You are on page 1of 3

Ο όροσ «κριτικό υπόμνθμα» αναφζρεται ςτο τμιμα που περιζχεται ςε μια κριτικι ζκδοςθ και

περιζχει γραφζσ των υπόλοιπων χειρογράφων ι ςφντομα ςχόλια του εκδότθ που αφοροφν τισ
επιλογζσ του. Συνικωσ βρίςκεται κάτω από το κείμενο. Το filosofiki.eu team ζψαξε ςε
βιβλιογραφία, ςτισ πρϊτεσ ςελίδεσ κριτικϊν εκδόςεων (που αναφζρουν τα ςφμβολα) από διάφορα
βιβλία και με τθ βοικεια λατινικϊν λεξικϊν τα μετάφραςε και ςασ τα παρουςιάηει να ζχετε κι εςείσ
μια ιδζα. Υπιρξε παλιότερα ςχετικό ςεμινάριο ςτθ ςχολι αρκετά αναλυτικό και ςασ το προτείνουμε
αν προκφψει κάτι ανάλογο και ςτο μζλλον.

Γιατί υπάρχουν αυτά; Τα κείμενα που ζχετε είναι εκδόςεισ, δθλαδι κάποιοσ πιρε όλα τα
χειρόγραφα που ζχουν βρεκεί και με διάφορεσ διαδικαςίεσ (είναι άλλθ κουβζντα) επζλεξε ποια
μορφι κα ιταν καλφτερθ για να παραδϊςει το κείμενο. Ωςτόςο, τα χειρόγραφα ζχουν αποκλίςεισ
μεταξφ τουσ για διάφορουσ λόγουσ (επίςθσ άλλθ κουβζντα) και αυτζσ τισ αποκλίςεισ μαηί με τισ
παρεμβάςεισ του ο εκδότθσ τισ ςυγκεντρϊνει με διάφορα ςφμβολα ι ςυντομογραφίεσ ςτο κριτικό
υπόμνθμα.

Επεξιγθςθ ςυμβόλων (βρίςκονται ςυνικωσ ςτο κείμενο και δθλϊνουν κάποια παρζμβαςθ ι
εμπόδιο κατά τθν ζκδοςθ) :

* + Δθλϊνουν ακζτθςθ του κειμζνου από γραφζα ι τον εκδότθ
, - Δθλϊνουν ακζτθςθ του κειμζνου από τον εκδότθ
< > Δθλϊνουν προςκικθ ςτο κείμενο
Οι ςταυροί δθλϊνουν χωρίο που ζχει φκαρεί και δεν μπορεί να διαβαςτεί
Το αςτζρι ι τα ΧΧ δθλϊνουν ότι λείπουν γράμματα ι λζξεισ
Οι ορκζσ γωνίεσ δθλϊνουν κείμενο γνωςτό από ζμμεςθ παράδοςθ

Επεξιγθςθ ςυντομογραφιϊν (βρίςκονται ςτο υπόμνθμα κι είναι ςυντομογραφίεσ λατινικϊν λζξεων
που δθλϊνουν τισ διάφορεσ παρεκκλίςεισ):

a.c. = πριν τθ διόρκωςθ
a.r. = πριν το ςβιςιμο
acc./add. = προςκζτει
ad.l. = ςτο χωρίο
adscr. = προςζγραψε
al. = αλλοφ
ap. = ςε

cap. = κεφάλαιο
cett./rell. = υπόλοιποι κϊδικεσ
cf./coll./cont. = παρζβαλε
codd. = κϊδικεσ
c(on)i. = υπζκεςε
comm. = υπόμνθμα
corr. = διόρκωςε

= ςτο χωρίο που ζγινε παραπομπι l. = ςυμπλιρωςε fort.l. = διζγραψε expl.t. = μεταςχθμάτιςε n./sp. = προτίμθςε ms.c.g = ςτο περικϊριο i. = αμφίβολθ γραφι damn. = ςτο κείμενο ibid. = για παράδειγμα ed.n. = ίςωσ fr.d.m. = δυςανάγνωςτο lac. = γλϊςςα i./m./m. = παραλείπει . = απόςπαςμα gl. = υποδεζςτεροι dist. = ςτο ςβθςμζνο i.e. = καταδίκαςε def. = δθλαδι i. = ςβθςμζνο exp. = διόρκωςε epit. = νοφμερο om. = απζρριψε dett. = επιτομι eras. = υποςτιριξε del. = από διόρκωςθ e. = ειςχϊρθςε it. = ςτο ίδιο ind.l. = επανζλαβε l. = γραφι l.g. = χειρόγραφο mut./secl.r. = ςθμείωςθ n.c. = κενό mal. = αςαφζσ nr. = ζςτιξε e. = ςθμείωςε ins. pr = πρϊτθ ζκδοςθ emend. = ζκδοςθ ed.

= ςτο λιμμα saec. = ι s./sup. Ακινα: εκδ. = υποπτεφκθκε trai. = μετζφερε v. = αιϊνασ sc. = ζγραψε sign.L. Ακινα: εκδ./subscr. = ςυμπλιρωςε susp. = διαπίςτωςε suppl. = μετζκεςε transpos. Ακινα: εκδ. = διαφορετικι γραφι Βιβλιογραφία Ερ.Κουμανοφδθ). Χιονίδθ. = αποδοχι propos. = όμοια sq. = πρότεινε r. = διατιρθςε Σ /schol. Κριτική των κειμζνων και τεχνική των εκδόσεων. μτφρ.v. Λεξικόν Λατινοελληνικόν. = ςτο ςβθςμζνο rec.Ουλερίχου (υπό Στ. Κριτική των κειμζνων. 1989 P. = απεκατζςτθςε ret. = πρόςφατοσ rest. Ακινα 1992 ./ss.Maas. = ςθμείωςε sim.West. Εισαγωγή στην κλασική φιλολογία. μτφρ./voc.l. = μετά (ι ςελίδα) prob. Γ.Γρθγόρθ. 1984 Αντ. 2006 M. = δθλαδι scr.Παπανικολάου. = λζξθ (ι ςτίχοσ ι βλζπε) v.Παραςογλου. = και εξισ stat.p. = αρχαία ςχόλια s. Παπαδιμα. Ι Ζαχαρόπουλοσ.