You are on page 1of 13

UNIVERZITET U BANJOJ LUCI

FILOZOFSKI FAKULTET
STUDIJSKI PROGRAM RAZREDNE NASTAVE
ŠKOLSKA 2009/10 GODINA
TREĆA GODINA

Istorija likovne umjetnosti

PROFESOR: STUDENT:
Ljubomir Gajić Marijana Božanović

UVOD :

ali ne i žestinu koja se prožima kroz njegovo delo. Nastao je početkom 20. uprkos korišćenju novih formi. H. Njihova saradnja je trajala do izbijanja Prvog svjetskog rata 1914. čime anticipira mnoge kasnije likovne postupke. Inače. Gris). Kubizam je pojednostavljivao oblike u interpretaciji realnosti na oblike kocke. Druga dva poznata slikara kubizma su Fernan Leže. struktura slike još se bazira na stvarnosti i rješava se u smislu iluzionističko-plastičnog prostora. Kregar. kao direktni uticaj industrijalizacije društva. pored Picassa i Braka (Braquea). ali je svesno uspevao izbeći imitiranje njegovog površinskog izgleda. Laurensa. Imao je značajan uticaj na početak apstraktnog slikarstva. U prvoj fazi tzv. Žorž Brak je u kubizmu dodao jedinstven ekspresivni kvalitet time što je počeo da ugrađuje različite teksturirane materijale na površinu platna. a nije izašao neki manifest po kome bi se on mogao odrediti. To predstavlja dinamično posmatranje realnosti i ovaj pokret očne tačke koja je uvijek do tada bila statična jeste doprinos slikarstvu i njagova najosnovnija karakteristika. sintetički kubizam. Obojica su prepoznatljiva po strogom izrazu koji često nalazimo kod Pikasa.M. V. Početke impresionističkog stila možemo uočiti 1906. njegovi glavni predstavnici Huan Gris (J. gdje su. oblici se stiliziraju geometrijski i približuju ornamentu i dekoraciji. sunarodnik Pabla Pikasa. Pojavio se kao reakcija na fovizam i potrebu za prostorom u slici i njegova metoda je bila apstraktna perspektiva. Od pripadnika Pariske škole primjenjivali su djelimično i povremeno elemente kubizma M. U daljem razvoju nastaje tzv. su u direktnom kontrastu sa kvalitetima i temperamentom koje srećemo u djelima Pikasa. Lote (A. Arhipenka i R. Leger). a to su snaga i eksplozivnost. Ozenfant. godine. Kubizam je došao do izražaja i u kiparstvu u djelima J. godine. ovaj pravac je doživio vrhunac 1914. Kubizam je bila kritika klasičnoga slikarstva. Delaunay). kubizam se razvio naročito u Francuskoj. jer na njega literatura nije imala veliki uticaj.Zadkina. 1911. Tartaglia. Vijeka. Fernan Leže i Huan Gris su u okviru kubističkog izraza. A. Kubizam je prvi savremeni likovni pravac koji svjesno ukida opticku iluziju i racionalnom analizom elemenata stvarnosti uspostavlja autonoman likovni poredak na slici. Ta tehnika se zove papier colle ili jednostavno kolaž. Gecan i S. Razvijao je svoje površine u pravcu prepoznavanja objekta. Lhote) i A. Uopšte gledano Brak je ostao vjeran francuskoj likovnoj tradiciji sa smirenim izrazom. Godine na izložbi kubista u Salonu u kojoj su učestvovali. Kubizam je umjetnički pravac u modernoj umjetnosti u prvom redu slikarstvu. a kod nas S. francuski slikar i Huan Gris. Kubistički pravac je dobio naziv po podsmešno datom imenu jedne slike Žorža Braka koju su tadašnji likovni kritičari nazvali "Kubusčići". Chagall i A. Huan Gris se nije udaljavao od prirode. Kao likovno naziranje i metoda. razvili individualne forme koje ih izdvajaju iz te grupe kao izuzetne stvaraoce. analitičkog kubizma. Fernan Leže (F. lopte i valjka. 2 . Sumanovic. upoznaju prvog teoretičara kubizma Apolinera. Stilistički motiv kubističke forme Fernana Ležea su mašine. Modigliani. Robert Delone (R. Njegovo delo i temperament. Naziv su izveli od latinske riječi kubus što znači kocka. Lipschitza. O. Razlikujemo dvije faze u razvoju kubizma i dvije njegove metode koje su se pojavile u svakoj od faza i to je metoda iz više pogleda na motive u analitičkom kubizmu i metoda pogleda iz više uglova u sintetičkom kubizmu. godine na djelima Pabla Pikasa i Žorža Braka za vreme njihovih zajedničkih studija u Parizu. mada ne možemo tačno odrediti početak. Bellinga. nego se bavio problemima volumena i dekorativnim shemama koje su sugerisale prepoznatljive objekte.

kugle i valjka odnosno geometrijskih oblika na koje se svi oblici mogu rastaviti da bi se naslikali. deformisani i ponekad transformisani do neprepoznatljivosti. on polazi od motiva iz prirode. predstavljajući ga jasno i gotovo realistično. liši ga svega idiosinkratičnog. da bi izrazio ono što je u njemu opšte i univerzalno. Oblici iz stvarnost tako bivaju izlomljeni. Kubizam dalje inspiriše razvoj apstraktnog konstruktivizma. Gijom Apoliner). u kojima je forma predmeta još uvijek prepoznatljiva. može se smatrati pretečom svih kasnijih formi apstrakcije u likovnoj umetnosti. Kubisti na drugačiji način u svojim djelima su lišeni svake referencijalne funkcije kod koje stoji umetničko-filozofska teorija o idealnom odnosu energija na slici. Koristeći najjednostavniji. pravilnih četvorougaonih geometrijskih površina. Apstrahiranje može ići od poluapstraktnih stilova kubizma i futurizma do „čiste“ apstrakcije Vasilija Kandinskog i Pita Mondrijana. prikazujući ga kao skup faseta – geometrijskih površina oštrih uglova. Brak (Braque) i Gris (Gris) sistematski i metodično mjenjaju i izobličuju predmet. zanemarujući klasičnu perspektivu. Direktno inspirisani Sezanom. žute. a proces transformacije forme. Pit Mondrijan. bijele. Poslije Sezanove smrti je nastao ovaj pravac koji je on inicirao u svojim djelima. Osnivač neoplasticizma. Geometrijska struktura slike osnovna je karakteristika njihovih djela. odnosno apstrahiranje. transformacijama. crne). Pikaso (Picasso). “nadindividualno” u prirodi. Daljom redukcijom Mondrijan dolazi do potpune apstrakcije: uravnoteženih kompozicija horizontalnih i vertikalnih traka. vajari Rajmon Dišan-Vijon i Eli Nadelman. a zatim ga u nizu slika. Pjer Reverdi. pretvara u jakom linijom omeđene oblike nalik geometrijskim figurama. objekat iz prirode ostaje donekle prepoznatljiv. U svom stvaralačkom procesu. On teži da simplifikuje i “prečisti” početni motiv iz stvarnosti. čiji su nosioci čiste forme i čiste boje. uloga boje je gotovo zanemarena: kubističke slike su monohromatska geometrijska poigravanja formama i kompozicijom. on predstavlja ono što je opšte i univerzalno. U početnoj fazi kubizma (analitički kubizam). Njihov odnos figura i linija na slici doveden je do savršenstva – vrhunca! Kubizam je imao značajan uticaj i na arhitekturu i značajna kubistička arhitektura se nalazi u gradu Pragu (Pavel Janak. plave. Kubizam je ponikao iz dijela i teorije Pola Sezana koji je svoja iskustva i praksu naveo u jednom pismu 15. Kubisti su bili i kritičari (Andre Salamon. Josef Gočar )gde se razvija poseban stil kubizma koji polazi od stvaranja plastičnih dekoracija u narodnom stilu . uprošćavanjima. pesnici (Maks Žakob. Kubizam kao poluapstraktna likovna forma. kontrastnih. aprila 1904. ali na nešto drugačiji način. kubisti nastavljaju da se bave formom na geometrijski način. predstavlja izraz umetnikovih razmišljanja ili uverenja o životu i materiji. preuzima analitički metod kubista i u svojim delima se takođe bavi dekonstrukcijom predmeta. geometrijski čist. godine Emilu Bernardu u kome on piše da se cijeli realni svijet sastoji od kocke. čistih boja (crvene. postepenim redukcijama. Kod poluapstraktne umetnosti. “plastični” izraz. istovremeno iz mnoštva različitih perspektiva.rondokubizam. Gertruda Stejn) i drugi Žak Lipšic. koji se ostvaruje u potpunosti u delima Mondrijana (Mondrian) i Maljeviča. Još ćemo navesti nekoliko Pikasovih citata kako je on video kubizam kao pravac: PIKASOVE IZJAVE: 3 . Kubizam je odigrao veoma važnu ulogu za kasniji razvoj apstraktne umetnosti.

" 2. To je najvažnija stvar. I to je tačno. kada to svi mogu da vide ako hoće?" POL SEZAN 4 . Crtež. Ja ne znam engleski. vaša namera. da i danas postoje ljudi koji u njemu ništa ne vide. naša tema morabiti zanimljiva po sebi. nacrt i boja isti su kao i u drugim pravcima. Možda su naše teme drugačije. zadržavamo radost otkrivanja. Posmatramo otvorenih očiju i otvorenog uma svet oko sebe. "Brak je uvek govorio da je u slikarstvu važna jedino namera. Činjenica da kubizam nije dugo vremena naišao na razumevanj. A u kubizmu je posebno bilo važno ono što ste hteli da uradite. To ne znači da engleski jezik ne postoji. jer smo uveli u slikarstvo predmete i oblike koji su bili zanemareni. Svakom obliku i boji dajemo poseban značaj. "Kubizam se ne razlikuje od drugih slikarskih pravaca. 1. Važno je šta radiš. ne znači ništa. i zašto bih krivio bilo koga do sebe ako ne razumem ono o čemu ništa ne znam?" 3. onako kako ih mi vidimo. zašto da vam pričam o tome šta radimo. A to se ne može naslikati. pa je knjiga na engleskom za mene prazna knjiga. Ali. "Kubizam je ostao unutar granica i ograničenja slikarstva i nikada nije težio da ode izvan. zadovoljstvo očekivanim. u našim temama. Svima su zajednički isti principi i isti elementi.

Kao is vi neshvaćeni ljudi. i 1877. 1859. tek nakon smrti postao je jedna od najznačajnijih ličnosti francuskog i evropskog slikarstva. kugle i valjka. Pol Sezan .god. Od 1862. i tamo. Osnovna škola Sv. januara 1839. ali na Akademiji lijepih umjetnosti je ponovo odbijen. Švajcarsku akademiju. aprila 1904. s kojima je izlagao 1874. Radovi Pola Sezana postavili su temelje za shvatanje umjetničkih tendencija na prelasku iz 19. 5 . U Parizu je sreo Pissarro-a i ostale impresioniste. prirode i slikarstva. Slična odbijanja je doživjela i grupa ostalih impresionista i oni se trude da osnuju svoj vlastiti "salon". On je stvorio most između poznog impresionizma s kraja 19. Uprkos tome što mu zvanična kritika i publika nisu poklanjale nikakvu pažnju. Ona Victoire pripada velikoj tradiciji renesansnog i baroknog pejzaža. djelo u kojem je Planina Sainte- umjetnik postigao integraciju strukture i boje. Sezan je nastavio da slika.postoji nekoliko slika koje nose isti naziv.god. Kao dvadesetopetogodišnjak prilaže svoja djela za "salon". Istoričari umjetnosti su ga svrstali u postimpresionizam. Njegova djela predstavljaju prelaz između impresionizma kraja 19. Sezan se vratio u svoje rodno mjesto Aix. vijeka i kubizma s početka 20. godine Emilu Bernardu u kome on piše da se cijeli realni svijet sastoji od kocke. Sezan je pohađao kurseve slikanja. Kubizam je ponikao iz djela i teorije Pola Sezana koji je svoja iskustva i praksu naveo u jednom pismu 15.god. Josipa bila je za Sezana prvi kontakt sa običnim svijetom. odnosno geometrijskih oblika na koje se svi oblici mogu rastaviti da bi se naslikali. je upisao prava. ali je ipak podredjen skladu cjeline. kao vanbračno dijete prodavca šešira i kćerke jednog zanatlije. da bi mu poslije dvije godine otac dozvolio da ode u Pariz. do 1906. u 20. vijek i nastanka radikalno novog svijeta umjetnosti. zajedno sa Van Gogom i Gogenom. tražeći zakone jednog novog slikarstva kome je htio da postavi temelje. usamljen i skoro potpuno zaboravljen sve do pred smrt. godine kupuje atelje u Parizu i živi samo za slikarstvo. jer se do tada njegov svijet svodio na porodicu. vijeka. vijeka i iznenađujuće nove linije umjetničkog traganja - kubizma.autoportret Neshvaćen u Parizu. Planina Sainte-Victoire") . koji je u međuvremenu već postao uspješan bankar. ali ih komisija koja je radila po konzervativnim principima akademizma nije prihvatila. viđenog.godine. ali ipak nije primljen na Školu lijepih umjetnosti u Parizu i vraća se kući. Svaki potez stoji potpuno sam za sebe. Paul Cezanne Pol Sezan je rodjen 19. vodio je borbu za svoj umjetnički izraz. u Aix-en-provance-u na jugu Francuske u bogatoj porodici. gdje se upisao na najjeftiniju slikarsku školu. a ova je naslikana u periodu od 1904. sa snažnim uicajem oca. To je i strukturirana i lirska slika. sa presudnim uticajem na njegov dalji razvoj.

on pokušava da rekonstruiše stvarnost predstavljajući je pomoću osnovnih geometrijskih oblika . koja se nalazi ispod površine materije kroz posmatranje i naglašavanje njene osnovne. zanemarujući klasičnu perspektivu. Direktno inspirisani Sezanom. Sezan je začetnik trenda prema traženju nove realnosti ili univerzalnih nepromjenjljivih kvaliteta. konus i loptu. tendencija postepene transformacije formi putem geometrizacije. Sezan je potekao iz impresionizma. zadržavaju ipak svoju autonomiju. mimetičkog predstavljanja stvarnosti u slikarstvu. odričući se tradicionalne perspektive. paraleleno sa promjenama koncepata shvatanja stvarnosti u nauci. Njegovi likovi su bez pokreta i bez izraza i mimike. Pejsaže je takođe pojednostavljavao na geometrijske oblike i upotrebljavao je neočekivane sjenke i zbog toga ga možemo smatrati prethodnikom kubizma. gdje figure. lopte i valjka. nastojeći da predmet istovremeno prikaže iz više različitih uglova. kubus. Igra vertikala i horizontala koje se sijeku pod pravim uglom. dolazi raspored u obliku piramide. težinu i konstrukciju. Ali poslije Sezana.međutim. Prije Sezana evropski umjetnici su nastojali da vide i predstave prirodu u smislu njene materijalnosti. Karakteristika njegovih djela jeste naglašavanje strukturalnog. umjetnici koji se baziraju na Sezanovom konceptu. bez krivulja ustremljenih prema pozadini slike i sve više svodi glavni crtež na goemetrijski jednostavne i razumljive šeme. da je predstavi prelomljenu kroz ličnu umetničku prizmu. Sezan zamišlja sliku kao organizam koji mora da bude potpun. krivi. kubizam je otišao i korak dalje jer su Pikaso. a jednom desnim okom. rasteže i skuplja. Sezan je umro i poslije njegove smrti je nastao ovaj pravac koji je on inicirao u svojim djelima. Sezanov koncept je podrazumjevao traženje univerzalne forme prirode kroz geometrijske oblike. U traženju nove stvarnosti.godine umjesto rasporeda u masama koje se osnivaju na dijagonalama. Nenametljiva vještina kompozicije postaje time jos veća. postepeno preko fovizma. Sezan nastavlja proces dekonstrukcije predmeta koji su započeli impresionisti. on je na svojim slikama uveo varirajuću konturu koja jednom pokazuje pogled lijevim. stvaraju ugodan utisak mira i veličine. one se potom rekonstruišu u novu realnost slike. dolaze do likovnog jezika koji će kasnije rezultirati u stil koji dobija ime kubizam. Brak i Gris eksperimentisali ne sa dva. Kao što smo već naveli. pa nekoliko krivulja koje daju kompoziciji živu i neočekivanu notu. odnosno. već sa više različitih pogleda na isti predmet odjednom. Sezan teži da kroz sliku izrazi svoj subjektivni doživljaj stvarnosti. Vjerovao je da je impresionistička igra svjetlosti razorila formu koja je izgubila svoj volumen. kao skup beskrajnih individualnih percepcija. Svjestan da čovjek ima istovremeno dva pogleda na isti objekat. savršeno uklopljene u cjelinu. kako to oko ustvari i vidi. čime se on deformiše. konstruktivnog aspekta slike. Raščlanjene od strane slikara u svoje apstraktne komponente. Taj utisak potpunosti snažno podupire kompozicija. Ovaj novi pogled se razvijao u narednom periodu od dvadeset i pet godina. kao i upotrebu binokularnog vida koji je Sezan primjenjivao. podražavajućeg. Od 1875. geometrijske strukture. geometrijska strukturacija 6 . kubisti nastavljaju da se bave formom na geometrijski način.kupe. pravca koji prvi u istoriji zapadnog slikarstva prekida sa tradicijom “objektivnog”. Kubistički slikari razviće dalje taj postupak. ali na drugačiji način. Sezan sugeriše dubinu ne pomažući se figurama koje su smještene u prvom planu.

Njegova umjetnost je bila nova neuobičajena i neshvaćena. Sezan se smatra začetnikom dominantnih.slike osnovna je karakteristika djela. Javnost je počela da voli njegove slike kada je prevazišla mišljenje da tu vide samo nekompletnost i fleke na slikama. jer se razlikovao od dotadašnjih umjetnika. Za svog života nije smatran za velikog umjetnika i susretao se sa pogrdama i uvredama. Oblici iz stvarnosti tako bivaju izlomljeni. Njegova djela nagovještavaju revolucionarne promjene. struja u modernom slikarstvu. uloga boje je gotovo zanemarena: kubističke slike su monohromatska geometrijska poigravanja formama i kompozicijom. koje se kasnije razvijaju u punoj mjeri u modernim slikarskim pravcima. PABLO PIKASO Pablo Picassovo 7 . On je spojio boju i prostor na novi način. i prema svojim karakteristikama sasvim Slika pejzaža – Pol Sezan različitih. U početnoj fazi kubizma (analitički kubizam). deformisani i ponekad transformisani do neprepoznatljivosti.

Rijec je o portretu svoga sina i brojnih prijatelja. Pikasovo neuobičajeno interesovanje za crtež je počelo vrlo rano. nego i u djelima arhaične grčke kao i afričke skulpture. godine i Pablo se upisuje u Ljoču (kat. Bio je jedan od najaktivnijih mladih umjetnika fovističkog pokreta u Parizu od 1903. On je to pokazivao ne samo kroz kupovinu Sezanovih radova. u čijoj blizini je živio i sam Pol Sezan (1839-1906) i kome je ova misteriozna planina bila čest slikarski motiv Za vrijeme 1. Pikasov otac je odlučio da podredi svoje umjetničke ambicije sinu. Vjerovatno zbog svog divljenja prema Sezanovom djelu ili zbog želje da preuzme vođstvo Matisa u fovističkom pokretu. U Korunji. Takođe je bila model za čuvenu sliku Djevojka ispred ogledala. U tom traženju novog izraza konačno dolazi do rješenja i počinje da stvara slike prikazujući više strana istog objekta. na svijet donosi kcerku Madu. Pikaso počinje da istražuje nove mogućnosti u načinu izražavanja u svom slikarstvu. Marie Therese. negdje u 10-oj godini. 8 . koju je cesto portretisao dok je spavala. La Llotja). Pikaso je Sezana doživljavao kao svog velikog zaštitnika i učitelja. gdje je njegov otac već dobio posao kao profesor crtanja. Oko 1917. lokalnu umjetničku akademiju. Sa skoro istim pristupom kao i Sezan. koja je 1935. Nakon Francovog napada na mjesto Guernica u Baskiji 26. aprila 1937. Porodica Ruiz-Pikaso se seli u Barselonu 1895. Za tu ideju se inspiriše ne samo u Sezanu. godine. Svi u porodici su se složili da Pablo može da postane akademski slikar. do 1906. godine. svjetskog rata Picasso se nastanio u Rimu radeci kao dizajner. Pikaso je ipak nezadovoljan naglašavanjem spoljašnjih karakteristika predmeta i traga za metodom izražavanja njihove unutrašnje strukture. u vrijeme spanskog gradjanskog rata Picasso odlucuje Djevojka ispred ogledala – Pablo Pikaso naslikati sliku koja ce opisati taj dogadaj. Tu susrece i zeni se s Olgom Koklovom.-ih izražavaju prikriveni erotizam i Pikasovo zadovoljstvo svojom novom ljubavi Marie Therese Walter. dovodeći mu modele i podržavajući ga u ostvarenju njegove prve izložbe kada je imao samo 13 godina. već i kupovinom čuvenog zamka Vovenarž (na zapadu planine Sen Viktoar). pomaže mu da vrlo brzo prevaziđe umjetničke sposobnosti svoga oca. gdje se porodica premjestila 1891. Od tog momenta njegov talenat i interesovanje za eksperimentisanje i razvijanje vlastitog likovnog izraza. kada je postao učenik svog oca u Korunji. godine nacino je nekoliko portreta u realistickom stilu. Nekoliko slika u kubistickom duhu ranih 1930. Svoja istraživanja bazira na analizi volumena i prostorne strukture.

što se može smatrati prvom svjesnom saradnjom na razvoju novog umjetničkog stila u modernoj i u istoriji umjetnosti uopšte. Na taj način su pokušavali da stignu do postojanijeg poretka forme od onoga koji se na prvi pogled javlja u prirodi. godine. Radeći na novoj strukturi materije. palog ratnika.Reina Sofia umjetnički centar. U doba 2. Uprkos kompleksnosti njegovog simbolizma i nemogucnosti Guernica – Pablo Pikaso konačne interpretacije djela. Tu nije riječ o portretu. svjetskog rata smrt je tema mnogih njegovih djela. Kao što smo u uvodu naveli. nezavisna od promjena svjetlosti i distorzije površina koju stvaraju perspektivni zakoni. istražujući i eksperimentišući sa novim stilom. Prve impulse možemo pratiti oko 1906. Od 1938. Slika je dovrsena za manje od dva mjeseca. istovremeno iz mnoštva različitih perspektiva. posmatrane sa estetske tačke gledišta i sa primarnim interesovanjem za globalnu strukturu slike. a likovna sredstva prestaju da budu u službi imitacije prirode. slika je premještena u novi gradski muzej . prikazujući ga kao skup faseta – geometrijskih površina oštrih uglova. godine. poznat kao „Sezanov kubizam”. Istovremeno. Guernica je napravila veliki uticaj na njegove portrete ratnih užasa. tradicionalno iluzionističko predstavljanje prostora bilo je dato drugačije. Žorž Brak i Pablo Pikaso spadaju u pretkubističku fazu (1906. Godine 1992. francuskog slikara koji je sarađivao sa Pikasom u razvoju tog novog izraza. U to doba je kubizam bio pod uticajem predhodnih trendova i dolazilo je do otkrivanja kubističke perspektive. Pikaso je ovdje iskazao svoje osjećaje crtajući bika. Brak i njihovi sljedbenici je geometrijska kristalizacija površina objekata. a nije izašao neki manifest po kome bi se on mogao odrediti. majku i mrtvo dijete. Slike se stvaraju sa namjerom da se naglasi njihova likovna struktura. Pikaso je često stvarao svoja djela sužavajući izbor sredstava izražavanja. slika je bila izložena u njujorškom muzeju Moderne umjetnosti. Pikaso je proučavao Sezanov rad tražeći tehnička rješenja i nova eksperimentalna polja - tako da je njegov rad između 1908. Saradnja je trajala do početka Prvog svjetskog rata 1914. Dva umjetnika su radili niz godina u istom ateljeu. umirućeg konja. kubizam nema tačno omeđeni početak.1909. . a kolorit je nenaglašen i upotrebljava se samo paleta sivih i braon tonova. da bi konačno bila vraćena u madridski Prado muzej. godine na djelima Pabla Pikasa i Žorža Braka za vreme njihovih zajedničkih studija u Parizu. na primjer bogastvo boje. Guernica je izložena u Španjolskom paviljonu u Parizu na izložbi EXPO 1937. U tom procesu redukcije. Prvi put je predstavljen svijetu u djelima Pikasa i Braka. od primarne važnosti u likovnoj umjetnosti još od vremena renesanse. ženu zarobljenu u zgradi u plamenu i čovjeka koji drži lampu. do 1981. odnosno na način koji je umjetnik smatrao da je postojanija forma prostornih odnosa. Postepeno se predmeti na slikama razlažu na geometrijske forme. godine). Brak i Gris sistematski i metodično menjaju i izobličuju predmet. i 1909. 9 . Pikaso. nastaje novi likovni jezik koji ne poštuje površinski izgled predmeta. Najuočljiviji aspekt kubističke forme koju su razvili Pikaso.

čija se skoro nepostojeća dubina artikuliše preko razbijenih planova koji formiraju preklapajuće uglove. počeli su se oko 1912. Pikasove slike su djelovale ambiciozno. Čak je i Apoliner. ali ga nikada nisu upotrijebili tako iskreno i slobodno kao što je to učinio Pikaso. Unoseći u sliku novinsku hartiju.1912. Tokom cijelog perioda obojica umjetnika koriste zagasit tonalitet boje i predstavljaju isti predmet iz više Tri muzičara uglova. oni su Pikasova nova pravila počeli da koriste u svojim radovima. godine. Oba slikara su sa neskrivenim užasom dočekali Pikasove slike. Analitički kubizam (1909. Geometrijska struktura slike nije više utemeljena na načinu na koji uobičajeno posmatramo predmete. Sve ovo će. U lomljenju oblika Pikaso i Brak su došli do granice apstrakcije i. Zaljepljene elemente realnosti umjetnici povezuju bojom ili ugljem na naslikanim predmetima. kubizam je bio rođen. Te forme za njih nemaju fiksne karakteristike predmeta. kao i Deren. Sa kolažom se repertoar kubističke ikonografije ne mijenja. godine) predstavlja rani period kubizma. koji je postao jedan od Pikasovih obožavaoca i Žorž Brak. U poređenju sa aktovima koje su na "Salonu nezavisnih" pokazali Anri Matis i Andre Deren. godine više oslanjati na realnost. drveta. Te granice nisu apsolutne budući da se konstatno pretapaju sa granicam drugih ravni. na kraju. već se stvara autonomna struktura koja je razumljiva jedino u samom domenu slike. Pikaso i Brak stvaraju kolaž. tekstila. Mislili su da je podlegao nekoj vrsti "užasne usamljenosti". u prvom trenutku loše reagovali na slike. Karakteriše je konstruisanje kompozicije polazeći od apsrahovane figuracije prethodnog perioda. ka većem naglasku na boji i ka ravnijoj koncepciji predstave. . Pikaso uvodi više izvora svjetla za svaki predmet u slici. od analitičkog ka jednostavnijim planovima. koji je ubrzo doveo do niza umjetničkih otkrića. nego uzrokuje efekat disperzije volumena preko predstavljenog prostora. dovesti do sintetičkog kubizma. koji je druga faza kubizma koja proizlazi od nove tehnike kolaža koju započinje Brak 1912. ali ne u smislu predstavljanja stvarnosti. Otvaranje geometrijskih formi ne doprinosi njihovoj čvrstini. Brak i Pikaso u ovom period posmatraju forme predmeta kao geometrijske strukture. Samim tim. da bi zaustavili taj proces. već korišćenjem elemenata konkretnih predmeta i materijala. koji karakteriše strukturalna analiza formi. ne razumjevši ih. Boja ponovo zauzima svoje 10 . ali se u njemu ogleda dalja evolucija kubizma. I prije Pikasa. komade tapeta. pa su se uplašili da bi. Ali uskoro su prestale kritike kolega. nego ih čine serije ravnih površina koje ukazuju na spoljašnje i unutrašnje granice oblika. mogao da se objesi u svom ateljeu. umjetnici su pokazivali interes za "primitivno". Dolazi do djelimične apstrakcije i predmeti su zamenjivani drugim predmetima koji su im slični i rastavljaju se na jednostavne geometrijske forme koje su predstavljane zanemarujući u potpunosti zakone perspektive. Umjesto realnog svetlosnog izvora koji osvjetljava sve predmete. Pikaso je predmete posmatrao istovremeno iz više uglova.

ZAKLJUČAK 11 .mjesto a forme postaju još više dekorativne. tapeta. čemu doprinosi korišćenje komada novinskog papira. razmontiranih kutija šibica i isječenih štampanih slova.

odnose se na subjektivni doživljaj stimulacije i označavaju se kao implicitna svojstva vizuelnog geštalta. kao što su oblik. Što se iz njihovih djela i vidi. ni od osvetljenja. itd. kubisti ne slikaju ono što vide. umetnost Sezana i Pikasa nam je pomogla da izoštrimo naš vid i da damo maha našim osjećanjima. Polazište kubizma bile su retrospektive Sezanovih slika u Parizu 1906. eksplicitnih. a kasnije i Pikasova djela. već ono što o predmetu znaju. svjetlina. u opažaju se mogu javiti i određeni elementi koji nisu dati u samoj stimulaciji – svojstva kao što su prijatnost. jačina. značajnu za evropsku kulturu u prvim decenijama. Ovaj proces ima za cilj dobijanje informacija o eksplicitnim. a koja nisu u njoj neposredno data. složenost. dinamičnost. Kubizam je stvorio estetiku intelekta i vizuelno izrazio racionalnu svijest. boja. položaj. ali nažalost tek nakon njihove smrti. karakteristika objekta. fizičkim svojstvima stimulacije i odvija se na bazičnim senzornoperceptivnim nivoima oka. Kao što smo i vidjeli iz predhodnog teksta. prostorna orjentacija i sl. vedrina. godine i afrička crnačka skulptura. veličina. Vizuelna percepcija sastoji se prvenstveno u detekciji objektivnih karakteristika vizuelne stimulacije. Implicitna svojstva nastaju kao rezultat obrade u višim nivoima kognitivnog sistema i spadaju u domen simboličkih reprezentacija. Napuštajući klasičnu perspektivu. Osim detekcije objektivnih. Oni su smatrali da je predmet nepromjenljiv i stalan i da ne zavisi ni od tačke posmatranja. LITERATURA 12 . Ova svojstva. koja posmatrač pripisuje određenoj stimulaciji. Jedno umjetničko djelo nalazi svoje puno opravdanje jedino ako je ono umjetnikova izražajna "umna operacija". Istovremeno oni su u novi vijek prenijeli pouku koja je bila dobro shvaćena.

1967  H. Istorija modernog slikarstva: od Sezana do Pikasa. Herbert. "Prosveta" Beograd.  Internet. 1969.Janson Istorija umetnosti. slike 13 . Beograd. Read.W.