You are on page 1of 24

IRITZIA

Zorrotzako kultur aldizkaria
Auzoaren onurak balioan jarri: 52. zenbakia. 2018ko uztaila
Argitaratzen du:
Zorrotza gozatu ta bizi. Zorrotzako Euskal Txokoa
AEK euskaltegia
Zalbidea, 7 behea
Aurten ere, Zorrotza Gozatu eta Bizi ospatu dugu ekainean. Ekintza 48013. Zorrotza. Bilbo
ugari antolatu dira, aipagarriena ekainaren 16ko Zorrotza Eguna. Urte Emaila: zmorrotz@gmail.com
batzuk igaro dira ekimen hau Auzo Mugimenduari bururatu zitzaigune- facebook.com/ZorrotzMorrotz
tik Zorrotzak daukan onura guztiak, gutxi ez direnak, balioan jartzeko. @zorrotzmorrotz
Koordinazioa: Aitor Marín
Beste aldetik, lanean jarraitzen dugu auzoaren hobekuntzarako egu- Diseinua eta maketazioa:
nean eguneko gai zehatzetan eta guretzat gai estrategikoak edo amc diseinua
garrantzitsuenetakoak direnetan: FEVEko geltokiaren lurperatzea, el- Erredakzioa:
- Ibai Barrios - Naroa Peña
karbizitza, giza-hezkuntza proiektua, belaunaldiarteko proiektua, kutsa-
- Ainara García - Iratze Pérez
dura eta garraioa. - Igor Gutiérrez - Zuriñe Vila
- Aitor Marín
Aurreratu behar da datorren urtean Auzo Elkartearen eta Auzo Mu- Zuzenketak: Iñigo
gimenduaren 50 urteurrenaren isla duina izan dadila lanean garela.
Laguntzaileak:
Bukatzeko, Jai Batzordeak aurtengo Zorrotzako Jaietarako - Karlos Rodríguez - Asier Urkiza
programa prestatzen hasi dela aipatu nahi dugu. - Manu Cobo - Saúl Kurto

Inprimaketa: Arin Graf
Beno, hau guztia eta gehiago… Ez da gutxi!

HARPIDEDUN
IZAN ZAITEZ!! Zorrotz Morrotz aldizkariak Bilboko udalaren diru-laguntza
jaso du baina ZM da edukiaren erantzule bakarra

ZM zure e-postan
jasotzeko, bidali mezu
elektroniko bat
zmorrotz@gmail.com
helbide elektronikora,
gaiaren laukian
“harpidetza” jarriz
ATALA BERRI
ZORROTZ

Eraso berriek gaiztotu egin dute
auzoko elkarbizitza-egoera makala
dartu ziren jatetxea ixtear zeuden tabernarien
kontra, eta tabernako atean aparkatuta zuten
kotxetik ateratako hainbat makil eta egurrez-
ko batez armatuta, tabernariak jipoitu zituzten
eta kutxako dirua lapurtu zuten. Tabernariek
ospitalera joan behar izan zuten eta hor
bertan, eskuan izandako zauriak sendatzera
joandako erasotzaileetako bat atxilotu zuen
Ertzaintzak.

Elkarbizitza-arazoak aspaldiko kontua dira
Igor Gutiérrez
Zorrotzan. Auzo Elkartearen ustetan, egoerak
okerrera egin du azkenotan. Azken erasoa-
Maiatzaren 23an andre bat jipoitu zuten Ren- ren ostean, erasoa gaitzesteko elkarretaratze
feko tren geltokian, lanerako bidean zihoala. batera deitu zuen eta argitaratutako idazki
Gizonezko bati bere jarrera zakarra aurpegi- batean Udalaren erantzukizuna azpimarratu
ratu eta hark erasotuz erantzun zion. Bereha- eta arazoaren aurrean entzungor egiten ari
la, berria auzora hedatu eta sare sozialak dela publikoki salatu du. Zehazki, baliabi-
sutan jarri ziren, izan ere, azken hilabeteotan deak mahai gainean jartzeko eskatzen dute,
elkarbizitza arazoak ohiko egiten ari dira. batez ere Gizarte Ekintzari eta Segurtasunari
Gutxi balitz, ekainaren 17an eraso berri bat dagokionez. Hitz batez, degradazioari aurre
gertatu zen Usanditzaga musikaria kaleko egiteko erantzun egoki eta integrala aldarri-
Gernika Doner Kebab jatetxean. Eskaria or- katzen dute, udal sail ezberdinen lan batera-
daindu nahi ez zuten bost pertsona gogor ol- tua eskatuta.

Goi-mailako kultur emanaldiak Alazne Lopezen
oroimenezko bigarren ekitaldi arrakastatsuan
Karlos Rodríguez

Iaz bezala goi-mailako emanaldiez gozatu
ahal izan genuen Zorrotzan, Auzo Elkarteak,
Alazneren familiak eta lagunek antolaturiko
ekitaldi ederrean. Izan ere, hainbat musikarik
eta dantzarik beren artea eskaini zieten kirol-
degiko hockey-pistara bertaratu ziren 650 bat
ikusleri. Besteak beste, bertsolaritza, euskal
dantza, pop-rock musika, akordeoi orkes-
tra, pianista, kantu lirikoa eta mota askotako
dantza izan ziren ekitaldiaren osagarriak.

Ekitaldien arrakasta ikusita, antolatzaileak
dagoeneko lanean jarri dira datorren urte-
koak gutxienez orain artekoek lortutako mai-
Argazkia: Mikel Martínez lari eutsi diezaion.

4 ZORROTZ MORROTZ 52 / 2018ko UZTAILA
FEVE lurperatzearen aferak mesfidantza
eta mobilizazioen artean jarraitzen du
Igor Gutiérrez

FEVEko geltokia lurperatzearen auziak ez du
aurrera egiteko plantarik, momentuz. Erlojua
otsailean gelditu zen: orduan, alkatearen eta
sustapen ministroaren artean obrak erdiba-
na ordaintzeko hitzarmena sinatuko zutela
iragarri zen, baita martxoan egingo zela ere.
Baina oraindik ez da akordio horren arrastorik
eta berriki Espainian gobernu aldaketa egon
denez, atzeratzea litekeena da.

Bitartean, auzoak mobilizatzen jarraitu du.
Batetik, maiatzaren 9an, beste manifestal-
di batek bostehun bat lagun batu zuen. Eta
bestetik, ekainaren 16an, Zorrotza Egunaren
baitan, Auzo Maratoia egin zen, bi tren pa- maratoi baten antza hartu du: helmuga urrun
saguneen arteko ibilbidea 42 km osatu arte ikusten da baina aurrera egitea besterik ez
errepikatuz. Apika, lurperatzearen borrokak dago hara iritsi nahi bada.

1000 euro bi ordutan
gastatzeko!
Urtero Zorrotza Gozatu ta Bizi programaren
barruan Laguntasuna Dendarien elkarteak
zozkatzen duen bi ordutan gastatu beharreko
1000 euroko saria irabazi zuen Mari Carmen
Sobradok. Horretarako zeukan denbora urria
ondo aprobetxatu zuen, eta oso laguntzaile
bereziekin batera, auzoko hainbat dendatatik
Argazkia: Garras JR denda pasa zen sari eder hori gastatzeko. Zorionak!
ATALA BERRI
ZORROTZ

Giro ederrean ospatu zen Fray Juan
kaleko I. Putxera Eguna
Zorrotz Morrotz

Ekainaren 9an ospatu zen lehendabizikoz Fray
Juan kaleko Putxera Eguna. Kale horretako
hainbat tabernak bultzatutako ekimeneko lehia-
ketara 11 putxera aurkeztu ziren, eta Bar Zo-
rrotzakoa izan zen hoberena oso lan zaila izan
zuela aitortu zuen epaimahaiaren aburuz. Oso
giro ona sortu zen eta antolatzaileek datorren
urtean errepikatzeko asmoa agertu zuten.

Euskal Txokoaren babesa izan zuen ekitaldiak
eta elkarteko hainbat kidek azaroan egingo
den “Euskaraldia. 11 egun euskaraz” ekimena
aurkezten aritu ziren bazkarian.

XXII. Ipuin Lehiaketaren sariak eman dira
Parte hartzea nabarmen igo da aurten eta 118 ipuin aurkeztu dira orotara.
Ohiko sarituez gain, aipamen berezi pare bat egin nahi izan du epaimahaiak.

jaso dira guztira, eta nabarmendu behar da
idazleen maila. Izan ere, DBH eta Batxilergoko
ikasleen artean, saririk jaso ez duen aipamen
berezi pare bat egin du epaimahaiak. Hona
hemen beraz, sarituak eta aipamenak:

12 urtetik behera:
• 1. saria: Liher Urkiza Sánchez.
(60 €ko bonoa ELKAR dendetan gastatzeko).
• 2. saria: Erlantz Lekue Furundarena.
(Euskal mahai-jolasa).

DBH eta batxillergoko ikasleak:
Zorrotz Morrotz • 1. saria: Onintza Ferrero Iglesias.
(100 €ko bonoa ELKAR dendetan gastatzeko).
Zorrotzako Euskal Txokoak urtero antolatzen • 2. saria: Izaskun Ruiz Viqueira.
duen ipuin lehiaketaren sariak banatu berri dira (Euskal mahai-jolasa).
San Juan bezperako jaian. Bere parte-hartzea
eskertzen zuen opari bana jasota zuten jada • Aipamen berezia 1: Iraitz Gómez Martín.
aurretik parte hartzaileek, baina horrez gain, • Aipamen berezia 2: Naroa Ceballos Pérez.
lehiaketan aritutako idazle gazteen lan nabar-
menenak saritu ditu epaimahaiak. Aurten gai- Zorionak sarituei eta mila esker parte hartzai-
nera epaimahaiak lan itzela izan du: 120ipuin le guztiei!

6 ZORROTZ MORROTZ 52 / 2018ko UZTAILA
BEHIN BATEAN

Usanditzaga musikaria
Kale hau Zorrotza Kastrexana errepidea eta
FEVEko trenbidea artean dau, Sanmigel auzu-
nearen parean eta autobidearen pean... Musikari
batentzako zarataz inguratutako kalea… Gainera
auzoko kale bakarra urtekerarik ez dekona.

Jose Maria Usandizaga (1887-1915) gipuzkoarra
oso gazte hil zan. Bilbon, emon zeban bere lehe-
nengo antzerki lana, “Mendi mendiyan” 1910an.
Lau urte beranduago ospe handie hartu zeban
Madrilen “Las golondrinas” zarzuelagaz. 1915ean
“La llama” opera atera zeban, luze barik hil zan.
Idatzi zebazan lan txikietan bere ikusten da haren
balioa.
MUNDUTIK ZORROTZARA

AGUSTÍN MATO Galiziaitik lan bila heldu zen Agustín
Jaioterria: Melide (A Coruña)
gurera duela 21 urte. Egun, bere familia
Noiztik: 1999tik hemen sortu du, eta Zorrotza sentitzen
Adina: 40 urte
Lanbidea: Igeltseroa. du bere etorkizunerako bizileku

Zoritxarrez
euskal ohiturak
eta kulturak galduz
doaz. Auzoko
egunerokotasunean
presentzia
handiagoa izan
beharko lukete

Testua: Zuriñe Vila eta Naroa Peña auzoko egunerokotasunean. Pena da baina
Argazkiak: Naroa Peña
nire ustez euskal ohiturak eta kultura pixka-
Noiz eta zergatik erabaki zenuen Zorrotza- naka galtzen doaz, eta gure errua da. Bizi-
ra etortzea? tzako egunerokotasunean hauen presentzia
1997. urtean, 19 urte nituela, lan bila etor- handiagoa izango balitz umeak ere horretan
rri nintzen. Lana aurkitu nuen eta pixkana- murgilduko lirateke eta lortuko genuke eus-
ka-pixkanaka nire bizitza hemen sortu nuen. kal kulturak, euskal musika tradizionalak,
Hori dela eta, 21 urte beranduago hemen dantzek eta txistua adibidez, geroz eta jarrai-
jarraitzen dut. tzaile gehiago izatea.

Zer da hemen gehien gustatzen zaizuna? Galiziako zeren falta sumatzen duzu sako-
Eta gutxien? nen?
Gehien gustatzen zaidana da jendearen ar- Familiaren falta da sakonen sumatzen du-
teko harremanak eta kaleko giroa. Zorrotza dana. Azken finean hona ni bakarrik etorri
herri bat bezalakoa da. Auzokideok artean nintzen, nire guraso eta neba-arrebak bertan
elkar ezagutzen dugu eta harreman politak daude, eta nahiz eta askotan joan eta harre-
sortzen dira. Gutxien gustatzen zaidana: manari eutsi, bueltatzen naizenean kontura-
euskal kultura eta ohiturak ez direla ikusten tzen naiz aldi batetik bestera gauzak galdu

8 ZORROTZ MORROTZ 52 / 2018ko UZTAILA
egin ditudala: ospakizunak, egoera kaska-
rrak…

Zure ama hizkuntza galegoa izanda hemen
galegoz hitz egiten duzu zure eguneroko-
tasunean?
Ez, egunerokotasunean Zorrotzan galegoa
ez dut erabiltzen, baina egia da ama hizkun-
tza dudala.

Badakigu zure semeek euskara dakitela,
zerbait irakatsi dizute?
Gutxi… “karkar.” Hitz solte batzuk badakizkit
baina elkarrizketa bat izan ahal izateko, ez.

Askotan Gaztetxe aurrean dagoen parkean
gaita jotzen ikusi zaitugu. Orain badakigu
talde batean jotzen duzula. Nola ezagutu
zenuen taldea?
Gaita txikitatik jotzen dut. Gero, nerabeza-
roan, jotzeari utzi nion eta jada Zorrotzan
nengoela, ez dut zehazki gogoratzen Zorro-
tzako jaietan edo Zorrotza Egunean batean,
Compostela tabernan talde bat ikusi nuen Hemen lana daukat eta oso
gaita jotzen. Haiengana hurbildu nintzen eta gustura nago. Oporretarako leku
nik ere gaita jotzen banekiela esatera hur- finkoa izango da Galizia,
bildu nintzen, nahiz eta hamar urte neraman baina bizitokia, Zorrotza da
jo gabe. Masustegiko eskolan ostiralero
entseatzen zutela esan zidaten eta entse-
gu batera joatera gonbidatu ninduten. Hara Etorkizun batean Galiziara bizitzera buelta-
joan nintzen eta gaur egun arte. Horrez gain, tzeko asmoa duzu?
Autonomia kalean dagoen “Galizia etxean” Ez dut uste. Nire bizitza Zorrotzan daukat,
ere egon nintzen gaita jotzen bi urtez, bai- emaztea Zorrotzakoa da eta semeek hemen
na gaur egun soilik “Os Agarimos” taldean daukate bere bizitza osoa. Nik hemen lana
jotzen dut eta Euskadiko Galizia Egunean, daukat eta oso gustura nago, beraz, uste dut
Erdi Aroko azoketan, herriko jaietan…. parte Galizia oporretarako leku finkoa izango dela,
hartzen dugu. baina nire bizitokia Zorrotza da.
ATALA
ERREPORTAJEA

AUZOKA KOMUNITATE ZENTROA
Auzotik eta
auzoarentzat
egindako kudeaketa

Aspalditik amestutako proiektua dugu Auzoka
Komunitate Zentroa. Iragan urteko urrian ireki zituzten frontoiari atxikita
dauden lokalak eta urte bukaeran egitasmoaren inaugurazio ekitaldia egin zuten.
Auzoa egiten eta eraikitzen jarraitzeko pauso oso garrantzitsua dudarik gabe.

Testua: Ibai Barrios lehen aipatutako kudeaketak malgutasuna
Argazkiak: Aitor Marín
ematen die zentroa asteburuetan eta data be-
Auzoan diharduten gizarte-eragile eta taldeek rezietan erabiltzeko. Beraiek ez ezik, auzoko
euren ekimenak burutzeko espazioak behar elkarte eta taldeek ere kudeatzen dituzte es-
zituzten. Zorrotzako egoera sozial eta kultu- pazioak borondatezko lanaz, eta bi pertsona
rala aspalditik aztergai egon da eta beharri- hauen eginkizuna “espazioak banatzea eta
zanak asetzeko funtsezkoa zen eragile hauek batez ere laguntza eskaintzea da”.
guztiak elkartzeko topalekua izatea. Bada,
frontoiari atxikitako lokalak eraikitzen hasi zire- Auzoari eta zentroaren kokalekuari izena
nean instituzioekin berriro harremanetan jarri ematen dio proiektuak. Auzoka aukeratu zu-
ziren gizarte-eragile eta taldeak aspalditik ze- ten Azoka parkea eta zentroa elkarren alboan
torren Komunitate Zentroa sortzeko proiektua daudelako. Zorrotzako parkean betidanik bizi-
berreskuratu eta martxan jartzeko proposa- tza handia izan duen espazioa dugu eta “au-
mena botatzeko. 2017ko Zorrotzako jaietan lo- zokideok momenturik goxoenak hemen bizi
kalak ireki eta abenduaren 15ean inaugurazio izan ditugu”. “Auzoz auzo” edo “auzoa era-
ekitaldia burutu zuten. Auzoka jaio zen. kitzen” leloarekin logoan U hizkiaren barruan
dauden koloretako borobilek probetaren antza
Gaur egun, bi pertsona daude lanean: Ser- hartzen dute, proiektua ekimen komunitarioen
gio Chamorro eta Omara Carricoba gazteak. laborategi batekin erkatzen delarik. Horrela, in-
Astelehenetik ostiralera 17:00etatik 22:00eta- dar handia hartzen du izenak, “zentroaren eta
ra lanaldi osoa erdibana egiten dute, baina proiektuaren nortasuna” finkatzen duelarik.

10 ZORROTZ MORROTZ 52 / 2018ko UZTAILA
Hau guztia aurrera eramateko hitzarmen bat
sinatu zuten Bilboko Udalarekin eta “beste
auzoentzako eredu izatea” nahiko lukete. Ku-
deaketa mota hau ez da batere ohikoa Bilbon.
Prozesua ez da batere erraza izan eta hasie-
ran finkatutako helburuak lortzen ari dira pix-
kana-pixkanaka. Momentu honetan WiFi sarea
instalatzen ari dira, ekimenak aurrera erama-
teko funtsezkotzat jotzen zutena. Ikasturtea
bukatu baino lehen doako konexioa izango
dute eta Udalaren azpiegiturari esker parkeko
eremu batera ere zabalduko da. Baina, bestal-
de, badago egiteke dagoen beste gauza bat,
zentroaren erabilpena asko mugatzen duena:
musika taldeek euren espazioa malgutasunez
erabiltzeko guztiz beharrezkoa den intsonori-
zazioa. Espero dute aurtengo udan burutzea.

Zorrotzarentzat aurrerapauso itzela izan da
Auzokaren agerpena, arlo guztietan gainera.
“Aurten auzoaren bizitza soziala nola aldatu
den ikusi dugu” azpimarratu dute. Alboan
frontoi estalia izateak asko errazten du ur-
tean zehar antolatzen diren ekintzak aurre- Aurten auzoaren bizitza
ra eramatea. Orain edozein ekitaldi presta soziala nola aldatu den ikusi
daiteke beldurrik gabe, eta azpiegitura apur dugu. Orain edukiz betetzea
bat izanda antzerki saioak edota kontzertuak eta hura zaintzea izan behar
egin daitezke. dugu helburu nagusi
Udari begira, hurrengo hilabeetan “Eguzkitan
blai” proiektua eramango dute aurrera, “fron- Azkenik, zentroa bisitatzeko eta antolatzen
toiaren atzealdea dinamizatzeko”. Mahaiak, diren ekimenetan parte hartzeko gonbita egi-
jolasak, eta abar egongo dira eta egunen ba- ten digute. “Edukiz betetzea eta hura zain-
tean zuzeneko musika ekartzea ere espero tzea” jotzen dute helburu nagusitzat. Bes-
dute. Azpiegiturari dagokionez, Barruti Kon- talde, sare sozialetan eta www.auzoka.eus
tseiluari beharrezko materiala eskatu diete webgunean topatu daiteke informazio guztia
“beti alokatzen ez ibiltzeko”. eguneratuta. Adi egon eta animatu!!
ELKARRIZKETA

BENIGNO SAÉNZ “BENI”: “Zorroza. Historia de su fundación
y otros acontecimientos” liburuaren egilea

80 urtean
gertatutakoa
liburu batean
biltzea ez da
batere erraza.
Hainbeste
oroitzapen
dira!

88 urteko “untziola zaharren ondoan jaiotako gutxien horietako” zorrotzarra
da Benigno. 14 urterekin auzoan bertan ere hasi zen lanean Talleres Omega
lantegian, eta behe mailatik pertsonal burua izateraino heldu zen lantegia itxi
arte. Erretiroa hartu ondoren eta txikiteoan lagunekin sortzen ziren eztabaidak
argitzeko asmoz, auzoari buruzko datuak eta pasadizoak biltzen hasi zen orain
dela urte gutxi batzuk. Datu horiek idazten hasi zen: liburu bat osatzeraino!
Auzoko memoriaren lekuko paregabe hau bere argitaratze-balentriari buruz aritu
zaigu eta bere bizitzako hainbat pasadizo ere kontatu digu.
Testua eta argazkiak: Aitor Marín
Zorroza. Historia de su fundación y otros
acontecimientos liburuaren egilea zara.
Nola sortu zen liburu hau idaztearen ideia?
Erretir0a hartu nuenean, txikiteoan edo aisial-
dian, askotan eztabaidak sortzen ziren auzo-
ko gai eta gertakari batzuei buruz. Adibidez
noiz itxi zen Txinbo xaboi lantegia, noiz ger-
tatu zen beste hori... Ba hori zela eta, modu
batez edo bestez hasi nintzen ordenagailuan
auzoko historia idazten. Baina gero eta gau-
za gehiago ateratzen zitzaizkidan... Bata eta
bestearekin hitz eginda, are datu eta iradoki-
zun gehiago idazkian plazaratzeko... Eta oso
idazki luzea atera zitzaidan.

Eta horrek liburu itxura eman zion, baina in-
primatzea zaildu zuen, ezta?
Bai, oso garestia ateratzen zitzaidan eta ale
asko egitea eskatzen zidaten. Nik 50 bat edo
inprimatu nahi nuen! Hainbat aurrezki kutxata-
ra joan nintzen finantziazio bila, udaletxera ere
jo nuen... Baina ez nuen laguntzarik lortu. Az-
kenean, inprenta bat daukan “Sociedad Cultu-
ral Amigos de Zorroza” elkarteko kide batek
liburu herrikoiak egiteko zuten promozio baten
berri eman zidan. Zirriborroa pasatu nion, eta
argazki batzuk kenduz eta apur bat laburbil-
duz, liburu bakoitza saldu dudan 5 euro ingu-
ruko kostuan egitea lortu nuen. Lege-gordailua atera nuenean,
ale batzuk eskatu zizkidaten eta
Eta nola banatu dituzu? Non saldu dira?
Zorrotzako eta Bidebarrietako
Ba ahoz ahokoari esker batez ere. Gehienak
zuzenean nigana etorri dira. Don Patuco den- liburutegietan liburu bana
dan, eta el 10 de Fray Juan edo Kupela taber- irakurgai dagoela uste dut
netan ale batzuk utzi nituen eta hara ere eros-
tera bidali ditut eskatzaile batzuk. 100 aleko
bost argitaraldi egin ditut, eta orain momentuz Zu ere liburutegietan, udal eta foru artxiboe-
ez dut gehiagorik egingo. Eskatzen duenari, tan datuak hartzen denbora asko eman du-
telefono zenbakia hartzen diot eta gutxienez zula badakigu... Zenbat denbora behar izan
beste 50 eskari biltzen baditut, ba agian bes- duzu liburua argitaratzeko?
te argitaraldi bat egin daiteke, baina ez dut Urte pare bat gutxi gorabehera... Orain dela
egingo gero etxean saldu gabe izateko... Le- lau urte edo hasi nintzen horretan lanean, 84
ge-gordailua atera nuenean, ale batzuk eskatu urte nituela. Ez pentsa hau aspaldiko gauza
zizkidaten eta Zorrotzako eta Bidebarrietako denik! Baina, zoritxarrez, oso berandu hasi
liburutegietan liburu bana irakurgai dagoela nintzen, eta honen zergatia azalduko dut: gaz-
uste dut. Ez dut dirurik atera. Are gehiago, teagoa nintzenean Zorrotzakoak izan ditudan
galdu dudala esango nuke. Adibidez, jada senideei gauza gehiago galdetu ez izanaren
Zorrotzan bizi ez diren batzuek liburua eskatu pena gelditu zait. Bizipen eta gauza asko
didate, eta posta bidez bidaltzeak liburua kos- galdu dira dagoeneko, baina momentuan ez
tatzen duen baino diru gehiago da! Baina jen- zitzaidan galdetzea bururatu, edo ez nien ga-
dearen interesa piztu izanak asko pozten nau. rrantzirik eman horrelako testigantzei.

2018ko UZTAILA / ZORROTZ MORROTZ 52 13
ATALA
ELKARRIZKETA

Ahoz ahokoari esker baino ez,
baina argitaratu nituen 100 aleko
lehenengo bi argitalpenak
di-da saldu ziren

Baina elkarrizketa ugari ere eginak dituzu zure izena irakurtzen zuenentz... Umetxo go-
honetarako. Nola hartzen zuen jendeak libu- goetak baditut gerraz: La Teja aldean zegoen
ru bat egitearen ideia? bolborategia, Molinos Vascos lantegia aterpe
Beno, hasierako nire ideia ez zen liburu bat ar- eta intendentzi biltegia izana, egondako bon-
gitaratzea, baizik eta lauzpabost detaile bildu bardaketak...
jubilatuentzat...
Eskolari buruzko kapituluan Zorrotzan eus-
Orduan, emaitza ikusita, zer nolakoa izan karaz egiten zuten familiak bazirela aipatzen
zen jende horren erantzuna? duzu, baita guda ostean hizkuntza gogor ja-
Ba argitaratu nituen lehenengo 100 liburu ho- zarri zela ere eskolan.
riek di-da saldu ziren. Ahoz ahokoari esker, “Eskerrik asko” edo “agur” bat esanez gero,
100 ale gehiagoko bigarren berrargitalpena gogor zigortua izateko arriskua zegoen. Batez
ere oso azkar desagertu zen. ere, Falangeren alkandora urdina janzten zu-
ten andereño eta maisu maltzur banaren es-
Liburuan, datu pilaz aparte, agertzen diren kutik. Asko jazarrita bazegoen ere, euskaraz
hainbat pasadizo eta kontakizun zure go- zekitenak bazeuden, eta etxean egiten zutela
goetak direla suposatzen dut... Guda zibilaz badakit, baina gehienetan ezkutuan, auzoki-
ere mintzatzen zara. deek entzun eta salatu zitzaten beldur.
Bai, nik hemen bizi izan nuen. Kartzelan aita
izan nuen, eta Venezuelara ihesean joandako Eta liburuan agertzen diren argazkiak ere
osaba-izebak ere izan nituen. Horiek Franco zureak ere dira?
hil ostean bueltatu ziren eta zer edo zer konta- Argazki zaharrak biltzen lehenago hasi nin-
tu zidaten, baina aitak gogoeta horiek guztiak tzen. Duela urte batzuk, Zorrotzako liburutegia
ahaztu nahi zituen eta ez zuen gustuko horre- inauguratu zenean, Auzo Elkarteari utzi niz-
taz aritzea. Esaten zuen bakarra zera zen: oso kion argazki zahar batzuk erakusketa bat egi-
gogorra zela goizaldean gizon bat orrialde ba- teko. Horrela, ezagutarazten hasi ziren. Orain
tekin etortzen ikustea eta jezarrita itxarotea ea jada interneten daude gehienak.

14 ZORROTZ MORROTZ 52 / 2018ko UZTAILA
Liburuan artikulu oso bat erabili duzu horri
buruz aritzeko, baina irakurri ez duenaren-
tzat eta laburbilduz, zelan aldatu da auzoa
laurogei urte hauetan?
Horri buruz hamaika pasadizo topatu daitez-
ke liburuan. Kapitulu hori erdi txantxetan ida-
tzi nuen. Liburua oro har serioegia iruditzen
zitzaidanez, modu barregarri batez bukatu
nahi izan nuen, baina hor aipatzen den guztia
egiazkoa da! Aldaketak itzelak izan dira. Eli- LABURREAN
zan, ohituretan, janzkerak... Adibidez, gogoan
dut 14 urte betetzeko irrikitan nengoela praka Zorrotzako zure txokorik kuttunena?
luzeak eraman ahal izateko. Gaur egun zahar Zorrotza Futbol Club ikustea oso gustu-
gehienek praka motzak janzten dituzte! koa dut, eta auzoan zer edo zer badago,
joaten saiatzen naiz... Auzoko gertakariei
Eta gainera, Sociedad Cultural Amigos de adi egoten naiz, baina eguzkitan egoteko
Zorroza elkarteko partaidea bazara... tokirik gustukoenik ez daukat. Zorrotza
Bai. Garai horietan, 60ko hamarkadan, kuadri- gustukoa dut oro har.
lla bat batu ginen, hasieran etxebizitzak egite-
ko kooperatiba bat sortzeko asmoz... Elizako Auzoan bizi izandako oroitzapenik go-
sakristian biltzen ginen eta egunen batean, goangarriena?
gaur egun gure bilerak, bazkariak eta abar Gogoan dut nire lehenengo jaunartzea.
egiteko dugun lokala salgai zegoela jakin ge- Guda zibila urteetan ez zen jaunartzerik
nuen. Eraikitzaileak pisuak saltzeko erabiltzen egin eta guda osteko lehendabiziko ho-
zuen bulegoa zen... Ez geneukan diru askorik, rretan kuadrilla handia egon ginen. Ma-
baina bai hau erosteko bidean sarrera emate- riñelez jantzita ume bakarra egon zen!
ko behar zen adina. Hemen hasi ginen biltzen kar, kar! Beste guztiok etxean geneukan
ondo pasatzeko eta Zorrotzan zegoen guztian arropa arrunta jantzi behar izan genuen.
parte hartzeko asmoz: Jai Batzordean, Zorro-
tza Futbol Clubean, eta abar... Jubilatuentza- Zaletasunik?
ko San Migel bazkaria antolatzen genuen... Kirola. Oso gustukoa izan dut beti kirola
Ni adibidez elizan nengoen sartuta: garbitzen egitea. Mendira perretxikotan joatea gus-
zuen emakumearen aseguru sozialak egiten tukoa nuen, txirrindula, ... Edozein kirol.
nizkien... Elkartean txango ugariak ere antola- Orain mantentzeko gimnasia egitea dut
tuak ditut eta gaur egun askotan biltzen gara gustuko eta telebistan jartzen duten guztia-
lokalean: bazkaltzeko, hitz egiteko... Elkarrekin ren zalea naiz: futbola, tenisa, eskupilota...
ondo pasatzeko.
PINTXOTAN

Minihanburgesa Osagaiak: haragia, irina, tipula, gatza,
arrautza eta ogia

Haragia, irina, tipula, gatza eta arrautzare-
kin nahasten dugu. Haragiari hanburge-
sa itxura ematen diogu eta frijitzen dugu.
Ogia xerra moduan moztu behar da, eta
hanburgesa ogi gainean jarri. Horren gai-
nean gazta zatitxo bat eta hirugiharra ja-
rriko ditugu. Bukatzeko, txapel moduan,
arrautza txiki bat jarriko dugu.
On egin!
Zailtasun maila: Erraza
Prezioa: 1,50 euro

MADNESS KAFETEGIA
Zelbidea, 5 atzea. 48013, Zorrotza
Telefonoa: 94 441 62 75
Ordutegia: 9:00 - 23:00
Afariak eta bazkariak enkarguz. Urte-
betetzeak (hainbat menu) 6 euro ume
bakoitzeko.
BERTSOTAN Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi. Elkar. 2018. 108 orrialde
Bere seme elbarria hartuta, garai batean bertan behe-
Doinua: Habanera ra utzi zuen Jean-Marcengana joango da Irati, barru-
ko harra isildu nahian. Edurnek bikotea eta lana galdu
Ekainaren hasiera ditu, eta mareak hondartzan utzitako enborrak erres-
dena goxo eta ezti katatzen ditu eskultura bihurtzeko, kaosa ordenatzeak
ikasleontzat oporrak bere bizitzari zentzua emango diolakoan. Bertak de-
poza eragiteko aski sesperatutako jendearen telefono deiak aditzen egiten
amaitu eta gogoa du lan, baina nori kontatuko dizkio berak bere minak?
Hiru emakume protagonista, hiru ipuinez osaturiko trip-
jarri udatiar amesti
tikoa, egungo gizartea astintzen duten hainbat gai eta
hondartza eta zerbezak gaitz erdigunean jartzen dituena: bakardadea, men-
hamaika gozamen asti pekotasunak dituztenen zaintza eta horrek ekar dezakeen sakrifizioa,
ilunabarra sarritan bizitzari zentzurik aurkitu ez eta suizidioaren aukera... Zikinkeriak pilatu
bat liluratzeko azti ohi diren alfonbra azpia altxatuko bagenu bezala, agerian geratuko dira
eguna izerditan blai ate osteko sekretuak, nori kontatu ez dakigun aitortzak, isilpeko erruak.
pasatuz goi eta azpi
Governors:
baina ortzi nola ez den
Z.E.R.O. (Baga-Biga musika ideiak) 2017
gure herrian bidazti
oraintxe jakin nahi nuke Urtebeteko geldiunearen ostean, iaz itzuli zen Arrasa-
teko taldea oholtzara. Eszenatokietara soilik ez, dis-
non sartu ote haiz eguzki?
ka berria ere (estudioko bosgarrena) kaleratu zuten
2017ko azaroan. Azken urteetan ohikoa izan den mo-
Doinua: Agur sagar beltzeran. duan taldearen egituran aldaketak egon dira, baina
garai berri honi aurre egiteko indarberrituta bueltatu
Futbol mundiala dago dira betiko taldekideak zein berriak.
guztion ahotan Horren guztiaren emaitza “Z.E.R.O.” izeneko lana
izan ohi ez dena ere dugu, non taldearen zigiluari eusten zaion. Betiko jarraitzaileak indarra
futbolzale plantan eta melodia eskutik helduta datozela somatuko du baina taldekide be-
baloia dago denon rrien parte hartzea ere nabaria da diskoan. Dena den, eta nahiz eta ha-
buru-eskematan sierako entzunaldian buruan iltzaturik gelditzen diren kantak dauden,
ez da erraz iristen den horietakoa. “Harro” izeneko abestia, esaterako,
eta fijatzen gara
taldeak urteetan zehar landu duen estilo propioaren adibide garbia
taldeen estanpan dugu, baina badaude beste batzuk, hala nola “1937” edota “Hezurra-
euskaldunok gabiltza ren kultura”, taldera joera berriak ekarri dituztenak. Nahiz eta abesti
taldearen faltan onak dauden aurreko lanak gusturago entzun ditut, baina zuzenean
berriro disfrutatzeko gogoz nabil, ikuskizun ederra eskaintzen baitute.
Ibai Barrios
Asier Urkiza
ATALA
IRITZIA

Zure iritzia jakin nahi dugu. Bidaliguzu zure artikulua zmorrotz@gmail.com
helbide elektronikora gaiaren laukian “iritzia” jarrita. Eskerrik asko!

Hegoalde Tren Saihesbidearen
eragina Zorrotzan.
Hamaika galdera - erantzun azpiegitura honi buruz.

1. Zertan datza Hegoaldeko Tren 7. Badago beste aukerarik?
Saihesbidea (HTS)? Bai. Barakaldo Naturala herri plataformak
Proiektu hori ez da beharrezkoa. Lotura es- orain dela gutxi aurkeztu dituenak. Renfeko
tua du Abiadura Handiko Trenarekin eta San- C1 eta C2 lineak hobetzea eta egungo ibil-
turtzin dagoen Bilboko Portuko merkantzien bidea Santurtzitik Olabeagaraino oso-osorik
garraioarekin. lurperatzea.

2. Zertarako eraiki nahi dute HTS? 8. Zorrotzako Renfeko geltokia ere lur-
Santurtziko Portutik merkantziak garraiatze- peratuko luke aukera horrek?
ko makro azpiegitura bat izateko. Baina diru- Bai. Barakaldo Naturalaren proiektuan Zorro-
xahutze hutsa besterik ez da. Ez da beha- tzatik pasatzen den ibilbidea osorik lurpera-
rrezkoa, ez da jasangarria eta porlanaren tuko litzateke, eta lurrazpiko geltoki berri bat
enpresarien poltsikoak eta alderdi politiko eraikiko litzateke.
batzuen kutxak loditu besterik ez du egingo.
9. Beraz, zein da onena?
3. Nondik nora eraiki nahi dute HTS? Zorrotzako auzokideentzat, duda barik, Bara-
Santurtzitik Bilbora. Lehenengo fase batean kaldo Naturalaren proposamena.
Serantes mendiko tunelaren (Bilboko Por-
tuko merkantzien aterabidea) eta Olabeaga 10. Zergatik?
auzoaren arteko lotura egingo da. Ez dago ingurumen-inpakturik, bidaiarientza-
ko azpiegitura berritu eta merkantziak lurpe-
4. Zorrotzatik pasako ote da? tik garraiatuko dira, zaratak eta eragozpe-
Bai. Zorrotzako erdigunea errespetatuko du, nak saihestuz.
baina Kadagua ibaia zeharkatzeko Zubile-
tatik Kastrexanara 505 metro luze eta 200 11. Eta zer egin ahal dugu Zorrotzatik?
metro baino gehiagoko altuera izango duen Informazio guztia lortu, irakurri eta zabaldu.
zubibide erraldoi bat eraikiko dute. Proiektua azaldu eta eztabaida piztu auzoan.
Azken finean, Barakaldo Naturalak propo-
5. Zer eragin izango du zubibide ho- satzen duenarekin bat egitea, hau da: HTS
rrek? GELDITU> EZTABAIDA SOZIALA EMAN >
3 eragin aurreikusten dira. Ingurumenaren HERRI KONTSULTA BULTZATU
gaineko eragina, paisaia-inpaktua eta kalte
akustikoak (zarata jasanezina, 110 dezibelio- Has gaitezen.
tara irits daitekeena).
Info gehiago:
6. Zenbat kostatuko zaigu? http://barakaldonaturala.blogspot.com/
Lehenengo fasea, Olabeagaraino, 400 mi-
lioitik gora. Basauriraino doan bigarren fasea Raul Méndez Urigoitia
gehituta 700 milioi inguru. @rmurigoitia

18 ZORROTZ MORROTZ 52 / 2018ko UZTAILA
Genero indarkeriaz matxista dela eta komunikabideek emakumeen
sufrimendua beste produktu bat bezala saltzen
dutela, haien sinesgarritasuna zalantzan jarriz.
Genero indarkeriak emakumeen sexualitatea, Argi geratu den bezala, indarkeria zer den eta
jarrerak, gizarte rolak eta gorputzak kontrola- zer ez den, patriarkatuak berak erabakitzen
tzea bilatzen du. Emakume guztiak eta egitu- duela. Eta patriarkatuak beti gizonezkoen inte-
ra patriarkalaren eredu normatiboetatik kanpo resak babesten ditu.
dauden pertsonak antolaketa sozio-politikotik
eta gizarte mailako erabakiak hartzen diren Gizonezkoen kontrako indarkeria ere gauza
esparruetatik generikoki kanpo uzteko helbu- larria da, baina ezin da genero indarkeria
rua duen indarkeria motari, estrukturala dei- bezala kontsideratu, honen eragitea ez baitago
tzen zaio. hauen generoak gizarte mailan duen irudian oi-
narriturik. Gainera, gizonezkoek sufritzen duten
Duela gutxi, botere judizialengandik sufritzen indarkeria, kasu gehienetan, beste gizonezko
dugun indarkeria estrukturala azalean geratu da batzuek eragindakoa da eta beraien bikoteki-
“La Manada”ren kasuaren sententzia dela eta. deengandik sufritzen duten indarkeria, honen
Agerian geratu da, nahiz eta emakumeek sala- portzentaia oso txikia baino ez da, emakumee-
keta ipini, hainbatetan salatzera animatu dituen tan gertatzen ez den bezala. Genero indarkeria
sistemak ez diela zertan babesa emango; gero gizartearen oinarrietan erroturik dago, eta hauek
eta diru gutxiago bideratzen dela genero indar- aldatu behar izango ditugu honekin bukatzeko.
keriarekin bukatzeko eta genero berdintasuna
sustatzeko; justizia erakundea, gizartea bezain Iratze Pérez
IRITZIA

EUSKARAREN ERABILERA EZ SEXISTA giza espeziean, desberdintasun biologikoak
badituztela. Baina sozialki eta kulturalki
Erderaz, “desigualdad de género” adieraz- eratutako desberdintasunak, emakumeak
penak indar handia dauka, atzean duen eta eredu patriarkaletik kanpo dauden per-
eraketa teorikoa dela eta. Baina… nola itzuli tsonek gutxiesten dituztenak* adierazteko,
beharko genuke euskarara: “genero desber- bereizkeria edo desberdinkeria erabiltzea
dintasuna” edo “desberdinkeria” bezala? hobe izango genuke.

Printzipioz, badirudi, desberdintasunak ez *Tradizionalki, genero bereizkeria emakume
daukala konnotazio edo kutsu negatiborik, eta gizonezkoen arteko desberdintasuna
berez. Bereizkeriak edo desberdinkeriak eta lehenengoen diskriminazioa azaltzeko
bai, ordea. Lehenengoa, diferentzian oinarri- balio izan badu ere, gaur egun, LGTTBI+
tzen da: aski ezaguna eta onartua da arrek pertsonen diskriminazioa azaltzeko zabaldu
eta emeek, hau da, gizon eta emakumeek den terminoa da.

SALAKETA ARGAZKIA Zulo bat
kaleargian
Oxidoa hain da
kapritxosoa, kale
argiaren oinarrian
bertan zuloa egin
baitu. Noski, hori
ez da egun batetik
bestera gertatzen.
Gure auzoko
hainbat gauzatan
legez, denbora
pasatzen uzteak
eragiten du kalterik
gehien.

Tarifak eta informazioa: zmorrotz@gmail.com
GAZTE ATALA

Kilima, familientzako gune berria
Haur eta bere familientzako gune
bat izango da, gurasotasun
positiboan oinarrituta. Hau da,
umeen beharrizanen errespetuan
oinarritutako gunea

Gure Lurrako hezitzaile taldeak Bartzelonara
egindako bidaia batean sortu zen proiektu Irekia dagoen gunea izan dadin nahi dugu,
berri hau sortzeko asmoa, bertan komunita- hots, hainbat mailatan familia esku-hartzeari
te proiektu ezberdinak eta oso interesgarriak buruzko komunikazioa eta esperientzia-tru-
ezagutu genituelako. kaketa helburu duen gunea. Espazio bat
eskaintzeaz gain, deskribatutako filosofian
Honetaz gain, gure auzoko familien beharrei oinaritutako tailerrak eta jarduerak eskaini
ere erantzuna ematea garrantzitsu ikusten nahi dizkizuegu (diziplina positiboa, ama-
genuen, askotan ditugun parkeak oso apro- gandiko edoskitzea eta elikadura, ohiturak
posak ez direlako gure etxeko txikientzat eta eta mugak...)
neguko egun hotzetan familientzat leku ego-
kiturik ez dagoelako. Kilima, datorren ikasturtean jarriko da mar-
txan, Auzokan (frontoiaren atzealdean dau-
Hortik abiatuta, Kilima izeneko gunea au- den lokal berrietan) kokatuta egongo da eta
rrera eraman nahi genuen. Haur eta bere parte hartu gura baduzue Facebook-en sortu-
familientzako espazio bat, gurasotasun po- tako taldean sartu, emandako pausu guztien
sitiboan oinarrituta, hau da, umeen beharri- berri izateko: “KILIMA Zorrotza, familientzako
zanen errespetuan oinarritzen dena, beraien gunea.”
garapena sustatuko duten ekintzak aurrera
eramatean. Besteak beste, atxikimendu lotu- Datorren ikasturtean KILIMAN itxarongo zai-
ra indartu, jolasaren bidez elkarrekintza ahal- tuztegu
bidetzu, gatazkarik gabeko komunikazioa
bermatu... kontutan hartuz, betiere, familia
bakoitzaren testuingurua.
INKESTA

Euskaraldia:
Ba al dakizu
zer den?
Zer deritzozu?

Miriam Rebeca
Horrelako dinamikek Abenduan egingo den eus-
euskararen erabilpenari Naroa Peña eta Zuriñe Vila kararen aldeko ekitaldi bat
garrantzia ematen diote eta izango dela uste dut. Zo-
positiboa da. Euskaldunon rrotzar askok euskaraz jakin
eskubideak bermatzea arren, gutxitan erabiltzen da.
ezinbestekoa da nire ustez. Ea hori aldatzerik dagoen
honelako ekintzekin.

Egoitz
Euskaraz mintzatzen edo
ulertzen dugun guztion
artean euskaraz hitz egiteko
Sergio 11 eguneko ekitaldia da.
11 egun euskaraz hitz Hizkuntzarekiko ditugun
Nerea
egiteko prestatu den ohiturak aldatzeko eta uste Bai, “11 egun euskaraz”
ekitaldia da. Beharrezkoa baino gehiagotan euskaraz ekimena. Oso ideia ona
da, auzoko euskaldunok komunikatzea posible dela da: auzoko euskararen
euskaraz hitz egiteko “lotsa” konturatzeko baliagarria erabileraren erradiografia
edo ohitura falta kentzeko. izango dela uste dut. ikusi ahal izango dugu eta.