Oracle Database 10g Yaz l m Kurulumu

Sistem Gereksinimleri Slayatta belirtilen gereksinimler tüm platformlar için geçerli olan minimum donan m gereksinimleridir. Kurulum özellikle diske(yere)ihtiyaç duyabilir.Ayr ca genel bir kural olarak sa layabildi imiz daha fazla RAM daha iyidir. Not: 2GB yada daha fazla RAMe sahip sistemlerde swap alan RAMin bir yada 2 kat olmal d r. Her i letim sisteminin de i ik gereksinimleri oldu undan, i letim sisteminin gereksinimleri için i letim sistemine özel Oracle döküman n kullanmal s n z. Desteklenen i letim sistemi sürümlerini gösterir, bunlarla bir i letim sistemi gruplar n veya kullan c lar n kurmay ve kurulum için gerekli di er ad mlar bulunur. Optimal Flexible Architecture OFA, Oracle veritaban n ve di er veritabanlar n kurmak, ayarlamak için bir metoddur. OFA, büyüyen ve yüksek performansl veritabanlar için maksimum esnekli i sa layan yönetilmesi kolay bir konfigürasyon yaratmak için i letim sisteminin ve disk alt sistemlerinin avantajlar n kullan r. Burada anlat lan metotlar OFAn n temelleridir: OFAn n dizayn edilmesinin nedenleri: - Diskteki büyük miktardaki karma k yaz l m ve veriyi organize etmek, cihaz darbo azlar n ve dü ük performans önlemek - Veri ta nmas s ras nda zedelenebilecek , yaz l m ve veri yedeklenmesi gibi yönetimsel görevleri kolayla t rmak - Pek çok Oracle veritaban aras nda geçi i kolayla t rmak - Veritaban n n büyümesini ve yönetilmesini uygun hale getirmek - Data sözlü ündeki bo alanlar n bölünmesine yard m etmeki di er bölünmelerden ay rmak ve kaynak çeki melerini en aza indirmek Optimal Flexible Architecture Kullanmak OFAn n çekirde inde bir isimlendirme plan vard r. Genellikle fiziksel disk olan mount noktalar na uygulayabile imiz bir standart, mount noktas nda bulunan klasörler ve alt klasörler ve dosyalar n kendileri bulunur. Mount noktas n n syntax : Tüm mount noktalar na /pm syntax kullan larak isim verilir, p string bir sabit ve m her mount noktas n ay rmaya yarayan genellikle 2 basamakl bir say olna belirli uzunlukta bir anahtar de eridir. Örnek mount noktalar /u01 ve /u02 Home dizini syntax : Tüm home klasörleri /pm/h/u syntax n kullan r. Pm mount noktas ad , h standart klasör ismi ve u klasörün sahibidir. Örnek OFA home klasörleri /u01/app/oracle Software dizini syntax : Uygulama yaz l m n n farkl versiyonlar n e zamanl çal t rmak için OFA özelliklerini gerçekle tirmede, Oracle yaz l mlar n n her versiyonunu /pm/h/u/product/v klasöründe tutar. Product ürünü, v versiyon numaras n gösterir, OFA uyumlu Oracle Database 10g versiyon 10.1.0 /u01/app/oracle/product/10.1.0 Alt Klasörleri isimlendirme syntax : Ortam De i kenlerini Ayarlamak Pek çok Oracle ortam de i keni vard r. Burada anlat lanlar ba ar l bir kurulum ve Oracle veritaban n n kullan m için gerekli olanlar. Bunlarda hiçbirine de er atanmas na gerek yoktur. Ancak kurulumdan önce de er atanarak gelecekteki problemler önlenmi olur.

1

ORACLE_BASE: OFA için Oracle klasör yap s n n temellerini belirler. Kullan m iste e ba l d ri ancak e er kullan l rda daha sonraki kurulumlaru ve upgradeleri kolayla t r r. Klasör yoludur. /u01/app/oracle ORACLE_HOME: Oracle yaz l m n bulunduran klasörleri gösterir, klasör yolu örne i $ORACLE_BASE/product/10.1.0 ORACLE_SID: lk örnek(instance) ad d r., default orcl. Harfle ba lamas gereken harf ve say toplulu udur. En fazla 8 karakter olabilir. NS_LANG: form üzerindeki bir oturum için ba lang ç nls ayarlar n belirtie. Form language_territory.characterset. Örnek ayar AMERICAN_DENMARK .WE8MSWIN1252 Bu Oracle mesajlar için AMERICAN dilini kullanmay , gün adlar n ve ay adlar n ayarlamay sa lar. Alan (territory) DENMARK zaman format n , tarih format n say sal ve parasal anla malar sa lar. Bu, UNIX de ortam de i keniyken, Windows da registry ayar d r. Sorgulamak için select * from nls_session_parameters; Not: Windows kurulumunda , klavye dilinden gelen dil k sm default NLS_LANG de eridir. Amerikan olmayan klavye(Windows kurulumunda) Amerikan olmayan NLS_LANG ayarlar n getirir. Önyükleme Kontrolleri Oracle Universal Installer GUI gelemden önce minimum gereksinimlerin kar lan p kar lanmad n anlamak için baz kontroller yap l r. Sisteminizin bir veya daha fazla minimum gereksinimleri kar layamad durumda kurulum ba lad nda -ignoreSysPreeq flag n i aretleyerek devam edebilir. $ sh runInstaller ignoreSysPreeq Oracle Universal Installer Oracle Universal Installer bile en tabanl kurulumu ve de i ik seviyeli entegre edilmi bundle, suite ve web tabanl kurulumlar (tekbir paket içindeki karma k mant kl ) sa layan Java uygulamas d r. Kurulum motoru, Java bulunan platformlara ve tüm kurulum i leminden ayr lan (ayr tutulan) platform ba ml durumlara ta nabilir. Oracle Universal Installer, yaz l m yönetimini ve da l m n sa lamak için a a daki yeteneklere sahiptir. - Otomatik ba ml l k çözücü ve karma k mant k i lemek - Webden kurulum - Bile en ve suite kurulumu - Tam deinstallation - Pek çok Oracle home için destekleme - National Language Support - Da t k kurulum için destek Envanter ve UNIX Grup smi Envanter klasörü yaz l m n n yüklenmesi s ras nda kullan lan aland r. Bu klasörde bulunan dosyalar silinmemelidir. Oracle Universal Installer envanteri Oracle Universal Installer n muhasebesini tutmak için bir konumdur. Envanterinin tuttu u bilgiler. - Bir makine üzerine kurulu tüm Oracle home içindeki tüm Oracle yaz l m ürünleri - Oracle yaz l m içinde bulunan Oracle olmayan ürünler JRE gibi Bu dosyalar n yakla k 4MB yer kaplamas beklenir. E er UNIX sitem üzerine kurulum yap yorsan z, temel klasöre sahip olan grup ad n sa lamak için uyar l rs n z. Oracle yaz l mlar n güncelleme yükleme ve kald rma için izin olan UNIX grup ad

2

seçilmelidir. Bu grubun üyeleri yazma iznine sahip olmal d r. Sadece bu gruba ait kullan c lar kurma veya kald rma i lemini yapabilir. OrainstRoot.sh Unix platformuna kurulum yaparken, root olarak orainstRoot.sh çal t rmal y z. Bu script inventory pointer file (Linuxda /etc/ora/oraInst.loc) yarat r. Inventory pointer file, ba lang ç olarak Oracle Universal Installer n inventory yerini bulmas n sa lar. Bu dosyan n örne i: inventory_loc = /oracle/oraInventory inst_group = oinstall Dosya Konumlar Universal Installer, ürünün kurulum kitinin veya stageinin bulundu u yeri gösteren Specify File Location sayfas nda default bir de er verir. Oraclehome isimle tan mlan r. Oracle home ismi, belirli bir Oracle home ve ili kili home üzerine kurulu olan Oracle servisleri ile ilgili program grubunu tan mlar. Oracle home ismi 1 ila 16 karakter uzunlu unda olmal d r, sadece alfanümerik karakteri ve altçizgiyi kapsar, bo luk olamaz. Oracle Universal Installer, Windows platformundaki Oracle homelarda a a daki özelliklere sahiptir.(korur) - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - Daha önceki Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm Oracle homelar - ORACLE_HOME registry giri ine kaydedilmi home Oracle Universal Installer, Unixdeki Oracle homelar korur: - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - /var/opt/oratab kalsöründeki tüm Oracle homelar - ORACLE_HOME ortam de i kenindeki home E er bu homelardan hiçbiri yoksa, default home diskteki en büyük bo alana göre hesaplan r. Kurulum Tipi Oracle Database Enterprise Edition, hem kümelenmi hemde tekli isistem konfigürasyonlar nda endüstri önderli inde ölçeklenebilirlek ve güvenlik sunar. Online taransaction processing ve i zekas için en geli mi özellikleri sunar. Oracle Satandart edition, küçük veya orta ölçekli i ler yada tüm Enterprise özelliklerini gerektirmeyen güç, güvenilirlik ve güvenlik tabanl departman uygulamalar içindir. A a daki enterprise seviyesi özellikleri Standart editionda bulunmayan seçenekler: - Oracle Data Guard: Bir veya daha fazla yedek veritaban yaratmaya, yönetmeye ve görüntülemeye yarayan servisler kümesi - Oracle Advanced Security, Oracle Label Security, Enterprise User Security, Virtual Private Database, N-tier authentication, Fine Gained Auditing: Bu seçenekler, Oracle Database 10gnin geli mi güvenlik özellikleridir. -Oracle Partitioning, Oracle OLAP, Export Transportable Tablespace ve Enterprise Data veriambarlar taraf ndan desteklenen di er özellikler Custom kurulum, kurmak istedi imiz bile enleri seçebilmemizi sa lar. Öngereksinimlerin Kontrolü Kurulumdan önce, Oracle Universal Installer ba ar l bir kurulum için gerekli özellikleri ortam kontrol ederek bakar. Bu sayfa tüm gereksinim kontrollerinin ad n , tipini ve durumunu gösterir.

3

Database control tekbir veritaban için kullan l r. Konfigürasyon ve Yönetim E er ba lang ç veritaban yarat seçene ini seçersek. Database Character Set: bu karakter seti verinizi veritaban nda tutarken kullanaca n z veritaban d r. Dosya Depolama ve Yedek Geriyükleme Dosya depolama seçenekleri File System: Dosyalar n i letim sisteminizin yaratt dosya sisteminde saklanmas d r. E er imidi yapmak istemezseniz daha sonra yapabilirsiniz Enable automated backups: bunu kulland n zda backupun nereye al naca n ve yedekleme i inde kullan lacak bilgileri belirlemelisiniz. Database Naming: defaultu orcl olan veritaban ismi. uyar üreten kontrolün checkbox n i aretlemek yeterlidir. Kurulum Kurulumun ilerleyi ini izleyebilirsiniz 4 . Karakter setini daha sonra de i tirmek mümkündür. ancak yarat lmas uzun sürer. çok zaman harcayan bir i tir.E er otomatik kontroller bittikten sonra çal t raca m z seçimlik kontroller varsa Otomatik kontroller ilk çal r. Automatic Storage Management(ASM) ASM dosyalar otomatik yarat l r ve yönetilir. Database Management: Grid kontrol sayesinde pek çok veritaban n bir veya daha fazla makineden yönetebiliyoruz. Raw Devices(Partitions): Bunlar üzerinde dosya sistemi olmayan disk parçalar d r. bir sonra özet sayfas ç kar. Not: E er ba lang ç veritaban yaratma seçene ini seçerseniz. E er çal ma s ras nda veya seçimlik kontrol do rulanmad ysa uyar verir ve kontrolün do rulanmas gerekir. Özet: Burada tüm ürünleri ve kurulum için seçti iniz ayarlar görebilirsiniz bir sonraki ad m kurulumun ba lamas d r. Advanced seçene i ba lang ç veritabanunda tam bir esneklik sa lar. yans ma(mirroring) ve birli tirme/ekleme stripting gibi özelliklerin ek yararlar olur. Sample Schema: Demolar ve ö renmek için kullan lan örnek emalard r. Unicode standard olan UTF-8AL32UTF8 iyi bir seçimdir.SYSTEM. Parola ve Özet Database Schema Password: Yönetici kullan c lar olan SYS. E er hangi karakter setini kullanaca n z bilmiyorsan z ve çok dil kullan yorsan z.SYSMAN ve DBSNMP için parola sa lar. WE8ISO8859P1 sembolünü tan maz WEISO8859P15 tan r. Tümü için ayr parolay kullanabilirsiniz. ba lang ç veritaban n yaratmak için çe itli sorular soran sayfalarla kar la aca z. Bunlar sadece raw parçalar yla daha önce u ra t ysan z kullanmal s n z. Yedekleme ve geriyükleme seçenekleri Do not enable Automated backups: bir yedekleme plan olu turman z gerekir. ablon veritabanlar nda dosyalar önceden konfigüre edilmi tir ve veritaban h zl ca yarat labilir. sayfan n alt nda yap lan kontrollerin bir özeti bulunur. Tüm kontroller tamamland nda. Ba lang ç Veritaban Seçebilece imiz 3 tane örnek veritaban vard r yada custom bir ba lang ç veritaban seçebiliriz. Özeti kontrol edip Install a bas n. ancak veritaban n kendimizde seçerek yaratabiliriz. Uyar y veya seçimlik kontrolü do rulamak için.

sh d r. daha önceden tan mlanm 3 veritaban n veya kendi tan mlad m z kullanabiliyoruz. Bu ablonlar i yüküne göre ayarlanm ayarlara sahipler. configuration assistant sayfas yaz l m n kurulmas ndan sonra ç kar.ora dosyas ndaki a servisleri isimleri Klasör sunucu kullan m . Veri ambarlar . Daha karma k ortamlar için Custom Database seçene ini seçmelisiniz.sh yoktur. . konfigürasyonunu de i tirmenizi yada silmenizi sa lar. Linux kurulumunda dosya ad /etc/oratab d r. Unix veya Linux i letim sistemine kurulum yaparken. Show Detail diyerek her veritaban tipinin konfigürasyonunu görebilirsiniz.Oracle Database Configuratio n Assistant: bu seçti imiz ba lang ç veri taban n n yarat lmas n sa lar. -Configure options in a database: E er veritaban konfigürasyonunu de i tir seçene ini seçerseniz. Bu scriptin ad root. ablon yeni bir veritaban için ba lang ç noktas olarak kullan labilecek önceden tan mlanm veritaban d r. Bu daha uzun bir sorgulama ile daha uzun süre bir veritaban yarat lmas n sa lar.Oracle Net Configuration Assistant: Bu kurulum s ras nda temel a bile enlerini konfigüre eder. önceden konfigüre edilmemi yüklenmi seçenekleri konfigüre edebilirsiniz. Database Configuration Assistant Overview(DBCA) DBCA. root olarak bir veya daha fazla script çal t rmam z istenir. E er emin de ilseniz genel amaçl y seçiniz. -Delete Database: tüm veritaban dosyalar n silebilirsiniz.Configuration Assistants E er ba lang ç veritaban yaratmay seçtiyseniz. çünkü veritaban yaratma scripti çal mal d r. Windows i letim sisteminde root. -Create a database:Bu seçene i seçerseniz yeni bir veri taban veya ablon yaratabilirsiniz. Veritaban n z n yapmas n istedi iniz i e göre ablon seçiniz. Bu script ORACLE_HOME konumunda ve veritaban ndaki bilgileri içeren dosyay update eder veya yarat r. . Daha önce tan mlanm ablon veritaban ndan veya mevcut veritaban ndan örnek olarak faydalanarak yeni bir veritaban yaratabilirsiniz. transaction processing için veritabanlar mevcut. 5 . bir veri taban yaratman z .iSQLPlus Configuration Assistant: bu iSQLPlus ve Oracle veritaban na ba lanan di er araçlar için kullan lan OC4J(Oracle Containers for Java) y konfigüre eder. -Manage Templates: Bir ablon yaratmak için 3 yolumuz var: Mevcut bir ablondan Mevcut bir veritaban ndan(sadece yap dan) Mevcut bir veritaban ndan(hem yap hem veri) Veritaban Yaratmak DBCA ile bir veritaban yaratt m zda. Bunlar n aras nda: Dinleyici ad ve protokol adresleri simlendirme metotlar tnsnames. çünkü ORACLE_HOME ve veritaban bilgileri registryde tutulur. genel kullan m. Seçimlerimizi veritaban n yaratmada kullan r. Shared server deste ini enable-disable edebilirsiniz.

i letim sistemi ortam nda de i tirmeli ve DBCAy yeniden ba latmal s n z.SYSMAN ve DBSNMP için parola vermemizi sa lar. SID default olarak veritaban ad olarak gelir ve veritaban n z çal t racak instance unique olarak belirler. Dosya Konumlar ve Yedek Geriyükleme Dosya konumlar . . SIDnin veritaban n za ba lanacak olan instance n ad d r ve ba lanaca veritaban ayn isimde olmak zorunda de ildir.SYSTEM. ablon tan mlam klasör bilgilerini kullan r z. çerik ve lkleme Parametreleri Sample Schema: Demo ve ö renme için örnek ema.domain_name formunda bir Global veritaban ismi girmelisiniz ve SID belirlemelisiniz. Bu tip bir yönetimi seçerseniz di er bir menudeki hangi tip bir yönetim servisi istedi inizi de seçmelisiniz. her biri için ayr veya ortak bir parola kullan labilir. Parola ve Dosya Depolama Database schema password: SYS. yedekleme ve geri yuklemeyle ilgili dosyalar n sakland ve yönetildi i konumdur. DBCA da bu de erleri de i tiremezsiniz. -Raw devices: Üzerinde dosya sistemi bulunmayan disk k s mlar d r. Real Application Clusterlarda pek çok instance ayn veritaban n açabilmektedir ve her biri için SID farkl d r.Use Common Location for All DB Files: Tüm veritaban dosyalar için yeni ortak bir alan tan mlamam z gerekir. Bu seçene i seçti inizde email ile uyar lmay ve günlük yedekleme yap lmas n sa layabilirsiniz. Bu de i kenler veritaban dosyalar için yol tan mlamada kullan l rlar. Dosya Konumu De i kenleri Pek çok sayfada File Location Variables dü mesini t klayarak tan mlanm de i kenlerin görüntülenmesini sa layabiliriz.Veritaban Tan mlama database_name. 6 . E er host bilgisayar n za Oracle Management Agent kurulmu sa. Dosya saklama seçenekleri: . . Aksi taktirde veritaban n z tek ba na yönetmek için Use Database Control for Database Management seçmelisiniz. Custom Scripts: Yaratma zaman nda çal mas n istedi imiz herhangi bir script seçebiliriz.Automatic Storage Management: ASM dosyalar yarat r ve otomatik olarak yönetir ve mirroring ve striping gibi özelliklerden faydalan labilir. Use Grid Control seçene i ile veritaban n z merkezi olarak yönetebilirsiniz.Dosya Sistemi: Dosyalar i letim sisteminin konfigüre etti i dosya sisteminde saklar. yaratma zaman nda veritaban n ar iv log modea koymakt r. -Ar ivlemeyi sa lamak. Veritaban dosya isminde ve konumunda daha sonradan de i iklik yapma ans m z vard r.Use Database Fiel Locations from Template: Bu seçenekle. Veirtaban dosya isimlerini ve konumlar n (storage sayfas ndaki) de i tirme ans m z var. -Use Oracle Managed Files: yedekleme ve geri yükleme seçenekleri -Flash recovery area. E er de i tirmeniz gerekiyorsa DBCAdan ç kmal . Yönetim Seçenekleri Her veritaban için web-tabanl yönetim araçlar n ve ayn zamanda tüm Oracle ortam n yönetmeniz için merkezi yönetme araçlar olan Oracle Enterprise Manager bu sayfadan seçilir.

Shared server için bir veya daha fazla parametreyi ayarlamal y z. Redo loglar group olarak çal r ve çoklanmal d rlar. data files ve online redo loglar için depolama ayarlar n görebiliriz. All Initializing Parameters diyerek tüm parametreleri görebilirsiniz. Instancea ba lanabilecek pek çok veritipi için kullan l r. Çoklu control file DBCA taraf ndan yap l r(3 tane) sterseniz ekleyebilirsiniz. NCHAR. Bu dosyalar veritaban için kritiktir. Creaion options sayfas nda nexte t klad ktan sonra. DBCA online redo log dosyalar otomatik olarak çoklayamaz. Confirmation sayfas nda Okye bas nca veritaban yaratma i lemi ba lar. yarat lm hesaplar açabilece iniz ve parolar n de i tirebilece iniz bir sayfa gelir. -Online Redo Log Files: Veritaban n n geriyüklemesi için gereklidir. Veritaban Mimarisi Oracle veritaban n olu turan dosyalar a a daki gibidir: -Control Files: Metadata olarak adland r lan veritaban n n kendisiyle ilgili verileri içerir. Sizing: Block büyüklü ünü belirleyebilirsiniz. tüm seçti iniz seçenekleri görebilece iniz Confirmation sayfas görüntülenir. Password Managementa t klayarak hesaplar n ve parolalar n oldu u k sma geçebilirsiniz. Connection Mode: Oracle veri taban . 7 . lem ba lamadan önce de i iklikleri yapabilece iniz son ans n zi confirmation sayfas n HTML dosyas olarak kaydedebilirsiniz. ablon bolk büyüklü ü kullan yorsan z de i mez. Geri döndü ünüzde i lem tamamlanm olur. Resmen veritaban n n parças olmasa da veritaban n n düzgün bir ekilde çal mas için önemli olan dosyalar da vard r: -Parameter Files: Veritaban ba lat l rken instance n nas l konfigüre edilece ini belirlemede kullan l r. Veritaban Depolama Bu sayfada control files. Bir server process -Dedicated server process: bir server processi sadece bir kullan c ya servis verir. Yaratma Seçenekleri ve Yaratma Tan mlad n z veritaban n ablon olarak kaydedebilirsiniz. Kurulumun sonunda. ablon kulland n zda veritaban na veri dosyas eklememize gerej yokrur ancak kontrol veya online redolog file ekleyebiliriz. -Password File: Kullan c lar n uzaktan veritaban na ba lanmas n ve yönetim görevlerini yapmas n sa lar. Veritaban n z dedicated server process seçmenizi sa lar. Memory: Kullan c processleri için SGA ve PGA taraf ndan kullan lacak belle i gösterir. -Data Files: Veritaban n n verilerini tutar. NVARCHAR2 ve NHCLOB Unicode veri destekler. -Shared server process: bir server processi pek çok kullan c processe servis verir. bu dosyalarla veritaban geriyüklenebilir. instancea ba lanan kullan c processlerini tutmak için server processler yarat r.Initializing Parameters: S k kullan lan parametreler için 4 tab vard r. E er veritaban çöker veya herhangi bir data file kaybedilirse. Bu dosyalar olmadan veritaban içindeki verilere eri ecek data file lar açamazs n z. Bu ablon tan mlad n z tüm seçeneklerle daha sonra veritaban yaratmada kullan labilir.

-Archive Log Files: instance taraf ndan üretilmi redolar n tarhini/geçmi in tutar. Bu dosyalar veritaban geriyükleme için gereklidir; bu dosyalar ve veritaban n n yedeklerini kullanarak kay p bir data file geri yükleyebilirsiniz. Control Files nstance n z ba latt n zda ve veritaban n mount etti inizde control filelar okunur. Control file n içindeki bilgiler veritaban n olu turan fiziksel dosyalar gösterir. Veritaban n za yeni dosyalar ekledi inizde, control filelar otomatik olarak güncellenir. Control filelar n nerde tutuldu u da initialization parametrelerinde tutulur. Veritaban n n control file kayb yüzünden bozulmas n önlemek için control filer n en az 3 farkl fiziksel konuma yedeklemelisiniz. Bu farkl dosyalar initialization parametrelerinde belirterek, Oracle database server n bu çoklu dosyalar kontrol etmesini sa layabilirsiniz. Veritaban n zdaki control filelar hakk ndaki bilgiye Enterprise Manager n Administration sayfas n n Storage k sm nda bulabiliriz. Control files genel sayfas veritaban n zdaki control filelar n isimlerini ve yerlerini gösterir. Advanced sayfas nda control file yaratma ve veritaban tan mlama i leri yap labilir. Record Section sayfas control dosyas n n içindeki kay tlar gösterir. Redo Log Files Redo log filelar transactionlar n ve Oracle veritaban sunucusunun çal ma sonuçlar n veritaban na kaydederken kullan l r. Güç kesintisi, disk hatas gibi sistem ar zalar nda veritaban n n tutarl l n n bozulmamas n sa lar. Redo log filelar n içindeki bilgiler disk ar zas nda kaybolmas n diye redo log filelar çoklanmal d r. Redo log redo log file gruplar ndan olu ur. Bir grup, redo log dosyas ndan ve onun çoklanm kopyalar ndan olu ur. Her t pat p kopya bir grubun üyesi olmal d r ve her grup bir numarayla tan mlanmal d r. Log writer (LGWR) processi redo kay tlar n redo log buffer doldu unda redo log bufferdan bir redo log gruba yazar. Daha sonra de i ir ve dosyalar bir sonraki gruba yazar. Redo log gruplar sirkülar biçimde çal r. Administration sayfas nda Storage k sm nda Redo Log Groups linkine t klayarak veritaban n zdaki redo log dosyalar yla ilgili bilgilere ula abilirsiniz. Tablespace ve Datafiles Veritaban tablespace ad verilen mant ksal depolama birimlerine bölünmü tür. Her veritaban mant ksal oalark bir veya daha fazla tablespace bölünmü tür. Files table spacedeki mant ksal yap y fiziksel olarak tutmak üzere bir veya daha fazla data files olu turulur. Segmentler, Extendler, Blocklar Tablolar ve indeksler gibi veritaban nesneleri tablespacede segmentler olarak tutulurlar. Her segment bir veya daha fazla extend içerir. Extend birbirini takip eden data blocklar içerir, yani bir extent sadece bir data file da bulunabilir. Data blocklar veritaban n n içindeki en küçük girdi ç kt birimidir. Veritaban i letim sisteminden data block kümesi istedi inde, i letim sistemi depolama birimindeki as l i letim sistemi blocklar na gönderir. Bu nedenle veritaban n zdaki herhangi bir verinin fiziksel adresiyle ilgilenmenize gerek yoktur. Data blocklar n n büyüklü ü veritaban yarat ld s rada belirlenebilir. Default olarak 8k d r. E er veritaban n z büyük tabloalr ve indeksler gerektiren veri ambarlama uygulamalar kullan yorsa, büyük blocklar daha iyi olabilir. E er veritaban n z okuma yazma gibi i lemleri nadir yap yosa, daha küçük block büyüklü ü kullan labilir. Maksimum block büyüklü ü de i letim sisteminize ba l d r.

8

Minimum block büyüklü ü 2kd r. Farkl block büyüklüklerine sahip tablespaceleriniz olabilir. Oracle Instance Management Oracle Database server oracle veritaban ndan ve oracle instance ndan olu ur. Oracle instance da System Global Area(SGA) ad verilen bellek bufferlar ndan ve arka planda çal san proseslerden olu ur. Ba lat lana kadar instance beklemededir. nstance ba lad zaman initialization parameter dosyas okunurve instance bu parametreler göre konfigüre edilir. Instance ba lad ktan ve veritaban aç ld ktan sonra kullan c lar veri taban na eri ebilir. Oracle Memory Structures Oracle instance n n içerdi i temel bellek yap lar : System Global Area(SGA): Tüm sunucu ve arka plan prosesleri taraf ndan kullan l r. Program Global Area(PGA): Her bir sunucu ve arka plan i lemleri için ayr d r; her bir proses için bir PGA vard r. System Global Area(SGA) instance verilerinin ve kontrol bilgilerinin bulundu u payla lan bir bellektir. SGA a a daki veri yap lar n içerir: -Database buffer cache: Veritaban nda al nan veri blocklar n tutan önbellektir. -Redo log buffer: Diskteki redo loglara yaz lana kadar redo bilgisini tutan bufferd r. -Shared pool: Kullan c lar aras nda payla labilecek çe itli yap lar tutan önbellektir. - Large pool: Büyük okuma yazma i lemlerinde kullan labilecek seçimlik bir aland r. -Java pool: Tüm oturum tabanl java kodlar ve JVM dahilindeki veriler için kullan l r. -Stream pool. Oracle streamleri taraf ndan kullan l r. Dinamik SGA altyap s yla Database buffer cache, shared pool, large pool, Java pool ve stream pool instance kapat lmadan de i tirilebilir. Program Global Area(PGA) her bir sunucu prosesi için data ve kontrol bilgilerini içeren bellek bölgesidir. Sunucu prosesi istemcilerin isteklerine cevap veren bir prosestir. Sunucu proses ba lat ld nda PGA ayr l r. Kullan lan PGA büyülü ü ve içeri i, instance n shared server modda yarat l p yarat lmad na ba l d r. PGA genellikle: Private SQL area: SQL statementi çal t ran her oturumum bu alan vard r. Session Memory: oturum de i kenlerini ve oturumla ilgili bilgileri tutan bellektir.

9

Oracle Prosesi Bir uygulama program yada enterprise manager gibi bir Oracle arac çal t rd n zda Oracle sunucusu uygulaman n istedi i komutlar çal t rmak için bir proses yarat r. Oracle ayn zamanda birbiriyle ve i letim sistemiyle bellek yap s n , diske veri yazmay ve genel kontrolleri yapmak üzere ileti im kuran arka plan prosesleri de yarat r. En çok kullan lan arkaplan processleri: -System Monitor(SMON): Instance ar zalanmaya ba lad nda geriyüklemeyi yapar. -Process Monitor(PMON): kullan c prosesi ar zaland nda proses temizli ini yapar. -Database writer(DBWn): database buffe önbelle indeki de i mi bloklar disk üzerindeki dosyalara yazar. -Checkpoint(CKPT): Veritaban n n belirli bir an için tüm ayarlar n ve verilerin saklanmas n sa lar. -Log writer(LGWR): Redo log kay tlar n diske yazar -Archiver(ARCn): Redo Log dosyalar doldu unda redo lolar archivelere kopyalar. Veri Sözlü ü Veri sözlü ü belirli bir veritaban hakk nda sadece okuma amaçl kullan labilen tablolar n ve view lar n merkez kümesidir.veri sözlü ünün kapsad bilgiler: - Veritaban n n fiziksel ve mant ksal yap s - Veritaban n n geçerli kullan c lar - Ba l l k k s tlar yla ilgili bilgiler ema nesleri taraf ndan ne kadar alan istenilidi i ve ne kadar n n kullan ld . Veri sözlü ü veritaban yarat l rken yarat l r ve veritaban n yap s nda bir güncelleme old unda otomatik güncellenir. Grid Control Database Kontrol'ün yetene i geni letilebilir ve sisteminizin Oracle Enterprise Manager's Grid Control kullanan geri kalan k sm ile bütünle tirilebilir. Grid control Framework mimarisi yüksek seviyede esneklik ve fonksiyonellik sa lar. htiyaç duydu unuz ortamlar izlemek ve yönetmek için Enterprise Manager' kolayca özelle tirebilirsiniz. Tipik Enterprise Manager Framework konfigürasyonu a a daki fonksiyonel birimlerinden olu ur: -Yönetimsel hedefler -Yönetim hizmetleri -Web tabanl grid kontrol -Veritaban kontrol -Uygulama sunucu kontrol

10

This document was created with Win2PDF available at http://www. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.com.daneprairie. .

Oracle Reprts.Data manipulation language (DML) / Veri i leme statementlar . Show SQL butonuna t klayarak istedi iniz zaman görebilirsiniz. Yüzlerce araç da SQL kullanarak veritaban n görüntülemeye yarar. Enterprise Manager: SQLi Görmek Enterprise Manager Databse Controlü kullanaral veritaban n z yönetmek için kulland n z SQL komutlar n yazman z gerekmez. . -Oracle Forms: Kullan c lar n veriyi yönetebilecek grafik tabanl ortamlar sa layarak SQLi kullan c lardan gizler. standart . SQL* Plus Nedir? SQL*Plus . SQL komutlar n veritaban na yollayacak de i ik yollar vard r: -Oracle SQL Plus veOracle iSQL Plus: Bu araçlarla komut sat r arayüzüyle bait bir eri im sa lan r. SQL çe itli kategorilere bölünmü tür: . SQL ve PL/SQL komutlar n yazmak için komut sat r arayüzüne sahip SQL*Plus kullanabilirsiniz.Oracle Enterprise Manager: Veritaban nesnelerini ve yap lar n yönetmeye yarayan grafiksel araçt rç Enterprise Manager kullanarak yönetici syntax hat rlamaktansa yap lacak i e konsantre olur. Bu SQLi bir text dosyas na kopyalay p daha sonra kullanabilirsiniz. -SQL komutlar n ve PL/SQL bloklar n girme. de i tirme. getirme ve kaydetme i lemleri yap l r. sabit raporlar için kullan l r. Oracle Discoverersa verinin yap s n yada ili kilerini bilmeden veriyi getirmeyi sa layan veri madencili i araçlar d r. -Sorgu sonuçlar düzenlenir. hesaplan r.Oturum kontrol statementlar .Sistem kontrol statementlar . -Herhangi bir tablo için kolon bilgilerinin listelenmesi -Son kullan c ya mesaj gönderilmesi ve cevap al nmas -Veritaban yönetiminin yap lmas SQL*Plus n ba lat lmas için 1 Terminal penceresi aç l r 2 Komut sat r na $sqlplus /nolog yaz l r 3 Ba lanmak istedi iniz kullan c ad yla beraber connect yaz l r 4 Kullan c parolas girilir 5 SQL*Plus ba lar ve default veritaban na ba lan r. -Third-party tools: SQL pekçok veritaban da t c s taraf ndan kullan lan standart bir dildir.Gömülü SQL statementlar SQL Kullanmak SQL.Data definition language (DDL) / Veri tan mlama statementlar . .Oracle Reports ve Oracle Discoverer: Bu raporlama araçlar karma k veritaban sorgular n sadece mouse a dokunarak yapmay sa lar. saklama. saklan r ve yazd r l r. çal t rma. komutlar az kelimeyle.Transaction kontrol statementlar . E er yarat lan SQL i görmek isterseniz. olabildi ince basit olmas yla ve komutlar n sayfalar doldurabilecek kadar karma k olmas yla oldukça zengin bir dildir. .SQL Nedir? Structured Query Language(SQL) kullan c lar n ve programlar n veritaban na eri mesini sa layan statementlar kümesidir.

ini dosyas na bak l r. Örne in a a daki s ralamada önce lastname kolonuna göre azalan sonra department_ d için artan s ralama yap l r. Deafult veritaban na ba lanmak istemiyorsak ba lanmak istedi imiz veritaban n n ad girilir. ORDER BY lastname DESC Birden fazla kolon için s ralama yapabilirsiniz. Sunucu prosesin ba lamas için isqlplusctl start komutu kullan l r. ORDER BY lastname DESC.department_id . 5 Connect identifier default veritaban na ba lanmak için bo b rak l r. Veriyi azalan s rada s ralamak için s ralamak istedi imiz koln ad n n ard ndan DESC kullan l r. -WHERE. SQL komutlar da ilk dört harfi kullan larak k salt labilir. iSQL*Plus browserla ba lanmadan önce sunucu taraf ndaki dinleyici prosesi ba lat lmal d r. e er olmazsa tüm sat rlar getirilir. 4 Oracle kullan c ad ve parola ilgili alanlara girilir. Bu komut SQL standartlar n n bir parças de ildir. FROM ile belirtti imiz tablolardan getirilecek veriler üzerindeki k stlar gösterir. History tab nda oturumla ilgili ana komutlar görülür. iSQL*Plus Kullanmak Workspace sayfas nda bir veya daha fazla SQL ve SQL Plus komutu girebilirsiniz. Ç kt da gördü ünüz gibi her kolonun da zorunlu olup olmad ve verisinin tipi görülür. ç kt lar n nas l olaca n ve i leme seçenekleri de i tirilebilir. SQL case sensitive bir dil de ildir. 3 iSQL*Plus sayfas web browsera gelir. Default s ralama artand r. ancak Oracle araçlar nca kullan lan pekçok SQL*Plus komutlar ndan biridir. iSQL*Plus çal ma alan web browsera gelir. Veriyi Sorgulamak Temel SELECT komutu 3 k s mdan olu ur: -SELECT tablo veya tablolardan seçece iniz kolonlar listeler. 6 Logine bas l r. Mesela 10 yerine 100 komutun saklanmas n . Örnekte komutlar karma k olarak yaz lm t r. Örnek. Execute butonuna t klay nca sayfaya yazd n z tüm komutlar çal r. Preferences iSQL*Plus penceresinin fonksiyonlar yla beraber görünümünüde de i tirebildi iniz bir aland r. Oracle veritaba n için browser-tabanl bir arayüzdür. -FROM hangi tablo veya tablolardan veri getirece ini belirtir. Bu komutlar yükleyebilir yada silebilirsiniz Default olarak 10 komut saklan r. Zorunludur. Örnek employees tablosunun yap s n gösterir. Prt numaras n ö renmek için $ORACLE_HOME /install/portlist. Sonuçlar alt k s mda görüntülenir. Veriyi S ralamak Ç kt y s ralamak için ORDER BY kullan l r. Sunucu proses ba ad ktan sonra iSQL*Plusa ba lanmak için 1 Internet veya intranete ba lan p. Zrounludur. web browser aç l r 2 iSQL*Plus n URLi girilirhttp://hostname:port/isqlplus iSQL*Plus n kulland port 5560d r. E er birden fazla komut girecekseniz SQL komutlar noktal virgül veya / ile ayr l r. Veriyi Tan mlamak DESCRIBE komutu veritaban nesnelerinin tan mlamalar n görmek için kullan l r. SQL*Plus ürününnün bir bile enidir. Seçimliktir.iSQL*Plus Nedir? iSQL*Plus.

Örnekte rapor 2 ayr tablodan verileri gösterir. Veritaban nda tablolar. UPDATE komutu gibi silinecek sat r say s WHERE ile kontrol edilir. mevcut transaction commit edilir. Not: NULL anahtar kelimesi sutuna bir de er eklemez. Transactionn a a daki durumlar olu tu unda biter -SAVEPOINT kullan lmam kullan c commit veya rollbackleri . views gibi de i ik nesneleri yaratabilirsiniz.dept_id Veriyi lemek Data Manipulantion Language(DML) komutlar veritaban ndaki veriyi de i tirmek için kullan l r: -INSERT veritaban ndaki tabloya veri sat rlar eklemek için kullan l r. -DROP veritaban ndaki nesneleri siler.Kullan c CREATE.dept_id= departments. Ço u durumda bu komutlar bir uygulaman n içinde bulunurlar. bir indekse sutun ekleyemezsiniz. Bir tablodaki sat rlar di er tablodaki sat rlarla ortak de erler kullan larak birle tirilir. Veriyi Tan mlamak Data definition language olu turan komutlar veritabn nesneleriyle çal mam z sa lar. -CREATE komutu veritaban nda yeni nesneler yaratmam z sa lar. Örne in tabloya bir sütun ekleyebilirken . E er mevcut transaction bir DML komutu içeriyorsa ORACLE önce ilk transaction commit eder sonra DDL komutunu içeren yeni bir transaction ba lat r. -DELETE : Tablodan sat rlar ç kar r. Oracle transaction için bir undo segmenti de atar. De i tirilecek sat r say s WHERE de kontrol edilir. E er WHERE k sm yoksa tablodaki tüm sat rlar de i tirilir. Raporu yaratmak için employee ve departments tablolar n ba lamal ve her ikisindeki verilere de ula mal y z. Not: Kullan c n n ba l oldu u ayn veritaban na eri en SELECT sorgular kümesi . bir nesen drop edildikten sonra referans edilemez. Örnekte: SELECT lastname. -UPDATE: Tabloda bulunanbir sat r de i tirmemizi sa lar. Silinene /at lan bir tablonun geri getirilmesi mümkündür. indeksleri sequences. Bir Tarnsaction bitti inde bir sonraki SQL komutu di er transaction ba lat r. -Kullan c processi anormal biçimde biterse. department_name FROM employess. Nesnelere ba l olarak de i tirilebilecek de i ik durumlar vard r. mevcut transaction rollback edilir. DROP. 2 veya daha fazla ili kili tablodan veri almk için birle tirme durumu da WHERE k sm nda yaz l r. ula lamaz. -Kullan c Oracledan koptuysa. Veritabn ndaki birden fazla tablodan veri gerekti inde. join durumu kullan l r.RENAME veya GRANT gibi bir DDL komutu çal t r r. departments WHERE employees. Bu bo luk yada O de ildir. Transactionlara Bak Çal abilir bir SQL statement çal maya ba lad nda transaction ba lar. Neseneyi tan mlad ktan sonra nesneyi de i tirmemiz gerekebilir. undo tablespacedeki kay tlar mevcut transaction son commit durumuna döndürmek için rollback komutunda kullan l rlar.Tablolar Birle timek Bazen birden fazla tablodan veri getirmek gerekir. Uygulama DML komutunu olu turur ve veri üzerindeki de i ikli i yapar. -ALTER veritaban nda mevcut nesnenin de i tirilmesini sa lar. bunlar genellikle primary ve foreign key kolonlar d r. de eri yoktur. SYSDATE ise DATE kolonuna o anki tarih ve zaman ekler.

PL/SQL oturum kontrol statementlar n desteklemez. SQL dilini yap sal programlama teknikleri eklemi tir. Bu mekanizma birden fazla kullan c n n ayn veriyi ayn anda güncellememesini sa lar. Daha sonra bunlar SQL içinde ve prosedürel statementlarda kullanabilirsiniz.Transaction Control Statement 3 tane transaction control statement vard r COMMIT. Her savepointin bir ad olmal . Oracle 10g kullan c lar n gereksiz yere ba ka kullan c lar n verisini blaklamad ndan emin olmak için fine grained kilti mekanizmas kullan r. Sabitleri veya de i kenleri di er statementlar n içinde kullanmadan önce tan mlamal s n z.fonksiyonlar ve bloklar) pekçok içiçe geçmi altbloklardan olu an mant ksal bloklard r. Zorunludur. DML ve transaction control statementlar n bir prosedürel dil program na yerle tirilir. . mevcut transaction n üstü kapal biçimde commit etmez ve PL/SQL de yoktur. Bir PL/SQL blo u 3 k s mdan olu ur: -DECLARE Bu k s m sabitleri ve de i kenleri tan mlayabilece iniz seçimlik bir k s md r. Oracle eski de erli tutmak için undo tablespaceleri veya rollback segmentleri kullan r. Di er Statement Kategorileri Session control statementlar Oturum kontrol statementlar kullan c oturumunun özelliklerini dinamik olarak yönetir. ROLLBACK. .SAVEPOINTler uzun transactionlar daha küçük k smlara böler.Rollback. ALTER SYSTEM Bu statement oracle instance n n özelliklerini dinamik olarak yönetir. Yani bir problemi yada altproblemi çözmek için bir mant ksal blok yarat l r. Redo log de i iklilerin kay tlar n içerir.Bir transaction commit etmek transaction içindeki SQL komutlar yla yap lm de i iklikleri kal c hale getirmektir. commit edilmemi bir transaction n yapt de i iklikleri geri almakt r.???? PL/SQL Nedir? PL/SQL blok yap l bir dildir. Güncelleme yapan bir kullan c ayn veri sat r n güncellemeye çal an bir kullan c yla kar la mad sürece di er kullan c lar bloklamamal d r. Veriyi Kilitlemek Oracle. böylece rollback yaparken belirledi imiz savepointe dönebiliriz. transactionlar aras ndaki veri tutarl l n ve bütünlü ünü kilit mekanizmas kullanarak sa lar. bu noktaya rollback ile dönü yapabilirsiniz. Bu komutlar mevcut transaction üstü kapal bir biçimde commit etmezler. Bu komut. Bu kod hem SQL hemde PL/SQL komutlar ndan olu ur. Zorunludur. -BEGIN Kod blo unun ba lang c d r. -END blo u bitirir.SAVEPOINT . . Yerel istisnalar burada tan mlan r. PL/SQL. Bir savepoint kurdu umuzda. Oturum kontrol Statementlar : -ALTER session -SET Role -System Control Statement Tek bir sistem kontrol statement mevcuttur. -EXCEPTION Bu k s m iste e ba l d r. Veri okuyan bir kullan c g ncellem yapan bir kullan c taraf ndan bloklanmaml d r. PL/SQL program n olu turan temel birimleri (prosedürler. Embedded SQL statements: DDL.

fonksiyonlar ve anonim bloklar içeren(bunlar n mant ksal olarak ili kili olmas gerekli) yap d r. Sun Microsystems taraf ndan 1995 sunulan nesne tabanl programlama dilidir. Böylece i letim sistemleri aras nda ta nmas n kolayla t r r. Javabyte kod platform ba ms zd r. Kod blo uda BEGIN komutuyla ba lamaktad r. tabloya bir sat r eklemek gibi. Bu bloklar n içiçe olmas kodun çal mas n n kontrolünü kolayla t r r.Functions/Fonksiyonlar: Fomksiyon tek bir de er döndüren(RETURN komutu kullan r) PL/SQL blo udur. BEGIN SELECT quantity INTO qty_on_hand FROM inventory WHERE product = 'TENNIS RACKET' FOR UPDATE OF quantity. Programc lar n grafik. Bunu IF THEN ELSE komutlar izler. Java Nedir? Java. bir kullan c n n veri taban na login olmas gibi. E er hiç tenis raketi yoksa sadece purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. ELSE INSERT INTO purchase_record VALUES ('Out of tennis rackets'. Bu durum tabloya ba l olabilir. Bu kod makine koduyla kayna kodu aras nda. -Packages: Prosedürleri. END IF. SYSDATE). E er 0dan fazla tenis raketi varsa miktar 1 azalt rl r ve purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. SYSDATE). hareket ve ses gibi dinamik uygulamalar yapmak için Javadan faydalanabilirler. IF qty_on_hand > 0 THEN -. Yada veritaban nda gerçekle ecek bir durum olabilir.Örnek PL/SQL Blo u DECLARE qty_on_hand NUMBER(5). END. JVM bytekodlar makinenin okuyabilece i komutlara dönü türür. -Object Types: Nesne tipi bir çe it veri tipidir. Bu isimlendirilmemi blok genellikle isimlendirilmi (fonksiyon yada prosedür) blo un içinde bulunur. COMMIT ile yap lan de i iklikler aktif hale gelir. -Triggers: Veritaban nda belirli bir durum olu tu unda çal an PL/SQL blo udur. End ile blok bitirilir. .1 WHERE product = 'TENNIS RACKET'.check quantity UPDATE inventory SET quantity = quantity . PL/SQL Kullanmak PL/SQL u yap larda kullan l r: -Anonim bloklarda: Bunlar isimlendirilmemi PL/SQL bloklar d r. . COMMIT. lk komut tenis raketi malzemesinini miktar n n yerel de i kene al nmas d r. INSERT INTO purchase_record VALUES ('Tennis racket purchased'. Java veritaban nda bytekodlar eklinde derlenir ve saklan r. Java programlar Java yorumlay c s (Java Virtual Machine) bulunan herhangi bir makinede çal t r labilir. -Procedures/Prosedürler: Prosedür belirli bir i i yapan PL/SQL blo udur. Üstte görülen blok bir say tutacak bir yerel de i ken tan m yla ba lar.

OCI. jenerasyon programlama dilleri ile yazarlar. Java 2 platformu Enterprise Edition middle tier bile enler. Sistem belle inin ve a ba lant lar n n verimli kullan lmas sa layarak performans ve ölçeklenebilirli i artt r r. Oracle C++ Interface(OCCI) OCCI. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL veritaban n n eri mesi için gömülü SQLleri çevirirler. Tek ba na Java uygulamalar . Java programlar JDBCyi ve PL/SQL stored prosedürlerini ça rmakta kullan labilirler.Oracle ve Java Java stored prosedürlerini herhangi bir PL/SQL blo undan. altprogramdan veta paketten ça rabilirsiniz. Java s n flar . Di er APIler Java Database Connectivity(JDBC): Javada yaz lm programlardan ili kisel veritabanlar na ula mak için kullan lan standart bir APIdir. 2katmanl istemci sunucu veya daha çok katmanl ortamlarda dinamik oturumlar ve transactionlar yönetmeyi sa lar ve N-tier yetkilendirmeye izin verir. Open Database Connectivity: ODBC bir uygulaman n birden fazla veri kayna na ba lanabilmesini sa layan standart bir arayüzdür. Di er APIler OCI nin alt nda yeral rlar. C ile yaz lm uygulamamlar n bir veya daha fazla Oracle veritaban sunucusuyla ileti im kurmas n sa layan application programming interface(API)dir. OCI den daha basit ve Pro*C/C++ dan daha do ald r ve C programc lar için bir arayüz sayesinde veritaban na nesne tabanl eri im sa lar. Veritaban n n yeni özellikleri ve yetenekleri uygulama geli tiricilerine OCI taraf ndan ula t r l r. . Oracle veritaban n yükleyebilir ve stored prosedürler olarak kullanabilirler. Ayn zamanda sü ük seviyeli OCI ye göre daha fazla geli mi özelli e sahiptir. OCI karma k ve güçlü dü ük seviyeli bir APIdir. Veritaban sürücüsü uygulamay belirli bir veri kayna na ba lar. PL/SQL stored prosedürlerini ve fonksiyonlar ça rman z sa lar. browserda çal an appletler. OCI Nedir? Oracle Call Interface. servletler ve Java Beanler JDBCyi kullan rlar. Ayn ekilde JDBC . Pro*C/C++ ve Pro*COBOL: Oracle veritaban n n ilk versiyonlar ndan bu yana programc lar gömülü SQL statementlar n programlar n içine C ve COBOL gibi 3.

com.daneprairie.This document was created with Win2PDF available at http://www. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .

Ba lang çta bu kullan c SYS. Database Control dbconsole sürecine ihtiyaç duyar. Oracle Gride ba lanmam veritabanlar için kendi ba na çal an yönetim konsolu sunar. Windowsta veya linuxtaki konsole hizmeti yard m yla bu servis ba lat l p durdurulabilir. iSQL*Plus uygulama sunucusu Oracle veritaban kurulumunda varsay lan olarak ba lat l r. Her bir veritaban Database Control ile ayr ayr yönetilebilir. SYSMAN veya SYSTEM olacakt r. .iSQL*Plus durdurup ba latma iSQL*Plus oturumunu açmadan önce iSQL*Plus uygulama sunucusu çal yor olmal d r. Dbconsole süreci ba lad nda veya durdu unda bu süreçte otomatik olarak ba lar veya durur. iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Linux). Database Control a eri ime yetkili bir kullan c bilgilerini kullanarak veritaban dan oturum aç n z. Management Framework Oracle Veritaban 10g yönetim çat s n n 3 ana bile eni vard r: Veritaban ve Instance Veritaban na ba lant ya izin veren L STENER Oracle Enterprise Manager Database Control. Veritaban kontrolünü ba latmak ve durdurmak. Dbconsole sürecini ba latmak için: #emctl start dbconsole Dbconsole sürecini durdurmak için: #emctl stop dbconsole Dbconsole sürecnin durumunu görmek için: #emctl status dbconsole Not: Bu komutlar çal t rabilmeniz için i letim sisteminizde $ORACLE_HOME/bin yollar n n tan ml olmas gerekmektedir. Bunlar için kurulum s ras nda belirledi iniz parolalar kullanan l r. Ba latma komutu: isqlplusctl start Durdurma komutu: isqlplusctl stop iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Windows) Ba lat > Programlar > Denetim Masas >Yönetimsel Araçlar>Servisler iSQL*Plus Windows Service OracleOracleHomeNameiSQL*Plus servisini ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Database Control eri me Web taray c n zdan u URL yi giriniz (varsay lan port numaras : 5500): http://hostname:portnumber/em E er veritaban ba lam ise Enterprise Manager Database Control Login sayfas n gösterecektir. Database Control sunucu-tarafl bir süreç kullan r. Herbir bile enin servisleri kullanmaya ba lamadan önce sa l kl bir ekilde ba lat lm ve veritaban sunucusunun durdurulmas ndan önce temiz bir ekilde durmu olmas gerekmektedir. Alternatif olarak iSQL*Plus Linuxtaki gibi konsole dan da ba latabilir veya durdurabilirsiniz.

Yönetim sekmesi 4. SYSDBA özel bir yönetim rolüdür ve system üzerinde bütün haklara sahiptir. E er SYSDBA ile ba lan rsan z sahibinin SYS oldu u ema içinde olursunuz. ALTER DATABASE OPEN/MOUNT. Database hakk nda genel bilgiler alabilirsiniz. Database ana sayfas Ana sayfadan performans.ora dosyas nda tan mlanm t r. Web taray c s ndan Database Control a SYS or SYSTEM olarak oturum aç n 2. Enterprise Manager Startup/Shutdown and Perform Recovery sayfas n gösterecektir. STATUS komutu listener hakk nda özet ve genel bilgiler verir. SHUTDOWN. hemde i letim sistemi yöneticisi oturum bilgileri istenecektir. durdurma. (Konfigürasyonu. SYSOPER and SYSDBA SYSOPER özel bir veritaban yönetim rolüdür. E er Listener çal yorsa Stop seçene i ile Listeneri durdurabilirsiniz. 6. Veritaban üzerinde STARTUP. Ayarlar sekmesinden. Bu durumda kullan c ad ve parolas soracakt r. ve durumunu görmek için: lsnrctl START [listener_name] lsnrctl STOP [listener_name] lsnrctl STATUS [listener_name] Listenerin ismi olan Listener_name listener. Advanced Options dan ba latma veya durdurma modlar n gerekti i gibi de i tirebilirsiniz. Varsay lan olarak LISTENER olarak gelir. A a daki komutlar Listeneri ba latma. RESTRICTED SESSION haklar na sahiptir. ALTER DATABASE BACKUP. Create ile varolan bir kullan c ya yönetim haklar n n atanmas yla yeni bir Enterprise Manager kullan c s olu turulmu olur. Di er database kullan c lar na yönetim eri im hakk vermek için: 1. Seçilen kullan c için parola belirlenir ve tamamlan r. Show SQL k sm nda ise ba latma ve durdurma için gereken SQL ifadesini görebilirsiniz. yönetim. u ad mlardan geçer: . Bu i lem için i letim sistemi kullan c s ile oturum açman z gerekmektedir. 3. portlar hakk nda) Ba latma ve Durdurma Ba latma veya durdurma dü melerine t klad n zda sizden hem veritaban yöneticisi. ARCHIVE LOG. Listener n durumunu de i tirme Veritaban ana sayfas ndan Listener ile ilgili bilgilere de ula abilirsiniz.E er veritaban durmu ise ba lat lmas gerekir. Veritaban n Ba latma Veritaban n ba latt n zda. bak m ve veritaban yönetme sayfalar na yönlenebilirsiniz. protokolleri. E er böyle bir durum varsa Startup/Shutdown butonuna bas n z. and RECOVER. yok e er çal m yor ise Start seçene i ile ba latabilirsiniz.

SMON arka plan i lemi Instance kurtar m n ba lat r. Arka plan i lemleri ba lat l r. alertSID. Bu sonuç a amas nda. Veritaban n açma a a daki görevlerden olu ur: Online data file lar n aç lmas Online redo log file lar n aç lmas Açmaya çal t n z veritaban nda herhangi bir data file veya online redo log file mevcut de ilse. Instance ba latma a a daki görevler ard kl ndan olu ur: $ORACLE_HOME/dbs dan ba lang ç dosyalar u s rayla okunur: lk olarak spfileSID. Oracle sunucu hata döndürür. Instance ba lat l r.ora . Normal veritaban i lemi ile herhangi mevcut bir kullan c veritaban na ba lanabilir ve belirli veri eri im i lemleri gerçekle tirebilir. Örne in. Ama.) Online Redo Log File n ar ivleme özelli ini aktif ve deaktif etme Tüm veritaban kurtarma i lemleri gerçekle tirilebilir. Veritaban n açma (OPEN) Normal veritaban i lemi demek.ora . Veritaban n ba lama a a daki görevleri içerir: Veritaban n daha önceden ba lat lm Instance ile ili kilendirme Parametre file larda belirtilen control file lar na konumlanmak veya açmak Data file lar n ve online redo log file lar n isimlerini ve durumlar n elde etmek için control file lar n okunmas . Veritaban n durdurma I letim sisteminin bütün fiziksel yap lar n n offline yedeklerini almak için ve de i tirilmi ba lang ç parametrelerinin yeniden ba lad nda aktif olmas için veritaban durdurulur.Instance Ba latma (NOMOUNT) Bir Instance sadece veritaban olu turma sürecince veya control files lar n tekrar olu turulmas nda NOMOUNT ad m nda ba lat l r. veritaban ba lan r ancak aç lmaz.E er o da bulunamaz ise initSID.E er bulunamaz ise spfile.log file ve trace files lar aç l r.ora PFILE parametresi de i tirilirse varsay lan STARTUP davran da de i tirilmi olur. ayn zamanda data file lar n ve online redo log file lar n olup olmad kontrolü yap lm yor. SGA bellek alan ayr l r. . Oracle sunucu bütün data file lar n ve online redo log file lar n aç labildi ini do rular ve veritaban n n tutarl l n kontrol eder. a a daki görevler için veritaban ba l olmal ama aç k olmamal d r: Data file lar yeniden isimlendirme (offline tablespace için data file lar veritaban aç k iken yeniden isimlendirilebilir. E er gerekirse. Veritaban n Ba lama (MOUNT) Belirli bak m i lemlerini gerçekle tirmek için. Instance n ba lamas ve veritaban n n ba lanmas ve aç lmas demektir.

Durdurma seçenekleri SHUTDOWN NORMAL Normal varsay lan durdurma yöntemidir. Oracle Instance durdurmadan veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Arka plan i lemleri sonland r l r ve SGA bellekten silinir. Bütün transaction lar bitti inde. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz l r. data file lar kapat lmaks z n sonland r l r. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. Instance. SHUTDOWN ABORT E er NORMAL ve IMMEDIATE durdurma i lemleri çal maz ise. Oracle sunucusu o anda veritaban na ba l olan kullan c lar n ba lant lar n kesmelerini beklemez. Tamamlanmam (uncommited) transactionlar geri al nmaz. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez SHUTDOWN IMMEDIATE Immediate veritaban durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: O andaki SQL ifadelerinin Oracle taraf ndan çal t r lmas n n tamamlanmas beklenmez. Oracle veritaban na ba l mevcut kullan c lar n n ba lant lar n kesmelerini beklemez. o anki veritaban Instance n ABORT edebilirsiniz. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz lmaz. . Not: Veritaban tutars z bir durumda iken yedek al nmas tavsiye edilmez. derhal durdurulur. SHUTDOWN TRANSACTIONAL Transactional durdurma istemcilerin çal malar n kaybetmelerini önler. ve bu otomatik yap l r. Veritaban kapat lmaz veya unmount edilmez. stemcinin çal maka olan transaction u bitti inde oturumu kapat l r. Oracle aktif transaction lar geri al r ve bütün ba l kullan c lar n ba lant lar n keser. ABORT durdurma a a daki durumlar sa lar: O anda Oracle taraf ndan çal t r lan SQL ifadeleri derhal sonland r l r. Bir sonraki yeniden ba latma Instance kurtarmas gerektirir. Bir transactional durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: Bu Instance üzerinde hiç bir istemci yeni bir transaction olu turamaz. Normal veritaban durdurma i lemleri a a daki durumlar sa lar: Yeni ba lant yap lamaz. Oracle sunucu durmadan sistemde ba l olan bütün kullan c lar n oturum kapatmalar n bekler. Oracle Instance durdurmadan önce veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez.Bir Instance durdurmak için SYSOPER veya SYSDBA olarak ba lanmal ve u komutlar kullanmal s n z: SHUTDOWN [NORMAL | TRANSACTIONAL | IMMEDIATE | ABORT] Bu komut zaten Shutdown butonuna bast n zda üretilecektir.

Ço u durumda. SHUTDOWN. Alert file . Bu dosya yönetilemeyecek kadar i ip büyüyebilir. Ba lang ç parametrelerini görme Oracle veritaban sizin i lerinizi ve performans n z iyile tirmeniz için belli say larda ba lang ç parametresi tutar.Ba lang ç Parametre file lar (Initialization Parameter Files) Oracle bir instance ba latmak için ya ba lang ç parametre file(initialization parameter file) lar n yada sunucu parametre file(server parameter file) lar n okumal d r. parametrelerde ki de i iklikleri Instance durdurulup yeniden ba lat lana kadar korur. server parameter file kullanarak ba lang ç parametrelerinizi sunucu taraf nda diskte metin olarak tutabilir ve yönetebilirsiniz. çünkü varsay lan de erleri ço u durumda yeterlidir. Ayn zamanda bu metin dosyas n n binary halide SPFILE tutulmaktad r. 28 temel parameter vard r. mesajlar n ve hatalar n kronolojik loglar d r. iyi bir performans almak için basic parametre lerini de i tirmek gerekmektedir. deadlock hatalar (ORA-60) Yönetimsel SQL ifadeleri.log ye sahiptir. advanced parametre leri de i tirmek daha iyi performans sonuçlar verebilmektedir. Kritik olmayan hatalar ve bilgilendirme mesajlar n da görebilirsiniz. Errors during the automatic refresh of a materialized view Enterprise Manager izleyicileri alert log tutar ve sizi kritik hatalardan haberdar eder. Alert loglar görme (Viewing the Alert Log) Neredeyse her veritaban alert_sid. blok bozulma hatalar (ORA-1578). payla lm server fonksiyonlar ve da t c süreçler ile ili kilidir. Oracle genelde ba lang ç parametrelerini metin olarak initialization parameter file da tutar. ROLLBACK SEGMENT and the Enterprise Manager or SQL*Plus statements STARTUP. CREATE. Oracle server parameter file SPFILE dinamik olarak olu turman z tavsiye eder. ve RECOVER Baz mesajlar ve hatalar. Ba lang ç parametreleri 2 gruba ayr l r: temel(Basic) ve geli mi (Advanced). ALTER. Görüntünün otomatik yenilenmesi s ras nda gerçekle en hatalar. Server parametre file larda tutulan ba lang ç parametreleri tutarl d r. Bunlardan sadece birkaç tanesi aç kça de i tirilir. . Geli mi parametreler uzman DBA lere veritaban n n davran n gerekti i gibi de i tirebilmeleri için ayr lm t r. TABLESPACE. Bu dosya sunucu üzerinde veritaban ile birlikte ve background_dump_dest ba lang ç parametresi ile belirtilen dizinde tutulur. ve unlar içerir: Bütün iç hatalar(ORA-600). Veritaban alert file a yazmaya kalkt nda e er yok ise alert file yeniden olu turacakt r. DROP DATABASE. ARCHIVE LOG. Bu dosyalar veritaban ve instance için yap land rma parametrelerinin listesini içerir. Baz durumlarda. Dolay s yla s k s k yedek almal ve eskisilerini silmelisiniz.

com.daneprairie. .This document was created with Win2PDF available at http://www. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

Bir veritaban n n verisi. Tablespaceler 2 yöntem kullan larak olu turulurlar: -Locally Managed Tablespaceler: Tablespace içindeki segmentler bitmapler ile yönetilirler. 6 Status ba l alt nda Read Write seçilir. -Dictionary Managed Tablespaceler: Extendler data dictionary taraf ndan yönetilir. Bir extend tekrar kullan m için ayr ld nda yada b rak ld nda. Bu geriye uyumluluk içindir. 3 Table space için bir isim yaz n. Bir extend ay rt ld nda veya burak ld nda Oracle sunucu data dictionarydeki uygun tablolar günceller. Dictionary managed tablespace için extendleri daha aktif biçimde yönetmeniz gerekir ve takip etmek için data dictionarye ula mak gerekir. Yada bir ba kas her biri 2 datafile içeren 3 tabelspaceden olu ur. Bunlar veritaban verisini tutar Oracle veritaban ndaki her tablespace bir veya daha fazla data filedan olu ur. 13 E ik de eri de belirlendikten sonra Oke basal m. 12 Threshold tab nda Threshold sayfas n açal m. Tablespace sayfas na dönelim ve tablespace yaratmak için onay m z verelim. 1 . Yeni tablespaceimizi Results k sm nda görebiliriz. Tablespacede Alan Yönetimi Tablespaceler extenlerin içinde yer al rlar. veritaban n n herbir tablespaceini olu turan datafilelarda tutulur. Bunlar Oracle n çal t i letim sisteminin olu turdu u fiziksel yap lard r. Yeni Bir Tablespace Yaratmak Bir tablespace olu turmak için 1 Tablespace sayfas na girin. Bu sayfa bo alan kullan m için bir e ik de eri belirlememizi sa lar. Bitmapin içindeki her bit blok yada blok grubuna kar l k gelir. Big file tablespaceleri çok büyük veritabanlar yla kullan l rlar. 10 Storage tab na t klad m zda Create Tablespace Storage gelir. 2 Create butonuna bas n. Increment alan nda her bir datafile doldu unda ne kadar büyümesini istedi imizi belirityoruz. tablespace ve data filelar birbirleriyle yak ndan ili kili olmalar na ra men önemli farkl l klar vard r: Oracle veritaban bir veya daha fazla mant ksal depolama birimi olan tablespacelerden olu ur. En basitinden bir Oracle veritaban . Böylece Create Tablespace sayfas na dönülür.Storage Structures Tablespace ve Datafilelar Veritaban . Dictionary managed tablespacelerin kullan m Oracle taraf ndan önerilmiyor. bir tablespace ve bir datafiledan olu ur. Locally Managed tablespace extendleri Oracle veritaban sunucusu taraf ndan verimli bir biçimde yönetilir. Locally Managed seçene ini seçin. 8 Add Datafile sayfas nda dosya ismi girilir. Permanent tablespaceler sistem veya kullan c lar taraf ndan yarat lan kal c veritaban nesneleri olarak saklan rlar. 4 Extend Management ba l n n alt nda. Tekbir veritaban 65535 datafiledan olu abilir. Bir tablespacein en az 1 datafile olmal d r. 11 Bu sayfadaki tüm de erleri default kabul edelim. Not: E er mevcut bir tablespaceden yaratmak isterseniz Actions menusunden Create Like seçin. Maksimum dosya büyüklü ünü Unlimited b rakal m. Locally Managed Tablespaceler için Depolama Locally managed tablespace içindeki extendker 2 farkl yolla sakalanabilir. Böylece datafilelar tablespace eklenebilir. Default olan bu seçenektir. Tablespaceimizi locally managed kullanmal y z. 5 Type ba l alt nda permanent/sürekli seçilir. 9 Storage k sm nda Automatically extend datafile when full(Autoextend) seçilir. Read/Write durumu kullan c lar n tablespace yaratt ktan sonra okuma yazma yapabilmeleri içindir. Oke basal m. Oracle sunucu bitmaplaeri bloklar n yeni durumunu gösterecek ekilde yeniler. Fie directory ve File Size için default de erler b rakl r. E ik de erine ula ld nda bir uyar al rs n z. 7 Datafiles k sm nda Add seçilir.

Veritaban tablespaceleri için default thresholdu seçebilirsiniz veya mevcut tablespacein Warning ve Critical sahalar n belirleyebiliriz. Her veritaban kullan c lara kendi temporary tablespacei olarak atanm temporary tablespace e sahiptir.-Otomatik: Autoallocate olarak da adland r l r. (tabelspace kota bilgileri hariç) Not: E er data dictionary managed tablespaceleriniz varsa ve locally managede döndürmek istiyorsan z. Bu tip bo alan yönetimi otomatik segment yönetimi olarak adland rl r. Tüm bunlar SYS emas nda bulunur ve SYS kullan c s taraf ndan eri ilir yada gerekli yetkilere sahip yönetici kullan c larca. Bir bitmap sat r eklemek için uygun olan bo alan miktar na ba l olarak her data blo un ve segmentin durumunu gösterir. Daha Önceden Yüklenmi Veritaban ndaki Tablespaceler Daha önceden konfigüre edilmi veritaban n zda bulunan tablespaceler SYSTEM: System tablespacei Oracle veritaban sunucusu taraf ndan veritaban n yönetmek için kullan l rç Data dictionary ve tablolarla beraber veritaban hakk ndaki yönetimsel bilgileri de içerir. Data blokta olu an daha az veya daha çok alan yani yeni bir durum bitmapde gösterilir. Default büyüklük 1mbdir. Örne in çal ma alan n s ralamak için kullan l r. UNDOTBS1: Undo bilgilerini tutmak için veritaban sunucusu taraf ndan kullan lan undo tablespacidir. -Uniform: Autoallocate Extend büyüklükleri sizin belirledi iniz belirli bir büyüklükte olurlar. Temporary tablespaceler için otomatik seçene ini kullanmamal s n z. Yerel yönetilen tablespaceler data dictionary tablolar nda bo alanlar tutmazlar. bu tablolardaki çeki meyi azalt r. Extent büyüklü ünü siz belirleyemezsiniz. TABLESPACE_MIGRATE_TO_LOCAL Logging Tablespacedeki nesnelere de i iklikler yapt n zda de i iklikler redo streame kaydedilirç bu redo stream bellekte ba lar. Sisteme ait olmayan kullan c lar taraf ndan yarat lan tüm nesneler için USER tablespacei default tablespacedir. Her Oracle Databse 10g veya daha yüksek seviyeli veritaban SYSAUX tablespaceini kullanmal d r. Online redo log dosyalar na yaz l r. Bo listeler sat r eklemek için uygun bo alana sahip data bloklar n n listesidir. DBMS_SPACE_ADMIN. Locally managed tablespacelerin avantajlar : Locally managed tablespaceler dictionary managed tablespacelere göre avantajlar vard r: Yerel yönetim tekrarl alan yönetim operasyonlar n önler. çünkü data dictioaray içindeki bilgiler güncellenmez. Bitmaplar büyütmek için yap lan de i iklikler undo bilgisi yaratmaz. -Manual: Segmentler dahilinde bo alanlar yönetmek için bo listelerin kullan lmas d r. SYSTEM tablespaceini kullanan bile enler ve ürünler veya Oracle n daha önceki sürümlerindeki sahip olduklar tablolar imdi SYSAUX tablespaceini kullan yorlar. USERS: Bu tablespace kal c /sürekli kullan c nesneleri ve verileri için kullan lan tablespacedir. Yerel yönetilen extentlerin büyüklükleri sistem taraf ndan otomatik olarak alg lan r. Kullan c hesab yarat ld nda e er belirlenmi bir tablespace yoksa Oracle kullan c ya bu tablespacei atar. Bu tip bo luk yönetimi manuel segment space management olarak adland r l r. Tablespace içindeki extenlerin büyüklükleri sistem taraf ndan belirlenir. FREELIST ve FREELIST GROUPS depolama parametrelerini belirmek ve ayarlamak gerekmektedir. TEMP: Bu tablespace geçici tablolar ve SQL komutlar çal t r rken olu an indeksleri tutar. Her veritaban n n veritaban yarat l rken undo tablespace olmal d r. Bitmap bo alanlar n otomatik olarak Oracle taraf ndan yönetilmesini sa lar. Tablespacede bulunan ema nesnelerinin PCTUSED. Eger loggingi kapatt ysan z. Extendler yerel yönetildi inde kom u bo alanlar otomatik olarak izlenir. 2 . Default temporary tablespace TEMP tablespaceidir. Temporary tablespacedeki tüm extentler uniform büyüklüktedir. Locally managed tablespaceler için segment alan yönetimi -Otomatik: Oracle segmentlerin bo alanlar n yönetmek için bitmap kullan l r. SYSAUX: System tablespacei için yard mc bir tablespacedir. Thresholds Threshold tab nda mevcut ver. Bo alanlar n birle tirilmesi gereksinimini gözard eder. Undo tablespaceler için uniform uygulanmaz.(baz durumlarda archive log dosyalar na da yaz l r) Bu prosessi kapatabilirsiniz. tablespacedeki nesneler herhangi bir hata durumunda kurtar lamazlar.taban için kullan lan threshold miktar ayarlan r.

-Read Only: Tablespace ba lant da read-only moddo olmas için read only belirtilir. Temporary: :Tablespacein bir veya daha fazla dosyas nda hata durumu varsa tablespace geçici oalrak offline yap l r. geri yükleme tablespacein önce online duruma getirilmesini ister. E er veritaban n z NOARCHIEVELOG modda çal yorsa tablespacei immediate offline yapamazs n z. sistem de i ikliklere göre tablespaceinizi de i tirebilirsiniz.EXAMPLE: Bu tablespace veritaban yarat l rken yüklenen örnek emalar içerir. -Change Size: Mevcut tablespacein büyüklü ünü datafile ekleyerek yada mevcut datafile n büyüklü ünü de i tirerek de i tirebilirsiniz. Yeniden isimlendirmek için yeni bir isim vererek onaylar z. -Make Read Only: Tablespacee tüm yazma i lemlerini durdurur. SYSTEM ve SYSAUX tablespaceini readonly yapamazs n z. Bu durumda mevcut transactionlar bitirilir. -Show dependencies: Tablespaceimizin ba l oldu u nesneleri yada nesnelerin ba l oldu u tablespacei gösterir. Tablespace ile Yapabileceklerimiz Actions menusunu kullanarak tablespaceiniz için pekçok i yapabilirsiniz. Use default Thresholds: Mevcut ayarlar kullan r. E er dosyalar offline de ilse fakat temporary kelimesini kullan yorsan z. Disable Thresholds: Tablespace için alan kullan m uyar lar n kapat r. Tablespacein tipine göre -Read/Write: Tablespace e yaz labilir ve okunabilir. Bu bir text dosyas na kopyalayarak daha sonra gerekli durumlarda kullan labilir. edit denir. Veritaban n n kalan aç kt r ve kullan c lar verilere eri ebilir. geri yükleme s ras nda tablespacei online yapmam za gerek yoktur. E er datafile dosyada kullan lan alandan daha küçük yaparsan z ORA 03297 hatas n al rs n z Storage Options: Tablespacein hatalar saklama davran n de i tirmek için Storage a t klay n Thresholds: Tablespace için uyar ve kritik kullan lan alan miktar n de i tirebilirsiniz. Edit datafile sayfas nda datafile n büyüklü ünü de i tirebilirsiniz. Durumunu de i tirmek için : Bir tablespace 3 de i ik durumdan biri olabilir. Mevcut transaction n tamamlanmas na izin verir ancak yeni bir DML veya yazma i lemi ba latmaz. Örnek emalar örneklerimiz için ortak bir platform sa lar. Böylece tablespacedki nesnelerin yerlerini de i tirebilirsiniz. -Generate DDL: Tablespacei olu turan DDL komutlar n olu turur. Mevcut datafile n büyüklü ü de i tirmek için Datafiles k sm ndaki datafile seçilir. Oracle daha önceden offline olmam data filelar al r ve checkpointle i aretler. Oracle tüm datafilelar için bir checkpoint al r ve offline yapar. Immediate: Table space offline durumuna hemen al nabilir ancak Oracle datafilelara checkpoint koymaz. -Reorganize: Reorganization sihirbaz n ba lat r. ForRecover: Bu ayar uygun görülmemektedir. -Make Writable: DML ve di er yazma i lemlerine izin verir. Normal: Tablespace e er tablespacein hiçbir datafile nda hata durumu yoksa normal biçimde offline yap l r. Böylece veritaban n n bu k sm geçici olarak kullan ma kapan r. Offline yaparken seçenekleriniz vard r. -Add Datafile: Tablespace e Datafile ekleyerek daha büyük bir tablespace olu turulur. -Place Online: E er tablespace offlinesa online hale getirilir. Tablespace read-only modda online olabilir. -Make Locally Managed: E er var olan tablespaceiniz dictionary managed ise bunu locally managede çevirir. Bu syntax geriye uyumluluk için bulunmaktad r. Tablespace e yeni bir datafile eklemek için Add butonuna bas n Add Datafile sayfas ndaki bilgiler doldurulur. Immediate derseniz. Bu i lem tablespace nesneleri en fazla kullan ma ula madan önce yap lmal d r. -Offline: Online bir tablespacei offline yapabilirsiniz. -Create Like: Ba ka bir tablespacei ablon olarak kullanarak ba ka bir tablespace yarat r. Specify Thresholds: Belirli bir tablespace için thresholdlar ayarlayabilmemizi sa lar. Tablespacei De i tirmek Tablespacei yaratt ktan sonra. 3 . ancak daha fazla DMl komutuna (tablespacedeki de i mi bloklar olu turan tarnsaction n rollback hariç) izin verilmez. Tablespacei daha büyük veya daha küçük yapabilirsiniz.

Bir tablespacei yok edebilmek için DROP TABLESPACE sistem yetkisine sahip olmal s n z. sterseniz Oracle n i letim sistemi dosyalar n (datafiles) silebilmesi için ayarlar yapabilirsiniz. Bir tablespacei yok etti inizde veritaban yla ili kili control filelara olan pointerlar kald r r. Seçilen tablespacein tipine göre baz i lemler yap lamaz. Tablespace seviyesinde bu öneri tablespacedeki her segment için üretilir. nesnenin alan bölümlemeye ba l olarak geri alma için uygun alanlara sahip olup olmad n anlamada yard mc olur. Dropping Tablespace Tablespace ve içindekileri(segmentleri) e er tablespace ve içindekilere daha fazla gereksinim duymuyorsak yok edebiliriz. Mesela SYSTEM tablespaceini offline yapamazsan z yada undo tablespacei readonly yap lamaz. -Take offline: E er tablespace onlinesa bu tablespacei offline yapar. daha sonra i letim sisteminize bu dosyalar silmesini söylemelisiniz. çindeki aktif olan tablespacei yok edemezsiniz. View tablespace sayfas nda alter tablespace seçene i ile tablespacei de i tirebilirsiniz Tablespacei ve data file sorgulamak için Tablespace bilgisi: -DBA_TABLESPACES V$TABLESPACE Datafile bilgisi DBA_DATA_FILES -V$DATAFILE Temp file Bilgisi DBA_TEMP_FILES -V$TEMPFILE 4 . E er Oracle data filelar tablespacei silerken silmesi için ayarlamazsan z.-Run Segment Advisor: Segment Advisor. Not: tüm bu i lemler tüm tablesoaceler için uygun de ildir. Tablespace Bilgisini Görmek Özelliklerini görmek istedi iniz tablespace t klay n. Örne in eger bir tablespacede ki bir tablo bir kullan c taraf ndan kullan l yorsa veya commit edilmemi transaction için rollback durumundaki undo verileri tablespacedeyse tablespacei yok edemezsiniz. Tablespace silinmez sadece eri ilmez.

daneprairie.This document was created with Win2PDF available at http://www. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .com.

2. Profil ayn zamanda kullan c parola k s tlamas d r(parola uzunlu u. instance ve veritaban kullan m nda ki kaynak limitlerine verilen isimdir. parmak izi. Ço u sistemlerde. Ama Oracle10g fiziksel özelliklerine göre (retina. Varsay lan bir tablespace olmal d r. . Kullan c ad 30 karakteri geçemez. Bir yetkilendirme metodu olmal d r.. Veritaban ana sayfas na geliniz. Administration -> Security -> Users. geçerlilik zaman . Baz lar nda ise birçok kullan c genel bir kullan c hesab n payla maktad r. komut sonland r l r ve kullan c hata mesaj al r: ORA-02393: exceeded call limit on CPU usage . Geçici i lerini yapabilece i bir tablespace olmal d r.) yetkilendirmeyi de desteklemektedir. ama kullan c n n bütün oturumunu etkilemez. Kullan c olu turulabilir. E er i lemci ça r ba na k s tlanm sa ve kullan c bu s n r a m ise. Bir veritaban kullan c s olu turmak için: 1. Oracle10g de her bir veritaban kullan c s n n unlara sahip olmas gerekmektedir: E siz bir kullan c ad olmal d r. 3. RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi FALSE verilir ise k s tlamalar yok say l r. Profiller yöneticinin a a daki sistem kaynaklar n kontrol etmesine müsaade eder: lemc: lemci kayna oturum ba na ve ça r ba na olarak k s tland r labilir.Veritaban Kullan c Hesaplar Bir kullan c n n veritaban na eri ebilmesi için kullan c n n geçerli bir kullan c hesab n n olmas ve ba ar l bir ekilde do rulanmas gerekmektedir. silinebilir ve güncellenebilir. Kullan c olu turma Oracle Enterprise Manager mevcut veritaban na eri ime izni olan kullan c lar yönetmenize olanak verir. Sadece bir komutun veya ça r n n (sistem ça r s veya veritaban komutu) çok fazla i lemci harcamas na bakar. hata al r ve oturumu kapal t r demektir: ORA-02392: exceeded session limit on CPU usage. ). Profil için k s tlamalar aç kça belirtilmelidir. Bir kullan c profili olmal . Profiller ve kullan c lar Profiller. Mesela kullan c s ralama yaparken kulland geçici nesneleri buraya atabilir. özel karakterler içeremez ve bir harf ile ba lamal d r.. you are being logged off Ça r ba na k s tlama da ayn eydir. Create dü mesi ile yeni bir kullan c olu turulur. Bu sayfada mevcut veritaban kullan c lar listelenmektedir. Her bir kullan c bir profile atan r ve sadece tek profile ait olabilir. e er bu profili kullanan bir kullan c bireysel oturumunda 10 dakikadan daha fazla zamanda i lemciyi kullan rsa. En genel kullan mda olan yetkilendirme metodu Parola d r. Profil RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi TRUE yap lmad kça k s tlamaya maruz b rak lamaz. lemci/Oturum k s tlamas n n 1000 olmas demek. E er kullan c nesnelerini olu turabilece i bir tablespace belirtmez ise varsay lan olarak bir tablespace atan r. her bir veritaban kullan c s n n kendi kullan c hesab vard r.

Network/Bellek: Her veritaban oturumu sistem belle ini harcar. Mesela. Bu yöntemi kullan rsan z OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresini ayarlaman z gerekmektedir. Bu k s tlama sadece oturumlar n payla lm sunucu kulland klar nda etkilidir. ) . parmak izi. (Retina. kullan c olu turuldu unda ona geçici bir parola atan r ve süresi doldurulur. Oracle OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresinin tan mlad ön eki kullan c lar n i letim sistemi kullan c s n n hesap isminin ba na ekler. Bu parametrenin varsay lan de eri OPS$ d r. Özel SGA: S ralama gibi özel i lemlerin harcayaca SGA alan n k s tlar. Harici: letim sistemi taraf ndan yetkilendirmedir. Disk G/Ç: Kullan c n n oturum ba na veya ça r ba na okuyabilece i veri miktar n k s tlar. Kullan c ya i letim sistemi harici kullan c ad ve parolas belirtilmeden sistemde oturum açabilmeyi sa lar. Okuma/Oturum Ba na ve Okuma/Ça r Ba na hem bellekten hem de diskten toplam okuma say s n belirtir. kayna veya uygulamalar kullanmak isteyen birinin do rulanmas demektir.) Ba lant Zaman : Kullan c n n oturumunun otomatik olarak sonland r lmas için geçmesi gereken süre. (E er kullan c yerel sunucuda oturum açmam ise network kaynaklar n da kullan r. Sonraki i lemleri için geçerli bir kimlik oldu u kan tlan r. Bo Zaman: Kullan c oturumunun otomatik olarak sonland r lmadan önce bo kalabilece i zaman. Bu tip yetkilendirmede oturum açmak için veritaban parolas kullan lmaz. OS_AUTHENT_PREFIX öyle oldu unu varsayal m: OS_AUTHENT_PREFIX=OPS$ E er tsmith ad nda ki kullan c Oracle veritaban na i letim sistemi hesab yla ba lan r ve i letim sistemi taraf ndan yetkilendirilir ise Oracle OPS$tsmith veritaban kullan c s na kar l k gelen kay t var m yok mu diye kontrol eder. Yetkilendirme yap ld ktan sonra. Kullan c olu turdu unuzda ilk olarak bir yetkilendirme yöntemi belirlemelisiniz. Mevcut oturumlar: Veritaban kullan c s n n ayn anda kaç tane oturum açabilece inin say s d r. Bu varsay lan kullan c i lemlerini etkilemez. Parola: Oracle veritaban nda bir kullan c yetkilendirme yöntemidir. yetkilendirme i lemi tüm eri ime veya gerekiyorsa k s tl eri ime ve i yap labilmesine müsaade eder. Bunun da anlam kullan c sistemde ilk oturum açt nda parolas n de i tirmesi gereklili idir. veriyi. Kullan c lar Yetkilendirme Yetkilendirme demek. Global: Oracle Geli mi Güvenlik özelli i ile kullan c lar n çe itli fiziksel özellikleri ile yetkilendirmeye müsaade eder. Sadece kullan c hiçbir i yapmad nda bo kald zamand r. Not: OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresi ço u i letim sisteminde büyük küçük harfe duyarl d r. Bir kullan c Oracle a ba lanmaya çal t nda Oracle ön ekli kullan c ad ile veritaban nda ki kullan c ad n kar la t r r.

yordam. Checklist for Creating Users Bir kullan c olu turmak için. Mesela tablespace olu turabilme bir sistem yetkisidir. indexleri. Sistem Yetkileri Sistem yetkisi vermek için. kullan c olu turuldu unda herhangi bir yetki verilmez. bu nedenle kullan c ad ve ema ad birbirinin yerine kullan labilir. görünüm. bu da veritaban nda herhangi bir i lem yapamayaca anlam na gelir. 100 farkl sistem yetkisi bulunmaktad r. Baz kullan c lar kullan c n n veritaban nda oturum açmalar için de il de sadece ema olu turmas için olu turulur. yönetici bir profil atamal . Yetkiler Yetki. Nesne Yetkisi: Nesne yetkisi kullan c ya. ema nesneleri. Bir kullan c olu turuldu unda kilitli ve serbest durumlar na sahiptir. yani kullan c bu hesapla oturum açamamal . veritaban na ba lanmas na ve baz nesneleri olu turabilmesine müsaade eden baz yetkileri verir. Kilitli olmas demek sistemde oturum açamamas demektir. Yeni kullan c lar n durumlar varsay lan olarak serbest yap l r. ema üzerinde her türlü yetkiye sahiptir ve di er kullan c lar n bu nesneleri kullanmalar na izin verebilir. Özel bir izin olmadan kullan c sadece kendi nesnelerine eri ebilir. görünümleri. Mesela . uygun yetkileri seçin ve onaylay n. System Privileges ba lant s na t klay n. Ayn ema içindeki nesneler farkl tablespacelerde olabilirler ve bir tablespace farkl emalardan nesneleri bar nd rabilir. ve Kiliteme Varsay lan tablespace e er bir tablespace belirtilmemi se nesnelerin olu turuldu u yerdir. Sistem yetkisi yönetici taraf ndan verilebilir. E er siz belirtmez iseniz sistem tan ml geçici tablespace kullan l r. Veritaban Kullan c lar ve emalar ema. Geçici tablespace ise herhangi bir s ralama i leminin gerçekle ti i yerdir. Bir kullan c olu turuldu unda onunla ayn isimde ve ona ait olan emas da olu turulur. fonksiyon veya paket gibi belirli nesne üzerinde özel i lemler yapma izni verir. Database Control otomatik olarak. ANY ifadesi ile yetki vermek. tablo. tabloyu.Varsay lan ve Geçici Tablespace. ve bir tablespace atamal . Bu hesaplar mutlaka kilitli olmal d r. bir yetkilendirme metodu seçmeli. Bir tablespace ile ema aras nda bir ili ki yoktur. Bir kullan c sadece kendisiyle ayn isimde olan ema ile ili kilendirilebilir. eman n sahibi. Java ve PL/SQL depolanm kodlar n içerir. Varsay lan olarak. Not: Varsay lan ve geçici tablespace leri veritaban seviyesinde tan mlamak mümkündür. Yetkiler iki kategoriye ayr lmaktad r: Sistem Yetkisi: Her bir sistem yetkisi kullan c ya veritaban üzerinde belirli i lemleri yerine getirebilme olana verir. seri. Nesne yetkisi nesnenin sahibi taraf ndan ve yönetici taraf ndan verilebilir. bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u nesnelerin birle imidir. ema sahibi olan kullan c ile ayn ada sahiptir. ema nesneleri özellikle belirtilmediyse kullan c n n varsay lan tablespace inde olu turulur. Mesela index olu turma veya SELECT sorgusunda ORDER BY ifadesini kullan rken geçici tablespace kullan l r. Buna ra men kullan c n n herhangi bir tablespace de kotas yok ise nesne olu turamayacak. belirli tipteki SQL ifadelerini çal t rabilmek veya ba ka kullan c lar n nesnelerine ula abilmektir. emalar üzerinde çapraz yetki demektir.

CREATE ANY DIRECTORY yetkisi ile kullan c güvensiz kodlar ça rabilmektedir. Sistem yetkilerini vermeden önce güvenlik gereksinimlerini dü ünmek gereklidir. MANAGE. ba latma. Kullan c lara SYSTEM ve SYSAUX tablespace inde kota vermemelisiniz. MB. DROP ANY object: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesneleri silebilme yetkisi verir. ). Bu kullan c ya bu kadar yerin tahsis edilece i anlam na gelmez. De er: Kullan c ya verilen kotan n say sal ifadesidir. kurtarma ve di er yönetimsel görevleri yapabilme yetkisi verir. Bu yetki verilirken dikkatli olunmal . Varsay lan olarak kullan c lar n herhangi bir tablespace de kotas olmamaktad r. Kullan c lar n kendilerine atanan geçici ve undo tablespacelerinde kotaya ihtiyac yoktur. ALTER TABLESPACE: Yönetici olmayan kullan c lar genellikle tablespaceleri kontrol edememelidir. Baz sistem yetkileri genelde sadece yöneticilere verilir: KISITLI OTURUM: Bu yetki kullan c ya veritaban k s tl modda aç k olsa bile oturum açabilme imkan verir. SELECT ANY TABLE yetkisi kullan c ya di erlerinin tablolar n da sorgulayabilme yetkisi verir. sadece SYS ve SYSTEM kullan c lar SYSTEM veya SYSAUX tablespace üzerinde nesne olu turabilmelidir.(KB. SYSTEM ve SYSAUX içerir.object ile de verilebilir.CREATE TABLE yetkisi kullan c ya verildi inde. kullan c sadece kendi emas içinde olu turabilir. Vermek istedi iniz nesne yetki tipini seçiniz. Kullan c ya bir tablespace içinde kota vermenin 3 yolu var: S n rs z: Kullan c n n tablespace içinde mümkün oldu u kadar alan kullanabilmesine müsaade eder. Admin Option dü mesini seçmek bu kullan c n n bu yetkiyi yönetebilmesine ve di er kullan c lara sistem yetkisi olarak verebilmesini sa lar. Sonra uygun yetkiyi listeden seçiniz ve ekleyiniz Kullan c lara kota verme Kota tablespace içinde belirlenen yer miktar d r. Yani tablespace içinde bu kadar yer yok ise kullan c kotas kadar yer kullanamayacakt r. UNLIMITED TABLESPACE sistem yetkisi: Bu sistem yetkisi bütün bireysel tablespace kotalar n n üzerine yazar ve kullan c ya tüm tablespace ler üzerinde s n rs z kota verir. ALTER DATABASE ve ALTER SYSTEM: Yönetici olmayanlar n veritaban veya Instance de i tirmesine izin verilmemelidir. Ya da bu i i username. Add Buton ile yetkiyi ekleyiniz. Nesne Yetkileri Nesne yetkisi vermek Object Privileges ba lant s ndan yap labilir. GRANT ANY OBJECT PRIVILEGE: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesne üzerine di er kullan c lara yetki verebilmesine izin verir. . CREATE ANY DIRECTORY: Oracle geli tiricilere PL/SQL içinden harici kod (C kütüphanesi) ça rabilmelerine izin verir. DROP. CREATE. SYSDBA ve SYSOPER: Bu yetkiler kullan c ya veritaban n durdurma. kodun bulundu u i letim sistemi dizini sanal Oracle dizinine ba lanm olmal d r. Benzer olarak. Güvenlik önlemi. EXEMPT ACCESS POLICY: Bu yetki kullan c ya tabloda veya görünümlerdeki güvenlik fonksiyonlar atlamas n sa lar.

Rol birbiriyle ili kili yetkiler toplulu una verilen isimdir. Önceden tan mlanm roller Baz roller otomatik olarak veritaban olu turma scriptini çal t rd n zda tan mlan r. Ve burada hata yapma olas l çok yüksektir. Rollerin Faydalar Daha kolay yetki yönetimi Yetkilerin yönetimini kolayla t rmak için rol kullan l r. Rolleri veritaban yetkilerini yönetebilmek için kullanabilirsiniz. Roller hem sistem hem de nesne yetkileri içerebilir. Bir rolü aktif etme kullan c ya o rolün verilip verilmedi ini do rulamak içinde kullan labilir. Rolün aktif edilmesi için parola gerekmektedir. Varsay lan olarak Enterprise Manager otomatik olarak kullan c lara veritaban na ba lanma ve kendi emalar nda veritaban nesneleri olu turabilmelerine izin verir. Kullan c rolü aktif edebilir ve kullanabilir. Bir rol kendisine verilen kullan c için aktif veya de-aktif edilebilir. Yöneticiye HR_MGR rolü verilmi tir. Rol Özellikleri Yetkiler rollere verilebilir ve rolden geri al nabilir. kendisine verilen tüm yetkileri içerir. Rol. Role yetkiler ekleyebilir ve rolü bir kullan c ya atayabilirsiniz. Roller e er sistem yetkileri ise kullan c lara verilebilen ve onlardan geri al nabilir. Dinamik yetki yönetimi Bir rol ile ili kilendirilen bir yetki güncellendi inde kendisine verilen bütün kullan c lar için derhal de i tirilmeli güncellenmelidir ve bu otomatik yap l r. Orace roller ile yetkileri kolayca kontrol ve yönetim imkan sunuyor. Veritaban içinde yetkilerin daha kolay yönetimi için tasarlanm t r. herhangi bir ema ya ait de ildir. delete. HR_MGR rolünün ise employees tablosu üzerinde ve HR_CLERK rolü üzerinde DELETE ve INSERT yetkileri vard r. Yetki eri ilebilirli ini seçme Roller yetkileri geçici olarak kapat p açmak için aktif veya de-aktif edilebilir. Dolay s yla güvenli i geli tirir. Yukar da ki örne e göre. CONNECT yetkisi Enterprise Manager ile olu turulan her bir kullan c ya otomatik olarak verilir.Kullan c lara Rol atama Rol. Rollerin sahibi yoktur. HR_CLERK rolünün employees tablosunda SELECT ve UPDATE yetkisi vard r. daha sonra rolleri kullan c lara vermek daha iyi. DBA rolü neredeyse bütün yetkileri içerir ve yönetici olmayan kullan c lara verilmemelidir. kullan c lara veya di er rollere verilebilecek yetkiler toplulu udur. SELECT_CATALOG_ROLE veri sözlü ü görünümlerine ve paketlerine eri im için kullan l r. Roller Ço u sistemde her kullan c ya gerekli yetkileri vermek çok zaman almaktad r. . insert ve update i lemlerini yerine getirebilir. Ve art k employees tablosunda select. Bir sürü yetkiyi kullan c ya vermektense yetkileri rollere verip. letim sistemi yoluyla yetkilendirme Veritaban nda rollerin kullan c lara atanmas için i letim sistemi komutlar veya hizmetleri kullan labilir.

Bu yetkileri Oracle destek asistan olmadan de i tirmeyin. Rol için ilave yetkilendirme NONE gelir. Art k kullan c bu yetkileri kullanmadan rolü aktif etmelidir.Fonksiyonel roller Bu roller baz özel fonksiyonlar yönetebilmeniz için fonsiyonalite kuruldu unda olu turulur. AQ_ADMINISTRATOR_ROLE geli mi kuyruklamay yönetmek için gerekli yetkileri içerir. program hangi kullan c n n çal t rd . HS_ADMIN_ROLE heterojen hizmetleri yönetmek için gerekli yetkileri içerir. E er bir rol kullan c ya verilmi se kullan c bu roldeki yetkileri kullanabilir. Çünkü yanl l kla gerekli bir fonksiyonu de-aktif edebilirsiniz. Ama istenirse ilave yetkilendirme ayarlanabilir. Sadece PL/SQL yordamlar do ru bir ekilde çal t r ld nda güvenli uygulama rolleri olu turma aktif edilir. gibi do rulu u kontrol edilmesi gereken ihtiyaçlar kontrol eder. DEFAULT check box kald r l r. XDBADMIN XML veritaban n yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Güvenlik rolleri Roller varsay lan olarak genelde aktif olurlar. Rolü non-default yapma. PL/SQL yordam kullan c n n network adresi. zaman. Örne in. . Rol bir kullan c ya verilmi se.

com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie.

Bunu yapt n zda isimlendirme kurallar ndan baz lar na uyman z gerekmez. SH: Sales History emas büyük miktarlarda veri gerektiren örnekler için kullan l r. Bir SQL komutundaki isimler büyük harfle çevrilirler. OE emas nda çok say da veri tipi mevcuttur. Veritaban Nesnelerini simlendirmek Veritaban ndaki bir nesneyi isimlendirirken ismi çift t rnak i areti ile çevreleyebilirsiniz. Bunlardan 2 tanesi önemlidir: SYS emas : Veritaban n n veri sözlü ünü olu turan tüm temel tablolar ve viewlar SYS emas n n içinde yarat l r. Çift t rnak içine al nmayan isimler veritabn n z n karakter kümesinde bulunan alfanümerikkarakterleri ve altçizgi. indeksler gibi yap lar bulundururlar. Ayn emalar içindeki nesneler farkl tablespacelerde bulunabilirler ve bir tablespace de i ik emalardan nesneleri tutabilir. OE: Order Entry emas orta seviyede karma kl a sahiptir. Search k sm nda belirli bir nesneyi aramak için ema ismini ve nesne ismini girebilirsiniz. Oracle veritaban n n tam bir kurulumu s ras nda. Veri sözlü ü Oracle veritaban n tan mlayan tablolar toplulu udur. Veri sözlü ünü read-only kullanabilirsiniz. Veri sözlü ü kullan c lar ema nesneleri ve depolama yap lar hakk nda bilgileri içerir. . emalar Bir veritaban yarattt n zda belirli emalar veritaban yla beraber yarat l r. ema nesneleri direct olarak veritaban verilerini gösteren mant ksal yap lard r. Enterprise Manager kulland n zda veri sözlü üne viewlar üzerinden ula rs n z. Örnek emalar Oracle örnekleri için ortak bir platform sa lar. Çift t rnak ile isimlendirilmemi isimler büyük harfle tutulur ve case sensitive de ildirler. Bu önerilmez çünkü e er bir ismi bir çift t rnak kullanarak isimlendirirseniz hep böyle kullanman z gerekir. dolar($) ve diyez (#) i aretini içerebilir. Veri sözlü ü veritaban yarat ld zaman SYSTEM tablespaceinde yarat l r ve DDL komutu çal t r ld nda Oracle veritaban sunucusu taraf ndan güncellenir. emaya sahip olan kullan c yla ayn ada sahiptir. viewlar.) ve @ i areti içerebilirler.SYS emas ndaki nesneler herhangi bir kullan c veya veritaban taraf ndan de i tirilmemelidir ve SYS kullan c s n n emas nda hiç kimse bir tablo yaratmamal d r. Linklerden birini t klad ktan sonar Result sayfas görüntülenir. Karma kl klar na ba l olarak farkl emalar bulunur.ema Nedir? ema belirli bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u veritaban nesneleridir. OC(Online Catalog) alt emas nda OE emas nda bulunan nesne ili kisel veritaban nesnelerinin toplulu udur. ema Nesnelerine Eri mek Database Administration sayfas ndan Schema k sm nda ema nesnelerine kolayca eri ebilirsiniz. PM: Product media emas multimedia veri tiplerine ayr lm t r. SYSTEM emas nda herhangi bir ek nesne yaratmamal s n z. ema nesneleri tablolar. SYSTEM emas : Yönetimsel bilgileri içeren tablolar ve viewlar ve de i ik Oracle araçlar nca kullan lan içsel tablolar ve viewlar içerir. ema. QS: Queued Shipping emas Oracle Advanced Ouerying özelliklerini göstermek için kullan lan emalar kümesidir. Veritaban linkleri periyot(. Not: tablespace ve emalar aras nda bir ili ki yoktur. çekirdek veritaban yla beraber örnek emalar otomatik olarak yüklenir. HR: Human Resources ana ba l klar içeren basit bir emad r.

Oracle veritaban n sahip oldu u veri tipleri: CHAR: Byte büyüklü ündeki sabit uzunluktaki karakter verileri içindir.(binary precision p bulunur) Default precision 126 binarydir veya decimal 38dir.0) NCHAR(length): NCHAR veri tipi Unicode veri tpidir. Maksimum büyüklük 2000 bytet r. ROWID: Tablodaki sat r n unique adresini gösteren 64 taban nda string bir de erdir. Veritaban ndaki her ema içerdi i nesneler için kendi isimalan na sahiptir. LONG RAW: Raw binary verinin de i ken uzunlu u 2GB kadar olabilir. Tablolar ve viewlar ayn isimalan nda oldu u için.Çift t rnak içine al nan isimler herhangi bir karakter yada noktalama i areti içerebilir. ema Nesnelerinin simalanlar Oracle veritaban ema nesnelerinin referanslar n çözmek için isimalanlar kullan r. INTEGER:Bu NUMBER veri tipine e ittir. Precision 1 den 38 e . Yani farkl emalardaki 2 tablo farkl isim alan ndad r ve ayn isimde olabilirler. VARCHAR2: Maksimum büyüklü ü byte veya karakter olan de i ken uzunluktaki karakter stringidir. Tablolardaki Veri Tiplerini Tan mlamak Bir tablo yaratt n zda her sutuna ait veri tipini tan mlamal s n z. Bu yüzden ayn emadaki tablo ve indeksler ayn isimde olabilirler. scale ise -84ten 127e de i ir. SQL sorgusunda bir nesne ça rd m z zaman. RAW(size): Raw binary veri uzunlu u byte büyüklü ündedir. Maksimum 2000 byte. dakika saniye de erlerini tutar. Default ve minimum 1 byte. NCHAR sutununa sahip bir tablo yaratt n zda sütun uzunlu unu karakter olarak tan mlamal s n z.(p. ROWID pseudo sütunu ile döndürülür. E er sütun uzunlu undan daha k sa bir de er girlirse Oracle uzunlu u bo lujklarla tamamlar. Ancak tablolar ve indeksler farkl isim alan nda bulunurlar. NUMBER: Scale s ve precision p k s mlar ndan olu ur. ayn ema içindeki bir tablo ve view ayn ismi ta yamazlar. UROWID: Indeks kullan lan tablolarda sat rlar n mant ksal adresini gösteren 64 taban ndaki stringdir. Veritaban n yarat rken ulusal karakter setini tan mlamal s n z. Bir prosedür veya fonksiyon yaratt n zda her eleman n veri tipini tan mlamal s n z. NVARCHAR2 (length): Unicode veri tipindedir. Oracle SQL komutunun içeri ine göre nesneyi uygun isimalan na yerle tirir. Nesneyi yerle tirdikten sonra Oracle yap lmas istenen i lemi gerçekle tirir. Maksimum büyüklü ü 2000 byted r. E er istenen nesne için uygun bir isimalan bulunamazsa Oracle hata dönürür. Ancak hem çift t rna a al nan isimler hem de al nmayan isimler çift çift t rnak i areti içermemelidir. DATE: Saniyeye kadar zaman ve tarihi tutar. ay ve gün de erlerini ayn zamanda saat. VARCHAR2 için uzunluk belirtmelisiniz. FLOAT veri tipi kayan noktal say d r. maksimum uzunlu u 4000 byted r ve bo luklarla tamamlanmaz. LONG: De i ken uzunluktaki karakter verilerinin uzunlu u 2GB veya 231-1byet olabilir. Maksimum büyüklü ü 4000 byted r. Bu veri tipleri alabilecekleri belirli de erlere sahiptirler. Maksimum büyüklü ü 4000byed r. . RAW de eri için bir büyüklük belirtmelisiniz. NCHAR tipine benzer. BLOB: Binary large object CLOB:Tekbir byte veya çoklu byte karakterleri içeren character large object . NCHAR alan na CHAR bir de er yerle tirebilirsiniz tam tersi gerçekle mez. De i ken büyüklüklü veya sabit büyüklüklü karakter kümeleri desteklenir. TIMESTAMP: Y l. FLOAT: ANSI veri tipidir. NCHAR veritaban karater kümesi kullan l r.

. Ba ka bir referential integrity k s t da self-referential integritydir.Belirtilen sütun veya sütunlardaki de erle ba ka bir sat rda tekarar edilemez. 5 Tablo ad Name sahas na girilir. Tabloyu de i tirmek Enterprise Manager kullan larak tablolar de i tirilebilir. Kullan c lar n ula abilecekleri tüm verileri tutarlar. ema penceresi belirir. Veri Bütünlü ünü Anlamak Bu bütünlük k s tlar n . E er ema ad n bilmiyorsan z ema alan n n yan ndaki buton t klan r. Güncelleme mesaj görülür.Tablo Yaratmak ve De i tirmek Tablolar. 8 Sütun k sm nda sütun ad ve veri tipi girilir. Bu k stta foreign key ayn tablonun birincil anahtar na referans eder. UNIQUE: Bu k s t bir sütundaki veya sütun toplulu undaki her de er tekil olmal d r. NOT NULL: Default olarak tablodaki tüm sütunlar null de ere izin verir. Null bir de er olmamas d r. Sütun listesi gelir. Tablo sayfas gelir. Create Table sayfas gelir. . 4 Default de erler olna Standart. NOT NULL k s t bir sütunun null de eri almamas d r. Referential integrity kurallar bu ili kilerin saklanaca n garanti eder. Referential integrity k s t tablonun her sat r için foreign key de erinin parent key ile uyu mas d r. 3 Create e bas l r.sütun de erine k s t uygulamak için kullanabilirsiniz. Heap Organized Continue butonun bas larak kabul edilir. Örne in employees tablosunda department_id foreign key olsun. 9 OK bas l r. 6 ema ismi Schema alan na girilir yada yandaki buton kullan l r.Primary key null olamaz. PRIMARY KEY: Veritaban ndaki her tablo en çok bir PRIMARY KEY k s t na sahiptir. Applya bas l r. veri tipi ve büyüklü ü girilir. 2 E er ema ad n biliyorsan z ema k sm nda tümü yada bir k sm n girmelisiniz. Tablo yaratmak Enterprise Manager kullanarak tablo yaratmak 1 Administration sayfas nda Schema k sm nda Table t klan r. Her tablo sütun ve sat rlardan olu ur. Belirtilen bir sütun veya sütun kümesindeki de erle ba ka bir sat rda tekrar edilmemelidir. 4 Update mesaj belirir. PRIMARY KEY 2 durumu garanti eder: . Her sat r n primary key olan sütunlar nda bir de er olmal d r Oracle PRIMARY KEY k s t n indeksler kullanarak yap lmas na zorlar Referential integrity constraints: li kisel veri taban ndaki de i ik tablolar ortak sütunlar sayesinde ili kilendirilebilir ve sütunlar n ili kilerinin yönetildi i kurallar devam etmelidir. Bir veya daha fazla sütunun de erleri tekil tan mlay c olul tururlar. Örnek olarak sütun eklemek için: 1 Table sayfas nda tabloyu seçip Edite bas n 2 Edit Table sayfas nda sütun eklem seçene i seçilir. veritaban n temel veri depolama birimidir. 3 Yeni sütunun ad . 7 Tablespace ismi girilir veya yandaki buton yard m yla eçilir. Tablo organizasyonu sayfas gelir. Bu k s t ile employees tablosundaki department_id sutununa ait her de erin departments tablosunun birincil anahtar olan department_id ile uyumlu olaca n garanti eder.

Günlük istatistikler SQL sorgular m z n performans n geli tirmede kullan l r. Gather Statistics: Gather Statistics sihirbaz optimizer istatistiklerini üretmeye ve de i tirmeye yarar. 2 Tablolardan istenilen seçilir ve view butonuyla tablonun özellikleri görülür. Before delete gibi bir trigger ile bu sa lanmal d r. Create Trigger : Tablo seviyesindeki trigger tablo üzerinde bir olay oldu unda çal an PL/SQL blo udur. Synonym private veya public olabilir. Tablo Özelliklerini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablo özellikleri görülebilir. Tablo ad n ve k s t isimlerini de i tirebilirsiniz. ba ak de i ikliklerde yapabilirsiniz. stenilen sonuçlar üretmek için Query k sm n kullanabilir. 2 Action menüsünden View Data seçilir. Tablo çeri ini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablonun sat rlar kolayca görülebilir. Yarat ld nda tablo bo olacakt r. View Data: Tablo üzerinde bir select sorgusu çal t rabilirsiniz. Sorguyu de i tirmek isterseniz Refine Query butonuna bas n. Shrink Segment: mevcut alanalr s k t rarak yer açmaya yarar. Bu tahminler geçmi davran lara göre yap l r. Tablo için Viewe Data sayfas belirir. tablo üzerinde tan ml tüm k s tlar Constraints sayfas nda gösterilir. Bu sayfada herhangi bir sütuna t klayarak veriyi azalan veay artan s arad s ralayabilirsiniz. nesneleri farkl tablespacelere ta yabilir veya belirli neslerin depolama özelliklerini iyile tirebiliriz. Create Index: Tablo üzerinde indeks yaratabi lirsiniz. Sütun silip ekleyebilir. Results k sm nda tablo için sorgulanmam veri görülür. Tablolarla Yapabileceklerimiz Bir tablo seçip a a daki i lmeleri yapabilirsiniz.K s tlar Tan mlamak Bir tabloya k s t eklemek için: 1 Table sayfas ndaki tabloyu seçin ve Edite t klay n 2 K s tlara t klayal m. Indeksler sadece sütunlar üzerinde yarat l r. E er employees tablosundan silinen her veriyi ba ka bir tabloda tutmak istenirse kullanabilir. Create Synonym: Synonym tam bir tablo üzerinde bir isimdir. Reorganize: Reorg Sihirbaz sayesinde indeks veya tablolar yeniden olu turabilir. 4 K s t tan mlayacak yugun bilgi girilir ve Oke bas l r. 3 stenilen k s t seçilir. Tablo sahibi di er kullan c lara baz haklar vermelidir. Veriyi de i tiremezsiniz. . 1 Tables sayfas ndan tablo seçilir. Grant Privileges: Default olarak tablo yaratold nda sadece sahibi üzerinde i lem yapabilir. Create Like: Bu seçenek ile eçti iniz tablo özelliklerine sahip bir tablo yaratabilirsiniz. Veri sözlü ünde istatistikler tutul ur ve ücretli bir optimizer taraf ndan kullan l r. Run Segment Advisor: Bu araç ile nesnelerin kullan lmayan alanlara sahip olup olamad klar anla labilir ve gelecek için alan gereksinimi tahmininde bulunulabilir. Show Dependencies: Bu tabloya ba l olan nesneleri ve bu tablonun ba l oldu u nesneleri gösterir. 1 Data Administration sayfas n n ema k sm nda Tables eçene i seçilir. Tablo sayfas ndaki Refine Query görüntülemek istedi iniz sütunlar seçebilir ve WHERE ile belirtece iniz k s tlar tan mlayabilirsiniz. Generate DDL: Seçilen tabloda DDL komutu üretilir.

Flashback Table: Bu özellik izin bir tabloyu belirli bir andaki haline dönürebilmenizi sa lar. Kazayla bu kullan c veya uygulam taraf ndan de i tirilmi tablolar için geri yükleme sa lar. Tabloyu indeksler,tiriggerlar gibi tüm özellikleriyle geri yükleyebilirsiniz. Bu veritaban online oldu unda sadece istedi imiz tablo rollback yap larak sa lan r. Flashback by Row Versions: Flashback Versions Query metadatay ve belirli bir zaman aral ndaki tarihsel veriyi sorgulam n z sa lar. Indeks Yaratmak Injdeksler tablolarla ili kili olan seçimlik yap lard r. Veri getirilirken performans n artmas için olu turulurlar. Oracle indeksi tablo verilerine do rudan ula mak için bir yol sa lar. Indeksler tablo üzerindeki bir veya daha fazla sütun üzerinde olu turulurlar. Bir indeks yarat ld ktan sonra otomatik olarak Oracle sunucusu taraff ndan sürdürülür ve kullan l r. Tablo verisindeki sat r ekleme, güncelleme, veya silme gibi bir güncelleme i lemi otomatik olarak indekslere ayarlan r. Administration sayfas n n Schema k sm n n alt nda Index t klan r. Indeks özelliklerini görebilir. Veya bir indeksle ba lant lar n görmek için Actions menüsü kullan labilir. Indeksler aç kca veya kapal olarak tablodaki k s tlara göre yarat l rlar. View Nedir? Viewlar bir veya daha fazla tablo veya di er viewlar n içindeki verinin düzenlenmi bir gösterimidir. Depolanm sorgular olaraka dü ünülebilir. Viewlar gerçekte veri içermezler ancak temel ald klar tablodan veri derlerler. Bu tablolar viewin temel tablolar olarak adland r l rlar. View Yaratmak Tablolar gibi viewlarda sorgulanabilir, güncellenebilir, sat r eklenebilir ve sat r silinebilr ancak baz k s tlar vard r. View üzerinde yapt m z bütün i lemler view n temel tablolar n etkiler. View ile tablonun sat r ve sütunlar na eri imi k s tlayarak belirli bir güvenlik sa lar. Ayr ca veri karma kl n gizleyerek karma k sorgular saklar. Administration tab n n Schema k sm nda Viewsa t klayarak mevcut viewlar görebilirsiniz. Sequence Nedir? Sequence pekçok kullan c n n unique tamsay üretebilece i veritaban nesnesidir. Genellikle sequenceleri primary key de eri üretmek için kullan r z. Name: Sequence ismi Schema: Sequencein sahibi Type: Artan veya azalan s rada olaca n gösterir. Maximum value: Sequencein olu turabilece i maksimum de eri belirtir. Bu tamsay de er 28 veya daha az basamakl olur. Bu minimum ve ba lang ç de erinden büyük olmal d r. Defaultu Unlimitedir. Unlimited artan sequence için 1027 ,azalan için -1dir. Minimum value: Sequencein minimum de erini belirtir. Bu tamsay 28 basamakl veya daha az olabilir. Ba lang ç de erinden az veya e i, maksimum de erden az olmamal d r. Defaultu unlimitedir. Unlimited artan için 1, azalan için -1026 d r. Interval: Sequence numaralar aras nda bir aral k belirlemelisiniz. Tamsay de eri pozitif veya negatif olabilir, ancak 0 olamaz. Bu de er 28 veya daha az basamak olmal d r. Cycle values: Artan sequence maksimum de erine ula t ktan sonra, minumum de erine döner. Azalan squence minimum de erine ula t ktan sonra maksimum de erine döner. E er bu seçene i seçmezseniz sequence de eri bitince hata döner.

Order Values: Sequence numaralar n bir s ra ile üretilmesini sa lar. Bu seçenek sequenci tarih bilgisi olarak kulllan yorsan z faydal d r. Sequencein s ral olmas primary key üreten sequencelar için önemli de ildir. Cache Options: Daha h zl eri im için kaç tane sequencein bellekte tutulaca n d eridir. Bu tamsay ençok 28 basamak olabilir. Bu parametre için minimum de er 2 dir. Dönen sequencelar için bu de er dönen de er miktar ndan az olmal d r. Sequence Kullanmak SQL komutlar nda pseudo sutunlar kullanarak sequence de erlerine ula abilirsiniz. CURRVAL: Sequencecin o anki de erini döndürür. NEXT VAL: Sequence artt r r ve bir sonraki de eri döndürür. Bu 2 de eri sequence ad yla beraber kullanmal s n z. NEXTVAL e ilk eri im sequencein ba lang ç de erini döndürür. Daha sonraki eri imlerde NEXTVAL sequence de eri bir artt r larak yeni de er döndürülür. CURRVALe her eri im sequencein o anki de erini döndürür.

Veri Yönetimi SQL Yoluyla Verileri De i tirme Veritaban içinde verilerin de i tirilmesinin temel yolu DML(Data Manipulating Language) ifadeleridir.
SQL> INSERT INTO employees VALUES 2 (9999,'Bob','Builder','bob@abc.net',NULL,SYSDATE, 3 'IT_PROG',NULL,NULL,100,90); 1 row created. SQL> UPDATE employees SET SALARY=6000 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row updated. SQL> DELETE from employees 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row deleted.

INSERT Komutu Basit bir INSERT komutu veritaban nda ayn anda 1 sat r olu turur. INSERT komutu alt sorgularla birlikte ça r ld nda veritaban nda 1den fazla sat r olu turur. Bu yönteme INSERT SELECT yöntemi denir.
insert into dept_80 (select * from employees where department_id = 80);

Bu sorgudaki dept_80 tablosu ile employees tablosu yap sal olarak ayn d r. Ama tablonun kolon isimleri farkl olabilir. Kolonlar n de erleri birbirleriyle uyu acakt r. Bütün gereksinim veri tiplerinin uyu mas d r. Mesela :
insert into just_names (first, last) (select first_name, last_name from employees);

Burada just_names tablosunun 2 alan vard r ve employees tablosundaki first_name ve last_name alnlar yla ayn tiptedir. Bu yöntemle 1 tablodan ba ka tabloya veri aktar labilir. UPDATE Komutu Update komutu tablo içinde sat r düzenlemek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r düzenlenebilir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar de i tirilir. WHERE art na hiçbir sat r uymaz ise hiçbir sat r güncellenmez. DELETE Komutu DELETE komutu tablodan sat rlar silmek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r silinir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar silinir. WHERE art yla hiçbir sat r uyu mazsa hiçbir sat r silinemez. Hiçbir sat r silinemedi inde hata dönmez. 0 sat r silindi diye mesaj verir. COMMIT ve ROLLBACK Komutlar Varsay lan olarak DML komutlar COMMIT edilmez. Baz araçlar n her komutta veya bir grup komuttan sonra COMMIT etme özellikleri ayarlanabilmektedir. COMMIT ve ROLLBACK ten önce de i iklikler bekleme durumundad r. De i en verileri sadece de i ikli i yapan kullan c n n görmesine izin verilir. Di er kullan c lar verinin de i memi halini göreceklerdir. Bir kullan c veriyi de i tirirken di er kullan c lar veri üzerinde DML kullanamazlar. Varsay lan olarak ba kalar n n de i tirdi i veriyi de i tirmek isteyen kullan c

UNIQUE kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde NULL hariç ayn de eri alamazlar. MDSYS. Tables = Bu yöntemde sadece belirli tablo kümeleri export edilir. Database = Bütün veritaban n export eder. Burada max say da yapabilece iniz paralel export say s n . CTXSYS. FOREIGN KEY kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde birincil tabloda mutlaka bulunmal d r. CHECK kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde de erler k s tlama durumlar ile kar la t r lmal . LBACSYS. E er sizin EXP_FULL_DATABASE rolünüz yoksa sadece kendi sahip oldu unuz emay export edebilirsiniz. ORDSYS.ilk kullan c de i ikliklerini aktif edene kadar bekleyecek. Bu otomatik olarak Oracle n kilitleme mekanizmas taraf ndan kontrol edilir. kalan zaman tahmin gibi bilgiler vard r. 3-)Database seçtiyseniz direkt olarak Option page e dü ersiniz. Tabi bunu yapabilmeniz için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahibolmal s n z. Data Pump Export Oracle n Data Pump hizmeti bir veritaban ndan di erine yüksek h zla veri transferi için kullan l r. UPDATE i leminde bir de er null yap lamaz. Buna full export denir. Bütünlük K s tlamalar ve DML DML ifadeleri çal t r l rken bütünlük k s tlamalar na bak l r. Schema = Bu yöntem bir veya daha fazla eman n tüm nesnelerini export etmeye yarar. Sahibi olmad n z eman n tablolar n export etmek için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahip olman z gerekmektedir. NOT NULL kolonlar: INSERT i leminde verisiz ekleme yap lamaz. PRIMARY KEY kolonlar: UNIQUE KEY ve NOT NULL kolonlar kurallar uygulan r. veriyi veya her ikisini birlikte export edebilece iniz seçenek sunuluyor. Bu modda tablo tan mlamalar export edilmez. DELETE i leminde birincil tabloda en az ndan 1 sat r bulunmal d r. 2-)E er schema veya tables seçmi seniz bir sonraki pencerede schemalar veya tablolar seçtirir. Import zaman nda tablo tan mlamas n n var oldu u varsay l r. ORDPLUGINS. Content = Metadatay . and XDB emalar metadata içerdi i için export edilmez. 1-)Birinci sayfada export tipini ve host oturum bilgilerini girmeniz gerekmektedir. . nekadar büyük export yapabilece inizi. SYS.

. expb02. Görsel arayüzden yapabilece iniz gibi CREATE_DIRECTORY komutuyla da directory nesnesi olu turulabilir. Bu sayfada her bir kullan c n n verilerini yine kendisinin emas na m yoksa farkl kullan c lar n emalar na m yüklenece ini belirleyebilirsiniz. Data Pump Import Data Pump export ile olu turulan dosyay geri yüklemek için kullan l r. expb04. Dosyalar n s ras için %U de i keni kullan labilir. Dosya sistem üzerinde directory object ismini directory yoluna haritalar. 5-)Schedule = Planlamak için kullan l r. dosya ismi ve export dosyalar için maximum boyutu belirleyebilirsiniz. Data Pump için directory nesneleri gibi directory yollar n da belirlemek gerekir. Bunu kopyalayabilir ama de i tiremezsiniz. 4-)Options = Bu sayfa veri dosyalar n n tekrar kullan m n ayarlamak. 6-)Son sayfa Review . 4-) Bir sonraki sayfa files .Flashback = Belirli bir zamanda tutarl export al r. Query = Sadece veriler al n r.dmp. expa%u => expa01.dmp. Planlama sayfas i leri planlamak için kullan l r. Burada export alaca m z dizin ismi.dmp. bütün bu ad mlarda yap lan i lemlerin PL/SQL kodunu görebilirsiniz. 5-) Bir sonraki sayfa schedule . expa03. 3 seçene iniz var: Belirli dosyalar Belirli emalar Belirli tablolar Log dosyalar n olu turur ve host U/P bilgilerini girebilirsiniz. nesne olu turma hatalar ve kullan s z indexler için kullan l r. diye gider. Ve bu yetkiyi di er kullan c lara ve rollere verebilirsiniz. diye de di er paralel exportlar isimlendirilir. Directory olu turdu unuz zaman.dmp. otomatik olarak directory üzerinde okuma ve yazma nesne yetkisi verilirsiniz . Maintenance-> Import From Files 1-)Files=Yüklenecek dosyan n yolu ve ad belirlenir.dmp. expb03.dmp. 6-)Review = Bütün bu yap lan i lerin PL/SQL kodlar n görmek için kullan l r. expa02.dmp. log files ve SQL files lara server temelli dizin yollar yla eri ilir. 3-)Re-Mapping = Bu sayfa bir önceki sayfadaki select objects de nesne seçmi iseniz gözükür. Expb%u=> expb01dmp. expa04. DIRECTORY Objects Data Pump program server tabanl veya temelli oldu undan dump files. 2-)Select Objects= Bu sayfa sadece Files sayfas nda belirli nesneleri import etme seçildi inde gözükür.

Control File. E er bir kay t format belirlenmemi se varsay lan olarak stream record format olur. Sat r say s . SQL*Loader a veriyi nerede bulaca n . verileri nereye ekleyece ini anlat r. variable record format olabilir. Genelde 3 bölümden olu ur.S. Control File=SQL*Loader n anlayaca bir dilde yaz lm text dosyad r.Bölüm: 1 veya 1den fazla INTO TABLE blo u içerir. Çok güçlü bir çözümleme motoruna sahiptir. SQL*Loader ile kullan lan baz dosyalar: Input Data Files = SQL*Loader n içinden veri okudu u Control File içinde belirtilen 1 veya 1den fazla dosyad r. 3. Veri dosyas n n içindeki veri formatlar na baz k s tlamalar koyar. niz büyük küçük harfe duyarl ysa buna da dikkat edin ve do ru format kullan n.DIRECTORY nesnesi olu turabilmeniz için CREATE ANY DIRECTORY sistem yetkisine sahip olman z gerekmektedir.dsc ) . SQL*Loadera Yüklenecek veriyi nerede bulaca n Verinin format n n nas l olaca n Yap land rma (bellek yönetimi. Control file içindeki kriterlere uymad için süzülerek yükleme d na al n r. Not: Oracle sizin belirledi iniz directory gerçekten var m yok mu diye do rulamaz. Log File= SQL*Loader çal maya ba lad nda log dosyas olu turur. i directory içindeki dosyalar n güvenli ini kontrol edecektir. nas l parse edip yorumlayaca n . Discard File= Sadece ihtiyaç duyuldu unda olu turulan bir dosyad r. Ve e er bu dosyan n olu turulmas n istiyorsan z aktif etmelisiniz.This is a sample control file LOAD DATA INFILE SAMPLE. Ama varsa da veri dosyas n içerir. gibi bilgileri anlat r. E er . yükleme kesilme yönetimi. E er dosyay (log) olu turamaz ise çal ma sonland r l r. band boyutu. Veri dosyalar fixed record format. kaç kay t atlanaca . Giri geçersiz oldu u zaman veri dosyas kay tlar SQL*Loader taraf ndan reddedilir. de geçerli bir directory belirledi inize dikkat edin. E er oracle veritaban bu sat r n geçerli oldu una karar verirse tabloya ekler.bad DISCARDFILE sample.S. Bu dosya. 1. Bad File = SQL*Loader veya oracle veritaban taraf ndan reddedilen kay tlar içerir. Örnek bir Control File= 1 2 3 4 5 -. E er sat r geçersiz kabul kabul edilirse reddedilir ve SQL*Loader onu BAD FILE a koyar. Bu nedenle . SQL*Loader perspektifinden bak ld nda dosya içinde veriler kay tlar olarak organize olmu tur.S. Kay t format Control file içinde INFILE ile belirtilir.Bölüm: Seçeneklidir. SQL*Loader Control File SQL*Loader Control File DDL komutlar n içeren bir text dosyad r.DAT BADFILE sample.Bölüm: Oturum bilgilerini tutar. INFILE ile verinin nerede bulundu unu söyler. reddedilen kay tlar. SQL*Loader i leminden kabul edildikten sonra bir tabloya kay t olarak eklenmek üzere ORacle veritaban na gönderilir. . 2. SQL*Loader SQL*Loader harici dosyalardan oracle veritaban na veri yükler. Log file yükleme detaylar n içerir.

empno POSITION(45) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. sal POSITION(51) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "TO_NUMBER(:sal. INFILE yüklenecek veri dosyas n belirtir. Input Data and Datafiles Fixed Record Format Fixed Record Formatl bir dosyada. . Her kayd n n byte uzunlu unda olaca load data infile example. Aç klamalar -. Büyük küçük harfe duyars zd r.6 APPEND 7 INTO TABLE emp 8 WHEN (57) = . 3. Bu di er variable stream formattan daha iyi sonuç verir.ile ba lar. bütün kay tlar ayn boyuttad r. saf d b rak lan kay tlar içerir. INFILE <datafile_name> fix n söylenmektedir. TRAILING NULLCOLS ifadesi SQL*Loader a kay t içinde yer almayan kolonlara null kolon olarak dikkate almay sa lar. Daha önce yar da kesilmi bir yükleme i lemi varsa CONTINUE LOAD DATA ifadesi kullan lmal d r.dat "fix 10" into table example fields terminated by . 5. CONTROL FILE hat rlat c s alanlar n listesini içerir. $99. job POSITION(7:14) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE NULLIF job=BLANKS "UPPER(:job)". E er tablo bo ise INSERT kullan l r. 7. Potansiyel bir karma kl ktan kaç nmak için CONSTANT ifadesini kullanmamak gerekir. 2. comm INTEGER EXTERNAL ENCLOSED BY ( AND % ":comm * 100" ) 1. deptno POSITION(1:2) INTEGER EXTERNAL(3) NULLIF deptno=BLANKS. 9 TRAILING NULLCOLS 10 (hiredate SYSDATE. CONSTANT ifadesinin SQL*Loader için özel bir anlam oldu undan ayr lm t r. alanlar ve veri tiplerini belirlemenizi sa lar. INTO TABLE tablo. APPEND veri eklenecek tablonun içi bo de ilse sonuna ekleyerek devam etmesini sa lar.999. 9.ile ba layan sat r aç klamad r. WHEN ifadesi yükleme i lemine baz k s tlamalar koyar. Control File Syntax Consideration Syntax free-formatt r. LOAD DATA ifadesi SQL*Loader a yeni bir yükleme i leminin ba lad n söylüyor. NULLIF mgr=BLANKS. 8. Bu nedenle en az esnek olan format budur. 10.. DISCARDFILE elenen. 4. .99 )". ename POSITION(34:41) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "UPPER(:ename)". BADFILE reddedilen kay tlar içerir. 6. mgr POSITION(28:31) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE.

) Variable-Record Format Variable-Record Formatl bir dosyada her kay t ba nda o kayd n kaç bytedan olu aca belirtilir.name is.im. Her kay tta 9 byte karakter vard r. Belirtilmez ise varsay lan olarak 5 al n r. 1. Stream formata göre daha performansl d r. X hex_string= hexadecimal formatl byte stringdir. (Veya di er sat ra geçme anlam na gelir.cd.kay t = 9 bytel k. " Bu örnekte kay t uzunlu u alan 3 byte ile gösterilmi tir.dat: 009hello. Bu say 40 dan büyük olursa hata al n r.fghi 0003. load data infile example. INFILE datafile_name var n Bu gösterimde n kay t uzunlu u alan n gösterir. 10. 3. Ama baz karakterler ise char_string olarak dü ünülebilir : \n newline \t yatay tab \v dikey tab \r return E er terminator_string belirtilmemi se \n al n r. SQL*Loader kay tlar sonundaki record terminator ile ay r r. Veri dosyas n n 3 fiziksel kayd var.col2 char(7)) example. 012my. optionally enclosed by (col1 char(5). Her kay t 10 byte uzunlu undad r. Ama bununda performanstan kayb vard r.(col1. INFILE <datafile_name> [ str_terminator_string ] Terminator string ya char_string ile ya da X hex_string ile belirtilir. Terminator_string baz özel (yazd r lamayan) karakterler içerirse X hex_string olarak belirlenmeli.kay t = 10 byte.kay t = 12 byte Stream-Record Format Stream-Record Formatl dosyada kay t uzunluklar say ile belirlenmez. 010world. col2) example. Char_string= Tek veya çift t rnakla sonland r lan karakter stringine denir.klmn Örnekte fixed record formatl bir veri dosyas vard r.abcd 0002. byte ise return anlam na gelir. . 2.dat: 0001.dat "var 3 into table example fields terminated by . En esnek formatt r. Bu fixed-record formata göre daha esneklik sa lar.

Direct Path Load. optionally enclosed by (col1 char(5).bond. Direct Path Load kullan rken redo giri i üretilmedi i durumlar : Veritaban NOARCHIVELOG modundaysa Veritaban ARCHIVELOG modundaysa ama loglama inaktif ise loglama NOLOGGING özelli ini ayarlamakla veya control file içinde UNRECOVERABLE ifadesini kullanarak inaktif edilebilir.load data infile example. Her bir data save de indexler güncellenmez.dat "str |\n into table example fields terminated by . Kriterlere uymayan sat rlar reddedilir. Çünkü di er sat rlara ve tablolara referans eder. Direct Path Loads s ras nda k s tlamalar öyle yönetilir: Diziler olu turuldu unda NOT NULL k s tlamalar kontrol edilir. kay tlar alan baz nda parse edilir. Veritaban ARCHIVELOG modunda olmad kça online redolog file giri leri olu maz. Direct ve Conventional Path Loads K yaslamala Veri kaydetme metodu:Conventional Path Loads verileri kaydetmek için SQL ve COMMIT kullan r. COMMIT i lemiyle kay t dizileri eklenir. FOREIGN KEY ve CHECK k s tlamalar in aktif edilir ve çal man n sonunda aktif edilir.| Loading Methods SQL*Loader 2 veri yükleme yöntemi sunar. 2-Direct Path Load:Bellekte veri bloklar olu turulur ve bu bloklar extendler içine kaydedilir. veritaban tampon önbelle ini bypass geçer ve SGA ya sadece extent yönetimi için eri ir. " 1-Conventional Path Load : Veri sat rlar n eklemek için dizi olu turur ve INSERT ifadesini kullan r. col2 char(7)) example. CHECK k s tlamalar in aktif . ç kaynaklar data save den sonra da t lmaz. Direct Path Load bütün oracle veri bloklar n olu turmak için alan özelliklerini kullan r ve bloklar oracle veri dosyalar na direkt yazar.| james. sadece bütün veritaban bloklar veritaban na yaz l r. Herbir yükleme i lemi birkaç transaction içerebilir. Control file da belirtilen tabloya eklemek için dizi olu turulur. Kümelenmi ve kümelenmemi tablolara veri eklenebilir. Yükleme s ras nda. Loglama farklar : Conventional Path Loading herhangi bir DML ifadesine benzer redo giri leri üretir. K s tlamalar n Gerçekle tirilmesi: Conventional Path Loads s ras nda. bütün aktif k s tlamalar gerçekle tirilir.dat: hello.world. Data save transaction sonland rmaz. Veri kaydetmenin COMMITten fark : Veri kaydetme an nda. Direct Path Loads Oracle veri dosyalar na veri bloklar n yazmak için veri kaydetme kullan r.

PRIMARY KEY ve UNIQUE k s tlamalar çal ma s ras nda ve sonras nda kontrol edilir ve ihlal edilmi se in aktif edilebilir. 4. Loading Data With SQL*Loader Harici bir kaynaktan veritaban na veri ekleme sihirbaz ile de yap labilir. Kilitleme: Direct Path Load i lemi sürerken di er transactionlar tabloda de i iklik yapamaz. Derhal çal mas için Immediately to run seçilir. 8. lem ba ar l bir ekilde tamamlanm sa status(durum) sayfas gözükür.edilir. . ismi ve tan mlamas yap l r. Maintenance > Utilities ->Load Data From 3. E er referans edilen nesne çal ma sonunda eri ilmezse inaktif kal r. Kümelenmi tabloya yükleme:: Direct Loads kümelenmi tabloya veri ekleyemez conventional laod ekleyebilir. EM ye SYS olarak giri yap n z. Ayarlamalar tekrar gözden geçirme 9. Control File n tam yolunu girniz ve host makinan n oturum bilgilerini giriniz. Generate Log File 7. Yüklenen verileri onaylars n z. Loading Method seçilir (Direct Path Laoding) 6. 2. 5. 10. Sadece küçük say da sat rlar geni tabloya yaz l yorsa conventional loads kullan l r. View Job ile yap lan i in özetini görebilirsiniz. Maintenance -> Utilities ->Load Data From u ad mlarla yükleme yap labilir: 1. INSERT Tetikleyicileri: WHILE INSERT tetikleyicileri conventional load s ras nda tetiklenirse. direct path load öncesinde in aktif edilir ve çal man n sonunda tekrar aktif edilir. çünkü onlar SQL fonksiyonlar n kullanabilir. Data file n tam yolunu girin.

daneprairie.This document was created with Win2PDF available at http://www.com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .

Oracle kullan c aktivitelerini ve üpheli davran lar izlemek için çok fazla araç sunmaktad r. örne in bir çal an aniden çok büyük miktarda kredi kart bilgisi. Daha güçlü yetkilendirme yöntemleri de vard r. Parola için basit kurallar takip edilerek sistem güvenli i fazlaca art rmak mümkündür. Kullan c y yetkilendirme için en çok kullan lan yöntem parolal eri imdir. Kullan c lar yetkilendirme Eri im kontrolü yapmak için öncelikle sistem verilere kimin eri meye çal t n bilmelidir.Veritaban Güvenli i Oracle Veritaban 10g endüstrinin en iyi güvenlik arabirimi sa lar. kemik dokusu yap s gibi biometrik özelliklerine göre yetkilendirme üpheli aktivitelerin izlenmesi Bazen yetkili ve yetkilendirilmi kullan c lar bile sisteme zarar verebilir. letme ortamlar nda bütün güvenlik özellikleri Oracle n tavsiye etti i ekilde yap l rsa güvenli i en üst düzeye ç karabilirsiniz. örne in ki iye özel olan parmak izi. mü teri beklentileriniz. ki isel bilgilerinize yetkisiz kullan c lar n eri imi k s tlanmal d r. Genel olmayan veritaba aktiviteleri saptand nda. irisi. sa l k bilgileriniz. Gömülü güvenlik özelliklerini ve temel güvenlik prensiplerini do ru bir ekilde kullanmak veritaban n ataklara ve sald r lara kar güvenli yapacakt r. daha En az yetki prensibi . Eri im k s tlama en az yetki prensibini içerir. Veri ve servislere eri imi k s tlama Bütün kullan c lar bütün verilere ula amamal d r. Veritaban nda ne tuttu unuza ba l olarak i letme bilgileriniz. ara t rma sonuçlar veya di er gizli bilgileri sorguluyor ise bunu fark edip müdahale etmek bilgi h rs zl n tespit etmenin ilk ad m olabilir. En az yetki prensibini uygulama Oracle 10g veritaban endüstrisinde güvenlik alan nda veritaban sunucular n n lideridir. kredi kart bilgileriniz. Ancak bu arabirimin etkili olabilmesi için veritaban yöneticilerinin a a daki ad mlar takip etmesi gerekir ve veritaban sürekli izlemelidirler. Oracle veritaban na k s tl eri im için çok iyi bir yetkilendirme mekanizmas sunar.

Bu yüzden veri sözlü ü tablolar n * ANY TABLE yetkisinden ç karmak FALSE için. Oracle 8i ve daha önceki versiyonlar nda varsay lan olarak bu de er TRUE gelmekte ve siz istedi inize bu de eri veri sözlü ünü korumak için el ile FALSE yapmak zorunda idiniz. bir kullan c kötü niyetle veya yanl l kla DROP ANY TABLE sistem yetkisi ile veri sözlü ünün bir bölümünü silebilir. Veri sözlü ünü koruma Yönetici olmayan kullan c lar n veri sözlü üne eri mesine gerek yoktur.En az yetki demek. de i tirmesini engelleyecektir. Ama. . kullan c n n görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan minimum yetki demektir. Ama siz kullan c ya * ANY TABLE sistem yetkilerini (mesela SELECT ANY TABLE veya UPDATE ANY TABLE) verirseniz bundan mutlaka bir fayda sa layacakt r. Kötü niyetli kullan c lar veritaban n n içerdi i verilere de i tirebilecek veya sisteme zarar verebilecektir. Bu da kullan c n n bilinçsizce veya bilinçli bir ekilde kendisini ve i ini ilgilendirmeyen verileri görmesini. O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY ba lang ç parametresini yapman z gerekmektedir. SELECT ANY DICTIONARY sistem yetkisini kullan c ya vermek onun bütün veri sözlü üne eri mesine izin vermektir. Uyar : E er bu parametre TRUE ise. E er yönetici olmayan ve veri sözlü üne ihtiyaç duyan bir kullan c n z varsa sadece o kullan c n n eri imine izin verebilirsiniz. GRANT komutunu kullanarak kullan c n n görmesi gereken özel veri sözlü ü nesnelerini görmesine izin verebilirsiniz. Oracle 10g ve 9i de O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY parametresi varsay lan olarak FALSE gelmektedir.

Sonuç olarak herhangi bir uygulama UTL_FILE a eri ip keyfi veriler yazabilir. PUBLIC yetkisinin eri imlerini k s tlamak bu yetkiye sahip olan tüm kullan c lar etkileyecektir. Bu da veritabanlar aras nda veya veritaban ile ba ka bir a servisi aras nda keyfi veri ileti imine sebep olur. u paketlerin yanl kullan lma olas l daha yüksektir: UTL_SMTP:Veritaban n bir SMTP mail sunucu gibi kullanarak keyfi mail göndermeye müsaade eder. En az yetki ilkesine dayanarak bunun gibi önemli paketlerden bu yetkileri geri almak gerekmektedir. gereksiz yetkileri ve rolleri veritaban sunucusunun PUBLIC grubundan al nmal d r. Baz yetkiler PL/SQL paketleri üzerinde minimum yetkili eri ime izin veren EXECUTE içerir. Ve sadece buna kim ihtiyaç duyuyor ise o kullan c ya çal t rma yetkisi vermek gerekmektedir. sunucu üzerinde duran i letim sistemi text dosyalar na eri im izni verir. Bu paketi PUBLIC e vermek kötü niyetli web siteleriden HTML yoluyla veri gönderilmesine izin vermek demektir. Bu paketi PUBLIC e verirseniz yetkisiz ve gereksiz bir mail trafi i olur. Do ru yap land rsan z dahi bu paket ça r lma uygulamas n (nereden ça r ld n ) ay ramayabilir. DBMS_* ve UTL_* paketlerinin ço u PUBLIC grubuna EXECUTE yetkisiyle verilm tir. UTL_TCP: Veritaban taraf ndan d ar ya giden ba lant lar n ba ar l bir ekilde kurulmas na müsaade eder. UTL_FILE: E er do ru yap land r lmaz ise. . UTL_HTTP: Veritaban n n http yoluyla veri istemesine ve almas na müsaade eder.PUBLIC ten gereksiz yetkileri geri alma Çünkü herhangi bir veritaban kullan c s PUBLIC grubuna verilen yetkileri deneyecektir. lgili sistem bile enlerini test etmelisiniz. E er eri im k s tlama pratik bir çözüm olmuyorsa o zaman audit access eri im izlemeyi kontrol edebilirsiniz.

Ama güvenlik için do ru yap land r lmalar gerekmektedir. Çünkü ifreler.. PUBLIC taraf ndan çal t r labilen nesneleri listeleme SYS nin sahibi oldu u ve PUBLIC taraf ndan çal t rma yetkisi bulunan nesnelerin listesini görmek için u sorguyu çal t r n: SQL>SELECTtable_name 2 3 4 5 6 / FROM dba_tab_privs WHERE owner='SYS' AND privilege = 'EXECUTE' AND grantee='PUBLIC' TABLE_NAME -------------------AGGXMLIMP AGGXMLINPUTTYPE . ço u kullan c ya verileri ifreleme anahtar güvenli olarak depolan p yönetilemez ise ifrelenmi veri de ifrelenemez.DBMS_OBFUSCATION_TOOLKIT: Verileri ifreleme yetkisi verilmemelidir. SQL> . Genelde. Bu paketler onlara ihtiyaç duyan uygulamalar için çok kullan l d r. Bu nedenle gerekmedikçe.. PUBLIC ten bu yetkileri geri almal ve sadece bireysel kullan c lara gerekti inde izin vermelisiniz. XMLTYPEEXTRA XMLTYPEPI 437 rows selected.

Dizin yolunda ortam de i kenlerini kullanmay unutmay n.Kullan c lar n letim sistemi dizinlerine eri imini k s tlama UTL_FILE_DIR yap land rma parametresi i letim sisteminin hangi dosyalar n n PL/SQL yoluyla okunup yaz labildi ini tan mlar. Hangi kullan c lar n SYSDBA or SYSOPER yetkilerine sahip oldu unu görmek için: SQL> SELECT * FROM V$PWFILE_USERS. Bu parametre dinamik olmad için yap lan de i ikliklerin aktif olmas için instance yeniden ba lat lmal d r. Veritaban n ba latan kullan c için bile eri ilemez durumdad r. USERNAME -----------------------------SYS SYSDBA -----TRUE SYSOPER ------TRUE . bütün PL/SQL kullan c lar na bu dosylar için güveniliyor olmal d r. Bütün PL/SQL kullan c lar bu parametre ile belirtilen dosyalar okuyabilir ve yazabilir. En az yetkiyi verebilmek için u tip yetkileri k s tlamal s n z: Sistem ve nesne yetkileri verme SYSDBA and SYSOPER gibiSYS hakk ile veritaban n a ba lant lar DROP ANY TABLE gibi di er DBA yetkileri Slayttaki komut bize DBA rolü verilen bütün kullan c lar gösterir. kullan c ya sadece ihtiyaç duydu u yetkiler belirlenerek verilmelidir. Instance bu dizin varm yokmu diye kontrol etmez. Yönetici yetkili kullan c lar k s tlama Veritaban kullan c lar na gerekti inden fazla yetki vermeyin. Uyar : UTL_FILE_DIR = * parametresini asla böyle ayarlamay n çünkü bu bütün dizinlere eri imi aktif eder(datafile. gerekli bütün dizinler ekilde görüldü ü gibi t rnak içinde ve birbirinden virgül ile ayr larak listelenir. Çoklu dizin belirlemek için. Onun yerine. redo log dizinleri. ). Varsay lan olarak hiçbir dizin eri ilemezdir. Dizinler Oracle Instance için mutlaka eri ilebiliyor olmal d r. Yönetici olmayan kullan c lara DBA rolü verilmemelidir. dolay s yla daha sonra parametreyi de i tirebilir ve dizini olu turabilirsiniz.

.

olu turulursa varsay lan kullan c lar kilitlenmez.letim sistemine uzaktan oturum açmay pasif yapma Bu özellik varsay lan olarak pasif gelir. Bunun anlam instance. sahip olduklar PL/SQL veya Java kodlar n depolamak için tasarlanm t r. veritaban ba lant s için de il. Bu özellik aktif yap ld kullan c lar uzak sisteme zarar verebilirler. nda harici yetkilendirilmi Varsay lan kullan c hesaplar n yönetme Oracle 10g varsay lan olarak belirli say da veritaban kullan c s ile kurulur. do ru bir ekilde yetkilendirilmi istemci PC ve kullan c lara güvenir ve tekrar bir kullan c do rulamaya gerek duymaz. Ço u uygulama kendi veritabanlar n n belirli ve otomatik bir olu turma beti i ile olu mas n bekler. özellikle PC den ba lanan kullan c lar için harici kimlik do rulama yöntemine güvenilmemelidir. Veritaban bu yolla Standart Parola Güvenlik özellikleri geli tirme Oracle parola yönetimi kulan c profilleri ile geli tirilir. Profiller bir çok standart güvenlik özellikleri içerir: . Bir veritban olu turmak için Database Configuration Assistant (DBCA) kullan ld nda otomatik olarak a a daki kullan c lar haricindekileri kilitler ve parolalar n n süresini doldurur: SYS SYSTEM DBSNMP SYSMAN Oracle özel veritaban olu turma betiklerini destekler. Harici kimlik do rulamas kullanan veritaban kullan c s n n i letim sistemi kullan c ad ile veritaban kullan c ad uyu tu u sürece veritaban na ba ka bir parola gerekmeden girebilir. Uzak i letim sistemlerinin ço u. Bu yöntem çok kötü bir güvenlik politikas d r. Bu hesaplar veri.

SQL> ALTER USER hr ACCOUNT LOCK. Parola hesab n n kilitlenmesi Oracle veritaban sunucusu FAILED_LOGIN_ATTEMPTS say s kadar yanl takdirde hesab n otomatik olarak kilitler. User altered. DBA manual olarak açmal d r. Bu durumda hesap PASSWORD_LOCK_TIME zaman sonra otomatik olarak aç lmayacakt r. Hesap ya PASSWORD_LOCK_TIME parametresi ile belirlenen zaman kadar sonra otomatik olarak aç l r veya veritaban yöneticisi ALTER USER komutuyla açmal d r. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT UNLOCK. SQL> CONNECT / as sysdba Connected.Hesap Kilitleme: Kullan c sisteme belirlenen say kadar yanl giri yaparsa hesab kilitlenir. Parola Ya lanma: Parolan n bir ya am süresinin olmas n sa lar. Parola karma kl do rulama: Kötü niyetli ele geçirme sald r lar na kar l k parola üzerinde n do rular veya reddeder. Ya am süresi doldu unda de i tirilmesi gerekmektedir. User altered. girildi i . Parola geçmi i: Yeni parolan n belirlenen say kadar önceki parolalar kullanamamay sa lar. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28000: the account is locked Warning: You are no longer connected to ORACLE. Veritaban hesab ALTER USER komutuyla veya EM kullan larak kilitlenebilir. Bir karma kl k kontrolü yapar ve baz kurallara göre karma kl kullan c olu turuldu unda otomatik varsay lan olarak DEFAULT profili atan r.

SQL> ALTER USER hr PASSWORD EXPIRE. Not: E er hesap bir uygulama hesab ise (SQL*Plus ile eri emez ise). uygulama parola süresi dolmadan de i tirme aktif edebilir.Parola ya lanma ve süresi dolma Veritaban yöneticisi PASSWORD_GRACE_TIME ile belirtilen. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28001: the password has expired Changing password for hr New password: ******** Retype new password: ******** Password changed . parolan n süresi dolduktan sonraki ilk ba ar l oturum açmada ba layan ve parolan n de i tirilmesine kadar geçebilecek maximum gün say s n temsil eden süreyi belirleyebilir. User altered. Kullan c oturum açmaya çal t her defas nda uyar al r ve belirtilen zamana kadar parolas n de i tirmez ise PASSWORD_GRACE_TIME zaman sonra hesab kilitlenir. Bir kullan c hesab n n manual olarak da süresi doldurulabilir. DBA lerin ço u uygulama kullan c hesab için ayr profil atan r.

Bu kontrol u parametre ile yap labilir: PASSWORD_REUSE_TIME: Bu parametre ile verilen gün kadar parola tekrar kullan lamaz. parolan n belirlenen süre kadar ayn parolan n tekrar kullan lmas n önler. Bu iki parametre kar l kl birbirine özeldir.Parola Geçmi i Parola geçmi i. ise . PASSWORD_REUSE_MAX: Mevcut parolan n tekrar kullan labilmesi için parolan n kaç defa de i tirilmesi gerekti idir. dolay s yla bir parametreye de er atanm di erine UNLIMITED atanmal d r.

özel parola do rulama fonksiyonlar giri de i kenlerini u ekilde belirterek kullan labilir: function_name(userid_parameter IN VARCHAR2. old_password_parameter IN VARCHAR2) RETURN BOOLEAN E er parola fonksiyonu bir hata ç kar r veya geçersiz olursa.Parola do rulama Bir kullan c ya yeni bir parola atanmadan. password_parameter IN VARCHAR2. Oracle varsay lan olarak bir parola do rulama beti i sunar: $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg.sql veya veritaban yöneticisi kendi özel ihtiyaçlar na cevap verebilecek bir PL/SQL fonksiyonu yazabilir. Bunlara ek olarak. bir hata mesaj al n r ve ALTER USER veya CREATE USER komutlar sonland r l r. . PL/SQL fonksiyonlar parolan n geçerli olup olmad n do rular.

ALTER PROFILE default LIMIT PASSWORD_LIFE_TIME 60 PASSWORD_GRACE_TIME 10 PASSWORD_REUSE_TIME 1800 PASSWORD_REUSE_MAX UNLIMITED FAILED_LOGIN_ATTEMPTS 3 PASSWORD_LOCK_TIME 1/1440 PASSWORD_VERIFY_FUNCTION verify_function. Bu fonksiyon $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg.Parola do rulama fonksiyonu: VERIFY_FUNCTION Oracle VERIFY_FUNCTION ad nda bir karma kl k fonksiyonu sunar. PROFILE . Parola do rulama fonksiyonu SYS emas n n içinde olu turulmu olmal d r.sql beti i ile olu turulabilir. utlpwdmg beti i VERIFY_FUNCTION olu turmas na ek olarak DEFAULT profili ALTER komutuyla de i tirmeye de yarar.

Her bir ayar için listeden genel de erler seçilebilir veya özel de erler girilebilir. Bir günde 1440 dakika vard r. Enterprise Manager butonuna t klan r. Unutmay n bir kullan c ayn anda sadece bir profile sahip olabilir. Profil seçilir ve uygulan r. Edit User bölümünden . oldu u bütün kullan c lara default profili Administration Profiles Create Kullan c lar parola profiline atama Bir kullan c y bir parola profiline atama: 1. 3. Bütün zaman periyodlar gün olarak ifade edilmi tir.Parola profili olu turma Parola profili olu turmak için. Profili de i tirdi inizde kullan c oturum açm ise de i iklik bir sonraki oturum aç l na kadar aktif olmayacakt r. Enterprise Manager varolan parola profillerini edit etmek için de kullan l r. bu profilin atanm atan r. Ayn zamanda kullan c lar n hesaplar n n aktif veya pasif yap lmas yap labilir. Parola profilini silme E er siz bir profili silerseniz. Ama kesirle de ifade edilebilir. Kullan c seçilir. Ve düzenle seçilir. Enterprise Manager Administration 2.

Biraz daha daralt lm Audit succeeded. Sadece olay izlemez. deletes) verideki de i iklikleri ve çok olaya konumlanmak Value-based izleme standart veritaban izlemeyi geni letir. hangi kullan c n n olaya sepep oldu unu ve hangi istemci makinen n olaya sebep oldu u bilgilerini de tutar. Bu parametre için normal ayar DB: izleme kay tlar n n DBA_AUDIT_TRAIL tablosunda tutulmas n sa lar. A a daki komut gereksizdir çünkü iyi odaklanmam t r. Audit succeeded. gerçek verileri izler. nesne yetkisiyle yap lan i leri yakalar. zlemeye sebep olan olay hangi SQL ifadesinin yapt ortaya ç kar r. Veritaban nda yap lan bütün i leri izlemek ve bu bilgileri depolamak çok yer ve sistemin i ini art racakt r. .üpheli aktiviteleri izleme Oracle veritaban 10g 3 farkl izleme yöntemi sunar. Veritaban izleme oturum hakk nda bilgi yakalar.employees WHENEVER SUCCESSFUL. Value-based auditing izleyebilirsiniz. updates. Bu nedenle izleme sadece ilgilenen olaylar üzerine yo unla mal . Yanl sistem performans n kötü yönde etkiler. Yönetici veritaban ndaki bütün hareketleri izler. sistem yetkisiyle yap lan i leri. zleme bilgisi ancak odaklanma do ru oldu unda i e yarar. kullanarak (inserts. Do ru olaya odaklanarak izleme sistem performans nda minimum etkiye sahiptir. Herhangi tabloda ne oluyorsa her eyi yakalar: SQL> AUDIT TABLE. Standard database auditing . u sorgu daha iyi bir örnektir: SQL> AUDIT DELETE ON hr. olay n ne zaman oldu unu. FGA standart veritaban izlemeyi geni letir. Value-based izleme veritaban tetikleyicileri ile gerçekle tirilir. n Standard Database Auditing Veritaban n izlemeyi kullanacaksan z öncelikle dinamik olmayan AUDIT_TRAIL parametresini izleme kay tlar n gösterecek ekilde ayarlamal s n z. SQL ifadelerini izlemek için ise Fine-Grained Auditing (FGA) kullan l r.

Bundan ziyade BY LIMIT i kullanmak sistem yetkilerini izlemenin. ki tür kay t ekleme yöntemi vard r. gibi toplu bilgiler tekbir kay t olarak eklenir.000 kay t güncellemi se sadece bu eklenir. ba lant zaman . dizinler ve kullan c tan ml veri tipleri üzerinde yap lan i leri izlemek için kullan l r.zleme Özelliklerini belirleme SQL ifadelerini izleme : Slayttaki 1. mant ksal ve fiziksel G/Ç i lemleri. yordamlar.) BY ACCESS : Varsay lan olarak bu özellik gelir. kullan c oturumlar n n olu umunu izler. Bunun yerine izlenen nesne üzerinde yap lan her i lemin kayd n tutmak istiyorum derseniz BY ACCESS seçene ini aktif etmelisiniz. Varsay lan olarak BY SESSION seçene i aktiftir. zleme kayd izleme tablosuna ba lanma zaman nda eklenir ve ba lant n n kesilmesi zaman güncellenir. Hemen hemen bütün veritabanlar nda AUDIT SESSION WHENEVER NOT SUCCESSFUL kullan lmal çünkü bu komut veritaban n za olas sald r lar tespit etmenize yarar. Oturum ile ilgili. görünümler. Varsay lan olarak. izleme zaman her bir sistem yetkisinin yapt kayd olarak eklenir. sistem üzerindeki performans ve depolama aln n azaltmas n en aza indirecektir. BY SESSION : Bir oturumda kullan c n n toplamda kaç kay t üzerinde i lem yap ld kaydedilir. ba lant s n kesme zaman . . TRUNCATE TABLE gibi herhangi bir DDL ifadesini izleyecektir. Sistem yetkisinin izlenmesi DROP ANY TABLE gibi herhangi bir sistem yetkisinin yapt i leri izlemek için kullan l r. SQL> AUDIT TABLE BY hr WHENEVER NOT SUCCESSFUL. Ço u veritabanlar nda genelde AUDIT SESSION komutu kullan l r. Yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z oturum açmaya odaklan labilir. sequences. Nesne yetkisi izleme. AUDIT SESSION özelli i. Bu özellik e sizdir. ifade CREATE TABLE. DROP TABLE. Çünkü her bir oturum olu turuldu unda ve bir instance a ba land nda bir izleme kayd olu turur. (Mesela kullan c kendisine ait olmayan bir tablo üzerinde i izleme 100. Bu izleme de yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir. SQL ifadeleri izleme kullan c n n do ru veya yanl giri lerinde olmak üzere daralt labilir. tablolar. Bu tip izleme de yine ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir ve SESSION veya ACCESS diye gruplanabilir.

AUDIT ALL komutu çok geni bir aral ifadedir.Not: Genelde izleme özelliklerini odaklanm de ildir. . E er nesne yetkisi izleme ile birlikte kullan ld nda: E er AUDIT ALL özelli i kullan c ad ile kullan lm ise: SQL> AUDIT ALL BY hr. Bu kullan c n n bütün nesneler için kulland DDL ifadeleri izlenir. Çünkü ilk ba ta neyi izleyece inizi izlemenize yarayan genel bir bilemezsiniz.

UNIX ve Linux sistemlerde. upd FROM dba_obj_audit_opts WHERE object_name = 'EMPLOYEES OBJECT_NAME OBJECT_TY INS UPD -----------. Görünüm her bir izlenebilir nesne için kolonlar gösterir. ins. DBA_STMT_AUDIT_OPTS ve DBA_PRIV_AUDIT_OPTS sadece ifadelerin ve yetki izleme kay tlar n tutar. zleme özelliklerine ba l olarak kay tlar çok h zl ve geni ce büyüyebilir. Örne in. izleme kay tlar yolu AUDIT_FILE_DEST parametresi ile belirtilen dosyada tutulur. zleme özellikleri SUCCESSFUL/NOT SUCCESSFUL olarak 3 mümkün de er ile belirtilir: S A zlenmiyor Oturum ba na izleme kay tlar toplan r. bu olay kay tlar Windows Event Log ta tutulur. Her eri im ba na izleme kay tlar toplan r. zleme kay tlar ile ilgilenmek önemli bir yönetim i idir.zleme özelliklerini görme Hangi izleme özelli ini seçti inizi görmek için slayttaki listeyi kullanmal s n z. . DBA_OBJ_AUDIT_OPTS her bir izlenebilir nesne için bir kay t içerir. AUDIT_TRAIL parametresinin DB seçildi ini varsayarsak izleme kay tlar SYS emas nda bir tabloda tutulur. E er AUDIT_TRAIL parametresi OS olarak seçilirse. INSERT izleme özellikleri INS kolonunda gösterilir.--------.--.--EMPLOYEES TABLE A/S -/- Standard Database Auditing Veritaban yöneticisi veritaban izlemeyi aktif ettikten sonra ve izleme özelliklerini belirledikten sonra veritaban izleme bilgilerini toplamaya ba lar. izleme kay tlar i letim sisteminin izleme dosyalar nda tutulacakt r. Windows ortam nda ise. SQL> SELECT object_name. E er do ru özellikler ve odaklanma seçilmez ise izleme kay tlar çok fazla sistem depolama alan ve performans harcayacakt r. object_type.

güncelleme. izlenen nesne üzerinde ekleme. silme gibi i lemleri içerir. silme. Value-based auditing sadece Standard database auditing ile elde edilen bilgiler yetersiz kald nda kullan lmal d r. Value-based auditing veritaban tetikleyicileri ile tetiklenir. Value-based auditing Standard database auditing e göre sistem kaynaklar n daha az tüketir ve performansa daha az etki eder. E er gerekirse gerekli kullan c ya DELETE_CATALOG_ROLE yetkisi vererek izleme kay tlar üzerinde i lem yapmas na izin verebilir. Value-Based Auditing Database auditing kay tlar . Çünkü sadece ekleme. .zleme sonuçlar n görme zleme kay tlar na eri im kontrol alt na al nmal çünkü önemli bilgiler içerebilir. tetikleyici izlemeyi tetikler kullan c bu i lemleri yaparken arka planda bütün yap lanlar izlenir ve gerekli yere yaz l r. Bu azalma tetikleyicinin kodunun ne kadar verimli oldu una ba l d r. Genelde izleme kay tlar n yönetme i i veritaban yöneticisi taraf ndan yönetilir. silme ve güncelleme de çal r. güncelleme yapar. Value-based izleme database auditingi geni letir ve de i tirilen gerçek verileri içerir. ama üzerinde de i iklik yap lan gerçek veriyi içermez. Bir kullan c ne zaman ki bir tabloya ekleme. Access to audit records should be tightly controlled because they may contain sensitive information.

employees REFERENCING NEW AS NEW OLD AS OLD FOR EACH ROW BEGIN IF :old.'os_user'). sysdate. Bir sat r güncellendi inde tetikleyici salary kolonunu kontrol eder. ve gerçek salary de erini içerir.salary).employees tablosunun de i tirilen salary alan n izlemeye odaklanm t r. Yönetici tablo veya görünüm üzerinde izleme kural olu turmak için DBMS_FGA PL/SQL paketini kullan rlar.Value-based auditing te anahtar tetikleyicilerdir. . / Bu tetikleyici hr.hrsalary_audit AFTER UPDATE OF salary ON hr. :new.salary THEN INSERT INTO system.salary|| ' to '||:new. Bir SELECT sorgusu binlerce sat r olu turmas na ra men onunla ilgili sadece 1 sat r izleme kayd olu turulur. IP adresi. E er eski salary alan yeni salary alan na e it de ilse bir izleme kayd audit_employees tablosuna eklenir.employee_id ||' salary changed from '||:old. FGA audit tablo veya görünüm içindeki kolonlara bile odaklanabilir.audit_employees VALUES (sys_context('userenv'.salary != :new. kullan c ad . Yönetici taraf ndan tan mlanm özel bir belirtimle kar la ld nda izleme yap l r. END IF. FGA veritaban tetikleyicisine gerek duymaz ve di er yöntemlere göre daha az performans tüketir. de i kli in yap ld de i tirildi i. sys_context('userenv'. Bir izleme kayd . FGA Standard database ve value-based auditing e göre daha dar bir alana odaklanabilir. END. Örnek bir izleme tetikleyicisi: CREATE OR REPLACE TRIGGER system.'ip_address'). E er sorgu sonucu izlenen kolonla kar la l rsa izleme ba lar ve ilgili kay tlar izleme tablosuna yaz l r. hangi sat r n Fine-Grained Auditing (FGA) Fine grained auditing (FGA) verilerin de i mesine sebep olan SQL ifadesini yakalar.

E er belirtilmemi se. FGA Policy (continued) Audit Column zlenecek veriyi tutan kolon ismidir. Örnekte sales Statement Type Ne tür ifadeler izlenecek? SELECT. INSERT.UPDATE. Prosedürü a a daki argümanlar içerir: Policy Name FGA kural n olu turdu unuzda ona bir isim vermek zorundas n z. .ADD_POLICY prosedürü ile olu turulan bir FGA kural n göstermektedir. izleme kay tlar ilgili yere yaz l rken olay yöneticisi çal t r l r. Object zlenen nesne tablo veya görünüm olabilir. ki argüman ile birlikte kullan l r: Nesneyi içeren ema Nesnenin ismi Örnekte hr emas n n employees tablosu izlenmektedir: object_schema => 'hr' object_name => 'employees' sadece Handler Örne in bir PL/SQL prosedürü olabilir. E er tan mlanm sa. ve izlemenin ne zaman ba layaca n bölümündeki a a daki artla izleme yap l r: audit_condition => 'department_id = 10' belirtir. Mesela. izleme s ras nda yap lacak i leri tan mlar. Örnekteki izleme SALARY kolonu üzerindedir ve u ekilde tan malan r: audit_column => 'salary' Bu argüman seçeneklidir.FGA Kural Slayttaki örnek DBMS_FGA. olay yöneticisi izleme s ras nda yöneticiye uyar gönderebilir. Örnekteki kural n ismi AUDIT_EMPS_SALARY. E er tan mlanmam sa kay tlar sadece ilgili yere yaz l r.DELETE. ve öyle kullan l r: policy_name => 'audit_emps_salary' Audit Condition Bir SQL ifadesidir. Bu kolon e er bir SELECT ifadesi içinde kullan l rsa izleme ba lat l r. izlemenin olup olmayaca n AUDIT_CONDITION argüman belirtir.

Çünkü önemli ve gizli bilgiler içerebilir. çal t r lan SQL ifadesini içerir.DROP_POLICY ile silebilirsiniz. Yani izlememesi demektir. Örnek kural n nas l aktif/pasif edilece ini anlatmaktad r. enable => TRUE DBMS_FGA Package DBMS_FGA paketi fine-grained izleme fonksiyonlar için yönetim arac d r. FGA kural n aktif/pasif etme FGA kural n pasif etme demek kural n izleme kayd üretmemesi demektir. Ve sadece yöneticiye verilmelidir. Olay yöneticisi iki argüman ile belirtilir: PL/SQL kodlar n içeren ema PL/SQL kodlar n n ad Slayttaki örnek SECURE. Varsay lan olarak olu turuldu unda aktif gelir. Her iki prosedür için de bütün argümanlar gerekmektedir. DBMS_FGA üzerine çal t rma yetkisi gerekmektedir.LOG_EMPS_SALARY prosedürü u iki parametre ile çal t r r: handler_schema => 'secure' handler_module => 'log_emps_salary' Status FGA kural n n durumunu gösterir(enabled/disabled). Tekrar aktif ederek izlemeyi ba latabilirsiniz. . Bütün argümanlar gereklidir. u parametre ile durumu de i tirilebilir.zleme kayd FGA kural n . FGA kural n silme Bir FGA kural na daha fazla ihtiya duymuyorsan z DBMS_FGA.

Triggering Audit Events ( zlemeyi tetikleme) Genelde. v is the bind variable value COMMENT$TEXT Yorum Not: Bu liste dba_fga_audit_trail tablosunun bir parças . Üçüncü örnek salary alan içermedi i için izlenmeye sebep olmaz. Çünkü department_id = 10 bölümündeki salary alan sorgulanm t r. Ve varsa olay yöneticisi tetiklenir. Di er 3 görünüm kural tan mlamalar n içerir. fine-grained izleme kullan c lar n yazd klar SQL ifadelerindeki kolonlar nda izlemektedir. Data Dictionary Views FGA girdileri ve yetki izleme kay tlar farkl tablolara yaz lm lard r. DBA_FGA_AUDIT_TRAIL Ad TIMESTAMP DB_USER OS_USER OBJECT_SCHEMA OBJECT_NAME POLICY_NAME SCN SQL_TEXT SQL_BIND Tan mlamas Çal ma tarihi ve zaman Kullan c n n çal t rd Kullan c n n çal t kullan c ad i letim sistemi ismi zlenen nesnenin sahibi zlenen nesnenin ismi zlemeye sebep olan kural n ismi The SCN of the transaction zlemeye sebep olan SQL ifadesi The bind variable of the audit event. formatted as: #n(s):v: where n is the number of the bind variable in the statement s is the bind variable length. Örnek Slayttaki iki örnek izlemeye sebep ol r. zlenen nesne üzerinden nekadar veri sorgularsa sorgulas n veya nekadar veri de i tirirse de i tirsin her bir sorgu için bir kay t üretilir. Girdiler DBA_FGA_AUDIT_TRAIL görünümünde saklan r. zleme fonksiyonu bir otomatik transaction gibi çal t r l r. SQL ifadesi parse edilirken FGA kural nda tan ml bir ifade ile kar la ld SQL izlenmeye ba lar. kinci sorguda salary alan na eri ti inden izlenir. .

policy_name. FORMAT A20 FORMAT A60 TIMESTAMP DB_USER POLICY_NAME SQL_BIND ---------. Örnek SQL> COL timestamp SQL> COL db_user FORMAT A10 FORMAT A7 SQL> COL policy_name FORMAT A20 SQL> COL sql_bind SQL> COL sql_text SQL> SQL> SELECT to_char(timestamp. 'YYMMDDHH24MI') 2 3 4 5 6 7 AS timestamp. sql_bind.DBA_FGA_AUDIT_TRAIL (continued) FGA zleme tablosundan seçme A a daki örnek iki izleme kayd n n gösterir. sql_text FROM dba_fga_audit_trail.-----------------SQL_TEXT ---------------------------------------------------------0201221740 SYSTEM SELECT FROM count(*) hr.-------------------.employees AUDIT_EMPS_SALARY #1(4):1000 WHERE department_id = 10 AND salary > :b1 0201221741 SYSTEM SELECT FROM salary hr.------. db_user.employees AUDIT_EMPS_SALARY SQL> .

Policy Name Error Veritaban nda kural ismi e siz olmal d r. Audit Column Errors E er izlenecek kolon tablo içnde yoksa. E er yoksa u hatay al rs n z: ORA-00942: table or view does not exist Audit Condition Errors E er izleme özelikleri geçersiz bir sözdizime sahipse. Event Handler Error E er kural olmayan veya geçersiz olay yöneticisine referans ediyor ise. E er varolan bir isim veriseniz u hatay al rs n z: ORA-28101: policy already exists olu turulurken bu özellik null yap l rsa bunun anlam bütün ifadelerin Audited Object Errors Kural olu turdu unuzda tablo veya görünüm var olmal d r. hiçbir sat r izlenmez. kural bir hata almadan olu turulur ama nesneye eri ildi inde u hata al n r: ORA-28112: failed to execute policy function E er izleme özellikleri geçerli bir sözdizime sahipse ama yanl ise. Sahibi yoktur. . yanl sat rlar izlenir.FGA Rehberi Audit Condition FGA kural izlenece idir. kural olu turulur ama izleme s ras nda hiçbir sat r getirilmez. çünkü izlenen kolon asla eri ilmeyecektir. E er izlenecek kolon ismi do ru sözdizimi ile verilmi fakat yanl ise yanl kolon izlenir.

com.SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n izleme SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n veritaban ba latma ve durdurma yetkileri vard r. and suspect that someone may be trying to guess the passwords of privileged users so they can gain access to sensitive data. audit_file_dest ba lang ç parametresi bununla ilgili izleme kay tlar n n nerede tutulaca n varsay lan olarak Windows Event belirtir. UNIX veya Linux platformunda ise $ORACLE_HOME/rdbms/audit de saklan r. Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) Background While conducting user training you discover that some users are using very simple passwords. Oracle Technology Network Web ve OracleMetaLink (MetaLink). Oracle otomatik olarak bu kullan c lar n oturum açma i lemlerini izler ama özellikle belirtilmedikçe daha fazlas n yapmaz. düzeltmeleri. Çünkü onlar veritaban kapal iken bile i lem yapabilmelidirler. Configure your database to prevent the use of simple passwords and to detect attempts to guess passwords Tasks Prevent the use of simple passwords Force accounts to lock for 10 minutes after four failed login attempts Exempt the application server login from forced password changes Audit unsuccessful attempts to connect to the database . E er sizde bir güvenlik aç görür bulursan z direkt mail atabilirsiniz : secalert_us@oracle. Ama ç kan yama ve güncellemeleri sadece mü terileri indirebilir. Güvenlik Güncellemeleri Oracle güvenlik ile ilgili duyurular . Windows ortam nda. SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n izlenmesini aktif eden ba lang ç parametresi: audit_sys_operations=TRUE (varsay lan olarak FALSE) E er SYS i lemleri izlenirse. ipuçlar n ve bilgileri sitesinde duyurmaktad r. Dolay s yla bu kullan c lar ile ilgili izleme kay tlar veritaban d nda tutulmal d r. izleme kay tlar Log.

. 2.Passwords now expire every 60 days. . Profile altered. d) Using Enterprise Manager.After a user fails to provide the correct password within three consecutive login attempts the account will automatically lock for one minute. Note that: . view the changes made to the default profile by the utlpwdmg. . . the account will be locked.sql script located in $ORACLE_HOME/rdbms/admin SQL> connect / as sysdba SQL> @?/rdbms/admin/utlpwdmg. Prevent the use of simple passwords a) What profiles exist within the database? b) Use Enterprise Manager to see what password restrictions are enforced by the default profile? c) Using SQL*Plus.Passwords may not be reused within 1800 days.If a user doesn t change his or her password within 10 days of expiration.sql Function created.1.sql script. Edit the default profile so that users who fail to log in correctly four times in a row will have their accounts locked for 10 minutes. connect to the database as sysdba and run the utlpwdmg.

Store the audit information in the database. c) Assign user HR to the new profile. c) Verify that unsuccessful attempts to connect to the database are captured. d) If you were to drop the HRPROFILE what would happen to the HR user? 1. 4. Nothing would happen to the HR user. b) Edit the new profile to make password expiration unlimited. 3. The HRPROFILE would be dropped and the HR user would be unable to log in until the administrator assigned a different profile. The HR user would be automatically assigned the DEFAULT profile. Exempt the HR user from forced password changes. The HR user would also be dropped. a) Create a new profile called HRPROFILE using the default profile as a template. Audit unsuccessful attempts to connect to the database a) Enable collection of audit information. 4. The drop statement would fail because the HRPROFILE cannot be dropped while a user is assigned to it.Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) (continued) 3. d) Why did you have to restart the instance after changing the AUDIT_TRAIL initialization parameter? e) What would have happened if you had left AUDIT_TRAIL at its default setting of NONE? . b) Begin collecting audit records for users who unsuccessfully attempt to log in. 2.

Because we only want to capture audit information if someone selects the salary column we must use fine grained auditing rather than standard database auditing. heap-organized table with four columns: who varchar2(10) event_date date ipaddress what varchar2(16) varchar2(2000) b) Create a trigger to capture changes to the salary column. Connect Run SQL> the as script connect user system $HOME/LABS/hrsalarytrig.new value which user made the change . Configure your database to detect unauthorized access to salary data and capture any changes to salary information. Tasks Audit select on the SALARY column of the EMPLOYEES table Audit changes to the SALARY column of the EMPLOYEES table. 1. 2. Audit changes to the salary column of the employees table.is used to continue a statement on a new line in PL/SQL a) Use the DBMS_FGA package to add a fine grained audit policy to HR s employees table. Remember that value-based auditing is implemented through the use of database triggers. a) Create a table called AUDIT_EMPLOYEES in the SYSTEM schema to hold information captured through database auditing. you must use value-based auditing rather than standard database auditing. Because you want to capture the old and new values rather than just the fact that a change happened. b) Verify that only SELECT statements that include the salary column generate an audit trail. Only capture audit information if someone reads the salary column. Make the table a standard. Note: .what location the change was made from. Audit select on the salary column of the employees table. Capture old value .Practice 11-2: Database Security (Part 2) Background You suspect that someone has been viewing and possibly changing employee salary data without proper permission.sql system/manager@dba10g .

sql c) Verify that audit information about changes to the salary column are now captured. @$HOME/LABS/hrsalarytrig. SQL> Trigger Created. .Connected.

Listener özellikleri sayfas gelir: 1 Administer menüsünden listener seçilir ve go butonuna bas l r. Listenerlar.Listener ba latmakda kullan lan konfigürasyon dosyalar n n yeri . Oracle Net listener ad verilen aktif bir process içerir. Database Control parola koruma ve log dosyalar n n konumlar gibi genel parametrele aktif listiner n konfigürasyonundan sorumludur. 1 . tüm yerel olmayan kullan c ba lant lar için Oracle instance na bir yoldur. Tek bir listener pekçok veritaban instance na ve binlerce istemci ba lant s na hizmet verebilir. Database Control veya komut sat r ndan lsnrctl komutu ile kontrol edilir. Gerekli olan ayar sadece listener konumunun ayarlanmas d r. A oturumu kurulduktan sonra. d kod kütüphaneli için EXTPROC.Oracle A Servisleri Oracle a servisleri istemcinin veya orta katman uygulamalar n n Oracle Veritaban sunucusuna ba lanmas n sa lar. Daha ileri seviyedeki yöneticiler Oracle Net servislerini Vi.Listener n durumu ve ne zaman ba lat ld . File seçilir ve Network Configuration kaydedilir. Listener için di er tüm konfigürasyon ad mlar seçimliktir. Oracle Net veya Oracle Netin görevini taklit eden Java Database Connectivity(JDBC). Oracle Net. veritaban yla konu an her bilgisayarda olmal d r. Detail k sm nda listener n dinleyece i bir konum yaratmak için Add Address butonuna bas l r.Bir dakikada kabul edilen/rededilen ortalama ba lant say s Listener Olu turmak Her listener n en az 1 dinledi i konum bulunmal d r. A protokolü seçili. Oracle Net Listener veritaban ve d uygulamalar aras ndaki ba lant y ayarlamakla görevlidir.Listener n cevap zaman (response time): TNS Ping (ms) . E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. Di er seçenekler veritaban sunucusunda bulunan yerel uygulamalar n ba lant lar için kullan lan Internal Process Communication(IPC). Oracle Net Listener. stemci makinede. Oracle Net veritaban na eri mek isteyen herhangi bir uygulama taraf ndan eri ilen arkaplan bile enidir. Listener Görüntülemek Enterprise Manager ana sayfas ndan Listener linki t klanaral lsitener status page e geçilir. Bir isim ve çal aca sunucunya ait IP adresi girilir. Database Control kullan larak konfigüre edilirler.Listener için ilk dinleyece i adres . Oracle Net istemci uygulamas yla veritaban sunucusu aras nda verileri ta yan kurye görevi görür. Kullan c lar asla Oracle Neti görmezler. gedit veya Notepad gibi text editörleri kullanarak da yönetebilirler.Listener versiyonu ve ORACLE_HOME bilgisi . Bu sayfada: . Veritaban sunucusunda. Listener olmadan veritaban na d ardan ba lanmak mümkün de ildir. istemci uygulams yla veritaban sunucusu aras nda ba lant y sa lamak ve sürdürmekle görevlidir ayn zamanda ikisi aras ndaki mesajlar da ta r. Oracle Net Listener Oracle Net Listener. Sunucu için. Named Pipes(NMP) ve SSL ile TCP/IP dir. TCP/IP en çok kullan lanve default oland r. Oracle Net Listener olu turmak için Related Links k sm ndan Net Services Administration seçilir. Ayr ca listener n dinleyece i port da belirtilir. sadece yugulama kullan r. Oracle Netin default portu 1521dir.

Listener tekrar ba lat larak de i iklikler geçerlilik kazan r. .2 Create e bas l r.Loglama: Oracle Net ba lant s n n logunu tutmak isteyip istemedi imizi ve nerde tutmak istedi imizi belirtiriz. .Konfigürasyon dosyas parametreleri sayesinde listener tekrar ilklenir. . 6 Listener n çal aca sunucnun ad veya IP adresi girilir. . port belirtilir. Servis ad (veritaban ismiyle ayn ) ve SID girilir. . Oracle9i ve Oracle 10g instancelar veritaban ba lad zaman default listeneri otomatik olarak kaydeder. 5 A protokolü seçilir.Listener servislerinin durumu kontrol edilir.Dynamic service registration: Oracle8i.Listener n durumu kontrol edilir. Default listener için ek bir listener konfigürasyonuna gerek yoktur. -Listener default port olan 1521de de ilse ve instance n default olmayan bir portla kay t olmas n istemiyorsan z. Bu isim sunucu için unique olmal d r. Seçimlik Paramatrelerin Ayarlanmas Listener için sadece adres gerekse de. Deafult port 1521 dir. -Uygulama static service regisration gerektiriyorsa.Listener durdurulur. 3 Listener ad girilir.Tracing: Oracle Net ba lant s hakk nda detayl bilgi tutulmas n isteyip istemedi imizi belirtiyoruz. Hala baz durumlarda static service registration seçilebiliyor. . TCP/IP en çok kullan lan ve default olan d r. 4 Dinleyece i adres eklenir. Oke bas l r. E er detayl bilgi tutacaksak ne kadar bilgi toplanmal (Trace Level) ve bu dosyalar nerde saklanmal ? Static Veritaban Kay tlanma Bir listener için istemci ba lant s n bir instancea iletmek için listener instance n ad n ve instance n ORACLE_HOME konumunu bilmelidirler.Pek çok listener dinamik olarak konfigüre edilir. E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir.Listener ba lat l r. . Edit Listener sayfas ndan Static Database Registration seçilir ve Add Database butonuna bas l r. Adresi kaydetmek için OKe bas n. 8 Listener için di er tüm seçenekler seçimliktir. Listener bu bilgiye 2 yolla ulasabilir: . 7 Listener n çal aca sunucunun ismi veya IP adresi girilir. Dinlenen Adresler Her listener n en az 1 tane dinledi i adres bulunmal d r. lsnrctl ile: .Listener parolas de i tirilir 2 . Listener Kontrol Listner control utility ile listener kontrol edersiniz. .Static service registration: Oracle n eski versiyonlar listener ile otomatik olark kay t olmaz ve bu yüzden listener n servis verece i tüm veritaban servislerinin listeleri listener configuration dosyas nda bulunmal yd . seçimlik parametreleri de konfigüre edebiliriz: . 9 Yeni listener ba latmak için Actions menüsunden Start/Stop seçilir.

A a daki iki komut ayn etkiyi gösterir. All rights reserved. LSNRCTL> SET PASSWORD Password: The command completed successfully 3 . Listener_name in gözard edildi ine dikkat edelim. komut LITENER ad ndaki listener etkileyecektir.Temel komut sözdizimi: LSNRCTL> komut [listener ad ] Lsnrctl komutu i lendi inde listener ad belirtilmezse default listener kabul edilir.Sa lanan ba lant say s n veya dediceted ve shared için kabul edilmeyen ba lant lar. 2003. E er listener n z n ad LISTENERdan farkl ysa listener ad n komutla beraber kullanmal s n z yada SET CURRENT_LISTENER komutu kullan lmal d r. Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to Listener Kontrol ile Görüntülemek Lsnrctl servis komutu statik veya dinamik olmas na bakmaks z n her Oracle Net Service in durumunu yönetebilir. lk olarak komut sat r sözdizimi: # lsnrctl start Prompt sözdizimi ise: #lsnrctl LSNRCTL> start Genellikle komut sözdizimi tekbir komutu çal t rmak için uygundur.0 on 05-NOV-2003 15:19:33 Copyright (c) 1991. Listener nn z n ad n n BACKUL oldu unu varsayal m: LSNRCTL> stop backup Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to A a daki uygulamalar ayn yukar daki sonucu verir: LSNRCTL> set cur backup Current Listener is backup LSNRCTL> stop Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully Not: Üstteki sözdiziminde current_listener cur eklinde k salt lm t r. Listener Kontrol Sözdizimi Komut sat r kullan larak lsnrctl komutu çal t r l r. Oracle.1. Promt sözdizimi e er listener n z parola ile korunuyorsa kullan lmal d r. to Komut sat r sözdizimi ile de bu i lemleri yapabilirsiniz: /home/oracle> lsnrctl stop backup LSNRCTL for Linux:Version 10.Servisin durumunu(statik servislerin durumu UNKNOWN olarak gözükürler) .Servisin ad n . Listener kontrol durum komut listener hakk nda detayl bilgi döndürür ve listener n bulundurdu u tüm servisler hakk nda bilgi getirir.0. Pekçok ard k lsnrctl komutunu kullanmak için promt sözdizimi daha uygundur.1. Ç kt lar: .

Listener ad ve versiyonu ..Trace seviyesi ve güvenlik durumu .0 . Service "dba10g" has 2 instance(s). 40 min.. Instance "dba10g".. status UNKNOWN.. status UNKNOWN....Host. prot ve protokol serivslerini içeren listener adres bilgisi 4 . (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary.Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr. Instance "dba10g".1. 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener.. Instance "dba10g". Service "rhel" has 1 instance(s).ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener. status READY.1. Instance "dba10g". (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary.. 40 min. Service "dba10g" has 2 instance(s).1. Instance "dba10g"... has 1 handler(s) for this service.LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10.1. status READY. has 1 handler(s) for this service...Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr. Instance "dba10g". has 1 handler(s) for this service. The command completed successfully The command completed successfully LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10. has 1 handler(s) for this service..0.. has 1 handler(s) for this service.ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener.Konfigürasyon ve log dosyalar m n yerleri ....Listener n ne zaman ba alt ld ve ne kadard r çal t .0.. Service "rhel" has 1 instance(s).log Listening Endpoints Summary. has 1 handler(s) for this service.0 .log Listening Endpoints Summary.. status READY. The command completed successfully Durum bilgisinin içerdikleri: . 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener. status READY.

Dizin isimlendirme. Bu ba lant bilgilerinin tan mlanmas i lemi Names Resolution olarak adland r l r. Externel naming dizin isimlendirmeye benzer. listener n kabul etti i protkol ve listener n dinledi i port bulunmal d r. sim Çözümleme (Names Resolution) Easy Connect. Statically registered serviceler iBa lant zaman çin durum bilgisi UNKNOWNdur. Listner n TCP/IP protokolü kulland n . Bilinen servislerin listesi text bir dosyada saklan r.port ve servis ad na dönü türür.us. E er servis ad sa lanmazsa Oracle Net ba lant stringinde bulunan veritaban servisi ve host ad n n ayn oldu unu varsayar. 1521 portunu dinledi ini ve instance parametrelerinin SERVICE_NAMES=db. DB_DOMAIN=us. Yerel isimlendirme gibi kullan c lar kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan rlar. Dizin isimlendirmenin ba ka bir avantaj da yeni bir servis ad LDAP dizinine eklendi inde servis ad hemen kullan c lar n eri imine aç l r. Yerel simlendirme(Local Naming) Yerel isimlendirme ile kullan c Oracle Net servisi için bir alias(takma isim) sa lan r. Oracle Net Ba lant lar Bir uygulaman n Oracle Net listener üzerinden bir servise ba lanabilmesi için uygulama servise hakk ndaki bilgiye sahip olmal d r. uygulaman n bilmesi gereken hangi service ba lanaca n n ismidir. 5 . Yerel isimlendirmenin bir avantaj kullan c lar n kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan lmas d r.oracle.ora dosyas da t lmal d r.protokol. local naming ve directory naming daha sonra anlat lacakt r. e er uyan bir de er bulursa alias host. Distributed Computing Environment (DCE) veya Cell Directory Services (CDS) gibi üçüncü k s m isimlendirme servislerini kullanmakt r. Oracle Net servislerinin konfigürasyonu çok s k de i en kurumlar için uygundur. External naming. e er uyan bir de er bulursa alias host. Listener yerle tikten sonra. <username>/<password>@<hostname>:<listener port>/<service name> Listener portu ve servis ad seçimliktir. Kolay Ba lanma(Easy Connect) Easy connect ile kullan c Oracle Net ba lant s na gereken bilgiler bir ba lant stringi olarak sa lar.port ve servis ad na dönü türür. Bu bilginin içinde listener n bulundu u adres.ora Yerel isimlendirme Oracle Net servis ba lant lar n n çok s k de i medi i kurumlar için uygundur.com Not: SERVICE_NAMES ilkleme parametresi virgülle ayr larak pekçok de er içerebilir. Oracle Net bilinen servislerin yerel listesini aliasa kar l k kontrol eder.com oldu unu varsayarsak ba lant stringimiz: SQL> connect hr/hr@db. Oracle Net bilinen servislerin d (harici) listesini aliasa kar l k kontrol eder.protokol. Dizin simlendirme(Directory Naming) Dizin isimlendirme ile kullan c lar Oracle Net servisi için alias sa larlar. E er listener portu sa lanmazsa Oracle net default olarak 1521in kullanaca n varsayar. $ORACLE_HOME/network/admin/tnsnames.oracle. Network Information Services (NIS). Yerel isimlendirme ile DBA öncelikle kullan c lar yeni ve de i mi servislere ba lanmak için bu de i iklikleri içeren tnsnames.- Listenerda bulunan her servis için özet bilgi.

Go ve arkas ndan da Create e bas l r. sa tarafta ise ayr nt penceresi bulunur. Source routing. connect-time failover sa land nda. Directory Naming içinse ayn listeden Directory Naming seçene i seçilir. Veritab n z n servis ad ve SIDsini girin ve servis ad n eklemek için Add butonuna bas n. Real Application Clusterlarda ayn veritaban ndaki farkl instancelar aras nda i yükünün dengelenmesini sa lar. stemci veya orta katman konfigürasyonlar na yard m etmez. Adresler için protokol. Not: E er dizin isimlendirme önceden yap lm sa. Load balancing ile Oracle Net adres listesinden rastgele adres seçilir. Create Net Service Name sayfas nda Net Service Name sahas na unique bir isim girin. Ayr ca Lightweight Directory Access Protocol(LDAP) servi ismi çözümlemesini de ayarlar. Oracle Net trafi i için proxy sunucu olarak hizmet verir ve Oracle Net trafi inin firewalldan güvenli bir biçimde yönlendirilmesini sa lar.Oracle Net profilleri o Güvenlik o Troubleshooting o sim çözümleme metodlar içerir. Oracle Net Manager. E er ilk adres eri ilmezse ikincisi denenir. Oracle Net Manager aç ld nda sol tarafta izleme a ac görülür. leri Ba lant Seçenekleri leri ba lant seçeneklrei ile listener n bozulmas ve yük dengesi konular nda Oracle Net avantaj sa lar. alias iki veya daha fazla listener adresine sahip olur.Oracle Net servis isimleri . . Oracle Connection Manager. Oracle Net listenerlar n olu turulmas ve ayarlanmas için de kullan labilir. Oracle Net in sunucu taraf n konfgüre eder. Oracle Net Manager ba latmak için komut sat r ndan netmgr yaz l r. Ba lant zaman hatas ve yük dengeleme için 5 seçenek oldu una dikkat ediniz: Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan - Oracle Net Manager Enterprise Manager Database Control. Oracle Net ba lant lar n n istemci taraf n konfigüre etmekte kullan lan grafiksel bir araçt r.Servis Aliaslar n n Ayarlanmas Yerel Oracle Net servis aliaslar n n olu turulmas için Administor aç l r listesinden Local Naming seçilir. Oracle Net s ras yla adresleri denemeye devam eder ta ki çal an bir listener bulana veya tüm adresler denenip ba ar s z olana kadar. 6 . Oracle Connection Manager ile kullan l r. Directory Naming seçene ini seçemezsiniz. Oracle Net Manager.port ve listener taraf ndan ba lan lmak istenen servisin hostu girilir.

directory sunucusunu kontrol eder ve en son olarak host naming dener.ora Used EZCONNECT adapter to resolve the alias Attempting to contact (DESCRIPTION=(CONNECT_DATA=(SERVICE_NAME=dba10g)) (ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=192. port ve protokol de erlendirilir. Easy Connect kullanmaya çal r.oracle. protokolü. E er directory namingin Easy Connectten önce olmas n istiyorsak LDAPyi seçmeli ve Promote butonuna basmal y z. 2003. 7 .com:1521/dba10g TNS Ping Utility for Linux: Version 10. Buradan alias ad n .0. Oracle.Production on 06-NOV-20 Copyright (c) 1997.1.168. H zl bir test sa lar # tnsping db.0 . Used parameter files: /oracle/prodouct/ora10g/network/admin/sqlnet. Bu seçimler sonucunda bir konfigürasyon sihirbaz ç kar. Servis Aliaslar n Net Manager ile Ayarlamak Local naming veya directory naming komunlar na Oracle Net servis aliaslar n eklemek için Oracle Net Manager kullanabiliriz. Oracle Net Manager Kullanarat leri Ba lant Seçenekleri Veritaban kontrol gibi Oracle Net Manager da ileri ba lant seçeneklerini seçebilmenizi sa lar.simlendirme Metotlar n n Seçimi Default isim çözümleme metotlar yerel isimlendirme(TNSNAMES). Yerel isimlendirme(Local naming) için Local dü ümü geni letilir ve a aç yap s ndan Services Names seçilir.2. adresi ve portu seçebiliriz ve en son listener n dinleyece i servis ad n veririz. easy connect(EZCONNECT) ve host namingdir. Edit menusunden Create seçilir. Directory naming için servis aliaslar n konfigüre edeceksek Directory dü ümünü geni letip ayn i lemleri yapmal y z.us.61)(PORT=1521))) OK (380 msec) Bu i lemle host ad .1. Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan Oracle Net Ba lant s n Test Etmek Tnsping TCP/IP ping i leminin Oracledaki kar l olarak dü ünülebilir. All rights reserved. Oracle Net önce yerel isim çözümleme dosyas na bakar.

Dedicated Server process: Oturum kurulmas yla. server process sunucu üzerinde kullan c n n ajan olarak çal maya ba lar. listener process e ba lan r ve kullan c process için adres bilgisini de içeren baz bilgileri iletir. E er sisteminiz dedicated server mimarisinin kaynak isteklerinden negatif etkileniyorsa 2 seçene imiz vard r. ba lant iste i kullan c da veya middle-tier uygulamadan(kullan c processi) Oracle Net Listener a ula r. Kullan c Oturumu: Dedicated Server Dedicated Server Processi ile server processleri ve kullan c processleri aras nda bire-bir oran olur. -Uygulaman n i ledi i bilginin sonuçlar n kullan c ya döndürür. Listener CONNECT paketini al r ve CONNECT paketinin geçerli bir Oracle Net Service ismini isteyip istemedi ini kontrol eder.Oracle Shared Servers Ba lant Kurmak Oracle Net isim çözümleme bittikten sonra. Server processin görevleri: -Uygulamada bulunan SQL statementlar n parse ve çal t rma -SQL statementlar n n çal t r lmas için gerekli database buffer cache data bloklar yaratmak -Disk üzerindeki data filelardan gerekli data bloklar n SGA n n database buffer cache k sm na okumak -Tüm sort i lemlerinin yürütülmesi. Bu process server process olarak bilinir ve bazen shadow process olarak da adland r l r. Server process kullan c authentication kontrol eder ve geçerliyse user session yarat l r. Dedicated Server Process E er Connect paketi gçerli bir servis ismi içeriyorsa. Dedicated server process taraf ndan kullan lan bellek miktar pekçok initialization parameter ayar na ba l d r. Her server process CPU cycle ve belle i de içeren sistem kaynaklar n tüketir. Bu noktadan sonra listener ba lant da bulunmaz ve tüm i lemler server process e geçer Server process. Server processin PGA(Program Global Area) olarak adland r lan k sm sort i lemlerinde kullan lmak üzere sort area denen bellek alan bulundurur. Kullan c Oturumu Kullan c RESEND paketini ald ktan sonra. Bellek ve CPU kaynaklar n n dedicated server processleri taraf ndan kullan lmas engelleyici ve sistem ölçeklenirli ini negatif etkileyebilir. -Sistem kaynaklar n daha fazla bellek ve CPU ekleyerek artt rmak -Oracle Shared Server mimarisini kullanmak . CONNECT paketini tekrar gönderir. kullan c processine RESEND paketi gönderir. E er servis ismi istenmedi inde (TNSPING iste i gibi) Listener ba lant n n do rulu unu onaylar ve ba ka bir ey yapmaz. E er geçersiz bir sevis ismi istenirse listener kullanc processine hata mesaj döndürür. listener ba lant sa lamak için yeni bir process üretir. Process olu tuktan sonra. Otomatik olarak PGA_AGGREGATE_TARGET ve WORKAREA_SIZE_POLICY ile kontrol edilir. Server processler bitmap ve hash joins gibi i lemler için ayr lm belle e sahiptir.

SGA ve PGA System Global Area ve Progran Global Area içerikleri dedicated server veya shared sevre kullan m na ba l olarak de i ir: . stek Kuyru u . Her dispatcher n kendine ait response queue vard r. Bunun yerine listener her servis ismi için çal an dispatcherlar n listesini bulundurur. Dispatcher kullan c isteklerini ele almazlar Bunun yerine kullan c isteklerinin SGA n n shared pool k sm ndaki ortak bir kuyru a atarlar. Teknik Not SGA ve PGA daki de i imler kullan c ya effaft r. Getirilen sat rlar gibi . ço unlukla PGA da tutulan bellek yap lar n n ço u shared memory locationda olmal d r. 5.User-session datalar güvenlik ve kaynak kullan m bilgilerini içerir. . tek bir dispatcher yüzlerce kullan c oturumunu yönetebilir.Bir request queue tüm dispatcherlar taraf ndan payla l r .User process iste i dispatchera yönlendirir.Dispatcher iste i SGAdaki ortak istek kuyru una koyar. Kullan c n n ça r s bittikten sonra. 4.Shared serverlar yeni requestler için request queue ye bakarlar.Bir sonraki geçerli(bo ) shared server istek kuyru undan iste i al r ve iste i i ler. Oturumun devam nda kullan c lar ayn dispatcher a ba lan r. . 2. Bir ste i lemek Kullan c shared server mimarisine ba lanmak için veritaban iste i gönderir: 1. Sahred server mimarisinde ço u bellek alanlar SGAn n large pool k sm nda tutulur. böylece herhangi bir server herhangi bir oturumdan iste i . Shared server processleri dedicated server processlerinin ço u i ini yaparlari iste i kuyruktan çekerler ve tamamlanana kadar i lerler. shared server process b rak l r ve ba ka bir kullan c n n iste i yerine getirmek üzere kuyruktan istek al n r.Dispatcher cevab kullan c ya döndürür. Ba lant iste i yükü en az olan dispatcher a ba l olarak servis ismine yönlendirilir. listener dedicated server processi yaratmaz.Requestler first-in first-out mant yla çal rlar.Stack spacede process için lokal de i kenleri içerir. E er çoklu kullan c destekliyorsa LARGE_POOL_SIZE in artt r lmas gerekir. Her shared server processi tüm oturumlar n data spaceine eri melidir. . Priority yoktur. 3.Kullan c Oturumu:Shared Servers Shared mimarisindeki her server en az bir(genellikler dah fazla) dispatcher processe sahiptir. SQL statement için run-time memory de erlerini içerir. Dedicated server processden fark . Tek bir kullan c oturumu çoklu shared server processleri taraf ndan i lenen isteklere sahip olabildi i için. her dispatcher için ba lant yükü (üzerinde mevcut ba lant lar) de tutulur.Dispatcher sonucu response queue den al r 6.Cursor durumu.Shared server cevab (sonucu) ça r lan dispatcher n response kuyru una koyar.Text ve parse edilmi tüm SQL sorgular SGAda tutulur. Ba lant iste i geldi inde.

SESSIONS The maximum number of network sessions for each (SES or SESS) dispatcher. Most operating systems have a default of 16 K. Databasei yarat rken seçti imize ba l olarak DISPATCHERS parametresi XML database servis vermek üzere 1 dispatcher ba lat lacak ekilde konfigüre edilebilir. Dispatcher DISPATCHERS parametresi her dispatcher için de i ik özellikleri sa lar(enable).gerçekle tirebilir. Bir session n alabilece i spacei limitlendirebiliriz(PRIVATE_SGA ile) Oracle Shared Server Konfigürasyonu Oracle Shared Server konfigure etmek içini instance n initialization parametrelerini editlemeliyiz. LISTENER Specifies an alias name for the listeners with which the (LIS or LIST) PMON process registers dispatcher information. E er verilmezse dispatcher n kay t de eri SERVICE_NAMESdir. This attribute need only be specified if the listener is a local listener that uses a nondefault port (not 1521) and is not specified with the LOCAL_LISTENER parameter or the listener is on another node. Ço u sistemde DISPATCHER parametresi konfigüre edilmelidir. Sadece gerekli dispatcher özelli i PROTOCOL dür. en iyi ölçü 1 dispatcher n mevcut veritaban ba lant lar n n %50sini kullanmas d r. CONNECTIONS Specifies the maximum number of network connections (CON or CONN) to allow for each dispatcher. Set the alias to a name which is resolved through a naming method. DISPATCHERS= (PROTOCOL = TCP)(DISPATCHERS=3) Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er String Dinamik Null (hiçbir Dispatcher ba lat lmayacak Dispatcher n tutabilece i ba lant say s i yo unlu una göre de i sede. SGA da bulunan space her session n data space i içindir. Di erleri seçimliktir. . For example. Oracle Database 10g name value syntax destekler. The default is operating system specific. The default is operating system specific. 1024 is the default for Sun Solaris and Windows. Attribute Description PROTOCOL Dispatcher n kullanaca a protakolünü (PRO or PROT) belirler(genellikle TCP) DISPATCHERS Ba lat lacak dispatcher say s d r (Default 1) (DIS or DISP) SERVICE Distapcher n Listenerla birlikte kay t oldu u Oracle Net (SER or SERV) Service ad d r. Ço u optional parametreler default olarak seçilir.

Aksi halde de er 0d r.PROCESS server side processleri kontrol eder.Shared-Servers SHARED_SERVERS elde bulunan minimum server process say s n belirtir. Bu parametrenin belirlenmesi kritiktir çünkü instance Ortak stek kuyru unu gör ntüler ve kuyru u kullanacak ba ka shared serverlar ba lat r gerekmedi inde de bunlar bitirir. Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er De er Aral Integer Dinamik DISPATCHERS Null ise 0. .LARGE_POOL_SIZE large poolun büyüklü ü byte cinsinden belirtilir. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) li kili Parametereler . Bu parametreyi shared-server mimarisinde kullan c lar n kurabilece i ba lant say s n s n rland rmak için set etmeliyiz. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er E er Oracle Shared Server konfigüre edilmi se CIRCUITS de eri SESSIONS de erine uyar. Oracle Shared Server dedicated server durumunda PGA da tutulan oturum bilgilerinin large pollda tutar . CIRCUITS parametresi gelen ve giden network oturumunda bulunan virtual circuits say s n gösterir. Bu parametrenin kullan m dedicated kullan c oturumlar için kaynaklar n ayr lmas n sa lar. .SESSIONS system taraf ndan yarat labilecek maksimum session say s n gösterir. Bu parametre önemlidir çünkü instance gerekti i zaman shared server process yarat labilir. Bu parametre bir instance n toplam SGA gereksinimini etkileyen parametrelerden biridir. Shared Server Sessions Bu parametre belirli bir zamanda toplam aç k shared server oturumlar n n say s n kontrol eder. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) De er Aral letim sistemine ba l Circuits Virtual circuitler veritaban ndan dispatcher ve servera do ru kullan c ba lant lar d r. DISPATCHERS a de er atanm sa 1 letim sistemine ba l Max_Shared_Servers MAX_SHARED_SERVERS e zamanl çal abilecek maksimum server process say s n gösterir.

status from v$circuit. Oracle her oturum için shared poolun belirli bir k sm n ay r r. circuit. has 3 handler(s) for this service. Her shared server ba lant s V$CIRCUITe giri yapar.com)(PORT=35230)) "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D000 <machine: db. DISPATCH -------82890064 8288F9E4 8288FD24 CIRCUIT -------8257BA64 8257BBB0 8257BCFC SERVER -------8288F6A4 00 00 STATUS ---------------NORMAL NORMAL NORMAL Data Dictionary View V$CIRCUIT virtual circuitlerin bilgilerini tutar. server.LOCAL_LISTENER listener taraf ndan kullan lan port ve protokol belirtilir.us.us. pid: 8705> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db.com. Shared Server Kurulum nu Do rulamak Oracle Shared Server kullan rken önce listener ba latmal y z. Kay tlanmay do rulamak için: $ lsnrctl services Service "TEST" has 1 instance(s). status READY. Oracle..oracle.oracle. E er LARGE_POOL_SIZE de erini set etmezseniz. Instance "TEST". SQL ve sahared poolu kullanan di er servislerin performans etkilersiniz. V$SHARED_SERVER Shared server processler hakk nda bilgi içerir V$DISPATCHER Dispatcher processler hakk ndaki bilgileri tutar V$SHARED_SERVER_MON TOR Shared server processlerinin ayarlar n n tutuldu u view V$QUEUE request ve response queue bilgileri bulunur. Oracle Shared Server kullan c oturum belle i için shared pollu kullan r. pid: 8703> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db. Ayr ca gelen ba lant lar için listener n yük dengelemesi yapt da görülebilir.oracle. porttan dinlemiyorsa veya birden fazla listener varsa LOCAL_L STENER konfigüre etmek gerekir.oracle. servislerin kay t olmas için beklemek gerekir.us. E er listener TCP/IP 1521. SQL>select dispatcher.com)(PORT=35229)) "DEDICATED" established:0 refused:0 V$CIRCUIT view sorgulanarak her shared server ba lant s için kay t görülür.us. Handler(s): "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D001 <machine: db. V$SESSION mevcut session için session bilgilerini tutar Ba lant Tipini Seçmek Oracle Netin default connection tipi shared serverd r Ne Zaman Shared Server Kullanmamal y z . böylece dispatcher listener ile register olabilir. E er listenera restart atarsan z. Bu yüzden PL/SQL.com. sonra database ba lamal .

fakat her ba lant için uygun olmayabilir.Oracle shared server mimarisi process ve bellek kullan m için verimli bir modeldir. Ortak request queue ve dispatcher response queue payla m yüzünden. . Bunlar instance n ba lams ve durdurulmas i tablespace veya datafile yarat lmas . büyük miktarda verilerle u ra rken shared Serverlar çok verimli çal maya bilirler. Ço u administration görevleri shared server ba lat s ile yap lamaz. index ve tablo bak m i istatistikerin analizi gibi. Tüm DBA oturumlar nda dedicated server seçilmelidir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful