You are on page 1of 24

Πέντε χρόνια Παλιό και ταξικό Μπράβοι

από τη δολοφονία το «νέο λύκειο» και δικαστήρια
του Παύλου Φύσσα: που εξήγγειλε στο πλευρό
Αντιφασιστικός ξεσηκωμός
κωμός ο Κ. Γαβρόγλου της Κόσκο
> σελ. 8 > σελ. 19 > σελ. 20

‣ Εφημερίδα της αντικαπιταλιστικής κομμουνιστικής Αριστεράς
‣ ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018
ΕΤΟΣ 28ο
ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 1.391

€2
‣ www.prin.gr

ΜΑΤ και FBI για τον λαό Διεκδικούμε
ό,τι μας αξίζει,

πάρτι για ΗΠΑ-επενδυτές όχι ψίχουλα!
Ένα μεγάλο εμπόριο ελπίδας,
πάντα μέσα σε ένα πλαίσιο
μειωμένων προσδοκιών,
ξεδιπλώνεται από τον Αλ.
Τσίπρα αυτές τις μέρες. Όλα
κινούνται αυστηρά εντός του
δημοσιονομικού σφαγείου
και αποτελούν ελάχιστη επι-
στροφή από τη μνημονιακή
λεηλασία. Για παράδειγμα,
ο κατώτερος μισθός όχι μόνο
δεν θα αυξηθεί στο ύψος
των σημερινών αναγκών,
ούτε βέβαια θα επανέλθει
στα 751 ευρώ που ήταν προ
μνημονίων –όπως και είχε
υποσχεθεί ο ΣΥΡΙΖΑ με το
πρόγραμμα της Θεσσαλονί-
κης– αλλά μπορεί να κερδί-
σει 20-25 ευρώ. Ο ΕΝΦΙΑ δεν
θα καταργηθεί αλλά μπορεί
να υπάρξει μια ορισμένη
μείωση. Το παραπέρα πετσό-
κομμα των συντάξεων μπορεί
να αναβληθεί για λίγο αλλά
το τσεκούρι είναι δεδομένο.
Αυτή είναι η ελπίδα που
προβάλλει ο ΣΥΡΙΖΑ: μικρή,
ακρωτηριασμένη, δοτή και
Πάνω από 5.500 αστυνομικοί, 67 διμοιρίες ΜΑΤ, πράκτορες της CIA και του FBI για τη φύλαξη της μίζερη.
∆ΕΘ, σε μια πρωτοφανή κινητοποίηση καταστολής των μεγάλων εργατικών λαϊκών διαδηλώσεων.

Α
πλόχερα δώρα προς τους επενδυτές –κυρίως Αφιέρωμα 10 χρόνια από τη Lehman Brothers
τις αμερικανικές εταιρείες που επιχειρούν να
επωφεληθούν από το γενικό ξεπούλημα– και
διατήρηση του σφαγιαστικού μνημονιακού πλαισίου, 2008-2018, το ρήγμα
με ορισμένα αντίδωρα προς τον λαό, εμφάνισε ο Αλ. της κρίσης παραμένει ενεργό
Τσίπρας και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στη Διεθνή
Δέκα χρόνια από το ξέσπασμα της βαθιάς δομικής κρίσης του
Έκθεση Θεσσαλονίκης. Πολύ επικίνδυνη η ανάληψη
ολοκληρωτικού καπιταλισμού της εποχής μας, που εξακολουθεί να
από την κυβέρνηση ρόλου «καλού στρατιώτη»
στοιχειώνει το σύστημα. Αναλύσεις και αποκαλυπτικά στοιχεία από τους
των ΗΠΑ και της ΕΕ στην περιοχή. Μπορεί το Β. Μηνακάκη, Δ. Γρηγορόπουλο και Γ. Παυλόπουλο, συνέντευξη
ελληνικό κεφάλαιο να ελπίζει πως θα πάρει λεία Στ. Μαυρουδέα, άρθρα Γ. Αγγέλη και Λ. Βατικιώτη. Οι κινηματογραφικές
από τη μοιρασιά αλλά η απειλή εμπλοκής σε ταινίες για την κρίση, από τον Δ. Τζιαντζή. >>> σελ. 9-16
τυχοδιωκτισμούς είναι μεγάλη. >>> σελ. 3, 7
2 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Η δεύτερη ματιά

editorial Αιμιλία Καραλή

Μαχαίρι Σήμερα, παρά τα θρυλούμενα, ο λόγος των διανοουμένων
είναι ισχυρός και συνεχής. Μόνο που δεσπόζει
στις συντάξεις εκείνος ο οποίος συναινεί με τη διατήρηση του πιο σκληρού
ζητάει ο ΣΕΒ! προσώπου της εξουσίας.

Την ίδια ώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει
τον εμπαιγμό και το σκωτσέζικο
ντους εις βάρος εκατομμυρίων
Η σιωπή (;)
συνταξιούχων, ο πρόεδρος του
ΣΕΒ Θόδωρος Φέσσας ασκεί
πιέσεις να κοπούν εδώ και τώρα
οι συντάξεις και να μειωθεί το
των διανοουμένων
αφορολόγητο! Ο εκπρόσωπος
των βιομηχάνων χαρακτηρίζει την
περικοπή των συντάξεων κατά 20%
διαρθρωτικό μέτρο και υποστηρίζει
ότι τα δημοσιονομικά μεγέθη δεν


εν είναι λίγες οι φορές που –ιδιαίτε- των απωλειών και της αγωνίας τους. Αυτή
επιτρέπουν τόσες μεγάλες δαπάνες ρα σε κρίσιμα πολιτικά και κοινωνι- λειτουργεί, κυρίως, ως δημοκρατικό άλλοθι,
για το ασφαλιστικό. Μάλιστα για κά γεγονότα– διατυπώνεται το ερώ- Η συναίνεση με αφού γίνεται με τρόπο αποσπασματικό και
να χρυσώσει το χάπι ο Φέσσας τημα: Μα πού είναι οι διανοούμενοι του την αδικία γίνεται άνισο σε σχέση με τον ορυμαγδό των αρνη-
αντιπροτείνει σε όσους υποστούν τόπου να πάρουν θέση για τα όσα γίνονται; πλέον ο πυρήνας τικών σχολίων που παρεμβάλλονται ή ακο-
μόνιμες μειώσεις να τους δοθεί Ως διανοούμενοι εδώ εννοούνται καλλιτέ- λουθούν από δημοσιογράφους και πολιτευ-
μια φορά έκτακτο επίδομα από το
του κυρίαρχου
χνες, φιλόσοφοι, καθηγητές πανεπιστημί- τές. Καλλιεργείται έτσι η αποστροφή προς
υπερπλεόνασμα! ων, εκπαιδευτικοί, δημοσιογράφοι και για λόγου. Η αποϊδεο- τις έννοιες της διεκδίκησης, της κριτικής,
Στο εβδομαδιαίο δελτίο που εκδίδει
ορισμένους, υποψιασμένους από τις σχετι- λογικοποίηση της του δικαιώματος. Το τελευταίο μάλιστα πα-
κές θεωρίες του Γκράμσι, γενικότερα όσοι πολιτικής γίνεται ρουσιάζεται ως συνώνυμο της βαρβαρότη-
ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων,
με την διανοητική δραστηριότητά τους τας, της αντικοινωνικότητας.
αναφέρεται στους «κινδύνους της η νέα ιδεολογία
επηρεάζουν την ζωή, τις αξίες και τη σκέ- Η συναίνεση με την αδικία γίνεται πλέον
παροχολογίας» και, όσον αφορά τη
ψη μεγάλου πλήθους ανθρώπων — ακόμη ο πυρήνας του κυρίαρχου λόγου. Η αποϊδε-
δυνατότητα αύξησης του κατώτατου
και οι κειμενογράφοι πολιτικών λόγων και ολογικοποίηση της πολιτικής γίνεται η νέα
μισθού, βάζει όριο στο 1%, καθώς
διαφημιστικών κειμένων. ιδεολογία. Και μια σειρά διανοούμενοι είναι
όπως υποστηρίζει τόσο «αφήνει
Υποσυνείδητα το ερώτημα ταυτίζει τους δητοποίησης των αιτιών των κοινωνικών πρόθυμοι να συμβάλουν στην κατασκευή
περιθώριο η παραγωγικότητα της διανοουμένους με εκείνους που δεν στέκο- αυτής της συναίνεσης. Εξάλλου ήδη σιτίζο-
προβλημάτων από τους λαούς.
εργασίας»! Την ώρα που οι μισθοί νται απλώς κριτικά απέναντι στην εξουσία, Σήμερα, παρά τα θρυλούμενα, ο λόγος νται από αυτό το σύστημα ή το επιδιώκουν.
περικόπηκαν κατά 25%-35%, οι αλλά και παράγουν ιδέες και έργο που στο- των διανοουμένων είναι ισχυρός και συνε- Προφανώς υπάρχουν αντιστάσεις σε
βιομήχανοι που έχουν ήδη αυξήσει χεύουν στην ανατροπή των δομών και της χής. Μόνο που δεσπόζει εκείνος ο οποίος αυτό. Σκόρπιες και ασυνεχείς, αλλά υπάρ-
την κερδοφορία τους μιλούν για λειτουργίας του υπάρχοντος συστήματος. Ο συναινεί με τη διατήρηση του πιο σκληρού χουν. Αντανακλούν τις αδυναμίες μιας κοι-
1%. Ο ΣΕΒ πιστεύει ότι μόνη λύση «ευγενής» όμως υποκειμενισμός αυτής της προσώπου της εξουσίας. Τα κυρίαρχα ΜΜΕ, νωνίας που κι αυτή σποραδικά και τμημα-
είναι να «ενταθούν οι διαρθρωτικές θέσης παρακάμπτει την πραγματικότητα, οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι, τα Πανεπιστήμια τικά αντιστέκεται στην αφαίρεση των δικαι-
μεταρρυθμίσεις» και η ενίσχυση της σύγχρονη και παλαιότερη. Ποτέ οι διανο- διαμορφώνουν και προβάλλουν ένα σύστη- ωμάτων της, στον αφανισμό των ελπίδων
εμπιστοσύνης των επενδυτών στις ούμενοι δεν αποτέλεσαν ένα ενιαίο ιδεο- μα ιδεών που όχι μόνο ευνοεί τη διαχείριση της για την δυνατότητα αλλαγής αυτής της
προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. λογικά σώμα και μάλιστα υπερασπιζόμενο του συστήματος αλλά συκοφαντεί, προσβάλ- πραγματικότητας. Προς το παρόν πολλοί δι-
Αν έχεις τέτοιους «κοινωνικούς επαναστατικές ιδέες. λει, χλευάζει, μισεί και απαξιώνει οποιαδήπο- ανοούμενοι που παράγουν έναν ανατρεπτι-
εταίρους» πραγματικά τι ανάγκη έχεις Το αντίθετο· η πλειονότητά τους τασ- τε σκέψη ανατροπής του. Η απελευθερωτική κό προς τον κυρίαρχο λόγο δεν συναντώ-
τους δανειστές και τα κουαρτέτα; σόταν υπέρ της διατήρησης του κυρίαρχου κοινωνική ουτοπία εμφανίζεται σαν κάτι πα- νται συχνά σε έναν γόνιμο διάλογο με την
Οι πιέσεις από επιχειρηματικούς συστήματος στην εποχή τους και σε ορισμέ- ρωχημένο, ανόητο, αδιανόητο και αδύνατο κοινωνία, αλλά μάλλον σε έναν αντίλογο
νες περιπτώσεις υπέρ ενός ολοκληρωτικού που ταιριάζει σε κάτι ιστορικά απολιθώματα, μεταξύ τους. ∆εν αναφέρονται στο παρόν
κύκλους και το γενικότερο ζοφερό
συστήματος διακυβέρνησης. Η ιδέα, για γραφικούς ταραξίες που μοναδικό τους στό- ούτε και στο μέλλον της κοινωνίας, αλλά
σκηνικό αναδεικνύουν, και σε
παράδειγμα, του «Τρίτου Ράιχ» διαμορφώ- χο έχουν απλώς την πρόκληση θορύβου και μοιάζουν σαν να κλείνουν λογαριασμούς με
αυτό το θέμα, τη διγλωσσία και την
θηκε αρχικά από γερμανούς ιστορικούς και την αναστάτωση της ομαλότητας. το παρελθόν. Κι αυτό χρήσιμο είναι. Όμως η
υποκρισία της κυβέρνησης.
φιλοσόφους προτού εφαρμοστεί σαν πολι- Ακόμη και μια μονοήμερη απεργία με ανυπακοή στην παρούσα τάξη πραγμάτων
Είναι χαρακτηριστική η αποστροφή τικό σύστημα από τους ναζί. Η μετατροπή αίτημα την καταβολή απλήρωτων δεδου- χρειάζεται έναν πιο τολμηρό και δημιουρ-
του πρώην υπουργού της μιας θεωρίας σε κοινωνική και πολιτική λευμένων μηνών εμφανίζεται ως καταστρο- γικό λόγο, καίριο και αποκαλυπτικό για την
κυβέρνησης, Δημήτρη Μάρδα, πράξη οποιασδήποτε κατεύθυνσης πάντο- φή π.χ. των επιβατών, των τουριστών, των φύση της και στοχασμό για την προσωπική
που… διευκρίνισε: «Δεν θα κοπούν τε καθοριζόταν από την ιστορική συγκυρία, γονιών (αν πρόκειται για απεργία εκπαιδευ- και συλλογική ρήξη με αυτήν. Όπως θα έλε-
οι συντάξεις, θα κοπεί… μέρος των την πολιτική ετοιμότητα των κομμάτων να τικών), ανάλογα με την περίσταση. Ελάχιστη γε και ο Ντανιέλ Μπενσαΐντ είναι ανάγκη
συντάξεων»! παρέμβουν σε αυτήν και τον βαθμό συνει- η προβολή της κατάστασης των απεργών, ένα νέο «μελαγχολικό στοίχημα».

‣ Ιδιοκτησία: «Eκδόσεις-Μελέτες- Έρευνες» Aστική Mη Kερδοσκοπική Eταιρεία
Εφημερίδα της
Kωδικός 2806, Κλεισόβης 9, 106 77 Αθήνα, Tηλ.: 210-82.27.949, prin@otenet.gr | http://www.prin.gr
αντικαπιταλιστικής
κομμουνιστικής ‣ Tραπεζικός Λογαριασμός Συνδρομών και Eνισχύσεων: ALPHA BANK 260002002006023 • IBAN: GR1801402600260002002006023
Αριστεράς
‣ Εκδότης: Δημήτρης Δεσύλλας ‣ Eκτύπωση: ΚΛΕΝΙΚ ΕΕ ‣ Layout: Χριστίνα Λουλούδα
Το θέμα ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 3

Δ
κυβέρνηση επιδιώκει η φε-
τινή ΔΕΘ να δείξει το γύ-
ρισμα μιας νέας σελίδας.
Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο,
η πραγματοποίησή της με
όρους «σιδερένιας φτέρνας» απέναντι
στο μαζικό κίνημα έχει ιδιαίτερη σημα-
σία. Όταν απέναντι στους διαδηλωτές
έχουν αναπτυχθεί πράκτορες του  FBI
και της CIA, ελεύθεροι σκοπευτές,
5.500 αστυνομικοί (συνολικά 67 διμοι-
ρίες  ΜΑΤ), ελικόπτερα και drones,  ε,
τότε δεν φαίνεται και ιδιαίτερα φιλική
προς τους εργαζόμενους και το λαό η
«μεταμνημονιακή εποχή». Ταυτόχρο-
να, είναι ιδιαίτερα προκλητική και κα-
ταργεί κάθε έννοια δημοκρατίας και
λαϊκής κυριαρχίας η άμεση εμπλοκή
κατασταλτικών μηχανισμών των ΗΠΑ
στο σχεδιασμό και στον έλεγχο των
σχεδίων «ασφαλείας». Η κυβέρνηση
Τσίπρα απώλεσε και την έσχατη τσίπα
και αποδέχθηκε καθεστώς ευρωπαϊκής
μπανανίας για να ικανοποιήσει τη νέα
αμερικανοκρατία! Παρόλα αυτά, το κυ-
βερνητικό επιτελείο διέδιδε μέχρι και το

Το φιλολαϊκό πακέτο
Σάββατο το πρωί «πληροφορίες» για φι-
λολαϊκό κοινωνικό πακέτο, το οποίο θα
παρουσίαζε ο πρωθυπουργός στη χθε-
σινή του ομιλία στα εγκαίνια της ΔΕΘ.

προστατεύουν… ΜΑΤ και FBI
Την ίδια ώρα που ο Ευκλ. Τσακαλώτος
καθησύχαζε την Παρασκευή στη Βιένη
τους ομολόγους του στο Γιούρογκρουπ
(λέγοντας πως οι εξαγγελίες Τσίπρα
θα είναι εντός των συμφωνηθέντων),
έμπαιναν οι τελευταίες πινελιές στην
ομιλία, εν αναμονή και του ελέγχου των ∆ΕΘ
θεσμών, που θα βρίσκονται από αύ-
ριο στην Αθήνα. Μέχρι την ώρα που το Γιάννης Ελαφρός
Πριν πήγαινε στο τυπογραφείο δεν είχε
γίνει γνωστό το περιεχόμενο του λόγου
νομικό σφαγείο: ψηφισμένα από ΣΥΡΙ- δυναμική εργατικής αντεπίθεσης (παρά
Τσίπρα, αλλά με βάση τις κυβερνητικές
διαρροές αποτυπώνονταν ορισμένες ▸ Εντός ΖΑ-ΑΝΕΛ πλεονάσματα 3,96% του ΑΕΠ την μαζικότητα των μπλοκ του) και η
για το 2019, 4,15% για το 2020, 4,53% για αποτυχία ενδιάμεσων απαντήσεων, είτε
κατευθύνσεις:
Πρώτο, ο Αλ. Τσίπρας αναμένεται να
δημοσιονομικού το 2021, και 5,19% για το 2022! Καμιά συ- ακολουθητισμού της γραφειοκρατίας
εξαγγείλει μέτρα με τετραετή ορίζοντα!
Ωραίο κόλπο: Αφενός δεν δεσμεύεται σε
σφαγείου ζήτηση δεν γίνεται για το επίσης ψηφι-
σμένο μέτρο μείωσης του αφορολόγητου
είτε κομματικών σχεδιασμών.
Η ευρεία συσπείρωση στην ανεξάρ-
άμεση υλοποίηση, αφετέρου τα εντάσ- και υπέρ της από 8.500 σε 5.600 ευρώ, από 1/1/2020.
Την ίδια ώρα χαρακτηριστικό είναι
τητη ταξική συγκέντρωση στην Καμάρα
μάχιμων δυνάμεων του εργατικού, λα-
σει στην προεκλογική του φαρέτρα,
«ψηφίστε με για να τα υλοποιήσω». Επι- αναδιάρθρωσης πως κυβέρνηση και ΝΔ διαγωνίζονται ϊκού και νεολαιίστικου κινήματος, με
πλέον, στέλνει και το κατάλληλο μήνυμα για το ποιος θα καταδικάσει με τον πιο ανατρεπτική λογική και στάση, με ισχυρό
στην ολιγαρχία και στις αγορές πως «δεν του συστήματος αποφασιστικό τρόπο την… παροχολο- αντικυβερνητικό, αντιΕΕ και αντικαπι-
είμαι βιαστικός, μέλημά μου είναι η πο- γία! Γι’ αυτό δεν μπορεί να είναι απά- ταλιστικό, αντιπολεμικό-αντιιμπεριαλι-
ρεία της οικονομίας» (δηλαδή της κερδο- οι εξαγγελίες ντηση στην αστική και αντιλαϊκή πο- στικό και διεθνιστικό-αντιφασιστικό πε-
λιτική του ΣΥΡΙΖΑ η αντιδραστική και ριεχόμενο, αποτελεί μια πολύ σημαντική
φορίας του κεφαλαίου).
Δεύτερο, η κυβερνητική πολιτική
Τσίπρα νεοφιλελεύθερη ΝΔ. παρακαταθήκη για τη νέα φάση.
δεν είναι αναδιανεμητική, αλλά αναδι- Ιδιαίτερα ενδιαφέρον ση- Αναδεικνύεται επίσης και ως
αρθρωτική, προωθεί δηλαδή τις μεγά- μείο της φετινής ΔΕΘ Ευρεία το πραγματικό αντίπαλο
λες αστικές αντιδραστικές «μεταρρυθ- είναι η παράταξη απέ- δέος στην εμφάνιση του
μίσεις». Σε άρθρο του την Πέμπτη στο ναντι στην κυβέρνηση συσπείρωση εθνικιστικού και ακρο-
Αθηναϊκό Πρακτορείο ο Αλ. Τσίπρας ΔΕΘ, βλέπε σελίδα 7), κάνοντας πολύ ενός συνόλου δυνάμε- δυνάμεων του δεξιού ρεύματος, που
μίλησε για το «νέο παραγωγικό μοντέλο πιο επικίνδυνη τη νέα εποχή. ων του κινήματος και εργατικού κινήματος εμφανίζεται απειλη-
που οραματιζόμαστε», το οποίο «στο- Τέταρτο, τα όποια αντίδωρα – ελα- της μαχόμενης Αρι- τικό και επωάζει το
χεύει στην εξωστρέφεια και την προστι- φρύνσεις δοθούν προς τα λαϊκά στρώ- στεράς, με κύριο εκ-
και της μαχόμενης αυγό του (φασιστικού)
θέμενη αξία». Είναι το «φιλοεπενδυτικό ματα θα είναι πενιχρά, ελαχιστότατα φραστή το «μπλοκ της Αριστεράς φιδιού. Ιδιαίτερη ση-
περιβάλλον» για το οποίο μίλησε ο πρω- για να αντισταθμίσουν την οικονομική Καμάρας». Κι απ’ αυτή στην Καμάρα μασία έχει η πρωτοπόρα
θυπουργός στο νέο υπουργικό συμβού- και κοινωνική λεηλασία 8-9 ετών και θα την άποψη ήταν αποκα- συμβολή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ,
λιο. Γι’ αυτό και η αναμενόμενη ανα- κινούνται πάντα εντός πλαισίου δημο- λυπτική η στοχοποίηση της η συμμετοχή πλήθους άλλων
κοίνωση για μείωση της φορολογίας στις σιονομικών στόχων και υποχρεώσεων συγκέντρωσης της Καμάρας από δυνάμεων της μαχόμενης Αριστε-
επιχειρήσεις. απέναντι στην ΕΕ και τους δανειστές, τα κρατικά και συστημικά ΜΜΕ ως σύ- ράς (Λαϊκή Αντίσταση, ΕΕΚ, Κόκκινο
Τρίτο, η προσπάθεια ανάπτυξης του υπό τη δαμόκλειο σπάθη των αγορών. ναξης «αναρχικών και μπαχαλάκηδων». Νήμα, ΟΝΡΑ Ανασύνθεση, ΑΡΚ, Δικτύ-
ελληνικού κεφαλαίου θα πατήσει πολύ Μονομερείς ενέργειες δεν προβλέπονται Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία ωση κλπ.), ανένταχτων αγωνιστών και
πιο άμεσα από πριν στην προώθηση των (ούτε για τις συντάξεις ή τη διανομή του είναι αποκαλυπτική η πλήρης απομόνω- του κοινωνικά και κινηματικά μάχιμου
σχεδίων του αμερικάνικου και του ευρω- πλεονάσματος) και τα όποια ψίχουλα θα ση του αστικοποιημένου και υποταγμέ- αντιεξουσιαστικού χώρου.
παϊκού ιμπεριαλισμού στην περιοχή (γι’ έρχονται αφού πρώτα πετύχει η αφαί- νου συνδικαλισμού των ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, η Βεβαίως, για μια ακόμα φορά, στους
αυτό και οι ΗΠΑ «τιμώμενη χώρα» στη μαξη! Πρόκειται για κανονικό δημοσιο- αδυναμία του ΠΑΜΕ να εκφράσει μια δρόμους θα κερδηθεί το δίκιο.
4 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Πολιτική

Από Σκάνδαλα Δημήτρης Τζιαντζής

σπόντα
***Τουλάχιστον ο Αντρέας όταν
πήγαινε στη ΔΕΘ έλεγε ότι θα
Ο νέος δικομματισμός διαμορφώνει
φύγουν οι βάσεις * Ο... συνεχι-
στής του παίζει να ανακοινώσει
και καμιά καινούργια * Ή μάλλον
σκηνικό για «βρόμικο» 2019;
να την ανακοινώσει ο Πάιατ πρώ-
τα * Και μετά να την επιβεβαιώ-
σει ο πρωθυπουργός
▸ Η σκανδαλολογία σφραγίζει τη νέα πολιτική φάση
* Καθότι δεν είναι σωστό να δια-
ψεύδει κανείς τους Αμερικάνους

Ο
σο στην πράξη πλανητικό τρόπο πραγματικές
* Κάτι που έχει κατανοήσει πολύ ενισχύονται οι κοινωνικοπολιτικές αντιθέσεις.
καλά κι ο Ζάεφ λίγα χιλιόμετρα συγκλίσεις σε Σε αυτή την κατεύθυνση, το
βορειότερα. πολιτικό επίπε- βάρος και από τις δύο πλευρές
*** Πάντως δεν πρέπει να υπάρ- δο πάνω στην α- δίνεται στην προσπάθεια ελέγ-
χει πρωθυπουργός που να πήγε νάγκη απαρέγκλιτης εφαρμο- χου της πολιτικής ατζέντας και
ΔΕΘ με... τόση άνεση * Ό,τι και
γής της δημοσιονομικής πει- μετατόπισής της προς τη σκαν-
να πει * Ό,τι και να γίνει
θαρχίας μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και δαλολογία και τη συκοφαντία
* Υπάρχει εγγύηση * Ο Κυριάκος ΝΔ, τόσο περισσότερο ενισχύ- του αντιπάλου. Ο επικοινωνι-
Μητσοτάκης * Ο καλύτερος
εται η αντιπαράθεση σε φρα- ακός μηχανισμός του ΣΥΡΙΖΑ
φίλος του ΣΥΡΙΖΑ * Αυτός που
στικό επίπεδο. Η νέα δικομμα- –στον οποίο εντάσσεται και με-
ετοιμάζεται την επόμενη εβδο-
τική πόλωση έχει πολλά κοινά γάλο μέρος των μετακλητών του
μάδα να κατηγορήσει τον Τσίπρα
στοιχεία με την αντιπαράθεση υπαλλήλων– επιχειρεί να χτυπή-
για παροχολογία * Για αλόγιστη
ΠΑΣΟΚ-ΝΔ της δεκαετίας του σει τα αδύναμα σημεία του αντι-
σπατάλη * Μόνο για «Τσοβόλα
’80, που σε πολλές περιοχές πάλου, που είναι τα οικονομικά
δώστα όλα» δεν έχει μιλήσει
για ασήμαντη αφορμή –π.χ. σκάνδαλα του «Κούλη» και της
* Ακόμη * Θα κατηγορήσει την για κάλυψη αφισών των αντι- Μαρέβας, η ενίσχυση της ακρο-
κυβέρνηση που κόβει συντάξεις για ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ αντίστοιχα. ποιήσεων και της μεταφοράς
πάλων– μετατρεπόταν σε μάχη δεξιάς ρητορικής και η ανάδειξη
* Φορολογεί τους μισθωτούς σώμα με σώμα. Ενώ εκατομμύ- Τα ζητήματα διαφθοράς και ο δομικών υπηρεσιών του κρά- του διδύμου Γεωργιάδη-Βορίδη.
άνευ ορίου στενός εναγκαλισμός του πο- τους στα χέρια ιδιωτών.
ρια συνταξιούχοι αγωνιούν, αν Αντίστοιχα, η Νέα Δημοκρατία
* Περικόπτει όλες τις κοινωνικές θα ισχύσει τελικά η καρατόμη- λιτικού προσωπικού με επιχει- Η σκανδαλολογία μπορεί να με τη σειρά της επενδύει κυρίως
δαπάνες * Για παροχολογία. ρηματικά συμφέροντα είναι αποτελεί εκφυλισμό της πολι-
ση των συντάξεων κατά 20%, στον κοινωνικό αυτοματισμό,
*** Έχουμε και την Αχτσιόγλου ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ επιχειρούν να πολύ αληθινά και αποτελούν τικής αντιπαράθεσης, ωστόσο την αντίθεση μεταξύ των «βο-
που πιάστηκε το χέρι της να υπο-
αποπροσανατολίσουν τη συζή- δομικό συστατικού του συστή- κατά περιόδους και υπό προ- λεμένων» δημοσίων υπαλλήλων
γράφει επεκτάσεις συμβάσεων
τηση. Εγκλωβίζονται στην πα- ματος εξουσίας. Η επιλεκτική, ϋποθέσεις αναδεικνύεται ιδι- και των ιδιωτικών που εργάζο-
* Για κάθε CEO * Για κάθε με- ραπολιτική φιλολογία για το αν ωστόσο, αξιοποίηση στοιχείων αίτερα αποτελεσματική. Στην νται με χειρότερους όρους. Σε
γαλοσχήμονα που θα συναντά ο
ο ανιψιός του Μητσοτάκη ήταν και η προσωποποίηση ευθυνών Ιταλία, η πρόσφατη έκρηξη αυτό το πλαίσιο στρέφεται κατά
Τσίπρας θα υπογράφει και μία
μέρος του κυκλώματος εξαπά- ως πυροτεχνημάτων για μικρο- του Κινήματος των 5 Αστέρων, του «κομματικού κράτους» ΣΥ-
* Έτσι έχουν συμφωνήσει * Φυ- κομματική αξιοποίηση σε αντι- οφείλεται κυρίως στα πολιτικά
τησης της εταιρείας Energa και ΡΙΖΑ το οποίο αποτελεί σύμ-
σικά η υποαπασχόληση καλπάζει
αν η νέα υφυπουργός Κατερί- δραστικό πλαίσιο, περισσότερο σκάνδαλα που έπληξαν τους φωνα με το αφήγημα της μέρος
* Οι μισθοί παγιώνονται σε σχετικοποιεί αυτά τα σκάνδα- πολιτικούς του αντιπάλους.
να Νοτοπούλου προσελήφθη των «αριστερών ιδεοληψιών».
νόυμερα κρίσης * Τα αφεντικά
με ρουσφέτι ως καθαρίστρια, λα παρά φωτίζει τις πραγμα- Ο «χαρτοπόλεμος» ΣΥΡΙ- Επίσης η ΝΔ επενδύει στα πιο
έχουν 8 χρόνια μνημονιακής
χωρίς ωστόσο να εργαστεί ούτε τικές αιτίες που τα γεννούν. ΖΑ-ΝΔ, αν και εκδηλώνεται πια συντηρητικά και φοβικά ένστι-
νομοθεσίας στη διάθεσή τους
μια ώρα στην καθαριότητα. Π.χ. το σκάνδαλο Energa δεν περισσότερο στον ψηφιακό κό- κτα των πολιτών και την ανησυ-
* Μπορούν να εκβιάζουν νομι-
Οι αποκαλύψεις γίνονται αφορά μόνο τη σχέση των δύο σμο παρά στον πραγματικό, δεν χία για την ασφάλεια, αντικαθι-
μότατα με 1000 τρόπους
με διοχετευμένα δημοσιεύμα- μεγαλο-καταχραστών με τη είναι απλά μια σύγκρουση μη- στώντας την ανοιχτή ξενοφοβία
* Η πραγματική ανεργία έχει
τα σε προσκείμενα ΜΜΕ όπως Νέα Δημοκρατία αλλά συνδέε- χανισμών εξουσίας αλλά αντα- με την πιο εύπεπτη μορφή του
πιάσει ταβάνι * Αλλά ποιος
το Ντοκουμέντο ή το Πρώτο Θέμα ται με το σύνολο των ιδιωτικο- νακλά με στρεβλό και παρα- «αντι-ισλαμισμού».
ασχολείται με τέτοιες
λεπτομέρειες.
*** Άλλωστε πάντα υπάρχει
λύση * Ο Ν. Παππάς πήγε στη ΚΟΥΜΠΑΡΑΣ ΠΙΝΟΣΕΤ
Θεσσαλονίκη με ένα τραίνο
γεμάτο start-uppers * Νέους
επιχειρηματίες αμόρφωτοι Χιλιανή χούντα και Ασφαλιστικό
επαρχιώτες * με δυο-τρία κλικ

Σ
στο ιντερνετ «στήνεις» εταιρία την Κουμουνδούρου τρίβανε τα χέρια γηση του νόμου Κατρούγκαλου και αντι- χιλιάδων θυμάτων της αμερικανοκίνητης
* Έχεις μια καλή ιδέα και γίνε- τους και στο φιλοσυριζαϊκό ραδιόφω- κατάστασή του από ένα νέο ασφαλιστικό χούντας. Παρόλα αυτά το νεοφιλελεύθε-
σαι σε χρόνο ρεκόρ διάσημος και νο News 24/7 δεν πίστευαν στα αυτιά σύστημα με μείωση των εισφορών στο κρά- ρο αυτί των νεοδημοκρατών δεν ιδρώνει.
πλούσιος * Καθότι η Ελλάδα έχει τους, μετά την αυτόκλητη κυνική ομολογία τος. Μετά το «αυτογκόλ» από τα αποδυτή- Πράγματι, στη Χιλή εφαρμόστηκαν τα πιο
μπει στη νέα εποχή * Εμπρός του τομεάρχη Δικαιοσύνης της ΝΔ Κώστα ρια, ωστόσο, η πρόταση χρειάζεται αυτό ακραία νεοφιλελεύθερα δόγματα της Σχο-
όλοι στο επιχειρείν * Όπως κα- Καραγκούνη, ότι η πατρότητα της πρότα- που στην αγορά ονομάζεται rebranding — λής του Σικάγου, αυτό όμως δεν καθιστά
ταλαβαίνετε οι «αμερικανιές» σης Μητσοτάκη για ιδιωτική επικουρική καθώς είναι δύσκολο πλέον να περπατήσει τον «κουμπαρά» του Πινοσέτ πετυχημένο,
των συριζαίων δεν αφορούν ασφάλιση των συνταξιούχων από έναν προ- το «ασφαλιστικό Πινοσέτ». όπως τόσο προκλητικά ισχυρίστηκε ο νεο-
μόνο την εξωτερική πολιτική σωπικό κουμπαρά, ανήκει στον μισητό και Για δες καιρό που διάλεξαν τα στελέχη δημοκράτης βουλευτής. Ωστόσο η πρότασή
* Είναι γενικό αιμοσταγή δικτάτορα της Χιλής Πινοσέτ. της ΝΔ για να υμνήσουν τον «κουμπαρά», του περί κουμπαρά είναι ατελής: μένει να
*** Διολισθαίνει στην ακροδε- Τρεις μέρες νωρίτερα, ο αρχηγός της δηλ. το ασφαλιστικό μοντέλο του δικτάτορα συμπληρωθεί με την πρόταση για στήσιμο
ξιά η ΝΔ ανακοίνωσε ο ΣΥΡΙΖΑ ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης υποσχέθηκε να Πινοσέτ: τον μήνα που συμπληρώνονται 45 ανδριάντα του Πινοσέτ έξω από το ελληνικό
* Ναι ε; - Φοβερό συμπέρασμα- υλοποιήσει ένα «τολμηρό φιλελεύθερο πρό- χρόνια από το αιματηρό πραξικόπημα στη υπουργείο Εργασίας — ει δυνατόν απεικο-
Που το μάθανε; * Τους το είπε γραμμα μεταρρυθμίσεων», στην καρδιά Χιλή! Θα τρίζουν τα κόκαλα του Σαλβαδόρ νίζοντάς τον με αυτόματο ή τσεκούρι α λα
η Παπακώστα μήπως; του οποίου βρίσκεται η πρόταση για κατάρ- Αλιέντε, του Βίκτορ Χάρα και των δεκάδων Βορίδη στο χέρι.
Πολιτική ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 5

Π
αρέλαση έκαναν
τις τελευταίες η-
μέρες στα Σκό-
Συμφωνία Πρεσπών Γιώργος Παυλόπουλος
πια ξένοι ηγέτες

Ωμός εκβιασμός ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, ΕΕ
και αξιωματού-
χοι, προκειμένου να υποστη-
ρίξουν τη Συμφωνία των Πρε-
σπών στο δημοψήφισμα της
30ης Σεπτεμβρίου, ενώ άλλοι
επιδίδονταν σε μπαράζ δηλώ-
σεων με τον ίδιο σκοπό. Όσο
για «ναι» στο δημοψήφισμα
για τις δημοσκοπήσεις, δίνουν
εδώ και μερικές ημέρες αέρα
μεγάλης νίκης στο «ναι» (πάνω
▸ Παρέλαση στα Σκόπια από ξένους ηγέτες και αξιωματούχους
από 40%, έναντι 8,5% στο «όχι»
και το υπόλοιπο αδιευκρίνι- διαδικασιών ένταξης στην «ευ-
στη ψήφος…), ενισχύοντας ρωπαϊκή οικογένεια» — που
το εκβιαστικό κλίμα στην κοι- προφανώς θα συνοδευτούν
νωνία και εντείνοντας τις πι- και από μερικές δεκάδες εκα-
έσεις προς όσους αντιτίθενται τομμύρια επιχορηγήσεων. Και
στη συγκεκριμένη συμφωνία χθες, η παρέλαση έκλεισε με
— τόσο το δεξιό εθνικιστικό το βαρύ πυροβολικό της Ευρώ-
VMRO-DPMNE όσο και την πης την Ανγκελα Μέρκελ — η
Αριστερά και ειδικά τη Λέβι- οποία, σύμφωνα με δήλωση
τσα, από εντελώς διαφορετική του εκπροσώπου της, ήθελε να
σκοπιά, βεβαίως. αποκτήσει ίδια αντίληψη για
Σε αυτό το πλαίσιο, την την κατάσταση που επικρατεί
Τετάρτη βρέθηκε στην πρω- εκεί και όσα συζητούνται…
τεύουσα της Δημοκρατίας της Την ίδια στιγμή, ο ειδικός
Μακεδονίας ο γενικός γραμ- απεσταλμένος του ΟΗΕ, Νί-
ματέας του ΝΑΤΟ, Στόλτεν- μιτς, διεμήνυε προς τα Σκόπια
μπεργκ, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι εάν δεν συναινέσουν τώρα,
τον Ζάεφ και τους κατοίκους τότε το πρόβλημα μπορεί
της ότι η συμμαχία έχει ανοί- να διαρκέσει άλλα 25 χρόνια
ξει ήδη την… αγκαλιά της για (άρα, αντίο ΕΕ και ΝΑΤΟ ως
να υποδεχθεί τη χώρα τους τότε). Στο παιχνίδι μπήκε και
— μιας και χωρίς αυτήν δεν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, με μια
μπορεί να αντισταθεί στις ρω- κίνηση μάλιστα που από πολ- Τρόμος στη ΝΔ χνουν δύο πράγματα: Πρώ- προβλήματα είναι τόσο δύ-
σικές ορδές που ετοιμάζονται λούς χαρακτηρίστηκε… τρο- τον, την πίεση που θα αντι- σκολα και περίπλοκα, που
να καταλάβουν τα Βαλκάνια! λάρισμα του ομολόγου του της για τις πιέσεις που μετωπίσουν Μητσοτάκης αυτό δεν αρκεί. Όπως συμ-
Την Παρασκευή, ήταν η σειρά πΓΔΜ. Και αυτό διότι στο μή- και Καμμένος στην περίπτω- βαίνει στην περίπτωση Σερ-
του Αυστριακού καγκελάριου, νυμά του, με την ευκαιρία της θα δεχθεί, εάν ση που η γειτονική χώρα επι- βίας και Κοσόβου, όπου το
ο οποίος ασκεί την εξάμηνη κυρώσει τελικώς τη συμφω- σχέδιο για έναν «ιστορικό
περιοδική προεδρία της ΕΕ,
επετείου από την ανεξαρτησία
της χώρας (8 Σεπτεμβρίου), ο
το μπαλάκι περάσει νία και τη συνταγματική με- συμβιβασμό» με ανταλλαγή
να βρεθεί στα Σκόπια. Παρά Τραμπ χαρακτήρισε «ιστορική στην πλευρά ταρρύθμιση και το μπαλάκι εδαφών και πληθυσμών για
το γεγονός ότι ο Κουρτς δεν τη συμφωνία των Πρεσπών» — περάσει στην ελληνική πλευ- την ώρα… κόλλησε, όπως
τρέφει τόσο εχθρικά συναι- όταν είναι γνωστό ότι ο Ιβανόφ της Ελλάδας ρά. Δεύτερον, ότι οι Αμε- φάνηκε με την επ’ αόριστον
σθήματα για τη Μόσχα, κάλε- όχι μόνο την αρνείται, αλλά ρικανοί (πρωτίστως) και οι αναβολή –και μάλιστα στο
σε επίσης τους κατοίκους να πέταξε έξω από το γραφείο Ευρωπαίοι (δευτερευόντως) παρά πέντε– της συνάντη-
ψηφίσουν «ναι» και τα κόμ- του τον Ζάεφ όταν αυτός του είναι αδίστακτοι και παρεμ- σης των προέδρων των δύο
ματα που διαφωνούν να… την παρουσίασε! βαίνουν ωμά για να προωθή- χωρών που είχε προγραμ-
σωπάσουν, τάζοντας με τη Σε κάθε περίπτωση, τα όσα σουν τα συμφέροντά τους. ματιστεί να γίνει την Παρα-
σειρά του ταχεία έναρξη των συμβαίνουν στα Σκόπια δεί- Αν και ορισμένες φορές τα σκευή στις Βρυξέλλες.

ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΑΣΗ
ΑΝΤΑΡΣΥΑ: Οι απεργίες δείχνουν τον δρόμο
Η
νέα πολιτική φάση μετά την το προηγούμενο διάστημα. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ το– συγκέντρωση των πρωτοβάθμιων σωματείων
τυπική έξοδο από τα μνημόνια θα συμβάλλει σε μορφές οργάνωσης και συλλογικοτήτων και αγωνιστών στην Καμάρα
πρέπει να σφραγιστεί από ξέ- αγώνα που θα «αναδεικνύουν επιθετικά και επιδίωξε να εκφραστεί στο δρόμο κοινή
σπασμα αγώνων που θα βελτιώσουν ρι- τα εργατικά-λαϊκά δικαιώματα, θα οδη- πορεία με όλες τις μαχόμενες ταξικές εργα-
ζικά εδώ και τώρα τη ζωή της εργατικής γούν στην απελευθέρωση και το ξήλωμα τικές δυνάμεις.
τάξης και του λαού σημειώνει σε ανακοί- όλου του αντεργατικού ευρωμνημονια- Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ μπαίνει στις μάχες της
νωση της η ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Στο αγωνιστικό κού πλαισίου σε σύνδεση με τη σύγχρονη νέας φάσης με αυξημένη απαιτητικότητα
κάλεσμα για μαζική κινητοποίηση στη ανατρεπτική αντικαπιταλιστική διέξο- αλλά και αισιοδοξία. Η όξυνση των κοι-
φετινή ΔΕΘ υπογραμμίζεται πως στη νέα δο». Αυτά τα αιτήματα είναι στόχοι μά- νωνικών προβλημάτων γεννά σημαντικές
περίοδο του τυπικού τέλους των μνημο- χης για τους αγώνες που αναπτύσσονται αντιστάσεις στους εργαζόμενους. Ο Σε-
νίων το εργατικό και λαϊκό κίνημα στην και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ θα δώσει όλες τις δυνά- πτέμβρης ξεκίνησε με τις απεργίες στα κα-
Ελλάδα πρέπει να μπεί με μεγαλύτερες μεις της να αναπτυχθούν ακόμα πιο έντο- ράβια και την COSCO, τις κινητοποιήσεις στα
απαιτήσεις και αποφασιστικότητα και λι- να και γενικευμένα. νοσοκομεία. Μπορούμε να παλέψουμε μαζί με
γότερες αυταπάτες για τις κυβερνητικές Σε αυτή τη βάση η ΑΝΤΑΡΣΥΑ στήριξε όλον αυτόν τον κόσμο που δεν έχει χάσει τις ελπί-
υποσχέσεις για να πάρει πίσω όσα έχασε την –προγραμματισμένη για χθες Σάββα- δες του, που δεν έχει σταματήσει να παλεύει.
6 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Πρινηδόν

Σχόλια στο ημίφως Βασίλης
Παπαγεωργίου
Ρατσιστική Εργοδοτικό φακέλωμα
επίθεση ανυπότακτων
εργαζομένων
σε 9χρονο
κοριτσάκι Μια απίστευτη καταγγελία έγινε
την περασμένη βδομάδα από το
ΕΚ Βέροιας, που δείχνει τις μεθό-
Ούτε ένας ούτε δύο, δους καταστολής της εργοδοσίας
αλλά τέσσερις τραμπού- απέναντι στους ανυπότακτους ερ-
κοι επιτέθηκαν σε ένα γαζόμενους. Συγκεκριμένα, ερ-
γοδότες της περιοχής έφτιαξαν
9χρονο κοριτσάκι στον
έναν κλειστό λογαριασμό σε social
περίβολο μιας εκκλησίας media με τίτλο «κυνηγημένοι»,
στη Γέρα της Μυτιλήνης, όπου αναφέρουν ονόματα εργα-
επειδή το παιδί φορούσε ζομένων που τους έχουν κάνει
μαντίλι και το πέρασαν καταγγελία, προκειμένου να προ-
για προσφυγόπουλο! ειδοποιήσουν τους υπόλοιπους για
να μην τους προσλάβουν! Δηλαδή
Σύμφωνα με την τοπική φακελώνουν όσους επιμένουν να
εφημερίδα Εμπρός, όταν διεκδικούν τα νόμιμα δικαιώματά
κατάλαβαν ότι το θύμα τους και τους «περιφέρουν» μέσω
τους ήταν Ελληνοπούλα, facebook κ.α. στους υπόλοιπους
ζήτησαν συγγνώμη και εργοδότες προς… αποφυγή! Αυτό
θα πει ταξική αλληλεγγύη του κε- λογούμενη προβοκάτσια εθνικιστι- ση που είχαν την Παρασκευή στη όσον αφορά τη διαχειριστική του
έτσι η μητέρα του παι-
φαλαίου! Να σημειωθεί δε ότι στις κών κύκλων. Με αυτό τον τρόπο ο Θεσσαλονίκη, επιβεβαιώνοντας ουσία. Ο Νίκος Παππάς, μιλώ-
διού δεν άσκησε δίωξη περίπου 17.000 που αποτελούν ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί εκτός των άλλων τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ στο πρό- ντας στο ραδιόφωνο του Real,
ούτε έγινε προσαγωγή το εργατικό δυναμικό του νομού να «ντοπάρει» τα στελέχη του. Οι σωπό του. Ο Αλέξης Τσίπρας φέ- θέλησε να εμφανίσει τον ΣΥΡΙ-
τους στην αστυνομία. Το Ημαθίας, αντιστοιχούν μόλις δύο αστυνομικοί τελικά απομάκρυναν ρεται, επίσης, να ενημέρωσε τον ΖΑ ως τον αυθεντικό συνεχιστή
ρατσιστικό αυτό κρούσμα επιθεωρητές εργασίας, οι οποίοι ένα ηλικιωμένο ζευγάρι που κρα- Μπουτάρη για την πρόθεσή του της «δημοκρατικής παράτα-
φυσικά δεν μπορούν να ανταπο- τούσε μία ελληνική σημαία και μία να ανακοινώσει από το βήμα της ξης». Όπως δήλωσε, «ολόκληρη
δεν είναι το μόνο, καθώς,
κριθούν σε όλες τις ανάγκες. φωτογραφία του Αλέξη Τσίπρα ΔΕΘ την κατασκευή γηπέδου του η δημοκρατική Ελλάδα πρέπει να
σύμφωνα με το Εμπρός,
με την λέξη «Ανεπιθύμητος». Το ΠΑΟΚ, προφανώς ως «τυράκι» γιορτάζει την 3 η Σεπτέμβρη! Το
η ακροδεξιά εθνικιστική
Φούσκα τα σενάρια ευτράπελο αυτό ας γίνει μάθημα για τους πολυάριθμους οπαδούς ΠΑΣΟΚ το 1981 έλυσε τα βασικά
οργάνωση «Κρυπτεία», στον ΣΥΡΙΖΑ ότι η μάχη κατά του της ομάδας της Τούμπας. Κάπο- προβλήματα». Παρομοίως ο ανα-
με ανώνυμο τηλεφώνη-
ακροδεξιάς υπαρκτού ακροδεξιού κινδύνου και τε ο Τσίπρας έλεγε ότι θα σκίσει πληρωτής υπουργός Εξωτερικών
μα στην ίδια εφημερίδα, «ανωμαλίας» του εθνικιστικού παροξυσμού δεν τα μνημόνια και τώρα περιμένει Γιώργος Κατρούγκαλος σχολίασε
είναι σημαία ευκαιρίας. από μνημονιακούς δημάρχους να με νόημα ότι στην Ισπανία ξεκί-
ανέλαβε την ευθύνη για
Εντύπωση και ερωτήματα προ- «σκίσουν» στις εκλογές για λογα- νησε η συζήτηση μεταξύ αριστε-
την καταστροφή του μνη-
μείου που είχε ανεγερθεί
καλεί η υπερμεγένθυνση από το Από το σκίσιμο ριασμό του. ράς και σοσιαλδημοκρατίας για
κυβερνητικό επιτελείο των αντι- την ανόρθωση του κοινωνικού
στη μνήμη των θαλασσο- δράσεων ακροδεξιών στοιχείων για μνημονίων Ο ΣΥΡΙΖΑ κράτους, υποστηρίζοντας ότι
πνιγμένων προσφύγων. το θέμα της συμφωνίας για το Μα- στο «Γιάννη θα σκίσεις» γιορτάζει αυτό είναι το κεντρικό δίλημμα
Το αυγό του φιδιού δεν κεδονικό. Στην Κρήτη κινητοποιή- σήμερα στην Ευρώπη και την Ελ-
θηκαν εκατοντάδες δυνάμεις των «Γιάννη θα σκίσεις στις δημο- την… 3η Σεπτέμβρη! λάδα! To φλερτ του ΣΥΡΙΖΑ με τη
επωάζεται απλώς. Έχει
ΜΑΤ, καθώς και μέλη της τοπικής τικές εκλογές», είπε ο Αλέξης σοσιαλδημοκρατία –και όχι μόνο–
ήδη σκάσει. οργάνωσης του ΣΥΡΙΖΑ, προκει- Τσίπρας στον σημερινό δήμαρχο Επιταγχύνεται η πορεία «πασο- έχει περάσει στο επόμενο επίπεδο
μένου να εξουδετερώσουν φημο- Γιάννη Μπουτάρη στη συνάντη- κοποίησης» του ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως λοιπόν.

Ηλίας Σμήλιος | Συντονισμός Συλλογικοτήτων Θεσσαλονίκης Oι πλειστηριασμοί (ξανα)ήρθαν!
Ψευδεπίγραφο είναι το τέλος των μνη-
μονίων, αφού στη «μετα»-μνημονιακή
ζητώ έχουν κάνει τέχνη την αντιστροφή γκεντρώσεις του κινήματος κατά των
πλειστηριασμών την περασμένη Τε-
της πραγματικότητας. Μόνο για τον
εποχή δεν πρόκειται να σταματήσει η τον λόγο Σεπτέμβριο είναι προγραμματισμένοι τάρτη δείχνουν τη διάθεση ανατροπής
οικονομική βία που τη ζωή της κοι- 1035 πλειστηριασμοί –πολύ περισ- αυτής της πολιτικής. Αξιοποιώντας
νωνικής πλειοψηφίας κατατρέχει. Σε σότεροι από όσοι γίνονταν σε έναν την εμπειρία του πρόσφατου παρελ-
άλλους με πλειστηριασμό του σπιτιού ολόκληρο χρόνο στο παρελθόν– και θόντος, όταν με μαζικούς όρους το
ή της μικρής τους περιουσίας, σε άλ- ζωής τα πράγματα γίνονται ακόμη 4652 μέχρι το τέλος του 2018! Αν, κίνημα κατάφερε να σταματήσει τους
λους με κατασχέσεις λογαριασμού ή χειρότερα. Γιατί όχι απλά δεν θα στα- δε, προσθέσουμε και τις εξώσεις που πλειστηριασμούς στα Ειρηνοδικεία,
με διακοπή του ρεύματος, νερού ή αε- ματήσουν οι πλειστηριασμοί και η το ιερατείο της ΕΕ επιτάσσει –και η είναι ανάγκη να ανοίξουμε τη συ-
ρίου και σε άλλους με όλα μαζί. Ούτε, αρπαγή της λαϊκής κατοικίας και πε- κυβέρνηση ευπειθώς αποδέχεται– ζήτηση για το πώς, με παλιά και νέα
βέβαια, θα βρουν δουλειά χιλιάδες ριουσίας αλλά φαίνεται να παίρνουν να ξεκινήσουν άμεσα ή τις απειλές «όπλα», τη βία που επιβάλλουν στην
άνεργοι ή οι μισθοί μας θα αυξηθούν μορφή καταιγίδας. Οι ρυθμοί και οι κατάσχεσης για χρέη, που σωρηδόν καθημερινή μας ζωή θα σταματήσου-
ώστε να μπορούμε να ζήσουμε. αριθμοί των πλειστηριασμών, που στέλνονται από τη ΔΕΗ τελευταία, δι- με, το δικαίωμα όλων στη στέγη, το
Δυστυχώς, στην περίφημη «με- μετά τις διακοπές του Αυγούστου ξα- αμορφώνεται μια εικόνα τρόμου για ρεύμα, το νερό και γενικά τα αναγκαία
τα»-μνημονιακή εποχή, (και) σ’ αυ- νάρχισαν, είναι δυστυχώς αμείλικτοι τα λαϊκά στρώματα. για τη ζωή κοινωνικά αγαθά θα διεκ-
τούς τους τομείς της καθημερινής για τα κυβερνητικά παπαγαλάκια που Ταυτόχρονα, όμως, οι πρώτες συ- δικήσουμε και θα κερδίσουμε.
Απόψεις ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 7

Οι Αμερικανοί είναι φίλοι μας Μπάμπης Συριόπουλος

Α
υτή η ΔΕΘ γίνεται κάτω ματικούς πυραύλους ή δύο «έξυπνες»
από τη βαριά σκιά της πα-
ρουσίας των ΗΠΑ (φέτος
είναι η τιμώμενη χώρα),
Πολύ υψηλό βόμβες. Έχουν εγκατασταθεί στην αε-
ροπορική βάση της Λάρισας μετά από
συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση
όσο πανηγυρικά κι αν πα-
ρουσιάζεται αυτό από την κυβέρνηση
και τα ΜΜΕ. Η αμερικανική συμμε-
το τίμημα της νέας και προορίζονται για «αναγνώριση και
επιτήρηση της ευρύτερης περιοχής από
το Σουέζ μέχρι τη Λευκορωσία»! Στη συ-
τοχή στην ίδια την έκθεση περιλαμβά- ζήτηση των δύο στρατιωτικών αρχηγών
νει, με την παρουσία του υπουργού
Οικονομίας Ουίλμπουρ Ρος, πάνω από
50 αμερικανικές εταιρείες μεταξύ των
αμερικανοκρατίας συζητήθηκε και η «επέκταση της πρό-
σβασης» των ΗΠΑ στις βάσεις τους στην
Ελλάδα με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό.
οποίων και κολοσσούς όπως Microsoft,
Google, Coca Cola, Cisco, Visa, IBM,
Exxon Mobil, HP, Lockheed κτλ. Εκτός
του ΣΥΡΙΖΑ Η ελληνική «ανησυχία για τους Ρώ-
σους» φτάνει μέχρι τη συμμετοχή στη
στρατιωτική πολυεθνική άσκηση «Sea
από την οικονομική συμμετοχή ελλιμε- Breeze» στη Μαύρη Θάλασσα μαζί με
νίζεται στη Θεσσαλονίκη η ναυαρχίδα ▸Εμπλοκή στους ανταγωνισμούς υπέρ την Ουκρανία. Πολύ πιο επικίνδυνη
του 6ου στόλου, το σκάφος διοίκησης όμως, είναι η ελληνική εμπλοκή στην
USS Mount Whitney ενώ οι πράκτορες των ΗΠΑ, δυσβάσταχτοι εξοπλισμοί, ανατ. Μεσόγειο αυτές τις μέρες. Σ‘
του FBI αλωνίζουν σε Αθήνα και Θεσ-
σαλονίκη με δικαίωμα «εποπτείας» για νέες ιδιωτικοποιήσεις αυτή τη συγκυρία, με την εξέλιξη του
πολέμου στη Συρία, διεξάγεται η πολυ-
ζητήματα ασφαλείας και πρόσβαση σε εθνική άσκηση «Bright Star» στην Αί-
κάμερες της ΕΛΑΣ. γυπτο (βλέπε και σελίδα 18) με μεγάλη
Με αφορμή τη ΔΕΘ έγιναν σαφείς ελληνική συμμετοχή (πολεμικά πλοία,
οι σχεδιασμοί των ΗΠΑ στην περιοχή υποβρύχια, αεροσκάφη F16 και ειδικές
των Δυτ. Βαλκανίων, της Ανατ. Με- δυνάμεις). Στην περιοχή υπάρχει αυτές
σογείου και της Μαύρης Θάλασσας, η τις μέρες υπερσυγκέντρωση πολεμικών
αντιμετώπιση των ανταγωνιστών τους πλοίων. Εκεί βρίσκεται, κοντά στη βρε-
(Ρωσία και Κίνα) και των περιπλοκών τανική βάση του Ακρωτηρίου στην Κύ-
στις σχέσεις τους με την Τουρκία. Αυτοί προ, και το ρωσικό πυραυλοφόρο κατα-
οι σχεδιασμοί συναντούν τις φιλοδοξίες δρομικό Μάρσαλ Ουστίνοφ.
της ελληνικής αστικής τάξης στην περι- Οι επιπτώσεις του ρόλου που επι-
οχή, στη νέα φάση της «περιορισμένης φυλάσσουν οι ΗΠΑ για την Ελλάδα δεν
εποπτείας» από την ΕΕ. Ο πρέσβης των είναι μόνο οι στενά πολιτικοστρατιω-
ΗΠΑ Τζέφρι Πάιατ στη συνέντευξή του τικές. Τα οικονομικά συμφέροντα και
στη Καθημερινή στις 2/9 μίλησε για την οι πολιτικοί σχεδιασμοί συνδυάζονται
Ελλάδα της ανάπτυξης, «στο τέλος του με τις αμερικανικές βλέψεις για το υπό
προγράμματος διάσωσης» ως «περιφε- ιδιωτικοποίηση λιμάνι της Αλεξανδρού-
ρειακό πυλώνα» πρόσδεσης των Δυτ. πολης. Η ατζέντα περιλαμβάνει κι άλλα
Βαλκανίων στην «ευρωατλαντική προο- θέματα. Σύμφωνα με τον Ντάνφορντ οι
πτική», εντάσσοντας και την πρόσφατη δύο στρατιωτικοί αρχηγοί «μίλησαν για
συμφωνία των Πρεσπών με την ΠΓΔΜ τη σημασία της ανταλλαγής αναλύσεων
σε αυτό το πλαίσιο. Η Ελλάδα θα βοη- και πληροφοριών, ιδίως στον τομέα της
θήσει σύμφωνα με τον πρέσβη «στην αντιτρομοκρατίας». Οι παρεμβάσεις
αντιμετώπιση απειλών στην Ανατ. Με- των ΗΠΑ σε ζητήματα δημοκρατίας και
σόγειο» (απειλές για ποιόν άραγε;). Για δικαιωμάτων δεν σταματούν εκεί. Ο
να μην υπάρχουν αμφιβολίες έκανε κει τη χώρα με τον πιο απροκάλυπτο πολυπράγμων και αεικίνητος Πάιατ δή-
σαφή τη χρησιμότητα της Ελλάδας για τρόπο στον ανταγωνισμό των ΗΠΑ με λωσε τη διαφωνία του με τις άδειες που
τις ΗΠΑ: «Προφανώς μας ανησυχεί και τους «κακόβουλους παράγοντες». Ο δίνονται στον κρατούμενο Κουφοντίνα.
η δράση κακόβουλων παραγόντων σε έλληνας αρχηγός ΓΕΕΘΑ φέρεται να Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έχει
αυτή την περιοχή. Τα ζητήματα γύρω ανησυχεί «για το τι κάνουν οι Ρώσοι στη εξελιχθεί στον πιο πιστό στρατιώτη του
από το ρόλο που η Ρωσία εξακολουθεί Μαύρη Θάλασσα», σίγουρα όχι για λό- Οι ΗΠΑ θέλουν ΝΑΤΟ. Η αστική τάξη την οποία εκπρο-
να διαδραματίζει στην ευρύτερη περιο- γους εθνικής άμυνας. Αυτή η εμπλοκή σωπεί επιδιώκει να εξασφαλίσει, από
χή. Επίσης, το ζήτημα της Κίνας. Πως έχει αναπόφευκτα και τη στρατιωτική
αυξημένη παρουσία τη μία την παγίωση των μνημονιακών
προσεγγίζουμε την άνοδο της Κίνας ως της πλευρά. Ο αμερικανός πρέσβης στην Ελλάδα και κεκτημένων σε βάρος των εργαζόμε-
ενός σημαντικού και αναπόφευκτα οι- θεωρεί ότι «μια σταθερή και ασφαλής νων στο εσωτερικό της χώρας, και από
κονομικού και επενδυτικού παράγοντα Ελλάδα βοηθάει και στην προώθηση συμμετοχή στα την άλλη την επέκταση των δραστηριο-
των αμερικανικών συμφερόντων για
στην ευρύτερη περιφέρεια της Κεντρι-
κής και Ανατολικής Ευρώπης». Σ’ αυτό την ευρύτερη περιφερειακή σταθερό-
επικίνδυνα σχέδιά τήτων, των κερδών και της πρόσβασής
της στα κοιτάσματα υδρογονανθράκων
το πλαίσιο ο πρέσβης στηρίζει ολόπλευ- τητα» τονίζοντας «πόσο σημαντική εί- τους από τη Μαύρη στην περιοχή των Βαλκανίων και της
ρα «πρωτοβουλίες όπως οι τριμερείς Ελ- ναι η βάση της Σούδας για το σύνολο ανατ. Μεσογείου. Ο καραμανλισμός
λάδας-Κύπρου με Ισραήλ και Αίγυπτο». των περιφερειακών επιχειρήσεων» των Θάλασσα του ΣΥΡΙΖΑ («ανήκομεν εις την Δύσην»)
Αποκαλυπτική ήταν και η συνάντηση
του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων
ΗΠΑ. Σημειώνει τη «σημαντική πρόο-
δο με την Ελλάδα, για παράδειγμα με
έως την Αφρική! τρέφεται από τις φιλοδοξίες της αστικής
τάξης. Με το λαό τι γίνεται όμως; Όπως
των ΗΠΑ Ντάνφορντ με τον έλληνα αρ- την ανάπτυξη των drones MQ-9 στη πίσω από την ανάπτυξη κρύβονται οι
χηγό ΓΕΕΘΑ Αποστολάκη. Σύμφωνα με Λάρισα, την επέκταση των αεροπορι- κομμένοι μισθοί και συντάξεις, έτσι και
δηλώσεις του αμερικανού στρατηγού κών ασκήσεων “Ηνίοχος”, τη διέλευση πίσω από την σταθερότητα, την ασφά-
«οι Έλληνες είναι ανοικτοί στην αυξα- αμερικανικών ελικοπτέρων από την λεια και το ρόλο του «πυλώνα» κρύβο-
νόμενη στρατιωτική συνεργασία με τις Αλεξανδρούπολη και τη Θεσσαλονίκη». νται ο εθνικισμός, ο αυταρχισμός, οι
ΗΠΑ ενώ «ανησυχούν για το τι κάνουν Τα drones MQ-9 είναι μη επανδρωμέ- πανάκριβοι εξοπλισμοί και ο κίνδυνος
οι Ρώσοι στη Μαύρη Θάλασσα και στην να αεροσκάφη που εκτελούν αποστολές πολέμου στον οποίο οι λαοί και στις δύο
Ανατ. Μεσόγειο». αναγνώρισης (κατασκοπείας) ενώ μπο- πλευρές του Αιγαίου θα είναι καύσιμη
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ εμπλέ- ρούν να φέρουν και τέσσερεις αντιαρ- ύλη του κεφαλαίου.
8 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Πολιτική

ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ∆ΟΛΟΦΟΝΙΑ Π. ΦΥΣΣΑ Παύλος Αντωνόπουλος

Ένταση της πάλης κατά του φασισμού
Μεγάλη διαδήλωση στο Κερατσίνι στις 18 Σεπτέμβρη,
ανάδειξη των ευθυνών του κεφαλαίου, της ΕΕ, του ιμπεριαλισμού και της κυβέρνησης

ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και τους Το αντιφασιστικό κίνημα, με την
πολέμους, σε συνδυασμό με την οικο- ενεργητική συμβολή της αντικαπιταλι-
νομική λεηλασία των πολυεθνικών και στικής Αριστεράς, από την πρώτη μέρα
των ισχυρών καπιταλιστικών κρατών μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα
όλα τα τελευταία χρόνια. Υπεύθυνη ανέλαβε ακόμα πιο έντονη δράση και
γι΄αυτό είναι και η Ευρωπαϊκή Ένω- ανέπτυξε σε όλη τη χώρα ένα ευρύ μέ-
ση, που παίζει ενεργό ρόλο στο πλευρό τωπο, με άμεσους στόχους την παρε-
των ΗΠΑ στη συντήρηση και επέκταση μπόδιση της δράσης των φασιστικών
αυτών των επεμβάσεων. Υπεύθυνες πυρήνων, την αποκάλυψη στο λαό του
είναι επίσης και όλες οι μέχρι τώρα κυ- πραγματικού προσώπου του ναζιστικού
βερνήσεις της χώρας μας, που ακολου- μορφώματος και των άλλων φασιστι-
θούν κατά πόδας αυτές τις πολιτικές, κών ομάδων, την κατάδειξη των ευθυ-
οι οποίες εξαθλιώνουν μεγάλα τμήματα νών των κυβερνήσεων (των τότε και της
του λαού μας και κατευθύνουν φτωχούς σημερινής), την ανάδειξη και καταπο-
να πολεμάνε φτωχούς θεωρώντας τους λέμηση των αιτίων που τρέφουν τη φα-
υπεύθυνους για τα τεράστια προβλήμα- σιστική προπαγάνδα (που είναι ο πό-
τα επιβίωσης που αντιμετωπίζουν. λεμος και η οικονομική εξαθλίωση των
Άλλος σημαντικός παράγοντας που λαών) και την ουσιαστική παρεμπόδιση
ενισχύει τη φασιστική προπαγάνδα της δράσης όλων των φασιστικών οργα-

Π
είναι η αντιπροσφυγική πολιτική που νώσεων.
ριν πέντε χρόνια στις πους, φτωχούς μετανάστες, δημοκρά- ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια Η επέτειος της δολοφονίας του
18 Σεπτέμβρη του 2013 τες και αντιφασίστες εκμεταλλευόμε- πολιτική που συνεχώς αναβαθμίζε- Παύλου Φύσσα είναι μια συμβολική
δολοφονείται εν ψυχρώ νοι τη συνεχιζόμενη ανεκτική στάση ται με νέες αποφάσεις και τακτικές. μέρα που τιμάμε τη μνήμη του αντι-
στο Κερατσίνι ο Παύλος των αρχών. Μοναδικός τους αντίπαλος Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έχοντας φασίστα αγωνιστή με ενωτικές πρω-
Φύσσας από τάγμα εφό- το λαϊκό αντιφασιστικό κίνημα που όλα ενταχθεί πλήρως σε όλους τους σχεδια- τοβουλίες και εκδηλώσεις. Ενισχύουμε
δου της Χρυσής Αυγής. Είχαν προη- αυτά τα χρόνια οργανώνεται και τους σμούς της ΕΕ και των ΗΠΑ αντικειμε- με όλες μας τις δυνάμεις τη συγκέ-
γηθεί πολλές εγκληματικές ενέργειες αντιμετωπίζει. νικά είναι συνυπεύθυνη στην ενίσχυ- ντρωση και διαδήλωση που οργανώνε-
της φασιστικής συμμορίας χωρίς να Το κίνημα αντιμετωπίζει πολλούς ση της ακροδεξιάς προπαγάνδας, ενώ ται στις 18 Σεπτέμβρη στο Κερατσίνι.
υπάρξει καμιά ουσιαστική κρατική και ισχυρούς αντιπάλους στην προσπά- παράλληλα δεν έχει κάνει καμιά πα- Στηρίζουμε εκδηλώσεις που γίνονται
αντίδραση, πράγμα που είχε αποθρα- θεια αυτή, όπως γίνεται εμφανές από ρέμβαση στους φασιστικούς πυρήνες, σε όλη τη χώρα αυτές τις μέρες και
σύνει τους δολοφόνους. Σήμερα ο φυ- την άνοδο της ακροδεξιάς και φασιστι- που εμφανώς λειτουργούν στα σώματα υποστηρίζουμε την πρόταση για οργά-
σικός δολοφόνος του Παύλου Φύσσα κής επιρροής σε όλη την Ευρώπη και ασφαλείας και στο στρατό. Επιπλέον, νωση επόμενης αντιφασιστικής αντι-
κυκλοφορεί ελεύθερος, περιμένοντας όχι μόνο. Η ρατσιστική και εθνικιστική η κωλυσιεργία ολοκλήρωσης της δίκης πολεμικής συγκέντρωσης στις 12 του
την απόφαση του δικαστηρίου, ενώ τα προπαγάνδα στοχοποιεί τους μετανά- της φασιστικής συμμορίας της Χρυσής Οκτώβρη, επέτειο της απελευθέρωσης
ηγετικά στελέχη της συμμορίας απο- στες και τους πρόσφυγες, που έρχονται Αυγής δίνει τη δυνατότητα στους ορ- της Αθήνας από τους Ναζί κατακτητές
λαμβάνουν ασυλίας και συνεχίζουν να στην Ευρώπη από τις εμπόλεμες και γανωμένους πυρήνες της να εφορμούν το 1944 από την οργανωμένη δράση
προκαλούν, καθοδηγώντας συνεχείς κατεστραμμένες οικονομικά περιοχές ανενόχλητοι στους κατά καιρούς στό- του λαού με την τεράστια συμβολή του
επιθέσεις σε ανυπεράσπιστους ανθρώ- του πλανήτη. Καταδιωκόμενοι από τις χους τους. ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ.

ΑΝΤΑΡΣΥΑ
Να καταδικαστούν οι δολοφόνοι της Χρυσής Αυγής
Η κυβέρνηση διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στην εφαρμογή των ρατσιστικών πολιτικών της ΕΕ

«Φ
έτος τα πέντε χρόνια από τη δολοφονία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, η οποία «διεκδικεί τη φασιστική απειλή δεν θα τον φράξουν οι υποκριτι-
του Παύλου Φύσσα βρίσκουν το αντιφα- πρωταγωνιστικό ρόλο στην εφαρμογή των ρατσιστι- κές διακηρύξεις του Τσίπρα που αγκαλιάζεται με τη
σιστικό και αντιρατσιστικό κίνημα στην κών πολιτικών της ΕΕ, όπως δείχνει και η πρόσφατη Μέρκελ, θα τον φράξουν οι αγώνες της εργατικής τά-
Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη σε συναγερμό. Οι διμερής συμφωνία με την κυβέρνηση της Μέρκελ. Η ξης και της νεολαίας για το δικό της μέλλον, για μια
αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ τον Ιούνη ελληνική άρχουσα τάξη διεκδικεί να γίνει το κεφαλο- κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση, καταπίεση, φτώχεια
και όσα ακολούθησαν, δείχνουν το βάρβαρο, ρατσι- χώρι των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων σε Βαλκάνια και πολέμους», τονίζεται χαρακτηριστικά.
στικό χαρακτήρα της ‘’Ευρώπης-Φρούριο’’ απέναντι και Μέση Ανατολή και ταυτόχρονα ο συνοριοφύλακας Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ στηρίζει την αντιρατσιστική-αντιφα-
στους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Στρατόπε- της ρατσιστικής Ευρώπης-Φρούριο». σιστική συγκέντρωση στην Ομόνοια και τη συναυλία
δα συγκέντρωσης και ‘’πλατφόρμες αποβίβασης’’, Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ τονίζει την ανάγκη «να καταδικα- στο Σύνταγμα το Σάββατο 15 Σεπτέμβρη και τη διαδή-
απελάσεις και ‘’επαναπροωθήσεις’’, έρχονται να στούν οι ναζί δολοφόνοι της Χρυσής Αυγής», στη δίκη λωση στο Κερατσίνι την Τρίτη 18 Σεπτέμβρη.
συμπληρώσουν τη φρίκη που σκορπάνε οι ιμπερια- που μπαίνει στην τελική ευθεία. «Η πάλη ενάντια στις Για να βροντοφωνάξουμε με χιλιάδες αγωνιστές
λιστικές επεμβάσεις της ΕΕ και των άλλων δυνάμε- ρατσιστικές εκστρατείες και τη φασιστική απειλή εί- και αγωνίστριες, αντιφασιστικές αντιρατσιστικές κι-
ων». Αυτά σημειώνει σε ανακοίνωσή της η ΚΣΕ της ναι υπόθεση του εργατικού κινήματος. Πάει χέρι-χέρι νήσεις και συλλογικότητες, σωματεία και συλλόγους:
ΑΝΤΑΡΣΥΑ. με την πάλη ενάντια στη φτώχεια, τη λιτότητα, την Στη φυλακή οι φασίστες-ανοιχτά σύνορα για τους πρό-
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ υπογραμμίζει τις μεγάλες ευθύνες ανεργία, τις ιδιωτικοποιήσεις. Το δρόμο στη δεξιά και σφυγες/μετανάστες.
Ενδεικτικό της γήρανσης και
Αφιέρωμα ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 9
των αδιεξόδων του συστήματος
είναι το γεγονός ότι
ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός,
μετά την εκδήλωση
της κρίσης το 2008,
δεν μπόρεσε να προτείνει
ένα πιο λειτουργικό και
2008-2018
αποτελεσματικό μοντέλο
διαχείρισης, όπως
είχε κάνει μετά την
κρίση του 1929-’33
Το ρήγμα μεγαλώνει
(κεϊνσιανό μοντέλο)
και την κρίση
του 1973-’75
(νεοφιλε-
λεύθερο
μοντέλο).

Η 15η Σεπτεμβρίου Γιώργος
Παυλόπουλος

που συγκλόνισε τον κόσμο

Ο
Σεπτέμβριος αποδεικνύεται ο φορά, αντί για τους Δίδυμους Πύργους το δικαίωμα στην απεργία, τις δημοκρα- και χρεοκόπησε... μαζί με τη Lehman.
μήνας των μεγάλων γεγονό- κατέρρευσε η Lehman Brothers, ωστόσο τικές ελευθερίες, το κοινωνικό κράτος. Σε αυτό το φόντο, σταδιακά η παγκοσμιο-
των, που ισοδυναμούν με σει- το σοκ υπήρξε εξίσου μεγάλο, ενώ χιλιά- Ουσιαστικά, η 11η Σεπτεμβρίου 2001 ποίηση μετατρέπεται σε ύβρι. Το ελεύθε-
σμό πολλών μεγατόνων για δες ήταν και τα θύματα, σε πρώτο και σε και η 15η Σεπτεμβρίου 2008 αποτελούν ρο εμπόριο αντικαθίσταται από δασμούς
τις ΗΠΑ και προκαλούν ένα δεύτερο χρόνο. Όσο για τους δράστες, δεν δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, με το και προστατευτισμό. Παραδοσιακές
τσουνάμι που σαρώνει ολόκληρο τον πλα- προέρχονταν από τις τάξεις των τζιχαντι- οποίο ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός φι- συμμαχίες αμφισβητούνται. Ανεπτυγ-
νήτη. Την 11η Σεπτεμβρίου 2001, εξαπο- στών της αλ-Κάιντα, αλλά από τις γραμ- λοδοξεί να καλύψει το τεράστιο κόστος μένα κράτη οδηγούνται στη χρεοκοπία.
λύθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο μές των θρύλων της Wall Street, ναού του για το ξεπέρασμα των αδιεξόδων του και, Οργανισμοί-πυλώνες του μεταπολεμικού
Μανχάταν, που έφεραν τη στρατιωτική καπιταλισμού: τραπεζών, επενδυτικών εντέλει, την επιβίωσή του. Αυτό, όμως, οικοδομήματος μετατρέπονται σε σφρα-
εισβολή των Αμερικανών και των πρόθυ- κεφαλαίων, ασφαλιστικών εταιριών. αναπόφευκτα προκαλεί ισχυρές και γίδες, όπως ο ΟΗΕ και ο ΠΟΕ. Μέχρι και
μων συμμάχων τους στο Αφγανιστάν και Και πάλι, το μπαμ ακούστηκε σε όλο αντίρροπες δυνάμεις στις κοινωνίες, οι η Ευρωπαϊκή Ένωση, το πιο φιλόδοξο εγ-
το Ιράκ. Αυτή η εξέλιξη ουσιαστικά απο- τον πλανήτη. Σηματοδότησε δε την έναρ- οποίες αμφισβητούν τα ιερά και όσια του χείρημα καπιταλιστικής ολοκλήρωσης,
τέλεσε την αρχή του τέλους της παλιάς τά- ξη μιας σταυροφορίας του κεφαλαίου και συστήματος της αστικής δημοκρατίας κλονίζεται συθέμελα. Οι ανταγωνισμοί
ξης πραγμάτων στη Μ. Ανατολή και την των κυβερνήσεών του, με διττό στόχο: στο οποίο, συνειδητά ή ασυνείδητα, χρε- ανάμεσα στα καπιταλιστικά κέντρα οξύ-
ευρύτερη περιοχή, που συνοδεύτηκε από Αφενός, τη βίαιη αναδιανομή πλούτου ώνουν την ευθύνη για όσα συμβαίνουν. νονται, αυξάνοντας δραματικά τον κίν-
διαμελισμό χωρών, εκατόμβες νεκρών, υπέρ των «πάνω», με το πρόσχημα ότι το Έτσι, είναι φυσικό τα κόμματα που κυ- δυνο πολεμικών συρράξεων.
τρομακτικές καταστροφές και τραγωδί- σύστημα πρέπει να διασωθεί πάση θυσία. ριάρχησαν επί δεκαετίες να φιλορροούν, Κι όμως, το ρήγμα δεν κλείνει, αλλά
ες, μαζική προσφυγιά — μια διαδικασία Αφετέρου, την άλωση των μεγαλύτερων προς όφελος των πάσης φύσης «αντισυ- μεγαλώνει. Οι δυνάμεις της αντικαπι-
που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με το επί- εργατικών και λαϊκών κάστρων που εί- στημικών» μορφωμάτων και δικτατορί- ταλιστικής, επαναστατικής, κομμουνι-
κεντρο να έχει μεταφερθεί στη Συρία και χαν χτιστεί (κυρίως στον ανεπτυγμένο σκων, που έχουν όμως κατά κύριο λόγο στικής πρωτοπορίας θα έπρεπε να αι-
το τέλος της να μην είναι ορατό. καπιταλισμό) την προηγούμενη περίοδο ακροδεξιά χαρακτηριστικά και δεν προ- σθάνονται στο γήπεδό τους. Αντ' αυτού,
Στις 15 Σεπτεμβρίου 2008, μια δεύ- της ταξικής πάλης και περιέχουν λάφυρα έρχονται από την πλευρά της Αριστεράς κάποιες μοιάζουν να φοβούνται τη σκιά
τερη τρομοκρατική επίθεση σημειώθηκε ανυπολόγιστης αξίας για τους επιτιθέμε- — η οποία στην παραδοσιακή της μορφή τους και τις ιδέες τους -μη και τρομάξουν
στην καρδιά της Νέας Υόρκης. Αυτή τη νους: τη σταθερή εργασία και ασφάλιση, αποδείχθηκε κατοικίδιο του συστήματος τον λαό...
10 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Αφιέρωμα

Μύθος
η ανάκαμψη,
η κρίση
συνεχίζεται

της αποτροπής μιας βαθιάς
και παρατεταμένης ύφεσης
έχει πρακτικά λυθεί», δήλωνε
το 2003 ο Ρόμπερτ Λούκας,
Νόμπελ Οικονομίας και
πρόεδρος της Αμερικανικής
Οικονομικής Εταιρείας.
Παραπλήσιες ήταν οι προβλέψεις
όταν κλονίστηκαν η HSBC και η
Bear Srearns (Φεβρουάριος και
Ιούνιος 2007): Ο τότε πρόεδρος
της FED Μπεν Μπερνάνκι
δήλωνε ότι «πρόκειται για
μεμονωμένο φαινόμενο».
Άλλωστε, στις 19 Ιουλίου
2007 ο δείκτης Dow Jones Η κρίση ξέσπασε στο έδαφος αυτού του σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού και της νέας ποιότητας
ξεπερνούσε τις 14.000 μονάδες. που έχει σε σχέση με τις προηγούμενες βαθμίδες-στάδια στην εξέλιξη των καπιταλιστικών σχέσεων.
Τον Μάιο του 2007, ωστόσο,
ο μαρξιστής οικονομολόγος Δεν είναι ίδια με καμιά άλλη κρίση-σταθμό, ούτε μια συνηθισμένη κρίση ή «ουρά» της κρίσης του 1973,
Ίστβαν Μέσαρος υποστήριζε: όπως επιμένουν να ισχυρίζονται και ορισμένοι μαρξιστές οικονομολόγοι και διανοούμενοι.
«Σε σύγκριση με την κρίση προς
την οποία οδεύουμε, η μεγάλη
παγκόσμια οικονομική κρίση
του 1929-1933 θα μοιάζει με Ανεπαρκείς οι ερμηνείες του 1929 ή του 1875
πάρτι!».
Δέκα χρόνια μετά, οι Νιου Γιορκ
Τάιμς έγραψαν: «[…] πλήρης
ανάκαμψη της οικονομίας
δεν έχει επιτευχθεί ακόμα. Το
Ο ολοκληρωτικός
καπιταλισμός σε κρίση
κατά κεφαλήν ΑΕΠ στις ΗΠΑ
είναι σχεδόν 70.000 δολάρια
λιγότερο στη διάρκεια ζωής
ενός ανθρώπου συγκριτικά με
το τι θα ήταν εάν η οικονομία
συνέχιζε απρόσκοπτα την πορεία
της, χωρίς την κρίση του 2008.
Τα σχετικά αναφέρει έκθεση Ανάλυση πανεπιστημίων. Οι «τραπεζι-
κός κεϊνσιανισμός» αναπλή-
ρωνε το συρρικνωμένα εισο-
αρχούσαν απόψεις που απέ-
διδαν την κρίση στις υπερ-
βολές της αγοράς και της
1875. Καπιταλισμού βέβαια,
αλλά διαφορετικού.
Είχαν μεσολαβήσει οι α-
της Fed του Σαν Φρανσίσκο. Οι
συντάκτες συμπεραίνουν πως Βασίλης Μηνακάκης δήματα κι ανακούφιζε προ- «παγκοσμιοποίησης» ή στην ναδιαρθρώσεις στο πεδίο της
σωρινά τους μισθωτούς. Και κυριαρχία της πλασματικής εργασίας και γενικά της οικο-
είναι απίθανο η αμερικανική
κανένας δεν έμοιαζε να θυμά- οικονομίας επί της πραγ- νομίας μετά το 1980, απογειώ-
οικονομία να ανακτήσει το
ται τις «προειδοποιήσεις» της ματικής και της οικονομίας νοντας την εκμετάλλευση των
χαμένο έδαφος».
κρίσης dot.com (2001), την εν γένει επί της πολιτικής. μισθωτών και τον δεσποτισμό
Και για να μην αφήσουν κατάρρευση του κερδοσκο- Στους κύκλους των μαρξι- του κεφαλαίου. Η ελαστική

Ο
περιθώριο παρανόησης: «Η ταν κατέρρευσε η πικού αμοιβαίου κεφαλαίου στών, ορισμένοι αντιμετώ- εργασία και ο λεγόμενος «το-
ίδια η κρίση και η παρέμβαση Lehman Brothers LTCM, τη χρηματοπιστωτι- πιζαν την κρίση ως μία από γιοτισμός» αντικαθιστούσαν
της κυβέρνησης επιδείνωσαν ο καπιταλιστικός κή κρίση στη νοτιοανατολική τις συνήθεις διακυμάνσεις τη σταθερή απασχόληση και
τις μακροπρόθεσμες τάσεις της κόσμος έπλεε σε Ασία (1997) ή την «κρίση τεκί- του καπιταλιστικού κύκλου, τον κλασικό τεϊλορισμό. Οι
οικονομίας, που προκαλούν ωκεανούς αισιοδοξίας. Οι λα», που έπληξε το Μεξικό το άλλοι θεωρούσαν πως είναι τεχνολογίες πληροφοριών-ε-
στασιμότητα μισθών, σημαίες της «παγκοσμιοποί- 1995 και εξαπλώθηκε ακαρι- ένα ακόμη επεισόδιο της κρί- πικοινωνιών αποτελούσαν
προσφέροντας ταυτόχρονα στο ησης» και των αυτορρυθμι- αία σε πολλές χώρες. Θλιβερά σης του 1973-75, που δεν είχε πλέον «νεύρο» των παραγω-
πλουσιότερο 1% του πληθυσμού ζόμενων αγορών κυμάτιζαν μόνος, ο Νουριέλ Ρουμπινί, ο ξεπεραστεί αν και είχαν πε- γικών και οικονομικών λει-
πλησίστιες. Οι πρώην χώρες «προφήτης της κρίσης» όπως ράσει 35 χρόνια, ενώ κάποιοι τουργιών. Το «ελάχιστο κρά-
μεγαλύτερο μερίδιο στον
του «υπαρκτού» σοσιαλισμού αποκλήθηκε εκ των υστέρων, την απέδιδαν στη λεγόμενη τος» είχε πάρει τη θέση του
πλούτο[…]. Οι χρηματιστηριακοί
είχαν ασπαστεί τα καπιταλι- αντιμετωπιζόταν τότε όπως η «χρηματιστικοποίηση» των «κεϊνσιανού» κράτους και
δείκτες εκτινάσσονται σε
στικά δόγματα. Κυριαρχού- Κασσάνδρα από τους Τρώες. καπιταλιστικών οικονομιών. σάρωναν οι ιδιωτικοποιή-
υψηλότατα επίπεδα χάρη στις
σαν ο τεχνολογικός οπτιμι- Λίγο μετά φούντωνε η συ- Δέκα χρόνια μετά, είναι σεις. Η καπιταλιστική διε-
φοροαπαλλαγές. Σύμφωνα σμός και η τυφλή πίστη στις ζήτηση για το «πώς» και το φανερό ότι η γενεαλογία και θνοποίηση σημείωνε ποιο-
με σχετικό δείκτη του απεριόριστες δυνατότητες «γιατί» της κρίσης. Για τις το ποιόν της κρίσης δεν μπο- τικά άλματα, ενώ το πρώην
νομπελίστα οικονομολόγου των ψηφιακών υποδομών και βαθύτερες αιτίες, τα χαρα- ρούν να ερμηνευτούν με αυτά ανατολικό μπλοκ πρόσφερε
Ρόμπερτ Σίλερ, οι μετοχές των των έξυπνων χρηματοπιστω- κτηριστικά και τις προοπτι- τα σχήματα. Πρώτα απ’ όλα, άφθονα καύσιμα εκτατικής
αμερικανικών εταιρειών είναι τικών προϊόντων που είχαν κές της. Για το πώς επηρεά- γιατί είναι κρίση ενός καπι- ανάπτυξης των καπιταλιστι-
πιο υπερτιμημένες από ό,τι πριν εμπνευστεί οι οικονομικοί ζει την ταξική πάλη. Στους ταλισμού πολύ διαφορετικού κών σχέσεων. Το χρηματοπι-
από το 2008». φωστήρες των αμερικανικών αστούς οικονομολόγους κυρι- από εκείνον του 1929 και του στωτικό κεφάλαιο γιγαντω-
Αφιέρωμα ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 11
νόταν και αυτονομούνταν, σε
σημείο που η αναλογία των
τις κοινωνικές σχέσεις και
αποκρυστάλλωσαν τα θεμελι-
ρα της παραγωγής υπεραξίας
όσο και σε εκείνες της πραγ-
κού κέρδους (η εκμετάλλευση
της εργατικής δύναμης) στε- Το κραχ
ίδιων κεφαλαίων προς τα κε-
φάλαια που κινούσε να είναι
ακάχαρακτηριστικά του σύγ-
χρονου ολοκληρωτικού καπι-
μάτωσης (πώληση παραχθέ-
ντων προϊόντων), αλλά και
νεύει, καθώς από τη μια εκα-
τομμύρια εργαζόμενοι καταδι-
του 2008
1 προς 20, θυμίζοντας αντε-
στραμμένη –και εξαιρετικά
ταλισμού. Συνάμα, επιταχύ-
νει και εμβαθύνει ποιοτικά
της κατανομής της υπεραξίας
ανάμεσα στις σφαίρες δράσης
κάζονται στην ανεργία ή υπο-
καθίστανται όλο και πιο πολύ
αποτελεί
ευάλωτη– πυραμίδα. Στην αυτές τις ανακατατάξεις, και «εθνικές αφετηρίες» του από μηχανές, ενώ παράλληλα σταθμό
αρχή δε αυτής της περιόδου, ώστε να εμπεδωθεί πλήρως η κεφαλαίου. εξελίσσεται η γήρανση του πλη-
η συντριβή των ανθρακωρύ- νέα καπιταλιστική ποιότητα – Στην παραγωγή υπεραξίας, θυσμού. Τέλος, μια επιπλέον
χων από τη Θάτσερ και των στο βαθμό, βέβαια, που δεν οι δυσκολίες προκύπτουν από αιτία έγκειται στο ότι τα νέου
ελεγκτών εναέριας κυκλοφο- τύπου μέσα παραγωγής (στα- Κάθε κρίση του καπιταλισμού
ρίας από τον Ρήγκαν σηματο- θερό κεφάλαιο) είναι μεν πιο έχει συγκεκριμένη
δοτούσαν μια φάση υποχώρη- ευέλικτα, ταυτόχρονα όμως ιστορική σημασία, η οποία
σης του εργατικού κινήματος, είναι και πιο ακριβά, απαξιώ- προσδιορίζεται από το
η οποία έκανε πιο εύκολη την
Η κρίση αυτή αντανακλά δυσεπίλυτα νονται πιο γρήγορα, απαιτούν κοινωνικο-οικονομικό
εδραίωση των αντιδραστικών προβλήματα τόσο στη σφαίρα της παραγωγής διαρκείς οργανωτικές αλλαγές περιβάλλον εντός του οποίου
αναδιαρθρώσεων. και αλλαγές του μοντέλου ερ- ξεσπά, από τα χαρακτηριστικά
Η κρίση ξέσπασε στο έδα-
υπεραξίας όσο και σε εκείνες της πραγμάτωσης γασίας και πωλήσεων.
της, από τους μηχανισμούς που
φος αυτού του σύγχρονου ολο- και της κατανομής της υπεραξίας Οι δυσκολίες στην πραγ-
κινητοποιεί το κεφάλαιο για την
κληρωτικού καπιταλισμού και μάτωση της υπεραξίας προ-
υπέρβασή της και, ασφαλώς,
της νέας ποιότητας που έχει κύπτουν από τη συμπίεση
από τα χαρακτηριστικά της
σε σχέση με τις προηγούμενες των εργατικών αμοιβών, που
βαθμίδες-στάδια στην εξέλιξη δυσκολεύει την αγορά προϊό-
ταξικής πάλης στους «γκρίζους»
των καπιταλιστικών σχέσεων. ντων από τεράστια τμήματα καιρούς της. Βέβαια, δεν είναι
Δεν είναι ίδια με καμιά άλλη των εργαζομένων, από την όλες οι κρίσεις ιστορικές,
κρίση-σταθμό, ούτε μια συ- ευρεία αντικατάσταση των σταθμοί στην εξέλιξη των
νηθισμένη κρίση ή «ουρά» της εργαζομένων (που κατανα- καπιταλιστικων σχέσεων.
κρίσης του 1973. Έχει ως υπό- λώνουν) από ρομπότ (που πα- Τέτοιες είναι μόνο εκείνες
βαθρο τις πάγιες αντινομίες ράγουν, αλλά δεν καταναλώ- που συνδέονται με βαθύτερα,
του καπιταλιστικού τρόπου νουν) και από το γεγονός ότι ποιοτικά και μακροπρόθεσμης
παραγωγής, αντινομίες που πολλά από τα νέα προϊόντα σημασίας δεδομένα, όσον
αν και εγγενείς στον καπιτα- -ιδιαίτερα όσα σχετίζονται με αφορά τόσο το παρελθόν και το
λισμό εκφράζονται με ιδιαίτε- τις τεχνολογίες πληροφορικής παρόν τους όσο και την επόμενη
ρο τρόπο στις αρχές του 21ου και επικοινωνιών- έχουν υψη- μέρα τους. Αναμφίβολα, η
αιώνα. Αν και όμοιες ως προς λό κόστος παραγωγής, αλλά κρίση που ξέσπασε ανοιχτά
την ουσία και το περιεχόμενό απαξιώνονται, φτηναίνουν ή στις 15 Σεπτεμβρίου 2008
τους, αποκτούν διαφορετι- αντιγράφονται ταχύτατα. έχει όλα τα στοιχεία ώστε να
κή διάσταση και τρόπο εκδή- Οι δυσκολίες στην κατα- χαρακτηριστεί κρίση-σταθμός.
λωσης. Αν και φέρνουν στο νομή της υπεραξίας ανάμεσα Κι αν τότε υπήρχαν αμφιβολίες
προσκήνιο την τάση πτώσης στις διάφορες σφαίρες δρά- περί τούτου, τώρα δεν υπάρχει
του μέσου ποσοστού κέρδους σης και τα επιμέρους τμήμα- καμιά.
(υπερσυσσώρευση κεφαλαίου υπάρξουν εργατικά ανατρε- το γεγονός ότι η καταβύθιση τα του κεφαλαίου έχουν να
που αδυνατεί να αξιοποιηθεί πτικά αναχώματα. του ήδη συμπιεσμένου εργατι- κάνουν με τον ανταγωνισμό Την καθιστούν σταθμό τα
με αποδεκτό ποσοστό κέρ- Η εκδήλωσή της και κυρίως κού κόστους δεν μπορεί πλέον ανάμεσα στο ηγεμονικό τμή- κρίσιμα χαρακτηριστικά της.
δους), δίνουν ιστορικά πρω- η επιμονή της, η «βαριά σκιά» -όπως παλαιότερα- να δώσει μα του (πολυεθνικά πολυ- Ότι, για παράδειγμα, ξέσπασε
τότυπη μορφή και στην εκδή- της ακόμα κι όταν οι αναπτυ- μεγάλες ανάσες κερδοφορίας, κλαδικά μονοπώλια) και τα στην καρδιά του αναπτυγμένου
λωση και στους μηχανισμούς ξιακού ή χρηματιστηριακοί καθώς το μεταβλητό κεφάλαιο άλλα τμήματα, ανάμεσα στο καπιταλισμού και των
αντιρρόπησής της. δείκτες αναθαρρούν, φαίνεται σε ορισμένους κλάδους απο- παραγωγικό και το χρημα- κλάδων αιχμής, γενικεύτηκε
Πρόκειται για κρίση που πως αντανακλούν μια βαθύτε- τελεί μικρό μόνο κλάσμα του τοπιστωτικό κεφαλαίου, στο ακαριαία σε χώρες και άλλους
εδράζεται στο πρώτο κύμα ρη δυσκολία του κεφαλαίου, κόστους παραγωγής. Προκύ- παραγωγικό και το εμπορικό, κλάδους, ενώ απαίτησε για
των ανακατατάξεων οι οποί- που σχετίζεται με δυσεπίλυτα πτουν επίσης επειδή η πραγ- καθώς και στους εθνικούς κοι- να αντιμετωπιστεί τεράστια
ες δρομολογήθηκαν σε όλες προβλήματα τόσο στη σφαί- ματική πηγή του καπιταλιστι- νωνικούς σχηματισμούς. κεφάλαια. Επίσης, το γεγονός
ότι εκδηλώθηκε μετά από τρεις
δεκαετίες αναδιαρθρώσεων, οι

Εγγενής η ανάγκη για «όπλα μαζικής καταστροφής» οποίες διαμόρφωσαν ένα νέο
«πρόσωπο» στον καπιταλισμό
– αποκαλύπτοντας, έτσι, τα
▸ Τα παράγωγα και η μόχλευση έγιναν πυλώνας του συστήματος όριΚαι βεβαίως, η γιγάντια και
υπεραντιδραστική εκστρατεία
«ΟΠΛΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ». λαια που δεν έβρισκαν δρόμο επικερδούς που έδιναν την ψευδαίσθηση ότι μπορούν που δρομολογήθηκε για την
Έτσι αποκάλεσε ο Τζορτζ Σόρος τα χρημα- αξιοποίησης. Αναζητούσαν, όμως, πεδία χαλιναγωγήσουν τις αντιθέσεις του καπι- υπέρβασή της, με καύσιμη ύλη
τοπιστωτικά προϊόντα και τη διαδικασία τοποθέτησης και απόσπασης αξιόλογου ταλισμού και να εξοβελίσουν τις κρίσεις. τις ανάγκες και τις ελευθερίες
της μόχλευσης, που βρέθηκαν στο μάτι κέρδους, έστω και με βραχυχρόνιο ή νομα- Τέλος, υπήρχε η ανάγκη. Η ανάγκη των εργαζομένων και των νέων,
του κυκλώνα το 2008. Κι όμως, λίγο πριν δικό χαρακτήρα. Η «εικονική» οικονομία των μισθωτών, που μετά από τα αλλε- τη φύση και την ειρήνη.
εμφανίζονταν ως ελιξίριο της αιώνιας πρόσφερε αυτή τη δυνατότητα. Στην Ευ- πάλληλα κύματα λιτότητας έβρισκαν στον
Τέλος, την συγκεκριμένη
νεότητας και κερδοφορίας του καπιτα- ρώπη, ενώ η οικονομία αναπτυσσόταν το τραπεζικό δανεισμό μια πρόσκαιρη «δι-
κρίση καθιστά σταθμό η
λισμού, ασπίδα προστασίας από τις κρί- 2007-8 με ετήσιο ρυθμό 3% και τα κέρδη με έξοδο» για την κάλυψη βασικών κυρίως
δυσκολία -παρά τα διαρκή
σης και εφεδρεία για την εξασφάλιση της 15%, τα οφέλη των τραπεζών και των hedge αναγκών (κατοικία, σπουδές, κ.ά.). Αλλά
κοινωνικής συναίνεσης. Έτσι, είχαν γίνει funds αυξάνονταν με ρυθμό 40-80%! Έπει- και του βιομηχανικού κεφαλαίου, το οποίο
«μεταρρυθμιστικά» σοκ-
ο πυλώνας στον οποίο στηρίχτηκε η υπε- τα, υπήρχε η δυνατότητα που έδιναν οι τε- αντλούσε από τον τραπεζικό δανεισμό ή να εξευρεθεί αξιόπιστη
ρεπέκταση του χρηματοπιστωτικού συ- χνολογίες πληροφορικής κι επικοινωνιών, -όλο και περισσότερο- από το χρηματιστή- και βιώσιμη λύση που θα
στήματος - ιδιαίτερα μετά το 2001. Πώς επιτρέποντας την on line, κάθε ημέρα και ριο τα χρήματα που απαιτούνταν για τη ανατάσσει μακροπρόθεσμα
φτάσαμε, όμως, σε αυτή τη χρηματοπι- ώρα και σε παγκόσμιο επίπεδο λειτουργία μαζική αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών την καπιταλιστική κερδοφορία
στωτική γιγάντωση; των χρηματαγορών, καθώς και τα προα- στην παραγωγή και τη συναφή ανανέωση και θα θωρακίζει την αστική
Καταρχήν, υπήρχαν διαθέσιμα κεφά- ναφερθέντα χρηματοπιστωτικά προϊόντα, του μηχανολογικού εξοπλισμού. κυριαρχία.
12 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Αφιέρωμα

Δημήτρης Γρηγορόπουλος

Η κρίση
Ως νέα μεγάλη ιδέα του κεφαλαίου
προβάλλεται η διηνεκής ανάπτυξη που
εξασφαλίζεται από τη νεοφιλελεύθερη
ανασυγκρότηση του καπιταλισμού, με
αποκαθήλωσε
κύριο μοχλό το «μικρό κράτος», την
κατακρήμνιση των κοινωνικών δαπανών,
την αναπαραγωγή της εργατικής
δύναμης ακόμη και σε επίπεδο
την ΤΙΝΑ του
νεοφιλευθερισμού
φυσικής εξαθλίωσης, τον σφετερισμό
δικαιωμάτων και ελευθεριών για την
αποφυγή ή την καταστολή αντιδράσεων.

Π
ρωταρχική στη Κυριαρχεί η κατεύθυνση της ναμης σ’όλες τις πλευρές της, ταία σε πανάκεια για την αύξηση κών παρεμβάσεων θεωρείται ότι
νεοφιλελεύθερη καθολικοποίησης των εμπορευ- ενώ αξιοποιούνται για κέρδος και της παραγωγικότητας και της πα- αυξάνει το βαθμό ελευθερίας όχι
αντίληψη είναι η ματοχρηματικών σχέσεων. Ιδι- τα προσωπικά δεδομένα. Άλλη ραγωγής προς όφελος του κεφα- μόνο των επιχειρήσεων, αλλά και
θέση για το «αό- ωτικοποιούνται τα πάντα. Έτσι, συνιστώσα είναι και η αποθέωση λαίου, της κερδοφορίας και της των πολιτών, αφού οι τελευταίοι
ρατο χέρι της αγο- απελευθερώνονται οι αγορές ερ- των νέων τεχνολογιών, ανεξάρτη- ανταγωνιστικότητάς του. δεν καταπιέζονται από ένα πα-
ράς», την ικανότητα δηλαδή αυ- γατικής δύναμης, αγαθών και τα απ’ τις παραγωγικές σχέσεις. Κομβική θέση στο νεοφιλε- νίσχυρο κράτος ούτε από πανί-
τορρύθμισης της καπιταλιστικής υπηρεσιών, εμπορευματοποι- Η νεοφιλελεύθερη διαχείριση λεύθερο αφήγημα έχουν η παγκο- σχυρα ολιγοπώλια (υπάρχουν και
αγοράς, χωρίς ή με ελάχιστη ρυθ- ούνται οι φυσικοί πόροι, ακόμη απαιτεί κολοσσιαίες δαπάνες σμιοποίηση και η απελευθέρωση νομικές ρυθμίσεις για τον «πε-
μιστική παρέμβαση του κράτους. και οι ατμοσφαιρικοί ρύποι και απ’το κράτος για έρευνα και νέα του χρηματοπιστωτικού συστή- ριορισμό» τους). Στην κοινωνία
Ο νεοφιλελευθερισμός, από η διαχείριση απορριμμάτων, η τεχνολογία. Ανάγει την τελευ- ματος. Η παγκόσμια επέκταση της ελεύθερης αγοράς υποτίθεται
τη δεκαετία του ’70, με τη σταδι- αναπαραγωγή της εργατικής δύ- της αντικειμενικά δεσπόζουσας ότι ο εργαζόμενος δεν εκβιάζε-
ακή εφαρμογή του στις καπιτα- τάσης της καπιταλιστικής διεθνο- ται απ’τον εργοδότη του, αφού
λιστικές κοινωνίες σε αντικατά- ποίησης, η δημιουργία οικονομι- δήθεν έχει περισσότερες ή και
σταση της κεϊνσιανής διαχείρισης κών ολοκληρώσεων και εν γένει η καλύτερες ευκαιρίες αναζήτησης
και ιδίως μετά τη κατάρρευση του παγκοσμιοποίηση δημιούργησαν εργασίας στη διάρκεια του εργα-
«υπαρκτού σοσιαλισμού» το 1989- αυταπάτες για καθολική και αιώ- σιακού του βίου.
1990, προβλήθηκε ως η αιώνια νια ειρήνη, αρμονική συνεργασία Συνοψίζοντας, από τη δεκα-
κοινωνία, ως «το τέλος της ιστο- και γενική ευημερία. Τεράστιες ετία του ’70, οι νεοφιλελεύθεροι
ρίας» κατά τον Φουκουγιάμα. Τη προσδοκίες δημιούργησε η χρη- παλεύοντας για απόλυτη ελευ-
«χρυσή» δεκαετία του ’90 και μέ- ματοπιστωτική απελευθέρωση με θερία της αγοράς προβάλλουν το
χρι τη μεγάλη κρίση του 2008, που πρωτεργάτη τις ΗΠΑ. Ο διαχω- βασικό επιχείρημα ότι η εξασφά-
είχε προαναγγελθεί από μικρότε- ρισμός χρηματοπιστωτικών και λιση αυτής της ελευθερίας αποτε-
ρες κρίσεις, αξίωσε ότι κατέχει το επενδυτικών τραπεζών που επι- λεί το κλειδί για μιαν «αυξανόμε-
ελιξήριο της διαρκούς ανάπτυξης βλήθηκε στη κρίση του 1929-’30, νη παλίρροια που σηκώνει ψηλά
και της καθολικής ευημερίας. για να αποτραπούν οι επικίνδυ- όλες τις βάρκες». Όπερ μεθερ-
Πανάκεια του ιδεολογήματος νες κερδοσκοπίες και οι ανεξέλε- μηνευόμενο, σημαίνει ότι εξα-
αποτέλεσε η απελευθέρωση των γκτες καταστροφικές φούσκες, σφαλίζει την καθολική ευημερία.
αγορών, η διατήρηση ελάχιστων ήρθη επί κυβέρνησης Κλίντον το Όμως, δέκα χρόνια μετά το ξέ-
κρατικών ρυθμίσεων στην καπι- 1979. Τα υψηλά επιτόκια θεωρή- σπασμα της καπιταλιστικής δομι-
ταλιστική δραστηριότητα, η δρα- θηκαν λύση για την απορρόφη- κής κρίσης του 2008 και παρά τις
στική μείωση της φορολογίας του ση των λιμναζόντων κεφαλαίων καταλυτικές νεοφιλελεύθερες
κεφαλαίου και των ασφαλιστικών λόγω μη ικανοποιητικής κερδο- αναδιαρθρώσεις τα ιδεολογή-
εισφορών του. Θέση αυταπόδει- φορίας απ’ την πτώση του μέσου ματα του νεοφιλελευθερισμού
κτου δόγματος κατέλαβε η αντί- ποσοστού κέρδους. Τα χρηματο- έχουν συντριβεί ένα προς ένα.
ληψη ότι το κράτος από τη φύση πιστωτικά προϊόντα θεωρήθηκαν Το ελιξήριο της αέναης
του αποτελεί κακό επιχειρημα- πηγή πλούτου οχι μόνο για το κε- δυναμικής ανάπτυξης περι-
τία, κάτι που οδήγησε σε κύματα φάλαιο αλλά και για τα νοικοκυ- ορίστηκε σε μιαν αναιμική
ιδιωτικοποιήσεων βασικών κρα- ριά, οδηγώντας στον παροξυσμό ανάπτυξη του 2,5% στα επό-
τικών υποδομών. Οι κοινωνικές της φούσκας του 2008. μενα σαράντα χρόνια σύμ-
δαπάνες (αστικό κράτος πρόνοι- Θεμελιακό ισχυρισμό των νε- φωνα με τον ΟΟΣΑ, ενώ το
ας) συρρικνώθηκαν στα άκρως οφιλελευθέρων αποτελεί η θέση πλασματικό κεφάλαιο, που
αναξιοπαθούντα άτομα (επίδομα ότι η ελεύθερη αγορά μεταφράζε- θεωρήθηκε υπεύθυνο για
κοινωνικής αλληλεγγύης), με το ται και σε πολιτική και προσωπι- την κρίση, από 11πλάσιο
σκεπτικό της υπερβάλλουσας και κή ελευθερία. Ο περιορισμός του της πραγματικής οικονο-
άδικης προστασίας από τη γέννη- όγκου και του ρόλου της κρατικής μίας το 2008 έχει γίνει το
ση ως το θάνατο. γραφειοκρατίας και των πολιτι- 2018 20πλάσιο! Η «αόρα-
Αφιέρωμα ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 13

ί
Οι αριθμο
της κρίση
ς 550 τρ ι σ. δολάρι
τιμά
α
τα ι ό τι ήταν πέρυσ
ι η αξία τη
ηματισ ρ
ς
τή ια,
περίπου εκ ν σ τα δ ιάφορα χρ
ραγώγω ου σε
αγοράς πα γαθών – π
ό σμ ιο εμπόριο α κή
ενώ το π αγκ ν πραγμ τια
θ μό α π ο τυπώνει τη ισ., δηλαδή
μεγάλο βα ν σε μό λις 17,2 τρ
– ανερχότα Ο «καπιτα
λισμός-
οικονομία

7
ραγώγων.

24 ια α
ισ. δολάρ
3% τω ν π
μόλις στο
τρ ες, » ζε ι και βασιλ
εύει.
ιο, τράπεζ καζίνο
συ νο λι κό (δημόσ μιο χρέος το
ήταν το ) παγκόσ
ο κ υ ριά υ
επιχειρήσ
εις, νο ικ παγκόσμιο
ντ α ς σ το 318% του
τοιχώ σε 177
2017, αντισ νερχόταν
0 8 το χρέος α ς
το 20 διάρ εια τη
κ

9,5%
ΑΕΠ, ενώ η αύξηση στη
εγα λύ τε ρ ς, α πό τα
τρισ. Τη μ όσιο χρέο
α ρ ο υ σ ίασε το δημ σ ω σ ης ρήσεων το
υ
δεκαετίας
π ς της διά των επιχει
λά ρια, εξαιτία ερί ν τα κ έρ δ η
το 2017 π
, ου
36 στα 66
τρ ισ. δ ο
τι κόστι σε π αυξήθηκα ΗΠΑ κατά
ο υ υ π ο λογίζεται ό & Po o r’ s σ τι ς
σή χρο ά νι
των τραπεζ
ών, π Standard λε κ τικά μια χρυ
κε κ υ ρ ιο τους
τρ ισ . αποδείχθη το ίδιο για
τα 30
ς. Δ εν ισ χύει, όμως, δ ο φορία
γι’ αυτέ την κερ
εν ο υ ς, κ α θώς παρά νά πτυξης» »,
εργαζόμ λο ύς ρυ θμούς «α
ολύ υψη ίδιο
και τους π θοί των οπ
οίων στο
κ ο ί μ ισ
οι πραγμα
τι τά 0,25%.

300 δισ. λίρες
υ ξή θ η κα ν μόλις κα
α
διάστημα
ν δανείων
τω ν διάφορω
ύθερη
ύ ψ ο ς
υσι το υριά χωρίς
έφτασε πέρ ρ ετα νικά νοικοκ
οφ ιλ ε λ ε
που είχαν
πάρει τα
σ φ ά λι σ η
β
(υποθήκη
ή άλλη), π
οσό
γκριση με
Η νε
καμία εξα ρο σε σύ η
διαχείρισ
7%
ηλό τε

2
υ ψ
κατά 30%
που είναι
π ερ ίοδο. Την
ίδια στιγμ
ή, στις
ύν του ΑΕΠ λλάδα ρώ θ η κε παρά
η ς
ι να χορηγο ώλεσε η Ε θ
καταβαρα
ρ ίσ
την προ κ υ κολύνοντα δ ισ . ευρώ απ
ες δ ιε 6 6 ι το
υ τό που να
τονων
άπ εζ άλιση. ίπο εί
ΗΠΑ οι τρ ρίς εξασφ της ή περ ης, ποσοσ
τε ρ α δάνεια χω
στη διάρκ
εια τη ς κ ρίσ
αφεί σ άε κ ποια
ου σ ία έν
την απ
σ ό
περισ
ρ ο π ο υ έχει καταγρ ά κ αι
λύτε ν Καναδ
τρίτο μεγα
χώρα σε π
ερίοδ ο ει ρ ήνη ς, μετά το
και 30 %,8
α ρ ατ ε τα μένων
το διάσ τη μ α 1929 -’33 (33,5%
από το 7,9
% και π
τις ΗΠΑ σ
ς). Η α νε ρ γία εκτινάχθηκε
μειώθη κ αν
ρ ά σε ω ν — με
αντιστοίχω ατικ οί μισθοί
αντιδ κίνημα
91
α γμ
ολάρια
, ενώ οι π ρ
ικτες» μορ
φές
ω ς το
, τρ ι σ. δ
του πλούτο
υ που έχο
υν
στο 27,7%
κατά 19,1%
. Ό σ ο γι
ν
α τις «ευέλ
π λέον το έν
α τρίτο τω ν
εξαιρέσει
ς, ό π
κ ίν ημα
είναι η α π ο τίμ η σ η
γεγραμμ έν οι εργασίας
αφ ο ρ ο ύ
ισσότερο. ει ώ ν, το
στα χέρια
το υς ο ι 2.208 κατα
ι του πλανή
τη, πο π
σό ου εργα ζομ έν ω ν ή και περ
των πλατ eet, κά.
δισεκατομ
μ υ ρ ιο ύ χο
ιστοιχ εί σ το
W a ll S tr
είναι ίδιο
με το ν
ό
πλο
το υ
ύ το που αντ
παγκόσμιου
πληθυ ο σμ ύ.
τω ν
Occupy
ομ ισ πλούτο ς
φτωχότερ ά, ο συνολικός
υγκ ρ ιτ ικ στα 4,4
Το 2008, σ νε «μόνο»
το μ μ υ ριο ύχων έφτα α αυξήθηκε
δισεκα τι το χάσ μ στις ΗΠΑ και την ΕΕ, ωθώντας
ημ α ίν ει ό
που σ
τρισ., κάτι α της κρίσ
ης. σε νέα φούσκα...
ά στα χρόνι
σημαντικ λεύθερης αντιμεταρρύθμισης, Κατέρρευσε πανηγυρικά και
όπως και για την καταστροφή του ο μύθος της παγκοσμιοποίησης,
τη χείρ» της αγοράς δεν απέτρεψε φυσικού περιβάλλοντος στο βωμό που θα εξασφάλιζε τη διεθνή ει-
ούτε υπερέβη την κρίση με τους του καπιταλιστικού κέρδους. ρήνη, την αρμονική συνεργασία
δικούς της μηχανισμούς, αλλά με Η τεχνολογική έκρηξη που και την καθολική ανάπτυξη. Απε-
κρουνούς χρηματοδότησης απ’το φετιχοποιείται αυξάνει για ένα ναντίας, ο ενδοϊμπεριαλιστικός
απαξιωμένο αστικό κράτος, διάστημα τα καπιταλιστικά κέρ- ανταγωνισμός για αναδιανομή
με την άγρια φορολογία και τη δη, αλλά μεσομακροπρόθεσμα σφαιρών επιρροής, πηγών ενέρ-
βάρβαρη λιτότητα. Το «μικρό» οδηγεί στην πτώση του μέσου γειας και αγορών για ανάταξη της
και υποβαθμισμένο κράτος ποσοστού κέρδους, ενώ συρρι- καπιταλιστικής κερδοφορίας υπο-
του νεοφιλελευθερισμού απο- κνώνει τις θέσεις εργασίας. Το νομεύει τη διεθνοποίηση, χωρίς
δείχθηκε όντως μικρό για τις χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, να την καταργεί, οξύνει τον αντα-
κοινωνικές δαπάνες, την παρά τον περιορισμό των χρη- γωνισμό σε όλα τα πεδία, υποθάλ-
προστασία της εργασίας και ματοπιστωτικών προϊόντων και πει πολέμους που διακυβεύουν
των δικαιωμάτων, αλλά κάποιους ελέγχους, διογκώνε- την παγκόσμια ειρήνη. Η φτωχο-
μεγάλο στην υπερχρημα- ται επικίνδυνα, αφού το πλα- ποίηση του πληθυσμού απέδειξε
τοδότηση του κεφαλαίου, σματικό κεφάλαιο είναι σήμερα ότι ήταν φληνάφημα η καθολική
το ξεπούλημα της κρα- 20πλάσιο απ’ το πραγματικό. ευημερία. Όσο για το ιδεολόγημα
τικής περιουσίας, την Οι κεντρικές τράπεζες ιδίως που μεταμφιέζει την ανεργία σε
υπερδιόγκωση του κα- των μεγάλων δυνάμεων εξακο- επιλογή νέας απασχόλησης συ-
τασταλτικού τομέα λουθούν περιοδικά να εκδίδουν ντριπτική είναι η απάντηση της
για την περιφρού- πλασματικό χρήμα για την τρο- κάθετης αύξησης των ανέργων
ρηση της νεοφιλε- φοδοσία του κεφαλαίου, ιδίως και των ελαστικά εργαζομένων.
14 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Αφιέρωμα

Λεωνίδας Βατικιώτης | δημοσιογράφος Γιάννης Αγγέλης | στέλεχος ΕΕΚ, δημοσιογράφος

Κέρδη και ζημιές δέκα Το φθηνό χρήμα τελειώνει,
χρόνια μετά την κατάρρευση η ώρα της κρίσης έρχεται
Για τους εργαζόμενους, Καθώς η ΕΚΤ κινείται στα βήματα της Fed,
η Lehman εξακολουθεί να καταρρέει οι ευρω-τράπεζες ανησυχούν

Μ Π
ε τη συμπλήρωση της δεκα- μικής περιόδου… Μισθοί, συντάξεις, ρόσφατα, ένας από τους κε- και έμμεσα το μεγαλύτερο μέρος
ετίας από το ξέσπασμα της ώρες εργασίας, δομή του ασφαλι- ντρικούς τραπεζίτες που εί- του τρίτου προγράμματος της αμε-
χρηματοοικονομικής κρί- στικού συστήματος, δημόσια οικο- χαν βρεθεί στην καρδιά της ρικανικής κεντρικής τράπεζας. Τα
σης του 2008, ας κάνουμε τον απολο- νομικά, άλλαξαν εκ βάθρων υπό την κρίσης το 2008 ως επικεφαλής της προγράμματα αυτά είχαν χρησιμο-
γισμό ως είθισται, μετρώντας κέρδη επίκληση του καθεστώτος έκτακτης ΕΚΤ, ο Ζαν Κλοντ Τρισέ, ρωτήθηκε ποιηθεί ως το πλέον αποτελεσματι-
και απώλειες κάθε πλευράς: Ο καπι- ανάγκης, που επέβαλλαν οι πιστωτές πόσο επικίνδυνη εκτιμά ότι είναι κό ανάχωμα απέναντι στο τσουνάμι
ταλισμός στις ΗΠΑ έκλεισε ταχύτατα και στο οποίο ταχύτατα προσαρμό- η κατάσταση σήμερα, δέκα χρόνια της κρίσης στο παγκόσμιο τραπεζικό
το ρήγμα που προκάλεσε η κατάρρευ- στηκε η ελληνική αστική τάξη, κατά μετά την κατάρρευση της Lehman σύστημα μετά την κατάρρευση της
ση της Lehman Brothers, αδυνατώ- το προσφιλές της συνήθειο. Για τους Brothers. H απάντησή του ήταν εκ- Lehman και άλλων μεγάλων ομίλων
ντας, ωστόσο, να εξασφαλίσει όρους εργαζόμενους λοιπόν η Lehman εξα- πληκτικά... σαφής: «Τόσο επικίνδυ- στις ΗΠΑ. Συνολικά εκτιμάται ότι οι
ταχύτερης συσσώρευσης του κεφα- κολουθεί να καταρρέει. Μάρτυρας η νη όσο και την στιγμή της κατάρρευ- μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν
λαίου. Είναι εντυπωσιακό πώς κάθε απάντηση του 89% των ερωτηθέντων σης της αμερικάνικης τράπεζας, τον ρίξει από το 2008 περί τα 15 τρισ.
κύκλος ανάπτυξης της αμερικανικής στην έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ ότι οι πο- Σεπτέμβριο του 2008». δολάρια, τα οποία έκτοτε έχουν «μο-
οικονομίας υπολείπεται σε δυναμι- λιτικές λιτότητας θα συνεχισθούν και Όπως ο ίδιος θύμισε, ένα περί- χλευθεί» από το σύστημα σύστημα
σμό του προηγούμενου. Εξετάζοντας μετά την λήξη του τρίτου μνημονίου, που μήνα πριν την κατάρρευση της δεκάδες φορές, προκαλώντας μία
την ετήσια αύξηση του ΑΕΠ, ο τρέ- στις 20 Αυγούστου. Lehman, στις 9 Αυγούστου 2008, τρομακτικής έκτασης επέκταση του
χων που ξεκίνησε το 2010 έως το 2017 Εξίσου βαρύ είναι το αποτύπωμα κάπου 50 ευρωπαϊκές τράπεζες με κρατικού και κυρίως του ιδιωτικού
είχε μέσο όρο ετήσιων ρυθμών ανά- της κρίσης του 2008 στην ιδεολογία διασυνοριακή δραστηριότητα ζητού- χρέους...
πτυξης 2,16%, όταν ο προηγούμενος και την κυρίαρχη πολιτική. Εν συντο- σαν από την ΕΚΤ ρευστότητα 95 δισ. Το μεγάλο ερώτημα για τις κυ-
(2001-2007) είχε 2,45%, κοκ. Καμία μία, «ο νεοφιλελευθερισμός πέθανε» ευρώ... για να μην κλείσουν. Και τα βερνήσεις και τους υπουργούς Οικο-
επάνοδος, λοιπόν, κι ενώ οι πόρτες και όπως συμβαίνει πάντα σε αυτές πήραν. Ηταν η πρώτη φορά που η νομικών είναι αν οι ευρω-οικονομίες
του οπλοστασίου παραμένουν ακόμη τις περιπτώσεις «ζήτω ο νεοφιλελευ- ΕΚΤ είχε υποχρεωθεί να κινηθεί έξω είναι σήμερα σε θέση να αντιμετωπί-
ορθάνοιχτες με τις αυξήσεις των επι- θερισμός»! Τι μας άφησε… χρόνους; από κάθε όριο για να εμποδίσει την σουν τις συνέπειες αυτής της διακο-
τοκίων να είναι άτολμες και οριακές, Η ιδεολογία του ελεύθερου εμπορίου κατάρρευση του τραπεζικού συστή- πής της «τροφοδοσίας» από την ΕΚΤ,
αφήνοντάς τα στο 2%, πολύ μακράν και των ανοιχτών αγορών όπως άρ- ματος, καθώς δεν υπήρχε πλέον κα- στα τέλη του 2018, με μηδενικού ή
του επιπέδου του 5% που έτρεχαν χισε να επωάζεται με την άνοδο των μία κανονική δραστηριότητα, καμία και αρνητικού κόστους χρηματοδό-
τις «ήσυχες μέρες» του 2006, 2007, πολυεθνικών από τη δεκαετία του συναλλαγή ανάμεσα σε τράπεζες, τηση. Σημειώνεται ότι το ποσό που
2008. ’60 για να αναχθεί σε άρθρο πίστης ούτε επιτόκια στην αγορά... έχει διαθέσει η ΕΚΤ είναι κάτι περισ-
Στην από εδώ μεριά του Ατλαντι- στο πλαίσιο της Συναίνεσης της Ου- Γιατί όμως ο Τρισέ προειδοποιεί σότερο από 2,4 τρισ. ευρώ, που απο-
κού, η κρίση προκάλεσε ρήγματα που άσιγκτον και ακρογωνιαίο λίθο του με τόσο σαφή τρόπο για την αμεσό- τελούν και την βάση του ιδιωτικού
δεν έκλεισαν. Οι επιδόσεις της οικο- «υπαρκτού νεοφιλελευθερισμού» και τητα των κινδύνων σήμερα; Η απά- και κρατικού χρέους της Ευρωζώνης,
νομίας είναι ακόμη πιο αναιμικές σε της «παγκοσμιοποίησης που γνω- ντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι οι για όσο διάστημα η κεντρική τράπε-
σχέση με τις ΗΠΑ κι αυτές οφείλονται ρίσαμε», μετά την κρίση του ‘70. κεντρικές τράπεζες –πρώτη η Fed ζα εξακολουθεί να αγοράζει τα ομό-
κατά μεγάλο μέρος στο πρόγραμμα Όπως λοιπόν η κρίση του ‘70 έφερε και η ΕΚΤ ακολουθεί– προχωρούν λογά τους και να αναχρηματοδοτεί
ποσοτικής χαλάρωσης, ύψους 2,5 το νεοφιλελευθερισμό μετά από μια με την αναστροφή της νομισματικής το χρέος τους (πλην της Ελλάδας).
τρισ. ευρώ. Αλλιώς, για κάθε ευρώ δεκαετία, έτσι και η κρίση του ’08 τους πολιτικής (τέλος ποσοτικής χα- Η ίδια η ΕΚΤ δεν έχει ξεκαθαρίσει
οικονομικής μεγέθυνσης απαιτούνται κόμισε ένα νέο μίγμα στην κυρίαρ- λάρωσης, αύξηση των επιτοκίων) σε πότε θα σταματήσει να ανακυκλώνει
όλο και περισσότερα ευρώ αύξησης χη ιδεολογία και πολιτική με εκπρό- μία χωρίς προηγούμενο στην ιστορία στην ευρωπαϊκή αγορά τα ποσά των
του ισολογισμού της Ευρωπαϊκής Κε- σωπο τον Τραμπ και τα εξής βασικά του καπιταλισμού συρρίκνωση της τίτλων που έχει ήδη αγοράσει όταν
ντρικής Τράπεζας. Η αναμενόμενη γνωρίσματα: ακροδεξιά και ρατσι- διαθέσιμης ρευστότητας, επιχει- λήγουν. Εχει όμως προειδοποιήσει
λήξη του προγράμματος αγοράς εται- στική ρητορική, βαθύτερη εκμετάλ- ρώντας να ανακτήσουν τον έλεγχο ότι είναι πολύ πιθανό να αρχίσει να
ρικών και κρατικών ομολόγων και λευση των εργαζομένων, αυξανό- εργαλείων που θα τους επιτρέψουν αυξάνει το βασικό επιτόκιο από τα
το «ξεφούσκωμα» του ισολογισμού μενος προστατευτισμός στο διεθνές να αντιμετωπίσουν το σκάσιμο της μέσα του 2019. Για τις διεθνείς αγο-
της ΕΚΤ όσο αργεί, με την ελπίδα να εμπόριο, απαξίωση των πολυμερών φούσκας του χρέους. Έχουν δρομο- ρές, όπως έχει αποδείξει η εμπειρία
συντηρηθούν έστω και οι σημερινοί οργανισμών (ΠΟΕ, ΕΕ, κλπ) με το λογήσει, δηλαδή, τη μεγαλύτερη της Fed, το σημείο εκείνο θα απο-
ρυθμοί, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος κέντρο βάρους και αποφάσεων να κεφαλαιακή άμπωτη, που προκαλεί τελέσει την εκκίνηση μιας μεγάλης
να συμπέσει χρονικά με μια απότο- μεταφέρεται απ’ ευθείας στις ιμπε- μαύρες τρύπες και «καταπίνει» χώ- αναστροφής στην συμπεριφορά
μη καθοδική φάση του οικονομικού ριαλιστικές πρωτεύουσες που πλέον ρες ολόκληρες, με πρώτες στην λίστα τους σε δύο κατευθύνσεις. Αφενός,
κύκλου στην παγκόσμια οικονομία παύουν να κρατούν τα προσχήματα τις αποκαλούμενες αναδυόμενες οι- θα διαφοροποιήσουν την στάση τους
(αυτό που προμηνύει η κατάρρευση της τυπικής ισότητας, επαναφορά κονομίες που έχουν τα μεγαλύτερα έναντι της τιμολόγησης του ρίσκου
Τουρκίας και Αργεντινής…). του ενδεχομένου του πολέμου στην ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών κάθε χώρας, αφού πλέον δεν θα τα
Στην από εδώ μεριά του κοινωνι- ημερήσια διάταξη, κλπ. συναλλαγών, όπως η Αργεντινή, η «καλύπτει» όλα η ΕΚΤ και αφετέ-
κού στρατοπέδου και δη στην Ελλά- Έτσι, τόσο η κρίση του 2008 όσο Τουρκία, αλλά και η Ν. Αφρική, η ρου θα αρχίσουν να κινούνται –όπως
δα, η κρίση του 2008, που γρήγορα και οι συνταγές υπέρβασης που προ- Ινδία, το Πακιστάν. συνέβη και με τις ΗΠΑ– σε πεδία
μετεξελίχθηκε σε κρίση δημοσίου κρίθηκαν προκάλεσαν δομικές αλλα- Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ άνοιξε μεγαλύτερων αλλά ασφαλέστερων
χρέους κι από κει σε μια οικονομική γές ιστορικής σημασίας στο σύγχρονο τον κύκλο της ποσοτικής χαλάρωσης αποδόσεων, αυξάνοντας ακόμα πε-
και κοινωνική Αποκάλυψη παρασέρ- καπιταλισμό. Όσο γρηγορότερα τις όταν η Fed έκλεινε την «κάνουλα» ρισσότερο την ασφυκτική πίεση που
νοντας τα πάντα, μια κρίση απ’ αυ- αντιληφθούμε και τις περιγράψουμε της ρευστότητας, το 2014-15, προ- ήδη εκδηλώνεται στις αναδυόμενες
τές που συμβαίνουν μια φορά στον τόσο αποτελεσματικότερη θα είναι σπαθώντας (με επιτυχία, είναι αλή- αγορές.
αιώνα, αποτέλεσε την ιδανική ευκαι- η αντεπίθεση των δυνάμεων της ζω- θεια) να καλύψει τις ανάγκες των Η Αργεντινή και η Τουρκία είναι
ρία για την ανατροπή των κοινωνικών ντανής εργασίας και της αντικαπιτα- ευρωπαϊκών τραπεζών — οι οποί- μόνο η προειδοποίηση για το τσουνά-
ισορροπιών ολόκληρης της μεταπολε- λιστικής Αριστεράς. ες ήδη, είχαν απορροφήσει άμεσα μι που έρχεται.
ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 15
Συνέντευξη
▶ Δέκα χρόνια μετά το ξέσπα- στον τρόπου επίλυσης των καπιταλι-
σμα της καπιταλιστικής κρί-
Σταύρος Μαυρουδέας ΓΙΑΝΝΗ στικών αντιφάσεων) πολύ πιο
σης, ποια είναι τα αίτιά της; καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ΕΛΑΦΡΟ κοντά.

Η παγκόσμια κρίση του 2008, σε ▶ Η Ευρωπαϊκή Ένωση
αντίθεση με τις μυωπικές –και
βολικές για το σύστημα– απλο-
ϊκότητες τόσο των ορθόδοξων
(νεοφιλελεύθερων και νεοκεϋν-
Το σύστημα δεν γνωρίζουν εθελοτυφλώντας ότι
η σύγχρονη ορθοδοξία είναι ένα
μίγμα ήπιου νεοφιλελευθερι-
δοκιμάζεται συνεχώς από
τριγμούς. Που βαδίζει;

Η ΕΕ είναι ο ξεπεσμένος αριστο-
σιανών) όσο και των ετερόδοξων
(κεϋνσιανών) ερμηνειών δεν εί-
ναι απλά μία χρηματοπιστωτική
έλυσε τα δομικά σμού και συντηρητικού νεοκεϊν-
σιανισμού. Η αδυναμία αυτή
προκύπτει γιατί οι ετερόδοξες
κράτης που καμώνεται τον άρ-
χοντα. Έχει ήδη υποβαθμισθεί
δραματικά σε σχέση τόσο με τις
κρίση. Δεν οφείλεται δηλαδή
απλά στην απορρύθμιση και δι-
όγκωση του χρηματοπιστωτι-
αίτια της κρίσης προσεγγίσεις κυριαρχούνται
από κεϊνσιανές και μετα-κεϊνσι-
ανές αντιλήψεις με υπαρκτούς
ΗΠΑ όσο και με την Κίνα. Προ-
βάλλει τον εαυτό της σαν επίδο-
ξο παγκόσμιο ηγεμόνα, ενώ δεν
κού συστήματος ή πιο απλοϊκά δεσμούς με τον νεοκεϊνσιανι- είναι παρά ένα δευτεροκλασάτο
στα golden boys του. Αντίθετα σμό και με μοναδική φιλοδοξία πιόνι που κινδυνεύει να απο-
έχει βαθιές ρίζες στη δομή του Δέκα χρόνια από την εκδήλωση της καπιταλιστικής την μεταρρύθμιση του συστή- τελέσει αντικείμενο παζαριού
συστήματος που εκδηλώθηκαν ρ γμ
κρίσης πραγματοποιήθηκεή η στην
η Ελλάδα, 6 έως 9 ματος. Αντίθετα, ο μαρξισμός μεταξύ των μεγάλων παικτών
–όπως πολύ εύστοχα υποδει- μβρη, το διεθνές συνέδριο Πολιτικής Οικονομίας
Σεπτέμβρη, έχει πλήρως περιθωριοποιηθεί (ιδιαίτερα μεταξύ ΗΠΑ και Ρω-
κνύει ο μαρξισμός– με την πτω- ενώ, στις δυτικές εκδοχές του, σίας). Στο εσωτερικό της βα-
τική τάση της κερδοφορίας του (ICOPECC 2018), με τίτλο «Δέκα χρόνια μετά τη Μεγάλη πολλά ρεύματά του έχουν κατα- θαίνει τις αντιλαϊκές αλλαγές,
(και την συνακόλουθη υπερσυσ- η: Η Ορθόδοξη απέναντι
ύφεση: ντήσει πτωχοί συγγενείς του με- ενισχύεται η ακροδεξιά αλλά
σώρευση του κεφαλαίου). Η τε- τα-κεϊνσιανισμού. Αυτό οδηγεί ταυτόχρονα σπαράσσεται από
τερόδοξη Οικονομική» 
στην Ετερόδοξη
λευταία ετεροχρονίσθηκε μέσω την ετεροδοξία να μην μπορεί διακρατικούς ανταγωνισμούς,
της υπερανάπτυξης του χρη- μμετοχή 80 και πλέον
και συμμετοχή να βασισθεί πάνω στον κόσμο καθώς πολλά κράτη-μέλη «αλ-
ματοπιστωτικού συστήματος. ων και ξένων
ελλήνων της εργασίας και να αποτελεί ληθωρίζουν» προς ανταγωνιστές
Όμως τελικά η σκληρή πραγ- έναν αδύναμο επαίτη του συ- της. Έτσι η ιδιόμορφη προσπά-
πιστημιακών. Με την
πανεπιστημιακών.
ματικότητα της πραγματικής στήματος. θεια εμβάθυνσης της από τον
οικονομίας όχι μόνο ανακάλεσε ρία του συνεδρίου
ευκαιρία ασταθή Γερμανο-Γαλλικό άξονα
στην τάξη την υπερανάπτυξη ιλήσαμε
συνομιλήσαμε ▶ Η όξυνση του καπιταλιστι- (πολιτική ενοποίηση και κεντρι-
μέσω πλασματικού κεφαλαίου, κού ανταγωνισμού σε όλα κός οικονομικός έλεγχος αλλά
με τον πρόεδρο τα επίπεδα δεν αποτελεί μια χωρίς μοίρασμα των προβλημά-
αλλά έκανε και την κρίση πολύ
πιο έντονη, ακριβώς γιατί προ- ληνικής
της Ελληνικής τροποποίηση της απάντη- των) συγκρούεται με τις αποκλί-
ηγήθηκε η χρηματοπιστωτική είας
Εταιρείας σης του κεφαλαίου, και νουσες τάσεις και την άσχημη
υπερεπέκταση. πολύ επικίνδυνη μά- οικονομική κατάσταση πολλών
κής
Πολιτικής λιστα, καθώς οδηγεί οικονομιών, που διεκδικούν είτε
▶ Που βρισκόμαστε σήμερα; ομίας,
Οικονομίας, σε απειλή πολέμων μέρος των κερδών του Γερμανού
Σταύροο και ανάπτυξη του ηγεμόνα είτε/και αυτονομία οι-
Το σύστημα σήμερα έχει κατορ- εθνικισμού και του κονομικής πολιτικής.
θώσει να βγει από την ύφεση,
ουδέα.
Μαυρουδέα. νεοφασισμού;
αλλά δεν έχει επιλύσει τα δο- ▶ Σε αυτό το φόντο η
μικά της αίτια. Η έξοδος από Κάθε μεγάλη κρί- κυβέρνηση περηφανεύεται
την ύφεση έγινε επίπονα και ση συμπορεύε- για το τέλος των μνημονίων
με καθυστέρηση (και μάλιστα ται με την και την έξοδο στις αγορές.
ακολουθήθηκε από μία δεύ- έκρηξη των εν- Έρχεται η ανάπτυξη;
τερη «βουτιά») μέσω της δη- μικού όσο και του επιχειρημα- δοϊμπεριαλιστικών ανταγωνι-
μοσιονομικής επέκτασης και τικού χρέους, χρηματιστηριακή σμών. Στην προκείμενη περί- Ο ελληνικός καπιταλισμός έχει
της νομισματικής χαλάρωσης άνοδος). Γι’ αυτό ενεδρεύει πτωση ο παγκόσμιος ηγεμό- καταντήσει ένας από τους επαί-
(δηλαδή την πλήρη άρνηση των συνεχώς –και οι πιο προβλημα- νας, οι ΗΠΑ, δοκιμάζουν να τες της ευρωπαϊκής ιμπεριαλι-
νεοφιλελεύθερων συνταγών), ο
τισμένοι συστημικοί κύκλοι φο- θω
θωρακίσουν την κυριαρχία τους στικής ενοποίησης. Η ευρωπα-
τη ραγδαία αύξηση της εκμε- ο-
βούνται διακαώς– μία επιστρο- με
μεταφέροντας μέρος των δι- ϊκή Μεγάλη Ιδέα του (περί πα-
τάλλευσης της εργασίας (μέσω φή της κρίσης. κώ
κών τους προβλημάτων στους ντρέματος με τους ηγεμονικούς
μειώσεων μισθών, αύξησης του Ο μαρξισμός υπ
υποδεέστερους τους και «κο- Δυτικούς καπιταλισμούς) οδή-
απλήρωτου χρόνου εργασίας ▶ Όπως σημειώνετε και ντ
νταίνοντας» τους επίδοξους γησε στην υποβάθμιση του στην
στο συνέδριό σας μετά έχει πλήρως
κλπ. που αύξησαν το ποσοστό αντικαταστάτες τους. Εκτι- διεθνή ιμπεριαλιστική πυραμί-
εκμετάλλευσης) και της μετα- από τις μεγάλες κρίσεις περιθωριοποιηθεί ενώ, μούν ορθά ότι η «παγκοσμιο- δα. Φυσικά αυτό το πλήρωσε κυ-
κίνησης δραστηριοτήτων σε πε- καταγραφόταν ιστορικά ποίηση», δηλαδή η ασύδοτη ρίως ο ελληνικός λαός καθώς οι
στις δυτικές εκδοχές
ριοχές του συστήματος με μεγα- μια αλλαγή του αστικού κίνηση ιδιαίτερα των δυτι- μεγάλοι καπιταλιστές είναι σχε-
θεωρητικού-οικονομικού του, πολλά ρεύματά του
λύτερη κερδοφορία (π.χ. νεοα- κών κεφαλαίων ανά τον κό- τικά αλώβητοι. Αυτός ο επαίτης
ναδυόμενες οικονομίες). Όμως μοντέλου, κάτι που δεν έχουν καταντήσει πτωχοί σμο, εξάντλησε τα οφέλη της είναι πάντα ασταθής (καθώς το
η υπερσυσσώρευση του κεφα- συμβαίνει σήμερα. Γιατί; και επιπλέον δημιούργησε μνημονιακό πρόγραμμα έχει
συγγενείς του
λαίου (που γεννά την φθίνουσα ε
επικίνδυνους ανταγωνιστές, αποτύχει παταγωδώς) και ταυ-
κερδοφορία) παραμένει, καθώς Πρόκειται για ένα ενδιαφέ- έ- μετα-κεϊνσιανισμού κυ
κυρίως την Κίνα. Συνεπώς, τόχρονα υπό μόνιμη εποπτεία
το σύστημα «πλήγωσε» μεν την ρον παράδοξο που το συνέδριοιο επ
επιστρέφουν στον «οικονομικό από τους ξένους πάτρωνες του.
εργατική τάξη αλλά απέφυγε να της ICOPEC εύστοχα έχει σαν αν εθ
εθνικισμό» και στις μονομερείς Η ελληνική αστική τάξη είναι
«πληγώσει» επαρκώς τον εαυτό κεντρικό θέμα του. Κατά την ην ενέργειες. Ταυτόχρονα, αυθόρ- ίσως στην ιστορικά χειρότερη
του: να αποδεχθεί τόσες πολλές γνώμη μου η συνεχιζόμενη κυ- μητα αλλά και σχεδιασμένα, το περίοδο της καθώς οι δυνατότη-
χρεοκοπίες επιχειρήσεων όσες ριαρχία των ορθόδοξων προσεγ- σύστημα γεννά την ακροδεξιά τες αλλά και η βούληση της να
είναι απαραίτητες για να ξεπε- γίσεων βασίζεται στις αδυνα- και τον φασισμό τόσο σαν φόβη- κινηθεί αυτόνομα είναι ανύπαρ-
ραστεί η υπερσυσσώρευση κε- μίες των αντιπάλων τους, όσον τρο για την Αριστερά και το ερ- κτες. Η ανάπτυξη είναι αναιμι-
φαλαίου. Επιπλέον, συνεχίζει αφορά τόσο τον προσδιορισμό γατικό κίνημα όσο και σαν μέσο κή και ασταθής, ενώ ο κίνδυνος
σήμερα να υπεκφεύγει το πρό- του στόχου όσο και τις εναλλα- διεξαγωγής των ενδοϊμπερια- της κρίσης και της χρεοκοπίας
βλημα επιδιδόμενο ξανά στην κτικές. Οι ετερόδοξες προσεγ- λιστικών ανταγωνισμών. Φυ- παραμένει. Οι πανηγυρισμοί
χρηματοπιστωτική επέκταση γίσεις στοχοποιούν ένα μυθικό σικά όλα αυτά φέρνουν τον κίν- της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ
(εκτίναξη τόσο του δημοσιονο- νεοφιλελευθερισμό και παρα- δυνο του πολέμου (του γόρδιου είναι μόνο για τα πανηγύρια.
16 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Αφιέρωμα

Δημήτρης Τζιαντζής Το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης προκάλεσε μια έκρηξη παραγωγής
ταινιών για τις εταιρείες - χρηματοπιστωτικούς πειρατές. Παρότι αρκετές
ήταν αποκαλυπτικές για το σύστημα, δεν πήγαν αρκετά βαθιά.

Η
φράση «η πραγματι-
κότητα υπερβαίνει
Η οικονομική κατάρρευση
την πιο άγρια φαντα-
σία» πριν λίγα χρόνια
ήταν περισσότερο σχήμα λόγου.
Μετά τη δομική οικονομική κρίση
με τη ματιά του σινεμά
του 2008 ωστόσο αυτό άλλαξε. Ο
«διαβολικός» πρόεδρος των ΗΠΑ
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ Φρανκ Άντεργουντ στη βραβευμέ-
νη σειρά House of Cards είχε «καεί»
πολύ πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο
Άνοιξη των σεξουαλικής παρενόχλησης του
Κέβιν Σπέισι. Και αυτό γιατί στο
ανεξάρτητων Λευκό Οίκο βρίσκεται πλέον ο δι-
αβόητος Ντόναλντ Τραμπ, ο ίδιος
παραγωγών άνθρωπος που πάνω του βασί-
στηκε ο συγγραφέας Μπρετ Ίστον
Έλις για να χτίσει το χαρακτήρα
ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ από τις κινηματογρα- του πρωταγωνιστή της Αμερικάνι-
φικές παραγωγές, την τελευταία δεκαετία κης Ψύχωσης (American Psycho).
γνωρίσαμε μια πρωτοφανή έκρηξη των Η αλήθεια είναι ότι οι κινηματο-
ταινιών ντοκιμαντέρ. Μικρή σημασία έχει γραφικές παραγωγές που έχουν
αν οι παραγωγές αυτές γυρίστηκαν αρχικά δει το φως της δημοσιότητας
έχουν ξύσει μέχρι τώρα μόνο την
για τον κινηματογράφο, την τηλεόραση ή
επιφάνεια. Περιμένουμε περισ-
το διαδίκτυο. Όπως αποδείχτηκε περίτρα-
σότερα.
να, αυτό που έχει σημασία και ενδιαφέρει Μια από τις πιο ισορροπημέ-
το κοινό δεν είναι το μέσο και η μορφή νες καταγραφές της οικονομικής θέτη Τζον Γουέλς, ντρικών χρηματιστών
αλλά το περιεχόμενο. Ταινίες χαμηλού κρίσης είναι η ταινία Πολύ μεγάλο εστιάζει στην κα- βρίσκει παράλογη
προϋπολογισμού, γυρισμένες με προσωπι- για να αποτύχει (Too Big to Fail, 2011). θημερινότητα τριών την υπερμεγένθυν-
κά έξοδα και ενισχύσεις φίλων κατάφεραν Η ταινία βασίζεται στο ομότιτλο στελεχών που προσπα- Οι περισσότερες ση των ενυπόθηκων
να ξεπεράσουν σε εισιτήρια και προβολές μπεστ σέλερ του αρθρογράφου θούν να επιβιώσουν ν ταινίες που στεγαστικών δανεί-
μεγάλες παραγωγές κόστους εκατοντάδων των New York Times, Άντριου Ρος των μαζικών απολύσε- ε- ω
ων και στρέφεται στη
χιλιάδων ευρώ. Σόρκιν. ων και στο πώς η από- πό- κυκλοφόρησαν μ
μελέτη τους. Οι ήρωες
Οι ταινίες αυτές, αποτέλεσμα πρω- Η ταινία καταγράφει το χρο- τομη φτωχοποίηση αλλά- λά- έξυσαν μόνο γρ
γρήγορα ανακαλύπτουν
νικό της κρίσης του 2008, εστι- ζει δραματικά τόσο τους πω
πως η κερδοσκοπική μα-
τότυπης δημοσιογραφικής έρευνας και την επιφάνεια
άζοντας στους χειρισμούς του γένει-
ίδιους όσο και τις οικογένει- νία των τραπεζιτών τους
μεθοδικής δουλειάς «προχωρούν», σε
τότε Υπουργού Οικονομικών των ες τους. έσπρ
έσπρωξε να διευρύνουν
θέματα όπως η κρίση, δύο τουλάχιστον ΗΠΑ Χένρι Πόλσον. Εδώ αξίζει να υθείας
Εμπνευσμένο απευθείας την ααγορά στεγαστικών δα-
βήματα παραπέρα και πιο διεισδυτικά από υπενθυμίσουμε ότι η φράση «το ehman
από την ιστορία της Lehman νείων και στα φτωχότερα
τις κινηματογραφικές ταινίες. Την άνοιξη χρέος της Ελλάδας έχει γίνει πολύ αιρετικό
Brothers είναι το εξαιρετικό στρώμα
στρώματα και πως το Ελντο-
των ντοκιμαντέρ για την κρίση και τη νέα μεγάλο για να αποτύχει (too big to «οικονομικό θρίλερ» O δρόμος ράντο τωτων ενυπόθηκων δανεί-
εποχή ενίσχυσε η επανάσταση των νέων fail) και είναι πολύ μεγάλο για να του χρήματος (Margin call,
all, 2011). ων στην πραγματικότητα είναι
μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η μείωση γίνει bail out ξανά», ανήκει στον Μια μεγάλη εταιρεία α επενδύ- ένας σκου
σκουπιδότοπος. Με αυτά
του κόστους παραγωγής και η άρση της Χανζ Μπάστιαν, οικονομικό σύμ- σεων καταρρέει και οι άνθρω- τα δεδομ
δεδομένα αποφασίζουν να
εξάρτησης του κινηματογραφιστή από με- βουλο στην Αθήνα και πρώην μέ- ποί της έχουν μόνο 24 ώρες για τζογάρουν στην –αναπόφευκτη–
γάλες εταιρείες. Αν κάτι, λοιπόν, σημάδεψε λος της Task Force. να περισώσουν ό,τι μπορούν κατάρρευ
κατάρρευση που δεν έρχεται όσο
τις νέες ταινίες ντοκιμαντέρ είναι η χρήση Το 2010, ο σκηνοθέτης Όλι- από την περιουσία τηςς και την γρήγορα π περίμεναν.
βερ Στόουν, λίγο πριν αρχίσει να καριέρα τους. Σε αυτή ή την κα- Θα ήτα
ήταν παράλειψη να μην
νέων μέσων και μορφών χρηματοδότησης
κανει παρέα με τον Σλάβοϊ Ζίζεκ αγωνιστές
τεύθυνση, οι πρωταγωνιστές αναφέρου
αναφέρουμε σε αυτό το μικρό
από το κοινό (crowdfunding-διαδικτυακή
και τον Αλέξη Τσίπρα, γύρισε τη προσπαθούν να ξεφορτωθούν αφιέρωμα και τον Λύκο της Wall
μικροχρηματοδότηση). Ας μας επιτρέ- συνέχεια της εμβληματικής ται- τοξικά δάνεια και ομόλογα που Street (Wolf of Wall Street, 2013)
ψετε να αναφέρουμε πρώτη την ταινία νίας Wall Street του 1987. Η πρω- συνδέονται με την αμερικανική του Μάρτιν Σκορσέζε, που αν
Debtocracy-Χρεοκρατία (2011) του Άρη τότυπη ταινία ήταν γνωστή για αγορά ακίνητων. και αναφέρεται σε προγενέστε-
Χατζηστεφάνου και της Κατερίνας Κιτίδη, τη φράση του κυνικού χρηματι- Η χρηματοπιστωτική φούσκα ρη περίοδο, μιλάει ουσιαστικά
που αποτέλεσε το πρώτο παράδειγμα επι- στή και κερδοσκόπου Γκόρντον του 2008 βρίσκεται στο επίκε- για το σήμερα. Σημαδεύοντας
τυχημένης χρηματοδότησης «με παραγω- Γκέκο «η απληστία είναι καλή». ντρο της –ακόμα πιο αξιόλογης– το παρελθόν, πετυχαίνει το πα-
γό το θεατή» στην Ελλάδα. Όσον αφορά Στη συνέχεια που κυκλοφόρησε ταινίας Το Μεγάλο Σορτάρισμα (Τhe ρόν που θα έλεγε και ο Χρήστος
τη διεθνή παραγωγή, αν θέλετε να δείτε με τίτλο Wall Street: To χρήμα δεν big short, 2015). Ο σκηνοθέτης Θηβαίος. Η βιογραφία αφη-
μια εκλαϊκευμένη ερμηνεία της κρίσης του πεθαίνει ποτέ, ένας –κάπως πιο Άνταμ ΜακΚέι προσπαθεί να γείται την αληθινή ιστορία του
συμπαθητικός– Γκέκο βγαίνει καταστήσει κατανοητές τις οικο- Τζόρνταν Μπέλφορ, που αφο-
2008, αξίζει να δείτε το πολύ καλοφτιαγμέ-
από τη φυλακή και προσπαθεί να νομικές έννοιες συνδυάζοντας ρά την εξαπάτηση επενδυτών
νο ντοκιμαντέρ Στημένη δουλειά: Το χρο-
προειδοποιήσει τους πρώην συ- μυθοπλασία και ντοκιμαντέρ, με προσωπικό κέρδος άνω των
νικό της κρίσης (2010), την επιστροφή του νεργάτες του για την οικονομική κάτι αρκετά δύσκολο, αλλά 110 εκατομμυρίων δολαρίων τη
Μάικλ Μουρ με το Καπιταλισμός: Μια ιστο- κατάρρευση. «κερδίζει το στοίχημα» χάρη στο δεκαετία του ’90 και τη δημι-
ρία αγάπης (2009) και το εναλλακτικό φίλμ Καλύτερη όλων η ταινία The γρήγορο ρυθμό, τις πολύ κα- ουργία μιας νέας αγοράς στο
Βασίλισσα των Βερσαλλιών (The queen of Company Men (2010) του αναγνω- λές ερμηνείες και τον υποδόριο υπό  κατάρρευση χρηματιστή-
Versailles, 2012). ρισμένου σεναριογράφου-σκηνο- σαρκασμό. Μια παρέα εκκε- ριο της Wall Street.
Επικαιρότητα ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 17
Κόλπο ΕΤΕ για
νομιμοποίηση
ΜΠΟΡΕΙ Η ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ να
αύξησε κατά 10% τις υψηλότατες απο-
Ακροβασίες | Βασίλης Παπαγεωργίου
απλήρωτων λαβές των μελών του ΔΣ, την ίδια ώρα
όμως προσπαθεί να κερδίσει ακόμα
υπερωριών! περισσότερα από απλήρωτη υπερω-
ριακή εργασία των εργαζομένων της.
Όπως κατήγγειλε η Πρόταση Προο-
πτικής, αυτές τις μέρες, εξαιτίας της
εφαρμογής από 1/9 της δήλωσης υπε-
ρεργασίας-υπερωρίας αυθημερόν στο
σύστημα Εργάνη, σχεδόν όλες οι διευ-
θύνσεις στο κτίριο του Γέρακα (όπου
εργάζονται πάνω από 1.000 εργαζό-
μενοι) προτείνουν στους εργαζόμενους
να δηλώσουν άλλο ωράριο, με ευελιξία
στην πρωινή προσέλευση κατά 3 ώρες
και αποχώρηση με τη συμπλήρωση 7,5
ωρών. Δηλαδή, να δηλώσουν 11-7 και
ας προσέρχονται στο κανονικό ωράριο
7.45-15.15. Σε ενδεχόμενη επίσκεψη
της Επιθεώρησης Εργασίας δεν θα
φαίνεται κάποια παραβίαση και θα
γλιτώσουν τα υπέρογκα πρόστιμα.
Να σημειωθεί δε ότι σε όλα τα κατα-
στήματα, τα ταμεία δεν κλείνουν στις
14.30 όπως προβλέπεται, αλλά από 10’
έως και μία ώρα παραπάνω!

Επιτυχημένο ΜΕ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ πραγ-
φεστιβάλ ματοποιήθηκε στην Ηγουμενίτσα στις
1-2 Σεπτεμβρίου το πολιτικό-πολιτιστι-
της ΑΝΤΑΡΣΥΑ
Θεσπρωτίας
κό διήμερο εκδηλώσεων της Τοπικής
Επιτροπής Θεσπρωτίας της ΑΝΤΑΡ-
Με ένα ...κλικ Καταγγελία κατά
ΣΥΑ. Πραγματοποιήθηκαν ενδιαφέ-
δήμου Τριφυλίας
ΦΕΣΤΙΒΑΛ Διήμερο πολιτικό-πολιτιστικό φεστιβάλ
ρουσες συζητήσεις για θέματα όπως: ΚΙΝΗΣΕΩΝ διοργανώνουν στις 21-22 Σεπτεμβρίου, Χαρακτήρα πολιτικής δίωξης έχει η
Πολεμικοί ανταγωνισμοί-ΑΟΖ και ΣΤΑ ΝΟΤΙΑ στο Αλσύλλιο του Αγίου Νικολάου στην απόφαση της δημοτικής αρχής του
εξορύξεις και τουρισμός, νέοι εργα- Ηλιούπολη, οι αριστερές αντικαπιταλιστι- δήμου Τριφυλίας να αντικαταστή-
ζόμενοι, ελαστικές σχέσεις εργασί- κές κινήσεις πόλεις των νοτίων συνοικιών: σει την προϊσταμένη της Διεύθυνσης
ας. Μέσα από τη συμμετοχή και τις Μαχόμενη Ηλιούπολη (ΜΑΧΗ), η Εκτός Διαχείρισης απορριμμάτων. Όπως
τοποθετήσεις του κόσμου αναδείχθηκε Πλάνου Ελληνικού-Αργυρούπολης και η επισημαίνει η ανακοίνωση της Τ.Ε.
η αγωνία για την ανατροπή της κυρί- Αριστερή Πρωτοβουλία Γλυφάδας. Οι δύο της ΑΝΤΑΡΣΥΑ η «νεοφιλελεύθερη
κεντρικές συζητήσεις θα αφορούν τους νέ- Δημοτική Αρχή έχει ένα και μόνο
αρχης πολιτικής και της κυβέρνησης
ους δήμους της αγοράς (με αφορμή και τον στόχο: να κρύψει, να καλύψει τις
ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για μια συνολική απά- Κλεισθένη) και την απάντηση του κινήματος
ντηση στην επίθεση του κεφαλαίου. δικές της διοικητικές και πολιτικές
και τις ασύμμετρες απειλές- εγκληματικές
ανεπάρκειες. Τους επισημαίνουμε
πολιτικές, με βάση και όσα συνέβησαν σε
πως τα προβλήματα δεν είναι καιρι-
Μάτι, Μάνδρα κλπ.
κά φαινόμενα και δεν λύνονται με
Κώστας Κάππος ή ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ αύριο 13 χρόνια ΟΙ ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΣ Το ταξίδι των Αναιρέσεων 2018 συνεχίζε- τις αλλαγές προσώπων. Η λύση τους
όταν οι αριστεροί από τον θάνατο του κομμουνιστή Κώ- ΠΑΝΕ ται, αυτή τη φορά στην Κρήτη, με μεγάλα έχει να κάνει με τις κατάλληλες πο-
στα Κάππου, στις 10 Σεπτέμβρη 2005. ΚΡΗΤΗ φεστιβάλ και σε Χανιά και Ηράκλειο. Οι λιτικές αποφάσεις. Η τρομοκρατία
δεν είναι γιαλαντζί Οι αγωνιστές της αντικαπιταλιστικής Αναιρέσεις στα Χανιά θα πραγματοποιη- στη συντρόφισσά μας, τέως προϊστα-
και κομμουνιστικής Αριστεράς τιμούν θούν 28-29 Σεπτέμβρη, ενώ στο Ηράκλειο μένη της Διευθύνσεως δεν περνάει.
τη μνήμη του Κ. Κάππου για την πολύ- στις 28-30 Σεπτέμβρη. Το ίδιο ισχύει για εμάς και για την
χρονη ανιδιοτελή συνεισφορά του στο πλειοψηφία των πολιτών».
ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ Το 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τα ολοκαυ-
εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα.
ΓΙΑ ΤΙΣ τώματα και τις γερμανικές αποζημιώσεις
Για την παλικαρίσια του στάση στη
ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ πραγματοποιείται από τις 14-16 Σεπτεμβρί-
δικτατορία, τη μεγάλη του συμβολή ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ ου στο Μουσείο Ολοκαυτώματος Δήμου
την περίοδο της μεταπολίτευσης, το Βιάννου (Αμιράς Βιάννου). Η τελετή έναρξης
Άθλιες συνθήκες
«Όχι» στη συγκυβέρνηση Τζανεττάκη του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί την Πα- στον ΟΑΕΕ Ομόνοιας
και στην υποταγή της Αριστεράς, τη ρασκευή 14/9 και ώρα 11.30 π.μ. Το συνέ-
συμβολή του στη θεωρητική αναζή- δριο πραγματοποιείται στην επέτειο των 75 Κατάληψη στο κτίριο υπηρεσιών του
τηση για τις αιτίες κατάρρευσης του χρόνων από το ολοκαύτωμα της Βιάννου, ΕΦΚΑ-ΟΑΕΕ στην Ομόνοια, πραγ-
σοβιετικού κοινωνικού σχηματισμού. του μαρτυρικού χωριού της Κρήτης από τα ματοποίησαν εργαζόμενοι και μέλη
Και πάνω απ’ όλα, αυτές τις ώρες του ναζιστικά στρατεύματα κατοχής. Πάνω από του ΠΣΕ-ΟΑΕΕ με αφορμή τη συνε-
ακραίου εξευτελισμού ενός κόμματος 400 κάτοικοι του μαρτυρικού χωριού δο- χιζόμενη έλλειψη κλιματισμού και
που εμφανίζεται ως αριστερό, μέσω λοφονήθηκαν από τους Γερμανούς. υπηρεσιών καθαριότητας. Κατήγ-
του εναγκαλισμού του με τους Αμερι- γειλαν την πολύμηνη αδιαφορία της
ΤΟ WORKERS FEST Μετά την περσινή επιτυχία του πρώτου Διοίκησης του ΕΦΚΑ, η οποία στε-
κάνους, τη Μέρκελ και τα στελέχη της ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ φεστιβάλ πρωτοβάθμιων σωματείων το
ΕΕ, με τα μνημόνια και το κεφάλαιο, γάζεται σε απέναντι κτίριο το οποίο
Workers Fest επιστρέφει. Το Σάββατο 29
ο Κώστας Κάππος θα είναι εδώ για να –όλως τυχαίως;– κλιματίζεται και
Σεπτεμβρίου στη Νέα Ιωνία, στον φιλόξενο
μας θυμίζει πως Αριστερά σημαίνει χώρο του Συνεδριακού Κέντρου. Συναυλίες, καθαρίζεται. Οι εργαζόμενοι πραγ-
ταξική αδιαλλαξία, ανεξαρτησία και συζητήσεις, προβολές ταινιών, παιδότοπος, ματοποιούν διαρκείς κινητοποιήσεις
συναδελφική κουζίνα, εκθέσεις φωτογραφί- για αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας
αντιπαλότητα της εργατικής πολιτικής
ας, αφίσας, κόμικ και πολλά άλλα. και εξυπηρέτησης του κοινού.
με τον αστικό κόσμο.
18 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 ΕΠΙ • κοινωνία

Ματίνα Παπαχριστούδη
πίσω
από τις Τηλεοπτικές άδειες
κάμερες
με δώρα για καναλάρχες
Πριν λίγες μέρες το ΕΣΡ ηρωϊκές δηλώσεις έγιναν από αρμό- προσφέρθηκαν τα δώρα στους
ανακοίνωσε τις οριστι- διους υπουργούς κι αυτές αφορούν επιχειρηματίες που συμφώνησαν:
κές τηλεοπτικές άδειες στα χρήματα που θα πληρώσουν οι «5» Μείωση του Ειδικού Φόρου Τηλεό-
σε 5 σταθμούς, βάζοντας για τις άδειες, δηλαδή 3,5 εκατ. ευρώ ρασης από το 15% στο 5%, κάτι που
τέλος σε ένα δίχρονο πόλεμο ανά έτος ή 35 εκατ. ευρώ συνολικά για σημαίνει πως αν η τηλεοπτική δια-
μεταξύ του Μαξίμου και της λεγό- δέκα χρόνια — κι ένα πρωτοσέλιδο της φήμιση ανέλθει σε 100 εκατ. ευρώ
μενης τηλεοπτικής διαπλοκής. Η είδηση πέρασε στα Αυγής για Κοντομηνά, Κυριακού, Σαβ- τον χρόνο, αυτοί θα πληρώσουν
ψιλά ακόμη και για την κυβέρνηση. Μόνο κάποιες βίδη, Βαρδινογιάννη και Αλαφούζο πλέον 5 εκατ. και όχι 15. Σύμφωνα
που θα πληρώσουν. δε με στοιχεία των αρμόδιων εται-
Τα σημαντικά δεν ρειών, η διαφήμιση παρουσιάζει
συμφέρει, άλλωστε, να αύξηση, από το 2016, τουλάχιστον
αναφερθούν και να προ- κατά 15% και για το 2018 μόνο για
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ από την Η ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ALPHA-STAR ΔΕΝ ΘΑ ΕΛΕΙΠΕ ΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΑΠΕ βληθούν. Στην τριετία την τηλεόραση μπορεί να φθάσει
κυβέρνηση στο Mega. Υπό αυτό φέρνει κατάργηση του 8ωρου για από την αμερικανοκρατούμενη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ έως και 400 εκατ. ευρώ!
και στη σφοδρή μεταξύ Οι τηλεοπτικοί επιχειρηματί-
το πρίσμα αξίζει να διαβαστούν οι τους τεχνικούς εργαζόμενους των ΔΕΘ και το νέο δόγμα της pax
τους μάχη, νίκησαν και ες ωφελήθηκαν επίσης –και είναι
δηλώσεις Παππά και Κρέτσου για καναλιών! Ήδη στον Alpha έχουν americana. Με προφανή εντολή
οι... δυο. Ο μεν ΣΥΡΙΖΑ οι μόνοι– από την κατάργηση του
λουκέτο με την δημοσίευση των ενημερωθεί για την «ανάγκη» να από τα κυβερνητικά επιτελεία, έβγαλε εκτός μιντιακού Αγγελιοσήμου, της εργοδοτικής
τηλεοπτικών αδειών στην Εφη- εργάζονται 10 ώρες την ημέρα ανέλαβε τη διοργάνωση δημοσι- σκηνικού τους παραδοσι- εισφοράς 21% για τα ασφαλιστι-
μερίδα της Κυβέρνησης. Όπως επειδή δεν φθάνει το προσωπικό ογραφικού ελληνο-αμερικάνικου ακούς «διαπλεκόμενους», κά ταμεία των εργαζομένων στα
και το «μήνυμα» στις τράπεζες να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες συνεδρίου με το πρακτορείο ειδή- Μπόμπολα και Ψυχάρη, ΜΜΕ. Επιπλέον, εξασφάλισαν
πως μπορούν να το... σώσουν, αν της τηλεοπτικής παραγωγής. Μέχρι σεων BBG, με στόχο την ενίσχυση ενώ διαπραγματεύθηκε κρατική επιδοτήση για την τη-
βρεθεί νέος επενδυτής. Κάτι που στιγμής κανένα συνδικαλιστικό των σχέσεων μεταξύ των δυο με τον Βαρδινογιάννη το λεοπτική παραγωγή τους, μέσω
δεν θέλουν οι ιδιοκτήτες ΑΝΤ1 και όργανο δεν έχει πάρει θέση για την χωρών! Υπάρχει, μάλιστα, σκοπός κλείσιμο του Μega. Tο κα- του νέου κρατικού προγράμματος
Star, που περιμένουν να «αγο- ωμή αυτή παραβίαση. να καθιερωθεί ως ετήσιο Φόρουμ νάλι–σημαία της παραδο- που θα φθάσει έως και 300 εκατ.
σιακής διαπλοκής έκλεισε ευρώ! Ωφελημένοι είναι και στα
ράσουν» το αρχείο του Mega σε για τη συνεργασία Ελλήνων και
από τους μετόχους του και εργασιακά. Μπορεί οι αρμόδιοι
πλειστηριασμό. Αμερικανών δημοσιογράφων.
τις τράπεζες και η κυβέρ- υπουργοί να πιπιλάνε τον αριθ-
νηση δεν έκανε απολύτως μό των 400 θέσεων εργασίας ανά
τίποτα προκειμένου να δι- τηλεοπτικό σταθμό, αλλά στην
ασφαλίσει τα δικαιώματα των 400 και πράξη προχωρούν οι ενοποιήσεις
πλέον εργαζομένων του. με τις θυγατρικές εταιρείες πα-
Μετά από αυτές τις συμφωνίες, ραγωγής.

ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΟΙ
∆ίκτυο Ελεύθερων Φαντάρων
«ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ»
Στην Ανατολική Μεσόγειο καταγρά- ροντας περισσότερα στρατεύματα στις

Αστέρι... πολέμου τους οδηγεί
φεται σοβαρή συγκέντρωση στρατιω- βάσεις τους στην Ελλάδα.
τικών δυνάμεων. Οι ασκήσεις δίνουν Ρωσία και ΗΠΑ με την δικαιολογία
και παίρνουν. Τη μεγάλη αεροναυτική των «στρατιωτικών ασκήσεων» μετέφε-
άσκηση της Ρωσίας που έληξε χθες, δι- ραν μεγάλες δυνάμεις σε μια περιοχή
αδέχεται η άσκηση «Bright Star 2018», ▸ Επικίνδυνη η ελληνική συμμετοχή όπως η Ανατολική Μεσόγειος που ήδη
με τη συμμετοχή μεγάλου αριθμού κρα- «βράζει», και όλα τα ενδεχόμενα είναι
τών, μεταξύ αυτών και των ελληνικών
στη στρατιωτική άσκηση «Bright Star 2018» ανοικτά για τις προθέσεις αμφοτέρων
στρατιωτικών δυνάμεων. Πρόκειται των αντιπάλων. Στρατιωτικοί αναλυ-
για μια τεράστια στρατιωτική άσκηση, τές τονίζουν πως κατά τη διάρκεια των
τελειώνει και η μεγάλη ρωσική άσκηση λή, όσο και για την Αφρική! Η Ελλάδα
πρόβα ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων σε ρωσικών ασκήσεων το ρωσικό πυραυλο-
στην περιοχή. Το ελληνικό κράτος θα μετατρέπεται σε μια τεράστια αμερικα-
Μέση Ανατολή και Αφρική, η οποία πε- φόρο καταδρομικό Μάρσαλ Ουστίνοφ
συμμετέχει με πολεμικά πλοία, υπο- νική βάση για τα συμφέροντα των ΗΠΑ
ριλαμβάνει μεγάλες αεροναυτικές και «κλείδωσε» την βρετανική βάση του
βρύχια, F-16 και μονάδα των Ειδικών σε Βόρειο Αφρική, Μέση Ανατολή και
χερσαίες ασκήσεις με ειδικές δυνάμεις. Ακρωτηρίου, σε μια κίνηση που είναι
Δυνάμεων, σε μία μεγάλη, από όλες τις Ανατολική Μεσόγειο. Το ελληνικό κρά-
Η άσκηση θα διεξαχθεί από τις 8 έως τις αποκαλυπτική των προθέσεων των Ρώ-
20 Σεπτεμβρίου 2018 στην αιγυπτιακή απόψεις, άσκηση. Με προεκτάσεις βε- τος κατοχυρώνει τον ρόλο χωροφύλακα σων για τον ρόλο που θα επιτρέψουν να
στρατιωτική βάση Mohammed Najib βαίως στα τεκταινόμενα στην Συρία, με που έχει στην περιοχή. Είναι βασικός διαδραματίσουν οι δύο βρετανικές βά-
και στην θαλάσσια περιοχή της αν.Με- διακυβεύματα στην αν. Μεσόγειο για παράγοντας στον άξονα συμμαχίας με- σεις στην Κύπρο σε περίπτωση εξελίξε-
σογείου, ενώ συμμετέχουν Αίγυπτος, ιμπεριαλιστές, τοπικές δυνάμεις και ταξύ Κύπρου, Αιγύπτου και Ισραήλ ενώ ων στην Μέση Ανατολή.
ΗΠΑ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα τεράστιες ενεργειακές εταιρείες. Πρέ- απολαμβάνει την προνομιακή σχέση Ο αγώνας για την αποτροπή του πο-
Αραβικά Εμιράτα, Ιορδανία, Ελλάδα, πει να επισημάνουμε ότι οι ΗΠΑ του που έχει με τις ΗΠΑ. Τα αμερικανικά λέμου είναι αναγκαίος όσο ποτέ άλλοτε,
Βρετανία, Ιταλία και Γαλλία. Ντ. Τραμπ εκδηλώνουν συγκεκριμένο ΜΜΕ αναφέρουν ότι οι Ηνωμένες Πο- την ώρα που οι ιμπεριαλιστικές δυνά-
Το σκηνικό, μυρίζει «μπαρούτι» με- ιμπεριαλιστικό-επιθετικό σχεδιασμό. Η λιτείες θα αυξήσουν κατακόρυφα τις μεις είναι έτοιμες να μας οδηγήσουν
τά την υπερσυγκέντρωση τόσων πολε- Αίγυπτος έχει κεντρική θέση στους σχε- ασκήσεις που σχεδιάζουν στην περιοχή στη σύγκρουση για τις ΑΟΖ και τους
μικών πλοίων αφού αυτές τις ημέρες διασμούς τους τόσο για τη Μέση Ανατο- της Ανατολικής Μεσογείου, μεταφέ- ενεργειακούς διαδρόμους.
Κοινωνία ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 19
Άννα Μπαχτή
Το «νέο λύκειο» είναι παλιό
και ακόμα πιο ταξικό

H
πρόταση του υ- Η κυβερνητική πρόταση σηματοδοτεί «συρρίκνωση» του Λυκείου, στρέψουν στην τεχνική εκπαί-
πουργείου Παι- δευση και κατάρτιση. Επειτά,
δείας για το Λύ- ένταση ταξικών φραγμών, διπλούς εξεταστικούς κόφτες στους μαθητές που θα επιλέ-
κειο βάζει τέλος για εισαγωγή σε ΑΕΙ, εξοστρακισμό γενικής μόρφωσης, διατήρηση ξουν ένα τμήμα από τα λεγόμε-
στο αφήγημα να «τμήματα χαμηλής ζήτησης»
της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ
των Θρησκευτικών και μετατροπή του σε φροντιστήριο. και θα εισαχθούν με τον βαθμό
για αποδέσμευση του Λυκείου απολυτήριου, αν το αποκτή-
από πανελλαδικές εξετάσεις και σουν. Τέλος, στους μαθητές
την ελεύθερη πρόσβαση στην ισχυρισμός του υπουργού πως τα εξάωρα μαθή- σχολείων σε επίπεδο Δήμου ή Νομού με θέματα που θα δώσουν πανελλαδικές,
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Πα- ματα βοηθούν τα φτωχά παιδιά που δεν έχουν να εξωτερικά στα τέσσερα εξάωρα μαθήματα των όπως και τώρα, για «περιζήτη-
ρόλο που στη συνέντευξή του πληρώσουν φροντιστήριο είναι τουλάχιστον προ- πανελλαδικών που θα βαθμολογούνται από κα- τα» τμήματα με τον βαθμό του
ο υπουργό, με περίσσια υπο- κλητικός, όταν ήδη στα τμήματα στοιβάζονται θηγητές άλλων σχολείων. απολυτήριου να συμμετέχει με
κρισία, προσπαθεί να χαϊδέψει 28 και 29 μαθητές, ολιγομελή τμήματα κλείνουν Η ταξική κατανομή των μαθητών ξεκινά νω- ποσοστό 10% στην πρόσβαση.
τα αυτιά των μαθητών και των στέλνοντας τους μαθητές σε άλλο σχολείο, οι δη- ρίτερα, αφού οι μαθητές στο τέλος της Β' Λυκείου Τα τμήματα χαμηλής ζήτησης
φτωχών οικογενειών εξαγγέλλο- μόσιες δαπάνες μειώνονται και τα μέτρα εκπαι- θα συμπληρώσουν μηχανογραφικό με 10 τμήμα- θα καθορίζονται με αγοραία
ντας αναβάθμιση του λυκείου, δευτικής ενίσχυσης εκλείπουν. τα και αυτόματα θα χωριστούν σε τρεις κατηγο- λογική, με κριτήριο τις προτιμή-
λιγότερα μαθήματα, ελεύθερη Οι νέοι εξεταστικοί κόφτες καθιστούν αδύνα- ρίες. Αρχικά, στους μαθητές που δεν θα κατα- σεις των μαθητών στο μηχανο-
πρόσβαση στα ΑΕΙ, το ταξικό τη την απόκτηση απολυτη- θέσουν μηχανογραφικό γραφικό.
αντιδραστικό πρόσημο του λυ- ρίου για πολλούς μαθητές. και θα αποκλείονται από Επιπλέον, το «νέο λύκειο»
κείου δεν μπορεί να κρυφτεί αποτελεί κομμάτι των αντιδρα-
και αφορά το σύνολο της εκπαί-
Το 40 % του βαθμού Οι νέες ενδοσχολικές τις Πανελλαδικές. Αυτά
στικών αλλαγών που προετοιμά-
απολυτήριου θα προκύπτει τα παιδιά είναι τα πρώτα
δευσης. Η πρόταση σηματοδο- από «Πανελλαδικού» τύ- εξετάσεις που θέλουν να τα πετάξουν ζονται ή έχουν ήδη συντελεστεί
τεί «συρρίκνωση» του λυκείου, που εξετάσεις σε ομάδες έξω από το λύκειο και να τα σε δευτεροβάθμια και τριτοβάθ-
ένταση των ταξικών φραγμών, καθιστούν αδύνατη μια εκπαίδευση. Προαναγγέλ-
διπλούς εξεταστικούς κόφτες λει νέες αλλαγές στα προγράμ-
για την εισαγωγή στην τριτοβάθ-
την απόκτηση ματα σπουδών μέχρι και την Α'
μια εκπαίδευση, εξοστρακισμό απολυτηρίου Γυμνασίου. Παραδέχεται πως οι
της γενικής μόρφωσης με διατή- αλλαγές στο λύκειο είναι άμεσα
ρηση των Θρησκευτικών και με- για πολλούς μαθητές συνδεδεμένες με τις αλλαγές
τατροπή του σε φροντιστήριο. στην ΤΕΕ, υπονοώντας τον στό-
Η αντιδραστική κατεύθυνση χο της βίαιης μαζικής στροφής
του «νέου λυκείου» επιβεβαιώ- των μαθητών στην υποβαθμι-
νεται ήδη από τις δηλώσεις του σμένη τεχνική εκπαίδευση και
Κ. Γαβρόγλου ότι οι αλλαγές βα- κατάρτιση, πλήρως υποταγμένη
σίστηκαν στην πρόταση του ΙΕΠ στις ανάγκες της αγοράς, στη
2017, στα πορίσματα Λιάκου μαθητεία - απλήρωτη εργασία
και Γαβρόγλου στον Εθνικό Δι- και στα διετή ευέλικτα ΚΕΕ στα
άλογο για την Παιδεία το 2016. ΑΕΙ.
Επίσης, η αναφορά στη «διεθνή Η μαζική έξωση των μαθη-
εμπειρία» κάνει σαφές πως οδη- τών από το λύκειο και η κατη-
γός είναι οι εκθέσεις του ΟΟΣΑ, γοριοποίηση των τμημάτων σε
οι κατευθύνσεις της ΕΕ, καθώς χαμηλής και υψηλής ζήτησης
και οι εκθέσεις ΣΕΒ και ΙΟΒΕ συμβάλλουν στο διακηρυγμένο
για την εκπαίδευση. Ο νόμος στόχο των ΟΟΣΑ, ΕΕ, κεφαλαί-
για το λύκειο θα ψηφιστεί ως ου, κυβέρνησης και μνημονια-
τον Δεκέμβριο του 2018 και θα κής αντιπολίτευσης για μείωση
εφαρμοστεί για τους μαθητές του μεγέθους της τριτοβάθμιας
της φετινής Β' Λυκείου δηλαδή εκπαίδευσης και υποταγή της
το 2019-2020. στις «αναπτυξιακές προτεραι-
Ο Υπουργός ανακοίνωσε ότητες» και την «προετοιμασία
πως «οι εγκύκλιες σπουδές πρέ-
πει να ολοκληρώνονται στη Β'
Ενιαίο, δημόσιο, δωρεάν 12χρονο σχολείο του ανθρώπινου δυναμικού»
στις απαιτήσεις της αγοράς ερ-
Λυκείου» και «επαναφορά» της γασίας. Τμήματα που δε θα
Γ' Λυκείου σημαίνει μετατροπή Απέναντι στον ακρωτηριασμό των μορφωτι- την αντιδραστική τομή που επιχειρεί η προσελκύουν πελάτες θα οδη-
της «σε προπαρασκευαστική κών και εργασιακών δικαιωμάτων της νέας κυβέρνηση στην εκπαίδευση, διεκδικώντας γούνται σε κλείσιμο.
τάξη για την εισαγωγή στα ΑΕΙ». γενιάς που επιδιώκουν σήμερα κεφάλαιο, επιθετικά την άμεση βελτίωση της θέσης Η μαζική έξωση μαθητών
Εξοβελίζονται όλα τα μαθήματα υπερεθνικοί οργανισμοί και σύσσωμο το μαθητών, φοιτητών, εκπαιδευτικών. Πυξίδα από το λύκειο θα φέρει και την
γενικής μόρφωσης, εκτός από αστικό μνημονιακό πολιτικό σύστημα για σε αυτή την πορεία η πρόταση για το ενιαίο, έξωση καθηγητών από αυτό.
Θρησκευτικά, Φυσική Αγωγή να ξεπεράσει ο καπιταλισμός την κρίση του, δημόσιο, δωρεάν 12χρονο σχολείο των όλων Με την επέκταση της κινητικό-
και Γλώσσα/Λογοτεχνία, που θα το μαχόμενο εκπαιδευτικό κίνημα πρέπει και των ίσων και την πραγματικά ελεύθερη τητας και της ευελιξίας, ανοίγει
γίνει εξάωρο μάθημα πανελλα- να σημάνει αγωνιστικό ξεσηκωμό. Σήμερα πρόσβαση σε μια αναβαθμισμένη, ενιαία και ο δρόμος για την αποκέντρωση,
δικά εξεταζόμενο. Οι ομάδες αυτονομία, αξιολόγηση βάσει
επιβάλλεται η ανάπτυξη ενός εκπαιδευτι- με επαγγελματικά δικαιώματα τριτοβάθμια
προσανατολισμού, από τρεις, επιδόσεων, που σε συνδυασμό
κού-εργατικού-κοινωνικού μετώπου που εκπαίδευση. Για μια ζωή που να ανταποκρί-
γίνονται τέσσερις με τρία εξάω- με την υποχρηματοδότηση, θα
ρα μαθήματα η καθεμία και με με αποφασιστικούς αγώνες θα αναχαιτίσει νεται στις σύγχρονες δυνατότητες. οδηγήσουν σε όλο και λιγότερα
αντίστοιχη αύξηση της ύλης. Ο και μεγαλύτερα σχολείων.
20 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Κοινωνία

ΥΠΗΡΕΣΙΑ COSCO Δημήτρης Σταμούλης
ΑΣΥΛΟΥ
Απλήρωτοι
Απεργία κόντρα
εργαζόμενοι σε δικαστές και μπράβους
έως 3,5 μήνες ▸ Εργοδοτική τρομοκρατία στο λιμάνι, με συνένοχη την κυβέρνηση
και από οργανώσεις όπως το ΝΑΡ και η Η επιτυχία της απεργίας της Παρα-
ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Καθώς το εργοδοτικό μπλοκ σκευής πάντως δεν ήρθε τυχαία. Οι εργα-
δεν κατάφερε μέσω δικαστηρίων να σπά- ζόμενοι με γενική τους συνέλευση είχαν
Παρά τις συνεχείς διαβεβαιώσεις σει την απεργία, ανέλαβαν δράση τα απορρίψει τις εργοδοτικές προτάσεις και
του υπουργείου Μεταναστευτικής καθεστωτικά –έντυπα και ιντερνετικά– ομόφωνα αποφάσισαν απεργία για διεκ-
Πολιτικής για εξομάλυνση στην ΜΜΕ που άρχισαν να αναμασάνε την δίκηση ΣΣΕ με αυξήσεις, εξαμελή πόστα
καταβολή της μισθοδοσίας των γνωστή «καραμέλα» περί μιας… χού- λιμενεργατών, μόνιμη και σταθερή δου-
εργαζόμενων συμβασιούχων φτας εργαζομένων που «δεν αφήνουν λειά για όλους και άλλα θεσμικά αιτήμα-
να εργαστούν όσοι το επιθυμούν» και τα. Η εργοδοσία ωστόσο είναι ανένδοτη.
ορισμένου χρόνου της Υπηρεσίας
πως το εργοδοτικό σωματείο είναι Παρόλο που πρόσφατα ανακοινώθηκε
Ασύλου, οι εργαζόμενοι πέρασαν πιο… αντιπροσωπευτικό! Μάλιστα πως τα έσοδα της θυγατρικής της Cosco
ένα καλοκαίρι απλήρωτοι με ήρθε και «έδεσε» το φόντο του «κραγ- στον Πειραιά, CSP, παρουσίασαν αύξηση
οφειλόμενους δύο έως και τρεισήμισι μένου» εργοδοτικού πανό στην είσοδο 31% το πρώτο εξάμηνο του 2018 σε σχέση
μήνες. Στις δυσχερείς οικονομικές του λιμανιού με σύνθημα «δικαίωμα με πέρσι, φτάνοντας τα 111,45 εκατ. δο-
συνθήκες προστίθενται οι αυθαίρετες στην εργασία, το λιμάνι δεν κλείνει», και λάρια και τα κέρδη της αυξήθηκαν 25,8%,
αξιολογήσεις Αν. Προϊσταμένων τους ανθρώπους του εργοδοτικού «σωμα- φτάνοντας τα 13,64 εκατ. δολάρια, αρ-
που οδηγούν σε παρακράτηση τείου» να λαμβάνουν θέση ως… μπράβοι νείται να υπογράψει ΣΣΕ με αυξήσεις.
απέναντι από τους απεργούς και πλάι

Ε
Η Cosco και οι εργολαβικές εταιρείες
ολόκληρων μισθών, οι συνδικαλιστικές
χοντας απέναντί της την αδιάλ- στους λιμενικούς. που δραστηριοποιούνται μέσω της Dport,
διώξεις υπαλλήλων, η παράνομη και λακτη εργοδοσία της Dport και Αίσθηση δε προκάλεσε και η τραμπού- όλο το προηγούμενο διάστημα που το σω-
πολύμηνη στέρηση των αποδοχών που των αφεντικών της Cosco, την κικη επίθεση που δέχτηκε δημοσιογρά- ματείο ΕΝΕΔΕΠ ανέδειξε τις άθλιες συν-
αντιστοιχούν στη νόμιμη επίσχεση αστική δικαιοσύνη που μέσα σε φος τηλεοπτικού σταθμού από ομάδα θήκες εργασίας στο λιμάνι, «εργάστηκε»
εργασίας του Μαρτίου 2018, οι δύο ημέρες έβγαλε δύο καταδικαστικές που βγήκε από το απεργοσπαστικό μπλοκ μεθοδικά για να «σπάσει» κάθε φωνή
περικοπές αποδοχών κατά τη λήψη αποφάσεις, το φιλοεργοδοτικό έκτρω- με επικεφαλή τον γνωστό χρυσαυγίτη αντίστασης. Απειλές, τρομοκρατία, τρα-
αναρρωτικών αδειών από το 2017 μα που βαφτίζεται ως «νέο σωματείο» Ν. Μεγαλοοικονόμου (μέλος του δήθεν μπούκος «επόπτης ασφαλείας» της επιτέ-
αλλά και το «βαθύ κράτος» που διαπλέ- σωματείου της Χρυσής Αυγής στη Ζώνη θηκε άνανδρα και τραυμάτισε τον πρόε-
μέχρι και σήμερα, οι διακρίσεις που
κει κυβέρνηση και κεφάλαιο στο λιμάνι Περάματος), όπως καταγγέλλει το σωμα- δρο του σωματείου, και αποκορύφωμα η
υφίσταται το προσωπικό ορισμένου του Πειραιά, οι εργαζόμενοι στις εγκα- τείο των εργαζομένων στην Cosco, ΕΝΕ- μετατροπή του απεργοσπαστικού μπλοκ
χρόνου σε ζητήματα διαφόρων ταστάσεις του ΣΕΠ Πειραιά, στις προ- ΔΕΠ. Παρά το γεγονός ότι η επίθεση έγινε σε «σωματείο» και μάλιστα με απόφαση
βλήτες ΙΙ και ΙΙΙ όπου γίνεται η διακίνηση μπροστά στους λιμενικούς, αυτοί άφησαν του Πρωτοδικείου Αθηνών(!), «με δια-
των εμπορευματοκιβωτίων, κατάφεραν το δράστη να διαφύγει ανενόχλητος, απο- βλητές και νόθες διαδικασίες ώστε «να
να υλοποιήσουν με επιτυχία την Πα- δεικνύοντας ότι κυβέρνηση και Cosco φέ- διαπραγματεύεται η εταιρεία με τον εαυ-
ρασκευή την 24ωρη απεργία τους. Από ρουν την απόλυτη ευθύνη για τη μετατρο- τό της», όπως καταγγέλλει η ΕΝΕΔΕΠ.
το πρωί δεκάδες απεργοί ήταν έξω από πή του λιμανιού σε εργασιακό γκέτο όπου Ωστόσο όλα δείχνουν ότι παρά την ανα-
τις εγκαταστάσεις και μαζί τους, αλλη- εργαζόμενοι, ταξικοί συνδικαλιστές και στολή της απεργίας μετά και τη δεύτερη
λέγγυοι συνδικαλιστές και εργαζόμενοι δημοσιογράφοι γίνονται αποδέκτες τρα- καταδίκη των δικαστηρίων, ο αγώνας θα
από ταξικά σωματεία, το ΠΑΜΕ, αλλά μπουκισμών χωρίς καμιά συνέπεια. συνεχιστεί μέχρι τη δικαίωση.

ΑΠΕΡΓΙΑ ΝΑΥΤΕΡΓΑΤΩΝ
«Συνθηκολόγηση» ΠΝΟ παρά την υψηλή συμμετοχή

Χ
κατηγοριών αδειών και βεβαίως ωρίς την ικανοποίηση βασικών για την αγορά 173 πλοίων! Έτσι μόνο ΠΝΟ από τη μια κατέβασε τραγικά
η εργασιακή ανασφάλεια, καθώς αιτημάτων της ανεστάλη η πε- ως πρόκληση μπορεί να αξιολογηθεί η τον πήχη των διεκδικήσεων, καθώς
τυχημένη και με μαζική συμμε- πρόταση του ΣΕΕΝ (εφοπλιστές ακτο- έφυγαν από το προσκήνιο τα κρισιμό-
καμία εγγύηση δεν υπάρχει για την
τοχή των ναυτεργατών απεργιακή κι- πλόοι) για αύξηση των μισθών για το τατα προβλήματα που συνδέονται με
εκάστοτε ανανέωση των συμβάσεών νητοποίηση στα πλοία, που έλαβε τη έτος 2018 κατά 2% για τα ακτοπλοϊκά την αντιλαϊκή κυβερνητική πολιτική
τους. Να σημειωθεί ότι η πρόεδρος μορφή δύο 24ωρων διαδοχικών απερ- και τα Ε/Γ-Ο/Γ πλοία διεθνών γραμ- (ασφαλιστικό-εργασιακά) και περιό-
του σωματείου Ειρήνη Ζάννη έλαβε γιών Δευτέρα και Τρίτη. Δεν είναι τυ- μών. Μετά από αυτό, η πρόταση του
ρισαν τη διαπραγμάτευση, μέσα από
μόνο έναν μισθό (και μάλιστα χαίο ότι αυτή η συμμετοχή και η πίεση ΓΓ της ΠΝΟ για άμεση αναστολή της
ένα όργιο παρασκηνίου, μόνο στο πο-
μειωμένο λόγω πολλών αναδρομικών από τα κάτω συνέβαλε στο να συνεχι- απεργίας, πλειοψήφησε με 10 ψή-
σοστό αύξησης των μισθών. Οι αυξή-
κρατήσεων που αντιστοιχούν σε μήνες στεί και δεύτερη ημέρα η απεργία. φους ενώ η πρόταση της ΠΕΝΕΝ για
σεις-ψίχουλα 2% που τελικά συμφω-
που ακόμα της χρωστάει η Υπηρεσία), Ωστόσο, το σκηνικό που έντεχνα κλιμάκωση με νέα 24ωρη απεργία
είχε στηθεί από την εργοδοτική πλει- πήρε 4 ψήφους νήθηκαν από ΠΝΟ και εφοπλιστές,
ενώ ακόμα περιμένει να λάβει τον όταν οι απώλειες του ναυτεργατικού
οψηφία της ΠΝΟ, την κυβέρνηση και Στην παρέμβασή του, ο πρόεδρος
Μάρτιο, τον Ιούλιο και άλλους τρεις τους εφοπλιστές οδήγησε στη λήξη της ΠΕΝΕΝ, Α. Νταλακογεώργος, εισοδήματος έχουν ξεπεράσει το 30%
μισθούς που της έχουν παρακρατηθεί, της απεργίας με την πενιχρή αύξηση σημείωσε ότι το σκηνικό που στήθη- στην οκταετία της μνημονιακής επέ-
λόγω της εκδικητικής στάσης του Αν. 2%, όταν οι Έλληνες εφοπλιστές μόνο κε όλες τις τελευταίες μέρες μεταξύ λασης, σημαίνουν ότι η αναπλήρωσή
Προϊσταμένου του Α.Κ.Α. Κορίνθου. για το 2018 έχουν δώσει 2,8 δισ. δολ. των ΣΕΕΝ-ΥΕΝ και πλειοψηφίας της του θα γίνει σε… 15 χρόνια!
Κοινωνία ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 21

Τ
η σιγή νεκροταφείου που Γιώργος Μουρμούρης
επιχειρείται να επιβλη-
SELLER ΕΛΛΑΣ
θεί στο κάτεργο της Seller
ΕΛΛΑΣ διατάραξε η δυ-
ναμική κινητοποίηση του
Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών στις
«Αποτύπωμα» αντίστασης
εγκαταστάσεις της εταιρείας, το πρωί
της περασμένης Τρίτης. Την κινητο-
ποίηση προκάλεσε η απόλυση εργα-
στη βιομετρική γαλέρα
ζόμενου, μέλους του σωματείου, που
«σήκωσε» τον αγώνα ενάντια στα σχέ-
δια της εταιρείας για εφαρμογή ορ-
▸ Απάντηση στην απόλυση εργαζόμενου που αρνήθηκε το φακέλωμα
γουελιανών μεθόδων επιτήρησης των
εργαζομένων. κτες» του κλάδου. Μάλιστα, προϊόντα
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Seller χρησιμοποιήθηκαν μέχρι
του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών, και στους Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ
τα μέτρα που προωθούσε η εργοδοσία πραγματοποιεί εξαγωγές σε Βαλκά-
περιλάμβαναν «τη συγκρότηση βάσης νια, Ρωσία, Τουρκία, βόρεια Ευρώπη,
δεδομένων με δακτυλικά αποτυπώμα- Αφρική και νότια Αμερική.
τα και άλλα βιομετρικά στοιχεία για να Πίσω από αυτόν τον δυναμισμό βέ-
ελέγχει την είσοδο στην εταιρεία και να βαια κρύβεται ο εργασιακός μεσαίωνας
μετρά τις ώρες εργασίας», καθώς και και οι μισθοί πείνας, καθώς, όπως κα-
«την εγκατάσταση συστημάτων παρα- τήγγειλε το ΣΜΤ, οι εργαζόμενοι «είναι
κολούθησης με κάμερες στους χώρους εξαιρετικά χαμηλόμισθοι και αρκετοί
εργασίας προκειμένου, όπως προφο- αμείβονται με μισθούς στο ύψος του βα-
ρικά ειπώθηκε, “να διαπιστώσουν οι σικού μισθού των 586 ευρώ», ενώ συχνά
ίδιοι οι εργαζόμενοι πόσο παραγωγικό «δεν έχουν ούτε τα απαραίτητα εργα-
χρόνο χάνουν στη διάρκεια του ωραρί- λεία για να εκτελέσουν τις εργασίες που
ου τους”»! τους ανατίθενται».
Όπως κατήγγειλε το ΣΜΤ, για να Εικόνα που βέβαια ουδόλως ξαφ-
υλοποιηθούν μάλιστα τα μέτρα αυτά, νιάζει, καθώς δεν πρόκειται για την
διανεμήθηκε στους εργαζόμενους απόλυση έγινε χωρίς καμία προηγού- νοι, απέκλεισαν για δύο ώρες περίπου εξαίρεση αλλά για τον κανόνα, την πα-
ένα «έντυπο συγκατάθεσης» για να το μενη ενημέρωση με την αιτιολογία οι- την κεντρική πρόσβαση στην εται- ρακαταθήκη που αφήνει η «εποχή των
υπογράψουν και με βάση το οποίο θα κονομικών προβλημάτων του εργοστα- ρεία, μοιράζοντας την ανακοίνωση μνημονίων» στη μεταμνημονιακή επο-
δηλώνουν τη συναίνεσή τους στις με- σίου και δήθεν με κριτήριο πως ήταν ο του ΣΜΤ και φωνάζοντας συνθήματα χή. Πάνω σε εργαζόμενους, με υψη-
θόδους ελέγχου και παρακολούθησής τελευταίος που προσλήφθηκε, γεγονός με κεντρικό αίτημα την ανάκληση της λή ειδίκευση συχνά αλλά περισσότερο
τους. Στο έντυπο αυτό αναφέρεται με- απολύτως ψευδές. απόλυσης. ή λιγότερο κακοπληρωμένους, και με
ταξύ άλλων πως η μη συναίνεση των Το ψευδές του εργοδοτικού «επιχει- Σύμφωνα με όσα αναφέρονται την εργοδοτική αυθαιρεσία να οργιάζει
εργαζόμενων στη χρήση των μεθόδων ρήματος» για την απόλυση του εργαζο- στον επίσημο ιστότοπο της εταιρείας, στους χώρους δουλειάς, πιέζοντας για
ελέγχου και παρακολούθησης ή στην μένου φάνηκε από τα όσα ανέφερε η «το μερίδιο της αγοράς που κατέχει η εκμετάλλευση μέχρι και του τελευταίου
παράδοση βιομετρικών δεδομένων θα πλευρά της εργοδοσίας σε συνάντηση SELLER ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ υπολογίζεται δευτερόλεπτου του εργάσιμου χρόνου,
επιφέρει ποινές! με εκπροσώπους του Σωματείου Μι- μεταξύ 30% και 40%, κάτι που την το- πατάνε οι επιχειρήσεις που αναμένεται
Μετά την αντίδραση εργαζόμενων σθωτών Τεχνικών και του Εργατικού ποθετεί στις πρώτες εταιρείες του κλά- να «τραβήξουν μπροστά» τα επόμενα
και του σωματείου, ο εργοδότης δε- Κέντρου Αθήνας, όταν υποστηρίχτηκε δου». Με το μετοχικό της κεφάλαιο να χρόνια. Αυτή είναι η πραγματικότητα
σμεύτηκε πως δεν θα προχωρήσει σε ότι ο εργαζόμενος απολύθηκε επειδή ανέρχεται σε 2.000.000 ευρώ και τη που απαιτεί η πολυσυζητημένη «αλλα-
αυτά τα σχέδια. Όμως ένα μήνα μετά, «δεν του έκανε»! δραστηριοποίηση στον τομέα των Ανα- γή του παραγωγικού υποδείγματος»,
προχώρησε στην εκδικητική απόλυ- Στο πλαίσιο της κινητοποίησης οι νεώσιμων Πηγών Ενέργειας να οδηγεί που ζητούν μετ’ επιτάσεως οι βιομή-
ση του εργαζόμενου, ο οποίος από την συγκεντρωμένοι, μέλη του ΣΜΤ, της σε διπλασιασμό των πωλήσεων μέσα χανοι, αυτό είναι το υπόβαθρο και της
αρχή διαφώνησε και δε δέχτηκε να Εργατικής Λέσχης Νέας Ιωνίας, συν- σε μία πενταετία, η εταιρεία αποτελεί «παραγωγικής ανασυγκρότησης» που
δώσει το αποτύπωμά του! Μάλιστα, η δικαλιστές και αλληλέγγυοι εργαζόμε- έναν από τους πιο δυναμικούς «παί- διακηρύσσει η κυβέρνηση.

ΠΑΙ∆ΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Ντίνα Χαριτάτου

Πολύ μεγάλη έλλειψη δημόσιων δομών

Τ
ο τελευταίο διάστημα έχει ξεσπάσει με- υπάλληλους, αυτοαπασχολούμενους κλπ, ενώ φροντίδας» στην Ελλάδα! Το βασικό πρόβλημα
γάλη αντιπαράθεση μεταξύ των εκπρο- έχει αυστηρά οικονομικά κριτήρια (πέρυσι το 81% είναι πως δεν υπάρχουν αρκετοί δημόσιοι
σώπων της κυβέρνησης και της ΝΔ και είχε ετήσιο εισόδημα έως 12.000 ευρώ). Όσον παιδικοί σταθμοί σε όλη την Ελλά-
του ΚΙΝΑΛ για τον αριθμό των παιδιών που θα αφορά το συγκεκριμένο πρόγραμμα, φέτος κα- δα, με επαρκές και μόνιμο προ-
μείνουν εκτός παιδικών και βρεφονηπιακών τατέθηκε ρεκόρ αιτήσεων, για 161.000 παιδιά! σωπικό, για να καλύψουν το Λιγότερο
σταθμών, με τρόπο που αποδεικνύει επιλογή Απ’ αυτές θεωρήθηκαν έγκυρες 142.000 και δό- δικαίωμα στη δωρεάν φιλο-
συγκάλυψης του μεγέθους του προβλήματος. θηκαν voucher σε 94.000 παιδιά. Η κυβέρνηση ξενία όλων των παιδιών και
από το 60%
Γιατί τα παιδιά που θα μείνουν και φέτος εκτός υπόσχεται πως έως τέλη Σεπτέμβρη θα δοθούν μάλιστα με παροχή υψη- των παιδιών από
παιδικών σταθμών δεν είναι ούτε 20.000, ούτε ακόμα 30.000 περίπου «εισιτήρια», αφήνοντας λού επιπέδου φροντίδας. 3 έως 6 ετών
40.000. Οι αριθμοί αυτοί αφορούν τα παιδιά απέξω «μόνο» 17.000-18.000 παιδιά. Επιπλέον, η δίχρονη
που δεν θα πάρουν τελικά voucher για δωρεάν Ο αποκλεισμός έστω κι ενός παιδιού από το δι- προσχολική αγωγή σε δη- καλύπτονται
φιλοξενία στο πλαίσιο του προγράμματος «Εναρ- καίωμα σε δωρεάν φιλοξενία σε βρεφονηπιακό ή μόσια νηπιαγωγεία (για τις από προσχολικές
μόνιση οικογενειακής ζωής» (που χρηματοδοτεί- παιδικό σταθμό αποτελεί μεγάλο πρόβλημα. Αλλά ηλικίες 4-6 ετών) αποτελεί
ται και από το ΕΣΠΑ). Το πρόγραμμα αυτό όμως τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα: Σύμφωνα με άπιαστο στόχο. Υπολογίζεται δομές
αφορά οικογένειες με εργαζόμενους γονείς και τη Eurostat λιγότερο από το 10% των παιδιών έως πως λιγότερο από ένα στα τρία
μάλιστα στον ιδιωτικό τομέα. Αποκλείει δηλαδή τριών ετών και κάτω από το 60% των παιδιών 3 παιδιά των συγκεκριμένων ηλικιών
ανέργους, μαύρη ή γκρίζα εργασία, δημόσιους έως 6 ετών καλύπτονται από «δομές προσχολικής θα ενταχθεί φέτος σε νηπιαγωγείο.
22 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 Νεολαία

Ιωάννα Καρδάρα
ΦΟΙΤΗΤΙΚΕΣ ΕΣΤΙΕΣ

γ ε ι ώ θ η κ α ν
Απο Υποβαθμισμένες
ε ν ο ί κ ι α τ ης υποδομές
τα τ έ γ η ς για μόλις το 9%
κ ή ς σ
φοιτητι των φοιτητών

Μ
ε το σταγονόμετρο
Μία ακόμη επιλογή αποτελούν οι φοιτη-
φαίνεται να βρίσκουν
στέγη και φέτος οι
τικές εστίες των πανεπιστημίων. Ωστόσο
νέοι φοιτητές, αντι- οι περισσότερες από αυτές δεν τηρούν
μετωπίζοντας όλο και περισσό- ρίπου 60 τ.μ., θα αντιμετωπίσει απαιτήσεις
ούτε τις βασικές υποδομές ούτε δύναται
τερα προβλήματα στην αναζή- για ενοίκιο μεγαλύτερο των 400 ευρώ, δη- να φιλοξενήσουν μεγάλο αριθμό φοιτη-
τηση καινούριας κατοικίας μετά λαδή 7,6 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Σε τών. Τα προβλήματα των εστιών είναι
την ανακοίνωση των βάσεων περιοχές όπως το Κουκάκι, όχι μόνο οι γνωστά εδώ και χρόνια, παρ' όλα αυτά
εισαγωγής. Οι νέοι φοιτητές και τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά, αλλά καμία αρμόδια αρχή δεν έχει βελτιώσει
οι νέες φοιτήτριες, εκτός από τα παρατηρείται και το φαινόμενο οι ιδι- τις συνθήκες στέγασης. Σε αυτά συγκα-
«τσουχτερά» ενοίκια που θα συ- οκτήτες να διαπραγματεύονται τη μί- Αύξηση 17% ταλέγονται η σοβαρή έλλειψη δωματί-
ναντήσουν, καλούνται να αντιμε- σθωση του ακινήτου τους μόνο για τους στην Αθήνα, ων, χαλασμένα πλυντήρια, ασυντήρητοι
τωπίσουν και μία άλλη δυσκολία, μήνες από Οκτώβριο έως και Ιούνιο, 14% στη κλιματισμοί και καλοριφέρ, ανυπαρξία
αυτή του Airbnb. Σε κάποιες πε- ώστε το υπόλοιπο διάστημα να το δια- ζεστού νερού, ηλεκτρομηχανολογικές
ριοχές της Αθήνας, καθώς και σε θέτουν μέσω των πλατφορμών βραχυ- Θεσσαλονίκη εγκαταστάσεις που λειτουργούν στοι-
πόλεις της επαρχίας που επωφε- χρόνιας μίσθωσης. Μάλιστα, ακόμη και χειωδώς. Για παράδειγμα, στη φοιτητι-
λούνται από την τουριστική έκρη- για ένα διαμέρισμα τύπου γκαρσονιέρα, κή εστία της Πάτρας αναλογεί ένα πλυ-
ξη, ο περιορισμός των διαθέσιμων μπορεί κάποιος να κληθεί να δώσει έως ντήριο σε 700 φοιτητές! Η καθαριότητα
κατοικιών προς ενοικίαση απο- και 400 ευρώ αν βρίσκεται σε περιοχή τοδιοίκηση και τους φορείς της και η φύλαξη είναι παραδομένα σε ερ-
δίδεται κυρίως στις ηλεκτρονι- πλησίον ΑΕΙ ή ΤΕΙ! Κρήτης. Ακόμη αν βρουν στέγη οι γολάβους και υπάρχει σοβαρός κίνδυ-
κές πλατφόρμες μίσθωσης, όπως Άπιαστο όνειρο μοιάζει η εύρεση φοιτητές, τα ενοίκια είναι υψηλά ή νος για την υγεία και την ασφάλεια των
το Airbnb. Μάλιστα, έχουν κατα- φοιτητικής κατοικίας στις μικρότερες καλούνται να εγκαταλείψουν τα δι- φοιτητών. 
γραφεί και περιστατικά αντιδράσε- πόλεις, όπως η Κέρκυρα, η Κρήτη, τα αμερίσματα τους τον μήνα Απρίλιο.
ων από κατοίκους που δυσκολεύο-
Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ οι
Ιωάννινα και η Πάτρα. Όσον αφορά την Η άνθιση του φαινομένου Airbnb
νται πλέον να βρουν διαμερίσματα αιτήσεις για διαμονή στις εστίες αυ-
Πάτρα, οι τιμές κυμαίνονται στο κέντρο έχει αλλάξει την κατάσταση, καθώς
προς ενοικίαση. Ίδια φαίνεται να και στις περιοχές κοντά στην Πανεπι- πολλοί ιδιοκτήτες τα μισθώνουν τα
ξάνονται κάθε χρόνο, η διαθεσιμότη-
είναι η κατάσταση και στη Θεσσα- στημιούπολη από 280 έως 400 ευρώ ακίνητά τους για τουριστικές κατοι- τα των εστιών και των ενοικιαζόμενων
λονίκη, καθώς τα διαθέσιμα διαμε- για καινούργιες κατασκευές και 220 κίες, μιας κι είναι πιο προσοδοφόρα δωματίων καλύπτει κάτω του 9% του
ρίσματα είναι ελάχιστα και τα ενοί- έως 300 για παλαιότερες. Στα Ιωάν- για αυτούς. ∆ιαμορφώνεται επίσης πλήθους των φοιτητών, με αποτέλε-
κια στα ύψη. Ενδεικτικά, σύμφωνα νινα οι τιμές στις γκαρσονιέρες και τα η τάση για αναζήτηση μεγαλύτε- σμα πολλοί πρωτοετείς φοιτητές που
με στοιχεία ιστοσελίδας αγγελιών δυάρια είναι 200 και 400 ευρώ αντί- ρων διαμερισμάτων προς ενοικίαση πέρασαν μακριά από τα σπίτια τους
ακινήτων στην Ελλάδα, οι τιμές στοιχα, σε νεόκτιστες πολυκατοικίες, με σκοπό τη συγκατοίκηση. Ακόμα, να μην ξεκινούν καν τις σπουδές.
εμφανίζονται φέτος αυξημένες σε Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζε- ορισμένοι φοιτητές αναγκάζονται να Οι φοιτητικές εστίες του ΕΜΠ εδώ
σχέση με πέρυσι, κατά περίπου 17% απευθυνθούν σε ξενοδοχεία μέχρι και και καιρό βρίσκονται σε άθλια κα-
στην Αθήνα, κατά 14% στη Θεσσα- για ετήσια διαμονή τους, ώστε να δι- τάσταση, δίχως θέρμανση και δίχως
λονίκη και κατά περίπου 6% στην απραγματευτούν την τιμή μίσθωσης πολλές φορές να τηρούν τις απαραί-
υπόλοιπη Ελλάδα, ενώ σε ορισμέ- δωματίου. τητες συνθήκες υγιεινής. Σε αρκετές
νες τουριστικές περιοχές η αύξηση Το κυνήγι «φοιτητικής στέγης» φοιτητικές εστίες το σκηνικό απαρ-
είναι πολύ μεγαλύτερη. Την ίδια έχει καταλήξει να ταλαιπωρεί και τίζουν τα σπασμένα τζάμια, οι τοίχοι
στιγμή, ο αριθμός των προσφε- να «βασανίζει» χιλιάδες νέους και με πεσμένους σοβάδες, χαλασμένα
ρόμενων κατοικιών έχει μειωθεί νέες που βιώνουν κάθε χρόνο υδραυλικά, μία εικόνα που φανερώ-
κατά περίπου 24% στην Αθή- μία ακόμη αγωνία, μετά την νει την αδιαφορία και την εγκατά-
να, 20% στη Θεσσαλονίκη και ανακοίνωση των βάσεων. Αν λειψη από τους αρμόδιους φορείς.
14% στην υπόλοιπη Ελλάδα, θα βρουν ή δεν θα βρουν
ενώ πανελλαδικά η μείωση
Είναι, επίσης, δεδομένο ότι οι
στέγη, αν θα καταφέρουν
υπάρχουσες φοιτητικές εστίες δεν
είναι περίπου 18%. να ανταποκριθούν στις
οικονομικές δυσκολί-
επαρκούν για να καλύψουν τη ζή-
Όπως προκύπτει από
την έρευνα, οι τιμές των ες. Πλέον, σε όλο αυτό τηση, καθώς οι σχετικές αιτήσεις
φοιτητικών κατοικιών προστίθεται κι ο φό- έχουν αυξηθεί από 20% έως και
έχουν αυξηθεί σημα- βος μήπως βρεθούν 50% τα τελευταία χρόνια της οι-
ντικά σχεδόν σε όλες μεσούσης της χρο- κονομικής κρίσης. Αυτή τη στιγμή
τις περιοχές της Ελ- νιάς χωρίς στέγη, λειτουργούν 25 εστίες με 8.097
λάδας, ιδιαίτερα σε όσες παρουσιάζουν ται στην Κρήτη. Το ζήτημα της μιας κι ο ιδιοκτήτης μπορεί να αποφασίσει θέσεις, ενώ περίπου 6.000 ακόμα
τουριστικό ενδιαφέρον. Για παράδειγ- ανεύρεσης στέγης σε Ρέθυμνο μια μέρα ξαφνικά να μετατρέψει το φοιτητι- προσφέρουν τα ιδρύματα στους
μα, φοιτητής που θα θελήσει να μείνει και Ηράκλειο έχει προβλημα- κό σπίτι σε Airbnb, «κερδίζοντας» πολλά πε- φοιτητές τους μέσω ενοικίασης
στο κέντρο της Αθήνας, στην Καλλιθέα τίσει τα τελευταία χρόνια το ρισσότερα, χωρίς να τον ενδιαφέρει κάτι άλλο δωματίων σε ξενοδοχεία. 
ή στο Παγκράτι, για ένα διαμέρισμα πε- Πανεπιστήμιο, την Τοπική Αυ- παρά μόνο το κέρδος.
∆ιεθνή ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 23

Βραζιλία Θύμα της λιτότητας Γερμανία
Βίκυ Παπαδοπούλου Ελένη Τριανταφυλλοπούλου
το καμένο μουσείο
Κέμνιτς: Είμαστε
περισσότεροι
Ένας ανεκτίμητος αυτό ήταν πολύ λίγες, μόλις αναπληρωτής διευθυντής του φής είναι τρομακτικό. To Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές από
150.000 το χρόνο, ενώ άλλα μουσείου, σε συνέντευξη που μουσείο, που στεγαζόταν σε όλη τη Γερμανία συγκεντρώθηκαν
θησαυρός, το Εθνικό μεγάλα μουσεία σε άλλες χώ- έδωσε μπροστά στα ερείπια ένα ανάκτορο 200 χρόνων, τη Δευτέρα στην κεντρική πλα-
Μουσείο Βραζιλίας, ρες δέχονται εκατομμύρια και προβλήθηκε στη βραζι- της αποικιακής περιόδου, κά-
τεία του Κέμνιτς της Σαξονίας στην
επισκέπτες ετησίως. λιάνικη τηλεόραση, «το ένα ηκε ολοσχερώς και καταστρά-
έγινε θύμα σε εποχή Ξαφνικά μαθαίνουμε ότι τέταρτο των χρημάτων που φηκε το 90% των εκθεμάτων
αντιφασιστική συναυλία-απάντηση
η συμβολή της Βραζιλίας στον δαπανήθηκαν για το καθένα του. Στα 20 εκατομμύρια εκ- στην έκρηξη της ακροδεξιάς βίας
ειρήνης, θύμα ενός στην πόλη. Υπό το σύνθημα «Εί-
παγκόσμιο πολιτισμό δεν εξα- από αυτά τα στάδια αν είχαν θέματά του περιλαμβάνονταν
ακήρυχτου κοινωνικού ντλείται στις δημοφιλείς τηλε- δώσει στο μουσείο θα αρκού- τεχνουργήματα απ’ όλη τη μαστε περισσότεροι!» η συναυλία
οπτικές σαπουνόπερες και ότι σε για να είναι ασφαλές και Λατινική Αμερική της προκο- εκτιμάται ότι ξεπέρασε σε μαζι-
πολέμου ο οποίος η χώρα αυτή δεν βγάζει μόνο λαμπρό». Ο ίδιος αποκάλυψε λομβιανής και της αποικιακής κότητα τα 60.000 άτομα, ενώ σε
δε σταματά στα σύνορα σπουδαίους ποδοσφαιριστές ότι το προσωπικό του μου- περιόδου, έργα αιγυπτιακής αυτήν συμμετείχαν πολλά συγκρο-
και όμορφα μοντέλα… Ασφα- σείου, έχοντας επίγνωση του τέχνης, καθώς και συλλογή
της Βραζιλίας. τήματα της πανκ και χιπ χοπ γερμα-
λώς, το θέμα δεν είναι να επι- κινδύνου πυρκαγιάς, συνήθι- ελληνορωμαϊκών αρχαιοτή-
λέξει κανείς «καρναβάλι ή ζε να αποσυνδέει όλα τα κα- των. Όμως η απώλεια δεν νικής μουσικής σκηνής.
μουσείο», αφού και τα δύο θα λώδια στο κλείσιμο του μου- είναι μόνο πολιτιστική αλλά Το Κέμνιτς βρίσκεται στην κο-
μπορούσαν να συνυπάρξουν. σείου κάθε βράδυ… και επιστημονική, καθώς στο ρυφή της επικαιρότητας, λόγω
Το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Το μέγεθος της καταστρο- μουσείο υπήρχαν αναντικα- των καθημερινών βίαιων κινητο-
τάστατα παλαιοντολογικά ευ- ποιήσεων ακροδεξιών και νεοναζί.
ρήματα, απολιθώματα αρχέ- Ο θάνατος (πιθανώς δολοφονία)
γονων ζώων και φυτών, όπως
ενός 35χρονου τα ξημερώματα
και το ηλικίας 11.500 χρόνων
της Κυριακής 26 Αυγούστου απο-
απολίθωμα ανθρώπου, το
αρχαιότερο στην αμερικανι- τέλεσε αφορμή για συγκεντρώσεις
κή ήπειρο. Επίσης χάθηκαν μίσους και ρατσιστικά «πογκρόμ».
εκατομμύρια δείγματα από Τα βίντεο που έχουν κατακλύσει το
σπάνιες πεταλούδες και άλλα διαδίκτυο αποτυπώνουν τις άγριες
αρθρόποδα. Επιπλέον κατα- επιθέσεις χιλιάδων φασιστοειδών
στράφηκαν οι μαγνητοταινίες σε μετανάστες. Μάλιστα, το Σάβ-
με ηχογραφημένες γλώσσες βατο 1 Σεπτεμβρίου, σε μία από
ιθαγενών οι οποίες έχουν πια
τις μαζικότερες φασιστικές συγκε-
εξαφανιστεί και άγνωστο πα-
ραμένει το αν διασώζονται με ντρώσεις των τελευταίων χρόνων,
ψηφιακή μορφή. τα πρωτοκλασάτα στελέχη του
Μέχρι τώρα καταγγέλλαμε ισλαμοφοβικού, ακροδεξιού κόμ-
(και καλά κάναμε) την κατα- ματος Εναλλακτική για τη Γερμανία,
στροφή αρχαιολογικών, καλ- βρέθηκαν πλάι-πλάι με τo ρατσιστι-
λιτεχνικών και αρχιτεκτονικών κό κίνημα Pegida, την τοπική ακρο-

Κ
θησαυρών εξαιτίας πολεμικών δεξιά οργάνωση Pro Chemnitz και
άποιος επιφανής Όσο ανοχύρωτες είναι οι Όσο ανοχύρωτες συγκρούσεων ή του ισλαμικού
με μέλη του ναζιστικού NPD. Ακο-
είχε πει ότι δημο- φαβέλες, οι βραζιλιάνικες φονταμενταλισμού, όπως συ-
σιογραφία σημαί- παραγκουπόλεις, απέναντι είναι οι φαβέλες νέβη στην Παλμύρα πρόσφα-
λούθησαν αιματηρές συγκρούσεις
νει να λες στον στους κινδύνους της πυρ- τα. Να όμως που ένας ανεκτί- με επιθέσεις σε αντιφασίστες και 18
άλλο τόσο
κόσμο ότι ο λόρ- καγιάς, των κατολισθήσεων μητος θησαυρός έγινε θύμα σε τραυματίες.
δος Τζόουνς πέθανε, τη στιγ- αλλά και της βίας των συμμο- απροστάτευτο εποχή ειρήνης, θύμα ενός ακή- Παρά την ελπιδοφόρα και άμε-
μή που κανείς δεν ξέρει ότι ο ριών, άλλο τόσο ανοχύρωτο ήταν αυτό ρυχτου κοινωνικού πολέμου ο ση ανταπόκριση χιλιάδων κόσμου,
λόρδος Τζόουνς ζούσε. Ο αφο- και απροστάτευτο ήταν αυτό οποίος δε σταματά στα σύνορα ο βαθμός επιρροής της ρατσιστικής
ρισμός αυτός έρχεται στο νου το μουσείο απέναντι στον κίν- το μουσείο της Βραζιλίας. και φασιστικής ρητορείας βαθαίνει
μας, όταν ακούμε την είδηση δυνο της φωτιάς, καθώς εδώ απέναντι Είναι εύκολο και ανέξο-
στις φτωχογειτονιές της ανατολικής
για την καταστροφή του Εθνι- και χρόνια δεν είχαν δοθεί δο να τεντώσουμε το δάχτυ-
κού Μουσείου της Βραζιλίας χρήματα για πυροπροστασία.
στον κίνδυνο λο και να πούμε ότι για την
Γερμανίας, ενώ αντίστοιχα ανεβαί-
στο Ρίο ντε Τζανέιρο, τη στιγ- «Λεφτά υπήρχαν», μιας που της φωτιάς, καθώς απώλεια του μουσείου φταίει νουν και τα ποσοστά της AfD. Το Κέ-
μή που σχεδόν κανείς από η Βραζιλία, παρά την κρί- ο καπιταλισμός ή να επιδεί- μνιτς –που το 1953 είχε μετονομα-
εμάς δεν ήξερε ότι το μουσείο ση που τη μαστίζει, είναι 7η
εδώ και χρόνια ξουμε την προσωπική μας στεί σε Πόλη Καρλ Μαρξ αποτελεί
αυτό υπήρχε — τουλάχιστον στον κόσμο ως προς το ΑΕΠ. δεν είχαν δοθεί ευαισθησία. Το πικρό μάθη- προπύργιο της Εναλλακτικής, που
υπήρχε μέχρι την προηγούμε- Λεφτά όμως δεν υπήρχαν για μα που θα μπορούσε να μας στις περσινές εκλογές έλαβε στη
νη Κυριακή, όταν ξέσπασε η έργα υποδομής. Οι περικο-
χρήματα για διδάξει αυτή η τραγική απώ- Σαξονία 27%. Απέναντι σε αυτήν την
πυρκαγιά. Το κακό δεν είναι πές εν ονόματι της λιτότητας πυροπροστασία λεια είναι να ακούμε με πε-
τεράστια πρόκληση η Αριστερά υι-
μόνο ότι δεν το ξέραμε εμείς, και οι τεράστιες δαπάνες για ρισσότερο σεβασμό τους έλ-
οθετεί για ακόμα μία φορά τη δεξιά
που ζούμε σε άλλη ήπειρο, έργα υψηλού κόστους, όπως ληνες αρχαιολόγους και τους
αλλά δεν το ήξεραν ή μάλ- το Παγκόσμιο Κύπελλο και αρχαιοφύλακες όταν καταγ- ατζέντα, με την Σάρα Βάγκενκνεχτ
λον το αγνοούσαν οι ίδιοι οι οι εγκαταστάσεις των Ολυ- γέλλουν την ανεπαρκή στελέ- να ανακοινώνει την ίδρυση ενός
Βραζιλιάνοι! Όπως γράφτη- μπιακών Αγώνων, άφησαν το χωση και φροντίδα των δικών νέου «αριστερού» κινήματος, του
κε σε έγκριτες εφημερίδες, μουσείο στη θέση του φτωχού μας μουσείων και αρχαιολο- «Σήκω», το οποίο θα τάσσεται κατά
οι επισκέψεις στο μουσείο συγγενή. Όπως ανέφερε ο γικών χώρων. της «αλόγιστης» μετανάστευσης...
24 ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2018 ∆ιεθνή

περισκ πιο
Ζήτημα ημερών ή και
ωρών φαίνεται πως
είναι η μεγάλη επίθε-
ση των δυνάμεων του
Άσαντ, με τη στήριξη
Ρώσων και Ιρανών,
κατά της Ιντλίμπ, όπου
προμηνύεται μια ακόμη
Έρωτας για τον Σαλβίνι τραγωδία και εκατόμβη
αθώων. Ο Ερντογάν,
από την Κονφιντούστρια
ο οποίος ανησυχεί για
τους πρώην (τζιχαντι-
Γλύκα έσταζε ο πρόεδρος της ιτα- στές) συμμάχους του
λικής ένωσης βιομηχάνων, της Κο- που έχουν εγκλωβιστεί
νφιντούστρια, για τον επικεφαλής εκεί, δεν κατάφερε
της Λίγκας του Βορρά και αναπλη- να πείσει Πούτιν και
ρωτή πρωθυπουργό. Αιτία ήταν η Ρουχανί για εκεχειρία.
δημόσια δέσμευση που ανέλαβε ο
«σκληρός» Σαλβίνι, ο οποίος δήθεν
θα έβαζε βόμβα στα θεμέλια της ΕΕ
και του ευρώ, για πιστή τήρηση
Μπλόκο στον Λούλα, ακροδεξιού υποψηφίου που έρχε- «Χειροπέδες» από συμμόρφωση και συνεργασία
των δημοσιονομικών κανόνων και συνέχεια στον πόλεμο ται δεύτερος. «Θα υπερασπιστούμε ΕΕ-ΗΠΑ στο Διαδίκτυο της Google, της Facebook, της
του ορίου του 3% στο έλλειμμα τον Λούλα στους δρόμους, μαζί με Twitter και άλλων. Την ίδια στιγ-
στον προϋπολογισμό του 2019 που Το ανώτατο δικαστήριο της Βρα- τον λαό της Βραζιλίας», ανέφερε Μία ώρα προθεσμία από τη στιγ- μή, οι ίδιες εταιρίες κλήθηκαν σε
ετοιμάζεται να καταθέσει η κυβέρ- ζιλίας, απορρίπτοντας ακόμη και ανακοίνωση του κόμματος. Πλέον, μή που θα ειδοποιούνται σχετικά απολογία από το Κογκρέσο των
νηση. «Οι δηλώσεις του Σαλβίνι το σχετικό αίτημα του ΟΗΕ, απα- η εκλογική μάχη θα δοθεί με τον από τις αρχές, θα έχουν οι πάρο- ΗΠΑ και την αρμόδια επιτροπή
δίνουν στον κόσμο μας το δικαίω- γόρευσε στον φυλακισμένο πρώ- πρώην δήμαρχο του Σάο Πάολο, χοι υπηρεσιών στο Διαδίκτυο και πληροφοριών για το γεγονός ότι,
μα να ελπίζει. Μου φαίνεται ότι οι ην πρόεδρο της χώρας Λούλα ντα Φερνάντο Χαντάντ, που παίρνει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως κατηγορούνται, δεν έδρα-
δηλώσεις αυτές μας οδηγούν προς Σίλβα να πάρει μέρος στις εκλογές τη σκυτάλη από τον Λούλα σε μια για να «κατεβάζουν» αναρτήσεις σαν εγκαίρως και αποτελεσματικά
μια κατεύθυνση μεγάλης υπευθυ- της 7ης Οκτωβρίου. Ήταν μια ανα- στιγμή που η χώρα βυθίζεται ξανά με περιεχόμενο που θα χαρακτη- κατά της προσπάθειας ξένων χω-
νότητας», είπε περιχαρής ο Βιντσέ- μενόμενη απόφαση, ειδικά από τη στην κρίση και τη φτώχεια — ενώ ρίζεται ως «εξτρεμιστικό» και ρών και υπηρεσιών (κυρίως, δη-
ντσο Μπότσια. Αλλά και ο αντιπρό- στιγμή που οι δημοσκοπήσεις έδει- θρηνεί και τον αφανισμό του Εθνι- «τρομοκρατικό». Αυτό προβλέπει λαδή, της Ρωσίας) να παρέμβουν
χναν άνετη επικράτηση του δύο κού Μουσείου από πυρκαγιά. η νέα νομοθεσία που ετοιμάζε- στις πολιτικές εξελίξεις των ΗΠΑ.
εδρος της Κομισιόν διαπίστωσε ότι
η Ιταλία κινείται πλέον στη «σωστή φορές πρώην προέδρου και ηγέτη ται να δώσει στη δημοσιότητα η Η μπότα της καταστολής έρχεται
κατεύθυνση». του Κόμματος Εργατών έναντι του Κομισιόν, απαιτώντας την πλήρη να συμπληρώσει τα fake news...

γράμμα Βρετανία • του Νίκου Καπιτσίνη
από
Οι Εργατικοί σε βαθιά κρίση
με αφορμή το Brexit

Η
διαδικασία των ενιαία αγορά της ΕΕ. Παρ’ όλη τη νέου δημοψηφίσματος, πάνω στην
διαπραγματεύ- διάσπαση στο εσωτερικό τους –κα- τελική πρόταση και συμφωνία – αν
σεων για την θώς πολλά στελέχη δεν θέλουν την αυτή υπάρξει– μεταξύ της κυβέρνη-
αποχώρηση του παραμονή στην ενιαία αγορά– το σης και της ΕΕ, με πολλούς πολίτες
Ηνωμένου Βασι- επιχείρημα για την παραπάνω θέση, να τους στηρίζουν πιστεύοντας (λαν-
λείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση που έχει επιβάλει η κυρίαρχη «αρι- θασμένα) πως έτσι υπερασπίζονται
ήταν βέβαιο πως θα προξενούσε στερή» τάση, είναι ότι θα προστατέ- τα συμφέροντα των εργαζομένων
σοβαρούς τριγμούς στον πολιτικό ψει τους εργαζόμενους και τις θέσεις και των μεταναστών. Κι ενώ οι Συ-
κόσμο. Και αν για τους Συντηρη- εργασίας. Κι αυτό μέσω μιας ενιαίας ντηρητικοί, μέσω της πρωθυπουργού
τικούς τα πράγματα ήταν εξαρχής αγοράς που είναι η βάση της καπιτα- Τερέζα Μέι, έχουν απορρίψει κάτι
και αντικειμενικά δύσκολα, αφού λιστικής ολοκλήρωσης, που διευκο- τέτοιο, πάλι οι Εργατικοί εμφανίζο-
βρίσκονται στην εξουσία κι έχουν τον λύνει την πρόσβαση των πολυεθνι- νται διχασμένοι και διστακτικοί —
πρώτο λόγο στις διαπραγματεύσεις, κών σε μεγάλες αγορές προϊόντων με τον Κόρμπιν να παραδέχεται πως
με σαφή προσανατολισμό προς ένα ξενο- κι εργασίας, που στήνει τις βάσεις πρακτικά δεν υπάρχει επίσημη θέση.
φοβικό και φιλο-επιχειρηματικό Brexit, η για την αύξηση της καπιταλιστικής Από την άλλη, για ακόμη μια φορά, η
κατάσταση στους Εργατικούς έχει γίνει με τον κερδοφορίας και που τελικά παίζει αριστερά και το εργατικό κίνημα συ-
καιρό πολύπλοκη. Έτσι, αν και κατ’ επίφαση το κόμ- κυρίαρχο ρόλο στη δομή της ΕΕ, στον νεχίζουν να υπογραμμίζουν την ηχη-
μα πλέον ελέγχεται από «αριστερούς», με τον αξέχαστο πυρήνα και την περιφέρειά της. ρή τους απουσία. Όσες φορές κι αν το
πολεμοχαρή Τόνι Μπλερ να σημειώνει πως είναι εξαι- Από την άλλη, ο Μπλερ, άλλοι Ερ- γράψουμε, όσο μονότονο κι αν ακού-
ρετικά δύσκολο οι... σώφρονες να πάρουν το κόμμα γατικοί και κάποιοι εργατοπατέρες, γεται, είναι ένα τρομερά σημαντικό
πίσω από τον Κόρμπιν, πρέπει να ξεκαθαριστεί πως η που είναι εναντίον του Brexit, έχουν γεγονός στη διαδικασία του Brexit,
επίσημη θέση των Εργατικών είναι η παραμονή στην αρχίσει καμπάνια διεκδίκησης ενός που συνεχίζεται εδώ και δύο χρόνια.