TR

NG

I H C CÔNG NGHI P THÀNH PH H CHÍ MINH
KHOA CÔNG NGH HOÁ H C

BÀI TI U LU N

PH

NG PHÁP NGHIÊN C U KHOA H C

TÀI: KH O SÁT TÌNH HÌNH Ô NHI M NGU N N TIÊU TRONG N

C, XÁC

NH M T S CH

C TH I C A QUÁ TRÌNH S N XU T CÔNG NGHI P

Sinh viên: oàn Thành Trung Kiên MS: 08275371 L p: HPT2TLT GVHD: Ts. Nguy n V n Vinh

Tp. H Chí Minh n m 2010

M cl c

Trang M u ............................................................................................................. 1.Vai trò c a n c s ch và tình tr ng ô nhi m ngu n n c .............................. 1 1.1.Vai trò c a n c ......................................................................................... 1 1.2.Phân b c a n c trên trái t .................................................................... 1 1.2.1.N c ng t trên b m t t ....................................................................... 1 1.2.2. N c ng t trong lòng t ........................................................................ 2 1.3.Phân lo i n c ............................................................................................ 2 1.3.1.N c thiên nhiên ± n c sinh ho t .......................................................... 2 1.3.2.N c th i ................................................................................................. 3 1.4. Thành ph n các ch t trong n c ................................................................ 3 1.4.1. c ng .................................................................................................. 4 1.4.2. Chlorua và sulfate ................................................................................... 4 1.4.3. Các mu i s t ........................................................................................... 5 1.4.4. Các mu i amonium................................................................................. 5 1.4.5. Khí ôxy................................................................................................... 5 1.4.6. Phosphous .............................................................................................. 5 1.4.7. ki m .................................................................................................. 6 1.5. Các tác ng gây ô nhi m ngu n n c ...................................................... 6 1.5.1. nh h ng do ho t ng s ng c a con ng i ......................................... 6 1.5.2. nh h ng do phát tri n nông nghi p..................................................... 7 1.5.3. nh h ng do phát tri n công nghi p và d ch v .................................... 7 1.5.4. nh h ng do m t s nguyên nhân khác ................................................ 8 1.6. Tình tr ng ô nhi m môi tr ng .................................................................. 8 1.6.1. Tình tr ng ô nhi m môi tr ng t i vi t nam............................................ 8 1.6.2. Trên th gi i ........................................................................................... 13 1.7. Phân lo i n c th i .................................................................................... 15 1.7.1. N c th i sinh ho t ................................................................................. 15 1.7.2. N c m a ............................................................................................... 16 1.7.3. N c th i công nghi p và nông nghi p................................................... 17 2. H u qu c a ô nhi m n c ........................................................................... 18 2.1. nh h ng n môi tr ng ....................................................................... 18 2.1.1. N c và sinh v t ..................................................................................... 18 2.1.2. t và sinh v t ........................................................................................ 20

2.1.3. Không khí ............................................................................................... 21 2.2. nh h ng n con ng i ......................................................................... 21 2.2.1. S c kho con ng i ................................................................................ 21 2.2.2. nh h ng n i s ng......................................................................... 27 3. Các ph ng pháp x lý n c th i ................................................................. 29 3.1. Ph ng pháp c h c .................................................................................. 29 3.1.1. Song ch n rác ......................................................................................... 29 3.1.2. L ng cát .................................................................................................. 30 3.1.3. L ng ....................................................................................................... 30 3.1.4. Tuy n n i ............................................................................................... 30 3.2. Ph ng pháp x lý hoá h c và hoá lý ........................................................ 31 3.2.1. Ph ng pháp trung hoà ........................................................................... 31 3.2.2. Keo t - t o bông .................................................................................... 31 3.3. Ph ng pháp sinh h c ............................................................................... 32 3.3.1. Ph ng pháp sinh h c k khí................................................................... 32 3.3.2. Ph ng pháp sinh h c hi u khí ............................................................... 33 4. Phân tích hàm l ng m t s ch tiêu trong n c th i .................................... 34 4.1. Ch 4.2. Ch 4.3. Ch 4.4. Ch 4.5. Ch tiêu amonium ...................................................................................... 34 tiêu chloride ........................................................................................ 35 tiêu COD (chemical oxygen demand) ................................................. 38 tiêu BOD (biochemical oxygen demand) ............................................ 41 tiêu DO (disolved oxygen) .................................................................. 44

4.6. Ch tiêu phosphate và t ng phosphous ....................................................... 48 4.7 Xác nh hàm l ng asen ........................................................................... 51 K t lu n ............................................................................................................ « Ph l c ............................................................................................................. Tài li u tham kh o ............................................................................................

Hi n nay th gi i ang rung h i chuông báo ng v th c tr ng ô nhi m môi tr ng toàn c u. Môi tr ng ã tr thành v n chung c a toàn nhân lo i và c toàn th gi i quan tâm. cùng v i s nóng lên c a trái t gây hi u ng nhà kính và xu t hi n ngày m t nhi u l th ng trên t ng Ozon b o v trái t kh i các tia c c tím. quá trình ô th hoá. ô th hóa và s t ng m t dân s quá nhanh các khu ô th . T t c các ngu n th i nói trên u ch a ng trong nó bi t bao nhiêu lo i ch t c h i. công nghi p hoá. và thâm canh nông nghi p ngày càng phát tri n ã có nhi u nh h ng x u n ngu n tài nguyên này. tài này xin ph ng pháp x lý c ng nh các ph trong n c th i. tr c th c t ó chúng em xin ch n tài ³Kh o sát tình hình ô nhi m ngu n n c. Nh ng ngu n n c th i. N m trong khung c nh chung ó c a th gi i môi tr ng Vi t Nam chúng ta xu ng c p c c b do chúng ta ang trong th i k phát tri n công nghi p hóa. rãnh. hi n i hóa. âu có n c ó có s s ng. Tuy nhiên cùng v i s phát tri n c a s s ng. h làm ô nhi m các ngu n n c là ch y u. c p nv n ng pháp xác ô nhi m ngu n n c và các nh m t s ch tiêu quan tr ng . khí th i gây ra.M u N c là ngu n tài nguyên thiên nhiên qúy giá. Các ngu n th i c a ra môi tr ng h u h t u ch a c x lý ho c m i x lý s b do v y gây ra ô nhi m môi tr ng c bi t là môi tr ng n c. xác nh m t s ch tiêu trong n c th i c a quá trình s n xu t công nghi p´. Nh ng ch t này i vào c th t con ng n u ng. là y u t không th thi u cho s s ng. n c th i t các ngành công nghi p mà trong ó có ch a r t nhi u ch t c h i t ó i vào c ng. Nhi u n i ngu n n c b m t th m chí c n c ng m ã b ô nhi m nghiêm tr ng gây nh h ng x u t i ch t l ng c a n c và nh h ng n s c kho c a con ng i và ng v t làm gi m n ng xu t và ch t l ng cây tr ng. i kèm v i s phát tri n ó là v n ô nhi m môi tr ng do các ngu n rác th i. V n là làm th nào ánh giá m c ô nhi m c ng nh xác nh hàm l ng c a các ch t c h i trong n c th i tr c khi a vào môi tr ng. n c th i. hô h p chúng tích lu trong c th con ng i và sinh v t gây ra nh ng tác h i vô cùng nguy hi m. sông.

1. thi u n c s ch không nh ng nh h ng n i s ng con ng i mà còn nh h ng n các lo i sinh v t trên trái t c ng nh m i ho t ng s n xu t. Vai trò c a n c l m t ngu n t i nguyên t iên nhiên r t phong phú quanh ta.4% là n hai c c và c m n trong các ng trên th gi i. n c c ng m n id ng mênh mông l n i muôn loài thu i s ng con ng i và m i c s d ng trong m i m t c a loài ng th c v t trên trái t Tuy nhiên ngu n n c s ch quí giá ang b khai thác d n c n ki t.6 tri u km³) là có th d ng làm n Vi c cung c p n là m t trong nh ng th thách l n nh t c a loài Hì 1: C t ì ây. N c có nh h ng quy t nh n khí h u và là nguyên nhân t o ra th i ti t. N c là thành ph n quan tr ng c a các t bào sinh h c và là môi tr t c bao ph b i n c. nhà máy th y i n). sinh ho t Cu c s ng trên Trái t b t ngu n t trong n c. Phân b c a n Trang 1  ©£  ¨£ ¤§   ¦¥¤ ¡  £ ¢¡ t t i ng i trong vài th p niên t i ¡  t Trung C n ông. ph n còn l i. ch có c trên toàn th gi i c u ng. là n c ng t. máy h i n 1. Ngu n n c c ng ã là nguyên nhân gây ra m t trong nh ng cu c chi n tranh N n c c s d ng trong công nghi p t lâu nh là ngu n nhiên li u (c i xay c. . n sinh sinh s ng.2. L ng n các quá trình sinh hóa c b n nh quang h p. T t c các s s ng trên Trái t u ph thu c vào n c vào vòng tu n hoàn n c.38 t km³.3% n s trên các ng n núi. c u ng s (hay 3. N ng l ng m t tr i s n B c i m không i Tây D ng ng làm u các nh h i d ng ng ã t o nên các c m t vùng n khí h u c a vài ng c a c trên i i d ng dòng h i l u trên toàn c u. c. t nh ng N dòng ch y. H n 70% di n tích c a Trái Trái d t có vào kho ng 1.6%. sông h . Trong ó 97. Dòng h i l u Gul Stream v n chuy n n V nh Mexico vùng châu Âu. 2. Vai trò c a n c s ch và tình tr ng ô nhi m môi tr ng n c 1. là ch t trao c trên Trái t i nhi t.1. t n t i ch y u d b ng tuy t óng 0.

m ch c thiên nhiên ± n c sinh ho t c thiên nhiên bao g m các ngu n n ng m. có h s th m nh . N c d i t c tàng tr trong các l h ng và khe h t á. trong ó n c ng t ch có l u l ng nh t nh. N N c c phân lo i nh sau: c sông ngòi. n c l và n c ng t. ng 1.2. Phân lo i n c N c là ngu n tài nguyên quý.1. Tuy nhiên. s i). mình g i là các t ng ch a n b. T ng l t t. N c ng t ch có th s d ng các ngu n sau c ng t trên b m t L N ng n   c m a r i xu ng m t c t n t i trong các sông. T ng cách n c Là t ng t á v i thành ph n h t m n (sét. 3. b t sét).1. d n n c t t mà con ng i có th 2. su i. 1. T ng ch a n c Các l p t á có thành ph n h t thô (cát. ô th n ngu n tài nguyên . Tr c tình hình ngu n n c b ô nhi m ngày càng nghiêm tr ng.2. cùng v i quá trình phát tri n c a con ng ng x u hoá. ao h . công nghi p hoá ngày càng phát tri n ã nh h này. kh n ng cho n c th m xuyên qua y u. là y u t không th thi u cho m i ho t s ng trên trái t. a. Vò t à t t i i. r ch. N 1. ao.5% còn l i phân b 1. khe h . các c quan ch c n ng ã ti n hành ki m tra ngu n n c t ó a ra các bi n pháp nh m c i thi n tình hình. các c p lãnh o. có tính th m   khai thác n c ph c v cho nhu c u c a c.3. N c ng t trong lòng t N c d i t có lo i n c m n.L ng n c t nhiên có 97% là n t li n. Các ch t này Trang 2  Hì         n c. kh n ng khai thác n c trong t ng này th p.2.  M t ph n r t ít n c t m l y và b ng tuy t. N c thiên nhiên là m t d th bao g m các ch t không tan có ngu n c xâm nh p vào ngu n g c vô c c ng nh h u c . s n.3. bi n. n t n . c m n phân b ng n c l n nh ng l bi n và ng n id ng. h .

Thành ph n n ng i. Ngoài khí hoà tan trong n c m a còn có l n b i b m và vi trùng nên n c m a thu c lo i n c m m. N i t t b c dùng nhi u c i mc an c . bi n«  N này th c trên b m t trái ng ch a nhi u t p ch t khác nhau. còn các ch t huy n phù.3. khu s n xu t« Nó có th là nh ng ch t tan trong n n các lo i vi khu n« Do t ng thay c a môi tr th c v t i. do ó ao. h . công nghi p« và các ho t c th i có r t nhi u ch t khác nhau tu thu c vào t ng vùng. n c ng m: Do n c th m trong lòng t lâu i t o ' "! Hì t ng l p nên n trong sinh ho t. á.  N c m ch. Thành ph n các ch t trong n Trang 3 0) "! lòng t vì c ch c l c qua nhi u i !'" (!'! &" "! % $ # thành nh ng m ch n c ch y trong 3.n ng ct t. t ng lãnh th «  N c u ng: n c u ng ch y u là n c ng t t nhiên trong ó ã c quy nh c th v các thành ph n hóa h c ± vi sinh ± các ion kim lo i« sao cho phù h p v i quá trình trao 1. c m ch thu c lo i n t: Nh c m m. Trong n t ng cho c th i ph thu c nhi u vào ngu n nhi m b n khác nhau nh nông nghi p. th c v t. N N các ho t i ch t c a con ng i. s ch mát khi m i h ng.4. c n tr s phát tri n c a các loài ng. tùy vào t ng vùng. ng v t. sông. th c v t c ng nh con ng c thiên thành các lo i sau: i Theo ngu n phát sinh i ta chia n  N c m a: Th ng c hoà tan 1 l ng khí C 2. t ng c hay d ng huy n phù.2. s n xu t c a con ng i hay do quá trình phân hu c a xác ng sinh ho t khác c a con ng. c tri n c a các lo i vi sinh v t làm s ch n trong n c c ng nh 1. trong mát. nh ng tác hoá h c gi a các ch t làm cho pH c. cb m tc an c t nhiên do c th i c th i là k t qu c a s nhi m b n n ng sinh ho t. k t t a làm ng n c n s phát các vùng xung quanh. N2. O2 và m t s khí khác.

liti. mangan. c ng (Các mu i Cacium và Magiesium) Calcium và magiesium t n t i trong n c ch y u 22- (HCO3 ). Ca(HCO3)2 = CaCO3 + CO2 + H2O Mg(HCO3)2 = MgCO3 + CO2 + H2O 2Mg(HCO3)2 = (MgOH)2CO3 + 3CO2 + H2O l  c ng v nh c u là c ng còn l i sau khi un 2+ 2+ ng Ca và Mg d ng mu i clorua ho c mu i sunfat. niken« 1. vùng s n xu t g m thì có nhi u bari. các acid vô c .  Cách 2: Chia c ng chung hay  c ng làm 3 lo i là c g i là c ng t m th i.  c ng chung là t ng c a - c ng t m th i và 1. c bi u th mu i HCO3.4.c a calcium và magiesium c ng t m th i c a n b phân hu khi un nóng.2. Clorua (Cl ) và sunphat (SO42-) Trang 4 65 4 3 thì có nhi u hydrosunfua. .4. c ng carbonat bi u th l ng calcium và magiesium d i d ng mu i HCO3 còn c ng không carbonate bi u th mu i calcium và magiesium d i d ng Cl và SO42-. natri canxi.1. Ví d : vùng khai khoáng thì có nhi u các kim lo i. k m. c ng v nh c u và c ng toàn ph n. cadimi. 4. Hai ion này bi u th cho c ng c a n c. t ng khu công nghi p c ng nh các ho t s ng c a con ng i. Tính c ng này thay c làm nh h chia c ng: i tu theo hàm l ng ng các mu i calcium và magnesium có trong n s n xu t. M t t lý t i các d ng bicarbonate 100oC bi u th t ng c ng v nh c u. Carbonate (CO3 ). sunfua. selen« Còn vùng s n xu t da 92 87 1 21 Hì crom. Sulfate (SO4 ). Chloride (Cl ).Trong n c có r t nhi u thành ph n khác nhau cùng t n t i ph thu c vào ng t ng vùng. Có 2 cách n sinh ho t c ng nh trong  Cách 1: Chia c ng làm 2 lo i là c ng carbonat và c ng không carbonat.

Cl. Tuy nhiên n u các mu i này quá cao thì gây ra áp su t cao trong quá trình s d ng n i h i vì nó là nh ng h p ch t d tan trong n c.3.6. Nitrite là ch t c r t có h i cho c th .2. x lý và l u tr n c. nh h ng n sinh ho t c a con ng i. n s s ng c a ng ± th c v t trong n c khi hàm l ng quá cao.4.4.5. Các mu i Amonium (NH 4+) Amonium (NH4+) (th c ra không quá 1.7 g nitrite và 3. nó s chuy n hóa thành nitrosamin. L ng Oxy hòa tan (DO) L ng oxy hòa tan trong n c s tham gia quá trình trao i ch t. V m t hóa h c. Fe3+) S t th ng t n t i trong n c c i v i c th ng i (tiêu chu n là 3 mg/L). Phosphous oxy hóa cao ph i t n nhi u hóa ch t cho công tác kh Trang 5 . Nhu c u oxy hóa h c (COD) N c nhi m b n s có trùng.4.4. ô nhi m càng n ng.1 mg/L và nitrate là 10 ± 50 mg/L.và SO42.65 g nitrate.h u nh có m t trong các lo i n c thiên nhiên.4. 1. 1. hà m l ng cho phép c a nitrite là 0. Các mu i S t (Fe2+.5. Nó không th hi n tính c ng c ng nh không gây tác h i trong vi c s d ng. Khi ti p xúc lâu v i không khí. oxy hóa h t các h p ch t h u c có trong n c. nó chuy n hóa thành nitrite và nitrate. m t ch t có ti m n ng gây ung th .3.4. Trong khi ó. duy trì n ng l ng cho quá trình phát tri n. Nhu c u oxy sinh h c (BOD) Là l ng oxy c n thi t ki n hi u khí. Ch tiêu này BOD càng cao ch ng t m c Là l ng oxy c n thi t vi khu n s d ng phân h y ch t h u c d i i u ánh giá kh n ng t làm s ch c a ngu n n c. sinh s n và tái s n xu t c a sinh v t s ng d i n c. Nh ng trong quá trình khai thác. 1. 1. Khí Oxy Khí O2 có trong n c giúp ích cho các quá trình sinh hóa.5. M t khác. Các nghiên c u cho th y. 1. 1. d ng mu i Fe(HCO3)2. mu i s t trên d b oxy hoá thành mu i s t (III) và gây c n Fe(OH) 3 làm cho n c c. L ng oxy trong n c ch y u là Oxy hòa tan (DO). oxy không tham gia ph n ng v i n c mà hòa tan c a oxy trong n c ph thu c vào áp su t và nhi t . Gi i h n cho phép c a Amoniac không v t quá 30 mg/L. 1 g Amonium khi chuy n hóa h t s t o thành 2.4.1. nhu c u Oxy hóa h c (COD) và nhu c u Oxy sinh h c (BOD).4. Khi ng i u ng ph i.5.

Vì nhu gia t ng l ng th c th c ph m. Tình tr ng l n chi m lòng. t o« làm hóa ch t bón cây. nghèo ã làm cho môi tr c un 1.5. c chia làm 3 lo i:    1. c. nhu c u phát tri n kinh t nhanh v i m c tiêu l i nhu n cao. Môi tr c a dòng ch y. n t các khu dân c x vào kênh r ch ch a qua x lý.hay CO32. x rác và n th i tr c ti p trên b m t gây ô nhi m n rãnh t o n c m t. M t k b i ng y m khí gia t ng phân h y các h p ch t h u c . t ng dân s quá nhanh là nguyên nhân chính gây áp l c lên ngu n n c cho phát tri n nông nghi p nh h ng do ho t công nghi p gia t ng hàng hóa và gia t ng thêm nhi u hình th c d ch v « ng s ng c a con ng Các dòng n c m t (sông. các h p ch t h u c trong sinh ho t và trong s n xu t th i ra. Các tác ng Ngày nay. Trang 6 . phiêu sinh v t. ch t ng. con i ã l i các tác ng nh h ng n các nhân t t nhiên và môi tr ng m t c bi t i v i các n c ang phát tri n và các n c ng n c b ô nhi m ngày càng tr m tr ng h n. Trong m t vài ng gây ra do ion OH. Phosphate ng.1. Ca(HCO3)2.5.7. i. S gia c. ch t t o b t trong b t gi t. phát tri n i cách tr c ti p ho c gián ti p. NaHCO3. ch t kích thích t ng tr làm m m n 1. kích thích t ng tr ng nhi u lo i vi sinh v t. c sinh ra b i phân. kênh r ch«) c bi t là vùng ô th u b ô nhi m tr m tr ng c th i sinh ho t b i rác th i.4. Phosphate gây nhi u tác ki m Trong thiên nhiên ki m th ki m OHki m CO32ki m HCO32ng gây ô nhi m ngu n n c ng trong vi c b o v môi tr ki m th - ng gây ra do s hi n di n c a các mu i acid y ut nt id tr ng h p ki m i d ng HCO3 nh : KHCO3. t c ngh n c ng HG A @ F ED @ A@C B A@ Hì 5. b r ch sông kênh c sinh s ng.m t i t HCO3-.Hàm l rác r ng phosphous trong n c t n t i d ng PO43-.c n tr l u thông c tù.

nhi m m n« Gi a n c m n và n c nh t có m t ranh gi i. N b i d t i c và phát tán r ng. th m vào t th c ti t ki m ngu n n th ng x lý ch t th i n d gây ô nhi m môi tr Vi c nuôi các bè cá. tùy ti n các lo i hóa ch t trong phát tri n cây« Nhi u h kênh m ng t i tiêu n i b ô nhi m ngu n n tr t. nh h ng do phát tri n nông nghi p Vi c ch n nuôi gia súc gia c m h gia ình vùng nông thôn còn ch a có ý c trong vi c v sinh. các lo i thu c kích ho t Hì 6. 1. khi ho t ng khai thác n d n i t quá m c ng ranh gi i này s ti n d n y lùi m c n c m n xâm nh p d n. n công trình khai thác. ph n l n cho vào ao h . H th ng t i tiêu và hình th c t i tiêu không h p lý là nguyên nhân gây th t thoát l u l ng n c l n trong ngành tr ng xu t mà còn ph c v sinh ho t cho m t s l ng l n công nhân t nhi u vùng khác nhau t p trung v . ô nhi m ngu n n khó kh n trong vi c l y ngu n n nhu c u xã h i. v sinh chu ng tr i. không nh ng n c ph c v cho s n Vi c gia t ng nhi u nhà máy. m t khai Trang 7 . b t ho i ng t bi t là ngu n n c m t c ng m.không nh ng gây mùi hôi th i. V i tình tr ng s bãi.2. ch a có h c th i. s khu y ngu n n dòng m t.5. nh h ng do phát tri n công ngi p và d ch v n quy n nhu c u v ngu n n c t ng.3. sinh ho t và các ho t n tình tr ng khai thác n cd i i gia t ng. bè tôm tr c ti p trên các dòng n n sông r ch ã làm ô nhi m ngu n c do m t s nguyên nhân: th c ng c. 1. s c n tr l u thông d ng b a cb P QI QIVI QIa` YP Y XW PI V UT I ISR Q n c a cá d th a.5. c bi t các khu v c ch a có h th ng c p n c. Nhu c u n ng cm c và môi tr ng mà còn gây c s ch c p cho ng khác c a con x lý thành ngu n n c s d ng cho n u ng. d n t tràn lan gây c n ki t c ngu n n c và nh h ng n môi tr ng nh s p lún. xí nghi p t quy mô nh h gia ình mô l n d n th ng ng ã PI phân bón. m c c ng t vào sâu và làm nhi m m n các công trình khai thác trong khu v c.

000. 1. còn l i ch y u là n c bi n. không úng m c ích s d ng. Vi c x n c th i s n xu t t các nhà máy.thác n c d i và s p lún t. kênh r ch còn b ô nhi m do x ng d u c a các tàu bè i l i. Th m chí có n i còn cho n c th i ch y tràn trên m t t t th m xu ng t ho c ào các h d i t x n c th i làm nh h ng nghiêm tr ng n các t ng n c d i t. ao h gây ô nhi m n c m t. Các nhà khoa h c tính toán t ng l ng n c trên trái t kho ng 1.390. Hãy th t ng t ng n m t ngày nào ó m i ngu n n c trên trái t u b nhi m b n thì th gi i này s ra sao.6.5. Các dòng n c m t trên sông. nh ng tì nh tr ng ô vi c th c hi n chính sách và pháp lu t v b o v môi tr nhi m n c là v n r t áng lo ng i. n c d i t.6. 1. Trang 8 .4. Tài nguyên n c. b i«t o nên m a axít không nh ng làm thay i ch t l ng n c ng t. các ngành ã có nhi u c g ng trong ng. khu ch xu t khu công nghi p ch a c x lý vào sông r ch. 1. n c r ra t rác th m vào m ch n c ng m ho c cho ch y tràn trên m t t vào kênh r ch. m c dù các c p. rác th i gây b i l ng và nh h ng n vi c tiêu Hi n nay Vi t Nam. nh h ng do ch a có ý th c v s d ng và b o v ngu n n c nh s d ng b a bãi hoang phí.600. Tình tr ng ô nhi m môi tr ng N c c ng nh không khí. nh t là n c s ch. ho c các s c v n chuy n khác trên sông.000 km 3. trong ó l ng n c m t.1. n c ng m h n 8. t s gia t ng nhanh. nh t là n c ng t ngày càng ít và xu h ng nhi m b n lan r ng ang là m i e d a i v i nhi u n c trên th gi i.000 km 3. mà còn nh h ng x u n t và môi tr ng sinh thái. Tình tr ng ô nhi m môi tr ng t i vi t nam n tích t m t kh i l ng l n c th i. Các bãi chôn rác không t yêu c u k thu t. bi n. ánh sáng không th thi u c trong cu c s ng c a con ng i. nh h ng do m t s nguyên nhân khác H th ng kênh r ch không c n o vét d n các v t ch t h u c t n thoát c a dòng n c. t ód n n tình tr ng c n ki t ngu n n c Các ch t th i công nghi p nh kh i. Chính vì vai trò quan tr ng c a n c i v i s s ng nên các qu c gia u dành s quan tâm n vi c gi gìn ngu n n c.

n c th i th ng có pH trung bình t 9-11. Ch t th i c a các nhà máy th i ra sông c ng v i s khai thác quá m c ã làm ngu n cá b ng sông Trà c n ki t. n c th i t s n xu t gi y có pH t 8. chì. An Ph ng gi thì ph n l n ã chuy n sang n gh khai thác cát. luy n kim màu. s n. Ví d : ngành công nghi p d t may. thành ph tình tr ng ô nhi m ã n m c báo ng. úc ng.. m c ô nhi m ngu n n c ch a n m c báo ng nh ng ã xu t hi n nhi u n i lo. cao g p nhi u l n gi i h n cho phép. khu công nghi p và làng ngh ng ày càng b ô nhi m b i n c th i. s phát tri n công nghi p. T i c m công nghi p Tham L ng. M c ô nhi m n c các khu công nghi p. H2S v t 4. nhôm. thành ph H Chí Minh cá ch t tr ng trên sông Sài Gòn. hàm l ng ch t h u c cao.000 m 3/ngày t các nhà máy gi y. d ch v trong nh ng n m v a qua thi u cân nh c v bài toán b o v môi tr ng ã làm ngu n n c b ô nhi m và môi tr ng b h y ho i. Qu ng Nam. d t.. hàm l ng ch t r n l l ng. huy n S n T nh chuyên làm ngh khai thác cá b ng v i 200 chi c ghe xóm An L c. n c th i công nghi p th i ra t các c s s n xu t gi y. nhi u t nh. ch s nhu c u ô xy sinh hoá (BOD). Ô nhi m n c do s n xu t công nghi p là r t n ng. ngu n n c b nhi m b n b i n c th i công nghi p v i t ng l ng n c th i c tính 500. Môi tr ng n c nhi u ô th . V i n c ta. thành ph Thái Nguyên. Hàm l ng n c th i c a các ngành này có ch a xyanua (CN -) v t n 84 l n.T c công nghi p hoá và ô th hoá khá nhanh và s gia t ng dân s gây áp l c ngày càng n ng n d i v i tài nguyên n c trong vùng lãnh th . d t nhu m B c Ninh cho th y có l ng n c th i hàng ngàn m 3/ ngày không qua x lý. v mùa c n t ng l ng n c th i khu v c thành ph Thái Nguyên chi m kho ng 15% l u l ng sông C u. nhu c u ô xy hoá h c (COD) có th lên n 700mg/1 và 2. c s n cá b ng Trang 9 . mùi khó ch u« Kh o sát m t s làng ngh s t thép. khu ch xu t. các thành ph l n. hàm l ng NH 3 v t 84 l n tiêu chu n cho phép nên ã gây ô nhi m n ng n các ngu n n c m t trong vùng dân c .2 l n. hàng tr m c s s n xu t công nghi p ang gây ô nhi m môi tr ng n c do không có công trình và thi t b x lý ch t th i. khí th i và ch t th i r n.500mg/1. Xã T nh Long. c m công nghi p t p trung là r t l n.4-9 và hàm l ng NH4 là 4mg/L. gây ô nhi m ngu n n c và môi tr ng trong khu v c. ngành công nghi p gi y và b t gi y. nhu m. khai thác than. b t gi t. luy n gang thép. n c th i có màu nâu. gi y. thành ph H Chí Minh. b c mùi hôi th i. N c trên sông Tô L ch Hà N i en c.

m t l ng rác th i r n l n trong thành ph không thu gom h t c« là nh ng ngu n quan tr ng gây ra ô nhi m n c. n c th i sinh ho t không có h th ng x lý t p trung mà tr c ti p x ra ngu n ti p nh n (sông. ch có 24/142 c s y t l n là có x lý n c th i. hi n m i ch có 5/31 b nh vi n có h th ng x lý n c th i. hi n nay Vi t Nam có g n 76% dân s ang sinh s ng nông thôn là n i c s h t ng còn l c h u. M t khác. oxy hoà tan. h các thành ph l n là r t n ng.000 m3/ngày. Hu . Hi n nay. h . Không ch Hà N i. Cá b ng Qu ng Nam mình r hoa. NO3. các thông s ch t l l ng (SS). làm cho tình tr ng ô nhi m ngu n n c v m t h u c và vi s inh v t ngày càng Trang 10 . úp n m. kênh. ôxy hoà tan (DO) u v t t 5-10 l n. Dân ven sông làm ngh l i. N c m t s con sông. th l có ngu n thu nh p khá t cá ng. kênh. còn r t nhi u c s s n xu t không x lý n c th i. cá b ng cát sông Trà. NO2-. th m chí 20 l n TCCP. h . ao h trong t nh c ng b ô nhi m do hóa ch t và nhi u lo i ch t th i.các sông. thân lép. H i D ng« n c th i sinh ho t c ng không c x lý ô nhi m ngu n n c n i ti p nh n n c th i u v t quá ti u chu n cho phép (TCCP). c sau mùa l l t là r lên mùa cá ng. ph n l n các b nh vi n và c s y t l n ch a có h th ng x lý n c t h i. Không ít ng i dân S n T nh ra t Qu ngNam ánh b t cá b ng trên sông Thu B n mang v Qu ng Ngãi bán cho các nhà hàng. Nam nh. th t b không th sánh v i cá b ng mú. các thành ph này. 36/400 c s s n xu t có x lý n c th i. V tình tr ng ô nhi m n c nông thôn và khu v c s n xu t nông nghi p. ng i làm ngh chài l i ven sông ph i tìm k sinh nhai t ngh khác. các ch t NH4.000 c s s n xu t gây ô nhi m thu c di n ph i di d i. t ng l ng n c th i c a thành ph lên t i 300. kho ng 3. l ng rác th i sinh ho i ch a c thu gom kho ng 1. Gi thì lác ác. m ng). Tình tr ng ô nhi m n c các ô th th y rõ nh t là thành ph Hà N i và thành ph H Chí Minh. COD. m c ô nhi m trong các kênh. ph n l n các ch t th i c a con ng i và gia súc không c x lý nên th m xu ng t ho c b r a trôi.000 t n/ngày.200m 3/ngày ang x vào các khu t ven các h . thành ph H Chí Minh mà các ô th khác nh H i Phòng. chi m 25% l ng n c th i b nh vi n. à N ng.000 400. ngh câu. sông. Ch ng hai m i n m tr c. ch s BOD. BOD. thành ph Hà N i.sông Trà chính hi u bày bán các hàng quán tr nên r t hi m. m ng n i thành u v t quá quy nh cho phép thành ph H Chí Minh thì l ng rác th i lên t i g n 4. m ng trong n i thành.

gây nên tình tr ng thi u h t tài chính.500MNP/100ML các kênh t i tiêu. còn Vi t Nam m i ch t 0. Trong s n xu t nông nghi p. còn ch ng chéo. các ngu n n c sông. s vi khu n Feca coliform trung bình bi n i t 1. Các quy nh v qu n lý và b o v môi tr ng n c còn thi u (ch ng h n nh ch a có các quy nh và quy trình k thu t ph c v cho công tác qu n lý và b o v ngu n n c). Ch a có các quy nh h p lý trong vi c óng góp tài chính qu n lý và b o v môi tr ng n c. làm phát tri n m t s loài sinh v t gây b nh và xu t hi n m t s t o c. C ch phân công và ph i h p gi a các c quan. y u v ch t l ng (Hi n nay Vi t Nam trung bình có Trang 11 .999 ha. h . quy ho ch khai thác. l c h u: nh n th c c a ng i dân v v n môi tr ng còn ch a cao« áng chú ý là s b t c p trong ho t ng qu n lý. t ng di n tích m t n c s d ng cho nuôi tr ng thu s n n n m 2001 c a c n c là 751.500MNP/100ml các vùng ven sông Ti n và sông H u. Ngân sách u t cho b o v môi tr ng n c còn r t th p (m t s n c ASEAN ã u t ngân sách cho b o v môi tr ng là 1% GDP. ch a th y rõ ô nhi m môi tr ng n c là lo i ô nhi m gây nguy hi m tr c ti p. h . nh h ng l n n môi tr ng n c và s c kho nhân dân. t ng lên t i 3800-12. thi u quy ho ch. Nh n th c c a nhi u c p chính quy n. nh s gia t ng dân s . không tuân theo quy trình k thu t nên ã gây nhi u tác ng tiêu c c t i môi tr ng n c.1%). c s h t ng y u kém. Theo th ng kê c a B Thu s n. m ng b ô nhi m.500-3. hi n i hoá. hàng ngày và khó kh c ph c i v i i s ng con ng i c ng nh s phát tri n b n v ng c a t n c. c quan qu n lý. ch a quy nh trách nhi m rõ ràng. Các ch ng trình giáo d c c ng ng v môi tr ng nói chung và môi tr ng n c nói riêng còn quá ít. Cùng v i vi c s d ng nhi u và không úng cách các lo i hoá ch t trong nuôi tr ng thu s n. thu không chi cho b o v môi tr ng n c. i ng cán b qu n lý môi tr ng n c còn thi u v s l ng. m t trái c a quá trình công nghi p hoá. các ngành và a ph ng ch a ng b . s d ng và b o v tài nguyên n c theo l u v c và các vùng lãnh th l n. Ch a có chi n l c. b o v môi tr ng. thì các th c n d l ng xu ng áy ao.cao. Có nhi u nguyên nhân khách quan và ch quan d n n tình tr ng ô nhi m môi tr ng n c. th m chí ã có d u hi u xu t hi n thu tri u m t s vùng ven b i n Vi t Nam. Theo báo cáo c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn. t ch c và cá nhân có trách nhi m v nhi m v b o v môi tr ng n c ch a sâu s c và y . kênh. lòng sông làm cho môi tr ng n c b ô nhi m các ch t h u c . do l m d ng các lo i thu c b o v th c v t. Do nuôi tr ng thu s n t.

Nh n th c úng s d n n c m i ng n hành ng úng. N u chúng ta l y i c a môi tr không th tái t o c c ng t c là chúng ta ang l y vào m t ph n cu c s ng c a con cháu. N u chúng ta th i ra môi tr ng nh ng th c h i. Trách nhi m này không c a riêng ai mà là c a toàn xã h i. trong khi ó m t s n c i/1 tri u dân). i u b t h p lý này ang di n ra hàng ngày ã làm phá v s cân b ng v môi tr ng sinh thái và h y ho i cu c s ng không ch trong hi n t i mà c t Lu t B o v môi tr ng c a nhà n c ban hành d ng nh ã không góp ph n c i thi n môi tr n c tình tr ng ô nhi m ng tràn lan. không khí b i ngu n n ng tr c h t ph i b o v ngu n c s ch cho cu c s ng gi ng nh máu l u thông ng quá nhi u th mà môi tr ng trong c th . trách nhi m c a toàn xã h i tr i v i vi c b o v . t không khí cho n ng/1 tri u dân. M t khi ng ch a ng lai. không th t s b n v ng.. Chúng ta ã l y i t môi tr nh ng l i tr cho môi tr ng nh ng ph th i. c t o ra nhi u. N u 84 tri u ng i trong c ng i m t n m ch tr ng m t cây xanh thôi thì c ng chính là hành Trang 12 . B i không th g i là phát tri n n u chúng ta luôn b b nh t t và thiên tai e d a nhi u h n. c b ô nhi m mà xung quanh chúng ta t t c ub ô t ai canh tác b i ch t th i công nghi p và sinh ng t t c nh ng gì c n thi t nh t cho cu c s ng ho t. N u nh GDP t ng lên. c s ch và môi tr c xem là tiêu chí c a phát tri n thì r t khó cho vi c nâng cao nh n th c. c a nhi u th h n i ti p.kho ng 3 cán b qu n lý môi tr ASEAN trung bình là 70 ng Không ch ngu n n nhi m. c s ch và môi r q ed p edi dhg f ed gi gìn ngu n n vi c làm nh p ng. V m t nh n th c. thu c c i thi n nh ng môi tr Hì 7:M t k b i ng càng ngày càng x u i thì li u có mb o c s phát tri n b n v ng. mu n b o v môi tr n c.. nh ng th mà môi tr ng không th phân h y c thì s làm cho cu c s ng c a th h mai sau không ch c ch n. c a th h k ti p.

không làm b n ngu n n c. c bi t là ti t ki m ngu n l i h u qu ng thì cu c s ng s xanh và c h t ph i ti t ki m. Dân Paris c sông Seine óv n i khác: các sông l n và c n a. N còn u ng n 18. không góp p g p nghìn l n. trong ó h Erie. không th i rác b a bãi. chính l ng khí c h i này ã gây nh Trang 13 .000 km sông c ng m nhi u n i không còn dùng làm c sinh ho t c a Pháp b ô nhi m mãn tính. Nó tr thành ng c ng l thiên vào gi a th k này.Dò Huai . Bhopal ( n ) là n i ã x y ra m t tai n n kinh hoàng khi nhà máy s n xu t thu c tr sâu Union Carbide India. Trên th gi i Trong th p niên 60. Chính vì v y s tham gia c a toàn xã h i v i ý th c tích c c c a m i công dân s là y u t quy t nh cho vi c b o v ngu n n c s ch và b o v môi tr ng. cl c a và id ng gia t ng v i nh p 1. Ontario N m 1984. khu v c có h n 40 tri u ng i. m i ng c s làm cho nó mau c n ki t và i c ng c n có hành vi b o v và ph c h i môi tr ng b ng nhi u cách nh : không ch t phá cây xanh. Theo vi n Blacksmith. Ti n ô nhi m n c ph n ánh trung th c ti n b phát tri n k ngh .2. V a ti t ki m. 5.TQ b phía ông c ng nh nhi u c bi t nghiêm tr ng. Tuy nhiên m t mình nhà n vi c h tr ng và khó kh n này. Nhà n và môi tr c có vai trò h t s c quan tr ng trong vi c b o v ngu n n c s r t khó hoàn thành c s ch c công ng. N u m i ng ng tr i không th i rác b a bãi. c. Ta có th k ra ây vài thí d tiêu bi u. là n n nhân c a nhi u Hì usw v us tai n n (nh cháy nhà máy thu c Sandoz th ng xuyên.b o v và tái t o ngu n n ph n làm b n môi tr n Mu n b o v môi tr khôn l c. Sông Rhin ch y qua vùng k ngh hóa m nh. k ngh phân tán và nhi u sông l n. Vùng Ð i h b ô nhi m n ng. Hoa K tình tr ng th m th ng ts Bâle n m 1986) thêm vào các ngu n ô nhi m 8. th i ra ngoài môi tr ng 40 t n izoxianat và metila. ô nhi m n áng lo ng i. vùng khác. T n n ng t tr c khi ng i ta a ra các bi n pháp b o v c Pháp r ng h n.6. nh ng v n n cu i th k c ng không khác bao nhiêu. sông Tamise r t s ch. Khai thác quá m c ngu n n ng. Các sông khác c ng có tình tr ng t nghiêm ng t. Anh Qu c ch ng h n: Ð u th k 19.

tu i th trung bình ch kho ng 40 tu i v i c hai gi i. các ch t hoá h c c h i (crom.h ng không nh n s c kho c a hàng tr m nghìn ng i dân và khi n 15. tinh ch kim lo i. Marilao( Philipine) H th ng các sông g n vùng ngo i ô t nh Bulacan Philipines là n i l u thông hàng hoá cho các khu v c thu c da. dòng sông Huai dài 1978 km c coi nh n i ô nhi m nh t c a n c này do các ch t th i công nghi p.4 tri u dân.. là n i t p trung c a nhi u x ng thu c da. Ng i dân thành ph th ng xuyên m c các b nh liên quan n ng hô h p. úc chì. fenola. Ng i ta nghi ng r ng các m ch n c ng m ã b nhi m c. Vi c x lý ngu n n c th i ch a c th c hi n y theo úng quy nh. nh h ng n cu c s ng c a 2. d u) vào các dòng sông c a thành ph t nhi u th p k nay. v tai n n h m m x y ra tai công ty Aurul ( Rumani) ã th i ra 50-100 t n xianu và kim lo i n ng (nh ng) vào dòng sông g n Baia Mare ( thu c vùng ông. Nh ng các công ty ây ã ³vô t ´ th i các ch t th i công nghi p ( k m.000 ng i t vong. chính ph Trung Qu c hi n ang cùng v i Ngân hàng th gi i n l c gi i quy t tình tr ng này.B c). Theo báo cáo c a Blacksmith. Tuy nhiên. Nh ng kh o sát. v i 2. S nhi m c này ã khi n các loài thu s n ây ch t hàng lo t.5 tri u ng i. Kabu (B c n ) . Cho n nh ng n m cu i th i kì chi n tranh l nh. v n nhi m c m ch n c ng m luôn c t ra. chì).Thành ph trên sông. M t chu ng trình ch o làm s ch ngu n n c ng m ang c tri n khai. Dzerzhinsk luôn là trung tâm l n v s n xu t v khí hoá h c. thu ngân. m c dù Ngân hàng th gi i ã khuy n cáo Brazil áp d ng các i u lu t b o v h sinh thái nghiêm kh c trong nh ng n m qua. Cubatao( Brazil). ng v t và nông nghi p. N m 2000. Trang 14 . M c m c các b nh cao b t th ng c a c n g ng dân c s ng g n l u v c sông ã khi n chính ph ph i x p ngu n n c c a con sông m c ô nhi m c h i nh t. nghiên c u c a Chính ph ã cho th y m t vài khu v c có m ch n c ng m ã b nhi m c do ph m nhu m. Các ch t ô nhi m gây ra các v n v s c kho cho c dân trong vùng và xa h n nó còn gây h i t i ngành ánh b t t i v nh Manille. t n h i n h th c v t và làm b n ngu n n c s ch. N m t i khu v c chính gi a t n c Trung Qu c. Th t áng lo ng i khi v n ô nhi m khu v c này v n ch a c gi i quy t m t cách tri t . thành ph c a hàng l at các khu liên h p công nghi p c khí và hoá d u.

1. các ông có khuy t t t hay thành h ga. sinh các ho t khu ng h c và  N c th m qua.C n bão Katrina ã gây thi t h i l n nh t v ti n c a c ng nh sinh m ng trong l ch s n c nd u hai n c M và c ng ã gây ra hàng lo t nh ng tr n l t c này. N c th i sinh ho t Trang 15 yx Hì ‚y yx ‡ †y …„ƒ ‚ € yx  N c th i công nghi p. Phân lo i n ã c th i c th i là n c th i c c c t o ra trong m t quá trình công ngh ng n Theo tiêu chu n vi t nam 5980:1995 và ISO 6107/1:1980 n c th i ra sau khi ã s d ng ho c và không còn giá tr tr c ti p phân lo i theo ngu n g c phát sinh ra chúng: i v i quá trình ó.7. thành c m a ch y tràn.  N n c c a m t thành ph . Thông th  N c th i ho t. là n c th i t khu dân c .  N c th i t nhiên. là n c th i t các nhà máy ang ho t ng ho c trong ó n c th i công nghi p là ch y u. tr các c s t ng t . là thu t ng chung ch ch t l ng trong h th ng c ng thoát  Ngu n i m (n ph «) c th i c a các c s công nghi p. các khu dân c . n c th i nông ng nghi p«)  Ngu n không i m (n 1. n c m a c gom theo h th ng riêng. là n c th m vào h th ng ng b ng nhi u cách khác nh ng nhau.7. khu v c ng th ng m i. h xí. Ngoài ra c n c vào tính ch t c a ngu n th i có th phân lo i thành: c th i ô th . công s . Nh ng n l c kh c ph c ô nhi m ang New Zealand. th xã« ó là h n h p c a các lo i n c th i trên. t và c các nhà ch c i u ó kéo theo s ô nhi m trên di n r ng do kim lo i n ng có l n trong trách liên oàn và qu c gia nghiên c u cùng v i k ho ch xây d ng l i các thành ph b tàn phá.qua các kh p n i. 9: Ô i d t i i t .1. n c m a c xem nh n c th i t nhiên thành ph l n hi n i.

n c m a ch y tràn qua các khu v c dân c . Ng i ta quy c giá tr bình quân nh sau. ph «  Thành ph n và tính ch t c a n c th i sinh ho t c i m chung c a n c th i sinh ho t là chúng ch a kho ng 58% ch t h u c và 42% ch t khoáng.12 ng ô nhi m n c th i sinh ho t T il ng (g/ngày) 2. các ch t h u c .Các lo i n c th i sinh ho t sinh ra t các ngu n nh : t các h gia ình. s l ng n c th i các khu dân c dao ng trong kho ng 130 ± 150lit/ng i/ngày. ch t r n h u c nh vi khu n. gi t bao g m c n c th i sinh lý c a con ng i. m c hoàn thi n c a trang thi t b . N c th i t các d ng c v sinh nh h xí. sân. bãi ch a nguyên li u«s cu n theo các ch t r n. m c s ng c a ng i dân. N c th i t nhà b p: n c r a. vi trung. tr ng thái làm vi c c a thi t b thu gom n c th i« S l ng n c th i tu thu c vào i u ki n ti n nghi c a cu c s ng. mu i vô c . công s tr ng h c. phân rác. B ng 1: T i l Tác nhân ô nhi m BOD5 COD Ch t r n l l ng D um T ng nit T il 45 ± 54 1. N cm a Vào mùa m a. d u m « các ch t dinh d ng và vi sinh. b n t m. Thành ph n n c th i sinh ho t thay i theo th i gian.8 0. t p quán dùng n c c a t ng dân t c. thu c nhu m« 1.7.8vBOD 200 10 ± 30 6 . ng (g/ngày) Tác nhân ô nhi m Amoni T ng phospho T ng coliform Fecal colifrom Tr ng giun sán N Trong n c th i sinh ho t còn ch a m t s hoá ch t thu c t y.2. nito. m «ch t dinh d ng nh phôtphat.109 105 . ch u r a. vi khu n. b nh vi n. c i m c b n c a n c th i sinh ho t là hàm l ng cao các ch t h u c không b n sinh h c nh cacbonhydrat. n c th i t nhà n« N c r a nhà. t ng ng v i nhu c u dùng n c. các ch t h u c nh th c ph m. ch t r n và mùi. ng. protein. t o. khách s n.106 103 c h i nh ch t t y r a. nhà máy.4 ± 4. Thành ph n và tính ch t nhi m b n ph thu c vào t p quán sinh ho t.8 ± 4 106 . N u không qu n lý Trang 16 . c th i sinh ho t có ch a các c n bã các ch t r n bao g m ch t r n vô c nh t cát. ng v t nguyên sinh.

clo h u c . SS. NH4+. 0. COD. vì v y có th tách riêng n c m a kh i n c th i và th i tr c ti p qua c ng thoát. pH. rau qu u bia Ch t ô nhi m chính BOD. F. ure TDS.5 mgN/L. SS BOD. màu.004 ± 0. SS. d u m . Pb. P. d u m . t ng Thu c da Xi m ng Phân bón hoá h c Phân m Cromat. SS c. uranium c. phenol. t ng P. h p ch t h u c Al. d u m .7.t t n c ch y tràn này s tác ng tiêu c c s ng thu sinh trong khu v c. N. TDS pH. COD. SO4 . màu COD. Hg. N. SO42-. NO3 . n ng. sulfua. colifrom sulfua COD. Fe. c. ch t r n có th l ng BOD. b t BOD. TDS D u m . P. SS. pH. TDS. so v i n c th i n c m a khá s ch. SS. Sn. d u + - 2- Phân lân Hoá ch t h u c Trang 17 . t ng P. PO43-. CN-. SS TDS. TDS. NH4 . TDS c trình bày d i c th i công nghi p Ch t ô nhi m ph Màu. pH. CN-. COD. Zn COD. pH.03mgP/L. ch t r n có TDS. Cd BOD5. P. Ni.5 ± 1. NH4+. 10 ± 20 mg TSS/L. n ngu n n c m t. P. TOC. 10 ± 20 mgCOD/L. n c ng m và i N ng các ch t ô nhi m trong n c m a ch y tràn c tính vào kho ng 0. TOC. pH. TOC. Clo. N. Zn. SS BOD. 1. TDS. pH. maud kim lo i P. pH. SO42phenol. P. th l ng n i BOD. pH. SS. NH4+. SO42-. ng thoát n c ph i có b ph n ch n rác tr c khi ra c ng thoát tránh t c ngh n ng c ng. SS. pH. N. TSS. Fe. N. Cr. N c th i công nghi p và nông nghi p S l ng và thành ph n ph thu c vào d ng s n xu t b ng sau: B ng 2: Các tác nhân ô nhi m i n hình trong n Công nghi p Ch bi n s a Ch bi n Ch bi n r Ch bi n th t Xay b t Luy n thép C khí h p. c Màu.3. Zn. Cr.

n i Hoá ch t vô c

kim lo i n ng, phenol

BOD, COD, TOC, acid, ki m, TSS, SS, phenol, F, silicat, CN-, TDS, Cl-, SO42-, pH kim lo i n ng NH4+, BOD, COD, Cr, d u, pH, Cl-, CN-, Pb, N, P, TOC, phenol, SS, TDS, sulfua Zn, c

Hoá d u

2. H u qu c a ô nhi m n 2.1. nh h ng n môi tr 2.1.1. N c và sinh v t n
ˆ

c ng c:

a) N

c
‰

c ng m Ngoài vi c các c n l l ng trong n c m t, các ch t th i n ng l ng xu ng áy sông, sau khi phân hu , 1 ph n l ng ch t c các sinh v t tiêu 
N

th , 1 ph n th m xu ng m ch n c bên d i (n c ng m) qua t, làm bi n i tính ch t c a lo i n c này theo chi u h ng x u (do các ch t ch a nhi u ch t h u c , kim lo i n ng«),bên c nh ó, vi c khai thác n c ng m b a bãi và ng i dân xây d ng các lo i h m ch a ch t th i c ng góp ph n làm suy gi m ch t l ng n c ng m, làm cho l ng n c ng m v n ã khan hi m, nay càng hi m h n n a. 
N c m t: Do nhi u nguyên nhân

khác nhau, gây ra s m t cân b ng gi a l ng ch t th i ra môi tr ng n c (rác th i sinh ho t, các ch t h u c ,«) và các sinh v t tiêu th l ng ch t th i này (vi sinh v t, t o,«) làm cho các ch t h u c , ch t r n l l ng,« không c phân hu , v n còn l u l i trong n c v i kh i l ng l n, d n n vi c n c d n m t i s tinh khi t ban u, làm ch t l ng ngu n n c b suy gi m nghiêm tr ng. b) Sinh v t n c: Ô nhi m n c nh h ng tr c ti p n các sinh v t n c, c bi t là vùng sông, do n c ch u tác ng c a ô nhi m nhi u nh t. Nhi u loài thu sinh do h p th các ch t c trong n c, th i gian lâu ngày gây bi n i trong c th nhi u loài Trang 18

thu sinh, m t s tr ng h p gây t bi n gen, t o nhi u loài m i, m t s tr h p làm cho nhi u loài thu sinh ch t.

ng

Trong 4 ngày liên ti p (t 18 - 21.10), tôm, cá ch t hàng lo t t i kinh Gi a Nh ( p m Cùng, xã Tr n Th i, huy n Cái N c, Cà Mau), c nh Xí nghi p ch bi n thu s n Nam Long thu c Công ty c ph n xu t kh u thu s n Cái ôi Vàm (Cadovimex). N c trong kinh en ngòm và mùi hôi th i b c lên n ng n c. i n u kinh c nh Xí nghi p ch bi n thu s n Nam Long thì th y n c th i trong bãi rác sinh ho t c a xí nghi p này ang tràn xu ng kinh. Xác cá ch t trên kinh Gi a Nh , huy n Cái N c (t nh Cà Mau). ây là con kinh ch y dài g n 4 km, n i t bãi rác c a Xí nghi p ch bi n thu s n Nam Long v i sông Cái N c m Cùng, có hàng tr m h dân l y n c t dòng kinh này nuôi cá, tôm. i d ng tuy chi m ¾ di n tích trái t, nh ng c ng không th không ch u tác ng b i vi c n c b ô nhi m, mà m t ph n s ô nhi m n c i d ng là do các ho t ng c a con ng i nh vi c khai thác d u, rác th i t ng i i bi n,« gây nh h ng không nh n i d ng và các sinh v t i d ng, làm xu t hi n nhi u hi n t ng l , ng th i làm cho nhi u loài sinh v t bi n không có n i s ng, m t s vùng có nhi u loài sinh v t bi n ch t hàng lo t« Hi n t ng th y tri u en Tình tr ng ch t l ng n c h gi m t ng t nghiêm tr ng và tình tr ng cá ch t hàng lo t trong nhi u ngày k t th p niên 1970. Hi n t ng này c các nhà khoa h c g i tên là ³th y tri u en´. Phân tích các m u n c h l y t nhi u n c trên th gi i cho th y hi n t ng ³th y tri u en´ th ng x y trong h n c vào mùa thu. Khi ó, ch t h u c d i áy h b t u phân h y d i tác d ng c a các vi sinh v t, làm thi u ôxy d i áy h , gi m hàm l ng pH và t ng n ng các g c axít kali nitrat. Chu k này làm t ng tình tr ng thi u ôxy trong n c và lây lan h p ch t sunfua, bi n n c h có màu en và mùi hôi. Trong quá trình thay i ch t l ng n c, các ho t ng c a con ng i nh th i ch t th i công nghi p và sinh ho t vào h c ng có th t o ra ³th y tri u´. Th y tri u : S phát tri n quá m c c a n n công nghi p hi n i ã kéo theo nh ng h u qu n ng n v môi tr ng, làm thay i h sinh thái bi n. M t khác, s ô nhi m n c bi n do các ch ph m ph c v nuôi tôm, d l ng các lo i thu c kích thích, thu c tr sâu, thu c b o v th c v t... góp ph n làm t ng v t t n su t xu t hi n thu tri u nhi u n i trên th gi i và Vi t Nam. Không ch nh h ng nghiêm tr ng n n n kinh t bi n, thu tri u còn làm m t cân b ng sinh thái bi n, ô nhi m môi tr ng bi n. Khi g p nh ng môi tr ng thu n l i nh i u ki n nhi t , s u d ng c a v c n c... các loài vi t o phát tri n theo ki u bùng Trang 19


n s l ng t bào, làm thay i h n màu n hoa c a t o hay ³thu tri u ´. Thu tri u

c. Các nhà khoa h c g i ó là s n phá v s cân b ng sinh thái bi n,

gây h i tr c ti p i v i sinh v t và con ng i. M t s loài vi t o s n sinh ra c t . Vì v y, con ng i có th b ng c do n ph i nh ng sinh v t b nhi m c t vi t o. Thu tri u là t p h p c a m t s l ng c c l n loài t o c có tên g i Alexandrium fundyense. Loài t o này có ch a lo i c t saxintoxin, ã gi t ch t 14 con cá voi trên vùng bi n Atlantic, vào n m 1987.
2.1.2.

t và sinh v t

t: t gây ô nhi m

t N c b ô nhi m mang nhi u ch t vô c và h u c th m vào nghiêm tr ng cho t. N c ô nhi m th m vào t làm : a) 
Liên k t gi a các h t keo  Thay  Vai trò

t b b gãy, c u trúc t.

t b phá v . ng t thay c

i

c tính lý h c, hóa h c c a

m, tính oxy hóa, tính d n i n, d n nhi t c a môi tr

i m nh. 
Thành ph n ch t h u c gi m nhanh làm kh n ng gi n c và thoát n c a t b thay i. M t s ch t hay ion có trong n c th i nh h ng n t :  Quá trình oxy hóa các ion Fe 2+ và Mn2+ có n ng

cao t o thành các axit

không tan Fe 2O3 và MnO2 gây ra hi n t ng ³n c phèn´ d n n óng thành váng trên m t t ( óng phèn) Canxi, magie và các ion kim lo i khác trong t b n c ch a axit cacbonic r a trôi thì t s b chua hóa b) Sinh v t t Khi các ch t ô nhi m t n c th m vào t không nh ng gây nh h t mà còn nh h ng n c các sinh v t ang sinh s ng trong t. 
Các ion Fe2+ và Mn2+  Cu trong ngu n n

ng

n

n ng

cao là các ch t

c h i v i th c v t.

không

cl m

iv i t

c ô nhi m t các khu công nghi p th i ra th m vào t ng v t nh ng c i v i cây c i n ng trung bình. ng phân h y ch t c a m t s 

Các ch t ô nhi m làm gi m quá trình ho t

vi sinh v t trong 

Là nguyên nhân làm cho nhi u cây c i còi c c, kh n ng ch ng ch u kém,

không phát tri n c ho c có th b th i g c mà ch t Có nhi u lo i ch t c b n v ng khó b phân h y có kh n ng xâm nh p tích l y trong c th sinh v t. Khi vào c th sinh v t ch t c c ng có th ph i c n th i gian tích l y n lúc t m c n ng gây c. Trang 20

Khi b nhi m c. nh h ng n con ng i: c: i 2. cao huy t áp v nh vi n. theo h i n c vào không khí làm cho m t b i b n trong không khí t ng lên.3. Các h p ch t h u c . S thâm nhi m chì vào c th con ng i t r t s m t tu n th 20 c a thai kì và ti p di n su t kì mang thai. gây ra nhi u b nh hi m nghèo nh ung th . t ng m n c m nh ng ng i m c b nh hen.« nh h ng nghiêm tr ng n môi tr ng khí quy n và con ng i. vô c c h i trong n c th i thông qua vòng tu n hoàn n c. Chì gây c c c quan th n kinh trung ng l n th n kinh ngo i biên. Chì tác ng lên h enzyme. M t khác th i gian bán sinh h c chì c a tr em c ng dài h n c a ng i l n. trong ó ch y u là r i lo n b ph n t o huy t (t y x ng) . tai bi n lão n u n ng có th gây t vong. t. ng vi n en Burton l i. viêm ph qu n mãn tính. M t s ch t khí c hình thành do quá trình phân h y các h p ch t h u c trong n c th i nh SO2. n c mà còn nh h ng n không khí. Chì c ng c n tr chuy n hóa canxi b ng cách tr c ti p hay gián ti p thông qua kìm hãm s chuy n hóa vitamin D.1. gây ra các c n b nh liên quan n ng hô h p nh : niêm m c ng hô h p trên. Sau ây là m t s kim lo i có nhi u nh h ng nhiêm tr ng nh t. S c kh e con ng a) Do kim lo i trong n Các kim lo i n ng có trong n c là c n thi t cho sinh v t và con ng i vì chúng là nh ng nguyên t vi l ng mà sinh v t c n tuy nhiên v i hàm l ng cao nó l i là nguyên nhân gây c cho con ng i. au kh p. t bi n. gây b nh tim m ch. Chúng tác d ng lên phôi t nh nhóm ±SCH3 và SH trong methionin và xystein.« 2. li t.1. Tr em có m c h p th chì cao g p 3-4 l n ng i l n. Không nh ng v y.2. CO. Chì tích ng x ng . CO2. viêm ph i.2. Tác d ng hóa sinh c a chì ch y u gây nh Trang 21 . ng i b nh b m t s r i lo n c th .2. các h i n c này còn là giá bám cho các vi sinh v t và các lo i khí b n công nghi p c h i khác. c bi t là enzyme v n chuy n hi ro. c bi t au lòng h n là nó là nguyên nhân gây nên nh ng làng ung th . Tùy theo m c nhi m c có th gây ra nh ng tai bi n nh au b ng chì. Không khí: Ô nhi m môi tr ng n c không ch nh h ng n con ng i. Các ion kim lo i c phát hi n là h p ch t kìm hãm ezyme m nh. Tr em t 6 tu i tr xu ng và ph n có thai là nh ng i t ng m n c m v i nh ng nh h ng nguy h i c a chì gây ra. viêm th n.  Trong n c nhi m chì Chì có tính c cao i v i con ng i và ng v t.

phá v h ng c u. Sau khi b nhi m c ng i b nh d cáu g t. Chính vì nguyên nhân này nh ng tr s sinh nhi m methyl th y ngân t m s b tác ng lên h th n kinh trung ng. cá h p th th y ngân và chuy n hóa thành methyl th y ngân (CH3Hg+) r t c v i c th ng i. trong khi ó methyl th y ngân nh h ng chính n h th n kinh trung ng. D ng l n nh t và t c ch m là trong khung x ng. JECFA ã thi t l p giá tr t m th i cho l ng chì a vào c th có th ch u ng c i v i tr s sinh và thi u nhi là 25mg/kg th tr ng. th y sinh v t có th h p th th y ngân vào c th . nhóm sunfuahydryl (-SH) c a h th ng enzyme. Trong môi tr ng n c. Chì c ch m t s enzyme quan tr ng trong quá trình t ng h p máu do tích ng các h p ch t trung gian c a quá trình trao i ch t. c bi t là cá và các loài ng v t không x ng s ng. phá v th nhi m s c và ng n c n s phân chia t bào.8mg/l có th gây ra hi n t ng thi u máu do thi u hemoglobin. r i lo n tiêu hóa r i lo n th n kinh. ph n ch t béo c a các màng và trong t y.  Trong n c nhi m th y ngân Th y ngân vô c ch y u nh h ng n th n. co gi t. Ch t này hòa tan trong m . kích thích. S liên k t c a th y ngân v i màng t bào ng n c n s v n chuy n ng qua màng và cho phép d ch chuy n kali t i màng. Chì kìm hãm quá trình s d ng O2 và glucozo s n xu t n ng l ng cho quá trình s ng.3mg/l. Chì trong h th n kinh trung ng có xu h ng tích l y trong i não và nhân t bào. viêm l i. Trang 22 c tính c a th y ngân tác d ng len . Khi n ng chì trong máu l n h n 0. rung chân. d ng không b n h n n m trong mô m m. xúc ng. H n 90% l ng chì trong máu t n t i trong h ng c u. T ng s tích l y su t i c a chì có th t 200mg-500mg.8mg/l s gây r i lo n ch c n ng c a th n và phá h y não. m c các b nh nh tâm th n phân li t. N u b nhi m c n ng có th t vong. N u hàm l ng chì trong máu kho ng 0.5-0.h ng n t ng h p máu. Nhi m c methyl th y ngân còn d n t i phân l p th nhi m s c. S kìm hãm này có th nh n th y khi n ng chì trong máu kho ng 0. i u này d n n s thi u h t n ng l ng trong t bào và gây r i lo n th n kinh. kém phát tri n trí tu . chu kì bán h y là 20n m.

B nh s m da. cahi c ng da. và r i lo n tu n hoàn ngo i biên là các tri u ch ng do ti p xúc th ng xuyên v i asen. th n). in tráng nh«  N c nhi m Mangan Trang 23 . xoang« Asen vô c có hóa tr 3 có th làm s c ng gan bàn chân. N c nhi m Crom: H p ch t Cr+ r t c có th gây ung th ph i. Có ít nh t 100000 ca b t n th ng da. h n 1. viêm th n. Trong n c nhi m Asen Asen gây ra ba tác ng chính t i s c kh e con ng i là: làm ông keo protein. ung th da. Các bênh nh tim m ch c ng c ph t hi n có lien quan n th c n. viêm gan. m t th ng b ng. Trong nghiên c u s ng i dân u ng n c có n ng asen cao cho th y. m c in. ò g m. s ng t y da. Ung th da và nhi u ung th n i t ng c ng do v y. T i Bangladesh kho ng 35 n 77 tri u ng i trong t ng s 125 tri u ng i ang i m t v i nguy c nhi m asen trong n c u ng. d n n r i lo n m ch máu ngo i vi và có tri u ch ng lâm sàng nh là chân r ng en. t o ph c co-enzyme ng n c n quá trình sinh n ng l ng. S d ng ngu n n c b ô nhi m asen lâu dài là không an toàn và m t s n c trên th gi i v n nh h ng s c kh e do asen r t áng lo ng i.ru t non. ch ng t ng s c t mô và ung th da). nôn m a. ph qu n. ch t n . t o ph c v i asen(III) và phá h y quá trình ph t pho hóa. s n xu t m c vi t. ph i.5 tri u ng i c cho là nhi m asen t i ây. các lo i b nh v da (ch ng t ng mô bi u bì. nhu n thu c da. Các tri u ch ng c a nhi m c asen nh : th c p tính gây ho. N u nhi m c kinh niên thì nh h ng n da nh au. asen có kh n ng gây ung th bi u mô da. au u. v i kho ng h n 20000 ca nhi m c. gây c cho h th n kinh và tim«Crom xâm nh p vào ngu n n c t n c th c a các nhà máy m i i n. v t tr ng trên móngtay« Asen và các h p ch t c a nó tác d ng lên sunfuahydryl (-SH) và các men phá v quá trình photphoryl hóa. t c ng c và khó th . n c u ng có asen và do ti p xúc v i asen. Asen vô c có th l i nh h ng kinh niên v i h th n kinh ngo i biên. gây loét d dày. Khi s d ng n c u ng có hàm l ng asen cao trong th i gian dài. m t vài nghiên c u ã ch ra asen vô c còn tác ng lên c ch ho t ng c a AND. n n m 1983. m t s c t da. au b ng au c . Các nh h ng có h i có th xu t hi n nh y u ch c n ng gan. b nh ti u ng. u tiên là các ca t n th ng da do asen Tây Ban Nha. các lo i ung th n i t ng (bàng quang. t l ung th gia t ng theo li u l  ng asen và th i gian u ng n c. gan.

các h p ch t d vòng N. ph i. ho c O là các h p ch t h u c b n v ng. s c kho con ng i. các hydrocacbon Các ch t này th th ng có trong n a vòng ng ng t (PAHs: polycyclic aromatic c th i công nghi p. ngay c khi có m t v i n ng  Nhóm h p ch t phenol Phenol và các d n xu t phenol có trong n nghi p(l c hoá d u. Các ch t h u c d b phân hu sinh h c (các ch t tiêu th oxi) Cacbonhidrat. gây t n th b) Các ch t h u c  n ng th n và b máy tu n hoàn. ng Tiêu chu n cho phép c a WHO v i mangan không quá 0. (có ch a nhi u thu c tr sâu. m t s d n xu t phenol có kh n ng gây ung th (carcinogens). protein. di t c . n ng có m t trong n c th i sinh ho t. Trong n c tha sinh ho t. acquy. Các h p ch t này ng là các tác nhân gây ô nhi m nguy hi m. ì ’‘ gf ‘e d’ ™‘ ˜’– –—– • ”“ ’‘ ’‘ vào chu i th c n và t ó i vào c th Hì 10: Ô i d d t i i t di Các ch t polychlorophenol(PCPs). phân hóa h c« V i hàm l m nh v i nguyên sinh ch t c a t bào. gây tác h i cho h sinh thái n c. s n xu t b t gi y. có kho ng 60-80% l ng ch t h u c thu c lo i d b phân hu sinh h c. c th i c a m t s nghành công c ng«). c th i công nghi p ch bi n th c ph m là các ch t h u c d b phân hu sinh h c. ch t béo« th c th i ô th . nên chúng có th thâm nh p con ng i. khó b vi ng. sói mòn và ch t th i ng cao mangan gây c c bi t là tác ng lên h th n kinh trung c n ng và t vong. TCVN 5942-1995 quy nh n ng Trang 24 . công nhi p luy n kim. ng. d n n ch t tôm cá. n c ch y tràn t ng ru ng r t hydrocacbons). Do có kh n ng tích lu sinh h c.Mangan di vào môi tr ng n c do quá trình r a trôi. Các h p ch t này làm cho n có mùi. s làm gi m oxy hoà tan trong n Các ch t h u c b n v ng Các ch t h u c có c tính cao ng là các ch t b n v ng. kích thoích sinh tr nh trong môi tr ng. M t sinh h c sinh v t phân hu trong môi tr trong môi tr ng và tích lu s ch t h u c có kh n ng t n l u lâu dài trong c th sinh v t. nhu m«). vì khi b phân hu các ch t này c.Ch t h u c d b phân hu sinh h c th  th ng nh h ng có h i n ngu n l i thu s n.1mg/l. polychlorobiphenyl(PCBs: polychlorinated biphenyls).

PCBs có th làm gi m kh n ng sinh s n. di t c . Trong s ó ph n l n là các h p ch t h u c . có kh n ng tích lu trong c th sinh v t và con ng i. PCB là nhóm h p ch t có t 1 n 10 nguyên t clo g n vào các v trí khác nhau c a phân t phenyl. Nhi u nh t trong s ó.001  Nhóm hoá ch t b o v th c v t(HCBVTV) h u c . Nhóm dioxin là hai nhóm h p ch t t p ch t sinh ra trong quá trình s n xu t các h p ch t clo hoá. Công nghi p th ng s n xu t c các h n h p ch a nhi u lo i PCB khác nhau.dioxins(PCDDs) và polychlorinated dibenzofurans(PCDFs).15 mg/l.t i a c a các h p ch t phenol trong n mg/l. tác nhân truy n nhi t« n kho ng th p niên 1960 ng i ta ã phát hi n ra nguy c gây ô nhi m PCBs t các nghành công nghi p.01 mg/l. Hai nhóm hóa ch t này là polychlorinated dibenzop. nên c dùng làm d u bi n th và t i n. th m chí hàng ngàn các lo i HCBVTV ang cs n xu t và s d ng di t sâu.  Nhóm h p ch t dioxin. Nhi u trong s các HCBVTV là tác nhân gây ung th . Dioxin c ng c t o thành khi t cháy các h p ch t clo hoá nhi t th p (d i 1000o C). riêng v i DDT là 0. b phân hu r t ch m trong môi tr ng. PCBs b n hoá h c và cách i n t t. Nh ng n m cu i th p niên 1970. Trong mô m c a nhi u lo i ng v t có vú bi n có ch a n ng PCBs l n g p 10 tri u l n PCBs trong n c. chúng c chia thành các nhóm: ‡ Photpho h u c ‡ Clo h u c ‡ Cacbamat ‡ Phenoxyaxetic ‡ Pyrethroid H u h t các ch t này có tính cao i v i con ng i và ng v t. d u thu l c. côn trùng. c bi t là các clo h u c . Có th có n 209 h p ch t thu c lo i này. gi m kh n ng h c t p Trang 25 .  Nhóm h p ch t polychlorinated biphenyl (PCBs). n m m c. c b m t dùng cho sinh ho t là 0. trong ó thông th ng có m t ít t p ch t dioxin. TCVN 5942-1995 quy nh n mg t i a cho phép c a t ng các HCBVTV trong n c b m t là 0. PCBs lúc ó ã có m t g n nh kh p n i. c bi t là nguy c tích lu PCBs trong mô m ng v t. vi c s n xu t PCBs b t u b ình ch h u h t các n c. ngoài ra chúng còn c dùng làm d u bôi tr n. Hi n nay có hàng tr m. tu thu c vào i u ki n.

n ng th t«(quá trình nhân t o). D u thô có ch a hàng ngàn các phân t khác nhau. s n xu t thu c lá. Tuy v y. H u h t các lo i ng th c v t u b tác h i c a d u m . lò nung than c c. rau không r a s ch. c tính và tác ng c a d u m n h sinh thái n c không gi ng nhau mà ph thu c vào lo i d u m . cháy th o nguyên. Thông th ng th c ph m h ng ngày là ngu n a PAHs chính vào c th ng i(95%). FO) và m t s s n ph m d u m khác còn ch a các ch t c nh PAHs. ng c xe máy. Tuy nhiên. PCBs.«Do ó. d u m th ng có c tính cao và t ng i b n trong môi tr ng n c. nh ng không gây h i áng k n u dùng m t l ng l n trong m t l n. nh ng n c nh : c trong t nhiên th ng có màu do các ch t có m t trong n Trang 26 . nh ng ph n l n là các Hidro cacbon có s cacbon t 2 n 26. m t s lo i t o l i kém nh y c m v i d u m . do n ng c a chúng trong môi tr gian dài. khai thác và c bi t v n chuy n d u thô là ngu n gây ô nhi m d u m ch y u i v i môi tr ng n c. chúng c ng có th là tác nhân gây ung th . d) Các ch t có màu N c nguyên ch t không có màu. nit . ng c c ch a c tinh ch . Các lo i ng th c v t th y sinh d b ch t do d u m ng n c n quá trình hô h p. c) D u m D u m là ch t khó tan trong n c. D u m có thành ph n hóa h c r t ph c t p. Trong d u thô còn có các h p ch t l u hu nh. Trong s các h p ch t PAH có 8 h p ch t c xem là tác nhân gây ung th . kim lo i. do ó trong i u ki n ô nhi m d u m . ng th ng r t nh và tác h i l i có xu h ng di n ra sau m t th i  Nhóm h p ch t hidrocacbon a vòng ng ng t (polynuclear aromatic hidrocacbon PAHs) Các h p ch t PAH th ng ch a hai hay nhi u vòng th m. PAH là s n ph m ph c a các quá trình cháy khômg hoàn toàn nh : cháy r ng. b ng ch ng v tác h i c a PCBs c ng ch a rõ l m. s n xu t nh a asphalt. th t cá xông khói là các ngu n a m t l ng áng k PAHs vào c th . thu c lá. Các PAH th ng gây h i khi ti p xúc v i li u l ng nh trong m t th i gian dài.c a tr em. núi l a phun trào (quá trình t nhiên). quang h p và cung c p n ng l ng. Các lo i d u nhiên li u sau tinh ch (d u DO2. Giao thông th y. nh ng tan c trong các dung môi h u c . c ng nh các dioxin. nhi u lo i t o l i phát tri n m nh.

không th thi u c trong n c u ng s ch. Khi hàm l ng các ch t khoáng này th p ho c không có. y Các ch t h u c t n y Các s n ph m c a quá trình phân h y xác y D u m và các s n ph m d u m . làm xáo tr n cu c s ng và sinh ho t hàng ngày. C ng nh các ch t gây màu. Trong ó. do chúng là ngu n cung c p các ch t vi l ng c n thi t cho c th con ng i. chúng c n có v t ch i. Các sinh v t này có th truy n hay gây b nh cho ng Các sinh v t gây b nh này v n không b t ngu n t n c. gây tr ng i cho nhi u m c ích khác nhau. s ng ký sinh.2. nh h ng n i s ng: a) Sinh ho t th ng ngày: N c ô nhi m nh h ng r t l n n sinh ho t c a ng i dân. M t s các sinh v t gây b nh có th s ng m t th i gian khá dài trong n c và là nguy c truy n b nh ti m tàng. M t s n i nông thôn. crom. các ch t gây mùi v có th gây h i cho i s ng ng th c v t và làm gi m ch t l ng n c v m t c m quan. n c u ng s tr nên r t nh t nh o. ng th c v t. các ch t th i công nghi p. Ngoài các tác h i có th có c a các ch t gây màu trong n c. nhân dân l y ngu n n c sông làm n c sinh ho t hàng ngày Không nh ng v y ô nhi m ngu n n c còn làm cho b c mùi hôi th i các khu v c này làm cho i s ng ng i dân Trang 27 . n c th i công nghi p. Lignin«) y Màu th c c a n c t o ra do các ch t hòa tan ho c ch t keo có trong n c. tanin.2. ng v t n bào. c do các ch t r n l l ng trong n c gây ra.y Các ch t h u c do xác th c v t b phân h y s t và mangan d ng keo ho c d ng hòa tan. e) Các ch t gây mùi v Nhi u ch t có th gây mùi v cho n y Màu bi u ki n c a n kh e con ng nh : c. n c có màu còn c xem là không t tiêu chu n v m t c m quan. giun sán. y Các ch t th i công nghi p (ph m màu. nhi u ch t có tác h i n s c i c ng nh gây các tác h i khác n ng th c v t và h sinh thái c th i ô th . Các sinh v t nàylà vi khu n. 2. virút. f) Các vi sinh v t gây b nh Nhi u vi sinh v t gây b nh có m t trong n c gây tác h i cho m c ích s d ng n c trong sinh ho t. phát tri n và sinh s n. Tuy nhiên m t s khoáng ch t có m t trong n c t o ra v n c t nhiên.

Tr c ây t i p 1. nên ph i b hoang t hàng ch c n m qua. ây là khu công nghi p t p trung nhi u ngành s n xu t có tính ch t ô nhi m n ng. có m t cánh ng v i di n tích trên 10 ha s n xu t 3 v lúa/n m nh ng do ô nhi m b i nh ng ch t th i c h i ch a qua x lý c a Vedan.M c khác nó còn làm cho ngu n n c ng m b ô nhi m tr m tr ng. Khi ngu n n c này b ô nhi m ng i dân không còn cách nào khác là ph i mua n c khoáng v dùng trong khi ó v n tr ti n hàng tháng cho công ty c p thoát n c. huy n Long Thành . mùi khó ch u ch y v các nhánh. khu công nghi p Lê Minh Xuân t p trung ch y u t kênh C12 n C18. C c a s Nông nghi p và phát tri n nông thôn (NN&PTNT) TP. H n 200 h dân Trang 28 . Tuy nhiên ch t l ng ngu n n c này ang t ra d u ch m h i l n. C th ng xuyên b c mùi hôi th i. c bi t t i các thành th l n n i có hàm l ng ch t ô nhi m cao. không v n a. xã Ph c Thái. kênh B. có nh ng khu t ph i b không vì ô nhi m quá n ng. T ng dòng n c có màu nâu en. i l i c a nhân dân trong vùng. Khu công nghi p này tuy ã xây d ng nhà máy x lý n c th i v i công su t 4. Ng i dân bu c ph i s ng chung v i ô nhi m. th m chí h ph i ³bán nhà´ i n i khác sinh s ng m b o s c kh e cho ng i thân c a mình. Theo k t qu phân tích ch t l ng ngu n n c kênh Th y Cai. s ng d c theo con kênh này cho bi t. bình cquy. Vi c mua n c ph i th c hi n lúc sáng s m ho c t i vì ban ngày h ph i i làm nên nh h ng r t l n n th i gian làm vi c và sinh ho t. ngu n n c sinh ho t ch y u là n c máy. T i m t s vùng nông thôn h th ng x n c th i c xây d ng t m b gi ây tr nên ng. gây thi u h t ngu n n c ng t nghiêm tr ng. BOD5. Khu công nghi p này hi n có kho ng 277 doanh nghi p s n xu t kinh doanh các ngành ngh nh : s n xu t s n. An H . kênh B. Ngu n n c ô nhi m c ng làm gi m thi u n ng su t cây tr ng. Còn thành th .g n Vedan.không còn n nh nh tr c. cao su. bao bì nh a. tràn ra xung quanh làm ô nhi m môi tr ng không nh ng th nó còn gây tr ng i cho l u thông.HCM cho th y. Coliform (các ch tiêu xác nh m c nhi m b n c a n c) u v t tiêu chu n ch t l ng n c dùng cho thu l i và tiêu chu n n c th i công nghi p t vài l n n hàng ch c ngàn l n. b) Ho t ng s n xu t: N c th i ô nhi m nh h ng r t l n n ho t ng s n xu t. các thông s COD. Nhi u h dân. Ngu n n c hai kênh này b ô nhi m b i khu công nghi p.000 m3 kh i/ngày nh ng ch a có gi y phép x th i vào h th ng công trình thu l i. c m công nghi p Lê Minh Xuân và các c s nh l d c kênh. T h n n a nhi u ng i ³l ´ mua ph i nhà khu v c này thì ph i óng c a b tr ng. i di n c a s NN&PTNT cho bi t.

t c a vào kênh d n. 3 1. Song ch n ti t di n tròn có tr l c nh nh t nh ng nhanh b t c b i các v t gi l i. Song ch n rác c làm b ng kim lo i. Ngoài ra. n ng ch t l l ng. còn h n 40 h dân t i khu v c này làm ngh nuôi tr ng thu s n v i di n tích m t n c 70 ha c ng b nh h ng n ng n b i ô nhi m. 3. Tùy theo kích th c khe h . 3.1. tôm cá không th s ng n i. nghiêng m t góc 45 ± 600 n u làm s ch th công ho c nghiêng m t góc 75 ± 850 n u làm s ch b ng máy. tính ch t lý hóa. ng ng ho c kênh d n. v h p. Ph ng pháp x lý c h c Trong n c th i th ng ch a các ch t không tan d ng l l ng. ch n nuôi c. Tùy theo kích th c. Do ó. ch t này ra kh i n c th i. rác. ng pháp x lý hóa h c và hóa lý. T i ây các thành ph n có kích th c l n (rác) nh gi . thông Trang 29 . l u l th i và m c c n làm s ch mà l a ch n công ngh x lý thích h p. nhi u ng i dân ành b ngh ho c i n i khác sinh s ng. Các ph ng pháp x lý n c th i N c th i nói chung có ch a nhi u ch t ô nhi m khác nhau. bao nilon« c gi l i. ây là b c quan tr ng nh m m b o an toàn và i u ki n làm vi c thu n l i cho c h th ng x lý n c th i. Th ng s d ng các ph ng pháp c h c nh song ch n rác ho c l i ch n rác.1 Song ch n rác N c th i d n vào h th ng x lý tr tách các l c qua c li tâm ng n c c h t ph i qua song ch n rác. Theo hình d ng có th phân thành song ch n rác và l i ch n rác. òi h i ph i x lý b ng nh ng ph ng pháp thích h p khác nhau.000 nhân kh u sinh s ng b ng ngh tr ng lúa và ngh chài l i ph i t tìm ki m ngh khác sinh s ng. Song ch n rác thô có kho ng cách gi a các thanh t 60 ± 100 mm và song ch n rác m n có kho ng cách gi a các thanh t 10 ± 25 mm.v i h n 1. Nh ó tránh làm t c b m. các ph ng pháp x lý n c th i c chia thành các lo i sau:  Ph  Ph  Ph ng pháp x lý c h c. Ti t di n c a song ch n có th tròn. vuông ho c h n h p. ng pháp x lý sinh h c. trung bình và m n. song ch n rác c phân thành lo i thô. l ng d i tác d ng c a tr ng l c ho c l và l c. Song ch n rác c ng có th tc nh ho c di ng. rác cây. M t cách t ng quát. nhi u ao h ph i b không t nhi u n m qua« m t s n i khác vì ô nhi m quá n ng nên ng i dân không th tr ng tr t.

B l ng cát có th phân thành 2 lo i: b l ng ngang và b l ng ng. V n t c này cho phép các h t cát. Trong m t s tr ng h p. Trong x lý n c th i. 3 1.4m/s nh m tránh phân h y các ch t th i r n. iv ib l ng ng. 3 1. t l ng kém kh i pha l ng. Trong b l ng ngang. Theo dòng ch y. l ng ch m trong th i gian ng n.5 ± 2. c thi t k tách các t p ch t vô c không tan có kích th c t 0.5 ± 0. s i bào mòn.5 h.01 m/s và th i gian l u n c th 1. nóc th i chuy n ng theo ph ng th ng ng t d i lên n vách tràn v i v n t c t 0. nh .2mm n 2mm ra kh i n c th i nh m m b o an toàn cho b m kh i b cát. còn h u h t các h t h u c khác không l ng và c x lý các công trình ti p theo. V n t c dòng ch y trong b l ng ngang không c v t qua 0.4 Tuy n n i Ph ng pháp tuy n n i th ng c s d ng tách các t p ch t ( d ng r n ho c l ng) phân tán không tan. dòng n c ch y theo ph ng ngang qua b v i v n t c không l n h n 0. V n t c n c ch y qua song ch n gi i h n trong kho ng t 0. b l ng cát th i khí c ng c s d ng r ng rãi. làm c bùn sinh h c.d ng h n c là thanh có ti t di n h n h p.6 m/s và th i gian l u n c trong b dao ng kho ng 45 ± 120 phút. Trang 30 . Ngoài ra t ng hi u qu l ng cát. quá trình này còn c dùng tách các ch t hòa tan nh các ch t ho t ng b m t.6 -1m/s.2 L ng cát B l ng cát t 1) ho c c n c th i (b l ng c t o ra t quá trình keo t t o bông hay quá trình x lý sinh h c (b l ng t 2). các h t s và các h t vô c khác l ng xu ng áy. Hi u su t l ng c a b l ng ng th ng th p h n b l ng ngang t 10 ± 20 %. u i m c b n c a ph ng pháp này là có th kh hoàn toàn các h t nh . V n t c c c ti u là 0. b l ng c phân thành: b l ng ngang và b l ng ng.3 L ng B l ng có nhi m v l ng các h t c n l l ng có s n trong n 3 1.3 m/s. Các b l ng ngang th ng c s d ng khi l u l ng n c th i l n h n 15000 m3/ngày. quá trình tuy n n i th ng c s d ng kh các ch t l l ng. tránh t c ng ng d n và tránh nh h ng n các công trình sinh h c phía sau.75 -1m/s nh m tránh y rác qua khe c a song. c nh vuông góc phía sau và c nh tròn phía tr c h ng i di n v i dòng ch y. V n t c c c i giao ng trong kho ng 0.

Các h t keo ã b trung hòa i n tích có th liên k t v i các h t keo khác t o thành bông c n có kích th h n. c n s theo b t n i lên b m t. Các b t khí này s k t dính v i các h t c n.5 ± 8. l ng khí tiêu t n s gi m. Trung hòa n c th i có th th c hi n b ng nhi u cách:     Tr n l n n L cn c th i acid và n c th i ki m. n ng h n và l ng xu ng.5 tr c khi th i vào ngu n nh n ho c s d ng cho công ngh x lý ti p theo.2. Trung hòa N c th i ch a acid vô c ho c ki m c n c trung hòa a pH v kho ng 6. c acid qua v t li u có tác d ng trung hòa. Kích th c t i u c a b t khí n m trong kho ng 15 ± 30 Qm (bình ng h t r n cao. Theo nguyên t c. t s di n tích b m t và th tích c a chúng r t l n nên hi n t ng hóa h c b m t tr nên r t quan tr ng. Do ó. hàm l th ng ch t r n. S va ch m x y ra nh chuy n ng Brown và do tác ng c a s xáo tr n. các h t nh trong n c có khuynh h ng keo t do l c hút Vander Waals gi a các h t. Trong quá trình tuy n n i. Hi u su t quá trình tuy n n i ph thu c vào s l ng. c ki m ho c h p th ammoniac b ng n ng t n t i c acid.2. B sung các tác nhân hóa h c. và do ó t ng i khó tách lo i.1.2. L c này có th d n n s k t dính gi a các h t ngay khi kho ng cách gi a chúng nh nh va ch m. vi c n nh kích th c b t khí có ý ngh a quan tr ng. 3. kích th c b t khí. H p th khí acid b ng n 3. phá tính b n c a h t keo c n trung hòa i n tích b m t c a chúng. Trang 31 cl n . Ph ng pháp x lý hóa h c và hóa lý 3. các h t duy trì tr ng thái phân tán nh l c y t nh i n vì b m t các h t mang tích i n. Khi kh i l ng riêng c a t p h p b t khí và c n nh h n kh i l ng riêng c a n c. do ó. Keo t t o bông Trong ngu n n c. Tr ng thái l l ng c a các h t keo c b n hóa nh l c y t nh i n. Các h t này không n i c ng không l ng. quá trình này c g i là quá trình keo t . có th là i n tích âm ho c i n tích d ng nh s h p th có ch n l c các ion trong dung d ch ho c s ion hóa các nhóm ho t hóa. m t ph n các h t th d ng các h t keo m n phân tán. Tuy nhiên trong tr ng h p phân tán cao. quá trình này c g i là quá trình t o bông. Khi hàm l gi a các h t s t ng lên.Quá trình tuy n n i c th c hi n b ng cách s c các b t khí nh vào pha l ng. kích th c các h t th ng dao ng t 0. xác xu t va ch m và k t dính ng t 50 ± 120 Qm).1 ± 10 Qm. Vì kích th c h t nh .2.

3. pH.  Khu ch tán t b m t t bào qua màng bán th m do s chênh l ch n ng bên trong và bên ngoài t bào. ammonia.  Chuy n hóa các ch t trong t bào vi sinh v t. Nito« d a t ng c a vi sinh v t phân h y các ch t h u c gây ô nhi m.3. T c quá trình oxy hóa sinh hóa ph th c vào n ng ch t h u c .  Ph ng pháp hi u khí s d ng nhóm vi sinh v t hi u khí. hàm l ng oxy trong n c th i. ho t ki n không có oxy. Ph ng pháp sinh h c k khí Quá trình phân h y k khí các ch t h u c là quá trình sinh hóa ph c t p t o ra hàng tr m s n ph m trung gian và ph n ng trung gian.1. ph  i c ng nh m t s ch t vô c nh H2S. Quá trình phân h y các ch t h u c nh vi sinh v t g i là quá trình oxy hóa sinh hóa.3. s n sinh n ng l ng và t ng h p t bào m i. c t m ch các h p ch t cao phân t . hàm l ng các t p ch t và m c n nh c a l u l ng n c th i vào h th ng x lý.3. M t cách ng pháp x lý sinh h c có th phân thành 2 lo i: ng trong i u Ph ng pháp k khí s d ng nhóm vi sinh v t k khí. m i i u ki n x lý nh t nh. Tuy nhiên ph ng trình ph n ng sinh hóa trong i u ki n k khí có th bi u di n n gi n nh sau: Vi sinh v t Ch t h u c CH 4 + CO2 + H2 + NH3 + H2S + T bào m i M t cách t ng quát quá trình phân h y k khí x y ra theo 4 giai o n:  Giai o n 1: th y phân. dinh d ng và các y u t vi l ng. nhi t . Trang 32 . các y u t chính nh h ng n t c ph n ng sinh hoá là ch th y ng.  Giai o n 2: acid hóa. các ch t h u c hòa tan. Sunfit. ho t ng trong i u ki n cung c p oxy liên t c.  Giai o n 3: acetate hóa. Ph ng pháp sinh h c Ph ng pháp sinh h c c ng d ng x lý các ch t h u c hòa tan có trong n c th trên c s ho sinh v t s d t ng quát. c ch t keo và ch t phân tán nh trong n c th i c n di chuy n vào bên trong t bào vi sinh v t theo 3 giai o n chính nh sau:  Chuy n các ch t ô nhi m t pha l ng n b m t t bào vi sinh v t. Vi ng ch t h u c và m t s khoáng ch t làm th c n. th c hi n quá trình này.

quá trình lên men phân h y hi u khí. d phân h y h n. acetate. quá trình x lý sinh h c hi u khí nhân t o có th chia thành: X lý sinh h c hi u khí v i vi sinh v t sinh tr ng d ng l l ng ch y u c s d ng kh ch t h u c ch a carbon nh quá trình bùn ho t tính. b l c nh gi t.3. celluloses. Ph ng pháp x lý sinh h c hi u khí Quá trình x lý sinh h c hi u khí n c th i g m ba giai o n:     Oxy hóa các ch t h u c . Vi sinh v t chuy n hóa methan ch có th phân h y m t s lo i c ch t nh t nh nh CO2 + H2. Trong s các quá trình này. các r u n gi n khác c ng c hình thành trong quá trình c t m ch carbohydrate. quá trình x lý b ng l p bùn k khí v i dòng n c i t d i lên (UASB). lignin.  Quá trình x lý k khí v i vi sinh v t sinh tr ng d ng dính bám nh quá trình l c k khí (Anaerobic Filter Process). Trong các công trình x lý nhân t o. h làm thoáng. Các ph n ng th y phân s chuy n hóa protein thành amino acids. ch t béo. Trong giai o n acid hóa. H 2 và CO2. methylamines. CO2 và H2. formate. propionic acid và lactic acid.  Trang 33 . ng i ta t o i u ki n t i u cho quá trình oxy hóa sinh hóa nên quá trình x lý có t c và hi u su t cao h n r t nhi u.«trong giai o n th y phân. carbohydrate thành ng n. Phân h y n i bào.2. Các quá trình x lý sinh h c b ng ph ng pháp hi u khí có th x y ra i u ki n t nhiên ho c nhân t o. quá trình bùn ho t tính là quá trình ph bi n nh t. carbohydrates.  X lý sinh h c hi u khí v i vi sinh v t sinh tr ng d ng dính bám nh quá trình bùn ho t tính dính bám. methanol. b l c cao t i. s c c t m ch t o nh ng phân t n gi n h n. a sinh h c. các ch t h u c n gi n l i c ti p t c chuy n hóa thành acetic acid. và ch t béo thành các acid béo. b ph n ng ho t ng gián o n. methanol. T ng h p t bào m i. Tùy theo tr ng thái c a bùn. Tùy theo tr ng thái t n t i c a vi sinh v t. Giai do n 4: methan hóa. có th chia quá trình x lý k khí thành: Quá trình x lý k khí v i vi sinh v t sinh tr ng d ng l l ng nh quá trình ti p xúc k khí (Anaerobic Contact Process). b ph n ng nitrate v i màng c nh. Bên c nh ó. 3. Các acid béo d bay h i ch y u là acetic acid. và CO. Các ch t th i h u c ch a nhi u ch t h u c cao phân t nh proteins.

4. Nguyên t c Amonium ph n ng v i hypochlorite (HClO) trong môi tr có m t c a phenol s t o thành ph c màu xanh. Trang 34 .6.  H2S gây nhi u cho phép o. nh hàm l ng m t s ch tiêu trong n c th i Ch tiêu Amonium c th i sinh ho t.5.  Bình nh m c 25 mL.3.a + 125 g Sodium nitroprusside (Na2[Fe(CN)5].1.6. D ng c  Máy so màu  Pipet các lo i.1. D ng c và hóa ch t 4.5 g NaOH ± P. lo i b b ng cách acid hóa m u b ng HCl và s c khí n khi không còn mùi c a H2S.6. Hóa ch t  DD Mix I: Hòa tan 25 g phenol ± P.4. n c th i công nghi p t o thành các s n ph m Amonium. sóng 635 nm xác nh hàm l ng Amonium.a + 30 mL NaClO trong 100 mL n c c t. S hi n di n c a Amonium là ch t ch th nh n bi t tr ng thái nhi m b n c a ngu n n c. Phân tích xác 4.  Amonium r t d b phân h y thành nitrate và nitrite nên c n phân tích s m ngay khi l y m u.  DD Mix II: Hòa tan 2. 50 mL và 100 mL 4.6. Ph m vi áp d ng Ph ng pháp này áp d ng cho các lo i n 4.6 mg/L.6.5. nh h c lo i b b ng mu i EDTA ( mu i Na) ng n phép o quang. 4. c có hàm l ng NH4+ không quá c có hàm l ng NH4+ l n h n b ng cách 4.5.4. 4. các ch t h u c có trong n 0. Ý ngh a môi tr ng S phân h y c a rác th i. Y u t nh h ng  Ca2+ và Mg2+ gây nh h ng ki m v i s em o quang dung d ch b c ng cho phép o vì nh ng ion này k t t a môi tr ng ki m. Có th áp d ng cho các lo i n pha loãng m u.2H2O trong 500 mL n c c t.6. dung d chcó th s d ng trong 2 tháng n u b o qu n trong chai t i và trong t l nh.2.2.6. dung d ch có th s d ng trong 2 tháng n u b o qu n trong chai t i và t l nh.1.  m n cao (> 5000 µS/cm) t o bông tr ng. lo i b b ng cách t o ph c v i g c citrate.

Clorua không gây c h i n s c kh e con ng i nh ng dùng lâu s gây nên b nh th n. nh s t o ph c th y ngân clorua pH = 2.4.1.819 g NH 4Cl khan ( ã s y khô 100oC) trong n r i c c t. nh m c 1000 mL b ng n c c t.8 theo ch th diphenylcarbazone. 4. Hàm l ng l n s phá h y các ng ng d n n c và k t c u kim lo i. yên nhi t phòng không quá 24 gi cho màu lên n nh. i m cu i c a phép chu n c nh n bi t khi hình thành ph c màu tím c a m t l ng d ion Trang 35 .2.6.1 0. Cách ti n hành ng chu n t dung d ch chu n 1 mg/L theo b ng sau: ng d n xây d ng Blank 0 2 2 0 0.  Dung d ch chu n NH4+ 1 mg/L: Hút 1 mL dung d ch chu n NH4+ 1000 mg/L nh m c 1000 mL b ng n  Xây d ng 4. v m t nông nghi p gây h i n s t ng tr ng cây tr ng. y n p và l c u. thêm vào 2 mL dung d ch thu c th Mix I. Hg(NO3)2. 4.2 0. Ph m vi áp d ng Ph ng pháp này áp d ng 4.4. xác nh hàm l ng clo t 0.6.5 1 2 ng chu n Amonium 2 4 3 8 4 10 B ng 3.7. Dung d ch chu n NH4+ 1000 mg/L: Hòa tan 3.6. Nguyên t c Cl.2. Ý ngh a môi tr ng Clorua trong n c bi u th  Hút 20 mL m u vào bình quang c a m u ta tính c hàm m n.4. c c t.4 0.3. l c tr n u. H Bình V (mL) NH4+ chu n (mg/L) Dung d ch Mix I Dung d ch Mix II C (mg/L) nh m c 25 mL. 4.có th c chu n v i th y ngân nitrat.15 ± 10 mg/L. em o quang b c sóng 635 nm. Cách tính k t qu D a vào ph ng trình h i quy và m t l ng ammonium trong m u.l c tr n u. Ch tiêu Chloride 4. Thêm ti p 2 mL dung d ch thu c th Mix II.3 ± 2. nh m c t i v ch.

 Dung d ch chu n Hg(NO3)2 0.5.2. D ng c  Erlen 250 mL  Microburet piston 5 ml có  Pipet b u các lo i 4.H2O trong 50 nh m c 1 L b ng n c c t và tr trong mL n c c t có ch a s n 4 ml HNO3 1M.6. Hóa ch t  Dung d ch clo chu n 0. Dung d ch dùng trong ngày. bình t i.005 mL 500oC trong 1 gi ) trong 100 mL n ch a s n m t ít n c c t.  Các ion crom.01N: Hòa tan 1.6. Y u t nh h ng: c chu n v i Hg(NO3)2 gi ng nh clo.4.7456 g KCl ( ã s y khô chính xác 0.1.th y ngân.01N: Hòa tan 0. nh m c 1 L b ng n c c t. s t và sulfite có hàm l  Brom và iod c ng ng l n h n 10 mg/L c ng gây c n tr phép chu n.1 %) so v i ng c a Clo vì v y ta có th xem nh không nh h ng.01 ± 0. Xylene cyanol óng vai trò nh là ch th pH và giúp nh n bi t i m cu i d dàng h n.8 g Hg(NO 3)2. D ng c và hóa ch t 4. Trang 36 .  Ch th : Hòa tan 125 mg diphenyl carbazone trong kho ng 25 mL ethanol ho c isopropyl alcohol. Ph ng trình ph n ng: Hg2 + 2Cl €€ HgCl2 q p Hg2   NH HN N N €€ p Ph c màu tím O 4.4.5. i v i ion Sunfite ta có th lo i b b ng S2O82- 4. thêm 15 mg xylene cyanol và pha loãng thành 50 mL v i cùng dung môi.5.  HNO3 1M: Hút 30 ml HNO3 c c t. Tuy nhiên n ng c a Brom và iod trong n c th ng là r t nh (ch t 0. sau ó m nh m c c cho vào bình nh m c 500 mL có n v ch b ng n c c t.4.   i v i các ion Crom và s t thì ta có th lo i b b ng EDTA.

ghi l i th tích Hg(NO3)2.7.6. (mL) 4. Cách tính k t qu N ng chloride c tính theo công th c sau: C! Trong ó:  C: n ng  C1: n ng (V3  V4 ) v C1 v 1000 V chloride c a m u. (m g/L) th y ngân nitrate ( ã chu n hóa).  N ng Hg(NO3)2 c tính b ng công th c: C1 ! Trong ó:  C1: n ng 5 v 0. (N)  V3: th tích Hg(NO3)2 chu n m u th t.3. Ý ngh a môi tr Trang 37 . Ti n hành chu n b ng Hg(NO3)2 v a pha trên cho n khi dung d ch chuy n t xanh l c sang xanh có ánh tím.  Thêm 3 gi t ch th . 1 mL HNO3  Chu n m c.3 ± 2. Làm 3 l n và m t m u tr ng tính k t qu trung bình. (mL) 4. (N)  V1: th tích dung d ch th y ngân nitrate chu n m u th t.  Ti n hành làm t ng t v i m u tr ng. Cách ti n hành  Hút chính xác V (mL) m u vào erlen 250 mL (l ng m u hút có th d a vào giá tr EC).1.8 (dung d ch có màu xanh l c). thêm kho ng 45 mL n c và 3 gi t ch th . thêm 1 mL HNO3 m c i u ch nh pH = 2.01 (V1  V2 ) th y ngân nitrate. (mL)  V: th tích m u. 4.4. (mL)  V2: th tích dung d ch th y ngân nitrate chu n m u tr ng. dung d ch s có màu xanh l c.01N vào erlen 250 mL. (mL)  V4: th tích Hg(NO3)2 chu n m u tr ng.4. Ch tiêu COD (Chemical Oxygen Demand) ng 4.6. nh l i n ng ) n khi b ng dung d ch th y ngân nitrate ( ã xác dung d ch xu t hi n ánh tím thì d ng chu n. ghi l i th tích Hg(NO3)2 tiêu t n khi chu n m u tr ng. ghi th tích chu n . Xác nh l i n ng Hg(NO3)2: Hút 5 mL dung d ch clo chu n 0.

L o ng ng permanganat d s ti p t c oxy hoá l ng I thêm vào và sinh ra l ng I2 t ng ng trong môi tr ng acid. sau ó l ng I2 này c xác nh b ng cách chu n 2b ng S2O3 v i ch th h tinh b t. Ph ng trình ph n ng 2 CnHaObNc  d Cr2O7 +. sau ó chu n l ng K 2Cr2O7 d chu n Fe 2+ v i ch th Ferroin.5. i m t ng ng nh n t màu xanh lam sang màu nâu . Các h p ch t h u c trong n c s b oxy hóa hoàn toàn b i K2Cr2O7 trong môi tr ng H2SO4 m c i u ki n un nóng kho ng 2 gi . 4. Cho d chính xác m t l ng K 2Cr2O7 oxy hóa hoàn toàn t ng hàm l ng h p ch t h u c . Nguyên t c 4.5.2. n c l thì oxy hóa trong môi tr trung tính ho c ki m. COD còn là ch tiêu quan tr ng làm c s tính toán và thi t k các công trình x lý n c th i. i v i n c th i công nghi p ây là ch tiêu không th thi u khi ánh giá m c ô nhi m. ng 4.3.2. các m u n c còn l i ta xác nh trong môi tr ng acid.6.6.6. Ph ng pháp KMnO4 (Ph ng pháp Manganat) Các h p ch t h u c trong m u b ôxy hoa b ng KMnO 4 trong môi tr acid 96 ± 98 C trong b nhi t (water bath) trong kho ng 20 phút. 4. Ph m vi áp d ng Ch áp d ng cho m u n c ô nhi m nh và n ng clorua < 30 0 mg/L (EC < 1200 QS/cm).ây là ch tiêu th m c ô nhi m h u c ng c s d ng trong quan tr c môi tr ng ánh giá i v i ngu n n c m t thu c nh ng th y v c n c ng t. Ph ng trình ph n ng :  10I  2MnO4  16H €€ 2Mn2+  5I2  8H2O p 2 2 I2  2S 2O 3  €€ 2I  S 4 O 6  p L u ý: N u m u là m u n c bi n.1.6. Ph ng pháp K2Cr2O7 (Ph ng pháp Dicromat) T ng hàm l ng ch t h u c có trong n c th i s b oxy hóa b i tác nhân oxy hóa m nh K2Cr2O7.

Y u t 4.1.4. nh h i v i ph ng ng pháp Manganat (KMnO 4) Trang 38 .8d+c H+ pn CO2+ c chu n b ng dung d ch c khi dung d ch chuy n a + 8d  3c H2O + c NH++ 2d Cr3+ 4 2 2 6Fe 2+ +Cr2O 7  +14H + p 6Fe 3+ +2Cr 3+ +7H 2O 4.6.6.5.

L ng Ag 2SO4 thêm vào d t o t a v i ion Cl và c ng có th b oxy hóa b i Dicromat.a. pha trong 1 L n c c t.15 g KI pha thành 250 mL dung d ch Trang 39 .6.2.005 mL  Microburet piston dung tích 5 mL chia v ch  Buret 5 mL.01N: Cân chính xác 3. Tr c khi s d ng ph i chu n l i b ng acid oxalic (H 2C2O4). Hydrocarbon nhân th m và Pyridin không b oxy hóa dù ph ng pháp này g n nh oxy hóa các h p ch t h u c hoàn toàn h n so v i ph ng pháp KMnO 4.5.2. Cl s ph n ng v i KMnO4 t o thành Cl 2 .6. Hg2+ +Cl p HgCl2 q ng này  Nitrite c ng gây nh h ng n vi c xác nh COD nh ng nh h không th ng xuyên và c ng không áng k nên có th b qua. g n y ph n dung d ch phía trên cho vào chai t i. D ng c  ng COD n 0. 6 C l  C r2 O 7 2  1 4 H p 3 C l 2 2 C r 3  Kh c ph c b ng cách cho thêm m t l h h 7 H2O ng HgSO4 vào m u v i t l HgSO4 : Cl là 10 : 1 tr c khi un s t o ph c HgCl2 tan.nh h ng b i ion Cl (l n h n 300 mg/L) . 4.1M: Cân 4.  Dung d ch KI 0. Fe2+) có th ph n ng v i permanganat   5Fe2  MnO  8H €€ Mn2+  5Fe3+  4H2O p 4 4.6. sau ó l ng.19 g KMnO 4 ± P.Vì th không th áp d ng ph ng pháp permanganat cho nh ng m u n c l hay n c m n. i v i ph ng pháp Dicromat (K 2Cr2O7) Các h p ch t h u c m ch th ng. chia v ch 0. un nóng nh dung d ch và yên kho ng 24 gi .6. D ng c và hóa ch t 4.1.5.01 mL  Thi t b ninh m u  Các lo i pipet  Erlen 250 mL 4.5.  Ph n ng c ng b 10Cl  2MnO   16H €€ 2Mn 2+  p 4 Cl2  H2O  Các h p ch t vô c (H2S. b o qu n n i t i. Tuy nhiên các h p ch t h u c m ch th ng b oxy hóa d dàng h n khi thêm Ag 2SO4 làm ch t xúc tác.5. Hóa ch t  Dung d ch KMnO4 0.

g Ag2SO4 trong 543 ml H2SO4 m c. thêm 3 gi t ch th h tinh b t. thêm vào 0. c n th n thêm 4 mL H2SO4 tác ch t vào b ng cách cho ch y d c thành bên trong ng COD. k  Dung d ch H2SO4: Hòa tan 5. thêm vào 1 mL acid sulfuric 1:3 và thêm chính xác 4 mL KMnO4 0. thêm vào ó 20 ml dung d ch acid sulfuric m c. thêm 167 ml H2SO4 . Ph ng pháp DiCromate K2Cr2O7  Cho m u vào ng COD.1M: Hòa tan 39. nh m c thành 1 L.01N. 4. Ph ng pháp KMnO4  Hút m u vào Erlen. gia nhi t b nhi t n 1000C r i ninh m u trong 20 phút. Ti n hành t ng COD vào b p ninh COD Trang 40 150oC trong kho ng 2 gi .5 . ngu i n nhi t phòng. Ti n hành làm t ng t v i m u tr ng. Ghi th tích dung d ch thiosulfate tiêu t n.485 g 1.1. l c k nhi u l n (c n th n vì ph n ng phát nhi t).695 g FeSO4.5H2O trong 500 mL n c c t. Ti n hành chu n l i dung d ch Na2S2O3 b ng dung d ch KIO3 tiêu chu n.2.2 g Fe(NH 4)2(SO4).96 g Na2S2O3. y nút v n ngay.0167M: Hòa tan 4.6.6.  Dung d ch chu n Dicromat 0. nh m c thành 1L.6.6.5. Chu n l i n ng FAS b ng dung d ch K2Cr2O7 v i ch th ferroin.7H2O trong n c c t và nh m c thành 100 ml.6H2O trong 250 ml n c c t. Thêm 1 mL dung d ch KI.02N: Hoà tan 4. b ng dung d ch thiosulfate t i màu vàng r m. Chuy n vào bình nh m c 1 L. jii Hình B p ninh CO  Dung d ch chu n FAS 0. Dung d ch H2SO4 1-3 : L y 50 mL acid sulfuric m c cho vào c c ch a 150 mL n c.1 g Na2CO3.0167 M  Ti n hành chu n vào. nh m c n v ch. sau ó l y ra ngu i. dung d ch có màu xanh và ti p t c chu n cho n khi dung d ch v a m t màu xanh. Cách ti n hành 4.ghi th tích Na2S2O3 tiêu t n.913 g K 2Cr2O7 ( ã s y 103oC trong 2 gi ) trong 500 ml n c c t. khu y tan. 4.  Dung d ch Na2S2O3 0.5. thêm chính xác V mL dung d ch K2Cr2O7 0.10±phenanthroline và thêm 0.  Ch th Ferroin: Hòa tan 1. yên 1 ± 2 ngày hòa tan hoàn toàn Ag 2SO4.

5. mL  V2: Th tích dung d ch Na2S2O3 chu n cho m u th t. BOD là ch tiêu xác nh m c ô nhi m c a n c th i sinh ho t ho c/và công nghi p và ánh giá kh n ng t làm s ch c a ngu n n c. dung d ch FAS.2. 4.1. khi m u chuy n t xanh lam sang nâu ng t v i m u tr ng.5.1.7.4. Nguyên t c 4. mL  C: N ng 4. phòng. M/L Ch tiêu BOD (Biochemical Oxygen Demand) ng ôxi do vi sinh v t s d ng trong quá trình phân hu các ch t h u c . M u c ch a y hoàn toàn trong bình (không có túi ho c b t khí). mL  Vm: Th tích m u. nút Trang 41 . Ghi th tích FAS tiêu t n. pha loãng m u theo nh ng t l khác nhau b ng n c giàu ôxi hoà tan có ch a các vi sinh v t hi u khí và ch t dinh d ng.4.6. Theo ph ng pháp permanganat CO mg / L ! (V1  V2 ) v C v 8 v 1000 Vm Trong ó:  V1: Th tích dung d ch Na2S2O3 chu n cho m u tr ng. Cách tính k t qu 4. Theo ph dung d ch Na2S2O3. cho dung d ch vào erlen thêm 1 ± 2 gi t ch th nh t ferroin và chu n thì ng ng chu n b ng FAS 0.1M.2.6. mL Trong ó:  V0: th tích FAS dùng  Vc : th tích FAS dùng  Vm: th tích m u. ngu i n nhi t . N ng pháp Dicromat CO ( mg / l ) ! (V0  Vc ) v CFAS v 8 v1000 Vm nh phân m u tr ng. mL nh phân m u.4. Do ó BOD còn c ng d ng c l ng công su t c ng nh hi u qu s lý c a các công trình x lý sinh h c. mL  CFAS: n ng 4.6.  Ti n hành làm t 4. BOD còn liên quan n vi c o l ng ôxi tiêu th do vi sinh v t phân hu các ch t h u c trong n c th i. Ý ngh a môi tr ng Nhu c u i sinh h c là kh i l Trung hoà m u n c phân tích v pH = 6 ± 8.

100 ± 200 mg KI. thêm vào 0. N ng c a dung d ch Na2S2O3 c tính theo công th c: V i:  C1: n ng dung d ch KIO3  V: th tích dung d ch Na2S2O3 tiêu t n  V1: th tích dung d ch KIO3 Trang 42 . bình nh m c c c t ( un n 500mL.96g Na2S2O3. Tr n 3 dung d ch trên r i nh m c n 500mL b ng n c c t. th tích 110mL  B m s c khí.  Ch th h tinh b t: hoà tan 1g h tinh b t trong 100mL n  Dung d ch OH ± I ± N3: hoà tan 160g NaOH trong 150mL n c c t.2. Chu n b ng dung d ch Na2S2O3 trên. Ti n hành 3 l n l y k t qu trung bình. thêm 10mL butanol sau ó pha loãng b ng n c c t n v ch nh m c c a bình nh m c 100mL.4H2O trong 300mL n nóng n u không tan hoàn toàn) pha loãng b ng n n u dung d ch b v n c. hoà tan 300g NaI trong 200mL n c c t. N u có k t t a màu nâu thì g n l y ph n dung d ch. khu y nh cho n khi tan h t. buret  ng ong.5H2O trong 900mL n c c t. hoà tan 5g NaN3 trong 50mL n c c t. pipet. D ng c  T BOD (incubator)  Chai BOD.  Ki m tra dung d ch chu n: Cho vào erlen l n l t 2ml dung d ch KIO3 0.1. BOD c tính b ng hi u s c a hàm l ng ôxi hoà tan c a m u pha loãng tr c và sau 5 ngày cùng i u ki n trên .kín và gi trong t nhi t 20oC trong th i gian 5 ngày không ti p xúc v i ánh sáng. Hoá ch t  Dung d ch Mn 2+: hoà tan 300g MnCl.02 mol/L: hoà tan 4.6.005 mol/L.4. cc t c c t làm l nh. B o qu n dung d ch này trong t l nh.3.  Dung d ch Na2S2O3 0. D ng c và hoá ch t 4. thêm 1mL HCl 1mol/L. un nóng.6.1g Na2CO3. Ti n hành l c 4.  Acid H3PO4 lo i tinh khi t. 4.

c c t.5g. Dung d ch acid glucose-glutamic: s y thu c th glucose và glutamic c c t và c 1030C trong 1 gi . n 1000mL. Hoà tan 150mg glucose và 150mg glutamic trong n nh m c thành 1000mL. Thêm vào m i lit n c c t bão hoà ôxi các dung d ch sau: dung d ch m phosphate.5g ã s y khô trong 1L n  Dung d ch FeCl3. dung d ch FeCl3 l c u.5mg/L. n nh dung d ch v a i u ch 200C. thêm n c c t.  Dung d ch NaOH 0.  Chu n b n c pha loãng ch a vi sinh v t: cho vi sinh v t vào n c bão hoà ôxi ã chu n b trên. Khi y n p ch tràn nh .  Dung d ch CaCl2 27. L ng ôxi hoà tan hao hút sau 5 ngày c a n c pha loãng ch a vi sinh v t 200C là giá tr tr ng và không c quá 0. n u m u không n m trong kho ng Ph trên thì khi trung hoà không c n quan tâm n k t qu t o thành. nh m c 1L.4g.5M: pha loãng 42mL acid m cv in c c t.25g/L: hoàn tan 0. N u t l pha loãng l n h n100. 1.4. Chu n b 2 chai cho m i t l pha loãng.5g/L: hoà tan 27. Chu n b 2 chai ch a m u tr ng.5g ã s y khô trong 1L n  Dung d ch MgSO4 22. y n p chai.  Dung d ch HCl 0. Chia các chai thành 2 dãy có th l pha loãng khác nhau m i dãy có m t m u tr ng. Cách ti n hành i u ch nh pH v kho ng 6-8 b ng dung d ch HCl 0. C n th n cho n c pha loãng ch a vi sinh v t vào các chai sao cho không t o b t khí.5g/L: hoà tan 27. dung d ch MgSO4.5M ho c dung d ch NaOH 0. Dung d ch này ch s d ng trong 24H. c pha loãng: chu n b kho ng 10L n c c t r i s c khí trong vài gi sao cho n ng ôxi hoà tan t ít nh t là 8mg/L. 4. pha loãng m u b ng n c pha loãng ch a vi sinh v t trong các bình nh m c thích h p tr c khi cho vào chai BOD.  Dung d ch m phosphatel: hoà tan 8. Trang 43 .6H2O 0.5M: hoà tan 20g NaOH trong n  Chu n b n nh m c 1L.4. chú ý lo i b h t không khí.6H2O trong 1L n c c t. L y chính xác các th tích m u t ng ng v i t l pha loãng khác nhau. c c t.25g FeCl 3.5M. ch chu n b dung d ch này tr c khi dùng. dung d ch CaCl2.7g trong n c. 33.

tiêu th nhi u oxy trong n c. Sau 3 ngày xác nh n ng ôxi hoà tan trong m i chai dãy th nh t (BOD3).6. duy trì i u ki n hi u khí và là c s (BOD). ch ng t ngu n n c có nhi u rong t o tham gia quá trình quang h p gi i phóng oxy. n n vi c ki m soát ô nhi m dòng xác nh nhu c u oxy sinh h c n mòn s t thép c bi t là trong h c có nhi u ch t h u c vì nhu c u oxy hóa t ng nên c càng b ô nhi m. Nguyên t c Trang 44 .6.3 mg/L. Ph m vi áp d ng Ph ng pháp này phù h p cho n  Khi ch s DO cao ch ng t n c thiên nhiên có hàm l ng oxy hòa tan l n h n 0.t các chai vào t nhi t 200C và gi trong 3 ngày. Xác nh ngay n ng ôxi trong m i chai dãy còn (BOD0). 4. N c u ng có DO nh h n 80% m c bão hòa s gây khó ch u.2. Ch tiêu DO (Dissolved Oxygen) 4. DO th p không ch gây tác h i n i s ng th y sinh mà còn làm gi m kh n ng t làm s ch c a ngu n n c.4.6.1.5. DO c ng là y u t quan tr ng trong s th ng c p n c lò h i.5. 4.  Khi ch s DO th p. 4.3. 4. Cách tính k t qu Nhu c u ôxi hoá sinh h c 3 ngày tính b ng mg O 2/L theo công th c: Tr ng h p pha loãng m u tr c ti p trong chai: Tr V i:        BOD = (C1-C2)*V1/V2-(C3-C4)*V1-V2/V2 ng h p pha loãng m u bên ngoài: BOD = F*(C1-C2)-(F-1)*(C3-C4) C1: DO c a m u th C3:DO c a m u tr ng th i i m ban th i i m ban u u C2: DO c a m u th sau 3 ngày C4: DO c a m u tr ng sau 3 ngày V1: t ng th tích c a m u và n V2: th tích c a m u trong chai c pha loãng trong chai F: h s pha loãng. Ý ngh a môi tr ng ây là ch tiêu quan tr ng nh t liên quan ch y.

m c 2Fe3  2I €€ I2  2Fe2 p  Kh c ph c nh h ng c a Fe3+ b ng dung d ch acid photphoric (H3PO4). Dùng dung d ch tiêu chu n natri thiosunfat (Na 2S2O3) chu n l ng I2 sinh ra.05 mg/L nh NO  1 O 2 €€ NO2 o p 2 NO2  2I  2H €€ NO o + I2 o  H2O p  Kh c ph c nh h ng c a nitrite b ng cách thêm vào chai m u ã c oxy tr c khi acid hoá vài gi t dung d ch natri azid NaN3 5%. b ng k thu t chu n iod xác Thêm vào m u dung d ch mu i Mn 2+ (DO I) và h n h p ki m-azid-iodua (DO II). nh Trang 45 . Fe3  2H3PO4 €€ H3 [Fe(PO4 )2 ]  3H p Ion nitrate ( NO3 ) và ion nitrite ( NO2 ) khi có n ng hu ng quá trình xác nh. Ph ng trình ph n ng: Mn2  2OH €€ Mn(OH)2 q p Mn(OH)2 +O2 €€ MnO2 +2H2O p  Khi thêm acid vào: MnO2  2I +4H+ €€ I2  Mn2  2H2O p  Ph ng trình chu n nh h 3+ : 2 I2  2S2O3 €€ 2I. K t t a này b oxy trong m u oxy hóa thành d ng t a nâu MnO2 .6. S4O2 p 6 4. T th tích dung d ch Natri thiosulfat (Na 2S2O3) tiêu t n tính c hàm l ng DO trong m u phân tích. 1 I2 + 2 H 2 O 2  2NO3 +6I + 8H €€ 3I2 + 2NO o + 4H2O p  2 N O 2 + I + 4 H + € € 2 N O o + p   l n h n 0. Y u t ng N ng Fe l n h n 1 mg/L có nh h ng n phép xác nh.4. thu c k t t a màu tr ng. oxy hóa kh . t a này có kh n ng oxy hóa iodua t o 2+ thành Mn và I2. Trong môi tr ng acid.Dùng ph ng pháp chu n nh ch tiêu này.

Th c hi n chu n v i Na2S2O3nh b c xác nh DO.5.88). tránh vi sinh v t phân h y h tinh b t. thêm vào 0.1.  NO2  N3  2H €€ N2O o  N2 o  H2 O p   NO3  5N3  6H €€ N2 o  3H2O p M u ph i c xác nh càng s m càng t t n u không m u s b l ng oxy không khí hoà tan vào gây sai s .070 g KIO 3 ( ã s y 180oC) trong 100 mL n c c t.  Dung d ch Na2S2O3 0. nh m c n v ch. Làm 3 l n và l y k t qu trung bình.4H2O trong 300 mL n ( un nóng n u không tan hoàn toàn). Chuy n vào bình nh m c 1000 mL. thêm dung d ch.  Công th c tính: C1 ! C2 v V2 v 6 V1 Trang 46 . 4. D ng c  Các d ng c c b n trong phòng thí nghi m.  Dung d ch ki m-azid-iodua (DO II): Hòa tan 250 g NaOH trong 150 mL c c t. Thao tác rót m u.  Chai BOD có dung tích 113 mL. Ti n hành chu n l i dung d ch Na2S2O3 b ng dung d ch KIO3 tiêu chu n.5H2O trong 500 mL c c t. hòa tan 5 g NaN3 trong 50 mL c c t.5.  Dung d ch KIO3: Hòa tan 1.  Chu n hóa dung d ch: L y chính xác 2 mL dung d ch KIO3 cho vào erlen.5.96 g Na2S2O3. hòa tan 75 g KI trong 200mL n c c t.6.2. thêm kho ng 0.005 mL. D ng c và hóa ch t 4. khu y nh cho tan h t.6.  Dung d ch H3PO4: lo i tinh khi t (d = 1.  Microburet piston dung tích 5 mL chia v ch  n 0. n n nh m c n 500 mL.02 N: Hòa tan 4. y n p ph i c n th n không t o b t khí l n oxy vào m u.1 g Na 2CO3.2 g KI r i thêm vào kho ng 25 mL n c c t. B o qu n dung d ch này trong t l nh s d ng n c lâu. tr n l n 3 dung d ch trên và nh m c 1000 mL. nh m c 1000 mL. Pipet các lo i cc t 4. Hóa ch t  Dung d ch Mn2+ (DO I): Hòa tan 300 g MnCl 2.  Ch th h tinh b t 1%: Hòa tan 1 g h tinh b t trong 100 mL n c c t ã c un nóng s n.6.

y nút sao cho không có b t khí. 4.5.6. B o qu n chai trong ch mát và t i cho n khi phân tích ti p. Thêm 3 gi t dung d ch h tinh b t và ti p t c chu n n v a m t màu xanh.6.6. y nút chai và l c tr n chai nhi u l n cho n khi hòa tan k t t a. c n ph i lo i b b ng nhôm hidroxyt tr c khi c nh oxy. Ghi th tích dung d ch Na2S2O3 tiêu t n.7. Cách tính k t qu Hàm l ng DO c tính theo công th c sau:  Hút 50 mL dung d ch trong chai vào erlen 250 mL. Chu n b m u M u l y xác nghiên c u.5. N u m u n c ch a nhi u ch t l l ng.Trong ó:  C: n ng  C1: n ng dung d ch Na2S2O3. l ng trong n i xa ngu n nhi t và không có ánh sáng m t tr i r i tr c ti p.5 mL dung d ch DO II.2. Xác nh   L c tr n chai kho ng 1 phút r i nh oxy. y chai sao cho không có b t khí. mL  V1: th tích dung d ch KIO3. y dung d ch m u vào chai BOD. Thi t b l môi tr ng n c ph i C n phân tích m nh oxy hòa tan ph i i di n cho môi tr ng n c c n y m u c n m b o không b s c b t khí. Cách làm nh sau:  L y m u vào y chai nút mài nhám dung tích 1 lít. L c tr n chai nhi u l n r i yên cho k t t a l ng xu ng. Sau kho ng 10 phút chuy n ph n n c trong bên trên k t t a vào y chai c 4. u ngay sau khi l y m u. Cách ti n hành 4.6.1. N  V: th tích dung d ch Na2S2O3.12H2O 10% và 2 mL dung d ch NH3 m c. N dung d ch KIO3. mL  6: H s T c a 1 phân t KIO3 trên 1 phân t Na2S2O3 4.6.5 mL dung d ch DO I + 0.  Thêm vào 1 mL dung d ch H3PO4 m c. Dùng pipet thêm vào chai 10 mL dung d ch mu i kép nhôm kali sunfat [KAl(SO4)2]. b ng dung d ch natri thiosulphate t i màu vàng r m. Khi l y lên kh i y nút ch t. C nh oxy trong m u b ng cách thêm vào chai 0. chu n Trang 47 . N u không có i u ki n phân tích ngay ph i th c hi n t i ch b c c nh oxy.

các v khí hóa h c« Khi hàm l ng phosphate cao s thúc y quá trình phì d ng giúp rong rêu phát tri n m nh làm cho ngu n n c b ô nhi m. 4. Ý ngh a môi tr Trong môi tr ng t nhiên. mL  0. Do ó ch tiêu phosphate c ng d ng ki m soát m c ô nhi m c a ngu n n c.C! Trong ó:  C: hàm l C1 v Vc v 8 v 113v 1000  0.6. mg/L 2 dung d ch S2O3 .8 mg/L.02: l 4. k c n c bi n và n c th i. Ph m vi áp d ng Ph ng pháp này áp d ng xác nh hàm l ng phosphate và phosphorus t ng d a trên vi c xác nh phosphate.6. em o quang v i b c sóng 880 nm. C n thi t cho các tr m v n hành x lý n c th i và trong nghiên c u ô nhi m dòng ch y. N  Vm: th tích m u. mL  C1: n ng 2  Vc: th tích dung d ch S2O3 chu n . phosphate h u c h u h t là nh ng ch t mang c tính m nh d i d ng thu c di t côn trùng.005 ± 0. Nguyên t c n Áp d ng ph c. 4. Ta dùng tác nhân oxi hoá K 2S2O8 cho vào m u r i ninh nhi t 120 oC 2 trong 20 phút chuy n t t c phosphous v d ng phosphate r i sau ó ti n hành phân tích nh xác nh phosphate.6. phosphate t o ph c vàng v i thu c th Amonium molybdate. Trong môi tr ng acid. Các m u có hàm l ng phosphorus trong kho ng 0. Ph c vàng này b acid ascorbic kh t o ph c molybden màu xanh d ng. ng O2 trong thu c th (s li u th c nghi m) ng Ch tiêu phosphate và t ng phosphous 4.6.3.02 Vm (113  1) ng DO.1. ng pháp o quang xác nh hàm l ng phosphate trong xác nh hàm l ng phosphate trong n c ta dùng ph ng pháp o quang.2. xác nh hàm l ng phosphous t ng. Ph ng pháp áp d ng v i t t c các lo i n c. Trang 48 .

Ph ng trình ph n ng .

NH4 3 MoO4 .12MoO3 + C6H8O6 p .

+12.NH4 2 MoO4 + C6H6O6 Màu vàng + PO3.

NH 2 MoO4 +24H+ p.

NH4 3 PO4 .  Dung d ch Amonium molybdate: Hòa tan 2 g (NH 4)6Mo7O24.12MoO3 +21H +12H O 4 2 Màu x nh 4. ta c n ng > 10 mg/L s ng l n h p thu.6.1/2H2O trong 40 mL n n c c t. Y u t nh h ng  Silic và asen là 2 nguyên t tr ng i vì t o ph c màu nh phosphorus.5. vì v y n u m u l c tr c khi ti n hành. 4oC.6.4.  Si gây nh h ng khi hàm l ng > 5 mg/L.4H2O trong 50 mL n c c t.6. C 6H8O6.  Crom (III) và Crom (VI) khi n ng ng có hàm l c nh h n quá trình o quang.  Acid ascorbic 0.1M: Hòa tan 1. Trang 49 tartrate: Hòa tan 0.2.76 g acid ascorbic.5.6.  Dung d ch potassium antimonyl c c t. Tuy nhiên. Hóa ch t  H2SO4 2. khi l c ta s m t i m t l 4.137 g K(SbO)C4H4O6. B o qu n dung d ch 1 tu n nh m c 50 mL. m t quang s t ng lên. trong 100 mL .5mol/L: c t. ng m u. lo i b ta  H2S khi có n ng cho khí nit  Flo khi có n ng   cao kho ng 200 mg/L kìm hãm s phát tri n màu 50 mg/L làm t ng nh h ng t i h p thu lên 5% c.1. ng trong phân tích. D ng c  Máy so màu  Các lo i pipet  Cuvet 5 cm  Bình nh m c 25 mL nh m c 70 mL H2SO4 m c thành 500 mL b ng n c 4.5. ta có th lo i tr nh h ng b ng acid  As c lo i tr b ng cách kh asenat v d ng asenic v i Na2S2O3 > 2 mg/L gây nh h i qua m u ã acid hoá. D ng c và hóa ch t 4.

4 0.1 0. H n h p thu c th : Pha t nh ng ch t trên. Cách ti n hành  S d ng dung d ch chu n 1 mg/L sau: B ng 5. H S l m u 10 20 30 40 50 m c 500 mL. em o quang b c sóng 880 nm. ng d n pha thu c th theo s l ng m u Amonium Potassium ng Acid ascorbic antimonyl H2SO4 (mL) molybdate (mL) (mL) tartrate (mL) 50 100 150 200 250 15 30 45 60 75 30 60 90 120 150 5 10 15 20 25 nh  Dung d ch chu n phosphate 100 mg/L: Hòa tan 0. lúc ó hàm l .2195 g KH2PO4 và  Dung d ch chu n phosphate 1 mg/L: Hút chính xác 1 mL dung d ch chu n trên vào bình nh m c 100 mL. ng m u c tính nh sau: Trang 50  N u A m u n m ngoài ng chu n thì ta c n pha loãng m u v i h s pha loãng F.5 nh m c 25 mL. Th c hi n nh 4.  N u xác  Hút V (mL) m u vào nh phosphous t ng thì sau khi hút m u ta cho vào chai ninh. quang m u ta tính c 4. th tích pha nh sau: B ng 4.6. nh m c n v ch.2 1 1 2 2 ng chu n phosphate 3 3 4 4 5 5 (mL) C (mg/L) 0. yên dung d ch ít nh t 2 gi cho màu n nh. xây d ng ng chu n.6.  Làm t ng t v i m u tr ng. thêm 4 mL h n h p thu c th . ninh nhi t 121oC trong 20 phút. H Bình Vdd chu n (mL) Vthu c th ng d n xây d ng Blank 0 4 nh m c 25 mL 0 0. Sau khi ninh ta nhi t phòng r i ti p t c ti n hành nh xác nh phosphate.3 0. Cách tính k t qu  D a vào ph hàm l ng trình h i quy tuy n tính và m t ng phosphous trong m u.7.6. thêm ngu i t i 2 mL K2S2O8.

. D ng c và hoá ch t       Máy quang ph h p th phân t UV-VIS Jasca V-530 c a Nh t B n v i B c t Asen. mg ng phosphorus trong m u.7. Pipét chia n 0. 4.4.F Trong ó:  F: H s pha loãng  Cdo: Hàm l  Cm: Hàm l 4. ph i. Các hóa ch t thu c lo i tinh khi t hóa h c Dung d ch g c asen 1000ppm H2O2 30%.7.002mg/L. Nguyên t c c a ph ng pháp này là toàn b l ng asen có trong m u s chuy n v asenat b ng dung d ch KI ho c NaI. kho ng n ng tuy n tính n m trong kho ng 0.7. trong ó có các b nh nan y nh ung th da.. Khí asin t o thành i qua ng h p th ch a b c dietylditiocacbamat trong dung d ch piridin (ho c cloroform) t o thành m t ph c ch t màu . mg ng Asen nh hàm l i khi b nhi m c c p tính và khi b nhi m c mãn tính có th gây ra 19 lo i b nh khác nhau. 4.7. B nh nhi m c mãn tính asen là m t tai h a môi tr ng i v i s c kh e con ng i. Ph m vi áp d ng D a trên i u ki n t i u ã ch n gi i h n xác nh n ng As3+ là 0. Ý ngh a môi tr ng Asen là ch t k ch c.2.02ml. Xác ng phosphorus khi pha loãng..0001 ± 0.015mg. sau ó d i tác d ng c a dòng hi ro m i sinh do ph n ng c a Zn v i axit HCl asenat b kh thành asin (AsH3). Vì v y phân tích ánh giá hàm l ng Asen trong các ngu n n c là vi c làm c p bách và là v n quan tâm hàng u c a các nhà khoa h c. 0. Nguyên t c Dùng ph ng pháp quang ph h p th phân t UV-VIS v i thu c th b c 4.1ml.7. cuvét th ch anh Trang 51 . bình nh m c các lo i. có th gây ch t ng dietylditiocacbamat (AgDDC) trong cloroform.1.. 4.3.C m = C d o .

Thi c h t. N cc t Na2S. 4. Thêm vào 10ml HCl m c.5.7. AgNO3. Cách ti n hành M un c c l y theo quy trình c a TCVN trong tháng 5 và tháng 6/2009. sau ó thêm 5g Zn h t. 6ml dung d ch KI 15%. Mu i: Natri Dietylditiocacbamat (Na-DDC). 4. Sau ó em o m t quang ph c màu. i u ki n t i u cho quá trình phân tích As Th tích dd h p th 6ml Th i gian t o ph c 30 phút Th i gian màu 5 phút n nh Lo i tr S 2- Pb(CH3COO) 4. yên 15phút.1mg/L mà trong n c th ng thì n ng Sb 3+ ch l l ng v t nên không c n ph i lo i tr . SbCl3. quang m u ta tính c X Trong ó:  Cx là n ng .7. KI. H2SO4 c. Pb(CH3COO)2. 1ml dung d chSnCl2. L y 250 mL m u ã c x lý s b em cô trên b p cách cát n khi còn l i kho ng 50mL. Chuy n vào bình ph n ng. Thu l y c n.7. ngu i sau ó hoà tan b ng n c c t 2 l n r i em nh m c 50mL. Cô c n n b c khói tr ng. ph n ng x y ra trong 30 phút. k m h t. c. Còn SbH3 ch t o màu h ng nh t khi hàm l ng c a Sb3+ cao h n 0. Y u t nh h ng Ph n ng gi a AsH3 v i AgDDC b c n tr b i H 2S và SbH3.6. i u ki n t i u cho quá trình phân tích hàm ng As nh sau: B ng6.2ml H2SO4 c.7. 0. Cách tính k t qu D a vào ph ng trình h i quy tuy n tính và m t hàm l ng asen trong m u. SbH 3 c ng có kh n ng ph n ng t ng t nh AsH3 t o h p ch t màu h ng nh t. lo i tr H2S dùng bông th y tinh t m Pb(CH3COO)2 r i s y khô. H2S ph n ng v i thu c th t o thành h p ch t có màu t ng t .5ml H2O2 3% . Thêm vào 5ml HNO 3 c. HNO3 c. Axit: HCl hai l n.

f . ppm ! C x .F m v ch t c n xác nh (ppm)  f là h s pha loãng (n u có)  F là h s chuy n i c tính: F ! Mx M o Trang 52 .

nh ng nó c ng có th tr nên không phù h p s d ng cho con ng i do các ch t gây nhi m t nhiên hay nhân t o . d u. Ngu n di n bao g m thành ph . n c m t s khu v c v n d i m c tiêu chu n . Nó c ng có th do vi c b m quá nhi u n c ng m t i nh ng khu v c b bi n. B i vì chúng ta không th ng n ch n t t c nh ng ch t ô nhi m thâm nh p vào n c ng m. c o b i s l ng vi khu n ru t già . tình tr ng ô nhi m di n ra ch m do s pha loãng và phân tán c a các ch t gây ô nhi m và s phân rã c a các ch t gây ô nhi m v i s có m t c a ánh sáng m t tr i và oxy . Các tiêu chu n này d a vào vi c s d ng n c . và k t h p h th ng c ng rãnh mang c ch t th i và n c m a bão trong thành ph c . và s o ng c tình tr ng ô nhi m i th m n c và t ng ch a n c là r t ph c t p và chi phí khá cao. nh h ng n h sinh thái. nhi u lo i t và á óng vai trò nh là nh ng b l c.s vi ph m các qui t c. kim lo i n ng. nhi t và tr m tích. tác nhân gây b nh . sâu. dòng ch y ch m và th i gian t n t i lâu c a n c làm h n ch c h i cho s ho t ng c a các c ch t nhiên này .K t lu n Ô nhi m n c là s suy gi m ch t l ng n c c o b i các tiêu chu n v t lí. Ngu n di n hay dòng ch y ô nhi m khó ki m soát h n ngu n i m. S acid hóa n c b t ngu n t s t p trung nhi u acid sulfuric ch y t các h m m và kim lo i gây ô nhi m n c m t và n c ng m. làm t o phát tri n v t b c giành l y oxy và ánh sáng m t tr i. M t khác. gây ra s xâm nh p c a n c bi n vào t ng n c s ch . i v i n c m t. hóa h c và sinh h c. n c ng m có th c i thi n ch t l ng. S ô nhi m c a m t t ng ch a n c có th là k t qu c a vi c x ch t t h i trên ho c bên trong m t t. c o b i nhu c u oxy hóa h c (BOD). lâm nghi p. chúng ta ph i tìm cách h tr nh ng qui trình t nhiên h n ch ô nhi m n c ng m. M c dù ch ng trình ó thành công. nguyên t phóng x . và h m m mang r t nhi u ch t ô nhi m . . nông nghi p. Ngu n i m bao g m các ng các ng n c th i c a khu công nghi p và dân c thành ph . ch t dinh d ng gây ra hi n t ng phú nh ng. Các tác nhân gây ô nhi m n c ng m g m ngu n i m và ngu n di n . trao i các nguyên t và các h p ch t hóa h c v i n c ng m. Trong quá trình chuy n ng qua m t aquifer . ch t c bao g m các h p ch t h u c và vô c t ng h p. iv in c ng m. Các nhân t ô nhi m ch y u là ch t th i c n oxy. nh h ng t i s c kh e c ng ng. T nh ng n m 60 ã có n l c l n nh m làm gi m tình tr ng ô nhi m n c và c i thi n ch t l ng n c.

bao g m vi c s d ng cho i s ng hoang dã. ho c vi c t i tiêu. Bao g m các ch t c n oxy. . vi khu n và các ch t r n l l ng.Các nhà máy x lí n c th i thu th p và x lí n c t các h th ng c ng thành ph . công viên và sân golf. X lí cao c p có th c ng d ng b i nh ng kim lo i n ng và ch t dinh d ng n c có th c s d ng cho m c ích khác. Quá trình x lí s c p và th c p t i các nhà máy x lí c 90% ch t ô nhi m trong n c th i.

5 ± 9 Không khó ch u 50 50 80 100 0.1 0.1 5 10 1 0.1 0.5 10 C 45 5±9 100 400 200 0.5 0.5 2 5 5 2 5 10 5 0.1 0.01 0.01 0.003 0.1 0.005 0.05 0.005 0.2 0.1 1 2 3 0.2 2 3 0.5 1 5 1 0.1 0.01 1 0.5 0.2 0.Ph l c B ng 1.5 5 20 2 0.07 0.3 0.5 1 0.2 0.1 10 30 1 15 nv C Pt-Co mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L pH = 7 20 30 50 50 0.01 1 0.05 0.5 0. Tiêu chu n n STT 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 Thông s Nhi t pH Mùi Màu s c BOD5 (20 ) COD Ch t r n l l ng Asen Th y ngân Chì Cadimi Crom (VI) Crom (III) ng K m Niken Mangan S t Thi c Xyanua Phenol D u m khoáng D u Clo d PCBs Hóa ch t b o v th c v t: lân h u c ng th c v t 0 0 c th i công nghi p Giá tr gi i h n A 40 6±9 Không khó ch u B 40 5.2 5 Hóa ch t b o v th c mg/L v t: clo h u c Sunfua Florua mg/L mg/L .

1 1 0.1 1 - 36 37 B ng 2.08 1 2 0.1 4 0.1 0.05 1 1 2 0.05 0.5 ± 9 < 25 < 35 u 6 2 20 0.30 31 32 33 34 35 Clorua Amoni (tính theo N) T ng nit T ng ph tpho Colifrom Xét nghi m sinh h c (Bioassay) T ng ho t T ng ho t phóng x phóng x mg/L mg/L mg/L mg/L MPN/100 mL 500 5 15 4 3000 600 10 30 6 5000 1000 15 60 8 - 90% cá s ng sót sau 96 gi trong 100% n c th i Bq/L Bq/L 0.001 1 0.05 1 0.01 0.1 1 0. Tiêu chu n n STT 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Thông s pH BOD5 (20 C) COD DO Ch t r n l l ng Asen Bari Cadimi Chì Crom (VI) Crom (III) ng K m Mangan Niken S t Th y ngân Thi c Amoniac (tính theo N) Florua Nitrat (tính theo N) o cm t Giá tr gi i h n A 6 ± 8.02 0.05 0.1 0.1 0.5 15 .5 <4 < 10 u nv mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L B 5.1 1 0.05 1 10 80 0.002 2 1 1.

5 10000 0.3 0.05 0.01 0.01 0. m Ch t t y r a Coliform T ng hóa ch t b o v th c v t (tr DDT) DDT T ng ho t T ng ho t phóng x phóng x mg/L mg/L mg/L mg/L mg/L MPN 100 mL mg/L mg/L Bq/L Bq/L 0.22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Nitrit (tính theo N) Xianua Phenola (t ng s ) D u.1 1 .1 1 0.02 0.5 5000 0.01 0.001 không 0.05 0.15 0.01 0.15 0.

S .Tài li u tham kh o [1] Th. Tr n T Hi u. Hà N i n c [6] H ng n xác nh CO ng ph ng pháp K nO . ’ “ ‘ “   Ž Ž Š Œ ‰ ˆ ‚ …… † „ƒƒ ‡ ~ ~ | z {{ €  ~ y x  } v www € po l . (1997). Nguy n V n N i. i t m t s hu ân c [5] Tr ng S .s [2] V D c. Báo cáo H i th o Tài nguyên i t .( [4] Lê Trình. Giáo trình hóa h c môi tr ng. Quan Tr c Và Ki m Soát Nhi m ôi Tr ng N c. Xác nh CO [8] TCVN 5499 ± 1995.2009 [11] Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater 20 th Edition [12] M t s trang web khác. ( ). Hoá H c Và S t s ‹ r q [3] Ph m Hùng Vi t. NXB KH&KT. NXB KH&KT Nhi m ôi Tr ng t p . Ch t l ng n c ± Ph ng pháp Uyncle (Win ler) xác nh oxy h a tan [9] TCVN 6202 : 1996. Hi n tr ng ô nhi m n c inh t quan tr ng thu c ng ng B c B . 1997. u l nm ng ình B ch-TS Nguy n V n H i. Ch t l ng n c ± Xác nh ph tpho ng ph ng pháp tr c ph ùng amoni molip at [10] T p chí khoa h c và công ngh . Hoá H c ôi Tr ng C ). Tr ng i H c Khoa H c T Nhiên Hà N i. . i h c à n ng ± s 4(33). NXB Giáo ng . Vi n Quy Ho ch Th y L i Mi n Nam ng ph ng pháp K Cr O [7] TCVN 6491 ± 1999.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful