You are on page 1of 2

Chàng phi công Hà Nội qua ký ức một cựu binh Mỹ

J. Clower, thiếu tá Hải quân Mỹ, từng phục vụ trên Hàng không mẫu hạm Enterprise năm 1967 và
đại uý G. Estes trong chuyến thăm TP HCM năm 2000 có hứa sẽ cho tôi tư liệu về trận không chiến ngày 19-
11-1967 tại vùng trời Kiến An - Hải Phòng. Năm 2001, ông gửi cho tôi tư liệu trận đánh đó theo trí nhớ và
những gì mình biết được thông qua những tài liệu lưu trữ chính thức đã được công khai tại Mỹ. Tất nhiên, về
phía tôi, trận đánh đó liên quan đến một phi công đó là Nguyễn Phi Hùng trong biên đội MiG-17 cùng Hồ
Văn Quỳ, Lê Hải và Nguyễn Đình Phúc.
Nguyễn Phi Hùng người Hà Nội chính gốc, đẹp trai, cao lớn. Anh thuộc dạng người ít nói. Tốt
nghiệp phổ thông trường Chu Văn An, Hà Nội, có giấy gọi vào đại học, nhưng anh nhập ngũ vào lực lượng
không quân. Là một học viên bay thuộc lớp bay phản lực đầu tiên do chúng ta tự đào tạo. Năm 1967 ra
trường, được bổ sung về đơn vị chiến đấu, anh là lớp phi công mới, trẻ trung cùng với lớp phi công đàn anh
dày dạn chiến trận của không quân nhân dân Việt Nam.
Ngày ấy Clower cùng ngồi trên một chiếc F4B với Estes. Ông là phi công chính, còn Estes là hoa
tiêu ngồi ở phía sau, cũng là người điều khiển vũ khí. Điều Clower cùng với Estes muốn tìm hiểu chính là ai
đã bắn rơi họ?
Tôi giở tấm bản đồ miền Bắc tỷ lệ 1/500.000 hỏi: Ông bị bắn rơi ở đâu?
Mặc dù đã trên 30 năm, nhưng dường như không sao quên được, Clower chỉ vào huyện Vĩnh Bảo,
thành phố Hải Phòng bây giờ.
Ngày hôm trước 8 giờ 30, thiếu tá J. Clauger chỉ huy một liên đội cường kích 12 chiếc A4 trên tàu
Ranger, ném bom oanh tạc sân bay Kiến An. Clower đã được xem không ảnh… sân bay gần như tan hoang.
Đoạn đường băng ở phía Tây bị cắt đôi, những hố bom sâu hoắm, đất đá ngổn ngang. Các chuyên gia hàng
đầu của Hải quân cho rằng, giỏi lắm phải mất 3 ngày Bắc Việt Nam mới sửa xong.
6 giờ 30 ngày 19-11-1967, tức là chỉ sau 22 giờ sân bay Kiến An bị ném bom, biên đội MiG-17 do
Hồ Văn Quỳ chỉ huy cùng với Lê Hải, Nguyễn Đình Phúc và Nguyễn Phi Hùng hạ cánh nhẹ nhàng xuống
sân bay Kiến An… Như vậy, chỉ sau một đêm, hàng trăm dân làng và công binh không quân đã sửa gấp sân
bay một cách tài tình.
9 giờ 30 phút, chiếc F4B mang số hiệu 1438 NAVY do Clower và Estes lái được đặt vào băng
chuyền động xuất phát. Sau đó 20 phút toàn bộ 24 chiếc máy bay mang bom, 16 chiếc tiêm kích trong đội
hình "mật tập" của Mỹ đã tập hợp xong.
10 giờ, biên đội MiG-17 của không quân ta cất cánh. Biên đội được lệnh bay thẳng ra Đồ Sơn, tạo
thế rồi bất ngờ lao vào đội hình phi cơ oanh tạc của Mỹ từ hướng biển.
Clower bỗng thấy bốn chiếc MiG-17 từ phía Bắc lao đến. Những chiếc A4 hoảng loạn vứt bom
xuống ven biển, tháo chạy.
Bấy giờ 4 chiếc MiG-17 hình thành thế đan xen với tốp F4 của chúng tôi tạo thành những vòng
tròn lệch tâm, kéo những chiếc F4B về gần sân bay phát huy thế mạnh cơ động ngang của MiG-17, ghìm
buộc chúng tôi phải xuống thấp. Cuộc không chiến diễn ra hết sức ác liệt.
Clower nhắc Estes "chuẩn bị phóng tên lửa". Estes đã cho 2 chiếc MiG vào radar ngắm. Ngón tay
phải của Estes đã để vào nút đỏ, chỉ chờ Clower ra lệnh… nhưng Clower thấy từ bên dưới, 1 chiếc MiG-17
nhằm thẳng vào máy bay của mình lao tới rất nhanh… Clower trợn mắt, kéo cần lái, theo phản xạ ép sang
trái, lượn vòng né tránh…
Chỉ đợi có vậy. Chớp thời cơ, Nguyễn Phi Hùng người lái chiếc MiG-17, ép chiếc F4B vào góc
trong, đưa vào vòng ngắm, anh bóp cò, loạt đạn rất chính xác, chiếc F4 bùng cháy…
Bị đòn đau, mất tên chỉ huy, tốp F4 rối loạn rút lui. Thời cơ thuận lợi, Quỳ và Hải hạ liền hai chiếc
F4B trong chưa đầy nửa phút. Nhân dân Kiến An và sân bay Kiến An tận mắt nhìn thấy những chiếc phản
lực Mỹ rơi hết chiếc này đến chiếc khác trên vùng trời Hải Phòng. Trận này ta bắn rơi 3 máy bay giặc.
Nguyễn Phi Hùng lúc đó mới có hơn 200 giờ bay. Còn Clower, thiếu tá - người hùng của Hạm đội
7 có tới 3600 giờ bay, lái chiếc F4B là loại máy bay hiện đại nhất của Mỹ lúc đó. Clower và hai chiếc F4B
khác đã phơi xác trên thành phố Cảng. Nguyễn Phi Hùng hạ Clower lúc anh mới ngoài 20 tuổi, đó là chiếc
phản lực Mỹ thứ 3 bị anh bắn rơi. Chiếc thứ tư là chiếc F105 vào ngày 19-12-1967 và chiếc thứ năm là chiếc
F-8E ngày 9-7-1968 trên vùng trời Nghệ An quê Bác…
Nguyễn Phi Hùng - người con trai của thủ đô, một phi công tài hoa đã bắn rơi năm máy bay Mỹ.
Tháng 12-1995 anh được Nhà nước ta tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuộc chiến ở Việt Nam đã lùi xa trong quá khứ, nhưng đối với Clower và biết bao tướng lĩnh,
binh sĩ Hoa Kỳ, ký ức về những cuộc giao tranh ác liệt đã trở thành kỷ niệm mang theo suốt cuộc đời. Cũng
như Clower và biết bao cựu chiến binh Mỹ còn sống đến hôm nay, điều làm họ ngạc nhiên đến bàng hoàng là
mình đã bị bắn hạ và thua cuộc bởi những người lính Việt Nam cực kỳ trẻ tuổi, trong đó có những chàng trai
Hà Nội mà Nguyễn Phi Hùng chỉ là một trong trăm ngàn số họ.
1. Theo Lê thành Chơn (Tia chớp giữa bầu trời), trong trận cuối cùng ngày 9-7-1968, sau khi tiêu
diệt một chiếc, Hùng đã bị trúng tên lửa F4 của địch và hy sinh.
2. Theo Hồi ký của Đại tá Lê Hải, Lê Hải đã chủ động bay nhử phía trước để cho F4 bay theo,
đúng lúc F4 đang ổn định đường bay chuẩn bị phóng đạn thì chớp thời cơ Hùng xạ kích diệt địch.
3. Mới ngoài 20 tuổi thì quá trẻ, và mới bay có 200 giờ thì còn rất ít kinh nghiệm bay. Vậy mà bay
MiG-17 cổ lỗ, Hùng vẫn bắn rơi được 5 máy bay địch, chứng tỏ anh rất bản lĩnh và có "năng khiếu" bay.