνους. Των γαρ Αιγυπτίων Ρersis ante hacc tempora defecissent, Αrtaxerxes, Cogno'
από Περσών αποστάντων κατά τους ανωτέρω χρόνους,
Αρταξέρξης ο επικληθείς"Ώχος, αυτός μεν ουκ ών φιλο mento ochus, quod ipse bellicae rei studio non lenere,
Ο1 ΔΙΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΣΙΚΕΛΙΩΤΟΥ ΒΙΒΛ. ΙG.
(112, 113)
πόλεμος, εφ' ησυχίας έμενεν, αποστέλλων δε δυνάμεις tur, vitam in quiete continebat. Lice vero exeroitus
και στρατηγούς πολλάκις απετύγχανε διά την κακίαν cum ducibus expediret, improbitate tamen praefecto.
και απειρίαν των ηγεμόνων. (5) Διο και καταφρονη rum et imperitia effectum est ut sapenumero adversam
θεις υπό των Αιγυπτίων ηναγκάζετο καρτερείν διά τε fortunam experiretur. (5) Ιdeo quamvis in summo ΑΕgy
την αργίαν και το της ψυχής ειρηνικόν. Κατά δε τους ptiorum contemtu esset, animus tamen otii pacisque
5 υποκειμένους καιρούς των Φοινίκων και των εν Κύ amans tolerare ignominiam hanc cogebat. Sub prasens
πρω βασιλέων μιμησαμένων τους Αιγυπτίους, και διά vero tempus, quum Phα mices et reges Cypri, ΛΕgyptios
την καταφρόνησιν επί την απόστασιν ορμησάντων, imitati, contemlu ejus ad rebellionem properarent, exci
παροξυνθείς έκρινε πολεμείν τους αφεστηκότας. (6) tatus tandem rex defectoribus bellum inferre decrevit. (6)
Το μεν ούν στρατηγούς εκπέμπειν απεδοκίμασε, δι' Sedlegatos pro se mitti minime consultum arbitratus, suis
10 εαυτού δε τους υπέρ της βασιλείας αγώνας ποιήσασθαι auspiciis pro defensione ac tutela imperii belligerari consti
διέγνω. Διόπερ όπλων και βελών και σίτου και δυ tuit. Πd circo maximos armorum, telorum, commeatuum
νάμεων μεγάλας παρασκευάς ποιησάμενος, ήθροισε et exercituum faciens apparatus, trecenta peditum et tri
πεζών μεν τριάκοντα μυριάδας, ιππέων δε τρείς, ginla equitum millia, trecentas praelerea triremes, onera
τριήρεις δε τριακοσίας, φορτηγούς δε και τας άλλας τάς riasque cum ceteris res venales portantibus quingentas
15 την αγοράν κομιζούσας πεντακοσίας. coegit.
ΧLΙ. Ήρξατο δε προς Φοίνικας πολεμείν διά ΧLΙ. Initium belli in Ρhanices erupit, idque ob hasce
τοιαύτας τινάς αιτίας. Κατά την Φοινίκην εστί πό
causas. Celebris in Ρhα:nice urbs est Τripolis, consenta
λις αξιόλογος όνομα Τρίπολις, οικείαν έχουσα τη φύσει neam naturae suae appellationem habens. Τres enim in ipsa
την προςηγορίαν. Τρείς γάρ εισιν εν αυτή πόλεις
urbes continentur, stadii intervallo inter se diremlie. Una
2ο σταδιαίον απ' αλλήλων έχουσαι διάστημα επικαλείται
δε τούτων η μεν Αραδίων, η δε Σιδωνίων, η δε Αradiorum, altera Sidoniorum, tertia Τyriorum cognomen
Τυρίων. Αξίωμα δ' έχει μέγιστον αύτη των κατά ιum habet. Μaximam haec inter omnes Ρhoenices civita
την Φοινίκην πόλεων, εν ή συνέβαινε τους Φοίνικας tes dignationem obtinet, utpote in qua Phα nicum senatus
συνέδριον έχειν και βουλεύεσθαι περί των μεγίστων. convenire deque rebus maximis consilia tractare sole1.
25 (2) Τών δε σατραπών και στρατηγών εν τη Σιδωνίων (2) Quum itaque Satrapae legatique regii, in Sidoniorum
διατριβόντων, και κατά τας των πραγμάτων επιταγάς urbe tunc versantes, in mandatis exigendis contumeliose
υβριστικώς και υπερηφάνως προςφερομένων τοίς Σι atφue superbe se erga Sidonios gererent, cives male tracta.
δωνίοις, οι κακούμενοι την επήρειαν χαλεπώς φέρον, ti, φuod injurias moleste ferrent, deficere a Ρersis animum
τες έγνωσαν αποστήναι των Περσών. (3) Πείσαντες
induxere. (3) Μox ceteris etiam Phαnicibus, ut libertatem
30 δε και τους άλλους Φοίνικας της αυτονομίας αντέχε
σθαι, διεπρεσβεύσαντο προς τον Αιγυπτίων βασιλέα secum capesserent, persuasis, per legationem Νectanebum
Νεκτανεβώ, πολέμιον όντα Περσών, και πείσαντες ΑΕgyptiorum regem, hostilia cuim Ρersis odia exercentem,
παραλαβείν αυτούς εις την συμμαχίαν, παρεσκευάζοντο hortantur, ut in societatem belli ipsos recipiat, simulque
τα προς τον πόλεμον. (4) Της δε Σιδώνος ευδαιμονία in bellum necessaria comparant. (4) Εt quia Sidom opu
35 διαφερούσης, και των ιδιωτών διά τάς εμπορίας με lentia tum excellebat, et privati mercatura beneficio am
γάλους περιπεποιημένων πλούτους, ταχύ τριήρεις τε plissimas divitias congesserant, illico factum est ut ingens
πολλαι κατεσκευάσθησαν και μισθοφόρων πλήθος triremium numerus aedificaretur, et magna vis mercenario
ήθροίσθη προς δε τούτοις όπλα και βέλη και σίτος rum contraheretur, arma etiam telaque et annona, nec
και τάλλα πάντα τα προς πόλεμον χρήσιμα συντόμως
non cetera ad bellum idonea brevi in paratis haberentur.
«ο κατεσκευάσθη. (5) Κατάρχοντες δε της έχθρας τον
μεν βασιλικον παράδεισον, ενώ τάς καταλύσεις οι (5) Utque hostilis injuriae exordium facerent, paradisum
των Περσών βασιλείς ειώθεισαν ποιείσθαι, δενδροτο regium, in quo diversari Ρersarum reges solebant, excisis
μήσαντες διέφθειραν έπειτα τον ήθροισμένον υπό των arboribus devastarunt. Ρost fanum, a satrapis in belli
σατραπών εις τον πόλεμον τοίς ίπποις χόρτον ενέπρη usum ad equos alendos collectum, incenderunt. Αd po
45 σαν, το δε τελευταίον τους τάς ύβρεις επιτελεσαμένους stremum Ρersas, a quibus contumeliosius habiti fuerant,
Πέρσας συλλαβόντες ετιμωρήσαντο. (6) Του δε πο ad supplicia rapuere. (6) Ηoc igitur modo bellum Ρersa
λέμου προς τους Φοίνικας ταύτην την καταρχήν λα, rum cum Ρhα!nicibus exarsit. Νam rex quae ausi essent
βόντος , ο βασιλεύς πυθόμενος τα τετολμημένα τοις rebelles edoctus, φuum universis Ρhoenicia incolis, tuln
αποστάταις, πάσι μεν τοις Φοίνιξιν ηπείλει, μάλιστα maxime Sidoniis ultionem comminatur.
50 δε τοις Σιδωνίοις.
ΧLΙΙ. Εν δε τη Βαβυλώνι συνηθροικώς τας πεζι ΧLΙΙ. Contractis igitur Βabylone peditum et equitum
κάς και ιππικάς δυνάμεις, ευθύς αναλαβών προηγεν agminibus, contestim in Phoenices movet. Interea dum
επί τους Φοίνικας εν όσω δ' ούτος κατά την οδοιπο ille iter peragit, Βelesys Syriae prefectus, et Μazaeus Ci
(113-115.) DΙΟDΟRΙSΙCULI LΙΒ. ΧVΙ. 95

ρίαν εβάδιζε, Βέλεσυς ο της Συρίας σατράπης και licia princeps, conjunctis viribus bellum Phα.nicibus fa.
Μαζαίος o της Κιλικίας άρχων συνελθόντες επολέμουν cessunt. (2) Τennes contra Sidoniae rex ab ΑΕgyptiis qua
τους Φοίνικας. (2) Τέννης δ' o της Σιδώνος βασιλεύς ter mille Graecorum mercenariorum, quibus Μentor Rho
προςελάβετο παρ' Αιγυπτίων στρατιώτας μισθοφόρους
5 Έλληνας τετρακιςχιλίους, ών ην στρατηγός Μέντωρ ο
dius cum imperio praeerat, in subsidium acceperat. Cum
" Ν. ν r ν "» -,

Ρόδιος. Μετά δε τούτων και των πολιτικών στρατιω. his et civium delectu satrapas aggressus, victor evadit,
των τοίς προειρημένοις σατράπαις συμβαλών ενίκησε hostesque tota Ρhoenice expellit. (3) Dum haec in Phoeni
και τους πολεμίους εξέβαλεν εκ της Φοινίκης. (3)
σ' " Α" ν ν "
ce geruntur, eliam in Cypro bellum conflatum est, rescum
Άμα δε τούτοις πραττομένοις και κατά την Κύπρον
ιυ συνέστη πόλεμος, συμπεπλεγμένας έχων τάς πράξεις
- « Α' "- ν «wυ " "
praesenti bello connexas habens. (4) Εrant in hac insula
τώλ υποκειμένω πολέμω. (4) Εν5.-Α
3ζ λ
γάρΝΑ τη νήσω ταύτη
γ \ και " ' 5.-Σ -.
novem magni nominis civitates, quibus subjecta erant mi
πολεις ησαν αςιολογοι μεν εννεα, υπο οε ταυτας υπηρχε nora oppida, jurisdictioni illarum addicta. Unaquaeque
τεταγμένα μικρά πολίσματα τα προςκυρούντα ταίς εν suum habebat regem, φui rempublicam administraret, regi
νέα πόλεσιν.
- ε -Σ λ
Εκάστη
3.-
δε2 τούτων
ΝΔ
είχε βασιλέα,
λ 2. - tamen Ρersarum subjectus. (5) Ηi omnes, facta inter se
r, της μεν πόλεως άρχοντα, το δε βασιλεί τών Περ
σων υποτεταγμένον. (5) Ουτοι πάντες συμφρονή conspiratione, Phoenicum exemplo descivere, et necessariis
σαντες και μιμησάμενοι τους Φοίνικας απέστησαν, ad bellum praeparatis, summum in regnis suis imperium sibi
και παρασκευασάμενοι τα προς τον πόλεμον, αυτοκρά arrogabant. (6) Εxacerbatus hac insolentia Αrtaxerxes,
τορας τάς ιδίας βασιλείας εποίησαν. (6) Εφ' οίς πα
κ. \ 2. γ• ν ν Α "Η Ν. Α' Υ

20 ροξυνθείς ο Αρταξέρξης έγραψε προς τον Ιδριέα τον ab Idrieo Carum principe (qui nuper imperii habenas ac
της Καρίας δυνάστην, άρτι μεν παρειληφότα την ceperat, ex instituto majorum amicus Ρersarum bellique
αρχήν, φίλον δ' όντα και σύμμαχον Περσών εκ προ socius) per literas contendil, ut pedestres simul et navales
γόνων, αθροίσαι δύναμιν πεζικήν τε και ναυτικήν την copias, φuibus bellum regibus Cypri interatur, conscribe
διαπολεμήσουσαν τοίς εν Κύπρω βασιλεύσιν. (7) Ο
«2 5 ret. (7) Ηic absque mora quadraginta triremes adorna
δε οξέως παρασκευασάμενος τριήρεις μεν τετταράκοντα,
στρατιώτας δε μισθοφόρους οκτακιςχιλίους, εξέπεμψεν Vit , φuas cum octo millibus mercenariorum ductu Ρhocio
εις την Κύπρον, επιστήσας στρατηγούς Φωκίωνα τον nis Αtheniensis et Εvagorae, qui superioribus annis regia
Αθηναίον και Ευαγόραν τον εν τοις επάνω χρόνοις βε insulam potestate tenuerat, in Cyprum misit. (8) Ηi,
βασιλευκότα κατά την νήσον. (3) Ούτοι μεν ούν κατα φuum primum copias in Cyprumtransvexere, ad Salaminem
30 πλεύσαντες εις την Κύπρον, ευθύς επί την μεγίστην των
urbium maximam eas adducunt, jactoque vallo et castris
πόλεων Σαλαμίνα την δύναμιν ήγαγον. Βαλόμενοι
Ν. \ Α'

δε χάρακα καιλτην παρεμβολήν οχυρώσαντες,
ν 2- ' * "
probe munitis, Salaminios terra marique orpυρωνεται.
- Α ι επολιόρ
τα " ν ν» r ν

κουν τους Σαλαμινίους κατά γήν άμα και κατά θά Τola insula per longum tempus pacem habuerat, et terra
λατταν. Της δε νήσου πάσης εν ειρήνη πολύν χρόνον honis afilueba