You are on page 1of 19

Τεύτος 2 | Μάιος 2018

Στολικό Περιοδικό για ηις Φσζικές Επιζηήμες – 4o Γσμμάζιο Αιγάλεω

Σρμεμηεύνειπ:
Λαδαοίδξρ Ερηρςία
Κασιώςα Χούζα

Rosalind
Franklin

Maria
Goeppert-
Chien- Mayer
Shiung Wu

Barbara Jane
McClintock Goodall
Mayer
Έοερμεπ: Έθεβξι και κάπμιζμα, έθεβξι και εντζςξλικά βιβλία, Διαγτμιζμόπ Φτηξγοαθίαπ, Για πλάκα…

4thlabs.blogspot.gr/4thlabsmag@gmail.com
4th labs |Σεύρνο 2| 2

Σν δεύηεξν ηεύρνο ηνπ ΢ρνιηθό Πεξηνδηθό γηα ηηο Φπζηθέο


πεξηνδηθνύ 4th labs Δπηζηήκεο “4thlabs”
ζπληάρζεθε από 20
4o Γπκλάζην Αηγάιεσ
καζεηέο ηνπ 4νπ ΢ρ. Έηνο 2017-2018
Γπκλαζίνπ Αηγάιεσ ζην
πιαίζην πνιηηηζηηθνύ ν
Δθδόηεο: 4 Γπκλάζην Αηγάιεσ
πξνγξάκκαηνο, ηε (Τπεύζπλνο: Βνπξινύκεο Β.)
ζρνιηθή ρξνληά 2017-
2018. ΢πληαθηηθή νκάδα:
Σν ζέκα ηνπ θεηηλνύ ηεύρνπο είλαη «Γπλαίθεο ζηελ Δπηζηήκε» Αιηθάη Μαξία, Βαβύιεο
κε αθνξκή ην εθπαηδεπηηθό πιηθό ηνπ Γηθηύνπ Πεξηθηηόλε Θεόδσξνο, Γηαξέλε Μαξίλα,
(ereunitries.ekt.gr). Σα ζέκαηα, κεηαμύ άιισλ, αθνξνύλ ηελ Γθνύκα Αιεμάλδξα, Κανύθε
Διέλε, Κνληνδήκα Άλλα,
παξνπζίαζε δηάζεκσλ επηζηεκνληζζώλ. Οη ζπλεληεύμεηο έγηλαλ
Κνπθαζίκεο Μάξηνο, Μετκάξε
κε ζθνπό ηελ παξνπζίαζε ηεο θαζεκεξηλόηεηαο θαη ησλ Νηθνιέηα-Γεσξγία, Μνπξίθε-
ζπλζεθώλ εξγαζίαο ησλ γπλαηθώλ επαγγεικαηηώλ. Γεσξγηνπνύινπ Δηξήλε, Μπελέηνπ
Παξάιιεια πξαγκαηνπνηήζεθαλ έξεπλεο, δηεξεπλώληαο ηε ΢ππξηδνύια, Νηθνινπνύινπ
ζρέζε ησλ εθήβσλ κε ην θάπληζκα θαη ηα εμσζρνιηθά βηβιία, Νηθνιέηα, Οθάξν Δπάγγεινο,
κε ελδηαθέξνπζα θαηαγξαθή ζπκπεξαζκάησλ. Παπαινπθά ΢ηαπξνύια-Μαξία,
Θέινπκε λα επραξηζηήζνπκε ηηο θπξίεο Λαδαξίδνπ Δπηπρία θαη Ραπηόπνπινο Γεκήηξεο, Ρέληνπια
Καςηώρα Υξύζα νη νπνίεο αθηέξσζαλ ρξόλν θαη δηάζεζε γηα Νηθνιέηα-Βαξβάξα, Ρνδαθιήο
λα απαληήζνπλ ζηηο εξσηήζεηο καο, θαζώο θαη ην ΢ύιινγν Παλαγηώηεο-Σαμηάξρεο, Σαθηηθνύ
εθπαηδεπηηθώλ ηνπ ζρνιείνπ καο γηα ηελ βνήζεηά ηνπο. Μαξία, Σαθηηθνύ Άλλα, Υαξίηνπ
Άλλα-Μαξία, Υξνλά Γήκεηξα
Πεξηκέλνπκε ηηο παξαηεξήζεηο, ζπκβνπιέο θαη ηα ζρόιηά ζαο
ζην 4thlabsmag@gmail.com. ΢ην ηζηνιόγην ηνπ πεξηνδηθνύ Δπηθνηλσλία:
4thlabs.blogspot.gr κπνξείηε λα βξείηε ην πιηθό ηνπ πεξηνδηθνύ 4thlabsmag@gmail.com
θαη λα ελεκεξώλεζηε γηα ηα λέα ηνπ. ν
4 Γπκλάζην Αηγάιεσ

Τπεύζπλνο εθπαηδεπηηθόο: Βνπξινύκεο Βαζίιεο Σα πεξηερόκελα ζην πεξηνδηθό


απηό δηαλέκνληαη ππό ηελ άδεηα
Creative Commons Αλαθνξά
Γεκηνπξγνύ - Παξόκνηα Γηαλνκή
Περιετόμενα 4.0. Όξνη άδεηαο: bit.ly/2ou4izX

Θέματα
Chien-Shiung Wu ΢ει. 3
Barbara McClintock ΢ει. 4 Δμαηξνύληαη νη ζπλεληεύμεηο ησλ
Maria Goeppert-Mayer ΢ει. 5 ζειίδσλ 11-16, γηα ηηο νπνίεο
Rosalind Franklin ΢ει. 6 ηζρύεη ε άδεηα CC Αλαθνξά
Jane Goodall ΢ει. 7 Γεκηνπξγνύ-Με Δκπνξηθή Υξήζε-
Όρη Παξάγσγα Έξγα. Όξνη άδεηαο:
bit.ly/2pFio6g
Έρεσνα
Έθεβνη θαη …
θάπληζκα ΢ει. 8
εμσζρνιηθά βηβιία ΢ει. 9
Η δηαλνκή ηνπ πεξηνδηθνύ γίλεηαη
Σσνεντεύξεις κέζσ ησλ παξαθάησ ηζηνινγίσλ:
blogs.sch.gr/4gymaiga
Λαδαξίδνπ Δπηπρία ΢ει. 11
4thlabs.blogspot.gr
Καςηώρα Υξύζα ΢ει. 14
ή κε e-mail κεηά από αίηεκα ζην
Γηαγσληζκόο Φσηνγξαθίαο ΢ει. 17 4thlabsmag@gmail.com

Γηα πιάθα… ΢ει. 19

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 3

θέμα
Σην ζέκα απηό παξνπζηάδνπκε βηνγξαθηθά ζηνηρεία ηεο θπζηθνύ Chien-Shiung Wu. Σηείιηε καο
ζην 4thlabsmag@gmail.com ην ζέκα γηα ην νπνίν ζέιεηε ηα δείηε πιεξνθνξίεο ζην επόκελν
ηεύρνο.

Παρουσιάζουν οι Ρέντουλα Ν., Χαρίτου Α.Μ., Καούκη Ε., Γιαρένη Μ.

Τελ απγή ηεο αηνκηθήο θαη ππ- Τν 1929 ε Wu έγηλε δε-


ξεληθήο επνρήο, έλα θνξίηζη θηή ζ' έλα από ηα πιέ-
γελλήζεθε ζηηο 13 Μαΐνπ 1912, νλ αμηόινγα ηδξύκαηα
ζε κηα κηθξή πόιε ηεο Κίλαο. Η αλώηαηεο εθπαίδεπζεο
θνπέια ήηαλ ε θόξε ηνπ δηεπζπ- ηεο Κίλαο, ζην Εζληθό
ληή ηνπ ζρνιείνπ ζηε γελέηεηξά Κεληξηθό Παλεπηζηήκην
ηεο. H Chien Shiung ζα πήγαη- πνπ αξγόηεξα νλνκά-
λε πνιύ πέξα από απηό ην κέ- ζηεθε Παλεπηζηήκην
ηξην ζρνιείν, ζπνπδάδνληαο ζε Nanjing. Όκσο, ζύκ-
έλα από ηα θαιύηεξα παλεπη- θσλα κε ηνπο θπβεξλε-
ζηήκηα ζηηο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο ηηθνύο θαλνληζκνύο ηεο επνρήο, όπνηνο ήζειε λα
ζα γίλεη αξγόηεξα κία από ηνπο ζπνπδάζεη ζην παλεπηζηήκην έπξεπε λα πάεη λα δηδά-
κεγαιύηεξνπο ππξεληθνύο θπζηθνύο ηεο ρώξαο ηεο, μεη έλα ρξόλν ζε ζρνιείν. Έηζη ην 1929 πήγε ζε ζρν-
θαηαζηξέθνληαο έηζη ηε ζιηβεξή άπνςε ηνπ θόζκνπ. ιείν ηεο Σαγθάεο πνπ είρε ηδξύζεη ν Hu Shi.
Ζωή. Η Chien-Shiung Wu γελλήζεθε ζηελ Κίλα ζηηο 31 Τν 1930 μεθίλεζε λα ζπνπδάδεη καζεκαηηθά ζην παλε-
Μαΐνπ ηνπ 1912 θαη απεβίσζε ζηελ Νέα Υόξθε ζηηο 16 πηζηήκην, όκσο γξήγνξα θαηεπζύλζεθε ζηε θπζηθή
Φεβξνπαξίνπ ην 1997. Ήηαλ πεηξακαηηθόο θπζηθόο θαη εκπλεόκελε από ηε Marie Curie. Τν 1934 απνθνίηεζε
ζπλέβαιε ζεκαληηθά ζηνλ ηνκέα ηεο ππξεληθήο θπζη- από ην ηκήκα Φπζηθήο κε ηελ θαιύηεξε βαζκνινγία
θήο. Από ην 1930 έσο ην 1934, ε Wu ζπνύδαζε ζην ζην ηκήκα ηεο.
National Centre, πξώηα ζηα Γηα δύν ρξόληα κεηά ηελ απνθνίηεζή ηεο έθαλε κεηα-
καζεκαηηθά, αιιά ζηε ζπ- πηπρηαθό ζηε Φπζηθή θαη εξγάζηεθε σο βνεζόο ζην
λέρεηα κεηαθέξζεθε ζηε Παλεπηζηήκην Zhejiang. Μεηά από απηό έγηλε εξεπλή-
θπζηθή. Με ην έξγν ηεο πή- ηξηα ζην Ιλζηηηνύην Φπζηθήο ηεο Κηλεδηθήο Αθαδεκίαο,
ξε ηνπο ηίηινπο "πξώηε θπ- όπνπ γηα πξώηε θνξά ήξζε ζ' επαθή κε ηελ πεηξακα-
ξία ηεο Φπζηθήο" "ε Κηλέδα ηηθή έξεπλα. Με ηελ θαζνδήγεζε ηεο θαζεγήηξηάο ηεο
καληάκ Κηνπξί" θαη ε "Βαζί- Jing-Wei Gu αζρνιήζεθε κε ηελ θξπζηαιινγξαθία α-
ιηζζα ηεο ππξεληθήο έξεπ- θηίλσλ Φ.
λαο". Καηά ηε δηάξθεηα ηεο Με ηελ παξόηξπλζε ηεο θ. Gu, ην 1936 απνθάζηζε λα
θαξηέξαο ηεο ηηκήζεθε επί- ζπλερίζεη ηηο ζπνπδέο ηεο ζε αλώηεξν επίπεδν θη έηζη
ζεο κε πνιιά άιια βξαβεία. Η Wu γλώξηδε ηελ αδηθία βξέζεθε ζην Σαλ Φξαλζίζθν ηεο Καιηθόξληαο κε ηε θί-
κε βάζε ην θύιν θαη ζε έλα ζπκπόζην ηνπ MIT ηνλ Ο- ιε ηεο Dong Ruofen πνπ ήηαλ ρεκηθόο.
θηώβξην ηνπ 1964 δήισζε: «Αλαξσηηέκαη αλ ηα κηθξν- Μεηά από θάπνην ρξνληθό δηάζηεκα εθεί, έγηλε δεθηή
ζθνπηθά άηνκα θαη ππξήλεο, ηα καζεκαηηθά ζύκβνια σο κεηαπηπρηαθή θνηηήηξηα ζην Παλεπηζηήκην
θαη ηα κόξηα DNA έρνπλ νπνηαδήπνηε πξνηίκεζε είηε Berkeley. Με ηελ επίβιεςε ηνπ θνξπθαίνπ Φπζηθνύ
γηα αξζεληθή είηε γηα γπλαηθεία ζεξαπεία». Αιιά ν θό- Ernest O. Lawrence νινθιήξσζε ην δηδαθηνξηθό ηεο ην
ζκνο ζηνλ νπνίν απνθνίηεζε, ηελ παξακνλή ησλ επη- 1940.
ζέζεσλ ηνπ Πεξι Φάξκπνξ, ήηαλ γεκάηνο κε ην ζεμη-
ζκό θαη ηνλ αληη-αζηαηηθό ξαηζηζκό θαη ε Wu δπζθν-
ιεύηεθε λα βξεη κηα θαιή αθαδεκατθή ζέζε. Παληξεύ-
ηεθε ηνλ Yuan θαη κεηαθόκηζε ζηελ αλαηνιηθή αθηή,
όπνπ αλέιαβε δηδαθηηθή εξγαζία ζην Smith College, αλ
θαη ε θαξδηά ηεο ήηαλ ζηελ έξεπλα θαη ζηνλ πεηξακαηη-
ζκό.
H εκπαίδευζη και οι ζπουδές ηης. Ο παηέξαο
ηεο Zhong-Yi πνπ ήηαλ κεραληθόο θαη ε κεηέξα ηεο
Fanhua Fan πνπ ήηαλ δαζθάια έδσζαλ κεγάιε ζεκα- Tν άγαικα ηεο Chien-Shiung Wu έμσ από ην Ming De
ζία ζηελ εθπαίδεπζε ηεο θόξεο ηνπο θαη ηελ ελζάξξπ- School.
λαλ από κηθξή ειηθία λ' αζρνιεζεί κε ηελ επηζηήκε θαη
ηα καζεκαηηθά. Σηελ αξρή παξαθνινύζεζε έλα από ηα
πξώηα δεκνηηθά ζρνιεία πνπ δέρνληαλ θνξίηζηα, ην
ζρνιείν γηα ηε Σπλερή Εθπαίδεπζε Γπλαηθώλ Ming De
πνπ ην είρε ηδξύζεη ν παηέξαο ηεο. Όηαλ έγηλε 11 εηώλ
άθεζε ηελ πόιε ηεο γηα λα πάεη ζην Σρνιείν Γπλαηθώλ Δείτε τη βιβλιογραφία
Νν 2, ζην Suzhou, όπνπ παξαθνινύζεζε ην θαλνληθό μασ εδώ: Σκανάρετε για να δείτε
ζρνιηθό πξόγξακκα. Αξγόηεξα γηα έλα ρξόλν παξα- bit.ly/2qRVwiy περιςςότερεσ
θνινύζεζε ην ζρνιείν Gong Xue ζηε Σαγθάε. πληροφορίεσ για την
Chien-Shiung Wu
4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 4

θέμα
Σην ζέκα απηό παξνπζηάδνπκε βηνγξαθηθά ζηνηρεία ηεο λνκπειίζηξηαο βηνιόγνπ Barbara
McClintock. Σηείιηε καο ζην 4thlabsmag@gmail.com ην ζέκα γηα ην νπνίν ζέιεηε ηα δείηε
πιεξνθνξίεο ζην επόκελν ηεύρνο.

Παροσσιάζοσν οι Τακτικού A., Ροζακλής Π., Τακτικού Μ., Οκάρο Β.

Η Barbara McClintock γελ- θαη όηη απηέο νη αιιαγέο επεξέαζαλ


λήζεθε ζηηο 16/6/1902 ζηηο ηε ζπκπεξηθνξά ησλ γεηηνληθώλ γν-
Η.Π.Α. θαη ήηαλ δηαθεθξηκέλε ληδίσλ. Πξόηεηλε όηη απηά ηα κεηαθε-
βηνιόγνο. Τν 1983 θέξδηζε ην ξόκελα ζηνηρεία ήηαλ ππεύζπλα γηα
βξαβείν Νόκπει Φπζηνινγί- λέεο κεηαιιάμεηο ζηελ κειάγρξσζε ή
αο/Ιαηξηθήο γηα ηελ αλαθάιπ- άιια ραξαθηεξηζηηθά.
ςε ησλ θηλεηώλ γελεηηθώλ Τν έξγν ηεο McClintock ήηαλ κπξν-
ζηνηρείσλ. Ο παηέξαο ηεο ζηά από ηελ επνρή ηεο θαη γηα πνιιά
ήηαλ γηαηξόο θαη ε ίδηα έδεημε, ρξόληα ζεσξήζεθε πνιύ ξηδνζπαζηη-
από κηθξή ειηθία, κεγάιν ελ- θό - ή απιώο αγλνήζεθε - από ηνπο
δηαθέξνλ γηα ηελ επηζηήκε. ζπλαδέιθνπο επηζηήκνλεο. Απνγνε-
Απέδεημε λσξίο ηελ αλεμαξηεζία ηνπ λνπ ηεο θαη ηελ ηεπκέλε βαζηά από ηνπο ζπλαδέιθνπο ηεο, ζηακάηεζε
έληνλε δξαζηεξηόηεηα ηεο, δύν ραξαθηεξηζηηθά πνπ ζα λα δεκνζηεύεη ηα α-
θξαηνύζε θαζ 'όιε ηε δηάξθεηα ηεο δσήο ηεο. Μεηά ηε πνηειέζκαηα ηεο
θνίηεζε ζην γπκλάζην, ζπνύδαζε βηνινγία ζην Παλε- δνπιεηάο ηεο θαη έ-
πηζηήκην Cornell ην 1919. Απνθνίηεζε ην 1923 θαη έ- παςε λα δίλεη δηαιέ-
ιαβε κεηαπηπρηαθό θαη δηδαθηνξηθό δίπισκα κε εμεηδί- μεηο, αλ θαη ζπλέρηζε
θεπζε ζηελ θπηηαξνινγία, ηε γελεηηθή θαη ηε δσνινγία, λα θάλεη έξεπλα. Πξηλ
ην 1927. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο κεηαπηπρηαθήο ηεο εθ- ηα ηέιε ηεο δεθαεηίαο
παίδεπζεο άξρηζε ην εξεπλεηηθό έξγν πνπ ζα αζθνύζε ηνπ '60 θαη ηνπ '70,
νιόθιεξε ηελ επαγγεικαηηθή ηεο δσή: ηε ρξσκνζσκη- αθνύ νη βηνιόγνη εί-
θή αλάιπζε ηνπ θαιακπνθηνύ (αξαβνζίηνπ). Φξεζηκν- ραλ δηαπηζηώζεη όηη
πνίεζε κηθξνζθόπην θαη κηα ηερληθή ρξώζεο πνπ ηεο ην γελεηηθό πιηθό ή-
επέηξεςε λα εμεηάζεη, λα ηαπηνπνηήζεη θαη λα πεξη- ηαλ ην DNA, ηα κέιε
γξάςεη κεκνλσκέλα ρξσκνζώκαηα αξαβνζίηνπ. ηεο επηζηεκνληθήο
Τν 1931, απηή θαη ε ζπλάδειθνο ηεο Harriet Creighton, θνηλόηεηαο άξρηζαλ
δεκνζίεπζαλ ηε ζηελή ζπγγέλεηα κεηαμύ θπηηαξνινγη- λα ειέγρνπλ ηα πξώ-
θήο θαη γελεηηθήο δηαζηαύξσζεο ζην Zea mays (αξα- ηα επξήκαηά ηεο. ΋-
βόζηηνο), θαηαδεηθλύνληαο όηη ηα ρξσκνζώκαηα απν- ηαλ ηειηθά ήξζε ε α-
ηεινύλ ηε βάζε ηεο γελεηηθήο. Με βάζε ηα πεηξάκαηα λαγλώξηζε, ε
θαη ηηο δεκνζηεύζεηο ηεο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο δεθαεηίαο McClintock θαηαθιύ-
ηνπ 1930, ε McClintock εμειέγε αληηπξόεδξνο ηεο Α- ζηεθε κε βξαβεία θαη ηηκεηηθέο δηαθξίζεηο, θπξίσο κε ην
κεξηθάληθεο Έλσζεο ην 1939 θαη πξόεδξνο ηεο ην βξαβείν Νόκπει Φπζηνινγίαο ή Ιαηξηθήο ηνπ 1983.
1944. Έιαβε ηελ ππνηξνθία Guggenheim ην 1933 γηα Ήηαλ ε πξώηε γπλαίθα πνπ ήηαλ ληθεηήο απηνύ ηνπ
λα ζπνπδάζεη ζηε Γεξκαλία, ηελ πεξίνδν ηεο αλόδνπ βξαβείνπ. Πέζαλε ζηηο 2 Σεπηεκβξίνπ 1992 ζηε Νέα
ηνπ λαδηζκνύ. ΋ηαλ επέζηξεςε ζην Cornell, δηαπίζησ- Υόξθε.
ζε όηη ην παλεπηζηήκην δελ ζα πξνζιάβεη γπλαίθα θα-
ζεγεηή. Τν Ίδξπκα Rockefeller ρξεκαηνδόηεζε ηελ έ-
ξεπλά ηνπ ζην Cornell ηελ πεξίνδν 1934-36 κέρξη πνπ
πξνζιήθζεθε από ην Παλεπηζηήκην ηνπ Missouri ηελ
πεξίνδν 1936-41.
Τν 1941 ε McClintock κεηαθόκηζε ζην Long Island ηεο
Δείτε τη βιβλιογραφία
Νέαο Υόξθεο γηα λα εξγαζηεί ζην εξγαζηήξην Cold
μασ εδώ:
Spring Harbor, όπνπ πέξαζε ην ππόινηπν ηεο επαγ- bit.ly/2qRVwiy
γεικαηηθήο ηεο δσήο. Σηε δεθαεηία ηνπ 1940, παξαηε-
ξώληαο θαη πεηξακαηηδόκελε κε κεηαιιάμεηο ησλ ππξε-
ληθώλ ρξσκνζσκάησλ ηνπ θαιακπνθηνύ, αλαθάιπςε
όηη ε γελεηηθή πιεξνθνξία δελ είλαη ζηαζεξή. Με ηνλ
εληνπηζκό αιιαγώλ ρξσκαηηζκνύ ζην θαιακπόθη θαη Σκανάρετε για να δείτε
κε ηε ρξήζε κηθξνζθνπίνπ γηα λα εμεηάζεη ηα κεγάια περιςςότερεσ
ρξσκνζώκαηα απηνύ ηνπ θπηνύ, απνκόλσζε δύν γν- πληροφορίεσ για την
λίδηα πνπ νλνκάδνληαλ "ζηνηρεία ειέγρνπ". Απηά ηα γν- Barbara McClintock
λίδηα ειέγρνπλ ηα γνλίδηα πνπ ήηαλ πξαγκαηηθά ππεύ-
ζπλα γηα ηνλ ρξσκαηηζκό. Η McClintock βξήθε όηη ηα
ζηνηρεία ειέγρνπ ζα κπνξνύζαλ λα θηλνύληαη θαηά κή-
θνο ηνπ ρξσκνζώκαηνο ζε κηα δηαθνξεηηθή πεξηνρή

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 5

θέμα
Σην ζέκα απηό παξνπζηάδνπκε βηνγξαθηθά ζηνηρεία ηεο θπζηθνύ Maria Goeppert-Mayer.
Σηείιηε καο ζην 4thlabsmag@gmail.com ην ζέκα γηα ην νπνίν ζέιεηε ηα δείηε πιεξνθνξίεο
ζην επόκελν ηεύρνο.

Παροσσιάζοσν οι Αλικάι Μ., Χρονά Δ., Μεϊμάρη Ν., Μπενέτοσ Λ., Κοσυασίμης Μ.

Γενικές πληρουορίες «κνλάδα Goeppert Mayer (GM)».


Η Maria Goeppert-Mayer, (28 Ινπλίνπ 1906 – 20 Φε- Το πσρηνικό πρότσπο των υλοιών
βξνπαξίνπ 1972) ήηαλ Γεξκαλνακεξηθαλίδα ζεσξεηηθή Η Γθέπεξη αλέπηπμε κέρξη ην 1949 έλα καζεκαηηθό κν-
θπζηθόο πνπ βξαβεύζεθε κε ην Βξαβείν Νόκπει Φπζη- ληέιν ηεο δνκήο ησλ ππξεληθώλ θινηώλ, ην νπνίν δε-
θήο ην 1963 γηα ηελ αλάπηπμε ηνπ πξνηύπνπ ησλ κνζίεπζε ην 1950. Τν πξόηππν απηό εξκήλεπε γηαηί ν-
θινηώλ γηα ηνπο αηνκηθνύο ππξήλεο. Υπήξμε ε δεύηεξε ξηζκέλνη αξηζκνί λνπθιενλίσλ ζε έλαλ αηνκηθό ππξήλα
(θαη ηειεπηαία κέρξη ζήκεξα) γπλαίθα θάηνρνο Βξαβεί- αληηζηνηρνύλ ζε ηδηαίηεξα ζηαζεξνύο ππξήλεο. Οη αξηζ-
νπ Νόκπει Φπζηθήο ζηελ ηζην- κνί απηνί πήξαλ ην παξαηζνύθιη «καγηθνί αξηζκνί»: 2,
ξία, κεηά ηε Μαξία Κηνπξί. Σηε 8, 20, 28, 50, 82 θαη 126. Η ίδηα πεξηέγξαςε ηελ ηδέα
Γεξκαλία ε Γθέπεξη γλώξηζε σο εμήο:
ηνλ Ακεξηθαλό ρεκηθό Τδόδεθ «Σθεθζείηε κία αίζνπζα γεκάηε από ρνξεπηέο ηνπ
Ε. Μάγηεξ, ηνλ παληξεύηεθε θαη βαιο. Υπνζέζηε όηη γπξίδνπλ ζηελ αίζνπζα ζε θύ-
ζηαδηνδξόκεζε ζηηο ΗΠΑ. Με- θινπο, κε ηνλ θάζε θύθιν λα πεξηθιείεηαη από έλαλ άι-
ηά από κία εξεπλεηηθή δεκνζί- ιν. Υπνζέζηε ηέινο όηη ζε θάζε θύθιν κπνξείηε λα ρσ-
επζε-ζηαζκό πάλσ ζηε δηπιή ξέζεηε ηνπο δηπιάζηνπο ρνξεπηέο, όηαλ ην έλα δεύγνο
δηάζπαζε βήηα, βξέζεθε ζε πεξηθέξεηαη δεμηόζηξν-
κία άκηζζε ζέζε βνεζνύ ζην θα θαη ην άιιν αξηζηε-
Παλεπηζηήκην Κνινύκπηα, από ξόζηξνθα. Τόηε πξν-
όπνπ θαηά ηνλ Β΄ Παγθόζκην ζζέζηε κία αθόκα πνηθη-
Πόιεκν εξγάζζεθε ζην Πξό- ιία: όινη νη ρνξεπηέο
γξακκα Μαλράηαλ θαη κε ηνλ Έληνπαξλη Τέιεξ ζην πεξηζηξέθνληαη γύξσ
Εξγαζηήξην ηνπ Λνο Άιακνο. Τν 1960 δηνξίζζεθε θα- από ηνλ εαπηό ηνπο, ζαλ
ζεγήηξηα ηεο θπζηθήο ζην Παλεπηζηήκην ηεο Καιηθόξ- ζβνύξεο, θαζώο πεξη-
ληα ζην Σαλ Νηηέγθν. Μεηά ηνλ ζάλαηό ηεο ζεζπίζζεθε θέξνληαη θάλνληαο ην γύξν ηεο αίζνπζαο, κε ην θάζε
ην «Βξαβείν Μαξία Γθέπεξη-Μάγηεξ» από ηελ Ακεξη- δεπγάξη λα ζβνπξίδεηαη θαη λα πεξηθέξεηαη ηαπηόρξνλα.
θαληθή Φπζηθή Εηαηξεία, ην νπνίν απνλέκεηαη εηεζίσο Αιιά κόλν κεξηθνί από όζνπο πεξηθέξνληαη αξηζηεξό-
από ην 1986 ζε λεαξέο θπζηθνύο, θαηόρνπο δηδαθηνξη- ζηξνθα πεξηζηξέθνληαη επίζεο αξηζηεξόζηξνθα: νη
θνύ πνπ βξίζθνληαη ζηελ αξρή ηεο ζηαδηνδξνκίαο ππόινηπνη πεξηζηξέθνληαη δεμηόζηξνθα, ελώ πεξηθέ-
ηνπο. ξνληαη αξηζηεξόζηξνθα. Τν ίδην ζπκβαίλεη θαη κε όζνπο
Βιογραυικά στοιτεία πεξηθέξνληαη ζηελ αίζνπζα δεμηόζηξνθα: θάπνηνη
Η Μαξία Γθέπεξη γελλήζεθε ζην Καηόβηηζε ηνπ Βαζη- ζβνπξίδνληαη δεμηόζηξνθα, ελώ άιινη ζβνπξίδνληαη α-
ιείνπ ηεο Πξσζίαο. Τν 1910 ε νηθνγέλεηα κεηαθόκηζε ξηζηεξόζηξνθα.»
ζην Γθέηηλγθελ, θαζώο ν παηέξαο ηεο, παλεπηζηεκηα-
θόο θαζεγεηήο, δηνξίζζεθε ζην Παλεπηζηήκην ηνπ Γθέ-
ηηλγθελ. Σε ειηθία 17 εηώλ έδσζε εηζαγσγηθέο εμεηάζεηο
γηα ην παλεπηζηήκην καδί κε ηξία ή ηέζζεξα άιια θνξί-
ηζηα από ην ζρνιείν ηεο θαη 30 αγόξηα από άιια ζρν-
ιεία. Τν 1924 ε Γθέπεξη άξρηζε λα ζπνπδάδεη καζεκα-
ηηθά ζην θνξπθαίν ζηελ επηζηήκε απηή Παλεπηζηήκην Δείτε τη βιβλιογραφία
ηνπ Γθέηηλγθελ. Μία ππνηηζέκελε έιιεηςε γπλαηθώλ θα- μασ εδώ:
ζεγεηξηώλ ησλ καζεκαηηθώλ γηα γπκλάζηα ζειέσλ ν- bit.ly/2qRVwiy
δήγεζε ζε έλα θύκα γπλαηθώλ πνπ ζπνύδαδαλ καζε-
καηηθά ζε κία επνρή κεγάιεο αλεξγίαο. Αληί όκσο λα
ελδηαθεξζεί λα δηδάμεη ζε γπκλάζην, ε Γθέπεξη ελδηα- Σκανάρετε για να δείτε
θέξζεθε γηα ηε θπζηθή θαη επέιεμε λα ζπλερίζεη ηηο περιςςότερεσ
ζπνπδέο ηεο γηα δηδαθηνξηθό. Σηε δηδαθηνξηθή δηαηξηβή πληροφορίεσ για την
ηεο ην 1930 επεμεξγάζζεθε ηε ζεσξία ηεο ηαπηόρξν- Maria Goeppert-Mayer
λεο απνξξνθήζεσο δύν θσηνλίσλ από άηνκα. Εθείλε
ηελ επνρή ε πηζαλόηεηα λα επαιεζεπζεί πεηξακαηηθά ε
ζεσξία ηεο ήηαλ απόκαθξε, αιιά ε αλάπηπμε ηνπ ιέη-
δεξ επέηξεςε ηελ πξώηε πεηξακαηηθή επαιήζεπζε ην
1961, όηαλ αληρλεύζεθε θζνξηζκόο από απνξξόθεζε
δύν θσηνλίσλ κέζα ζε θξύζηαιιν κε πξνζκίμεηο επ-
ξσπίνπ. Πξνο ηηκή ηεο ζεκειηώδνπο ζπλεηζθνξάο ηεο
ζηε ζεσξία γηα απηό ην θαηλόκελν, ε κνλάδα γηα ηε δη-
αηνκή απνξξνθήζεσο δύν θσηνλίσλ νλνκάζζεθε

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 6

θέμα
Σην ζέκα απηό παξνπζηάδνπκε βηνγξαθηθά ζηνηρεία ηεο βηνιόγνπ Rosalind Franklin. Σηείιηε
καο ζην 4thlabsmag@gmail.com ην ζέκα γηα ην νπνίν ζέιεηε ηα δείηε πιεξνθνξίεο ζην επόκε-
λν ηεύρνο.

Παρουσιάζουν οι Γκούμα Α., Κοντοδήμα Α., Νικολοπούλου Ν., Μουρίκη Ε.

Η Rosalind Elsie Franklin, γελ- δεδνκέλσλ παξείρε πνιύηηκεο πιεξνθνξίεο γηα ηελ
λήζεθε ζηηο 25/7/1920 θαη πέζα- δνκή ηνπ DNA, ε επηζηεκνληθή ζπλεηζθνξά ηεο Φξάλ-
λε από θαξθίλν ησλ σνζεθώλ, θιηλ ζηελ αλαθάιπςε ηεο δηπιήο έιηθαο ηνπ DNA ζπ-
ζε ειηθία κόιηο 38 εηώλ, ζηηο ρλά παξαβιέπεηαη. Τν βξαβείν Νόκπει πνπ θαλνληθά
16/4/1958. Η γέλλεζή ηεο ην ζα ηεο αλήθε, εηδηθά κεηά από ηηο εθ ησλ πζηέξσλ απν-
1920 ζηελ Βξεηαλία θαη ε επηιν- θαιύςεηο γηα ηελ ηεξάζηηα ζπκβνιή ηεο δελ ήξζε νύηε
γή ηεο λα αθνινπζήζεη κηα θα- κεηά ζάλαηνλ, θαζώο ζύκθσλα κε όζα πξνβιέπνληαη
ξηέξα ζηε βηνθπζηθή θαη θξπ- πξέπεη ν ηηκώκελνο λα είλαη ελ δσή.
ζηαιινγξαθία, κηα πεξίνδν κά- Ο ίδηνο ν Γνπίιθηλο ζην βηβιίν «The double helix», πνπ
ιηζηα όπνπ ε ζέζε ηεο γπλαίθαο εθδόζεθε ην 1968 εμνκνινγήζεθε ηελ πξάμε ηνπ. Ο
ήηαλ αθόκα ππνβαζκηζκέλε, ηελ επίινγνο ηνπ βηβιίνπ ήηαλ θαηά θάπνηνλ ηξόπν, έζησ
έθαλε ζύκβνιν, όρη κνλάρα γηα ην έξγν πνπ άθεζε θαη έκκεζα, κηα δεκόζηα ζπγγλώκε ζηελ Rosalind
ζηελ επηζηήκε αιιά θαη επεηδή είλαη ε κνλαδηθή γπλαί- Franklin:
θα πνπ ζπκκεηείρε, ζηελ απνθάιπςε ηεο δνκήο ηνπ «Τν 1958 ε Rosalind Franklin πέζαλε πξόσξα ζηελ
DNA. ειηθία ησλ 37 εηώλ. Καζώο νη πξώηεο εληππώζεηο κνπ
H Φξάλθιηλ παξαθνινύζεζε ην ζρνιείν ζειέσλ ηνπ από απηή, επηζηεκνληθέο θαη πξνζσπηθέο, ήηαλ ζπρλά
Αγίνπ Παύινπ πξηλ ζπνπδάζεη θπζηθνρεκεία ζην θν- ιαλζαζκέλεο, ζα ήζεια λα πσ κεξηθά πξάγκαηα γηα ηα
ιέγην Newnham ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Cambridge. Μεηά επηηεύγκαηά ηεο. Η δνπιεηά πνπ έθαλε κε ηηο αθηίλεο Χ
ηελ απνθνίηεζή ηεο ην 1941, έιαβε ππνηξνθία γηα ηε ζην King's College εθηηκάηαη όιν θαη πεξηζζόηεξν σο
δηεμαγσγή έξεπλαο ζηε θπζηθνρεκεία ζην Cambridge. έμνρε». Καη παξαθάησ: «…θαη νη δύν θηάζακε λα εθηη-
Αιιά ε πξόνδνο ηνπ Β 'Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ άιιαμε κνύκε βαζύηαηα ηελ ηηκηόηεηα θαη ηε γελλαηνδσξία ηεο,
ηελ πνξεία ηεο δξάζεο ηεο: δελ ήηαλ κόλν ε δνπιεηά ζπλεηδεηνπνηώληαο κε θα-
ηεο σο επηζεσξεηήο αεξνπνξηθήο επηδξνκήο ηνπ ζπζηέξεζε ρξόλσλ ηηο κά-
Λνλδίλνπ, αιιά ην 1942 παξαηηήζεθε από ηελ ππν- ρεο πνπ πξέπεη λα δώζεη
ηξνθία ηεο γηα λα εξγαζηεί ζηε Βξεηαληθή Έλσζε Έ- κηα έμππλε γπλαίθα πξνθεη-
ξεπλαο γηα ηε ρξήζε ηνπ άλζξαθα, όπνπ δηεξεύλεζε κέλνπ λα γίλεη απνδεθηή ζε
ηε θπζηθόρεκεία άλζξαθα γηα ηελ πνιεκηθή βηνκεραλί- έλαλ επηζηεκνληθό θόζκν ν
α. Παξ 'όια απηά, ήηαλ ζε ζέζε λα ρξεζηκνπνηήζεη νπνίνο ζπρλά ζεσξεί ηηο
απηή ηελ έξεπλα γηα ηε δηδαθηνξηθή ηεο δηαηξηβή θαη ην γπλαίθεο ζαλ αλάπαπια
1945 πήξε δηδαθηνξηθό από ην Cambridge. Από ην από ηελ πςειή δηαλόεζε.
1947 έσο ην 1950 ζπλεξγάζηεθε κε ηνλ Jacques Τν παξαδεηγκαηηθό θνπξάγην θαη ε αθεξαηόηεηα ηεο
Méring ζην θξαηηθό ρεκηθό εξγαζηήξην ηνπ Παξηζηνύ, Rosalind θαηέζηεζαλ ζαθή ζε όινπο όηαλ, ελώ γλώξη-
κειεηώληαο ηελ ηερλνινγία πεξίζιαζεο αθηίλσλ Χ. Απ- δε πσο ήηαλ ζαλάζηκα άξξσζηε, δελ παξαπνλέζεθε
ηή ε εξγαζία νδήγεζε ζηελ έξεπλά ηεο γηα ηηο δνκηθέο πνηέ αιιά ζπλέρηζε λα εξγάδεηαη σο θαη κεξηθέο εβδν-
αιιαγέο πνπ πξνθιήζεθαλ από ην ζρεκαηηζκό γξαθί- κάδεο, πξηλ από ηνλ ζάλαηό ηεο».
ηε ζε ζεξκαηλόκελνπο άλζξαθεο - εξγαζία πνπ απν- Μεηά ην πέξαο ηκήκα ηεο ησλ εξγαζηώλ γηα ην DNA, ε
δείρζεθε πνιύηηκε γηα ηε βηνκεραλία νπηαλζξαθνπνί- Φξάλθιηλ πξαγκαηνπνίεζε πξσηνπνξηαθή εξγαζία
εζεο. ζρεηηθά κε ηνλ ηό ηεο κσζατθήο ηνπ θαπλνύ θαη ηνλ ηό
Φηάλνληαο ην 1950 ζην King’s College ηνπ Λνλδίλνπ ηεο πνιηνκπειίηηδαο.
ήηαλ ήδε κηα θαηαμησκέλε επηζηήκνλαο, εηδηθή ζηελ
θξπζηαιινγξαθία. Είρε κάιηζηα δεκνζηεύζεη κεγάιν
αξηζκό επηζηεκνληθώλ εξγαζηώλ.
Η Φξάλθιηλ είλαη πεξηζζόηεξν
γλσζηή γηα ην έξγν ηεο ζρεηηθά
κε εηθόλεο πεξίζιαζεο αθηίλσλ Χ
ηνπ DNA πνπ νδήγεζε ζηελ αλα- Σκανάρετε για να δείτε
θάιπςε ηεο δηπιήο έιηθαο ηνπ βίντεο για τη Rosalind
DNA. Τα δεδνκέλα ηεο, ζύκθσλα Franklin
κε ηνλ Φξάλζηο Κξηθ, ήηαλ «ηα
δεδνκέλα πνπ πξάγκαηη ρξεζη- Δείτε τη βιβλιογραφία
κνπνηήζεθαλ» γηα λα δηαηππσζεί ε ππόζεζε Γνπάηζνλ μας εδώ:
θαη Κξηθ ην 1953 ζρεηηθά κε ηε δνκή ηνπ DNA. Οη εηθό- bit.ly/2qRVwiy
λεο πεξίζιαζεο αθηίλσλ Χ ηεο Φξάλθιηλ πνπ επηβε-
βαίσζαλ ηελ ειηθνεηδή δνκή ηνπ DNA παξνπζηάζηεθαλ
ζηνλ Γνπάηζνλ ρσξίο ηελ έγθξηζε ή ηε γλώζε ηεο. Αλ
θαη απηή ε εηθόλα θαη αθξηβή ηεο εξκελεία ησλ

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 7

θέμα
Σην ζέκα απηό παξνπζηάδνπκε βηνγξαθηθά ζηνηρεία ηεο αλζξσπνιόγνπ Jane Goodall. Σηείιηε καο
ζην 4thlabsmag@gmail.com ην ζέκα γηα ην νπνίν ζέιεηε ηα δείηε πιεξνθνξίεο ζην επόκελν ηεύρνο.

Παροσσιάζοσν οι Παπαλοσκά ΢., Ραστόποσλος Δ., Βαβύλης Θ.

Γενικές πληροφορίες Η πεπνηζήζεσλ: όηη κόλν νη άλζξσπνη ζα κπνξνύζαλ λα


Τδέηλ Γθνύληνι γελλήζεθε ζην θαηαζθεπάζνπλ θαη λα ρξεζηκνπνηήζνπλ εξγαιεία θαη
Λνλδίλν ην 1934 θαη κεγάισζε όηη νη ρηκπαηδήδεο ήηαλ ρνξηνθάγνη. Η Goodall επίζεο
ζην Μπόξλκνπζ, ζηηο λόηηεο απνζηαζηνπνηήζεθε από ηηο παξαδνζηαθέο ζπκβάζεηο
αθηέο ηεο Αγγιίαο. Η αγάπε ηεο επνρήο κε ηελ νλνκαηνδνζία ησλ δώσλ θαηά ηε
ηεο γηα ηα δώα μεθίλεζε όηαλ κειέηε ησλ πξσηεπόλησλ, αληί λα αλαζέζεη ζηνλ θαζέ-
ήηαλ κηθξό παηδί. Σηα 23 ηεο λα έλαλ αξηζκό. Η αξίζκεζε ήηαλ ζρεδόλ θαζνιηθή
ρξόληα, ρσξίο εηδηθή παλεπη- πξαθηηθή εθείλε ηελ επνρή θαη ζεσξήζεθε ζεκαληηθή
ζηεκηαθή κόξθσζε, κε ειάρη- γηα ηελ απνκάθξπλζε ηνπ εαπηνύ ηνπ επηζηήκνλα από
ζηεο νηθνλνκίεο, ηαμίδεςε ζηελ ηε δπλαηόηεηα ζπλαηζζεκαηηθήο πξνζθόιιεζεο ζην
Αθξηθή. Εθεί γλώξηζε ηνλ πε- ππνθείκελν πνπ κειεηάηαη. Η πξαθηηθή ηεο ηελ νδήγεζε
ξίθεκν αλζξσπνιόγν δξ. Λνύ- έηζη λα αλαπηύμεη ζηελό δεζκό κε ηνπο ρηκπαηδήδεο θαη
ηο Λίθετ, πνπ έγηλε κέληνξάο ηεο λα γίλεη, κέρξη ζήκεξα, ν κόλνο άλζξσπνο πνπ έγηλε
θαη ηελ ελζάξξπλε λα κειεηήζεη ηε ζπκπεξηθνξά ησλ πνηέ απνδεθηόο ζηελ θνηλσλία ησλ ρηκπαηδήδσλ.
ρηκπαληδήδσλ ζην θπζηθό ηνπο πεξηβάιινλ. Τν 1960 Δράση Από ην 1986 ε Goodall άξρηζε λα θαηεπζύλεη ηηο
έθηαζε ζηελ Ταλδαλία, ζην ζεκεξηλό Εζληθό Πάξθν ηνπ ελέξγεηέο ηεο πξνο ηελ εθπαίδεπζε ηνπ θνηλνύ γηα ην
Γθόκπε, θαη μεθίλεζε ηελ έξεπλα πνπ ηελ θαζηέξσζε σο απεηινύκελν κε εμαθάληζε θπζηθό πεξηβάιινλ ηνπ ρη-
έλαλ από ηνπο ζεκαληηθόηεξνπο επηζηήκνλεο ζηνλ θό- κπαηδή θαη γηα ηελ αλήζηθε ρξήζε ρηκπαηδήδσλ ζηελ
ζκν. Πέληε ρξόληα αξγόηεξα πήξε δηδαθηνξηθό ζηελ επηζηεκνληθή έξεπλα. Ελζαξξύλεη ηα αθξηθαληθά έζλε
Ηζνινγία από ην Παλεπηζηήκην ηνπ Κέκπξηηδ. Εδώ θαη λα αλαπηύμνπλ θηιηθά πξνο ην πεξηβάιινλ ηνπξηζηηθά
ρξόληα αθηεξώλεη όιν ηεο ην ρξόλν, ηαμηδεύνληαο από πξνγξάκκαηα θαη ζπλεξγάδεηαη ελεξγά κε ηηο επηρεηξή-
ρώξα ζε ρώξα, ζηελ πξνζπάζεηα λα επαηζζεηνπνηήζεη ζεηο θαη ηηο ηνπηθέο θπβεξλήζεηο γηα ηελ πξνώζεζε ηεο
ηνλ θόζκν γηα ηνπο θηλδύλνπο πνπ απεηινύλ ην πεξη- νηθνινγηθήο επζύλεο. Η ζηάζε ηεο Goodall είλαη όηη νη
βάιινλ θαη ηελ ίδηα καο ηε δσή, θαη εγείηαη ηεο παγθό- επηζηήκνλεο πξέπεη λα πξνζπαζήζνπλ πεξηζζόηεξν
ζκηαο πεξηβαιινληηθήο θαη αλζξσπηζηηθήο νξγάλσζεο λα βξνπλ ελαιιαθηηθέο ιύζεηο ζηε ρξήζε ησλ δώσλ,
Roots and Shoots, πνπ απεπζύλεηαη ζε παηδηά θαη εθή- ζηελ έξεπλα. Ελώ απξόζπκα παξαηηήζεθε από ηε ζπ-
βνπο. λέρηζε ηεο έξεπλαο ζηα δώα, αηζζάλεηαη όηη νη λένη επη-
Έρεσνα Η Goodall είλαη γλσζηή γηα ηε κειέηε ηεο θνη- ζηήκνλεο πξέπεη λα εθπαηδεπηνύλ ώζηε λα αληηκεησπί-
λσληθήο θαη νηθνγελεηαθήο δσήο ηνπ ρηκπαληδή. Παξα- δνπλ ηα δώα πην ζπκπνλεηηθά. «Σε γεληθέο γξακκέο»,
ηήξεζε όηη νη ρηκπαηδήδεο έρνπλ κνλαδηθέο θαη αηνκηθέο έρεη γξάςεη, «νη ζπνπδαζηέο δηδάζθνληαη όηη είλαη δεν-
πξνζσπηθόηεηεο, κηα αζπλήζηζηε ηδέα γηα ηελ επνρή ληνινγηθά απνδεθηό λα δηαπξάηηνπλ, ζην όλνκα ηεο
θαη δηαπίζησζε όηη «δελ είλαη κόλν ηα αλζξώπηλα όληα επηζηήκεο, ό,ηη, από ηελ άπνςε ησλ δώσλ, ζα ραξα-
πνπ έρνπλ πξνζσπηθόηεηα , νη νπνίνη είλαη ζε ζέζε λα θηεξηδόηαλ ζίγνπξα σο βαζαληζηήξην».
ζθέθηνληαη νξζνινγηθά [θαη] λα εκθαλίδνπλ ζπλαηζζή- Διακρίσεις Η Goodall έρεη ιάβεη πνιιέο δηαθξίζεηο γηα
καηα όπσο ε ραξά θαη ε ζιίςε. " Παξαηήξεζε επίζεο ην πεξηβαιινληηθό θαη αλζξσπηζηηθό έξγν ηεο. Έρεη ιά-
ζπκπεξηθνξέο όπσο αγθαιηέο, θηιηά, γαξγαιεηό πνπ βεη πνιιέο, ηηκεηηθέο δηαθξίζεηο θαη βξαβεία από ηνπη-
ζεσξνύκε γε- θέο θπβεξλήζεηο, ζρνιεία, ηδξύκαηα θαη θηιαλζξσπηθά
ληθά "αλζξώ- ηδξύκαηα ζε όιν ηνλ θόζκν. Είλαη ηδξπηήο ηνπ Ιλζηηηνύ-
πηλεο" ελέξγεη- ηνπ Jane Goodall θαη ηνπ πξνγξάκκαηνο Roots &
εο. Η Goodall Shoots θαη έρεη εξγαζηεί εθηελώο ζε ζέκαηα δηαηήξε-
επηκέλεη όηη ζεο θαη πξνζηαζίαο ησλ δώσλ. Έρεη ππεξεηήζεη ζην
απηέο νη ρεηξν- δηνηθεηηθό ζπκβνύιην ηνπ πξνγξάκκαηνο γηα ηα αλ-
λνκίεο απνηε- ζξώπηλα δηθαηώκαηα από ηελ ίδξπζή ηνπ ην 1996. Τνλ
ινύλ έλδεημε Απξίιην ηνπ 2002, νλνκάζηεθε Αγγειηνθόξνο Εηξήλεο
"ησλ ζηελώλ, ηνπ Οξγαληζκνύ Ηλσκέλσλ Εζλώλ.
ππνζηεξηθηη-
θώλ, ζηνξγηθώλ δεζκώλ πνπ αλαπηύζζνληαη κεηαμύ
ησλ κειώλ ηεο νηθνγέλεηαο θαη άιισλ αηόκσλ κέζα ζε
κηα θνηλόηεηα". Τα επξήκαηα απηά ππνδειώλνπλ όηη νη
νκνηόηεηεο κεηαμύ αλζξώπσλ θαη ρηκπαηδήδσλ ππάξ-
ρνπλ ζε πεξηζζόηεξα επίπεδα από απηό ησλ γνληδίσλ Δείτε τη βιβλιογραφία
θαη κπνξνύλ λα παξαηεξεζνύλ ζε ζπλαηζζήκαηα, λνε- μας εδώ: Σκανάρετε για να δείτε σε
κνζύλε θαη νηθνγελεηαθέο θαη θνηλσληθέο ζρέζεηο. Η έ- bit.ly/2qRVwiy βίντεο, ομιλία της Jane
ξεπλα ηεο Goodall ζην Gombe Stream ηηο δεθαεηίεο ηνπ Goodall
1960 θαη 1970 είλαη πην γλσζηή ζηελ επηζηεκνληθή θνη-
λόηεηα γηα ηελ ακθηζβήηεζε δύν καθξνρξόλησλ

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 8

έπεςνα

Σην ηεύρνο απηό παξνπζηάδνπκε ηα απνηειέζκαηα δύν εξεπλώλ κε ζέκαηα «Έθεβνη θαη θάπληζκα» θαη
«Έθεβνη θαη εμσζρνιηθά βηβιία». Καηαγξάςηε ηηο δηθέο ζαο παξαηεξήζεηο-ζπκπεξάζκαηα κε βάζε ηα
απνηειέζκαηα πνπ παξνπζηάδνπκε θαη ζηείιηε ηα ζην 4thlabsmag@gmail.com.

Έφηβοι και κάπνισμα

Πληποφοπίερ  Οη καζεηέο θαίλεηαη όηη μεθηλνύλ λα θαπλίδνπλ από ηελ ειηθία 13-
14 εηώλ (Β Γπκλαζίνπ).
 Μάξηηνο 2018  Τν πνζνζηό ησλ καζεηώλ πνπ έρνπλ θαπλίζεη, απμάλεηαη θαζώο
 4ν Γπκλάζην απμάλεηαη ε ειηθία από 12 έσο 15 εηώλ.
Αηγάιεσ  Αλ θαη ιίγνη ζρεηηθά καζεηέο θαίλεηαη λα έρνπλ θαπλίζεη έζησ θαη
 Μαζεηέο: 217 κία θνξά, πεξηζζόηεξνη δειώλνπλ παζεηηθνί θαπληζηέο.
 Ηιηθία: 12-15

Γείηε ηα
απνηειέζκαηα
ηεο έξεπλαο ζην
δηαδίθηπν

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 9

Έφηβοι και εξωσσολικά βιβλία

 Τν κεγαιύηεξν πνζνζηό καζεηώλ


δηαβάδνπλ εμσζρνιηθά βηβιία θαη νη
πεξηζζόηεξνη είλαη ηεο Α Γπκλαζίνπ.
 Όζν απμάλεηαη ε ειηθία, κεηώλεηαη ην
πνζνζηό ησλ καζεηώλ πνπ δηαβάδνπλ
εμσζρνιηθά βηβιία.
 Οη πεξηζζόηεξνη καζεηέο αθηεξώλνπλ έσο 1
ώξα ηελ εβδνκάδα γηα ηελ αλάγλσζε.

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 10

Γείηε ηα
απνηειέζκαηα
ηεο έξεπλαο ζην
δηαδίθηπν

Σηείιηε ζην 4thlabmag@gmail.com


ηα δηθά ζαο άξζξα ζρεηηθά κε ηελ
επηζηήκε θαη ηηο δηθέο ζαο ηδέεο γηα
έξεπλα θαη δείηε ηα δεκνζηεπκέλα
ζην επόκελν ηεύρνο.

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Σεύρνο 2| 11

ζπλέληεπμε

Η Λαδαξίδνπ Δπηπρία είλαη ζηξαηησηηθή λνζειεύηξηα ηνπ Πνιεκηθνύ Ναπηηθνύ κε πινύζηα


εκπεηξία θαη πνιιέο κεηεθπαηδεύζεηο. Σα ηειεπηαία πέληε ρξόληα εξγάδεηαη σο πξντζηακέλε ηνπ
Σκήκαηνο Σερλεηνύ Νεθξνύ ηνπ Ναπηηθνύ Ννζνθνκείνπ Αζελώλ.

΢ηηο 13/3/2018 επηζθεθζήθακε ην Ναπηηθό Ννζνθνκείν ηκήκαηνο, ηνλ έιεγρν θαη ηελ θαζνδήγεζε ηνπ
Αζελώλ (ΝΝΑ) πήξακε ζπλέληεπμε από ηελ λνζειεπηηθνύ πξνζσπηθνύ θαζώο θαη ηελ θαηαλνκή
Αληηπινίαξρν Λαδαξίδνπ Δπηπρία. Μαο ππνδέρηεθε ηνπ έξγνπ ηνπ. Δμαζθαιίδσ ηε ζπλεξγαζία κε άιια
ζεξκά θαη, αθνύ απάληεζε ζηηο εξσηήζεηο καο, καο ηκήκαηα θαη εξγαζηήξηα, ηελ έγθαηξε δηαπίζησζε θαη
μελάγεζε ζηνπο ρώξνπο ηνπ Σκήκαηνο Σερλεηνύ ηελ επίιπζε πξνβιεκάησλ, ηελ αζθάιεηα πξνζσπηθνύ
Νεθξνύ. Γηαβάζηε παξαθάησ ηε ζπλέληεπμε πνπ καο θαη αζζελώλ, ηελ επηθνηλσλία κε ην νηθνγελεηαθό
έδσζε: πεξηβάιινλ ησλ αζζελώλ θαη ηελ θαηαγξαθή ησλ
Θα ζέιακε αξρηθά λα καο πεξηγξάςεηε ζύληνκα ηηο πεπξαγκέλσλ. Σέινο σο πξνο ηνλ εθπαηδεπηηθό ηνκέα,
ζπνπδέο ζαο. Έρεηε γεληθά θάπνηα εηδίθεπζε ζην θξνληίδσ γηα ηελ εθαξκνγή ζπλερηδόκελεο
επάγγεικα ζαο; εθπαίδεπζεο ηνπ πξνζσπηθνύ, ηνλ έιεγρν ησλ
Απνθνίηεζα από ηε ΢ρνιή Αμησκαηηθώλ Ννζειεπηηθήο γλώζεσλ θαη ησλ δεμηνηήησλ ηνπ ελζαξξύλνληαο,
(΢ΑΝ) ην 1989 θαη νλνκάζηεθα ΢εκαηνθόξνο πξνάγνληαο θαη δεκηνπξγώληαο εθπαηδεπηηθέο
Τγεηνλνκηθνύ Ννζειεύηξηα. ΢ηε ζπλέρεηα πήξα ηνλ επθαηξίεο- θαζώο θαη ηε δηδαζθαιία θαη εθπαίδεπζε
ηίηιν ηεο Παζνινγηθήο Ννζειεπηηθήο Δηδηθόηεηαο ζην ησλ αζζελώλ ζρεηηθά κε ηνπο πεξηνξηζκνύο πνπ
Γεληθό Ννζνθνκείν «Γ. Γελλεκαηάο» θαη εμεηδίθεπζε επηβάιιεη ην λόζεκα ηνπο.
ζηελ πεξηηνλατθή θάζαξζε. ΢ηε ζπλέρεηα απέθηεζα ην Πνηεο είλαη γεληθά νη ζπλζήθεο εξγαζίαο ζαο
κεηαπηπρηαθό δίπισκα ζηηο «Αλζξώπηλεο ΢ρέζεηο» (σξάξην, κεηαθίλεζε θ.ά.);
(Human Relations) ζην Oklahoma University. ΢ηελ Αθνινπζώ ην εκεξήζην πξόγξακκα ηνπ ΝΝΑ θαη
πνξεία ηεο ζηαδηνδξνκηθήο κνπ πνξείαο είρα ηε εθηειώ γεληθέο επνπηείεο ζην λνζνθνκείν. Οη
δπλαηόηεηα λα ζπκκεηέρσ ζε αξθεηά
εθπαηδεπηηθά ζρνιεία: Δθαξκνγήο
Τγεηνλνκηθνύ, Δηδηθώλ Όπισλ Δλόπισλ
Γπλάκεσλ, ΢εκηλάξην ΚΑΡΠΑ, ΢εκηλάξην
“Advanced Trauma LifeSupport”,
΢ρνιείν Καηαδπηηθήο-Τπεξβαξηθήο
Ιαηξηθήο, ΢ρνιείν Απηνδπηώλ θαη ην
“Joint Medical Planner Course” πνπ έγηλε
ζην ΝΑΣΟ School in Oberammergau.
Δπηπιένλ έρσ ιάβεη κέξνο ζε ζεκηλάξηα
θαη ζπλέδξηα ζην εζσηεξηθό θαη ζην
εμσηεξηθό, ζην πιαίζην ηεο
ζπλερηδόκελεο εθπαίδεπζεο πνπ απαηηεί
ε επαγγεικαηηθή κνπ πνξεία.
Πόζνλ θαηξό εξγάδεζηε σο
απνζπάζεηο θαη νη κεηαζέζεηο ζε άιιεο κνλάδεο θαη
ζηξαηησηηθή λνζειεύηξηα; Πνύ εξγάδεζηε ζήκεξα;
ππεξεζίεο είλαη ζπρλέο ζηνλ ηνκέα καο, πεξηζζόηεξν
Δξγάδνκαη σο λνζειεύηξηα γηα πεξίπνπ 29 ρξόληα.
θαηά ηα πξώηα έηε ηνπ Αμησκαηηθνύ, όπσο
Έρσ ππεξεηήζεη ζην Ναπηηθό Ννζνθνκείν Αζελώλ θαη
πξνβιέπεηαη από ηηο πάγηεο δηαηάμεηο αιιά θαη ηηο
ζην Ναπηηθό Ννζνθνκείν Κξήηεο. Από ην 1992 κέρξη
εθάζηνηε ππεξεζηαθέο αλάγθεο ηνπ Πνιεκηθνύ
θαη ζήκεξα εξγάδνκαη ζηε Μνλάδα Σερλεηνύ Νεθξνύ
Ναπηηθνύ. Μεηά ηελ απνθνίηεζε από ηε ζρνιή, ε
ηνπ ΝΝΑ θαη ηα ηειεπηαία πέληε έηε εθηειώ ρξέε
δηεηήο ππεξεζία ηνπ λνζειεπηή ζε πνιεκηθό πινίν
πξντζηακέλεο.
είλαη πιένλ ππνρξεσηηθή. Δπηπιένλ ιόγσ ηνπ δηηηνύ
Πνηεο είλαη νη θύξηεο θαζεκεξηλέο δξαζηεξηόηεηέο
καο ξόινπ σο Ννζειεύηξηαο θαη Αμησκαηηθνύ, ε
ζαο;
επηηέιεζε θαη άιισλ επηρεηξεζηαθώλ θαζεθόλησλ
Σα θαζήθνληα κνπ σο πξντζηακέλε θαηαλέκνληαη ζε
ζεσξείηαη επηηαθηηθή θαηά ηε δηάξθεηα ηεο εηξήλεο αιιά
ηξεηο ηνκείο: ηα λνζειεπηηθά, ηα δηνηθεηηθά θαη ηα
θαη ζε θαηξό πνιέκνπ.
εθπαηδεπηηθά. Ωο πξνο ηα πξώηα είκαη ππεύζπλε γηα ηε
Πνηα απήρεζε έρεη ην επάγγεικα ζαο ζηνλ
δηαζθάιηζε παξνρήο εμαηνκηθεπκέλεο νιηζηηθήο
θνηλσληθό πεξίγπξν; Πνηα πηζηεύεηε όηη είλαη ε
λνζειεπηηθήο θξνληίδαο ζηνπο δηθαηνύρνπο αζζελείο.
αληίιεςε ησλ άιισλ αλζξώπσλ γηα ην επάγγεικα
Φξνληίδσ γηα ηελ πηζηή εθαξκνγή ησλ πξσηνθόιισλ,
ηεο λνζειεύηξηαο;
ηελ πξόιεςε θαη δηαρείξηζε ελδνλνζνθνκεηαθώλ
Η Florence Nightingale, ην 1859, αλαθέξεη ζην
ινηκώμεσλ, ηνλ έιεγρν, ηελ επάξθεηα θαη ηελ
ζύγγξακκά ηεο «Notes on Nursing», όηη ε Ννζειεπηηθή
θαηαιιειόηεηα θαξκαθεπηηθνύ θαη πγεηνλνκηθνύ
έρεη έλα ζεκαληηθό ζηόρν θαη ζθνπό, ηελ πξναγσγή
πιηθνύ, ηελ νξζή θαη αζθαιή ρξήζε ηνπ
ηεο Τγείαο ηνπ αηόκνπ. ΢ηε ζύγρξνλε πξαγκαηηθόηεηα,
ηαηξνηερλνινγηθνύ εμνπιηζκνύ, ηελ αμηνιόγεζε ηεο
ε Ννζειεπηηθή δελ είλαη κόλν απηό, αιιά πνιιά
πνηόηεηαο ηεο λνζειεπηηθήο παξνρήο ζε ζπλεξγαζία
πεξηζζόηεξα. ΢ήκεξα ε Ννζειεπηηθή σο Δπηζηήκε θαη
κε ην ηαηξηθό πξνζσπηθό. Ωο πξνο ηα δηνηθεηηθά,
Σέρλε ζπλδπάδεη ηελ εθαξκνγή ησλ λνζειεπηηθώλ
κεξηκλώ γηα ηελ νξγάλσζε θαη ην ζπληνληζκό ηνπ
γλώζεσλ παξάιιεια κε ηε ρξήζε λέσλ ηερλνινγηώλ,

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Σεύρνο 2| 12

νη νπνίεο ζηε ηαηξνλνζειεπηηθή πξάμε ζπκβάιινπλ γεκίδεη απηνπεπνίζεζε, δύλακε θαη θνπξάγην λα
νπζηαζηηθά ζηε δηακόξθσζε ζηξαηεγηθώλ δηαρείξηζεο πξνρσξήζσ παξαπέξα. Μηιώληαο από ηε ζέζε πνπ
ζηνλ Σνκέα Παξνρήο ππεξεζηώλ Τγείαο θαη εηζάγνπλ θαηέρσ ζηε Μνλάδα κνπ, πνιύ κεγάιε ηθαλνπνίεζε
εθπαηδεπηηθά κνληέια αμηνιόγεζεο θαη νξγάλσζεο ιακβάλσ θαη από ην πξνζσπηθό κνπ, πνπ παξά ην
λέσλ λνζειεπηηθώλ δηαδηθαζηώλ. Ο ξόινο ηνπ θόξην εξγαζίαο, έρνπλ εμαηξεηηθή απόδνζε
Ννζειεπηή κόλν επάγγεικα, δελ κπνξεί λα δηαηεξώληαο ην επίπεδν πνιύ πςειό. Έρνπλ ζπλνρή,
ραξαθηεξηζηεί. Θα έιεγα όηη, ελώ ζην παξειζόλ άξηζηε απόδνζε θαη κε ηνλ θαηακεξηζκό ησλ
βξηζθόηαλ θάησ από ηε ζθηά ηεο κηαο παξεμεγεκέλεο θαζεθόλησλ ηνπο πνιύ αξκνληθή ζπλεξγαζία. Άιιν
ζηεξεόηππεο αληίιεςεο σο πξνο ην έξγν πνπ επηηειεί, έλα ζεηηθό πνπ πξνθύπηεη από ην επάγγεικα ηνπ
ζήκεξα ε παλεπηζηεκηαθή πιένλ θαηάξηηζε ηνπ αμησκαηηθνύ λνζειεπηή είλαη ε δπλαηόηεηα πνπ ηνπ
Ννζειεπηή έρεη αλαβαζκίζεη θαη νξηνζεηήζεη ηε ζέζε παξέρεηαη γηα κεηεθπαηδεύζεηο θαη ζπνπδέο εληόο ή
ηνπ ζηνλ ηνκέα παξνρήο ππεξεζηώλ Τγείαο. ΢ηε εθηόο Διιάδνο κε ζηόρν ηε βειηίσζε ηνπ επηπέδνπ
δύζθνιε ινηπόλ επνρή πνπ δηαλύνπκε ν ηίηινο ηνπ ησλ γλώζεώλ ηνπ θαη ηελ αλαβάζκηζε ηνπ επηπέδνπ
«Αμησκαηηθνύ» θαη ε ζηγνπξηά ηεο επαγγεικαηηθήο παξνρήο ππεξεζηώλ πξνο ηηο έλνπιεο δπλάκεηο.
απνθαηάζηαζεο δίλεη κηα εμαηξεηηθά ζεηηθή ρξνηά ζην Γηαηί επηιέμαηε λα γίλεηε λνζειεύηξηα; Επηιέμαηε
επάγγεικα απηό. Βέβαηα ην έξγν ηνπ λνζειεπηή δε ην επάγγεικα από κηθξή ειηθία ή αιιάμαηε γλώκε
δηαθνξνπνηείηαη ζηνπο ρώξνπο ησλ λνζειεπηηθώλ αξγόηεξα;
ηδξπκάησλ. Η απόδνζε όκσο ηνπ θαζελόο εμαξηάηαη Με γλσξίδνληαο ηηο ζπλζήθεο εξγαζίαο απηνύ ηνπ
από ηελ πξνζσπηθόηεηα θαη ηνλ ραξαθηήξα ηνπ. Σε επαγγέικαηνο, ην επέιεμα αξρηθά θπξίσο γηα ηελ
δπλαηόηεηα λα πηζηέςεη ζηνλ εαπηό ηνπ, λα αγαπήζεη απνθαηάζηαζε πνπ ζα κνπ πξνζέθεξε. Ήζεια λα
απηό πνπ θάλεη θαη κε αξσγνύο ηελ επαγγεικαηηθή κπσ ζε κηα ζηξαηησηηθή ζρνιή θαη ηόηε κόλν ε
ζπλείδεζε, ηελ εθπαίδεπζε θαη ηελ λνζειεπηηθή έπαηξλε γπλαίθεο
θαηάξηηζε λα κπνξέζεη λα πξνζθέξεη ζηνλ αμησκαηηθνύο. Βέβαηα κνπ άξεζε πνιύ ε
πάζρνληα Άλζξσπν. Βηνινγία θαη ε Αλαηνκία, νπόηε δελ
Πνηα πηζηεύεηε νηη είλαη ε θπξηόηεξε δπζθνιεύηεθα λα βξσ πξόζθνξν
ζπκβνιή ηνπ επαγγέικαηόο ζαο ζηελ έδαθνο θη ελδηαθέξνλ ζηα καζήκαηα
επηζηήκε θαη ην θνηλσληθό ζύλνιν; θαηά ηε δηάξθεηα ηεο θνίηεζεο κνπ. Λόγσ
Δίκαζηε ζηελ πξώηε γξακκή θαη ε ηεο ειιηπνύο επαγγεικαηηθήο θαηάξηηζεο
εμεηδίθεπζε ζηνλ ηνκέα καο, παξάιιεια κε -ηδηαίηεξα ηελ επνρή πνπ έδηλα εμεηάζεηο-
ηε ζπλερηδόκελε εθπαίδεπζε- Διαβάςτε πληροφορίεσ για το δπζθνιεπόκνπλ λα πξνζαλαηνιηζηώ θαη
αθνινπζώληαο ηηο επηηαγέο ηεο επάγγελμα τησ νοςηλεύτριασ. λα βάισ ζηόρνπο γηα ηε κειινληηθή κνπ
ηερλνινγίαο- απνηειεί εθαιηήξην γηα ηνλ πνξεία. Ήμεξα ηνπιάρηζηνλ πνηα δέζκε
θαζέλα καο ηειεηώλνληαο κηα ηέηνηα ζρνιή λα ζα αθνινπζήζσ αιιά όρη θαη ηη επάγγεικα ζα επηιέμσ,
αλαβαζκίζεη θαη λα εμειίμεη ηε ζέζε θαη ηελ πνξεία ηνπ νπόηε θαη απνθάζηζα ηε ζηξαηησηηθή λνζειεπηηθή όηαλ
ζηελ επηζηήκε πνπ αθνινπζεί. ΢ήκεξα νη λνζειεπηέο ήκνπλ πηα ζηελ ηειεπηαία ηάμε ηνπ Λπθείνπ.
έρνπλ εμειηρζεί αξθεηά κέζα από ηελ επηζηεκνληθή Πνηα εκπόδηα ή δπζθνιίεο έρεηε ζπλαληήζεη θαηά
γλώζε θη έξεπλα, δηαηεξώληαο έλα πςειό επίπεδν ηελ επαγγεικαηηθή ζαο θαξηέξα;
παηδείαο θαη κόξθσζεο. Η πνξεία ελόο επαγγεικαηία Ο Φξεηδεξίθνο Νίηζε είπε θάπνηε: «ό,ηη δε ζε ζθνηώλεη
λνζειεπηή είλαη αλνδηθή θαζώο ηνπ πξνζθέξνληαη ζε θάλεη πην δπλαηό». ΢πλάληεζα θαη ζπλαληώ
πνιιέο επθαηξίεο λα αλαβαζκίζεη ηελ πνηόηεηα ηεο θαζεκεξηλά πνιιέο δπζθνιίεο, άιινηε κεγάιεο θη
εξγαζίαο ηνπ κέζα από ηελ επηζηήκε ηνπ θαη απηό αλππέξβιεηεο, άιινηε κηθξόηεξεο θαη δηαρεηξίζηκεο.
απνηειεί πξόθιεζε. Ιδηαίηεξα όηαλ πξέπεη λα ζπλεξγαζηείο κε άιιεο
Πνηα πηζηεύεηε όηη είλαη ηα ζεηηθά ζηνηρεία ηνπ επηζηεκνληθέο νκάδεο θαη λα ζπγθεξάζεηο πνιιέο
επαγγέικαηνο ζαο; Τη ζαο αξέζεη πεξηζζόηεξν ζ' νκάδεο εξγαζίαο πξνο έλαλ θνηλό ζηόρν γηα πςειή
απηό; πνηόηεηα λνζειείαο ησλ αζζελώλ. Η πνξεία ελόο
Έλαο λνζειεπηήο πξέπεη λα δηαζέηεη γλώζεηο θαη λνζειεπηή, ελόο πξντζηακέλνπ, ελόο αμησκαηηθνύ έρεη
ζζέλνο, θαηάξηηζε θαη ζπλαίζζεζε, κπαιό θαη ςπρή γηα πνιιέο πξνθιήζεηο, νη νπνίεο ζε σξηκάδνπλ ζε
λα κπνξεί λα αληαπεμέιζεη ζηηο επαγγεικαηηθέο ηνπ πιάζνπλ θαη ζε δηδάζθνπλ. Δμάιινπ νη πην δύζθνιεο
απαηηήζεηο. Αθόκα λα έρεη ςπρηθή δύλακε όηαλ έξρεηαη ζηηγκέο είλαη απηέο πνπ δίλνπλ ηε κεγαιύηεξε
αληηκέησπνο κε ηνλ πόλν, ηελ αλεζπρία, ηνπο θόβνπο, ηθαλνπνίεζε. Δίλαη απηέο κέζα από ηηο νπνίεο καζαίλεη
ηε δπζηξνπία θαη ηελ ηδηαηηεξόηεηα ηνπ θάζε θάπνηνο ηε δύλακε πνπ θξύβεη κέζα ηνπ.
αξξώζηνπ. Ιδηαίηεξα όηαλ κηιάκε γηα έλαλ ρξόλην Πηζηεύεηε όηη έρεηε θαιή απόδνζε σο
αζζελή ν νπνίνο ρξήδεη ζηαδηαθήο θαη πεξηνδηθήο επαγγεικαηίαο;
εθηίκεζεο θη αληηκεηώπηζεο, απηό απνηειεί πξόθιεζε Απηό είλαη έλα εξώηεκα πνπ ζα κπνξνύζαλ λα
γηα έλαλ «κάρηκν» λνζειεπηή κε αλήζπρν πλεύκα. απαληήζνπλ θαιύηεξα νη άλζξσπνη ηνπ εξγαζηαθνύ
Απηό κπνξεί λα είλαη ςπρνθζόξν, αιιά γεκίδεη θαηά ηε κνπ πεξηβάιινληνο. Απηνί πνπ κπνξνύλ λα κε θξίλνπλ
γλώκε κνπ- ηθαλνπνίεζε θαη πιεξόηεηα ηνλ είλαη νη αζζελείο κνπ θαη ην πξνζσπηθό ηεο κνλάδαο
επαγγεικαηία, γλσξίδνληαο όηη ε πξνζθνξά ηνπ είλαη κνπ κε ηνπο νπνίνπο έξρνκαη θαζεκεξηλά ζε επαθή θαη
αλεθηίκεηε θαη αληδηνηειήο πξνο ηνλ άλζξσπν πνπ ζπλεξγαζία.
ππνθέξεη θη αλαδεηά ιύζε ζηηο απνξίεο ηνπ θαη Πνηεο πηζηεύεηε όηη είλαη νη ζπλζήθεο εξγαζίαο ησλ
εθεζπραζκό ζηηο θνβίεο ηνπ γηα ηελ αληηκεηώπηζε ηνπ λνζειεπηώλ ηα ηειεπηαία ρξόληα ζηελ Ειιάδα;
πόλνπ ηνπ. Σν ρακόγειν ηθαλνπνίεζεο ηνπ αζζελή ηελ Δίλαη επξέσο απνδεθηό όηη ε παλεπηζηεκηαθή
ώξα πνπ βξίζθεηαη ζην θξεβάηη ηνπ πόλνπ είλαη γηα κόξθσζε ησλ λνζειεπηώλ έρεη αλαβαζκίζεη πνιύ ηελ
κέλα ε κέγηζηε ηθαλνπνίεζε πνπ κπνξώ λα πάξσ. επαγγεικαηηθή ηνπο απόδνζε θαη ηελ
Απηό απνζβέλεη όιε ηελ θνύξαζε ηεο εκέξαο, κε επηζηεκνληθόηεηά ηνπο ζηνλ εξγαζηαθό ηνπο ηνκέα. Οη

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Σεύρνο 2| 13

ζπλζήθεο εξγαζίαο όκσο δελ αληαπνθξίλνληαη ζε σθειήζσ πξνζθέξνληαο θαη λα σθειεζώ


απηό, ιόγσ έλδεηαο πξνζσπηθνύ ζηα πεξηζζόηεξα δνθηκάδνληαο ηηο αληνρέο κνπ ζε δύζθνιεο
λνζνθνκεία. Παξά ην πςειό καζεζηαθό επίπεδν θαηαζηάζεηο. Όηαλ εθηηκάο θαη ζέβεζαη απηό πνπ
(θαηόρσλ κεηαπηπρηαθώλ θαη δηδαθηνξηθώλ ηίηισλ), θαη θάλεηο, θαη ην θάλεηο κε αμηνπξέπεηα, είλαη ζίγνπξν όηη
ηηο επηδόζεηο πνιιώλ ζπλαδέιθσλ, ην εξγαζηαθό ζα ιάβεηο θαη ην αλάινγν αληίηηκν.
πεξηβάιινλ, νη πςειέο απαηηήζεηο, ν κεγάινο όγθνο
δνπιεηάο, νη πνιιέο βάξδηεο θαη ε έιιεηςε ρξόλνπ,
πνιιέο θνξέο απνκεηώλνπλ ηελ πνηόηεηα ηεο εξγαζίαο
ηνπο πξνο όθεινο ηεο πνζόηεηαο.
Πνηεο ζπκβνπιέο ζα δίλαηε ζηνπο λένπο πνπ
ζέινπλ λα ζπνπδάζνπλ θαη λα εξγαζηνύλ σο
ζηξαηησηηθνί λνζειεπηέο;
΢πκβνπιεύσ ηνπο λένπο ζήκεξα λα επηιέμνπλ θαη λα
ππεξεηήζνπλ απηό πνπ αγαπνύλ. Σα ηειεπηαία ρξόληα
ε ρώξα καο βξίζθεηαη ζε πνιύ δπζκελή θαηάζηαζε θαη
ε επαγγεικαηηθή απνθαηάζηαζε ησλ πεξηζζνηέξσλ
είλαη δπζηπρώο δπζνίσλε ζε όινπο ηνπο
επαγγεικαηηθνύο ηνκείο. Απηνί ινηπόλ πνπ ζα
ζειήζνπλ λα ζπνπδάζνπλ ζηξαηησηηθνί λνζειεπηέο
πξέπεη λα δηαζέηνπλ πεηζαξρία θαη ςπρηθό ζζέλνο γηα
λα αληηκεησπίζνπλ ηόζν ηηο απαηηήζεηο ηνπ
επαγγέικαηόο ηνπο όζν θαη ηηο επηηαγέο ηεο
ζηξαηησηηθήο ηνπο θαξηέξαο. Μόλν έηζη ζα κπνξέζνπλ
λα απνδώζνπλ ηα κέγηζηα θαη λα αληαπνθξηζνύλ ζηα
θαζήθνληά ηνπο πην εύθνια.
Σε πνην βαζκό επεξεάδεη ε δνπιεηά ζαο ηελ
θνηλσληθή δσή ζαο; Έρεηε αξθεηό πξνζσπηθό
ειεύζεξν ρξόλν;
΢ίγνπξα έλα ηέηνην αλζξσπνθεληξηθό επάγγεικα δελ
κπνξεί λα αθήλεη θάπνηνλ αδηάθνξν θαη
ςπρνζπλαηζζεκαηηθά αλεπεξέαζην. Δίλαη αιήζεηα πσο
πνιιέο θνξέο θάλσ κεγάιε πξνζπάζεηα λα κε
κεηαθέξσ ηε ζπλαηζζεκαηηθή κνπ θόξηηζε ζηελ
θνηλσληθή κνπ δσή θαη ηελ νηθνγέλεηα κνπ. Ωο έλα
βαζκό ηα έρσ θαηαθέξεη,
έρνληαο όκσο έλα
πεξηβάιινλ ηδηαίηεξα
ππνζηεξηθηηθό. Γελ ην
θξύβσ βέβαηα όηη ζ απηό κε
βνήζεζαλ νη ζπνπδέο κνπ
ζηηο «αλζξώπηλεο ζρέζεηο»
ηόζν ζηελ αλαγλώξηζε θαη
Διαβάςτε πληροφορίεσ για το
επάγγελμα τησ ςτρατιωτικήσ
ηνλ έιεγρν ησλ δηθώλ κνπ
νοςηλεύτριασ. ζπλαηζζεκάησλ όζν θαη
ζηελ ελζπλαίζζεζε θαη
θαηαλόεζε ησλ άιισλ,
κέζα από ηελ ζπλαηζζεκαηηθή λνεκνζύλε. Η γλώζε
θαη ν θαζνξηζκόο ησλ ςπρηθώλ θαηαζηάζεσλ πνπ
βηώλνπκε, καο βνεζνύλ λα αληηιακβαλόκαζηε
θαιύηεξα ηα εξεζίζκαηα πνπ ηηο πξνθαινύλ θαη έηζη
νδεγνύκαζηε ζε κεγαιύηεξν απηνέιεγρν θαη νξζόηεξεο
απνθάζεηο γηα ηελ επίιπζε ησλ πξνβιεκάησλ πνπ
αληηκεησπίδνπκε. Ο πξνζσπηθόο ειεύζεξνο ρξόλνο
κνπ κπνξεί λα κελ είλαη αξθεηόο αιιά θαηαθέξλσ λα
ηνλ εθκεηαιιεπηώ ζην κέγηζην.
Έρεηε κεηαληώζεη γηα ηελ επηινγή ηνπ
επαγγέικαηνο ζαο; Αλ είραηε ηελ επθαηξία ζήκεξα
ζα αιιάδαηε ην επάγγεικα ή/θαη ηελ εηδηθόηεηα
ζαο, θη αλ λαη γηα πνην ιόγν;
Γελ έρσ κεηαληώζεη γηα ην επάγγεικα πνπ θάλσ νύηε
γηα ηελ εηδηθόηεηα πνπ αθνινύζεζα. Μέζα από απηό
έρσ ρηίζεη ηελ πξνζσπηθόηεηα κνπ, έρσ απνθηήζεη
πείξα θαη γλώζε, παηδεία θαη ζνθία, θη απηό δελ
απνηηκάηαη. Μνπ δόζεθε ε επθαηξία λα ζπνπδάζσ θαη
λα δηεπξύλσ ηνπο γλσζηηθνύο κνπ νξίδνληεο, λα

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεχρνο 2| 14

ζπλέληεπμε
Η Καςηψρα Φξχζα είλαη ηερλνιφγνο ξαδηνινγίαο-αθηηλνινγίαο θαη εξγάδεηαη ζην «Λατθφ» Γεληθφ
Ννζνθνκείν Αζελψλ κε εηδίθεπζε ζηε ρξήζε ηνπ αμνληθνχ ηνκνγξάθνπ. Είλαη ζχδπγνο, κεηέξα
θαη παξαθνινπζεί κεηαπηπρηαθφ πξφγξακκα εηδίθεπζεο ζηελ επαγγεικαηηθή θαη πεξηβαιινληηθή
πγεία.

Σηηο 27/3/2018 ππνδερηήθακε ζηε βηβιηνζήθε ηνπ Έρεηε γεληθά θάπνηα εηδίθεπζε ζην επάγγεικά
ζρνιείνπ καο ηελ θπξία Καςηψρα Φξχζα. Απάληεζε κε ζαο;
πξνζπκία ζηηο εξσηήζεηο καο θαη κνηξάζηεθε καδί καο Δχν - ηξεηο ζα έιεγα. Υπάξρνπλ δηάθνξεο επηκέξνπο
ηηο εκπεηξίεο ζρεηηθά κε ηελ επαγγεικαηηθή ηεο εμεηδηθεχζεηο γηα έλαλ ηερλνιφγν αθηηλνιφγν.
επηινγή. Υπάξρνπλ νη ηερλνιφγνη αθηηλνιφγνη πνπ
Θα ζέιακε αξρηθά λα καο πεξηγξάςεηε ζύληνκα ηηο απαζρνινχληαη ζηε ζπκβαηηθή-ςεθηαθή απεηθφληζε
ζπνπδέο ζαο. (DR), άιινη ζηελ καζηνγξαθία (Mammo), άιινη ζηελ
Αξρηθά μεθίλεζα απφ κεηαδεπηεξνβάζκην ΙΕΚ ηεο επεκβαηηθή αθηηλνινγία, δειαδή ζηελ ςεθηαθή
Θεζζαινλίθεο θαη έπεηηα ζπλέρηζα ηηο ζπνπδέο κνπ αθαηξεηηθή αγγεηνγξαθία (DSA), άιινη ζηελ κνλάδα
ζην ΑΤΕΙ Αζελψλ πνπ απνηειεί θαη ην κνλαδηθφ ηκήκα ζηεθαληαηνγξαθίαο, άιινη ζηελ Υπνινγηζηηθή
αλψηαηεο εθπαίδεπζεο απφ ην νπνίν απνθνηηνχλ Τνκνγξαθία (CT), άιινη ζηελ Μαγλεηηθή Tνκνγξαθία
ηερλνιφγνη αθηηλνιφγνη ηαηξηθήο απεηθφληζεο, (MRI), άιινη ζηελ νζηενππθλνκεηξία (DEXA), άιινη
αθηηλνζεξαπείαο θαη ππξεληθήο ηαηξηθήο ζηελ Ειιάδα. ζηελ αθηηλνζεξαπεία (RT), άιινη ζηελ ππξεληθή
Πόζνλ θαηξό εξγάδεζηε σο ηερλνιόγνο Ιαηξηθή (NM) θη άιινη ζηα πιένλ ζχγρξνλα πβξηδηθά
αθηηλνιόγνο; Πνύ εξγάδεζηε ζήκεξα; ζπζηήκαηα Πνδηηξνληαθήο Τνκνγξαθίαο (PETCT). Σην
Εξγάδνκαη πεξίπνπ 23 ρξφληα ζην ΓΝΑ «Λατθφ». εμσηεξηθφ νη ηερλνιφγνη αθηηλνιφγνη δηελεξγνχλ θαη ηα
Πνηεο είλαη νη θαζεκεξηλέο αξκνδηόηεηεο ζαο; ππεξερνηνκνγξαθήκαηα θάηη πνπ δελ ζπκβαίλεη αθφκε
Τα ηειεπηαία ρξφληα εξγάδνκαη ζηε Μνλάδα ζηελ ρψξα καο. Η δηθή κνπ ζηαδηνδξνκία μεθίλεζε,
Υπνινγηζηηθήο Τνκνγξαθίαο ηνπ Αθηηλνδηαγλσζηηθνχ φπσο φισλ ησλ ηερλνιφγσλ αθηηλνιφγσλ, απφ ηελ
Τκήκαηνο, φπνπ νη βαζηθέο κνπ αξκνδηφηεηεο είλαη ε ζπκβαηηθή, ηελ θιαζζηθή απεηθφληζε θαη ζρεδφλ
δηελέξγεηα ησλ εμεηάζεσλ κε αμνληθφ ηνκνγξάθν, ε ακέζσο κεηαθηλήζεθα ζηε κνλάδα ηεο
ζηεθαληαηνγξαθίαο ηνπ
λνζνθνκείνπ. Μεηά απφ
10 ρξφληα εμεηδηθεχζεθα
ζηνλ αμνληθφ ηνκνγξάθν
φπνπ εξγάδνκαη σο
ζήκεξα.
Πνηεο είλαη γεληθά νη
ζπλζήθεο εξγαζίαο ζαο;
(σξάξην, κεηαθίλεζε,
θ.ά.)
Η επηθηλδπλφηεηα ηνπ
επαγγέικαηνο ζπλδέεηαη
κε ηελ αθηηλνβνιία θαη ηα
κνιπζκαηηθά αλζξψπηλα
παξάγσγα φπσο αίκα
ηξηζδηάζηαηε επεμεξγαζία θαη ε απνηχπσζε εηθφλσλ,
θιπ. Τν σξάξην είλαη θαζεκεξηλά επηά ψξεο (θη φρη
ε θαηάξηηζε πξνγξακκάησλ-βαξδηψλ, ε παξαγγειία
νθηψ ιφγσ ηεο αθηηλνβνιίαο) θαη ζπκπεξηιακβάλεη
αλαισζίκσλ θαη ε ζπκκεηνρή ζε επηηξνπέο γηα
Σαββαηνθχξηαθα θαη αξγίεο. Είλαη θπιηφκελν, δειαδή
δηαγσληζκνχο πξνκήζεηαο θαη ζπληήξεζεο
κπνξεί λα είλαη πξσηλφ, απνγεπκαηηλφ ή λπρηεξηλφ.
ηαηξνηερλνινγηθνχ εμνπιηζκνχ θαη αλαιψζηκνπ πιηθνχ.
Είζηε ηθαλνπνηεκέλε από ηηο νηθνλνκηθέο ζαο
Θα ήζεια λα επηζεκάλσ φηη ε δηελέξγεηα εμεηάζεσλ
απνιαβέο;
αθνχγεηαη απιή, αιιά δελ είλαη. Ο ηερλνιφγνο
Δελ ζα ην έιεγα, εηδηθά ηνλ ηειεπηαίν θαηξφ πνπ φινη
αθηηλνιφγνο είλαη ν πξψηνο επαγγεικαηίαο πγείαο πνπ
θαηεγνξνχλ ηνπο εξγαδφκελνπο ζηνλ δεκφζην ηνκέα
ζπλαληά ηνλ άξξσζην, παξαιακβάλεη ην
θαη δε ζηηο ππεξεζίεο πγείαο ζεσξψληαο ηνπο σο
παξαπεκπηηθφ φπνπ αλαγξάθεηαη ην αίηεκα ηεο
πςειφκηζζνπο, φηαλ ζε άιινπο θνξείο ηνπ δεκνζίνπ,
εμέηαζεο. Με ιίγα ιφγηα είλαη ε δηεπαθή κεηαμχ
ππάιιεινο φκνηαο εθπαηδεπηηθήο βαζκίδαο θαη
αξξψζηνπ θαη ηερλνινγίαο. Εμάιινπ, ν αμνληθφο
πξνυπεξεζίαο ακείβεηαη πεξηζζφηεξν. Όκσο, ην
ηνκνγξάθνο είλαη ζχζηεκα πνπ παξάγεη αθηηλνβνιία Φ
ιππεξφ δελ είλαη νη ρακειέο νηθνλνκηθέο απνιαβέο
πνπ είλαη δπλεηηθά επηθίλδπλε γηα ηνλ εμεηαδφκελν.
αιιά ην “πάγσκα” θάζε εμέιημεο είηε βαζκνινγηθήο είηε
Επνκέλσο, ν ξφινο ηνπ είλαη εμαηξεηηθά ζεκαληηθφο
κηζζνινγηθήο. Τα ηειεπηαία ρξφληα δελ πξνζθέξνληαη
δηφηη πξέπεη λα πεξηνξίδεη ηελ δφζε αθηηλνβνιίαο ηνπ
θίλεηξα γηα εμέιημε θαη γηα βειηίσζε ησλ
αξξψζηνπ θαη ηαπηφρξνλα λα δηαηεξεί ζε πςειφ
επαγγεικαηηψλ πγείαο ζηνλ δεκφζην ηνκέα. Πξφζθαηα
επίπεδν ηελ δηαγλσζηηθή αμία ησλ απνηειεζκάησλ.
άξζεθε ε παχζε βαζκνινγηθήο εμέιημεο θαη επειπηζηψ
Μάιηζηα, ππάξρνπλ ζεζκνζεηεκέλα φξηα (απφ ηελ
φηη κε νξζνινγηθή θαη ζπζηεκαηηθή αμηνιφγεζε ησλ
Ειιεληθή Επηηξνπή Αηνκηθήο Ελέξγεηαο, ΕΕΑΕ-2014)
δνκψλ θαη δηαδηθαζηψλ πξψηα θαη κεηά ηνπ
ηα νπνία δελ πξέπεη λα ππεξβαίλνληαη.

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεχρνο 2| 15

πξνζσπηθνχ, ζα επαλέιζνπκε ζηγά ζηγά. Απφ ηελ απνηειεζκαηηθέο κεζφδνπο θαηά ηελ δηελέξγεηα
άιιε, ζεσξψ φηη ζηνλ ηδησηηθφ ηνκέα ε θαηάζηαζε είλαη εμεηάζεσλ.
αλεπίηξεπηε φηαλ ζπλάδειθνη ακείβνληαη κε 486 επξψ. Γηαηί επηιέμαηε λα γίλεηε ηερλνιόγνο αθηηλνιόγνο;
Πνηα απήρεζε έρεη ην επάγγεικά ζαο ζηνλ Επηιέμαηε ην επάγγεικα ζαο από κηθξή ειηθία ή
θνηλσληθό πεξίγπξν; Πνηα πηζηεύεηε όηη είλαη ε αιιάμαηε γλώκε κεγαιώλνληαο;
αληίιεςε ησλ άιισλ αλζξώπσλ γηα ην επάγγεικα Θπκάκαη φηη ήζεια λα γίλσ θνηλσληνιφγνο, αιιά
ηνπ ηερλνιόγνπ αθηηλνιόγνπ; ζεσξνχζα φηη ήηαλ πεξηζζφηεξν
Είλαη δχζθνιν λα ζαο απαληήζσ. Γηα ζεσξεηηθήο θαηεχζπλζεο απφ φζν ζα
παξάδεηγκα νξηζκέλνη άλζξσπνη θαη ήζεια. Ήκνπλ κεηαμχ ηερλνιφγνπ
κάιηζηα ζπλεξγάηεο, ηαηξνί θαη λνζειεπηέο ηαηξηθψλ εξγαζηεξίσλ θαη ηερλνιφγνπ
ζεσξνχλ φηη παηάκε θνπκπηά, άιινη αθηηλνιφγνπ. Τειηθά ηελ απφθαζε ηελ
λνκίδνπλ φηη θνξάκε εθείλεο ηηο θίηξηλεο πήξα κεηά απφ δηεξεπλεηηθέο ζπδεηήζεηο
ζηνιέο θαη είκαζηε εθηεζεηκέλνη ζπλερψο πνπ είρα κε κία εμαδέιθε, πνπ
ζε επηβιαβείο αθηηλνβνιίεο φπσο ζηηο εξγάδνληαλ σο πξντζηακέλε λνζειεχηξηα
ηαηλίεο, άιινη λνκίδνπλ φηη είκαζηε ηαηξνί, Διαβάςτε πληροφορίεσ για το ζε κεγάιν λνζνθνκείν ηεο Αζήλαο.
άιινη καο ζεσξνχλ λνζειεπηέο. Σπρλά επάγγελμα του τεχνολόγου Ωζηφζν ην “γηαηί” αδπλαηψ λα ην
καο απνθαινχλ ηερληθνχο. Ο ηερλνιφγνο ακτινολόγου ζπκεζψ. Πέξαζαλ θαη πνιιά ρξφληα απφ
αθηηλνιφγνο ζηελ ρψξα καο είλαη ζρεδφλ ηφηε.
αφξαηνο. Όινη ηνλ βιέπνπκε, αιιά δελ μέξνπκε ηη Πνηα εκπόδηα ή/θαη δπζθνιίεο έρεηε ζπλαληήζεη
αθξηβψο θάλεη. Η ζεκεξηλή ζπλέληεπμε κνχ δίλεη ηελ θαηά ηελ επαγγεικαηηθή ζαο θαξηέξα;
επθαηξία λα πξνάγσ ην επάγγεικα αιιά θαη ηελ εηθφλα Τα εκπφδηα πνπ ζπλαληνχλ νη εξγαδφκελεο γπλαίθεο
καο. Η αιήζεηα είλαη φηη πξέπεη θη εκείο λα γίλνπκε πνπ γίλνληαη κεηέξεο. Η δηαθνπή άζθεζεο ηνπ
πεξηζζφηεξν νξαηνί. Εμάιινπ θαη ζε άιιεο επαγγέικαηνο ιφγσ αλαηξνθήο παηδηψλ. Σε κία
αλαπηπζζφκελεο ρψξεο φπνπ ηα ζπζηήκαηα πγείαο επηζηεκνληθά παξαγσγηθή ειηθία δηέθνςα ηελ άζθεζε
είλαη ηαηξνθεληξηθά θη φρη αλζξσπνθεληξηθά, ν ηνπ επαγγέικαηνο ιφγσ αλαηξνθήο παηδηψλ.
ηερλνιφγνο αθηηλνιφγνο αδπλαηεί λα απηνδηαθεκηζηεί, Καζπζηέξεζα ηελ παξαθνινχζεζε κεηαπηπρηαθνχ
αδπλαηεί λα επηθνηλσλήζεη ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ έξγνπ πξνγξάκκαηνο κε απνηέιεζκα λα ην μεθηλήζσ εθέηνο.
θαη ην ξφινπ ηνπ. Αλ θαη δελ έρσ ζπλαληήζεη δπζθνιίεο ζηελ
Πνηα πηζηεύεηε όηη είλαη ε θύξηα ζπκβνιή ηνπ επαγγεικαηηθή κνπ θαξηέξα, απφ ηελ άιιε δελ κνπ
επαγγέικαηνο ζαο ζηελ επηζηήκε θαη ην θνηλσληθό έρνπλ δνζεί θαη επθαηξίεο. Σην ΕΣΥ δελ ππάξρεη
ζύλνιν; δηαζηξσκάησζε ησλ ηερλνιφγσλ αθηηλνιφγσλ φπσο
Σαο απαληψ κε ηηο θπξηφηεξεο αλαθνξέο γηα ηε ζηνπο ηαηξνχο θαη λνζειεπηηθφ πξνζσπηθφ. Η
ζπκβνιή καο απφ ζπλεξγάηεο αλεπηπγκέλσλ ρσξψλ πθηζηάκελε δνκή θαη ηα νξγαλνγξάκκαηα ησλ
φπνπ ζεσξνχλ φηη ε αθηηλνινγία είλαη ηα κάηηα ηεο λνζνθνκείσλ δελ πξνβιέπνπλ ηερλνιφγνπο
ηαηξηθήο θαη φηη ν ηερλνιφγνο αθηηλνιφγνο δηακνξθψλεη αθηηλνιφγνπο ζε ζέζεηο δηεπζπληψλ -ππνδηεπζπληψλ κε
ζεκαληηθά ην επίπεδν πνηφηεηαο ηνπ έξγνπ ηνπ ηαηξνχ απνηέιεζκα θάζε πξνζπάζεηα αλάπηπμεο δεμηνηήησλ
αθηηλνιφγνπ θαη θαηά ζπλέπεηα ηελ έθβαζε ηεο πγείαο θαη ηθαλνηήησλ λα απνηειεί ελέξγεηα πξνζσπηθήο
ηνπ αξξψζηνπ. Επηπιένλ ην επάγγεικά καο ζπκβάιιεη βειηίσζεο ρσξίο λα ζπκβάιιεη ζηελ θαζεκεξηλή
ζεκαληηθά ζηελ πξνιεπηηθή ηαηξηθή πνπ αζθείηαη ιεηηνπξγία ηνπ ηκήκαηνο θαη ηνπ λνζνθνκείνπ.
ζήκεξα. Αξθεί λα ζθεθζεί θαλείο ηνπο καδηθνχο Δπζηπρψο ζηα λνζνθνκεία καο θπξηαξρνχλ αθφκε
πξνιεπηηθνχο ειέγρνπο πνπ γίλνληαη κε πξνγξάκκαηα απηαξρηθά κνληέια δηνίθεζεο κε ηαηξνθεληξηθφ
καζηνγξαθίαο γλσζηά σο «screening». Σψδνληαη δσέο πξνζαλαηνιηζκφ, ελψ δελ ππάξρεη νπζηαζηηθή
θαη απνθεχγεηαη ζπαηάιε ησλ ειάρηζησλ δηαζέζηκσλ ζηνρνζεζία κε ηελ εκπινθή ηνπ πξνζσπηθνχ.
πφξσλ ηνπ ΕΣΥ θαη ησλ λνηθνθπξηψλ (θάξκαθα, Πηζηεύεηε όηη έρεηε θαιή απόδνζε σο
ππεξεζίεο, ρξήκαηα), φηαλ εληνπηζηεί ν θαξθίλνο ζε επαγγεικαηίαο;
πξψηκν ζηάδην. Σπκπεξαζκαηηθά, ε θπξηφηεξε Πξνζπαζψ λα ζπκκνξθψλνκαη κε ηα πιένλ ζχγρξνλα
ζπκβνιή καο είλαη φηη ζπκβηβάδνπκε ηνλ ελδερφκελν δεδνκέλα θαη λα δηαηεξψ πλεχκα νκαδηθφηεηαο κε
θίλδπλν απφ ηελ έθζεζε ζηελ αθηηλνβνιία κε ην ηνπο ζπλαδέιθνπο θαη ζπλεξγάηεο ζε θαζεκεξηλή
αλακελφκελν φθεινο πνπ ζα απνθηήζεη ν άξξσζηνο βάζε. Επίζεο κε ελδηαθέξεη ε άξηζηε επηθνηλσλία κε
απφ ηε ζπγθεθξηκέλε εμέηαζε ή πξάμε. Φέξνπκε εμεηαδφκελνπο θαη ζπλνδνχο. Απφ ηελ ζηηγκή πνπ
ηεξάζηηα επζχλε, δηφηη είκαζηε ππνρξεσκέλνη λα ζπρλά είκαη απνδέθηεο ζεηηθψλ ζρνιίσλ απφ
ιεηηνπξγνχκε σο ζπλήγνξνη ηνπ αξξψζηνπ ζηελ ρακνγειαζηνχο αξξψζηνπο, ζπλνδνχο θαη ζπλεξγάηεο
αθηηλνπξνζηαζία. πηζηεχσ φηη βξίζθνκαη ζηε ζσζηή θαηεχζπλζε.
Πνηα πηζηεύεηε είλαη ηα ζεηηθά ζηνηρεία ηνπ Πνηεο πηζηεύεηε όηη είλαη νη ζπλζήθεο εξγαζίαο ησλ
επαγγέικαηνο ζαο; Τη ζαο αξέζεη πεξηζζόηεξν ζε ηερλνιόγσλ αθηηλνιόγσλ ηα ηειεπηαία ρξόληα
απηό; ζηελ Ειιάδα;
Η άκεζε επαθή κε αλζξψπνπο πνπ ζε έρνπλ αλάγθε Τν επάγγεικά καο είλαη πιένλ λνκνζεηηθά ξπζκηδφκελν
θαη ζνπ εκπηζηεχνληαη ηελ πγεία ηνπο θαη ε ζρέζε κε απφ ην 2014, δειαδή δελ επηηξέπεηαη θάπνηνο λα
ηελ ηαηξηθή ηερλνινγία πνπ ζπλερψο εμειίζζεηαη. Με εξγαζηεί σο ηερλνιφγνο αθηηλνιφγνο ρσξίο άδεηα
ελζνπζηάδεη πνπ ζπκβάιισ ζην ηειηθφ απνηέιεζκα. άζθεζεο επαγγέικαηνο. Παξάιιεια ηα ηκήκαηα
Μνπ αξέζεη πνπ θαινχκαη λα είκαη ζπλερψο ζε ηαηξηθήο απεηθφληζεο, ζεξαπείαο θαη ππξεληθήο
εγξήγνξζε, θαζψο ηα λέα δεδνκέλα θαη ε ξαγδαία ηαηξηθήο ιεηηνπξγνχλ κφλν εθφζνλ πιεξνχλ θαλφλεο
εμέιημε ζηελ ηαηξηθή ηερλνινγία απαηηεί θαη θαλνληζκνχο πνπ πξνβιέπνληαη απφ θείκελεο
επηθαηξνπνίεζε γλψζεσλ. Σπρλά καζαίλσ θαη θάηη δηαηάμεηο ηεο Επξσπατθήο Ννκνζεζίαο θαη ηνπ Εζληθνχ
θαηλνχξην πξνθεηκέλνπ λα εθαξκφδσ λεφηεξεο θαη πην Δίθαηνπ. Κάζε ηκήκα, εξγαζηήξην είλαη ππνρξεσκέλν

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεχρνο 2| 16

λα αλαξηά ηελ άδεηα ιεηηνπξγίαο πνπ ηνπ ρνξεγείηαη αθηηλνιφγνη κε ηηο θηλεηέο κνλάδεο καζηνγξαθίαο γηα
θαηφπηλ δηεμνδηθψλ ειέγρσλ ηεο Ειιεληθήο Επηηξνπήο ηελ πξψηκε αλίρλεπζε ηνπ θαξθίλνπ ηνπ καζηνχ, ηηο
Αηνκηθήο Ελέξγεηαο. Εθφζνλ νη ζπλζήθεο εξγαζίαο θηλεηέο κνλάδεο αθηηλνγξαθίαο ζηα θέληξα
είλαη ζχκθσλεο κε ηα απαηηνχκελα απφ ηνπο κεηαλαζηψλ γηα ηελ αλίρλεπζε επαλεκθαληδφκελσλ
αξκφδηνπο θνξείο, δηαζθαιίδεηαη ε πγηεηλή θαη λνζεκάησλ, φπσο ε θπκαηίσζε, ε ηιαξά θαη άιιεο
αζθάιεηα ησλ ηερλνιφγσλ αθηηλνιφγσλ. Όκσο έξεπλεο επθαηξηαθέο ινηκψμεηο. Η αιήζεηα είλαη φηη πξφζθαηα
έρνπλ δείμεη φηη ηα θπιηφκελα σξάξηα, νη πνιιέο ζθέθζεθα λα επηζηξέςσ ζηε κνλάδα
λπρηεξηλέο βάξδηεο, ν ηερλεηφο θσηηζκφο, νη νζφλεο ζηεθαληαηνγξαθίσλ αιιά κε ηελ εγθαηάζηαζε λένπ
θαηαγξαθήο, ε πνηφηεηα ηνπ εμαεξηζκνχ, ε ππεξζχγρξνλνπ αμνληθνχ ηνκνγξάθνπ πξφπεξζη
ζεξκνθξαζία, ν ζφξπβνο ησλ Η/Υ θαη κεραλεκάησλ θαη αλαζεψξεζα, δηφηη ζήκεξα δηελεξγψ
ε θαθή εξγνλνκία θαζηζκάησλ θαη γξαθείσλ εξγαζίαο ζηεθαληαηνγξαθίεο κε ηελ πιένλ ζχγρξνλε θαη
επεξεάδνπλ εληέιεη αξλεηηθά ηελ πγεία ησλ αλαίκαθηε κέζνδν ηεο ππνινγηζηηθήο
εξγαδνκέλσλ. ζηεθαληαηνγξαθίαο. Σαο επραξηζηψ γηα ηελ επθαηξία
Πνηεο ζπκβνπιέο ζα δίλαηε ζήκεξα ζηνπο λένπο πνπ κνπ δψζαηε λα επηθνηλσλήζσ ηε ρξεζηκφηεηα ηνπ
πνπ ζέινπλ λα ζπνπδάζνπλ θαη λα εξγαζηνύλ σο ξφινπ ηνχ ηερλνιφγνπ αθηηλνιφγνπ ζηηο ζχγρξνλεο
ηερλνιόγνη αθηηλνιόγνη; ππεξεζίεο πγείαο θαη λα πξνάγσ ηελ εηθφλα ηνπ ζηνπο
Να δψζνπλ ηδηαίηεξε βάζε ζηα καζήκαηα ησλ πξψησλ αλαγλψζηεο ζαο.
εηψλ, δηφηη απνηεινχλ ζεκειηψδε γλψζε γηα ηε
κειινληηθή ηνπο εμεηδίθεπζε. Αθφκε λα κελ δηζηάζνπλ
λα παξαθνινπζήζνπλ πξαθηηθή ζε δηάθνξα
λνζνθνκεία εληφο θαη εθηφο Ειιάδνο κε ην πξφγξακκα
ERASMUS επηιέγνληαο δηαθνξεηηθνχο ηνκείο, πξηλ
απνθαζίζνπλ ηελ εηδίθεπζή ηνπο. Επίζεο ε γλψζε
δεχηεξεο μέλεο γιψζζαο είλαη πξναπαηηνχκελε γηα ηελ
απφθηεζε κεηαπηπρηαθνχ ηίηινπ ζπνπδψλ θαζψο θαη
γηα ηελ ζπκκεηνρή ηνπο ζην πξφγξακκα ERASMUS.
Με ιίγα ιφγηα, ηνπο ζπκβνπιεχσ λα έρνπλ αλνηθηνχο
νξίδνληεο. Ο πξνπηπρηαθφο ηίηινο είλαη αθξηβψο απηφ.
Δελ ζα ήηαλ θαθφ λα ζπλερίζνπλ κε κεηαπηπρηαθέο
ζπνπδέο πνπ ζα ζπκβάιινπλ ζηελ ελδπλάκσζε ηνχ
πξνθίι ηνπο θαη ζην λα γίλνπλ πην αληαγσληζηηθνί ζηελ
αγνξά εξγαζίαο. Ο ηερλνιφγνο αθηηλνιφγνο θαη ε
ηαηξηθή ηερλνινγία είλαη άξξεθηα ζπλδεδεκέλα, δελ ζα
εμαθαληζηνχλ πνηέ. Είκαζηε ηα κάηηα ηεο ηαηξηθήο.
Φσξίο ηνλ ηερλνιφγν αθηηλνιφγν δελ δηελεξγνχληαη
εμεηάζεηο, δελ εθαξκφδνληαη ζεξαπεπηηθέο πξάμεηο θαη
δελ επηηπγράλεηαη επεμεξγαζία εηθφλσλ.
Σε πνην βαζκό επεξεάδεη ε δνπιεηά ζαο ηελ
θνηλσληθή δσή ζαο; Έρεηε αξθεηό πξνζσπηθό
ειεύζεξν ρξόλν;
Όπσο αλέθεξα πξνεγνπκέλσο, ηα θπιηφκελα σξάξηα,
ηα Σαββαηνθχξηαθα θαη νη αξγίεο είλαη απαηηεηηθά θαη
ειαηηψλνπλ ηνλ ειεχζεξν πξνζσπηθφ ρξφλν, φπσο
ζηα πεξηζζφηεξα επαγγέικαηα πγείαο. Πξνζσπηθά
ζεσξψ πσο ε θνηλσληθή δσή, φπσο θαη ν πξνζσπηθφο
ειεχζεξνο ρξφλνο, δελ επεξεάδεηαη ζεκαληηθά, φηαλ
ζπγθξίλσ κε άιια επαγγέικαηα.
Έρεηε κεηαληώζεη γηα ηελ επηινγή ηνπ
επαγγέικαηνο ζαο;
Κάζε άιιν. Εηδηθά ηψξα πνπ παξαθνινπζψ
κεηαπηπρηαθφ πξφγξακκα εηδίθεπζεο ζηελ
επαγγεικαηηθή θαη πεξηβαιινληηθή πγεία, κνπ δίλεηαη ε
επθαηξία λα κεηαιακπαδεχζσ ηελ λέα γλψζε, ηηο λέεο
εκπεηξίεο ζηνπο ζπλαδέιθνπο θαη ζπλεξγάηεο
επεξεάδνληαο ζηάζεηο θαη παξσρεκέλεο ζηάζεηο θαη
απφςεηο ηνπ παξειζφληνο.
Αλ είραηε ηελ επθαηξία ζήκεξα ζα αιιάδαηε ην
επάγγεικα ή/θαη ηελ εηδηθόηεηα ζαο θαη αλ λαη γηα
πνην ιόγν;
Καηεγνξεκαηηθά φρη. Τν αγαπψ ην επάγγεικα ηνπ
ηερλνιφγνπ αθηηλνιφγνπ, δηφηη πξνζθέξεη πνιιά ζην
θνηλσληθφ ζχλνιν, απιά δελ αλαδεηθλχνληαη ζηνλ
βαζκφ πνπ πξέπεη ζηε ρψξα καο. Σθεθζείηε ην
θνηλσληθφ έξγν πνπ επηηεινχλ νη ηερλνιφγνη

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 17

Διαγωνισμός Φωτογραυίας

Σην ηεύρνο απηό, δηνξγαλώζακε δηαγσληζκό θσηνγξαθίαο κε ζέκα «Ειιεληθό Φπζηθό


Πεξηβάιινλ». Οη ζπληάθηεο ηνπ πεξηνδηθνύ ςήθηζαλ θαη βξάβεπζαλ ηηο δύν θαιύηεξεο
θσηνγξαθίεο.

Θέση 1η Θέση 2η
«Αηελίδνληαο ην ειηνβαζίιεκα» «Η θύζε ηεο Ειιάδαο» «Αίγηλα»
Γιαρένη Μαρίνα Νικολοπούλοσ Νικολέηα Μπενέηοσ Λίνα

«Ο θόιπνο ησλ Αηγνζζέλσλ»


Γέροσ Φίλιππος

«Κνληά ζην πνηάκη»


Τεηράδης Παναγιώηης

«Χεηκσληάηηθν πξσηλό ζηε ιίκλε Λάδσλα»


Ανηώνωθ Εσάγγελος

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύρνο 2| 18

«Τν Λνπινύδη»
«Φνίληθεο ζηε Χαιθίδα» Καούκη Λένα
Μπινιάρης Κωνζηανηίνος

«Νεξνηξηβέο Μπξηηάο»
Ταραηζά Αναζηαζία

«Έλα ινπινύδη ζηα ζνθάθηα ηεο Νάμνπ»


Ρένηοσλα Νικολέηα
«Η νκνξθηά ηεο θύζεο-Αηηηθό πάξθν»
Κοσθαζίμης Μάριος

4thlabs.blogspot.gr
4th labs |Τεύτος 2| 19

για πλάκα…

Όπως και ζηο πρώηο ηεύτος, ζσνετίζοσμε ηην παροσζίαζη ζύνηομων αζηείων γύρω από ηις θσζικές
επιζηήμες. Σηείληε μας ζηο 4thlabsmag@gmail.com ηα δικά ζας αζηεία και δείηε ηα να δημοζιεύονηαι ζηα
επόμενα ηεύτη ηοσ περιοδικού.

– Γηαηί θάζε χεμηθός πρέπεη να


γνωρίδεη πώς να χρεζημοποηεί
ηεν αμμωνία;

– Επεηδή είναη αρθεηά βαζηθή!

Τι είπε ηξ προίηιξ, ηξ γάλλιξ, ηξ


μαγγάμιξ, ηξ θείξ, ηξ αοζεμικό, ξ
θώζθξοξπ, ηξ ξνργόμξ και ηξ ηιηάμιξ;
SiGa Mn SAs PO Ti

Πξύ διαζκεδάδξρμ ηξ αζβέζηιξ, ηξ


προίηιξ, ηξ άδωηξ και ηξ ξνργόμξ.....
Σηξ CaSiNO.

Δείηε ηη δικησογραθία
μας: bit.ly/2otYQyF

4thlabs.blogspot.gr