You are on page 1of 12

Walang Sugat Mga kulay na sutla, Julia : Piyesta niya’y kung

sumipot
ni Severino Reyes Asul, puti at pula.
Panyong ito’y iaabot
UNANG BAHAGI Julia : Panyo’t dito ka sa
dibdib, Kalakip ang puso’t loob
I Tagpo:
Sabihin sa aking ibig Ng kaniyang tunay na
(Tanggapan ng bahay ni Julia. lingkod.
Si Julia at ang mga bordador. Na ako’y nagpapahatid
Musika)
Isang matunog na halik.
Koro : Ang karayom kung Koro : Nang huwag daw
iduro Koro : Ang karayom kung mapulaan
iduro
Ang daliri’y natitibo, Ng binatang pagbibigyan
Ang daliri’y natitibo.
Kapag namali ng duro Ang panyo pa’y sasamahan
Hoy tingnan ninyo si Julia
Burda nama’y lumiliko Ng mainam na pagmamahal.
Pati panyo’y sinisinta,
Julia : Anong dikit, anong Salitain
Kapag panyo ng ibig
inam
Julia : Ligpitin na ninyo ang
Ng panyong binuburdahan, Tinatapos ng pilit mga bastidor at kayo’y
Nang huwag daw mapulaan mangagsayaw na.
Tatlong letrang nag-agapay
Ng binatang pagbibigyan: (Papasok ang
Na kay Tenyong na pangalan. magkasintahan). (Lalabas si
Ang panyo pa’y sasamahan Tenyong).
Koro : Ang karayom kung
itirik Ng mainam na pagmamahal. II TAGPO
tumutimo hanggang dibdib. At ang magandang pag-ibig (Tenyong at Julia…)
Julia : Piyesta niya’y kung Kapag namugad sa dibdib Tenyong: Julia, tingnan ko
sumipot ang binuburdahan mo…
Nalilimutan ang sakit
Panyong ito’y iaabot, Julia : Huwag na Tenyong,
Tuwa ang gumigiit.
Kalakip ang puso’t loob, huwag mo nang tingnan,
Mga irog natin naman masama ang
Ng kaniyang tunay na
lingkod. Sila’y pawang paghandugan pagkakayari, nakakahiya.

Si Tenyong ay mabibighani Mga panyong mainam Tenyong: Isang silip lamang,


hindi ko na hihipuin, ganoon
Sa dikit ng pagkagawa Iburda ang kanilang lang?… ay…
pangalan.
Julia : Sa ibang araw, Tenyong: Pupulutin ang Julia : Oo nga sapagkat ang A,
pagkatapos na, oo, ipakikita bastidor at dala). Julia, Julia ay Among, ang N, Natin
ko sa iyo. ko. (Luluhod)
at ang F ay Frayle.
Tenyong: (Tangan si Julia sa Patawarin mo ako; Hindi na
kamay) Ang daliri bang ito na ako nagagalit… Julia : Nakaganti na ako!
(Dudukutin ni Tenyong sa
hubog
Julia : Masakit sa aking kanyang bulsa ang
kandila, na anaki’y nilalik na magalit ka at hindi. Laking
posporo at magkikiskis ng
maputing garing, ay may bagay!
yayariin maraming butil at nag-aalab
Tenyong: Lumalaganap sa na magsasalita).
kayang hindi mainam? Hala dibdib ko ang masaganang
na, tingnan ko lamang. tuwa, narito at Tenyong: Julia, magsabi ka ng
katotohanan, para sa kura
Julia : Huwag mo na akong nakikita ko na minarapat nga ba? Kapag
tuyain, pangit nga ang mga mong ilimbag sa panyong ito
hindi ko sinilaban, ay …
daliri ko. ang
sinungaling ako… mangusap
Tenyong: (Nagtatampo) Ay!… pangalan ko. ka.

Julia : Bakit Tenyong, Julia : Hindi ah, nagkakamali Susulsulan ko na? (Anyo nang
napagod ka ba? (Hindi ka, hindi ukol sa iyo ang sisilaban)
sasagot). Masama ka panyong iyan…
Musika No. 2
palang mapagod. Tenyong: Sinungaling! At
Julia : Huwag mong silaban
kaninong pangalan ito? A.
Tenyong: Masakit sa iyo! Antonio; N. Narciso, ang tunay mong pangalan.

Julia : (Sarili) Nagalit tuloy! Tenyong: Sa pagkakasabi


at E. ay Flores.
Tenyong, Tenyong…(sarili) mong sa kurang sukaban
Nalulunod Julia : Namamali ka, hindi mo nagising ang galit at
pangalan iyan.
pala ito sa isang tabong ‘di mapigilan.
tubig! Tenyong: Hindi pala akin at
Julia : Hindi maghahandog sa
kanino nga?
Tenyong: Ay! lahi ni Satan, ang panyong
Julia : Sa among! Iya’y iaalay iyan ay
Julia : (Sarili) Anong lalim ng ko sa kanya ngayong
buntunghininga! (Biglang kaarawan ng pasko. talagang iyo, sampu ng
ihahagis ni nagburdang si Juliang iniirog
Tenyong: Kung sa among mo.
Julia ang bastidor). (Sarili) man o sa demonyo, bakit ang
Lalo ko pang pagagalitin. Tenyong: Salamat, salamat,
letra’y A, N, at
Juliang poon ko.
F?
Julia : Oh, Tenyong ng puso, Tenyong: Napaano ka, Lukas? IV TAGPO
Oh, Tenyong ng buhay ko.
Lukas : Dinakip po ang Tatang (Musika)
Tenyong: Pag-iibigan ta’y mo ng Boluntaryo ng Santa
Koro at Lukas
kahimanawari lumawig na Maria.
tunay at di mapawi Lukas : Tayo na’t ating
Tenyong: Diyata dinakip si
dalawin mga tagarito sa atin.
paglingap mo sa akin kusang Tatang?
mamalagi huwag malimutan Koro : Dalhan sila ng
Lukas : Opo.
sa makakain at bihisan ay
tuwi- tuwi… Tenyong: Saan kaya dinala? gayundin.

Lukas : Sa Bulakan daw po Isang Babae: Naubos na ang


Tenyong: Julia ko’y tuparin
adhikain natin. dadalhin. lalaki.

Tenyong: Tiya, ako po Lahat ng Babae: Lahat na’y


Julia : Tayo’y dumulog sa paa
ng altar. paparoon muna’t susundan hinuhuli mga babae kami.
si Tatang.
Lukas : Marami pang lalaki.
Tenyong: Asahan mo.
Juana : Hintay ka sandali at
Sabay: ‘Di mumunting tuwa kami’y sasama. Julia, Lahat ng Lalaki: Huwag
malumbay…kami ng nasasa
dito’y dumadalaw, ano pa’t magtapis ka…
wari ‘di na bahay at nakahandang
(Magsisipasok sina Juana,
tunay, laan sa lahat ng
mamamatay sa piling mo oh! Julia, at Lukas).
(Tenyong) niyaring buhay bagay…
Tenyong: Oh, mundong
(Julia) Lahat ng Babae: (Sasalitain)
sinungaling! Sa bawat
maalaalang may kabilang sandaling ligayang Mga lalaking walang
damdam, kaming mga
buhay… (Lalabas si Juana).
tinatamo ng dibdib, ay
III TAGPO tinutuntungan kapagdaka ng babae’y pabayaan, di namin
kayo kailangan.
matinding
(Tenyong, Julia, at Juana
mamaya’y Lukas ) Salitain dusa! Magdaraya ka! Ang Isang Lalaki: Makikita ko si
Tatang.
tuwang idinudulot mo sa
Juana : Julia, Julia, saan mo amin ay
inilagay ang baro kong Isang Lalaki: Kaka ko’y
gayundin naman.
makato? maitutulad sa bango ng
bulaklak, at sa sandaling oras
(Nagulat si Julia at si ay
Tenyong.) (Lalabas si Lukas.) Isang Babae: Asawa’y
kusang lumilipas. paroroonan.
Lukas : Mamang Tenyong,
Mamang Tenyong…! Telong Maikli) Kalye
Isang Babae: Anak ko’y nang Marcelo: Hindi po ako paluan ito, at isang linggo po
matingnan. kabayo, among! namang walang tulog sila!

Lahat: Tayo na’t sumakay sa Relihiyoso 1.0: Hindi ko Relihiyoso 2.0: Loko ito!
tren bumili pa ng bibilhin at sinasabing kabayo ikaw, Anong awa-awa? Nayon wala
sa kundi, kung isulat niya awa-awa, duro

kanila’y dalhin masarap na ang kabayo may K, na lahat que duro-awa-awa? Ilang
pagkain. ng C pinapalitan ng K. kaban an rasyon?

Mga Babae: Tayo na, tayo na. Masamang tao iyan, mabuti Ang rasyon nan palo, ha!
mamatay siya.
Lahat: Sumakay na sa tren. Marcelo: Dati po’y tatlong
Relihiyoso 2.0: Marcelo, si kaban at maikatlo sa isang
Mga Lalaki: Doon sa Kapitan Piton, si Kapitan araw na
estasyon. Miguel, at ang
tinutuluyan,ngayon po’y lima
Lahat: Ating hihintuin. Juez de Paz, ay daragdagan ng kaban, at makalima po
(Papasok lahat) (Itataas ang ng rasyon.
telong isang araw.
Marcelo: Hindi sila makakain
maikli) Relihiyoso 2.0: Samakatuwid
eh!
ay limang bese 25, at
V TAGPO Relihiyoso 1.0: Hindi man ang makalimang 125, ay
(Bilangguan sa Bulakan, rasyon ang sinasabi ko sa iyo
na Huston 526 (binibilang sa
patyo ng Gobyerno, daliri). Kakaunti pa! (Bibigyan
maraming mga bilanggong dagdagan, Ay ang pagkain,
nakatali sa mga rehas). hindi, ano sa akin kundi sila si Marcelo ng kuwalta at
tabako).
Salitain kumain?Mabuti ngang
mamatay silang lahat. Ang Marcelo: Salamat po, among!
Relihiyoso 1.0: Ah, si Kapitan
Luis! Ito tagaroon sa amin; rasyon Relihiyoso 1.0: Kahapon ilan
maraming tao na sinasabi ko sa iyo ay ang ang namatay?

ito… palo, maraming palo ang Marcelo: Wala po sana,


kailangan. datapwa’t nang mag-uumaga
Marcelo: Mason po yata, po ay pito
among? Marcelo: Opo, among, hirap
na po ang mga katawan nila lamang.
Relihiyoso 1.0: Kung hindi
man mason, marahil at Relihiyoso1.0: Bakit ganoon?
filibustero, sapagka’t kung nakaaawa po namang (gulat)
siya’y sumulat maraming K, magsidaing; isang linggo na
cabayo K. pong
Marcelo: Dahil po, ay si buhusan ng tubig ang ilong, napaglirip na ang mga
Kapitan Inggo ay pingsaulan at huwag bibigyan ng kabanalang ginawa ng mga
ng hininga. tao
mabuting tulugan, ha?
Relihiyoso 1.O: Si Kapitan noong araw ay pawing
Inggo pinagsaulan ng Marcelo: Opo, among (Sa pakunwari at pakitang-tao
mga kasama niya)
hininga! Narito si
Companeros, habeis traido el lamang alinsunod sa
Kapitana Putin, at ibig daw dinero para el Gobernador? malaking takot sa mga prayle.
makita si Kapitan Inggo na
Relihiyoso 2,3,4: Si, si, hemos Juana : Totoo po ba ang sabi
asawa niya. Kung ganoon ay traido. mo.
hindi mamamatay si Kapitan
Relihiyoso 1.0: Marcelo, P.Teban: Kaya, Juana, di-
Inggo. dalhin dito si Kapitan Inggo. malayong kaming mga
lklerigo ay mauwi
Marcelo: Hindi po
makalakad, eh! sa pagsasaka, tantuin niyong
Marcelo: Mamamatay pong kaming mga pari ay hindi
walang pagsala: wala na Relihiyoso 1.0: Dalhin dito
pong laman pati ang papag. mabubuhay sa panay na
hangin.
ang dalawang pigi sa Relihiyoso 2.0: Tonto.
kapapalo, at ang dalawang Juana : Bakit dami mo pong
Tadeo : Bakit ka mumurahin?
braso mga pinakaing mga
Juana : Kumusta po naman pamangking
po’y litaw na ang mga buto,
kayo, among?
nagigit sa pagkakagapos. dalaga?

Relihiyoso 1.0: May buhay- P. Teban: Masama, Juana, P. Teban: Siya nga, ulilang
talaga yatang itong
pusa si Kapitan Inggo! Saan inaampon ko.
naroroon pagkabuhay namin
Miguel: Ay! Aling Julia… ay…
ay lagi na lamang sa hirap,
ngayon? ma… ma… malapit na po…
noong araw kami ay walang Alin po
Marcelo: Nariyan po sa
inaasahan kundi kaunting
kabilang silid, at tinutuluyan ang malapit na?
uli ng limang sweldo dahil sa kami’y alipin
Miguel: Ang… ang… ang…
ng mga prayle; ngayon nga,
kaban.
kung sa bagay ay kami na ang Julia : (Sarili) Ano kaya ang
Relihiyoso 1.0: Mabuti, ibig sabihin nito?
namamahala, wala naman
mabuti, Marcelo huwag
mong kalilimutan, na si kaming kinikita; wala nang Tadeo : Miguel, tayo na’t
nagkayari na kami ng
pamisa, mga patay at hindi
Kapitan Inggo ay araw-araw kaniyang ina.
papaluin at ibibilad at na dinadapit; ngayon
Miguel: Ay… salamat Relihiyoso 1.0: Kapitana Manila, cogemeros el tren la
(tuwang-tuwa.) Putin, mana dalaw, parito Estacion de Guiguinto, es
kayo. (Magsisilabas
Julia : (Sarili) Ipinagkayari na necesario deciral General
pala ako ni Inang? ang mga dalaw). que empiece ya a fusilar a los

Tadeo : Ano ba ang sinabi VI TAGPO ricos e ilustrados de la


mo? provincia, porque esto va
(Mga Relihiyoso, Putin, mal.
Miguel : Sinabi ko pong … ay Juana, Julia, Tenyong, at mga
Julia! Ay! Aling Julia! Ay, Julia dalaw, babae at lalaki). Relihiyoso 2.0: Ya lo creo que
ko! va mal.
Salitain
Tadeo : Wala ka nang nasabi Los 3 : Si, si a fusilar, a fusilar.
kundi pulos na “ay”? Hindi ka Relihiyoso 1.0: Kapitana (Papasok ang mga pari).
Putin, ngayon makikita ma na
nagpahayag ng pagsinta mo? ang tao mo, VII TAGPO

Miguel : Sinabi ko pong dadalhin dito, at sinabi ko sa (Sila rin, wala na lamang ang
malapit na… Alkalde na huwag nang mga relihiyoso)

Tadeo : Malapit na ang alin? paluin, huwag nang ibibilad Salitain


at ipinagbilin ko na bibigyan
Miguel : Itinatanong nga po Putin : Tenyong, kaysama
sa akin kung alin ang malapit na ng mabuting tulugan… mong bata, bakit ka hindi
na eh, humalik ng kamay
Putin : Salamat po, among.
hindi ko po nasagutan… sa among?
Relihiyoso 1.0: Kami ay
Tadeo: Napakadungo ka! Ay aakyat muna sandali sa Tenyong: Inang, ang mga
Ige, tayo na’t baka ka pa Gobernador, at sasabihin kamay pong… namamatay ng
kapwa ay hindi
mahalata… namin na pawalan, lahat ang
mga bilanggo, kaawa-awa dapat hagkan, huwag pong
Relihiyoso 1.0: Kapitana maniniwalang sasabihin niya
Putin, mana dalaw, parito naman sila. sa
kayo. (Magsisilabas
Putin : Opo, among, mano na Gobernador na si Tatang ay
ang mga dalaw). nga po… Salamat po, among. pawalan, bagkus pa ngang
Tadeo: Napakadungo ka! Ay (Magsisihalik ng kamay, si ipagbibiling patayin na ngang
Ige, tayo na’t baka ka pa Tenyong ay hindi at ang mga tuluyan. (Sarili) Kung
ibang lalaki).
mahalata… nababatid
Relihiyoso 1.0: (Sa mga lamang ng mga ito ang pinag-
kasama) Despues de ver el usapan ng apat na lilo!
Gobernador.. a
Nakalulunos ang Tenyong: Tatang, ikaw po’y ng pari na sa Pilipinas siyang
kamngmangan! ititihaya ko nang hindi naghahari, lalang ni Lucifer sa
mangalay…
(Ipapasok si Kapitan Inggo na demonyong lahi kay satang
nakadapa sa isang papag na Inggo : Huwag na … anak ko… malupit nakikiugali. Ah!
makitid). hindi na maaari… luray-luray Kapag
na ang
Putin : Inggo ko! namatay ka, oh, ama kong
katawan…Tayo’y ibig, asahan mo po’t
Tenyong: Tatang! maghihiwalay na walang igaganting pilit
Julia : Kaawa-awa naman! pagsala! Bunso ko,
kahit na ano ang aking
Tenyong: Mahabaging Langit! huwag mong pababayaan masapit sa ulo ng prayle, isa
ang Inang mo! Putin, ay Putin sa kikitil.
Musika … Juana
Julia : Taya ng loob ko at
Tenyong: Ang dalawang Julia.. kayo na lamang ang binabanta-banta mga taong
braso’y gitgit na ang laman, inaasahan kong kakalinga sa iya’y tadtarin
naglabas ang mga kanila…
man yata lahat niyang laman,
buto sa mga tinalian, lipos na Ang kaluluwa ko’y inihain ko buto sampung taba, di
ang sugat ang buong na kay Bathala.
katawan, makababayad sa utang ng
Tenyong: Diyos na may madla.
nakahahambal! Ay! Ang anyo kapangyarihan! Ano’t inyong
ni Amang! Ang lahat ng ito’y Mga Babae at Lalaki: Di na
ipinagkaloob ang
gawa kinahabagan kahit kaunti
ganitong hirap? (Dito lamang man, pariseos ay
ng pari na sa Pilipinas siyang ang pasok ng kantang “Ang
naghahari lalang ni Lucifer sa daig sa magpahirap.
dalawang braso’y…)
demonyong lahi kay Satang Tenyong: Oo’t di matingnan
malupit nakikiugali… Ah, Musika No.2 puso ko’y sinusubhan sa
kapag ka ginawa kay Amang
Tenyong: Ang dalawang
namatay oh, ama kong ibig, braso’y gitgit na ang laman, ng mga taong hunghan… ang
asahan mo po at igaganting naglabas ang buto awa’y nilimot sa kalupitan…
pilit sa mga tinalian, lipos na ng Lalaki’t Babae: Wari mukha
kahit na ano ang aking sugat ang buong katawan, nang bangkay…
masapit, sa ulo ng prayle isa nakahahambal, ay! Ang anyo Tenyong: Inang, masdan mo
sa kikitil. ni Amang! Ang lahat ng ito’y po… at masama ang lagay ni
Salitain gawa Tatang,
Inang, tingnan mo’t Salitain Di ba nalalaman mong sa
naghihingalo… Tatang, kaniya’y walang ibang
Tatang… Tenyong: Mga kasama, makaaaliw
magsikuha ng gulok, at ang
Putin : Inggo ko… Inggo… may rebolber ay kundi ikaw, at sa may
damdam niyang puso, ay
Tenyong: Patay na! dalhin. walang lunas
(Mangagsisihagulgol ng iyak) Isa : Ako’y mayroong kundi ikaw na bugtong na
iniingatan.
Telong Maikli anak? Bakit mo siya
Isa pa : Ako ma’y mayroon papanawan?
VIII TAGPO din. Tenyong: Julia, tunay ang
(Sila ring lahat, wala lamang sinabi mo; datapwa’t sa sarili
Tenyong: Tayo na sa estasyon
si Kapitang Inggo, ang ng Guiguinto. mong loob, di ba
Alkalde, at mga bilanggong
nangakagapos). Isa : Nalalaman mo bang si Inang ay kakalingain mong
sila’y mangasisilulan? parang tunay na ina; alang-
Salitain alang
Tenyong: Oo, walang pagsala,
Putin : Tenyong, hindi yata narinig ko ang salitaan nila, Sa paglingap mo sa akin? Sa
ako makasasapit sa atin! bagay, na ito, ano ang ipag-
at nabatid ko
Julia, aalaala
tuloy na sasabihin daw nila
nangangatal ang buong ko?
sa Heneral na tayo’y
katawan ko! Nagsisikip ang pagbabarilin
aking Julia : Oo nga, Tenyong,
na. ngunit hindi kaila sa iyo na
dibdib! Ang sakit ay taos ang maililingap ng
hanggang likod! Ay, Tenyong, Isa : Mga tampalasan.
hindi isang lalaking kamukha mo
Isa pa : Walang patawad! ay di maititingin ng isang
ako makahinga! Ang babaing
(Nang mangagsiayon, si
pusoko’y parang pinipitpit sa
palihang Tenyong ay nakahuli sa gaya ko. Tenyong, huwag
paglakad, sa lalabas si Julia). kang umalis!
bakal! (Si Putin ay
mapapahandusay). Julia : Tenyong, Tenyong! Tenyong: Julia, hindi maaari
ang ako ay di pasa-parang;
Tenyong: Julia!
Tenyong: Langit na mataas! ako ay
(Papasok lahat) Julia : Diyata’t matitiis, na
hinihintay ng mga kapatid,
Ina’y lisanin mo sa kahapis-
IX TAGPO Julia, tumutugtog na ang oras
hapis na anyo?
ng
(Tenyong at mga kasamang
lalaki, mamaya’y si Julia).
pananawagan ng naaaping ito’y aking isasabit sa tapat Tenyong: Huwag nang
Ina, sa pinto ng ng puso’y huwag iwawaglit at matakot, huwag nang
nagpaubayang anak; sa mangamba. Ako’t tutupad

ang Ina natin ay mga digma, kung siya’y lang ng aking panata sa
masambit ipagtanggol ka sa pakikianib sa mga kasama.
nangangailangan ng tunay mga Aming
nating pagdamay; dito sa
dibdib ko’y panganib. Kung saka-sakaling tutubusin, naaliping Ina. Ikaw
irog ko’y masaktan, pahatid irog ko’y aking itatago sa loob
tumitimo ang nakalulunos kang
niyang himutok, ang ng dibdib, sa tabi ng puso.
nakapanlulumo agad sa aking kandungan. Nang hindi malubos ang
Ang mga sugat mo’y aking
niyang daing: “May anak huhugasan pagkasiphayo sa mga sakuna,
ako,” anya, “ngayo’y ikaw’y kalaguyo. (Titigil)
kapanahunang ng masaganang luhang sa Yayao
mata’y nunukal.
ako’y ibangon na ninyo sa na ako!
pagkalugami. Oras na, Julia Tenyong: Sa Diyos nananalig.
Julia : Ako’y lilisanin? Balot
ko, ng
Julia : Puso ko’y dinadalaw ng yaring puso ng matinding
paglagot ng matibay na malaking hapis. lumbay,
tanikalang mahigpit sa
tatlong daang Tenyong: Huwag bumalik ka agad nang di
mamanglaw. Huwag ikamatay.
taong sinasangayad; hindi ipagdusa ang aking
dapat tulutang… mga iaanak pagpanaw. Tenyong: Juliang aking sinta!
natin ay Julia : Oh, Tenyong ng buhay!
Julia : Mangungulimlim na
magising pa sa kalagim-lagim ang sa matang ilaw. Tenyong: (Anyong aalis)
na kaalipin. (Sarili) Kaawa-awa! (Tuluyang
Tenyong: Ang ulap Julia ko’y
Julia : Wala akong maitututol, di mananatili. Darating na aalis).
tanggapin na lamang ang ibig, ang Julia : (Biglang lilingon) Te…!
huling Yumao na! (papasok)
pagluluwalhati.
tagubilin! (Huhubarin ang X TAGPO
garantilyang may medalyita; Julia : Tenyong na poon ko’y
kahimanawari. Magliwayway (Tugtuging nagpapakilala ng
tangnan at isusuo kay uli’t dilim damdamin. Pagdating ng
Tenyong ang garantilya.) Ang bahaging masaya ay maririnig
ay mapawi.
larawang ang sigawan sa loob. Mga
prayle at mga kasama ni
Tenyong at si Tenyong.)
Sa loob. Julia : Ako po, Inang ko, ay Juana : Siyang tunay!
hindi naghahangad ng mga
Mga lahi ni Lucifer! Magsisi kabutihang Julia : Ako po’y makasunod sa
na kayo’t oras na ninyo! Ikaw masamang kalakaran ng
ang pumatay sa ama ko – tinuran mo, ang hinahangad panahon, dito
Perdon! Walang utang-na-di ko po ay…
po ako makatatakwil sa tapat
pinagbabayaran! (Hagara at
mapapatay ang mga prayle, Juana : Ay ano? Duluhan mo, na udyok ng aking puso.
sabihin mo at nang
isa ang mabibitin na sasama Juana : Julia, tila wari… may
sa tren). matalastas ko.
kinalulugdan ka nang iba.
Julia : Ang tanggapin pong
Telon Julia : Wala po!
mahinusay ng puso ko.
Wakas ng Unang Bahagi Juana : Kung wala ay bakit ka
Juana : (Natatawa) Julia,
sumusuway sa aking
Ikalawang Bahagi ako’y natatawa lamang sa
iyo, ikaw ay bata pa nga- iniaalok? Nalaman
I TAGPO Anong pusu-puso ang mo na, ang kagalingan mong
(Bahay ni Julia) sinasabi mo? Totoo nga’t sarili ang aking ninananais.
noong unang dako, kapag Ang
Julia at Juana may lalaking mangingibig ay
tinatanggap ng mga mata at wika ko baga, ay bukas-
Salitain makalawa’y mag-aasawa ka
itinutuloy sa puso, at kung
Juana : Julia, igayak ang loob ano ang kaniyang tibok ay rin
mo; ngayon ay paparito si siyang sinusunod datapwa’t
lamang… ay kung mapasa-
Miguel at ang kanyang ama, gayo’y iba na, nagbago nang
moro, ay mapasa-Kristiyano
sila’y pagpapakitaan nang lahat ang lakad ng panahon,
na!
mainam. ngayo’y kung may lalaking
nangingibig ay tinatanggap
ng mga mata at itinutuloy
dito. Julia : Sarili) Moro yata si
Julia : Kung pumarito po sila, Tenyong!
ay di kausapin mo po! Julia : (hihipuin ang noo) dito
sa isip at di na sa puso; at II TAGPO
Juana : Bakit ba ganyan ang
kung ano ang pasya ng isip ay
sagot mo? (Julia at Monica)
siyang paiiralin: ang puso sa
Julia : Wala po! panahong ito ay hindi na Salitain
gumaganap ng maganda
Juana : Hindi naman pangit, niyang katungkulan, siya’y Julia : Monicaaaaaaaaaa,
lipi ng mabubuting tao, nagpapahingalay na… Monicaaaaaaaaaa!.
bugtong na anak
Julia : Nakasisindak, Inang ko, Monica : (Sa loob) Pooo!
at nakaririwasa, ano pa ang ang mga pangungusap mo!
hangarin mo?
Julia : Halika (Lalabas si Ang bangkay ay dalhin na makiusap. (Lalabas si Juana).
Monica) Pumaroon ka kay lamang
Lukas, sabihin Juana : Aba, narito pala ang
Sa malapit na libingan. among! Mano po, among!
mong hinihintay ko siya;
madali ka… Huling samo, oh Tenyong, P. Teban: Ah, Juana, ano ang
buhay-buhay?
Kung iyo nang maibaon
Monica: Opo (Papasok).
Juana : Mabuti po, among.
III TAGPO Sa malungkot na pantiyon,
Tadeo : (Kay Miguel) Lapitan
Dalawain minsan man isang
(Julia, mamaya’y Miguel, mo.
Tadeo, Pari Teban, at Juana) taon.

Salitain
Musika
Miguel : Baka po ako
Dalit ni Julia P. Teban: murahin ah! 17 May
(Pumalakpak)Mabuti ang manliligaw si Julia na Miguel
Oh, Tenyong niyaring dibdib, dalit mo Julia…datapwa’t
ang pangalan. Mayaman at
Diyata’ ako’y natiis napakalumbay lamang… bugtong na anak ngunit
Na hindi mo na sinilip Julia : (gulat) Patawarin po dungo.
ninyo at hindi ko nalalamang
Sa ganitong pagkahapis. Payo ni Aling Juana: ”Ang
kayo’y pag-ibig ay tinatanggap ng
Ay! Magdumali ka’t daluhan, nangagsirating…Kahiya-hiya mata at itinutuloy sa

Tubusin sa kapanganiban, po. isip at di sa puso” Tutol si


P. Teban: Hindi. hindi kahiya- Julia kay Miguel. Ngunit
Huwag mo akong bayaang
hiya, mainam ang dalit mo. ipinagkayari siya ng ina sa
Mapasa ibang kandungan. Ang Inang mo? ama ni Miguel. Hindi alam ni
Halika, tenyong, halika, Julia : Nariyan po sa labas: Juana
tatawagin ko po. (Papasok).
At baka di na abutin ang ukol sa anak at
P. Teban: Magandang bata si pamangking si Tenyong.
Si Julia’y humihinga pa… Nagpadala ng
Julia, at mukhang lalabas na
Papanaw, walang pagsala! mabuting liham si Julia kay Tenyong sa
asawa..Marunong kang tulong ni Lukas. Si Tenyong ay
pumili, Miguel. kapitan ng mga
At kung patay na abutin
Tadeo : Ako, among, ang naghihimagsik. Walang takot
Itong iyong nalimutan mabuting mamili, si Miguel sa labanan.
po’y hindi maalam
Natagpuan ni Lukas ang kuta ang “Hindi po!”. Ngunit
nina Tenyong. Ibinigay ang tumutol ang dalaga dahil
sulat mamamatay naman sa sama
ng loob ang kanyang ina.
ng dalaga. Isinasaad sa sulat
ang pagkamatay ng inang si Sa simbahan, ikakasal na si
Julia kay Miguel nang
Kapitana Putin at ang araw dumating si Tenyong na
ng kasal niya kay Miguel. sugatan. Ipinatawag ng
Sasagutin Heneral ng mga Katipunero
na sana ni Tenyong ang sulat ang pari para
ngunit nagkaroon ng makapangumpisal si
labanan. Tenyong. Kinumpisal ng kura
si Tenyong. Ipinahayag ng
Ikatlong Bahagi kura ang huling hiling ng
binata – na sila niJulia ay
Sinabi ni Lukas kay Julia ang
makasal. Galit man si Juana
dahilan nang di pagtugon ni
ay pumayag ito. Maging si
Tenyong sa liham. Nagbilin
Tadeo ay pumayag na rin sa
lamang ito na uuwi sa araw
huling kahilingan ng
ng kasal. Minsan habang
mamamatay. Gayundin si
nanliligaw si Miguel kay Julia
Miguel. Matapos ang kasal,
ay si Tenyong naman ang
bumangon si Tenyong.
nasa isip ng dalagang ayaw
Napasigaw si Miguel ng
makipag-usap sa manliligaw
“Walang Sugat”. Gayundin
kahit kagalitan ng ina.
ang isinigaw ng lahat. Gawa-
Si Tadeo na ama ni Miguel ay gawa lamang ng Heneral at ni
nanliligaw naman kay Juana, Tenyong ang laha
na ina ni Julia. Kinabukasa’y
ikakasal na si Julia kay
Miguel. Nagpapatulong si
Julia kay Lukas na tumakas
upang pumunta kay Tenyong.
Ngunit di alam ni Lukas kung
nasaan na sina Tenyong kaya
walang nalalabi kay Julia
kungdi ang magpakasal o
magpatiwakal. Pinayuhan ni
Lukas si Julia na kapag
itatanong na ng pari kung
iniibig nito si Miguel ay
buong lakas nitong isigaw