Oracle Database 10g Yaz l m Kurulumu

Sistem Gereksinimleri Slayatta belirtilen gereksinimler tüm platformlar için geçerli olan minimum donan m gereksinimleridir. Kurulum özellikle diske(yere)ihtiyaç duyabilir.Ayr ca genel bir kural olarak sa layabildi imiz daha fazla RAM daha iyidir. Not: 2GB yada daha fazla RAMe sahip sistemlerde swap alan RAMin bir yada 2 kat olmal d r. Her i letim sisteminin de i ik gereksinimleri oldu undan, i letim sisteminin gereksinimleri için i letim sistemine özel Oracle döküman n kullanmal s n z. Desteklenen i letim sistemi sürümlerini gösterir, bunlarla bir i letim sistemi gruplar n veya kullan c lar n kurmay ve kurulum için gerekli di er ad mlar bulunur. Optimal Flexible Architecture OFA, Oracle veritaban n ve di er veritabanlar n kurmak, ayarlamak için bir metoddur. OFA, büyüyen ve yüksek performansl veritabanlar için maksimum esnekli i sa layan yönetilmesi kolay bir konfigürasyon yaratmak için i letim sisteminin ve disk alt sistemlerinin avantajlar n kullan r. Burada anlat lan metotlar OFAn n temelleridir: OFAn n dizayn edilmesinin nedenleri: - Diskteki büyük miktardaki karma k yaz l m ve veriyi organize etmek, cihaz darbo azlar n ve dü ük performans önlemek - Veri ta nmas s ras nda zedelenebilecek , yaz l m ve veri yedeklenmesi gibi yönetimsel görevleri kolayla t rmak - Pek çok Oracle veritaban aras nda geçi i kolayla t rmak - Veritaban n n büyümesini ve yönetilmesini uygun hale getirmek - Data sözlü ündeki bo alanlar n bölünmesine yard m etmeki di er bölünmelerden ay rmak ve kaynak çeki melerini en aza indirmek Optimal Flexible Architecture Kullanmak OFAn n çekirde inde bir isimlendirme plan vard r. Genellikle fiziksel disk olan mount noktalar na uygulayabile imiz bir standart, mount noktas nda bulunan klasörler ve alt klasörler ve dosyalar n kendileri bulunur. Mount noktas n n syntax : Tüm mount noktalar na /pm syntax kullan larak isim verilir, p string bir sabit ve m her mount noktas n ay rmaya yarayan genellikle 2 basamakl bir say olna belirli uzunlukta bir anahtar de eridir. Örnek mount noktalar /u01 ve /u02 Home dizini syntax : Tüm home klasörleri /pm/h/u syntax n kullan r. Pm mount noktas ad , h standart klasör ismi ve u klasörün sahibidir. Örnek OFA home klasörleri /u01/app/oracle Software dizini syntax : Uygulama yaz l m n n farkl versiyonlar n e zamanl çal t rmak için OFA özelliklerini gerçekle tirmede, Oracle yaz l mlar n n her versiyonunu /pm/h/u/product/v klasöründe tutar. Product ürünü, v versiyon numaras n gösterir, OFA uyumlu Oracle Database 10g versiyon 10.1.0 /u01/app/oracle/product/10.1.0 Alt Klasörleri isimlendirme syntax : Ortam De i kenlerini Ayarlamak Pek çok Oracle ortam de i keni vard r. Burada anlat lanlar ba ar l bir kurulum ve Oracle veritaban n n kullan m için gerekli olanlar. Bunlarda hiçbirine de er atanmas na gerek yoktur. Ancak kurulumdan önce de er atanarak gelecekteki problemler önlenmi olur.

1

ORACLE_BASE: OFA için Oracle klasör yap s n n temellerini belirler. Kullan m iste e ba l d ri ancak e er kullan l rda daha sonraki kurulumlaru ve upgradeleri kolayla t r r. Klasör yoludur. /u01/app/oracle ORACLE_HOME: Oracle yaz l m n bulunduran klasörleri gösterir, klasör yolu örne i $ORACLE_BASE/product/10.1.0 ORACLE_SID: lk örnek(instance) ad d r., default orcl. Harfle ba lamas gereken harf ve say toplulu udur. En fazla 8 karakter olabilir. NS_LANG: form üzerindeki bir oturum için ba lang ç nls ayarlar n belirtie. Form language_territory.characterset. Örnek ayar AMERICAN_DENMARK .WE8MSWIN1252 Bu Oracle mesajlar için AMERICAN dilini kullanmay , gün adlar n ve ay adlar n ayarlamay sa lar. Alan (territory) DENMARK zaman format n , tarih format n say sal ve parasal anla malar sa lar. Bu, UNIX de ortam de i keniyken, Windows da registry ayar d r. Sorgulamak için select * from nls_session_parameters; Not: Windows kurulumunda , klavye dilinden gelen dil k sm default NLS_LANG de eridir. Amerikan olmayan klavye(Windows kurulumunda) Amerikan olmayan NLS_LANG ayarlar n getirir. Önyükleme Kontrolleri Oracle Universal Installer GUI gelemden önce minimum gereksinimlerin kar lan p kar lanmad n anlamak için baz kontroller yap l r. Sisteminizin bir veya daha fazla minimum gereksinimleri kar layamad durumda kurulum ba lad nda -ignoreSysPreeq flag n i aretleyerek devam edebilir. $ sh runInstaller ignoreSysPreeq Oracle Universal Installer Oracle Universal Installer bile en tabanl kurulumu ve de i ik seviyeli entegre edilmi bundle, suite ve web tabanl kurulumlar (tekbir paket içindeki karma k mant kl ) sa layan Java uygulamas d r. Kurulum motoru, Java bulunan platformlara ve tüm kurulum i leminden ayr lan (ayr tutulan) platform ba ml durumlara ta nabilir. Oracle Universal Installer, yaz l m yönetimini ve da l m n sa lamak için a a daki yeteneklere sahiptir. - Otomatik ba ml l k çözücü ve karma k mant k i lemek - Webden kurulum - Bile en ve suite kurulumu - Tam deinstallation - Pek çok Oracle home için destekleme - National Language Support - Da t k kurulum için destek Envanter ve UNIX Grup smi Envanter klasörü yaz l m n n yüklenmesi s ras nda kullan lan aland r. Bu klasörde bulunan dosyalar silinmemelidir. Oracle Universal Installer envanteri Oracle Universal Installer n muhasebesini tutmak için bir konumdur. Envanterinin tuttu u bilgiler. - Bir makine üzerine kurulu tüm Oracle home içindeki tüm Oracle yaz l m ürünleri - Oracle yaz l m içinde bulunan Oracle olmayan ürünler JRE gibi Bu dosyalar n yakla k 4MB yer kaplamas beklenir. E er UNIX sitem üzerine kurulum yap yorsan z, temel klasöre sahip olan grup ad n sa lamak için uyar l rs n z. Oracle yaz l mlar n güncelleme yükleme ve kald rma için izin olan UNIX grup ad

2

seçilmelidir. Bu grubun üyeleri yazma iznine sahip olmal d r. Sadece bu gruba ait kullan c lar kurma veya kald rma i lemini yapabilir. OrainstRoot.sh Unix platformuna kurulum yaparken, root olarak orainstRoot.sh çal t rmal y z. Bu script inventory pointer file (Linuxda /etc/ora/oraInst.loc) yarat r. Inventory pointer file, ba lang ç olarak Oracle Universal Installer n inventory yerini bulmas n sa lar. Bu dosyan n örne i: inventory_loc = /oracle/oraInventory inst_group = oinstall Dosya Konumlar Universal Installer, ürünün kurulum kitinin veya stageinin bulundu u yeri gösteren Specify File Location sayfas nda default bir de er verir. Oraclehome isimle tan mlan r. Oracle home ismi, belirli bir Oracle home ve ili kili home üzerine kurulu olan Oracle servisleri ile ilgili program grubunu tan mlar. Oracle home ismi 1 ila 16 karakter uzunlu unda olmal d r, sadece alfanümerik karakteri ve altçizgiyi kapsar, bo luk olamaz. Oracle Universal Installer, Windows platformundaki Oracle homelarda a a daki özelliklere sahiptir.(korur) - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - Daha önceki Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm Oracle homelar - ORACLE_HOME registry giri ine kaydedilmi home Oracle Universal Installer, Unixdeki Oracle homelar korur: - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - /var/opt/oratab kalsöründeki tüm Oracle homelar - ORACLE_HOME ortam de i kenindeki home E er bu homelardan hiçbiri yoksa, default home diskteki en büyük bo alana göre hesaplan r. Kurulum Tipi Oracle Database Enterprise Edition, hem kümelenmi hemde tekli isistem konfigürasyonlar nda endüstri önderli inde ölçeklenebilirlek ve güvenlik sunar. Online taransaction processing ve i zekas için en geli mi özellikleri sunar. Oracle Satandart edition, küçük veya orta ölçekli i ler yada tüm Enterprise özelliklerini gerektirmeyen güç, güvenilirlik ve güvenlik tabanl departman uygulamalar içindir. A a daki enterprise seviyesi özellikleri Standart editionda bulunmayan seçenekler: - Oracle Data Guard: Bir veya daha fazla yedek veritaban yaratmaya, yönetmeye ve görüntülemeye yarayan servisler kümesi - Oracle Advanced Security, Oracle Label Security, Enterprise User Security, Virtual Private Database, N-tier authentication, Fine Gained Auditing: Bu seçenekler, Oracle Database 10gnin geli mi güvenlik özellikleridir. -Oracle Partitioning, Oracle OLAP, Export Transportable Tablespace ve Enterprise Data veriambarlar taraf ndan desteklenen di er özellikler Custom kurulum, kurmak istedi imiz bile enleri seçebilmemizi sa lar. Öngereksinimlerin Kontrolü Kurulumdan önce, Oracle Universal Installer ba ar l bir kurulum için gerekli özellikleri ortam kontrol ederek bakar. Bu sayfa tüm gereksinim kontrollerinin ad n , tipini ve durumunu gösterir.

3

Database control tekbir veritaban için kullan l r. Tüm kontroller tamamland nda. Karakter setini daha sonra de i tirmek mümkündür. Kurulum Kurulumun ilerleyi ini izleyebilirsiniz 4 . Tümü için ayr parolay kullanabilirsiniz. Bunlar sadece raw parçalar yla daha önce u ra t ysan z kullanmal s n z. bir sonra özet sayfas ç kar. Not: E er ba lang ç veritaban yaratma seçene ini seçerseniz. Dosya Depolama ve Yedek Geriyükleme Dosya depolama seçenekleri File System: Dosyalar n i letim sisteminizin yaratt dosya sisteminde saklanmas d r. Unicode standard olan UTF-8AL32UTF8 iyi bir seçimdir. uyar üreten kontrolün checkbox n i aretlemek yeterlidir. Özeti kontrol edip Install a bas n. Automatic Storage Management(ASM) ASM dosyalar otomatik yarat l r ve yönetilir. ba lang ç veritaban n yaratmak için çe itli sorular soran sayfalarla kar la aca z. Database Naming: defaultu orcl olan veritaban ismi. ancak veritaban n kendimizde seçerek yaratabiliriz. Uyar y veya seçimlik kontrolü do rulamak için. yans ma(mirroring) ve birli tirme/ekleme stripting gibi özelliklerin ek yararlar olur. Sample Schema: Demolar ve ö renmek için kullan lan örnek emalard r. Özet: Burada tüm ürünleri ve kurulum için seçti iniz ayarlar görebilirsiniz bir sonraki ad m kurulumun ba lamas d r. E er imidi yapmak istemezseniz daha sonra yapabilirsiniz Enable automated backups: bunu kulland n zda backupun nereye al naca n ve yedekleme i inde kullan lacak bilgileri belirlemelisiniz. E er çal ma s ras nda veya seçimlik kontrol do rulanmad ysa uyar verir ve kontrolün do rulanmas gerekir. Parola ve Özet Database Schema Password: Yönetici kullan c lar olan SYS. Konfigürasyon ve Yönetim E er ba lang ç veritaban yarat seçene ini seçersek. sayfan n alt nda yap lan kontrollerin bir özeti bulunur. ablon veritabanlar nda dosyalar önceden konfigüre edilmi tir ve veritaban h zl ca yarat labilir.E er otomatik kontroller bittikten sonra çal t raca m z seçimlik kontroller varsa Otomatik kontroller ilk çal r. E er hangi karakter setini kullanaca n z bilmiyorsan z ve çok dil kullan yorsan z. Raw Devices(Partitions): Bunlar üzerinde dosya sistemi olmayan disk parçalar d r.SYSMAN ve DBSNMP için parola sa lar. çok zaman harcayan bir i tir. ancak yarat lmas uzun sürer. Database Character Set: bu karakter seti verinizi veritaban nda tutarken kullanaca n z veritaban d r. WE8ISO8859P1 sembolünü tan maz WEISO8859P15 tan r. Advanced seçene i ba lang ç veritabanunda tam bir esneklik sa lar. Yedekleme ve geriyükleme seçenekleri Do not enable Automated backups: bir yedekleme plan olu turman z gerekir.SYSTEM. Ba lang ç Veritaban Seçebilece imiz 3 tane örnek veritaban vard r yada custom bir ba lang ç veritaban seçebiliriz. Database Management: Grid kontrol sayesinde pek çok veritaban n bir veya daha fazla makineden yönetebiliyoruz.

önceden konfigüre edilmemi yüklenmi seçenekleri konfigüre edebilirsiniz.Configuration Assistants E er ba lang ç veritaban yaratmay seçtiyseniz. çünkü ORACLE_HOME ve veritaban bilgileri registryde tutulur. Bu scriptin ad root. bir veri taban yaratman z .ora dosyas ndaki a servisleri isimleri Klasör sunucu kullan m . 5 . -Configure options in a database: E er veritaban konfigürasyonunu de i tir seçene ini seçerseniz. -Delete Database: tüm veritaban dosyalar n silebilirsiniz. Linux kurulumunda dosya ad /etc/oratab d r. Windows i letim sisteminde root. Daha karma k ortamlar için Custom Database seçene ini seçmelisiniz. . Bu script ORACLE_HOME konumunda ve veritaban ndaki bilgileri içeren dosyay update eder veya yarat r.iSQLPlus Configuration Assistant: bu iSQLPlus ve Oracle veritaban na ba lanan di er araçlar için kullan lan OC4J(Oracle Containers for Java) y konfigüre eder. -Manage Templates: Bir ablon yaratmak için 3 yolumuz var: Mevcut bir ablondan Mevcut bir veritaban ndan(sadece yap dan) Mevcut bir veritaban ndan(hem yap hem veri) Veritaban Yaratmak DBCA ile bir veritaban yaratt m zda. Seçimlerimizi veritaban n yaratmada kullan r. Daha önce tan mlanm ablon veritaban ndan veya mevcut veritaban ndan örnek olarak faydalanarak yeni bir veritaban yaratabilirsiniz. Show Detail diyerek her veritaban tipinin konfigürasyonunu görebilirsiniz. configuration assistant sayfas yaz l m n kurulmas ndan sonra ç kar. daha önceden tan mlanm 3 veritaban n veya kendi tan mlad m z kullanabiliyoruz. Unix veya Linux i letim sistemine kurulum yaparken. Bunlar n aras nda: Dinleyici ad ve protokol adresleri simlendirme metotlar tnsnames. konfigürasyonunu de i tirmenizi yada silmenizi sa lar. çünkü veritaban yaratma scripti çal mal d r. Shared server deste ini enable-disable edebilirsiniz. Bu daha uzun bir sorgulama ile daha uzun süre bir veritaban yarat lmas n sa lar. Database Configuration Assistant Overview(DBCA) DBCA. root olarak bir veya daha fazla script çal t rmam z istenir. E er emin de ilseniz genel amaçl y seçiniz. Bu ablonlar i yüküne göre ayarlanm ayarlara sahipler. Veri ambarlar .Oracle Database Configuratio n Assistant: bu seçti imiz ba lang ç veri taban n n yarat lmas n sa lar. genel kullan m.Oracle Net Configuration Assistant: Bu kurulum s ras nda temel a bile enlerini konfigüre eder.sh d r. Veritaban n z n yapmas n istedi iniz i e göre ablon seçiniz. transaction processing için veritabanlar mevcut. . -Create a database:Bu seçene i seçerseniz yeni bir veri taban veya ablon yaratabilirsiniz.sh yoktur. ablon yeni bir veritaban için ba lang ç noktas olarak kullan labilecek önceden tan mlanm veritaban d r.

SYSTEM. her biri için ayr veya ortak bir parola kullan labilir. ablon tan mlam klasör bilgilerini kullan r z. Real Application Clusterlarda pek çok instance ayn veritaban n açabilmektedir ve her biri için SID farkl d r. -Ar ivlemeyi sa lamak. Bu tip bir yönetimi seçerseniz di er bir menudeki hangi tip bir yönetim servisi istedi inizi de seçmelisiniz. Dosya saklama seçenekleri: . yaratma zaman nda veritaban n ar iv log modea koymakt r.Veritaban Tan mlama database_name. Bu de i kenler veritaban dosyalar için yol tan mlamada kullan l rlar.Dosya Sistemi: Dosyalar i letim sisteminin konfigüre etti i dosya sisteminde saklar. Bu seçene i seçti inizde email ile uyar lmay ve günlük yedekleme yap lmas n sa layabilirsiniz.Use Common Location for All DB Files: Tüm veritaban dosyalar için yeni ortak bir alan tan mlamam z gerekir. 6 . E er de i tirmeniz gerekiyorsa DBCAdan ç kmal . E er host bilgisayar n za Oracle Management Agent kurulmu sa. . Yönetim Seçenekleri Her veritaban için web-tabanl yönetim araçlar n ve ayn zamanda tüm Oracle ortam n yönetmeniz için merkezi yönetme araçlar olan Oracle Enterprise Manager bu sayfadan seçilir. yedekleme ve geri yuklemeyle ilgili dosyalar n sakland ve yönetildi i konumdur. Dosya Konumlar ve Yedek Geriyükleme Dosya konumlar . Custom Scripts: Yaratma zaman nda çal mas n istedi imiz herhangi bir script seçebiliriz.Automatic Storage Management: ASM dosyalar yarat r ve otomatik olarak yönetir ve mirroring ve striping gibi özelliklerden faydalan labilir. SID default olarak veritaban ad olarak gelir ve veritaban n z çal t racak instance unique olarak belirler. Dosya Konumu De i kenleri Pek çok sayfada File Location Variables dü mesini t klayarak tan mlanm de i kenlerin görüntülenmesini sa layabiliriz. SIDnin veritaban n za ba lanacak olan instance n ad d r ve ba lanaca veritaban ayn isimde olmak zorunda de ildir. -Use Oracle Managed Files: yedekleme ve geri yükleme seçenekleri -Flash recovery area. Aksi taktirde veritaban n z tek ba na yönetmek için Use Database Control for Database Management seçmelisiniz.domain_name formunda bir Global veritaban ismi girmelisiniz ve SID belirlemelisiniz. i letim sistemi ortam nda de i tirmeli ve DBCAy yeniden ba latmal s n z. -Raw devices: Üzerinde dosya sistemi bulunmayan disk k s mlar d r. Veirtaban dosya isimlerini ve konumlar n (storage sayfas ndaki) de i tirme ans m z var. Use Grid Control seçene i ile veritaban n z merkezi olarak yönetebilirsiniz. Parola ve Dosya Depolama Database schema password: SYS. çerik ve lkleme Parametreleri Sample Schema: Demo ve ö renme için örnek ema.Use Database Fiel Locations from Template: Bu seçenekle. DBCA da bu de erleri de i tiremezsiniz. .SYSMAN ve DBSNMP için parola vermemizi sa lar. Veritaban dosya isminde ve konumunda daha sonradan de i iklik yapma ans m z vard r.

All Initializing Parameters diyerek tüm parametreleri görebilirsiniz. Connection Mode: Oracle veri taban . 7 . Bu dosyalar olmadan veritaban içindeki verilere eri ecek data file lar açamazs n z. -Shared server process: bir server processi pek çok kullan c processe servis verir. Password Managementa t klayarak hesaplar n ve parolalar n oldu u k sma geçebilirsiniz. Bu dosyalar veritaban için kritiktir. tüm seçti iniz seçenekleri görebilece iniz Confirmation sayfas görüntülenir. -Password File: Kullan c lar n uzaktan veritaban na ba lanmas n ve yönetim görevlerini yapmas n sa lar. lem ba lamadan önce de i iklikleri yapabilece iniz son ans n zi confirmation sayfas n HTML dosyas olarak kaydedebilirsiniz. Creaion options sayfas nda nexte t klad ktan sonra. ablon kulland n zda veritaban na veri dosyas eklememize gerej yokrur ancak kontrol veya online redolog file ekleyebiliriz. bu dosyalarla veritaban geriyüklenebilir. Veritaban Depolama Bu sayfada control files. Instancea ba lanabilecek pek çok veritipi için kullan l r. Confirmation sayfas nda Okye bas nca veritaban yaratma i lemi ba lar. -Online Redo Log Files: Veritaban n n geriyüklemesi için gereklidir. Yaratma Seçenekleri ve Yaratma Tan mlad n z veritaban n ablon olarak kaydedebilirsiniz. Bu ablon tan mlad n z tüm seçeneklerle daha sonra veritaban yaratmada kullan labilir. Bir server process -Dedicated server process: bir server processi sadece bir kullan c ya servis verir. Redo loglar group olarak çal r ve çoklanmal d rlar. NVARCHAR2 ve NHCLOB Unicode veri destekler. NCHAR. Veritaban Mimarisi Oracle veritaban n olu turan dosyalar a a daki gibidir: -Control Files: Metadata olarak adland r lan veritaban n n kendisiyle ilgili verileri içerir. E er veritaban çöker veya herhangi bir data file kaybedilirse. DBCA online redo log dosyalar otomatik olarak çoklayamaz. Memory: Kullan c processleri için SGA ve PGA taraf ndan kullan lacak belle i gösterir. instancea ba lanan kullan c processlerini tutmak için server processler yarat r. Resmen veritaban n n parças olmasa da veritaban n n düzgün bir ekilde çal mas için önemli olan dosyalar da vard r: -Parameter Files: Veritaban ba lat l rken instance n nas l konfigüre edilece ini belirlemede kullan l r. Veritaban n z dedicated server process seçmenizi sa lar. Çoklu control file DBCA taraf ndan yap l r(3 tane) sterseniz ekleyebilirsiniz. ablon bolk büyüklü ü kullan yorsan z de i mez. Geri döndü ünüzde i lem tamamlanm olur.Initializing Parameters: S k kullan lan parametreler için 4 tab vard r. Kurulumun sonunda. Shared server için bir veya daha fazla parametreyi ayarlamal y z. Sizing: Block büyüklü ünü belirleyebilirsiniz. -Data Files: Veritaban n n verilerini tutar. yarat lm hesaplar açabilece iniz ve parolar n de i tirebilece iniz bir sayfa gelir. data files ve online redo loglar için depolama ayarlar n görebiliriz.

-Archive Log Files: instance taraf ndan üretilmi redolar n tarhini/geçmi in tutar. Bu dosyalar veritaban geriyükleme için gereklidir; bu dosyalar ve veritaban n n yedeklerini kullanarak kay p bir data file geri yükleyebilirsiniz. Control Files nstance n z ba latt n zda ve veritaban n mount etti inizde control filelar okunur. Control file n içindeki bilgiler veritaban n olu turan fiziksel dosyalar gösterir. Veritaban n za yeni dosyalar ekledi inizde, control filelar otomatik olarak güncellenir. Control filelar n nerde tutuldu u da initialization parametrelerinde tutulur. Veritaban n n control file kayb yüzünden bozulmas n önlemek için control filer n en az 3 farkl fiziksel konuma yedeklemelisiniz. Bu farkl dosyalar initialization parametrelerinde belirterek, Oracle database server n bu çoklu dosyalar kontrol etmesini sa layabilirsiniz. Veritaban n zdaki control filelar hakk ndaki bilgiye Enterprise Manager n Administration sayfas n n Storage k sm nda bulabiliriz. Control files genel sayfas veritaban n zdaki control filelar n isimlerini ve yerlerini gösterir. Advanced sayfas nda control file yaratma ve veritaban tan mlama i leri yap labilir. Record Section sayfas control dosyas n n içindeki kay tlar gösterir. Redo Log Files Redo log filelar transactionlar n ve Oracle veritaban sunucusunun çal ma sonuçlar n veritaban na kaydederken kullan l r. Güç kesintisi, disk hatas gibi sistem ar zalar nda veritaban n n tutarl l n n bozulmamas n sa lar. Redo log filelar n içindeki bilgiler disk ar zas nda kaybolmas n diye redo log filelar çoklanmal d r. Redo log redo log file gruplar ndan olu ur. Bir grup, redo log dosyas ndan ve onun çoklanm kopyalar ndan olu ur. Her t pat p kopya bir grubun üyesi olmal d r ve her grup bir numarayla tan mlanmal d r. Log writer (LGWR) processi redo kay tlar n redo log buffer doldu unda redo log bufferdan bir redo log gruba yazar. Daha sonra de i ir ve dosyalar bir sonraki gruba yazar. Redo log gruplar sirkülar biçimde çal r. Administration sayfas nda Storage k sm nda Redo Log Groups linkine t klayarak veritaban n zdaki redo log dosyalar yla ilgili bilgilere ula abilirsiniz. Tablespace ve Datafiles Veritaban tablespace ad verilen mant ksal depolama birimlerine bölünmü tür. Her veritaban mant ksal oalark bir veya daha fazla tablespace bölünmü tür. Files table spacedeki mant ksal yap y fiziksel olarak tutmak üzere bir veya daha fazla data files olu turulur. Segmentler, Extendler, Blocklar Tablolar ve indeksler gibi veritaban nesneleri tablespacede segmentler olarak tutulurlar. Her segment bir veya daha fazla extend içerir. Extend birbirini takip eden data blocklar içerir, yani bir extent sadece bir data file da bulunabilir. Data blocklar veritaban n n içindeki en küçük girdi ç kt birimidir. Veritaban i letim sisteminden data block kümesi istedi inde, i letim sistemi depolama birimindeki as l i letim sistemi blocklar na gönderir. Bu nedenle veritaban n zdaki herhangi bir verinin fiziksel adresiyle ilgilenmenize gerek yoktur. Data blocklar n n büyüklü ü veritaban yarat ld s rada belirlenebilir. Default olarak 8k d r. E er veritaban n z büyük tabloalr ve indeksler gerektiren veri ambarlama uygulamalar kullan yorsa, büyük blocklar daha iyi olabilir. E er veritaban n z okuma yazma gibi i lemleri nadir yap yosa, daha küçük block büyüklü ü kullan labilir. Maksimum block büyüklü ü de i letim sisteminize ba l d r.

8

Minimum block büyüklü ü 2kd r. Farkl block büyüklüklerine sahip tablespaceleriniz olabilir. Oracle Instance Management Oracle Database server oracle veritaban ndan ve oracle instance ndan olu ur. Oracle instance da System Global Area(SGA) ad verilen bellek bufferlar ndan ve arka planda çal san proseslerden olu ur. Ba lat lana kadar instance beklemededir. nstance ba lad zaman initialization parameter dosyas okunurve instance bu parametreler göre konfigüre edilir. Instance ba lad ktan ve veritaban aç ld ktan sonra kullan c lar veri taban na eri ebilir. Oracle Memory Structures Oracle instance n n içerdi i temel bellek yap lar : System Global Area(SGA): Tüm sunucu ve arka plan prosesleri taraf ndan kullan l r. Program Global Area(PGA): Her bir sunucu ve arka plan i lemleri için ayr d r; her bir proses için bir PGA vard r. System Global Area(SGA) instance verilerinin ve kontrol bilgilerinin bulundu u payla lan bir bellektir. SGA a a daki veri yap lar n içerir: -Database buffer cache: Veritaban nda al nan veri blocklar n tutan önbellektir. -Redo log buffer: Diskteki redo loglara yaz lana kadar redo bilgisini tutan bufferd r. -Shared pool: Kullan c lar aras nda payla labilecek çe itli yap lar tutan önbellektir. - Large pool: Büyük okuma yazma i lemlerinde kullan labilecek seçimlik bir aland r. -Java pool: Tüm oturum tabanl java kodlar ve JVM dahilindeki veriler için kullan l r. -Stream pool. Oracle streamleri taraf ndan kullan l r. Dinamik SGA altyap s yla Database buffer cache, shared pool, large pool, Java pool ve stream pool instance kapat lmadan de i tirilebilir. Program Global Area(PGA) her bir sunucu prosesi için data ve kontrol bilgilerini içeren bellek bölgesidir. Sunucu prosesi istemcilerin isteklerine cevap veren bir prosestir. Sunucu proses ba lat ld nda PGA ayr l r. Kullan lan PGA büyülü ü ve içeri i, instance n shared server modda yarat l p yarat lmad na ba l d r. PGA genellikle: Private SQL area: SQL statementi çal t ran her oturumum bu alan vard r. Session Memory: oturum de i kenlerini ve oturumla ilgili bilgileri tutan bellektir.

9

Oracle Prosesi Bir uygulama program yada enterprise manager gibi bir Oracle arac çal t rd n zda Oracle sunucusu uygulaman n istedi i komutlar çal t rmak için bir proses yarat r. Oracle ayn zamanda birbiriyle ve i letim sistemiyle bellek yap s n , diske veri yazmay ve genel kontrolleri yapmak üzere ileti im kuran arka plan prosesleri de yarat r. En çok kullan lan arkaplan processleri: -System Monitor(SMON): Instance ar zalanmaya ba lad nda geriyüklemeyi yapar. -Process Monitor(PMON): kullan c prosesi ar zaland nda proses temizli ini yapar. -Database writer(DBWn): database buffe önbelle indeki de i mi bloklar disk üzerindeki dosyalara yazar. -Checkpoint(CKPT): Veritaban n n belirli bir an için tüm ayarlar n ve verilerin saklanmas n sa lar. -Log writer(LGWR): Redo log kay tlar n diske yazar -Archiver(ARCn): Redo Log dosyalar doldu unda redo lolar archivelere kopyalar. Veri Sözlü ü Veri sözlü ü belirli bir veritaban hakk nda sadece okuma amaçl kullan labilen tablolar n ve view lar n merkez kümesidir.veri sözlü ünün kapsad bilgiler: - Veritaban n n fiziksel ve mant ksal yap s - Veritaban n n geçerli kullan c lar - Ba l l k k s tlar yla ilgili bilgiler ema nesleri taraf ndan ne kadar alan istenilidi i ve ne kadar n n kullan ld . Veri sözlü ü veritaban yarat l rken yarat l r ve veritaban n yap s nda bir güncelleme old unda otomatik güncellenir. Grid Control Database Kontrol'ün yetene i geni letilebilir ve sisteminizin Oracle Enterprise Manager's Grid Control kullanan geri kalan k sm ile bütünle tirilebilir. Grid control Framework mimarisi yüksek seviyede esneklik ve fonksiyonellik sa lar. htiyaç duydu unuz ortamlar izlemek ve yönetmek için Enterprise Manager' kolayca özelle tirebilirsiniz. Tipik Enterprise Manager Framework konfigürasyonu a a daki fonksiyonel birimlerinden olu ur: -Yönetimsel hedefler -Yönetim hizmetleri -Web tabanl grid kontrol -Veritaban kontrol -Uygulama sunucu kontrol

10

daneprairie.com. .This document was created with Win2PDF available at http://www. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

Gömülü SQL statementlar SQL Kullanmak SQL. Oracle Discoverersa verinin yap s n yada ili kilerini bilmeden veriyi getirmeyi sa layan veri madencili i araçlar d r.Oracle Enterprise Manager: Veritaban nesnelerini ve yap lar n yönetmeye yarayan grafiksel araçt rç Enterprise Manager kullanarak yönetici syntax hat rlamaktansa yap lacak i e konsantre olur. SQL ve PL/SQL komutlar n yazmak için komut sat r arayüzüne sahip SQL*Plus kullanabilirsiniz. Enterprise Manager: SQLi Görmek Enterprise Manager Databse Controlü kullanaral veritaban n z yönetmek için kulland n z SQL komutlar n yazman z gerekmez.Data manipulation language (DML) / Veri i leme statementlar . de i tirme. SQL çe itli kategorilere bölünmü tür: . -Oracle Forms: Kullan c lar n veriyi yönetebilecek grafik tabanl ortamlar sa layarak SQLi kullan c lardan gizler.Oturum kontrol statementlar . -Third-party tools: SQL pekçok veritaban da t c s taraf ndan kullan lan standart bir dildir. saklama. SQL komutlar n veritaban na yollayacak de i ik yollar vard r: -Oracle SQL Plus veOracle iSQL Plus: Bu araçlarla komut sat r arayüzüyle bait bir eri im sa lan r. -SQL komutlar n ve PL/SQL bloklar n girme. getirme ve kaydetme i lemleri yap l r. Yüzlerce araç da SQL kullanarak veritaban n görüntülemeye yarar. .Sistem kontrol statementlar .Oracle Reports ve Oracle Discoverer: Bu raporlama araçlar karma k veritaban sorgular n sadece mouse a dokunarak yapmay sa lar. E er yarat lan SQL i görmek isterseniz.Transaction kontrol statementlar . Oracle Reprts. Bu SQLi bir text dosyas na kopyalay p daha sonra kullanabilirsiniz. hesaplan r. Show SQL butonuna t klayarak istedi iniz zaman görebilirsiniz. komutlar az kelimeyle. -Sorgu sonuçlar düzenlenir. -Herhangi bir tablo için kolon bilgilerinin listelenmesi -Son kullan c ya mesaj gönderilmesi ve cevap al nmas -Veritaban yönetiminin yap lmas SQL*Plus n ba lat lmas için 1 Terminal penceresi aç l r 2 Komut sat r na $sqlplus /nolog yaz l r 3 Ba lanmak istedi iniz kullan c ad yla beraber connect yaz l r 4 Kullan c parolas girilir 5 SQL*Plus ba lar ve default veritaban na ba lan r. .SQL Nedir? Structured Query Language(SQL) kullan c lar n ve programlar n veritaban na eri mesini sa layan statementlar kümesidir. standart .Data definition language (DDL) / Veri tan mlama statementlar . saklan r ve yazd r l r. SQL* Plus Nedir? SQL*Plus . olabildi ince basit olmas yla ve komutlar n sayfalar doldurabilecek kadar karma k olmas yla oldukça zengin bir dildir. sabit raporlar için kullan l r. . çal t rma.

Zrounludur. Bu komut SQL standartlar n n bir parças de ildir.department_id . ancak Oracle araçlar nca kullan lan pekçok SQL*Plus komutlar ndan biridir. ç kt lar n nas l olaca n ve i leme seçenekleri de i tirilebilir. History tab nda oturumla ilgili ana komutlar görülür. Örnek. Preferences iSQL*Plus penceresinin fonksiyonlar yla beraber görünümünüde de i tirebildi iniz bir aland r. -FROM hangi tablo veya tablolardan veri getirece ini belirtir. web browser aç l r 2 iSQL*Plus n URLi girilirhttp://hostname:port/isqlplus iSQL*Plus n kulland port 5560d r. Veriyi Sorgulamak Temel SELECT komutu 3 k s mdan olu ur: -SELECT tablo veya tablolardan seçece iniz kolonlar listeler. E er birden fazla komut girecekseniz SQL komutlar noktal virgül veya / ile ayr l r. 5 Connect identifier default veritaban na ba lanmak için bo b rak l r. Zorunludur.iSQL*Plus Nedir? iSQL*Plus. Deafult veritaban na ba lanmak istemiyorsak ba lanmak istedi imiz veritaban n n ad girilir. Sunucu proses ba ad ktan sonra iSQL*Plusa ba lanmak için 1 Internet veya intranete ba lan p. Ç kt da gördü ünüz gibi her kolonun da zorunlu olup olmad ve verisinin tipi görülür. Örnek employees tablosunun yap s n gösterir. ORDER BY lastname DESC. SQL komutlar da ilk dört harfi kullan larak k salt labilir. Veriyi Tan mlamak DESCRIBE komutu veritaban nesnelerinin tan mlamalar n görmek için kullan l r. iSQL*Plus browserla ba lanmadan önce sunucu taraf ndaki dinleyici prosesi ba lat lmal d r. Bu komutlar yükleyebilir yada silebilirsiniz Default olarak 10 komut saklan r. Oracle veritaba n için browser-tabanl bir arayüzdür. -WHERE. SQL*Plus ürününnün bir bile enidir. Örne in a a daki s ralamada önce lastname kolonuna göre azalan sonra department_ d için artan s ralama yap l r. ORDER BY lastname DESC Birden fazla kolon için s ralama yapabilirsiniz. e er olmazsa tüm sat rlar getirilir. Sonuçlar alt k s mda görüntülenir. 3 iSQL*Plus sayfas web browsera gelir. iSQL*Plus Kullanmak Workspace sayfas nda bir veya daha fazla SQL ve SQL Plus komutu girebilirsiniz. Execute butonuna t klay nca sayfaya yazd n z tüm komutlar çal r. Veriyi S ralamak Ç kt y s ralamak için ORDER BY kullan l r.ini dosyas na bak l r. iSQL*Plus çal ma alan web browsera gelir. Sunucu prosesin ba lamas için isqlplusctl start komutu kullan l r. 4 Oracle kullan c ad ve parola ilgili alanlara girilir. SQL case sensitive bir dil de ildir. FROM ile belirtti imiz tablolardan getirilecek veriler üzerindeki k stlar gösterir. 6 Logine bas l r. Örnekte komutlar karma k olarak yaz lm t r. Veriyi azalan s rada s ralamak için s ralamak istedi imiz koln ad n n ard ndan DESC kullan l r. Seçimliktir. Prt numaras n ö renmek için $ORACLE_HOME /install/portlist. Default s ralama artand r. Mesela 10 yerine 100 komutun saklanmas n .

dept_id= departments. Bu bo luk yada O de ildir. -ALTER veritaban nda mevcut nesnenin de i tirilmesini sa lar. mevcut transaction commit edilir. Bir Tarnsaction bitti inde bir sonraki SQL komutu di er transaction ba lat r. Silinene /at lan bir tablonun geri getirilmesi mümkündür. Uygulama DML komutunu olu turur ve veri üzerindeki de i ikli i yapar. Not: Kullan c n n ba l oldu u ayn veritaban na eri en SELECT sorgular kümesi . Not: NULL anahtar kelimesi sutuna bir de er eklemez. -Kullan c processi anormal biçimde biterse. Örnekte rapor 2 ayr tablodan verileri gösterir. Örne in tabloya bir sütun ekleyebilirken . Neseneyi tan mlad ktan sonra nesneyi de i tirmemiz gerekebilir. -Kullan c Oracledan koptuysa.RENAME veya GRANT gibi bir DDL komutu çal t r r. Veritabn ndaki birden fazla tablodan veri gerekti inde. undo tablespacedeki kay tlar mevcut transaction son commit durumuna döndürmek için rollback komutunda kullan l rlar. E er mevcut transaction bir DML komutu içeriyorsa ORACLE önce ilk transaction commit eder sonra DDL komutunu içeren yeni bir transaction ba lat r. Ço u durumda bu komutlar bir uygulaman n içinde bulunurlar. Veriyi Tan mlamak Data definition language olu turan komutlar veritabn nesneleriyle çal mam z sa lar.Kullan c CREATE. Nesnelere ba l olarak de i tirilebilecek de i ik durumlar vard r. de eri yoktur. -DROP veritaban ndaki nesneleri siler. bunlar genellikle primary ve foreign key kolonlar d r. Raporu yaratmak için employee ve departments tablolar n ba lamal ve her ikisindeki verilere de ula mal y z. De i tirilecek sat r say s WHERE de kontrol edilir. 2 veya daha fazla ili kili tablodan veri almk için birle tirme durumu da WHERE k sm nda yaz l r. Transactionlara Bak Çal abilir bir SQL statement çal maya ba lad nda transaction ba lar. bir indekse sutun ekleyemezsiniz. -DELETE : Tablodan sat rlar ç kar r. departments WHERE employees. ula lamaz.dept_id Veriyi lemek Data Manipulantion Language(DML) komutlar veritaban ndaki veriyi de i tirmek için kullan l r: -INSERT veritaban ndaki tabloya veri sat rlar eklemek için kullan l r. E er WHERE k sm yoksa tablodaki tüm sat rlar de i tirilir.Tablolar Birle timek Bazen birden fazla tablodan veri getirmek gerekir. Örnekte: SELECT lastname. Bir tablodaki sat rlar di er tablodaki sat rlarla ortak de erler kullan larak birle tirilir. Oracle transaction için bir undo segmenti de atar. UPDATE komutu gibi silinecek sat r say s WHERE ile kontrol edilir. mevcut transaction rollback edilir. indeksleri sequences. bir nesen drop edildikten sonra referans edilemez. join durumu kullan l r. SYSDATE ise DATE kolonuna o anki tarih ve zaman ekler. DROP. views gibi de i ik nesneleri yaratabilirsiniz. Veritaban nda tablolar. Transactionn a a daki durumlar olu tu unda biter -SAVEPOINT kullan lmam kullan c commit veya rollbackleri . -CREATE komutu veritaban nda yeni nesneler yaratmam z sa lar. -UPDATE: Tabloda bulunanbir sat r de i tirmemizi sa lar. department_name FROM employess.

böylece rollback yaparken belirledi imiz savepointe dönebiliriz.SAVEPOINT . Sabitleri veya de i kenleri di er statementlar n içinde kullanmadan önce tan mlamal s n z. Bir savepoint kurdu umuzda. -END blo u bitirir. bu noktaya rollback ile dönü yapabilirsiniz. Oracle 10g kullan c lar n gereksiz yere ba ka kullan c lar n verisini blaklamad ndan emin olmak için fine grained kilti mekanizmas kullan r. commit edilmemi bir transaction n yapt de i iklikleri geri almakt r. Bir PL/SQL blo u 3 k s mdan olu ur: -DECLARE Bu k s m sabitleri ve de i kenleri tan mlayabilece iniz seçimlik bir k s md r. PL/SQL program n olu turan temel birimleri (prosedürler. Her savepointin bir ad olmal . ALTER SYSTEM Bu statement oracle instance n n özelliklerini dinamik olarak yönetir. Daha sonra bunlar SQL içinde ve prosedürel statementlarda kullanabilirsiniz. Bu kod hem SQL hemde PL/SQL komutlar ndan olu ur.???? PL/SQL Nedir? PL/SQL blok yap l bir dildir. Güncelleme yapan bir kullan c ayn veri sat r n güncellemeye çal an bir kullan c yla kar la mad sürece di er kullan c lar bloklamamal d r.fonksiyonlar ve bloklar) pekçok içiçe geçmi altbloklardan olu an mant ksal bloklard r. PL/SQL oturum kontrol statementlar n desteklemez.Bir transaction commit etmek transaction içindeki SQL komutlar yla yap lm de i iklikleri kal c hale getirmektir.SAVEPOINTler uzun transactionlar daha küçük k smlara böler. Bu mekanizma birden fazla kullan c n n ayn veriyi ayn anda güncellememesini sa lar. Di er Statement Kategorileri Session control statementlar Oturum kontrol statementlar kullan c oturumunun özelliklerini dinamik olarak yönetir. Yerel istisnalar burada tan mlan r. DML ve transaction control statementlar n bir prosedürel dil program na yerle tirilir. -EXCEPTION Bu k s m iste e ba l d r. Zorunludur. . -BEGIN Kod blo unun ba lang c d r.Transaction Control Statement 3 tane transaction control statement vard r COMMIT.Rollback. Zorunludur. Oracle eski de erli tutmak için undo tablespaceleri veya rollback segmentleri kullan r. Veri okuyan bir kullan c g ncellem yapan bir kullan c taraf ndan bloklanmaml d r. Embedded SQL statements: DDL. Bu komutlar mevcut transaction üstü kapal bir biçimde commit etmezler. PL/SQL. . . Oturum kontrol Statementlar : -ALTER session -SET Role -System Control Statement Tek bir sistem kontrol statement mevcuttur. Yani bir problemi yada altproblemi çözmek için bir mant ksal blok yarat l r. Veriyi Kilitlemek Oracle. Redo log de i iklilerin kay tlar n içerir. mevcut transaction n üstü kapal biçimde commit etmez ve PL/SQL de yoktur. SQL dilini yap sal programlama teknikleri eklemi tir. ROLLBACK. Bu komut. transactionlar aras ndaki veri tutarl l n ve bütünlü ünü kilit mekanizmas kullanarak sa lar.

Sun Microsystems taraf ndan 1995 sunulan nesne tabanl programlama dilidir. . fonksiyonlar ve anonim bloklar içeren(bunlar n mant ksal olarak ili kili olmas gerekli) yap d r. Java programlar Java yorumlay c s (Java Virtual Machine) bulunan herhangi bir makinede çal t r labilir. Bunu IF THEN ELSE komutlar izler. BEGIN SELECT quantity INTO qty_on_hand FROM inventory WHERE product = 'TENNIS RACKET' FOR UPDATE OF quantity. Üstte görülen blok bir say tutacak bir yerel de i ken tan m yla ba lar. hareket ve ses gibi dinamik uygulamalar yapmak için Javadan faydalanabilirler. E er hiç tenis raketi yoksa sadece purchase records tablosuna mesaj yazd r l r.check quantity UPDATE inventory SET quantity = quantity . E er 0dan fazla tenis raketi varsa miktar 1 azalt rl r ve purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. COMMIT ile yap lan de i iklikler aktif hale gelir. Bu durum tabloya ba l olabilir. Java Nedir? Java.1 WHERE product = 'TENNIS RACKET'. COMMIT. JVM bytekodlar makinenin okuyabilece i komutlara dönü türür. SYSDATE). tabloya bir sat r eklemek gibi. Bu isimlendirilmemi blok genellikle isimlendirilmi (fonksiyon yada prosedür) blo un içinde bulunur. Programc lar n grafik. INSERT INTO purchase_record VALUES ('Tennis racket purchased'. -Triggers: Veritaban nda belirli bir durum olu tu unda çal an PL/SQL blo udur. .Örnek PL/SQL Blo u DECLARE qty_on_hand NUMBER(5). SYSDATE). PL/SQL Kullanmak PL/SQL u yap larda kullan l r: -Anonim bloklarda: Bunlar isimlendirilmemi PL/SQL bloklar d r. Java veritaban nda bytekodlar eklinde derlenir ve saklan r. -Procedures/Prosedürler: Prosedür belirli bir i i yapan PL/SQL blo udur. IF qty_on_hand > 0 THEN -. End ile blok bitirilir. Böylece i letim sistemleri aras nda ta nmas n kolayla t r r. -Object Types: Nesne tipi bir çe it veri tipidir. ELSE INSERT INTO purchase_record VALUES ('Out of tennis rackets'. -Packages: Prosedürleri. lk komut tenis raketi malzemesinini miktar n n yerel de i kene al nmas d r. Bu bloklar n içiçe olmas kodun çal mas n n kontrolünü kolayla t r r. Kod blo uda BEGIN komutuyla ba lamaktad r. END IF. Yada veritaban nda gerçekle ecek bir durum olabilir.Functions/Fonksiyonlar: Fomksiyon tek bir de er döndüren(RETURN komutu kullan r) PL/SQL blo udur. bir kullan c n n veri taban na login olmas gibi. END. Javabyte kod platform ba ms zd r. Bu kod makine koduyla kayna kodu aras nda.

Pro*C/C++ ve Pro*COBOL veritaban n n eri mesi için gömülü SQLleri çevirirler. servletler ve Java Beanler JDBCyi kullan rlar. OCI. Sistem belle inin ve a ba lant lar n n verimli kullan lmas sa layarak performans ve ölçeklenebilirli i artt r r. Veritaban n n yeni özellikleri ve yetenekleri uygulama geli tiricilerine OCI taraf ndan ula t r l r. Tek ba na Java uygulamalar . OCI Nedir? Oracle Call Interface. . Di er APIler OCI nin alt nda yeral rlar.Oracle ve Java Java stored prosedürlerini herhangi bir PL/SQL blo undan. Java programlar JDBCyi ve PL/SQL stored prosedürlerini ça rmakta kullan labilirler. Open Database Connectivity: ODBC bir uygulaman n birden fazla veri kayna na ba lanabilmesini sa layan standart bir arayüzdür. OCI karma k ve güçlü dü ük seviyeli bir APIdir. OCI den daha basit ve Pro*C/C++ dan daha do ald r ve C programc lar için bir arayüz sayesinde veritaban na nesne tabanl eri im sa lar. Ayn zamanda sü ük seviyeli OCI ye göre daha fazla geli mi özelli e sahiptir. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL: Oracle veritaban n n ilk versiyonlar ndan bu yana programc lar gömülü SQL statementlar n programlar n içine C ve COBOL gibi 3. Java 2 platformu Enterprise Edition middle tier bile enler. altprogramdan veta paketten ça rabilirsiniz. browserda çal an appletler. Veritaban sürücüsü uygulamay belirli bir veri kayna na ba lar. Oracle veritaban n yükleyebilir ve stored prosedürler olarak kullanabilirler. PL/SQL stored prosedürlerini ve fonksiyonlar ça rman z sa lar. C ile yaz lm uygulamamlar n bir veya daha fazla Oracle veritaban sunucusuyla ileti im kurmas n sa layan application programming interface(API)dir. Java s n flar . 2katmanl istemci sunucu veya daha çok katmanl ortamlarda dinamik oturumlar ve transactionlar yönetmeyi sa lar ve N-tier yetkilendirmeye izin verir. jenerasyon programlama dilleri ile yazarlar. Di er APIler Java Database Connectivity(JDBC): Javada yaz lm programlardan ili kisel veritabanlar na ula mak için kullan lan standart bir APIdir. Ayn ekilde JDBC . Oracle C++ Interface(OCCI) OCCI.

The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.daneprairie.This document was created with Win2PDF available at http://www.com. .

Veritaban kontrolünü ba latmak ve durdurmak. Windowsta veya linuxtaki konsole hizmeti yard m yla bu servis ba lat l p durdurulabilir. Management Framework Oracle Veritaban 10g yönetim çat s n n 3 ana bile eni vard r: Veritaban ve Instance Veritaban na ba lant ya izin veren L STENER Oracle Enterprise Manager Database Control. Database Control sunucu-tarafl bir süreç kullan r. Alternatif olarak iSQL*Plus Linuxtaki gibi konsole dan da ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Database Control dbconsole sürecine ihtiyaç duyar. iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Linux). Dbconsole sürecini ba latmak için: #emctl start dbconsole Dbconsole sürecini durdurmak için: #emctl stop dbconsole Dbconsole sürecnin durumunu görmek için: #emctl status dbconsole Not: Bu komutlar çal t rabilmeniz için i letim sisteminizde $ORACLE_HOME/bin yollar n n tan ml olmas gerekmektedir. iSQL*Plus uygulama sunucusu Oracle veritaban kurulumunda varsay lan olarak ba lat l r. Oracle Gride ba lanmam veritabanlar için kendi ba na çal an yönetim konsolu sunar. Dbconsole süreci ba lad nda veya durdu unda bu süreçte otomatik olarak ba lar veya durur. Ba lang çta bu kullan c SYS. SYSMAN veya SYSTEM olacakt r. Herbir bile enin servisleri kullanmaya ba lamadan önce sa l kl bir ekilde ba lat lm ve veritaban sunucusunun durdurulmas ndan önce temiz bir ekilde durmu olmas gerekmektedir. Database Control eri me Web taray c n zdan u URL yi giriniz (varsay lan port numaras : 5500): http://hostname:portnumber/em E er veritaban ba lam ise Enterprise Manager Database Control Login sayfas n gösterecektir. Bunlar için kurulum s ras nda belirledi iniz parolalar kullanan l r. Her bir veritaban Database Control ile ayr ayr yönetilebilir. .iSQL*Plus durdurup ba latma iSQL*Plus oturumunu açmadan önce iSQL*Plus uygulama sunucusu çal yor olmal d r. Ba latma komutu: isqlplusctl start Durdurma komutu: isqlplusctl stop iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Windows) Ba lat > Programlar > Denetim Masas >Yönetimsel Araçlar>Servisler iSQL*Plus Windows Service OracleOracleHomeNameiSQL*Plus servisini ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Database Control a eri ime yetkili bir kullan c bilgilerini kullanarak veritaban dan oturum aç n z.

Seçilen kullan c için parola belirlenir ve tamamlan r. RESTRICTED SESSION haklar na sahiptir. E er Listener çal yorsa Stop seçene i ile Listeneri durdurabilirsiniz. Veritaban n Ba latma Veritaban n ba latt n zda. Advanced Options dan ba latma veya durdurma modlar n gerekti i gibi de i tirebilirsiniz. SYSOPER and SYSDBA SYSOPER özel bir veritaban yönetim rolüdür. Di er database kullan c lar na yönetim eri im hakk vermek için: 1.ora dosyas nda tan mlanm t r. protokolleri. Bu i lem için i letim sistemi kullan c s ile oturum açman z gerekmektedir. durdurma. E er böyle bir durum varsa Startup/Shutdown butonuna bas n z. 6. bak m ve veritaban yönetme sayfalar na yönlenebilirsiniz. ALTER DATABASE OPEN/MOUNT. hemde i letim sistemi yöneticisi oturum bilgileri istenecektir. Create ile varolan bir kullan c ya yönetim haklar n n atanmas yla yeni bir Enterprise Manager kullan c s olu turulmu olur.E er veritaban durmu ise ba lat lmas gerekir. and RECOVER. Yönetim sekmesi 4. portlar hakk nda) Ba latma ve Durdurma Ba latma veya durdurma dü melerine t klad n zda sizden hem veritaban yöneticisi. Database ana sayfas Ana sayfadan performans. yönetim. Bu durumda kullan c ad ve parolas soracakt r. STATUS komutu listener hakk nda özet ve genel bilgiler verir. A a daki komutlar Listeneri ba latma. ALTER DATABASE BACKUP. Web taray c s ndan Database Control a SYS or SYSTEM olarak oturum aç n 2. Database hakk nda genel bilgiler alabilirsiniz. SYSDBA özel bir yönetim rolüdür ve system üzerinde bütün haklara sahiptir. Enterprise Manager Startup/Shutdown and Perform Recovery sayfas n gösterecektir. Veritaban üzerinde STARTUP. Varsay lan olarak LISTENER olarak gelir. u ad mlardan geçer: . ve durumunu görmek için: lsnrctl START [listener_name] lsnrctl STOP [listener_name] lsnrctl STATUS [listener_name] Listenerin ismi olan Listener_name listener. Listener n durumunu de i tirme Veritaban ana sayfas ndan Listener ile ilgili bilgilere de ula abilirsiniz. ARCHIVE LOG. E er SYSDBA ile ba lan rsan z sahibinin SYS oldu u ema içinde olursunuz. SHUTDOWN. (Konfigürasyonu. 3. Show SQL k sm nda ise ba latma ve durdurma için gereken SQL ifadesini görebilirsiniz. yok e er çal m yor ise Start seçene i ile ba latabilirsiniz. Ayarlar sekmesinden.

Oracle sunucu bütün data file lar n ve online redo log file lar n aç labildi ini do rular ve veritaban n n tutarl l n kontrol eder.ora . Ama. alertSID. E er gerekirse. Normal veritaban i lemi ile herhangi mevcut bir kullan c veritaban na ba lanabilir ve belirli veri eri im i lemleri gerçekle tirebilir. . Veritaban n açma a a daki görevlerden olu ur: Online data file lar n aç lmas Online redo log file lar n aç lmas Açmaya çal t n z veritaban nda herhangi bir data file veya online redo log file mevcut de ilse. veritaban ba lan r ancak aç lmaz. Veritaban n Ba lama (MOUNT) Belirli bak m i lemlerini gerçekle tirmek için. SGA bellek alan ayr l r. Bu sonuç a amas nda. Veritaban n açma (OPEN) Normal veritaban i lemi demek.E er bulunamaz ise spfile.ora . Instance ba lat l r. Oracle sunucu hata döndürür. Instance n ba lamas ve veritaban n n ba lanmas ve aç lmas demektir. Veritaban n durdurma I letim sisteminin bütün fiziksel yap lar n n offline yedeklerini almak için ve de i tirilmi ba lang ç parametrelerinin yeniden ba lad nda aktif olmas için veritaban durdurulur. a a daki görevler için veritaban ba l olmal ama aç k olmamal d r: Data file lar yeniden isimlendirme (offline tablespace için data file lar veritaban aç k iken yeniden isimlendirilebilir. Instance ba latma a a daki görevler ard kl ndan olu ur: $ORACLE_HOME/dbs dan ba lang ç dosyalar u s rayla okunur: lk olarak spfileSID.log file ve trace files lar aç l r.) Online Redo Log File n ar ivleme özelli ini aktif ve deaktif etme Tüm veritaban kurtarma i lemleri gerçekle tirilebilir.Instance Ba latma (NOMOUNT) Bir Instance sadece veritaban olu turma sürecince veya control files lar n tekrar olu turulmas nda NOMOUNT ad m nda ba lat l r. ayn zamanda data file lar n ve online redo log file lar n olup olmad kontrolü yap lm yor.E er o da bulunamaz ise initSID. Veritaban n ba lama a a daki görevleri içerir: Veritaban n daha önceden ba lat lm Instance ile ili kilendirme Parametre file larda belirtilen control file lar na konumlanmak veya açmak Data file lar n ve online redo log file lar n isimlerini ve durumlar n elde etmek için control file lar n okunmas . Örne in.ora PFILE parametresi de i tirilirse varsay lan STARTUP davran da de i tirilmi olur. Arka plan i lemleri ba lat l r. SMON arka plan i lemi Instance kurtar m n ba lat r.

Bir transactional durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: Bu Instance üzerinde hiç bir istemci yeni bir transaction olu turamaz. SHUTDOWN TRANSACTIONAL Transactional durdurma istemcilerin çal malar n kaybetmelerini önler. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz l r. Arka plan i lemleri sonland r l r ve SGA bellekten silinir. Oracle sunucusu o anda veritaban na ba l olan kullan c lar n ba lant lar n kesmelerini beklemez. Oracle sunucu durmadan sistemde ba l olan bütün kullan c lar n oturum kapatmalar n bekler. Oracle veritaban na ba l mevcut kullan c lar n n ba lant lar n kesmelerini beklemez. o anki veritaban Instance n ABORT edebilirsiniz. data file lar kapat lmaks z n sonland r l r. Durdurma seçenekleri SHUTDOWN NORMAL Normal varsay lan durdurma yöntemidir. ve bu otomatik yap l r. Veritaban kapat lmaz veya unmount edilmez. . Bir sonraki yeniden ba latma Instance kurtarmas gerektirir. derhal durdurulur. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez SHUTDOWN IMMEDIATE Immediate veritaban durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: O andaki SQL ifadelerinin Oracle taraf ndan çal t r lmas n n tamamlanmas beklenmez. Bütün transaction lar bitti inde. Tamamlanmam (uncommited) transactionlar geri al nmaz. Instance. ABORT durdurma a a daki durumlar sa lar: O anda Oracle taraf ndan çal t r lan SQL ifadeleri derhal sonland r l r. Oracle Instance durdurmadan veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. stemcinin çal maka olan transaction u bitti inde oturumu kapat l r.Bir Instance durdurmak için SYSOPER veya SYSDBA olarak ba lanmal ve u komutlar kullanmal s n z: SHUTDOWN [NORMAL | TRANSACTIONAL | IMMEDIATE | ABORT] Bu komut zaten Shutdown butonuna bast n zda üretilecektir. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz lmaz. Normal veritaban durdurma i lemleri a a daki durumlar sa lar: Yeni ba lant yap lamaz. Not: Veritaban tutars z bir durumda iken yedek al nmas tavsiye edilmez. Oracle aktif transaction lar geri al r ve bütün ba l kullan c lar n ba lant lar n keser. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. Oracle Instance durdurmadan önce veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. SHUTDOWN ABORT E er NORMAL ve IMMEDIATE durdurma i lemleri çal maz ise.

SHUTDOWN. Ço u durumda. Ba lang ç parametreleri 2 gruba ayr l r: temel(Basic) ve geli mi (Advanced). Bu dosyalar veritaban ve instance için yap land rma parametrelerinin listesini içerir. TABLESPACE. Alert file . Ba lang ç parametrelerini görme Oracle veritaban sizin i lerinizi ve performans n z iyile tirmeniz için belli say larda ba lang ç parametresi tutar. ve RECOVER Baz mesajlar ve hatalar. ROLLBACK SEGMENT and the Enterprise Manager or SQL*Plus statements STARTUP. ve unlar içerir: Bütün iç hatalar(ORA-600). CREATE. Görüntünün otomatik yenilenmesi s ras nda gerçekle en hatalar. deadlock hatalar (ORA-60) Yönetimsel SQL ifadeleri. advanced parametre leri de i tirmek daha iyi performans sonuçlar verebilmektedir. Bu dosya sunucu üzerinde veritaban ile birlikte ve background_dump_dest ba lang ç parametresi ile belirtilen dizinde tutulur. Geli mi parametreler uzman DBA lere veritaban n n davran n gerekti i gibi de i tirebilmeleri için ayr lm t r. DROP DATABASE. mesajlar n ve hatalar n kronolojik loglar d r. Veritaban alert file a yazmaya kalkt nda e er yok ise alert file yeniden olu turacakt r.log ye sahiptir. .Ba lang ç Parametre file lar (Initialization Parameter Files) Oracle bir instance ba latmak için ya ba lang ç parametre file(initialization parameter file) lar n yada sunucu parametre file(server parameter file) lar n okumal d r. blok bozulma hatalar (ORA-1578). ARCHIVE LOG. Bunlardan sadece birkaç tanesi aç kça de i tirilir. Bu dosya yönetilemeyecek kadar i ip büyüyebilir. Errors during the automatic refresh of a materialized view Enterprise Manager izleyicileri alert log tutar ve sizi kritik hatalardan haberdar eder. iyi bir performans almak için basic parametre lerini de i tirmek gerekmektedir. çünkü varsay lan de erleri ço u durumda yeterlidir. server parameter file kullanarak ba lang ç parametrelerinizi sunucu taraf nda diskte metin olarak tutabilir ve yönetebilirsiniz. Oracle genelde ba lang ç parametrelerini metin olarak initialization parameter file da tutar. Kritik olmayan hatalar ve bilgilendirme mesajlar n da görebilirsiniz. Oracle server parameter file SPFILE dinamik olarak olu turman z tavsiye eder. Server parametre file larda tutulan ba lang ç parametreleri tutarl d r. Baz durumlarda. Ayn zamanda bu metin dosyas n n binary halide SPFILE tutulmaktad r. payla lm server fonksiyonlar ve da t c süreçler ile ili kilidir. ALTER. Dolay s yla s k s k yedek almal ve eskisilerini silmelisiniz. parametrelerde ki de i iklikleri Instance durdurulup yeniden ba lat lana kadar korur. 28 temel parameter vard r. Alert loglar görme (Viewing the Alert Log) Neredeyse her veritaban alert_sid.

daneprairie.com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .This document was created with Win2PDF available at http://www.

Increment alan nda her bir datafile doldu unda ne kadar büyümesini istedi imizi belirityoruz.Storage Structures Tablespace ve Datafilelar Veritaban . veritaban n n herbir tablespaceini olu turan datafilelarda tutulur. Böylece Create Tablespace sayfas na dönülür. Maksimum dosya büyüklü ünü Unlimited b rakal m. Bitmapin içindeki her bit blok yada blok grubuna kar l k gelir. 13 E ik de eri de belirlendikten sonra Oke basal m. En basitinden bir Oracle veritaban . 9 Storage k sm nda Automatically extend datafile when full(Autoextend) seçilir. Locally Managed tablespace extendleri Oracle veritaban sunucusu taraf ndan verimli bir biçimde yönetilir. Tablespaceler 2 yöntem kullan larak olu turulurlar: -Locally Managed Tablespaceler: Tablespace içindeki segmentler bitmapler ile yönetilirler. Not: E er mevcut bir tablespaceden yaratmak isterseniz Actions menusunden Create Like seçin. Big file tablespaceleri çok büyük veritabanlar yla kullan l rlar. Bunlar Oracle n çal t i letim sisteminin olu turdu u fiziksel yap lard r. Tablespaceimizi locally managed kullanmal y z. Default olan bu seçenektir. Tablespacede Alan Yönetimi Tablespaceler extenlerin içinde yer al rlar. 4 Extend Management ba l n n alt nda. Locally Managed seçene ini seçin. 10 Storage tab na t klad m zda Create Tablespace Storage gelir. 12 Threshold tab nda Threshold sayfas n açal m. Yeni tablespaceimizi Results k sm nda görebiliriz. 2 Create butonuna bas n. Yeni Bir Tablespace Yaratmak Bir tablespace olu turmak için 1 Tablespace sayfas na girin. -Dictionary Managed Tablespaceler: Extendler data dictionary taraf ndan yönetilir. Fie directory ve File Size için default de erler b rakl r. Bir veritaban n n verisi. Tablespace sayfas na dönelim ve tablespace yaratmak için onay m z verelim. bir tablespace ve bir datafiledan olu ur. Bir extend tekrar kullan m için ayr ld nda yada b rak ld nda. Dictionary managed tablespace için extendleri daha aktif biçimde yönetmeniz gerekir ve takip etmek için data dictionarye ula mak gerekir. Oracle sunucu bitmaplaeri bloklar n yeni durumunu gösterecek ekilde yeniler. 7 Datafiles k sm nda Add seçilir. 3 Table space için bir isim yaz n. Yada bir ba kas her biri 2 datafile içeren 3 tabelspaceden olu ur. 1 . Bu geriye uyumluluk içindir. Bu sayfa bo alan kullan m için bir e ik de eri belirlememizi sa lar. Locally Managed Tablespaceler için Depolama Locally managed tablespace içindeki extendker 2 farkl yolla sakalanabilir. Read/Write durumu kullan c lar n tablespace yaratt ktan sonra okuma yazma yapabilmeleri içindir. E ik de erine ula ld nda bir uyar al rs n z. 11 Bu sayfadaki tüm de erleri default kabul edelim. 5 Type ba l alt nda permanent/sürekli seçilir. 6 Status ba l alt nda Read Write seçilir. Bir tablespacein en az 1 datafile olmal d r. Bir extend ay rt ld nda veya burak ld nda Oracle sunucu data dictionarydeki uygun tablolar günceller. Oke basal m. Dictionary managed tablespacelerin kullan m Oracle taraf ndan önerilmiyor. tablespace ve data filelar birbirleriyle yak ndan ili kili olmalar na ra men önemli farkl l klar vard r: Oracle veritaban bir veya daha fazla mant ksal depolama birimi olan tablespacelerden olu ur. Tekbir veritaban 65535 datafiledan olu abilir. 8 Add Datafile sayfas nda dosya ismi girilir. Bunlar veritaban verisini tutar Oracle veritaban ndaki her tablespace bir veya daha fazla data filedan olu ur. Böylece datafilelar tablespace eklenebilir. Permanent tablespaceler sistem veya kullan c lar taraf ndan yarat lan kal c veritaban nesneleri olarak saklan rlar.

Extendler yerel yönetildi inde kom u bo alanlar otomatik olarak izlenir. Temporary tablespacedeki tüm extentler uniform büyüklüktedir. TEMP: Bu tablespace geçici tablolar ve SQL komutlar çal t r rken olu an indeksleri tutar. Bo listeler sat r eklemek için uygun bo alana sahip data bloklar n n listesidir. çünkü data dictioaray içindeki bilgiler güncellenmez. Yerel yönetilen tablespaceler data dictionary tablolar nda bo alanlar tutmazlar. SYSTEM tablespaceini kullanan bile enler ve ürünler veya Oracle n daha önceki sürümlerindeki sahip olduklar tablolar imdi SYSAUX tablespaceini kullan yorlar. Her Oracle Databse 10g veya daha yüksek seviyeli veritaban SYSAUX tablespaceini kullanmal d r. (tabelspace kota bilgileri hariç) Not: E er data dictionary managed tablespaceleriniz varsa ve locally managede döndürmek istiyorsan z. 2 . Extent büyüklü ünü siz belirleyemezsiniz. Bitmap bo alanlar n otomatik olarak Oracle taraf ndan yönetilmesini sa lar. TABLESPACE_MIGRATE_TO_LOCAL Logging Tablespacedeki nesnelere de i iklikler yapt n zda de i iklikler redo streame kaydedilirç bu redo stream bellekte ba lar. Bu tip bo luk yönetimi manuel segment space management olarak adland r l r.(baz durumlarda archive log dosyalar na da yaz l r) Bu prosessi kapatabilirsiniz. Her veritaban n n veritaban yarat l rken undo tablespace olmal d r. SYSAUX: System tablespacei için yard mc bir tablespacedir. FREELIST ve FREELIST GROUPS depolama parametrelerini belirmek ve ayarlamak gerekmektedir. -Uniform: Autoallocate Extend büyüklükleri sizin belirledi iniz belirli bir büyüklükte olurlar. -Manual: Segmentler dahilinde bo alanlar yönetmek için bo listelerin kullan lmas d r. Bitmaplar büyütmek için yap lan de i iklikler undo bilgisi yaratmaz. USERS: Bu tablespace kal c /sürekli kullan c nesneleri ve verileri için kullan lan tablespacedir. Temporary tablespaceler için otomatik seçene ini kullanmamal s n z.-Otomatik: Autoallocate olarak da adland r l r. Bir bitmap sat r eklemek için uygun olan bo alan miktar na ba l olarak her data blo un ve segmentin durumunu gösterir. Kullan c hesab yarat ld nda e er belirlenmi bir tablespace yoksa Oracle kullan c ya bu tablespacei atar. Default büyüklük 1mbdir. Tüm bunlar SYS emas nda bulunur ve SYS kullan c s taraf ndan eri ilir yada gerekli yetkilere sahip yönetici kullan c larca. Thresholds Threshold tab nda mevcut ver. Yerel yönetilen extentlerin büyüklükleri sistem taraf ndan otomatik olarak alg lan r. Online redo log dosyalar na yaz l r. Bu tip bo alan yönetimi otomatik segment yönetimi olarak adland rl r. Tablespace içindeki extenlerin büyüklükleri sistem taraf ndan belirlenir. Örne in çal ma alan n s ralamak için kullan l r. Bo alanlar n birle tirilmesi gereksinimini gözard eder. UNDOTBS1: Undo bilgilerini tutmak için veritaban sunucusu taraf ndan kullan lan undo tablespacidir. Tablespacede bulunan ema nesnelerinin PCTUSED. Eger loggingi kapatt ysan z. Veritaban tablespaceleri için default thresholdu seçebilirsiniz veya mevcut tablespacein Warning ve Critical sahalar n belirleyebiliriz. Sisteme ait olmayan kullan c lar taraf ndan yarat lan tüm nesneler için USER tablespacei default tablespacedir. bu tablolardaki çeki meyi azalt r. Her veritaban kullan c lara kendi temporary tablespacei olarak atanm temporary tablespace e sahiptir. tablespacedeki nesneler herhangi bir hata durumunda kurtar lamazlar.taban için kullan lan threshold miktar ayarlan r. DBMS_SPACE_ADMIN. Locally managed tablespacelerin avantajlar : Locally managed tablespaceler dictionary managed tablespacelere göre avantajlar vard r: Yerel yönetim tekrarl alan yönetim operasyonlar n önler. Locally managed tablespaceler için segment alan yönetimi -Otomatik: Oracle segmentlerin bo alanlar n yönetmek için bitmap kullan l r. Data blokta olu an daha az veya daha çok alan yani yeni bir durum bitmapde gösterilir. Undo tablespaceler için uniform uygulanmaz. Default temporary tablespace TEMP tablespaceidir. Daha Önceden Yüklenmi Veritaban ndaki Tablespaceler Daha önceden konfigüre edilmi veritaban n zda bulunan tablespaceler SYSTEM: System tablespacei Oracle veritaban sunucusu taraf ndan veritaban n yönetmek için kullan l rç Data dictionary ve tablolarla beraber veritaban hakk ndaki yönetimsel bilgileri de içerir.

-Reorganize: Reorganization sihirbaz n ba lat r. Specify Thresholds: Belirli bir tablespace için thresholdlar ayarlayabilmemizi sa lar. Immediate: Table space offline durumuna hemen al nabilir ancak Oracle datafilelara checkpoint koymaz.EXAMPLE: Bu tablespace veritaban yarat l rken yüklenen örnek emalar içerir. -Make Locally Managed: E er var olan tablespaceiniz dictionary managed ise bunu locally managede çevirir. Mevcut datafile n büyüklü ü de i tirmek için Datafiles k sm ndaki datafile seçilir. -Create Like: Ba ka bir tablespacei ablon olarak kullanarak ba ka bir tablespace yarat r. -Offline: Online bir tablespacei offline yapabilirsiniz. Edit datafile sayfas nda datafile n büyüklü ünü de i tirebilirsiniz. SYSTEM ve SYSAUX tablespaceini readonly yapamazs n z. Disable Thresholds: Tablespace için alan kullan m uyar lar n kapat r. -Place Online: E er tablespace offlinesa online hale getirilir. -Generate DDL: Tablespacei olu turan DDL komutlar n olu turur. -Change Size: Mevcut tablespacein büyüklü ünü datafile ekleyerek yada mevcut datafile n büyüklü ünü de i tirerek de i tirebilirsiniz. Oracle daha önceden offline olmam data filelar al r ve checkpointle i aretler. Tablespace read-only modda online olabilir. Tablespace ile Yapabileceklerimiz Actions menusunu kullanarak tablespaceiniz için pekçok i yapabilirsiniz. Normal: Tablespace e er tablespacein hiçbir datafile nda hata durumu yoksa normal biçimde offline yap l r. sistem de i ikliklere göre tablespaceinizi de i tirebilirsiniz. Tablespace e yeni bir datafile eklemek için Add butonuna bas n Add Datafile sayfas ndaki bilgiler doldurulur. E er datafile dosyada kullan lan alandan daha küçük yaparsan z ORA 03297 hatas n al rs n z Storage Options: Tablespacein hatalar saklama davran n de i tirmek için Storage a t klay n Thresholds: Tablespace için uyar ve kritik kullan lan alan miktar n de i tirebilirsiniz. Örnek emalar örneklerimiz için ortak bir platform sa lar. Use default Thresholds: Mevcut ayarlar kullan r. -Make Read Only: Tablespacee tüm yazma i lemlerini durdurur. -Add Datafile: Tablespace e Datafile ekleyerek daha büyük bir tablespace olu turulur. Durumunu de i tirmek için : Bir tablespace 3 de i ik durumdan biri olabilir. geri yükleme tablespacein önce online duruma getirilmesini ister. Bu i lem tablespace nesneleri en fazla kullan ma ula madan önce yap lmal d r. Böylece veritaban n n bu k sm geçici olarak kullan ma kapan r. Böylece tablespacedki nesnelerin yerlerini de i tirebilirsiniz. ancak daha fazla DMl komutuna (tablespacedeki de i mi bloklar olu turan tarnsaction n rollback hariç) izin verilmez. Mevcut transaction n tamamlanmas na izin verir ancak yeni bir DML veya yazma i lemi ba latmaz. Tablespacei De i tirmek Tablespacei yaratt ktan sonra. Bu bir text dosyas na kopyalayarak daha sonra gerekli durumlarda kullan labilir. E er dosyalar offline de ilse fakat temporary kelimesini kullan yorsan z. -Show dependencies: Tablespaceimizin ba l oldu u nesneleri yada nesnelerin ba l oldu u tablespacei gösterir. Bu syntax geriye uyumluluk için bulunmaktad r. Tablespacein tipine göre -Read/Write: Tablespace e yaz labilir ve okunabilir. Tablespacei daha büyük veya daha küçük yapabilirsiniz. 3 . Bu durumda mevcut transactionlar bitirilir. -Read Only: Tablespace ba lant da read-only moddo olmas için read only belirtilir. -Make Writable: DML ve di er yazma i lemlerine izin verir. E er veritaban n z NOARCHIEVELOG modda çal yorsa tablespacei immediate offline yapamazs n z. geri yükleme s ras nda tablespacei online yapmam za gerek yoktur. Yeniden isimlendirmek için yeni bir isim vererek onaylar z. Oracle tüm datafilelar için bir checkpoint al r ve offline yapar. Veritaban n n kalan aç kt r ve kullan c lar verilere eri ebilir. Temporary: :Tablespacein bir veya daha fazla dosyas nda hata durumu varsa tablespace geçici oalrak offline yap l r. ForRecover: Bu ayar uygun görülmemektedir. Immediate derseniz. Offline yaparken seçenekleriniz vard r. edit denir.

Not: tüm bu i lemler tüm tablesoaceler için uygun de ildir. E er Oracle data filelar tablespacei silerken silmesi için ayarlamazsan z. Seçilen tablespacein tipine göre baz i lemler yap lamaz. Dropping Tablespace Tablespace ve içindekileri(segmentleri) e er tablespace ve içindekilere daha fazla gereksinim duymuyorsak yok edebiliriz. Bir tablespacei yok edebilmek için DROP TABLESPACE sistem yetkisine sahip olmal s n z. daha sonra i letim sisteminize bu dosyalar silmesini söylemelisiniz. nesnenin alan bölümlemeye ba l olarak geri alma için uygun alanlara sahip olup olmad n anlamada yard mc olur. Tablespace silinmez sadece eri ilmez. Tablespace Bilgisini Görmek Özelliklerini görmek istedi iniz tablespace t klay n. Mesela SYSTEM tablespaceini offline yapamazsan z yada undo tablespacei readonly yap lamaz. View tablespace sayfas nda alter tablespace seçene i ile tablespacei de i tirebilirsiniz Tablespacei ve data file sorgulamak için Tablespace bilgisi: -DBA_TABLESPACES V$TABLESPACE Datafile bilgisi DBA_DATA_FILES -V$DATAFILE Temp file Bilgisi DBA_TEMP_FILES -V$TEMPFILE 4 .-Run Segment Advisor: Segment Advisor. çindeki aktif olan tablespacei yok edemezsiniz. Örne in eger bir tablespacede ki bir tablo bir kullan c taraf ndan kullan l yorsa veya commit edilmemi transaction için rollback durumundaki undo verileri tablespacedeyse tablespacei yok edemezsiniz. Tablespace seviyesinde bu öneri tablespacedeki her segment için üretilir. -Take offline: E er tablespace onlinesa bu tablespacei offline yapar. Bir tablespacei yok etti inizde veritaban yla ili kili control filelara olan pointerlar kald r r. sterseniz Oracle n i letim sistemi dosyalar n (datafiles) silebilmesi için ayarlar yapabilirsiniz.

.This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie.com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

. Kullan c olu turma Oracle Enterprise Manager mevcut veritaban na eri ime izni olan kullan c lar yönetmenize olanak verir. 2. E er kullan c nesnelerini olu turabilece i bir tablespace belirtmez ise varsay lan olarak bir tablespace atan r. Profil ayn zamanda kullan c parola k s tlamas d r(parola uzunlu u. 3.. Bir kullan c profili olmal . RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi FALSE verilir ise k s tlamalar yok say l r.) yetkilendirmeyi de desteklemektedir. E er i lemci ça r ba na k s tlanm sa ve kullan c bu s n r a m ise.Veritaban Kullan c Hesaplar Bir kullan c n n veritaban na eri ebilmesi için kullan c n n geçerli bir kullan c hesab n n olmas ve ba ar l bir ekilde do rulanmas gerekmektedir. komut sonland r l r ve kullan c hata mesaj al r: ORA-02393: exceeded call limit on CPU usage . her bir veritaban kullan c s n n kendi kullan c hesab vard r. Veritaban ana sayfas na geliniz. Bir veritaban kullan c s olu turmak için: 1. Varsay lan bir tablespace olmal d r. Profil RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi TRUE yap lmad kça k s tlamaya maruz b rak lamaz. . özel karakterler içeremez ve bir harf ile ba lamal d r. Kullan c ad 30 karakteri geçemez. Bu sayfada mevcut veritaban kullan c lar listelenmektedir. geçerlilik zaman . Ama Oracle10g fiziksel özelliklerine göre (retina. Profil için k s tlamalar aç kça belirtilmelidir. Oracle10g de her bir veritaban kullan c s n n unlara sahip olmas gerekmektedir: E siz bir kullan c ad olmal d r. Sadece bir komutun veya ça r n n (sistem ça r s veya veritaban komutu) çok fazla i lemci harcamas na bakar. silinebilir ve güncellenebilir. parmak izi. Mesela kullan c s ralama yaparken kulland geçici nesneleri buraya atabilir. Create dü mesi ile yeni bir kullan c olu turulur. e er bu profili kullanan bir kullan c bireysel oturumunda 10 dakikadan daha fazla zamanda i lemciyi kullan rsa. ). Geçici i lerini yapabilece i bir tablespace olmal d r. hata al r ve oturumu kapal t r demektir: ORA-02392: exceeded session limit on CPU usage. instance ve veritaban kullan m nda ki kaynak limitlerine verilen isimdir. lemci/Oturum k s tlamas n n 1000 olmas demek. Baz lar nda ise birçok kullan c genel bir kullan c hesab n payla maktad r. Administration -> Security -> Users. ama kullan c n n bütün oturumunu etkilemez. Her bir kullan c bir profile atan r ve sadece tek profile ait olabilir. Ço u sistemlerde. Bir yetkilendirme metodu olmal d r. Profiller ve kullan c lar Profiller. Kullan c olu turulabilir. En genel kullan mda olan yetkilendirme metodu Parola d r. you are being logged off Ça r ba na k s tlama da ayn eydir. Profiller yöneticinin a a daki sistem kaynaklar n kontrol etmesine müsaade eder: lemc: lemci kayna oturum ba na ve ça r ba na olarak k s tland r labilir.

Özel SGA: S ralama gibi özel i lemlerin harcayaca SGA alan n k s tlar. Oracle OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresinin tan mlad ön eki kullan c lar n i letim sistemi kullan c s n n hesap isminin ba na ekler. parmak izi. kayna veya uygulamalar kullanmak isteyen birinin do rulanmas demektir.) Ba lant Zaman : Kullan c n n oturumunun otomatik olarak sonland r lmas için geçmesi gereken süre. yetkilendirme i lemi tüm eri ime veya gerekiyorsa k s tl eri ime ve i yap labilmesine müsaade eder. Harici: letim sistemi taraf ndan yetkilendirmedir. Yetkilendirme yap ld ktan sonra. Kullan c lar Yetkilendirme Yetkilendirme demek. (Retina. Mevcut oturumlar: Veritaban kullan c s n n ayn anda kaç tane oturum açabilece inin say s d r. Sadece kullan c hiçbir i yapmad nda bo kald zamand r. Bir kullan c Oracle a ba lanmaya çal t nda Oracle ön ekli kullan c ad ile veritaban nda ki kullan c ad n kar la t r r. OS_AUTHENT_PREFIX öyle oldu unu varsayal m: OS_AUTHENT_PREFIX=OPS$ E er tsmith ad nda ki kullan c Oracle veritaban na i letim sistemi hesab yla ba lan r ve i letim sistemi taraf ndan yetkilendirilir ise Oracle OPS$tsmith veritaban kullan c s na kar l k gelen kay t var m yok mu diye kontrol eder. Kullan c olu turdu unuzda ilk olarak bir yetkilendirme yöntemi belirlemelisiniz. Parola: Oracle veritaban nda bir kullan c yetkilendirme yöntemidir. Sonraki i lemleri için geçerli bir kimlik oldu u kan tlan r. Bu varsay lan kullan c i lemlerini etkilemez. Disk G/Ç: Kullan c n n oturum ba na veya ça r ba na okuyabilece i veri miktar n k s tlar. veriyi. Bunun da anlam kullan c sistemde ilk oturum açt nda parolas n de i tirmesi gereklili idir. Global: Oracle Geli mi Güvenlik özelli i ile kullan c lar n çe itli fiziksel özellikleri ile yetkilendirmeye müsaade eder. Bo Zaman: Kullan c oturumunun otomatik olarak sonland r lmadan önce bo kalabilece i zaman. Kullan c ya i letim sistemi harici kullan c ad ve parolas belirtilmeden sistemde oturum açabilmeyi sa lar. Bu parametrenin varsay lan de eri OPS$ d r. (E er kullan c yerel sunucuda oturum açmam ise network kaynaklar n da kullan r. Bu yöntemi kullan rsan z OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresini ayarlaman z gerekmektedir.Network/Bellek: Her veritaban oturumu sistem belle ini harcar. Bu k s tlama sadece oturumlar n payla lm sunucu kulland klar nda etkilidir. Mesela. Bu tip yetkilendirmede oturum açmak için veritaban parolas kullan lmaz. Not: OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresi ço u i letim sisteminde büyük küçük harfe duyarl d r. ) . Okuma/Oturum Ba na ve Okuma/Ça r Ba na hem bellekten hem de diskten toplam okuma say s n belirtir. kullan c olu turuldu unda ona geçici bir parola atan r ve süresi doldurulur.

bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u nesnelerin birle imidir. System Privileges ba lant s na t klay n. Buna ra men kullan c n n herhangi bir tablespace de kotas yok ise nesne olu turamayacak. Özel bir izin olmadan kullan c sadece kendi nesnelerine eri ebilir. yönetici bir profil atamal . Checklist for Creating Users Bir kullan c olu turmak için. Database Control otomatik olarak. fonksiyon veya paket gibi belirli nesne üzerinde özel i lemler yapma izni verir. Bir kullan c olu turuldu unda onunla ayn isimde ve ona ait olan emas da olu turulur. Mesela tablespace olu turabilme bir sistem yetkisidir. Geçici tablespace ise herhangi bir s ralama i leminin gerçekle ti i yerdir. Mesela index olu turma veya SELECT sorgusunda ORDER BY ifadesini kullan rken geçici tablespace kullan l r. tabloyu. belirli tipteki SQL ifadelerini çal t rabilmek veya ba ka kullan c lar n nesnelerine ula abilmektir. Yetkiler iki kategoriye ayr lmaktad r: Sistem Yetkisi: Her bir sistem yetkisi kullan c ya veritaban üzerinde belirli i lemleri yerine getirebilme olana verir. seri. Sistem Yetkileri Sistem yetkisi vermek için. Ayn ema içindeki nesneler farkl tablespacelerde olabilirler ve bir tablespace farkl emalardan nesneleri bar nd rabilir. Varsay lan olarak. Veritaban Kullan c lar ve emalar ema. görünüm. Nesne yetkisi nesnenin sahibi taraf ndan ve yönetici taraf ndan verilebilir. ema nesneleri özellikle belirtilmediyse kullan c n n varsay lan tablespace inde olu turulur. tablo. eman n sahibi. veritaban na ba lanmas na ve baz nesneleri olu turabilmesine müsaade eden baz yetkileri verir. Bir tablespace ile ema aras nda bir ili ki yoktur. E er siz belirtmez iseniz sistem tan ml geçici tablespace kullan l r. bir yetkilendirme metodu seçmeli. Bir kullan c sadece kendisiyle ayn isimde olan ema ile ili kilendirilebilir. bu da veritaban nda herhangi bir i lem yapamayaca anlam na gelir. kullan c olu turuldu unda herhangi bir yetki verilmez. ema üzerinde her türlü yetkiye sahiptir ve di er kullan c lar n bu nesneleri kullanmalar na izin verebilir. Java ve PL/SQL depolanm kodlar n içerir. ema nesneleri. uygun yetkileri seçin ve onaylay n. bu nedenle kullan c ad ve ema ad birbirinin yerine kullan labilir. ANY ifadesi ile yetki vermek. Baz kullan c lar kullan c n n veritaban nda oturum açmalar için de il de sadece ema olu turmas için olu turulur. Yeni kullan c lar n durumlar varsay lan olarak serbest yap l r. Not: Varsay lan ve geçici tablespace leri veritaban seviyesinde tan mlamak mümkündür.Varsay lan ve Geçici Tablespace. Mesela . 100 farkl sistem yetkisi bulunmaktad r. Kilitli olmas demek sistemde oturum açamamas demektir. ema sahibi olan kullan c ile ayn ada sahiptir. yordam. emalar üzerinde çapraz yetki demektir. ve bir tablespace atamal . Bu hesaplar mutlaka kilitli olmal d r. görünümleri. yani kullan c bu hesapla oturum açamamal . Nesne Yetkisi: Nesne yetkisi kullan c ya. Sistem yetkisi yönetici taraf ndan verilebilir. Bir kullan c olu turuldu unda kilitli ve serbest durumlar na sahiptir. Yetkiler Yetki. indexleri. ve Kiliteme Varsay lan tablespace e er bir tablespace belirtilmemi se nesnelerin olu turuldu u yerdir.

kurtarma ve di er yönetimsel görevleri yapabilme yetkisi verir. sadece SYS ve SYSTEM kullan c lar SYSTEM veya SYSAUX tablespace üzerinde nesne olu turabilmelidir. De er: Kullan c ya verilen kotan n say sal ifadesidir. ALTER DATABASE ve ALTER SYSTEM: Yönetici olmayanlar n veritaban veya Instance de i tirmesine izin verilmemelidir. . DROP ANY object: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesneleri silebilme yetkisi verir. Baz sistem yetkileri genelde sadece yöneticilere verilir: KISITLI OTURUM: Bu yetki kullan c ya veritaban k s tl modda aç k olsa bile oturum açabilme imkan verir. kodun bulundu u i letim sistemi dizini sanal Oracle dizinine ba lanm olmal d r. ba latma. Varsay lan olarak kullan c lar n herhangi bir tablespace de kotas olmamaktad r. Kullan c lar n kendilerine atanan geçici ve undo tablespacelerinde kotaya ihtiyac yoktur. Kullan c ya bir tablespace içinde kota vermenin 3 yolu var: S n rs z: Kullan c n n tablespace içinde mümkün oldu u kadar alan kullanabilmesine müsaade eder. EXEMPT ACCESS POLICY: Bu yetki kullan c ya tabloda veya görünümlerdeki güvenlik fonksiyonlar atlamas n sa lar. UNLIMITED TABLESPACE sistem yetkisi: Bu sistem yetkisi bütün bireysel tablespace kotalar n n üzerine yazar ve kullan c ya tüm tablespace ler üzerinde s n rs z kota verir. Kullan c lara SYSTEM ve SYSAUX tablespace inde kota vermemelisiniz. ALTER TABLESPACE: Yönetici olmayan kullan c lar genellikle tablespaceleri kontrol edememelidir.CREATE TABLE yetkisi kullan c ya verildi inde. kullan c sadece kendi emas içinde olu turabilir.object ile de verilebilir. DROP. SYSDBA ve SYSOPER: Bu yetkiler kullan c ya veritaban n durdurma.(KB. CREATE ANY DIRECTORY yetkisi ile kullan c güvensiz kodlar ça rabilmektedir. SELECT ANY TABLE yetkisi kullan c ya di erlerinin tablolar n da sorgulayabilme yetkisi verir. Bu kullan c ya bu kadar yerin tahsis edilece i anlam na gelmez. GRANT ANY OBJECT PRIVILEGE: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesne üzerine di er kullan c lara yetki verebilmesine izin verir. Add Buton ile yetkiyi ekleyiniz. Nesne Yetkileri Nesne yetkisi vermek Object Privileges ba lant s ndan yap labilir. Benzer olarak. MANAGE. MB. Sistem yetkilerini vermeden önce güvenlik gereksinimlerini dü ünmek gereklidir. ). Admin Option dü mesini seçmek bu kullan c n n bu yetkiyi yönetebilmesine ve di er kullan c lara sistem yetkisi olarak verebilmesini sa lar. Ya da bu i i username. Yani tablespace içinde bu kadar yer yok ise kullan c kotas kadar yer kullanamayacakt r. Bu yetki verilirken dikkatli olunmal . CREATE ANY DIRECTORY: Oracle geli tiricilere PL/SQL içinden harici kod (C kütüphanesi) ça rabilmelerine izin verir. Güvenlik önlemi. CREATE. Vermek istedi iniz nesne yetki tipini seçiniz. Sonra uygun yetkiyi listeden seçiniz ve ekleyiniz Kullan c lara kota verme Kota tablespace içinde belirlenen yer miktar d r. SYSTEM ve SYSAUX içerir.

herhangi bir ema ya ait de ildir. Ve burada hata yapma olas l çok yüksektir. DBA rolü neredeyse bütün yetkileri içerir ve yönetici olmayan kullan c lara verilmemelidir. Orace roller ile yetkileri kolayca kontrol ve yönetim imkan sunuyor. insert ve update i lemlerini yerine getirebilir. CONNECT yetkisi Enterprise Manager ile olu turulan her bir kullan c ya otomatik olarak verilir. Bir rolü aktif etme kullan c ya o rolün verilip verilmedi ini do rulamak içinde kullan labilir.Kullan c lara Rol atama Rol. delete. Veritaban içinde yetkilerin daha kolay yönetimi için tasarlanm t r. Yetki eri ilebilirli ini seçme Roller yetkileri geçici olarak kapat p açmak için aktif veya de-aktif edilebilir. Yukar da ki örne e göre. HR_CLERK rolünün employees tablosunda SELECT ve UPDATE yetkisi vard r. Kullan c rolü aktif edebilir ve kullanabilir. Ve art k employees tablosunda select. Varsay lan olarak Enterprise Manager otomatik olarak kullan c lara veritaban na ba lanma ve kendi emalar nda veritaban nesneleri olu turabilmelerine izin verir. HR_MGR rolünün ise employees tablosu üzerinde ve HR_CLERK rolü üzerinde DELETE ve INSERT yetkileri vard r. Yöneticiye HR_MGR rolü verilmi tir. Önceden tan mlanm roller Baz roller otomatik olarak veritaban olu turma scriptini çal t rd n zda tan mlan r. Roller hem sistem hem de nesne yetkileri içerebilir. kendisine verilen tüm yetkileri içerir. Bir rol kendisine verilen kullan c için aktif veya de-aktif edilebilir. Rolleri veritaban yetkilerini yönetebilmek için kullanabilirsiniz. daha sonra rolleri kullan c lara vermek daha iyi. Rol birbiriyle ili kili yetkiler toplulu una verilen isimdir. Roller Ço u sistemde her kullan c ya gerekli yetkileri vermek çok zaman almaktad r. . Rollerin Faydalar Daha kolay yetki yönetimi Yetkilerin yönetimini kolayla t rmak için rol kullan l r. letim sistemi yoluyla yetkilendirme Veritaban nda rollerin kullan c lara atanmas için i letim sistemi komutlar veya hizmetleri kullan labilir. Roller e er sistem yetkileri ise kullan c lara verilebilen ve onlardan geri al nabilir. Dinamik yetki yönetimi Bir rol ile ili kilendirilen bir yetki güncellendi inde kendisine verilen bütün kullan c lar için derhal de i tirilmeli güncellenmelidir ve bu otomatik yap l r. Dolay s yla güvenli i geli tirir. Role yetkiler ekleyebilir ve rolü bir kullan c ya atayabilirsiniz. Rolün aktif edilmesi için parola gerekmektedir. Rol. Bir sürü yetkiyi kullan c ya vermektense yetkileri rollere verip. Rol Özellikleri Yetkiler rollere verilebilir ve rolden geri al nabilir. kullan c lara veya di er rollere verilebilecek yetkiler toplulu udur. Rollerin sahibi yoktur. SELECT_CATALOG_ROLE veri sözlü ü görünümlerine ve paketlerine eri im için kullan l r.

HS_ADMIN_ROLE heterojen hizmetleri yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Art k kullan c bu yetkileri kullanmadan rolü aktif etmelidir. Güvenlik rolleri Roller varsay lan olarak genelde aktif olurlar. XDBADMIN XML veritaban n yönetmek için gerekli yetkileri içerir. E er bir rol kullan c ya verilmi se kullan c bu roldeki yetkileri kullanabilir. . Çünkü yanl l kla gerekli bir fonksiyonu de-aktif edebilirsiniz. Rol için ilave yetkilendirme NONE gelir. Rolü non-default yapma. program hangi kullan c n n çal t rd . DEFAULT check box kald r l r. Rol bir kullan c ya verilmi se. Örne in. Sadece PL/SQL yordamlar do ru bir ekilde çal t r ld nda güvenli uygulama rolleri olu turma aktif edilir. AQ_ADMINISTRATOR_ROLE geli mi kuyruklamay yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Bu yetkileri Oracle destek asistan olmadan de i tirmeyin. zaman. PL/SQL yordam kullan c n n network adresi. Ama istenirse ilave yetkilendirme ayarlanabilir. gibi do rulu u kontrol edilmesi gereken ihtiyaçlar kontrol eder.Fonksiyonel roller Bu roller baz özel fonksiyonlar yönetebilmeniz için fonsiyonalite kuruldu unda olu turulur.

com.daneprairie.This document was created with Win2PDF available at http://www. . The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

Ayn emalar içindeki nesneler farkl tablespacelerde bulunabilirler ve bir tablespace de i ik emalardan nesneleri tutabilir. OC(Online Catalog) alt emas nda OE emas nda bulunan nesne ili kisel veritaban nesnelerinin toplulu udur. SH: Sales History emas büyük miktarlarda veri gerektiren örnekler için kullan l r. Bu önerilmez çünkü e er bir ismi bir çift t rnak kullanarak isimlendirirseniz hep böyle kullanman z gerekir. Bunu yapt n zda isimlendirme kurallar ndan baz lar na uyman z gerekmez. Karma kl klar na ba l olarak farkl emalar bulunur. OE: Order Entry emas orta seviyede karma kl a sahiptir. emalar Bir veritaban yarattt n zda belirli emalar veritaban yla beraber yarat l r. Veritaban Nesnelerini simlendirmek Veritaban ndaki bir nesneyi isimlendirirken ismi çift t rnak i areti ile çevreleyebilirsiniz. çekirdek veritaban yla beraber örnek emalar otomatik olarak yüklenir.SYS emas ndaki nesneler herhangi bir kullan c veya veritaban taraf ndan de i tirilmemelidir ve SYS kullan c s n n emas nda hiç kimse bir tablo yaratmamal d r. Search k sm nda belirli bir nesneyi aramak için ema ismini ve nesne ismini girebilirsiniz. Linklerden birini t klad ktan sonar Result sayfas görüntülenir. SYSTEM emas : Yönetimsel bilgileri içeren tablolar ve viewlar ve de i ik Oracle araçlar nca kullan lan içsel tablolar ve viewlar içerir. ema Nesnelerine Eri mek Database Administration sayfas ndan Schema k sm nda ema nesnelerine kolayca eri ebilirsiniz. Oracle veritaban n n tam bir kurulumu s ras nda. Veri sözlü ü kullan c lar ema nesneleri ve depolama yap lar hakk nda bilgileri içerir. OE emas nda çok say da veri tipi mevcuttur. Enterprise Manager kulland n zda veri sözlü üne viewlar üzerinden ula rs n z. Bir SQL komutundaki isimler büyük harfle çevrilirler. emaya sahip olan kullan c yla ayn ada sahiptir.ema Nedir? ema belirli bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u veritaban nesneleridir. Not: tablespace ve emalar aras nda bir ili ki yoktur.) ve @ i areti içerebilirler. indeksler gibi yap lar bulundururlar. ema nesneleri direct olarak veritaban verilerini gösteren mant ksal yap lard r. viewlar. PM: Product media emas multimedia veri tiplerine ayr lm t r. Çift t rnak ile isimlendirilmemi isimler büyük harfle tutulur ve case sensitive de ildirler. Veritaban linkleri periyot(. ema nesneleri tablolar. Bunlardan 2 tanesi önemlidir: SYS emas : Veritaban n n veri sözlü ünü olu turan tüm temel tablolar ve viewlar SYS emas n n içinde yarat l r. Veri sözlü ü veritaban yarat ld zaman SYSTEM tablespaceinde yarat l r ve DDL komutu çal t r ld nda Oracle veritaban sunucusu taraf ndan güncellenir. SYSTEM emas nda herhangi bir ek nesne yaratmamal s n z. Veri sözlü ünü read-only kullanabilirsiniz. ema. dolar($) ve diyez (#) i aretini içerebilir. Örnek emalar Oracle örnekleri için ortak bir platform sa lar. HR: Human Resources ana ba l klar içeren basit bir emad r. QS: Queued Shipping emas Oracle Advanced Ouerying özelliklerini göstermek için kullan lan emalar kümesidir. Veri sözlü ü Oracle veritaban n tan mlayan tablolar toplulu udur. Çift t rnak içine al nmayan isimler veritabn n z n karakter kümesinde bulunan alfanümerikkarakterleri ve altçizgi. .

Bu veri tipleri alabilecekleri belirli de erlere sahiptirler. E er sütun uzunlu undan daha k sa bir de er girlirse Oracle uzunlu u bo lujklarla tamamlar. FLOAT: ANSI veri tipidir. maksimum uzunlu u 4000 byted r ve bo luklarla tamamlanmaz. LONG: De i ken uzunluktaki karakter verilerinin uzunlu u 2GB veya 231-1byet olabilir. Nesneyi yerle tirdikten sonra Oracle yap lmas istenen i lemi gerçekle tirir. UROWID: Indeks kullan lan tablolarda sat rlar n mant ksal adresini gösteren 64 taban ndaki stringdir. ROWID: Tablodaki sat r n unique adresini gösteren 64 taban nda string bir de erdir.0) NCHAR(length): NCHAR veri tipi Unicode veri tpidir. ROWID pseudo sütunu ile döndürülür. Bir prosedür veya fonksiyon yaratt n zda her eleman n veri tipini tan mlamal s n z. Ancak hem çift t rna a al nan isimler hem de al nmayan isimler çift çift t rnak i areti içermemelidir. SQL sorgusunda bir nesne ça rd m z zaman. Oracle veritaban n sahip oldu u veri tipleri: CHAR: Byte büyüklü ündeki sabit uzunluktaki karakter verileri içindir.(binary precision p bulunur) Default precision 126 binarydir veya decimal 38dir. Bu yüzden ayn emadaki tablo ve indeksler ayn isimde olabilirler. Maksimum 2000 byte. Maksimum büyüklü ü 2000 byted r. E er istenen nesne için uygun bir isimalan bulunamazsa Oracle hata dönürür. Veritaban n yarat rken ulusal karakter setini tan mlamal s n z. Maksimum büyüklü ü 4000byed r. ayn ema içindeki bir tablo ve view ayn ismi ta yamazlar.(p. RAW(size): Raw binary veri uzunlu u byte büyüklü ündedir. VARCHAR2: Maksimum büyüklü ü byte veya karakter olan de i ken uzunluktaki karakter stringidir. dakika saniye de erlerini tutar. FLOAT veri tipi kayan noktal say d r. Tablolardaki Veri Tiplerini Tan mlamak Bir tablo yaratt n zda her sutuna ait veri tipini tan mlamal s n z. NCHAR veritaban karater kümesi kullan l r. NUMBER: Scale s ve precision p k s mlar ndan olu ur. NCHAR sutununa sahip bir tablo yaratt n zda sütun uzunlu unu karakter olarak tan mlamal s n z. NVARCHAR2 (length): Unicode veri tipindedir. VARCHAR2 için uzunluk belirtmelisiniz. Ancak tablolar ve indeksler farkl isim alan nda bulunurlar. Maksimum büyüklü ü 4000 byted r. DATE: Saniyeye kadar zaman ve tarihi tutar. scale ise -84ten 127e de i ir. Default ve minimum 1 byte. LONG RAW: Raw binary verinin de i ken uzunlu u 2GB kadar olabilir. Tablolar ve viewlar ayn isimalan nda oldu u için. NCHAR alan na CHAR bir de er yerle tirebilirsiniz tam tersi gerçekle mez. ay ve gün de erlerini ayn zamanda saat. Yani farkl emalardaki 2 tablo farkl isim alan ndad r ve ayn isimde olabilirler. INTEGER:Bu NUMBER veri tipine e ittir. . Oracle SQL komutunun içeri ine göre nesneyi uygun isimalan na yerle tirir. De i ken büyüklüklü veya sabit büyüklüklü karakter kümeleri desteklenir. Maksimum büyüklük 2000 bytet r. ema Nesnelerinin simalanlar Oracle veritaban ema nesnelerinin referanslar n çözmek için isimalanlar kullan r. RAW de eri için bir büyüklük belirtmelisiniz. TIMESTAMP: Y l. Veritaban ndaki her ema içerdi i nesneler için kendi isimalan na sahiptir. NCHAR tipine benzer.Çift t rnak içine al nan isimler herhangi bir karakter yada noktalama i areti içerebilir. Precision 1 den 38 e . BLOB: Binary large object CLOB:Tekbir byte veya çoklu byte karakterleri içeren character large object .

Sütun listesi gelir.sütun de erine k s t uygulamak için kullanabilirsiniz. 2 E er ema ad n biliyorsan z ema k sm nda tümü yada bir k sm n girmelisiniz. Referential integrity k s t tablonun her sat r için foreign key de erinin parent key ile uyu mas d r. Referential integrity kurallar bu ili kilerin saklanaca n garanti eder. Tablo organizasyonu sayfas gelir.Tablo Yaratmak ve De i tirmek Tablolar. . Veri Bütünlü ünü Anlamak Bu bütünlük k s tlar n . Örnek olarak sütun eklemek için: 1 Table sayfas nda tabloyu seçip Edite bas n 2 Edit Table sayfas nda sütun eklem seçene i seçilir. 5 Tablo ad Name sahas na girilir. Heap Organized Continue butonun bas larak kabul edilir. Create Table sayfas gelir. Tablo yaratmak Enterprise Manager kullanarak tablo yaratmak 1 Administration sayfas nda Schema k sm nda Table t klan r. Güncelleme mesaj görülür. 9 OK bas l r. Her tablo sütun ve sat rlardan olu ur. 8 Sütun k sm nda sütun ad ve veri tipi girilir. Kullan c lar n ula abilecekleri tüm verileri tutarlar. Bir veya daha fazla sütunun de erleri tekil tan mlay c olul tururlar. NOT NULL k s t bir sütunun null de eri almamas d r. Null bir de er olmamas d r. Bu k stta foreign key ayn tablonun birincil anahtar na referans eder. Applya bas l r. 4 Update mesaj belirir. Ba ka bir referential integrity k s t da self-referential integritydir. Bu k s t ile employees tablosundaki department_id sutununa ait her de erin departments tablosunun birincil anahtar olan department_id ile uyumlu olaca n garanti eder. Belirtilen bir sütun veya sütun kümesindeki de erle ba ka bir sat rda tekrar edilmemelidir. E er ema ad n bilmiyorsan z ema alan n n yan ndaki buton t klan r.Primary key null olamaz. veri tipi ve büyüklü ü girilir. veritaban n temel veri depolama birimidir. ema penceresi belirir. NOT NULL: Default olarak tablodaki tüm sütunlar null de ere izin verir. Tablo sayfas gelir. Tabloyu de i tirmek Enterprise Manager kullan larak tablolar de i tirilebilir. PRIMARY KEY: Veritaban ndaki her tablo en çok bir PRIMARY KEY k s t na sahiptir. PRIMARY KEY 2 durumu garanti eder: . . 7 Tablespace ismi girilir veya yandaki buton yard m yla eçilir. Örne in employees tablosunda department_id foreign key olsun. Her sat r n primary key olan sütunlar nda bir de er olmal d r Oracle PRIMARY KEY k s t n indeksler kullanarak yap lmas na zorlar Referential integrity constraints: li kisel veri taban ndaki de i ik tablolar ortak sütunlar sayesinde ili kilendirilebilir ve sütunlar n ili kilerinin yönetildi i kurallar devam etmelidir. 3 Create e bas l r. 6 ema ismi Schema alan na girilir yada yandaki buton kullan l r. 3 Yeni sütunun ad .Belirtilen sütun veya sütunlardaki de erle ba ka bir sat rda tekarar edilemez. 4 Default de erler olna Standart. UNIQUE: Bu k s t bir sütundaki veya sütun toplulu undaki her de er tekil olmal d r.

2 Tablolardan istenilen seçilir ve view butonuyla tablonun özellikleri görülür. Tablolarla Yapabileceklerimiz Bir tablo seçip a a daki i lmeleri yapabilirsiniz. Tablo ad n ve k s t isimlerini de i tirebilirsiniz. . Create Index: Tablo üzerinde indeks yaratabi lirsiniz. Gather Statistics: Gather Statistics sihirbaz optimizer istatistiklerini üretmeye ve de i tirmeye yarar. 1 Data Administration sayfas n n ema k sm nda Tables eçene i seçilir. Before delete gibi bir trigger ile bu sa lanmal d r. Tablo için Viewe Data sayfas belirir. Tablo çeri ini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablonun sat rlar kolayca görülebilir. Sorguyu de i tirmek isterseniz Refine Query butonuna bas n. Tablo sahibi di er kullan c lara baz haklar vermelidir. 3 stenilen k s t seçilir. nesneleri farkl tablespacelere ta yabilir veya belirli neslerin depolama özelliklerini iyile tirebiliriz. Yarat ld nda tablo bo olacakt r. Tablo Özelliklerini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablo özellikleri görülebilir. Bu tahminler geçmi davran lara göre yap l r. 1 Tables sayfas ndan tablo seçilir. Grant Privileges: Default olarak tablo yaratold nda sadece sahibi üzerinde i lem yapabilir. Generate DDL: Seçilen tabloda DDL komutu üretilir. Run Segment Advisor: Bu araç ile nesnelerin kullan lmayan alanlara sahip olup olamad klar anla labilir ve gelecek için alan gereksinimi tahmininde bulunulabilir. E er employees tablosundan silinen her veriyi ba ka bir tabloda tutmak istenirse kullanabilir. Veri sözlü ünde istatistikler tutul ur ve ücretli bir optimizer taraf ndan kullan l r. Günlük istatistikler SQL sorgular m z n performans n geli tirmede kullan l r. Indeksler sadece sütunlar üzerinde yarat l r. tablo üzerinde tan ml tüm k s tlar Constraints sayfas nda gösterilir. Synonym private veya public olabilir. Create Trigger : Tablo seviyesindeki trigger tablo üzerinde bir olay oldu unda çal an PL/SQL blo udur. View Data: Tablo üzerinde bir select sorgusu çal t rabilirsiniz. Show Dependencies: Bu tabloya ba l olan nesneleri ve bu tablonun ba l oldu u nesneleri gösterir. stenilen sonuçlar üretmek için Query k sm n kullanabilir. Results k sm nda tablo için sorgulanmam veri görülür. Bu sayfada herhangi bir sütuna t klayarak veriyi azalan veay artan s arad s ralayabilirsiniz. Tablo sayfas ndaki Refine Query görüntülemek istedi iniz sütunlar seçebilir ve WHERE ile belirtece iniz k s tlar tan mlayabilirsiniz. ba ak de i ikliklerde yapabilirsiniz. Reorganize: Reorg Sihirbaz sayesinde indeks veya tablolar yeniden olu turabilir. Shrink Segment: mevcut alanalr s k t rarak yer açmaya yarar. Veriyi de i tiremezsiniz.K s tlar Tan mlamak Bir tabloya k s t eklemek için: 1 Table sayfas ndaki tabloyu seçin ve Edite t klay n 2 K s tlara t klayal m. Create Like: Bu seçenek ile eçti iniz tablo özelliklerine sahip bir tablo yaratabilirsiniz. 2 Action menüsünden View Data seçilir. 4 K s t tan mlayacak yugun bilgi girilir ve Oke bas l r. Create Synonym: Synonym tam bir tablo üzerinde bir isimdir. Sütun silip ekleyebilir.

Flashback Table: Bu özellik izin bir tabloyu belirli bir andaki haline dönürebilmenizi sa lar. Kazayla bu kullan c veya uygulam taraf ndan de i tirilmi tablolar için geri yükleme sa lar. Tabloyu indeksler,tiriggerlar gibi tüm özellikleriyle geri yükleyebilirsiniz. Bu veritaban online oldu unda sadece istedi imiz tablo rollback yap larak sa lan r. Flashback by Row Versions: Flashback Versions Query metadatay ve belirli bir zaman aral ndaki tarihsel veriyi sorgulam n z sa lar. Indeks Yaratmak Injdeksler tablolarla ili kili olan seçimlik yap lard r. Veri getirilirken performans n artmas için olu turulurlar. Oracle indeksi tablo verilerine do rudan ula mak için bir yol sa lar. Indeksler tablo üzerindeki bir veya daha fazla sütun üzerinde olu turulurlar. Bir indeks yarat ld ktan sonra otomatik olarak Oracle sunucusu taraff ndan sürdürülür ve kullan l r. Tablo verisindeki sat r ekleme, güncelleme, veya silme gibi bir güncelleme i lemi otomatik olarak indekslere ayarlan r. Administration sayfas n n Schema k sm n n alt nda Index t klan r. Indeks özelliklerini görebilir. Veya bir indeksle ba lant lar n görmek için Actions menüsü kullan labilir. Indeksler aç kca veya kapal olarak tablodaki k s tlara göre yarat l rlar. View Nedir? Viewlar bir veya daha fazla tablo veya di er viewlar n içindeki verinin düzenlenmi bir gösterimidir. Depolanm sorgular olaraka dü ünülebilir. Viewlar gerçekte veri içermezler ancak temel ald klar tablodan veri derlerler. Bu tablolar viewin temel tablolar olarak adland r l rlar. View Yaratmak Tablolar gibi viewlarda sorgulanabilir, güncellenebilir, sat r eklenebilir ve sat r silinebilr ancak baz k s tlar vard r. View üzerinde yapt m z bütün i lemler view n temel tablolar n etkiler. View ile tablonun sat r ve sütunlar na eri imi k s tlayarak belirli bir güvenlik sa lar. Ayr ca veri karma kl n gizleyerek karma k sorgular saklar. Administration tab n n Schema k sm nda Viewsa t klayarak mevcut viewlar görebilirsiniz. Sequence Nedir? Sequence pekçok kullan c n n unique tamsay üretebilece i veritaban nesnesidir. Genellikle sequenceleri primary key de eri üretmek için kullan r z. Name: Sequence ismi Schema: Sequencein sahibi Type: Artan veya azalan s rada olaca n gösterir. Maximum value: Sequencein olu turabilece i maksimum de eri belirtir. Bu tamsay de er 28 veya daha az basamakl olur. Bu minimum ve ba lang ç de erinden büyük olmal d r. Defaultu Unlimitedir. Unlimited artan sequence için 1027 ,azalan için -1dir. Minimum value: Sequencein minimum de erini belirtir. Bu tamsay 28 basamakl veya daha az olabilir. Ba lang ç de erinden az veya e i, maksimum de erden az olmamal d r. Defaultu unlimitedir. Unlimited artan için 1, azalan için -1026 d r. Interval: Sequence numaralar aras nda bir aral k belirlemelisiniz. Tamsay de eri pozitif veya negatif olabilir, ancak 0 olamaz. Bu de er 28 veya daha az basamak olmal d r. Cycle values: Artan sequence maksimum de erine ula t ktan sonra, minumum de erine döner. Azalan squence minimum de erine ula t ktan sonra maksimum de erine döner. E er bu seçene i seçmezseniz sequence de eri bitince hata döner.

Order Values: Sequence numaralar n bir s ra ile üretilmesini sa lar. Bu seçenek sequenci tarih bilgisi olarak kulllan yorsan z faydal d r. Sequencein s ral olmas primary key üreten sequencelar için önemli de ildir. Cache Options: Daha h zl eri im için kaç tane sequencein bellekte tutulaca n d eridir. Bu tamsay ençok 28 basamak olabilir. Bu parametre için minimum de er 2 dir. Dönen sequencelar için bu de er dönen de er miktar ndan az olmal d r. Sequence Kullanmak SQL komutlar nda pseudo sutunlar kullanarak sequence de erlerine ula abilirsiniz. CURRVAL: Sequencecin o anki de erini döndürür. NEXT VAL: Sequence artt r r ve bir sonraki de eri döndürür. Bu 2 de eri sequence ad yla beraber kullanmal s n z. NEXTVAL e ilk eri im sequencein ba lang ç de erini döndürür. Daha sonraki eri imlerde NEXTVAL sequence de eri bir artt r larak yeni de er döndürülür. CURRVALe her eri im sequencein o anki de erini döndürür.

Veri Yönetimi SQL Yoluyla Verileri De i tirme Veritaban içinde verilerin de i tirilmesinin temel yolu DML(Data Manipulating Language) ifadeleridir.
SQL> INSERT INTO employees VALUES 2 (9999,'Bob','Builder','bob@abc.net',NULL,SYSDATE, 3 'IT_PROG',NULL,NULL,100,90); 1 row created. SQL> UPDATE employees SET SALARY=6000 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row updated. SQL> DELETE from employees 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row deleted.

INSERT Komutu Basit bir INSERT komutu veritaban nda ayn anda 1 sat r olu turur. INSERT komutu alt sorgularla birlikte ça r ld nda veritaban nda 1den fazla sat r olu turur. Bu yönteme INSERT SELECT yöntemi denir.
insert into dept_80 (select * from employees where department_id = 80);

Bu sorgudaki dept_80 tablosu ile employees tablosu yap sal olarak ayn d r. Ama tablonun kolon isimleri farkl olabilir. Kolonlar n de erleri birbirleriyle uyu acakt r. Bütün gereksinim veri tiplerinin uyu mas d r. Mesela :
insert into just_names (first, last) (select first_name, last_name from employees);

Burada just_names tablosunun 2 alan vard r ve employees tablosundaki first_name ve last_name alnlar yla ayn tiptedir. Bu yöntemle 1 tablodan ba ka tabloya veri aktar labilir. UPDATE Komutu Update komutu tablo içinde sat r düzenlemek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r düzenlenebilir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar de i tirilir. WHERE art na hiçbir sat r uymaz ise hiçbir sat r güncellenmez. DELETE Komutu DELETE komutu tablodan sat rlar silmek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r silinir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar silinir. WHERE art yla hiçbir sat r uyu mazsa hiçbir sat r silinemez. Hiçbir sat r silinemedi inde hata dönmez. 0 sat r silindi diye mesaj verir. COMMIT ve ROLLBACK Komutlar Varsay lan olarak DML komutlar COMMIT edilmez. Baz araçlar n her komutta veya bir grup komuttan sonra COMMIT etme özellikleri ayarlanabilmektedir. COMMIT ve ROLLBACK ten önce de i iklikler bekleme durumundad r. De i en verileri sadece de i ikli i yapan kullan c n n görmesine izin verilir. Di er kullan c lar verinin de i memi halini göreceklerdir. Bir kullan c veriyi de i tirirken di er kullan c lar veri üzerinde DML kullanamazlar. Varsay lan olarak ba kalar n n de i tirdi i veriyi de i tirmek isteyen kullan c

Import zaman nda tablo tan mlamas n n var oldu u varsay l r. E er sizin EXP_FULL_DATABASE rolünüz yoksa sadece kendi sahip oldu unuz emay export edebilirsiniz. Bütünlük K s tlamalar ve DML DML ifadeleri çal t r l rken bütünlük k s tlamalar na bak l r. Data Pump Export Oracle n Data Pump hizmeti bir veritaban ndan di erine yüksek h zla veri transferi için kullan l r. Tables = Bu yöntemde sadece belirli tablo kümeleri export edilir. CTXSYS. Database = Bütün veritaban n export eder. veriyi veya her ikisini birlikte export edebilece iniz seçenek sunuluyor. 1-)Birinci sayfada export tipini ve host oturum bilgilerini girmeniz gerekmektedir. DELETE i leminde birincil tabloda en az ndan 1 sat r bulunmal d r. PRIMARY KEY kolonlar: UNIQUE KEY ve NOT NULL kolonlar kurallar uygulan r. ORDPLUGINS. Tabi bunu yapabilmeniz için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahibolmal s n z. . LBACSYS. UPDATE i leminde bir de er null yap lamaz. 3-)Database seçtiyseniz direkt olarak Option page e dü ersiniz. and XDB emalar metadata içerdi i için export edilmez. SYS. Sahibi olmad n z eman n tablolar n export etmek için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahip olman z gerekmektedir. UNIQUE kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde NULL hariç ayn de eri alamazlar. ORDSYS. Content = Metadatay . nekadar büyük export yapabilece inizi. NOT NULL kolonlar: INSERT i leminde verisiz ekleme yap lamaz. Schema = Bu yöntem bir veya daha fazla eman n tüm nesnelerini export etmeye yarar. 2-)E er schema veya tables seçmi seniz bir sonraki pencerede schemalar veya tablolar seçtirir. FOREIGN KEY kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde birincil tabloda mutlaka bulunmal d r. MDSYS. kalan zaman tahmin gibi bilgiler vard r. Bu modda tablo tan mlamalar export edilmez. Buna full export denir. Bu otomatik olarak Oracle n kilitleme mekanizmas taraf ndan kontrol edilir. CHECK kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde de erler k s tlama durumlar ile kar la t r lmal .ilk kullan c de i ikliklerini aktif edene kadar bekleyecek. Burada max say da yapabilece iniz paralel export say s n .

Expb%u=> expb01dmp. .dmp. DIRECTORY Objects Data Pump program server tabanl veya temelli oldu undan dump files. dosya ismi ve export dosyalar için maximum boyutu belirleyebilirsiniz.dmp. 5-)Schedule = Planlamak için kullan l r. Maintenance-> Import From Files 1-)Files=Yüklenecek dosyan n yolu ve ad belirlenir. 4-) Bir sonraki sayfa files . Ve bu yetkiyi di er kullan c lara ve rollere verebilirsiniz. expa%u => expa01. bütün bu ad mlarda yap lan i lemlerin PL/SQL kodunu görebilirsiniz. log files ve SQL files lara server temelli dizin yollar yla eri ilir. Directory olu turdu unuz zaman.Flashback = Belirli bir zamanda tutarl export al r. Burada export alaca m z dizin ismi.dmp. Query = Sadece veriler al n r. 3-)Re-Mapping = Bu sayfa bir önceki sayfadaki select objects de nesne seçmi iseniz gözükür. diye de di er paralel exportlar isimlendirilir. Data Pump için directory nesneleri gibi directory yollar n da belirlemek gerekir. Dosya sistem üzerinde directory object ismini directory yoluna haritalar. Dosyalar n s ras için %U de i keni kullan labilir. expb04.dmp. Bu sayfada her bir kullan c n n verilerini yine kendisinin emas na m yoksa farkl kullan c lar n emalar na m yüklenece ini belirleyebilirsiniz. 6-)Son sayfa Review . otomatik olarak directory üzerinde okuma ve yazma nesne yetkisi verilirsiniz . 3 seçene iniz var: Belirli dosyalar Belirli emalar Belirli tablolar Log dosyalar n olu turur ve host U/P bilgilerini girebilirsiniz. 5-) Bir sonraki sayfa schedule . expb02. 2-)Select Objects= Bu sayfa sadece Files sayfas nda belirli nesneleri import etme seçildi inde gözükür. expb03. nesne olu turma hatalar ve kullan s z indexler için kullan l r. Planlama sayfas i leri planlamak için kullan l r. expa03. Data Pump Import Data Pump export ile olu turulan dosyay geri yüklemek için kullan l r. diye gider. Görsel arayüzden yapabilece iniz gibi CREATE_DIRECTORY komutuyla da directory nesnesi olu turulabilir.dmp. expa04. 6-)Review = Bütün bu yap lan i lerin PL/SQL kodlar n görmek için kullan l r. 4-)Options = Bu sayfa veri dosyalar n n tekrar kullan m n ayarlamak. Bunu kopyalayabilir ama de i tiremezsiniz. expa02.dmp.dmp.

1. SQL*Loadera Yüklenecek veriyi nerede bulaca n Verinin format n n nas l olaca n Yap land rma (bellek yönetimi. E er bir kay t format belirlenmemi se varsay lan olarak stream record format olur.DAT BADFILE sample. Bad File = SQL*Loader veya oracle veritaban taraf ndan reddedilen kay tlar içerir. yükleme kesilme yönetimi.S. E er dosyay (log) olu turamaz ise çal ma sonland r l r. Log file yükleme detaylar n içerir. Bu dosya. Genelde 3 bölümden olu ur. nas l parse edip yorumlayaca n . E er .Bölüm: Seçeneklidir.bad DISCARDFILE sample. Örnek bir Control File= 1 2 3 4 5 -. Veri dosyas n n içindeki veri formatlar na baz k s tlamalar koyar.S. SQL*Loader SQL*Loader harici dosyalardan oracle veritaban na veri yükler. SQL*Loader perspektifinden bak ld nda dosya içinde veriler kay tlar olarak organize olmu tur. Discard File= Sadece ihtiyaç duyuldu unda olu turulan bir dosyad r. E er sat r geçersiz kabul kabul edilirse reddedilir ve SQL*Loader onu BAD FILE a koyar. Sat r say s . kaç kay t atlanaca . Giri geçersiz oldu u zaman veri dosyas kay tlar SQL*Loader taraf ndan reddedilir.Bölüm: 1 veya 1den fazla INTO TABLE blo u içerir. verileri nereye ekleyece ini anlat r. Not: Oracle sizin belirledi iniz directory gerçekten var m yok mu diye do rulamaz. gibi bilgileri anlat r. 3. reddedilen kay tlar. SQL*Loader Control File SQL*Loader Control File DDL komutlar n içeren bir text dosyad r. band boyutu. SQL*Loader i leminden kabul edildikten sonra bir tabloya kay t olarak eklenmek üzere ORacle veritaban na gönderilir. Ve e er bu dosyan n olu turulmas n istiyorsan z aktif etmelisiniz.Bölüm: Oturum bilgilerini tutar. .S.dsc ) . SQL*Loader ile kullan lan baz dosyalar: Input Data Files = SQL*Loader n içinden veri okudu u Control File içinde belirtilen 1 veya 1den fazla dosyad r. Control file içindeki kriterlere uymad için süzülerek yükleme d na al n r. 2. INFILE ile verinin nerede bulundu unu söyler. Ama varsa da veri dosyas n içerir.DIRECTORY nesnesi olu turabilmeniz için CREATE ANY DIRECTORY sistem yetkisine sahip olman z gerekmektedir. i directory içindeki dosyalar n güvenli ini kontrol edecektir. variable record format olabilir. Control File.This is a sample control file LOAD DATA INFILE SAMPLE. de geçerli bir directory belirledi inize dikkat edin. niz büyük küçük harfe duyarl ysa buna da dikkat edin ve do ru format kullan n. SQL*Loader a veriyi nerede bulaca n . E er oracle veritaban bu sat r n geçerli oldu una karar verirse tabloya ekler. Çok güçlü bir çözümleme motoruna sahiptir. Kay t format Control file içinde INFILE ile belirtilir. Log File= SQL*Loader çal maya ba lad nda log dosyas olu turur. Veri dosyalar fixed record format. Control File=SQL*Loader n anlayaca bir dilde yaz lm text dosyad r. Bu nedenle .

empno POSITION(45) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. LOAD DATA ifadesi SQL*Loader a yeni bir yükleme i leminin ba lad n söylüyor. 5. deptno POSITION(1:2) INTEGER EXTERNAL(3) NULLIF deptno=BLANKS.6 APPEND 7 INTO TABLE emp 8 WHEN (57) = .99 )". mgr POSITION(28:31) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. sal POSITION(51) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "TO_NUMBER(:sal. 2. Input Data and Datafiles Fixed Record Format Fixed Record Formatl bir dosyada. APPEND veri eklenecek tablonun içi bo de ilse sonuna ekleyerek devam etmesini sa lar. TRAILING NULLCOLS ifadesi SQL*Loader a kay t içinde yer almayan kolonlara null kolon olarak dikkate almay sa lar. alanlar ve veri tiplerini belirlemenizi sa lar. Control File Syntax Consideration Syntax free-formatt r.999. . ename POSITION(34:41) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "UPPER(:ename)". Büyük küçük harfe duyars zd r. INTO TABLE tablo. 3. Potansiyel bir karma kl ktan kaç nmak için CONSTANT ifadesini kullanmamak gerekir. 4. 7. 8. 10. DISCARDFILE elenen. 9 TRAILING NULLCOLS 10 (hiredate SYSDATE. NULLIF mgr=BLANKS. comm INTEGER EXTERNAL ENCLOSED BY ( AND % ":comm * 100" ) 1. 9.ile ba layan sat r aç klamad r. Bu di er variable stream formattan daha iyi sonuç verir.ile ba lar. CONSTANT ifadesinin SQL*Loader için özel bir anlam oldu undan ayr lm t r. 6. BADFILE reddedilen kay tlar içerir. bütün kay tlar ayn boyuttad r. Daha önce yar da kesilmi bir yükleme i lemi varsa CONTINUE LOAD DATA ifadesi kullan lmal d r. WHEN ifadesi yükleme i lemine baz k s tlamalar koyar. INFILE yüklenecek veri dosyas n belirtir. E er tablo bo ise INSERT kullan l r. Aç klamalar -.dat "fix 10" into table example fields terminated by . job POSITION(7:14) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE NULLIF job=BLANKS "UPPER(:job)".. INFILE <datafile_name> fix n söylenmektedir. . CONTROL FILE hat rlat c s alanlar n listesini içerir. Bu nedenle en az esnek olan format budur. Her kayd n n byte uzunlu unda olaca load data infile example. saf d b rak lan kay tlar içerir. $99.

Stream formata göre daha performansl d r.kay t = 10 byte.) Variable-Record Format Variable-Record Formatl bir dosyada her kay t ba nda o kayd n kaç bytedan olu aca belirtilir.klmn Örnekte fixed record formatl bir veri dosyas vard r.dat: 0001. Bu fixed-record formata göre daha esneklik sa lar. load data infile example. (Veya di er sat ra geçme anlam na gelir.dat "var 3 into table example fields terminated by . En esnek formatt r. 3. Char_string= Tek veya çift t rnakla sonland r lan karakter stringine denir. INFILE <datafile_name> [ str_terminator_string ] Terminator string ya char_string ile ya da X hex_string ile belirtilir. 012my. Belirtilmez ise varsay lan olarak 5 al n r. INFILE datafile_name var n Bu gösterimde n kay t uzunlu u alan n gösterir.kay t = 12 byte Stream-Record Format Stream-Record Formatl dosyada kay t uzunluklar say ile belirlenmez. X hex_string= hexadecimal formatl byte stringdir. SQL*Loader kay tlar sonundaki record terminator ile ay r r. Ama bununda performanstan kayb vard r. 2. Ama baz karakterler ise char_string olarak dü ünülebilir : \n newline \t yatay tab \v dikey tab \r return E er terminator_string belirtilmemi se \n al n r. 1.abcd 0002. 10. 010world. Her kay tta 9 byte karakter vard r. col2) example. " Bu örnekte kay t uzunlu u alan 3 byte ile gösterilmi tir.col2 char(7)) example. optionally enclosed by (col1 char(5).kay t = 9 bytel k.fghi 0003. Bu say 40 dan büyük olursa hata al n r. Terminator_string baz özel (yazd r lamayan) karakterler içerirse X hex_string olarak belirlenmeli. Her kay t 10 byte uzunlu undad r. Veri dosyas n n 3 fiziksel kayd var.im.cd. byte ise return anlam na gelir.name is. .dat: 009hello.(col1.

2-Direct Path Load:Bellekte veri bloklar olu turulur ve bu bloklar extendler içine kaydedilir. veritaban tampon önbelle ini bypass geçer ve SGA ya sadece extent yönetimi için eri ir. Kümelenmi ve kümelenmemi tablolara veri eklenebilir. sadece bütün veritaban bloklar veritaban na yaz l r. Her bir data save de indexler güncellenmez. FOREIGN KEY ve CHECK k s tlamalar in aktif edilir ve çal man n sonunda aktif edilir.| Loading Methods SQL*Loader 2 veri yükleme yöntemi sunar. kay tlar alan baz nda parse edilir. ç kaynaklar data save den sonra da t lmaz. Direct Path Load kullan rken redo giri i üretilmedi i durumlar : Veritaban NOARCHIVELOG modundaysa Veritaban ARCHIVELOG modundaysa ama loglama inaktif ise loglama NOLOGGING özelli ini ayarlamakla veya control file içinde UNRECOVERABLE ifadesini kullanarak inaktif edilebilir.dat "str |\n into table example fields terminated by . Herbir yükleme i lemi birkaç transaction içerebilir. Loglama farklar : Conventional Path Loading herhangi bir DML ifadesine benzer redo giri leri üretir. Veritaban ARCHIVELOG modunda olmad kça online redolog file giri leri olu maz. Veri kaydetmenin COMMITten fark : Veri kaydetme an nda. Direct Path Loads s ras nda k s tlamalar öyle yönetilir: Diziler olu turuldu unda NOT NULL k s tlamalar kontrol edilir.bond. Kriterlere uymayan sat rlar reddedilir. bütün aktif k s tlamalar gerçekle tirilir. COMMIT i lemiyle kay t dizileri eklenir. optionally enclosed by (col1 char(5). Çünkü di er sat rlara ve tablolara referans eder. K s tlamalar n Gerçekle tirilmesi: Conventional Path Loads s ras nda.world.load data infile example. Direct Path Load. Direct Path Loads Oracle veri dosyalar na veri bloklar n yazmak için veri kaydetme kullan r. Data save transaction sonland rmaz. Direct ve Conventional Path Loads K yaslamala Veri kaydetme metodu:Conventional Path Loads verileri kaydetmek için SQL ve COMMIT kullan r. CHECK k s tlamalar in aktif . Direct Path Load bütün oracle veri bloklar n olu turmak için alan özelliklerini kullan r ve bloklar oracle veri dosyalar na direkt yazar.| james. Control file da belirtilen tabloya eklemek için dizi olu turulur. Yükleme s ras nda. col2 char(7)) example. " 1-Conventional Path Load : Veri sat rlar n eklemek için dizi olu turur ve INSERT ifadesini kullan r.dat: hello.

lem ba ar l bir ekilde tamamlanm sa status(durum) sayfas gözükür. Derhal çal mas için Immediately to run seçilir. Maintenance -> Utilities ->Load Data From u ad mlarla yükleme yap labilir: 1. Generate Log File 7. 2. ismi ve tan mlamas yap l r. Loading Data With SQL*Loader Harici bir kaynaktan veritaban na veri ekleme sihirbaz ile de yap labilir. View Job ile yap lan i in özetini görebilirsiniz. direct path load öncesinde in aktif edilir ve çal man n sonunda tekrar aktif edilir. 8. çünkü onlar SQL fonksiyonlar n kullanabilir. Yüklenen verileri onaylars n z. Ayarlamalar tekrar gözden geçirme 9. Kümelenmi tabloya yükleme:: Direct Loads kümelenmi tabloya veri ekleyemez conventional laod ekleyebilir. 10. Control File n tam yolunu girniz ve host makinan n oturum bilgilerini giriniz. 5.edilir. E er referans edilen nesne çal ma sonunda eri ilmezse inaktif kal r. Data file n tam yolunu girin. EM ye SYS olarak giri yap n z. INSERT Tetikleyicileri: WHILE INSERT tetikleyicileri conventional load s ras nda tetiklenirse. Loading Method seçilir (Direct Path Laoding) 6. Maintenance > Utilities ->Load Data From 3. . Sadece küçük say da sat rlar geni tabloya yaz l yorsa conventional loads kullan l r. 4. PRIMARY KEY ve UNIQUE k s tlamalar çal ma s ras nda ve sonras nda kontrol edilir ve ihlal edilmi se in aktif edilebilir. Kilitleme: Direct Path Load i lemi sürerken di er transactionlar tabloda de i iklik yapamaz.

This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.com. .

Ancak bu arabirimin etkili olabilmesi için veritaban yöneticilerinin a a daki ad mlar takip etmesi gerekir ve veritaban sürekli izlemelidirler. mü teri beklentileriniz. ki isel bilgilerinize yetkisiz kullan c lar n eri imi k s tlanmal d r. Kullan c y yetkilendirme için en çok kullan lan yöntem parolal eri imdir. ara t rma sonuçlar veya di er gizli bilgileri sorguluyor ise bunu fark edip müdahale etmek bilgi h rs zl n tespit etmenin ilk ad m olabilir. irisi. Oracle kullan c aktivitelerini ve üpheli davran lar izlemek için çok fazla araç sunmaktad r. Eri im k s tlama en az yetki prensibini içerir. Oracle veritaban na k s tl eri im için çok iyi bir yetkilendirme mekanizmas sunar. Genel olmayan veritaba aktiviteleri saptand nda. letme ortamlar nda bütün güvenlik özellikleri Oracle n tavsiye etti i ekilde yap l rsa güvenli i en üst düzeye ç karabilirsiniz. Veri ve servislere eri imi k s tlama Bütün kullan c lar bütün verilere ula amamal d r. Kullan c lar yetkilendirme Eri im kontrolü yapmak için öncelikle sistem verilere kimin eri meye çal t n bilmelidir. Gömülü güvenlik özelliklerini ve temel güvenlik prensiplerini do ru bir ekilde kullanmak veritaban n ataklara ve sald r lara kar güvenli yapacakt r. daha En az yetki prensibi . Veritaban nda ne tuttu unuza ba l olarak i letme bilgileriniz. örne in bir çal an aniden çok büyük miktarda kredi kart bilgisi. örne in ki iye özel olan parmak izi. Parola için basit kurallar takip edilerek sistem güvenli i fazlaca art rmak mümkündür. kemik dokusu yap s gibi biometrik özelliklerine göre yetkilendirme üpheli aktivitelerin izlenmesi Bazen yetkili ve yetkilendirilmi kullan c lar bile sisteme zarar verebilir. kredi kart bilgileriniz. En az yetki prensibini uygulama Oracle 10g veritaban endüstrisinde güvenlik alan nda veritaban sunucular n n lideridir. Daha güçlü yetkilendirme yöntemleri de vard r.Veritaban Güvenli i Oracle Veritaban 10g endüstrinin en iyi güvenlik arabirimi sa lar. sa l k bilgileriniz.

Bu da kullan c n n bilinçsizce veya bilinçli bir ekilde kendisini ve i ini ilgilendirmeyen verileri görmesini. GRANT komutunu kullanarak kullan c n n görmesi gereken özel veri sözlü ü nesnelerini görmesine izin verebilirsiniz. Veri sözlü ünü koruma Yönetici olmayan kullan c lar n veri sözlü üne eri mesine gerek yoktur. bir kullan c kötü niyetle veya yanl l kla DROP ANY TABLE sistem yetkisi ile veri sözlü ünün bir bölümünü silebilir. de i tirmesini engelleyecektir. Ama. Kötü niyetli kullan c lar veritaban n n içerdi i verilere de i tirebilecek veya sisteme zarar verebilecektir. SELECT ANY DICTIONARY sistem yetkisini kullan c ya vermek onun bütün veri sözlü üne eri mesine izin vermektir. Uyar : E er bu parametre TRUE ise. E er yönetici olmayan ve veri sözlü üne ihtiyaç duyan bir kullan c n z varsa sadece o kullan c n n eri imine izin verebilirsiniz. Ama siz kullan c ya * ANY TABLE sistem yetkilerini (mesela SELECT ANY TABLE veya UPDATE ANY TABLE) verirseniz bundan mutlaka bir fayda sa layacakt r. Oracle 8i ve daha önceki versiyonlar nda varsay lan olarak bu de er TRUE gelmekte ve siz istedi inize bu de eri veri sözlü ünü korumak için el ile FALSE yapmak zorunda idiniz. . Oracle 10g ve 9i de O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY parametresi varsay lan olarak FALSE gelmektedir. Bu yüzden veri sözlü ü tablolar n * ANY TABLE yetkisinden ç karmak FALSE için. O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY ba lang ç parametresini yapman z gerekmektedir.En az yetki demek. kullan c n n görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan minimum yetki demektir.

Ve sadece buna kim ihtiyaç duyuyor ise o kullan c ya çal t rma yetkisi vermek gerekmektedir. En az yetki ilkesine dayanarak bunun gibi önemli paketlerden bu yetkileri geri almak gerekmektedir. sunucu üzerinde duran i letim sistemi text dosyalar na eri im izni verir. PUBLIC yetkisinin eri imlerini k s tlamak bu yetkiye sahip olan tüm kullan c lar etkileyecektir. Bu paketi PUBLIC e vermek kötü niyetli web siteleriden HTML yoluyla veri gönderilmesine izin vermek demektir. DBMS_* ve UTL_* paketlerinin ço u PUBLIC grubuna EXECUTE yetkisiyle verilm tir.PUBLIC ten gereksiz yetkileri geri alma Çünkü herhangi bir veritaban kullan c s PUBLIC grubuna verilen yetkileri deneyecektir. Bu da veritabanlar aras nda veya veritaban ile ba ka bir a servisi aras nda keyfi veri ileti imine sebep olur. UTL_TCP: Veritaban taraf ndan d ar ya giden ba lant lar n ba ar l bir ekilde kurulmas na müsaade eder. UTL_HTTP: Veritaban n n http yoluyla veri istemesine ve almas na müsaade eder. gereksiz yetkileri ve rolleri veritaban sunucusunun PUBLIC grubundan al nmal d r. Do ru yap land rsan z dahi bu paket ça r lma uygulamas n (nereden ça r ld n ) ay ramayabilir. Baz yetkiler PL/SQL paketleri üzerinde minimum yetkili eri ime izin veren EXECUTE içerir. u paketlerin yanl kullan lma olas l daha yüksektir: UTL_SMTP:Veritaban n bir SMTP mail sunucu gibi kullanarak keyfi mail göndermeye müsaade eder. E er eri im k s tlama pratik bir çözüm olmuyorsa o zaman audit access eri im izlemeyi kontrol edebilirsiniz. . Bu paketi PUBLIC e verirseniz yetkisiz ve gereksiz bir mail trafi i olur. Sonuç olarak herhangi bir uygulama UTL_FILE a eri ip keyfi veriler yazabilir. lgili sistem bile enlerini test etmelisiniz. UTL_FILE: E er do ru yap land r lmaz ise.

XMLTYPEEXTRA XMLTYPEPI 437 rows selected. PUBLIC taraf ndan çal t r labilen nesneleri listeleme SYS nin sahibi oldu u ve PUBLIC taraf ndan çal t rma yetkisi bulunan nesnelerin listesini görmek için u sorguyu çal t r n: SQL>SELECTtable_name 2 3 4 5 6 / FROM dba_tab_privs WHERE owner='SYS' AND privilege = 'EXECUTE' AND grantee='PUBLIC' TABLE_NAME -------------------AGGXMLIMP AGGXMLINPUTTYPE .DBMS_OBFUSCATION_TOOLKIT: Verileri ifreleme yetkisi verilmemelidir.. Bu paketler onlara ihtiyaç duyan uygulamalar için çok kullan l d r. Ama güvenlik için do ru yap land r lmalar gerekmektedir. ço u kullan c ya verileri ifreleme anahtar güvenli olarak depolan p yönetilemez ise ifrelenmi veri de ifrelenemez. Çünkü ifreler.. PUBLIC ten bu yetkileri geri almal ve sadece bireysel kullan c lara gerekti inde izin vermelisiniz. Bu nedenle gerekmedikçe. Genelde. SQL> .

Veritaban n ba latan kullan c için bile eri ilemez durumdad r. Dizin yolunda ortam de i kenlerini kullanmay unutmay n. Onun yerine. En az yetkiyi verebilmek için u tip yetkileri k s tlamal s n z: Sistem ve nesne yetkileri verme SYSDBA and SYSOPER gibiSYS hakk ile veritaban n a ba lant lar DROP ANY TABLE gibi di er DBA yetkileri Slayttaki komut bize DBA rolü verilen bütün kullan c lar gösterir. Instance bu dizin varm yokmu diye kontrol etmez. Bu parametre dinamik olmad için yap lan de i ikliklerin aktif olmas için instance yeniden ba lat lmal d r. Yönetici olmayan kullan c lara DBA rolü verilmemelidir. Dizinler Oracle Instance için mutlaka eri ilebiliyor olmal d r. Uyar : UTL_FILE_DIR = * parametresini asla böyle ayarlamay n çünkü bu bütün dizinlere eri imi aktif eder(datafile. Hangi kullan c lar n SYSDBA or SYSOPER yetkilerine sahip oldu unu görmek için: SQL> SELECT * FROM V$PWFILE_USERS. redo log dizinleri. bütün PL/SQL kullan c lar na bu dosylar için güveniliyor olmal d r. Yönetici yetkili kullan c lar k s tlama Veritaban kullan c lar na gerekti inden fazla yetki vermeyin. kullan c ya sadece ihtiyaç duydu u yetkiler belirlenerek verilmelidir. Varsay lan olarak hiçbir dizin eri ilemezdir.Kullan c lar n letim sistemi dizinlerine eri imini k s tlama UTL_FILE_DIR yap land rma parametresi i letim sisteminin hangi dosyalar n n PL/SQL yoluyla okunup yaz labildi ini tan mlar. ). gerekli bütün dizinler ekilde görüldü ü gibi t rnak içinde ve birbirinden virgül ile ayr larak listelenir. dolay s yla daha sonra parametreyi de i tirebilir ve dizini olu turabilirsiniz. USERNAME -----------------------------SYS SYSDBA -----TRUE SYSOPER ------TRUE . Bütün PL/SQL kullan c lar bu parametre ile belirtilen dosyalar okuyabilir ve yazabilir. Çoklu dizin belirlemek için.

.

Bu yöntem çok kötü bir güvenlik politikas d r. Bunun anlam instance. Harici kimlik do rulamas kullanan veritaban kullan c s n n i letim sistemi kullan c ad ile veritaban kullan c ad uyu tu u sürece veritaban na ba ka bir parola gerekmeden girebilir. Bu hesaplar veri. Ço u uygulama kendi veritabanlar n n belirli ve otomatik bir olu turma beti i ile olu mas n bekler. Uzak i letim sistemlerinin ço u. Veritaban bu yolla Standart Parola Güvenlik özellikleri geli tirme Oracle parola yönetimi kulan c profilleri ile geli tirilir.letim sistemine uzaktan oturum açmay pasif yapma Bu özellik varsay lan olarak pasif gelir. Bu özellik aktif yap ld kullan c lar uzak sisteme zarar verebilirler. do ru bir ekilde yetkilendirilmi istemci PC ve kullan c lara güvenir ve tekrar bir kullan c do rulamaya gerek duymaz. Profiller bir çok standart güvenlik özellikleri içerir: . sahip olduklar PL/SQL veya Java kodlar n depolamak için tasarlanm t r. nda harici yetkilendirilmi Varsay lan kullan c hesaplar n yönetme Oracle 10g varsay lan olarak belirli say da veritaban kullan c s ile kurulur. Bir veritban olu turmak için Database Configuration Assistant (DBCA) kullan ld nda otomatik olarak a a daki kullan c lar haricindekileri kilitler ve parolalar n n süresini doldurur: SYS SYSTEM DBSNMP SYSMAN Oracle özel veritaban olu turma betiklerini destekler. veritaban ba lant s için de il. özellikle PC den ba lanan kullan c lar için harici kimlik do rulama yöntemine güvenilmemelidir. olu turulursa varsay lan kullan c lar kilitlenmez.

girildi i . Parola geçmi i: Yeni parolan n belirlenen say kadar önceki parolalar kullanamamay sa lar. User altered. DBA manual olarak açmal d r. Parola karma kl do rulama: Kötü niyetli ele geçirme sald r lar na kar l k parola üzerinde n do rular veya reddeder. Ya am süresi doldu unda de i tirilmesi gerekmektedir. User altered. Bir karma kl k kontrolü yapar ve baz kurallara göre karma kl kullan c olu turuldu unda otomatik varsay lan olarak DEFAULT profili atan r. Bu durumda hesap PASSWORD_LOCK_TIME zaman sonra otomatik olarak aç lmayacakt r. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT LOCK. SQL> CONNECT / as sysdba Connected. Parola Ya lanma: Parolan n bir ya am süresinin olmas n sa lar.Hesap Kilitleme: Kullan c sisteme belirlenen say kadar yanl giri yaparsa hesab kilitlenir. Hesap ya PASSWORD_LOCK_TIME parametresi ile belirlenen zaman kadar sonra otomatik olarak aç l r veya veritaban yöneticisi ALTER USER komutuyla açmal d r. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT UNLOCK. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28000: the account is locked Warning: You are no longer connected to ORACLE. Parola hesab n n kilitlenmesi Oracle veritaban sunucusu FAILED_LOGIN_ATTEMPTS say s kadar yanl takdirde hesab n otomatik olarak kilitler. Veritaban hesab ALTER USER komutuyla veya EM kullan larak kilitlenebilir.

DBA lerin ço u uygulama kullan c hesab için ayr profil atan r.Parola ya lanma ve süresi dolma Veritaban yöneticisi PASSWORD_GRACE_TIME ile belirtilen. parolan n süresi dolduktan sonraki ilk ba ar l oturum açmada ba layan ve parolan n de i tirilmesine kadar geçebilecek maximum gün say s n temsil eden süreyi belirleyebilir. Kullan c oturum açmaya çal t her defas nda uyar al r ve belirtilen zamana kadar parolas n de i tirmez ise PASSWORD_GRACE_TIME zaman sonra hesab kilitlenir. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28001: the password has expired Changing password for hr New password: ******** Retype new password: ******** Password changed . Not: E er hesap bir uygulama hesab ise (SQL*Plus ile eri emez ise). User altered. uygulama parola süresi dolmadan de i tirme aktif edebilir. SQL> ALTER USER hr PASSWORD EXPIRE. Bir kullan c hesab n n manual olarak da süresi doldurulabilir.

parolan n belirlenen süre kadar ayn parolan n tekrar kullan lmas n önler. PASSWORD_REUSE_MAX: Mevcut parolan n tekrar kullan labilmesi için parolan n kaç defa de i tirilmesi gerekti idir. dolay s yla bir parametreye de er atanm di erine UNLIMITED atanmal d r. ise . Bu iki parametre kar l kl birbirine özeldir.Parola Geçmi i Parola geçmi i. Bu kontrol u parametre ile yap labilir: PASSWORD_REUSE_TIME: Bu parametre ile verilen gün kadar parola tekrar kullan lamaz.

sql veya veritaban yöneticisi kendi özel ihtiyaçlar na cevap verebilecek bir PL/SQL fonksiyonu yazabilir. Oracle varsay lan olarak bir parola do rulama beti i sunar: $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. password_parameter IN VARCHAR2. old_password_parameter IN VARCHAR2) RETURN BOOLEAN E er parola fonksiyonu bir hata ç kar r veya geçersiz olursa. bir hata mesaj al n r ve ALTER USER veya CREATE USER komutlar sonland r l r. özel parola do rulama fonksiyonlar giri de i kenlerini u ekilde belirterek kullan labilir: function_name(userid_parameter IN VARCHAR2. PL/SQL fonksiyonlar parolan n geçerli olup olmad n do rular.Parola do rulama Bir kullan c ya yeni bir parola atanmadan. . Bunlara ek olarak.

PROFILE . ALTER PROFILE default LIMIT PASSWORD_LIFE_TIME 60 PASSWORD_GRACE_TIME 10 PASSWORD_REUSE_TIME 1800 PASSWORD_REUSE_MAX UNLIMITED FAILED_LOGIN_ATTEMPTS 3 PASSWORD_LOCK_TIME 1/1440 PASSWORD_VERIFY_FUNCTION verify_function. utlpwdmg beti i VERIFY_FUNCTION olu turmas na ek olarak DEFAULT profili ALTER komutuyla de i tirmeye de yarar.sql beti i ile olu turulabilir. Bu fonksiyon $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. Parola do rulama fonksiyonu SYS emas n n içinde olu turulmu olmal d r.Parola do rulama fonksiyonu: VERIFY_FUNCTION Oracle VERIFY_FUNCTION ad nda bir karma kl k fonksiyonu sunar.

Enterprise Manager Administration 2. Profil seçilir ve uygulan r. Parola profilini silme E er siz bir profili silerseniz. Bütün zaman periyodlar gün olarak ifade edilmi tir. Bir günde 1440 dakika vard r. Ama kesirle de ifade edilebilir. Her bir ayar için listeden genel de erler seçilebilir veya özel de erler girilebilir. Kullan c seçilir. oldu u bütün kullan c lara default profili Administration Profiles Create Kullan c lar parola profiline atama Bir kullan c y bir parola profiline atama: 1. Enterprise Manager varolan parola profillerini edit etmek için de kullan l r. 3. Ayn zamanda kullan c lar n hesaplar n n aktif veya pasif yap lmas yap labilir. Profili de i tirdi inizde kullan c oturum açm ise de i iklik bir sonraki oturum aç l na kadar aktif olmayacakt r. Ve düzenle seçilir. Edit User bölümünden . Enterprise Manager butonuna t klan r.Parola profili olu turma Parola profili olu turmak için. bu profilin atanm atan r. Unutmay n bir kullan c ayn anda sadece bir profile sahip olabilir.

Veritaban izleme oturum hakk nda bilgi yakalar. Herhangi tabloda ne oluyorsa her eyi yakalar: SQL> AUDIT TABLE. kullanarak (inserts. olay n ne zaman oldu unu. updates. Standard database auditing . Yanl sistem performans n kötü yönde etkiler.employees WHENEVER SUCCESSFUL. Bu nedenle izleme sadece ilgilenen olaylar üzerine yo unla mal . n Standard Database Auditing Veritaban n izlemeyi kullanacaksan z öncelikle dinamik olmayan AUDIT_TRAIL parametresini izleme kay tlar n gösterecek ekilde ayarlamal s n z. deletes) verideki de i iklikleri ve çok olaya konumlanmak Value-based izleme standart veritaban izlemeyi geni letir. Veritaban nda yap lan bütün i leri izlemek ve bu bilgileri depolamak çok yer ve sistemin i ini art racakt r. u sorgu daha iyi bir örnektir: SQL> AUDIT DELETE ON hr. nesne yetkisiyle yap lan i leri yakalar. Yönetici veritaban ndaki bütün hareketleri izler. Biraz daha daralt lm Audit succeeded. Bu parametre için normal ayar DB: izleme kay tlar n n DBA_AUDIT_TRAIL tablosunda tutulmas n sa lar. sistem yetkisiyle yap lan i leri. Audit succeeded. zlemeye sebep olan olay hangi SQL ifadesinin yapt ortaya ç kar r. SQL ifadelerini izlemek için ise Fine-Grained Auditing (FGA) kullan l r. zleme bilgisi ancak odaklanma do ru oldu unda i e yarar. gerçek verileri izler. Value-based izleme veritaban tetikleyicileri ile gerçekle tirilir. FGA standart veritaban izlemeyi geni letir. Value-based auditing izleyebilirsiniz. hangi kullan c n n olaya sepep oldu unu ve hangi istemci makinen n olaya sebep oldu u bilgilerini de tutar.üpheli aktiviteleri izleme Oracle veritaban 10g 3 farkl izleme yöntemi sunar. Do ru olaya odaklanarak izleme sistem performans nda minimum etkiye sahiptir. A a daki komut gereksizdir çünkü iyi odaklanmam t r. Sadece olay izlemez. .

. Bu tip izleme de yine ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir ve SESSION veya ACCESS diye gruplanabilir. Hemen hemen bütün veritabanlar nda AUDIT SESSION WHENEVER NOT SUCCESSFUL kullan lmal çünkü bu komut veritaban n za olas sald r lar tespit etmenize yarar.) BY ACCESS : Varsay lan olarak bu özellik gelir. Bundan ziyade BY LIMIT i kullanmak sistem yetkilerini izlemenin.zleme Özelliklerini belirleme SQL ifadelerini izleme : Slayttaki 1. kullan c oturumlar n n olu umunu izler. dizinler ve kullan c tan ml veri tipleri üzerinde yap lan i leri izlemek için kullan l r. AUDIT SESSION özelli i. ba lant zaman . ki tür kay t ekleme yöntemi vard r. ba lant s n kesme zaman . Varsay lan olarak. Çünkü her bir oturum olu turuldu unda ve bir instance a ba land nda bir izleme kayd olu turur. (Mesela kullan c kendisine ait olmayan bir tablo üzerinde i izleme 100. Varsay lan olarak BY SESSION seçene i aktiftir. tablolar. Oturum ile ilgili. BY SESSION : Bir oturumda kullan c n n toplamda kaç kay t üzerinde i lem yap ld kaydedilir. sistem üzerindeki performans ve depolama aln n azaltmas n en aza indirecektir. SQL ifadeleri izleme kullan c n n do ru veya yanl giri lerinde olmak üzere daralt labilir. Nesne yetkisi izleme. Sistem yetkisinin izlenmesi DROP ANY TABLE gibi herhangi bir sistem yetkisinin yapt i leri izlemek için kullan l r. SQL> AUDIT TABLE BY hr WHENEVER NOT SUCCESSFUL. Yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z oturum açmaya odaklan labilir. Bu izleme de yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir. Bunun yerine izlenen nesne üzerinde yap lan her i lemin kayd n tutmak istiyorum derseniz BY ACCESS seçene ini aktif etmelisiniz. zleme kayd izleme tablosuna ba lanma zaman nda eklenir ve ba lant n n kesilmesi zaman güncellenir. görünümler.000 kay t güncellemi se sadece bu eklenir. yordamlar. sequences. mant ksal ve fiziksel G/Ç i lemleri. izleme zaman her bir sistem yetkisinin yapt kayd olarak eklenir. ifade CREATE TABLE. DROP TABLE. TRUNCATE TABLE gibi herhangi bir DDL ifadesini izleyecektir. gibi toplu bilgiler tekbir kay t olarak eklenir. Bu özellik e sizdir. Ço u veritabanlar nda genelde AUDIT SESSION komutu kullan l r.

. E er nesne yetkisi izleme ile birlikte kullan ld nda: E er AUDIT ALL özelli i kullan c ad ile kullan lm ise: SQL> AUDIT ALL BY hr. AUDIT ALL komutu çok geni bir aral ifadedir. Bu kullan c n n bütün nesneler için kulland DDL ifadeleri izlenir. Çünkü ilk ba ta neyi izleyece inizi izlemenize yarayan genel bir bilemezsiniz.Not: Genelde izleme özelliklerini odaklanm de ildir.

--EMPLOYEES TABLE A/S -/- Standard Database Auditing Veritaban yöneticisi veritaban izlemeyi aktif ettikten sonra ve izleme özelliklerini belirledikten sonra veritaban izleme bilgilerini toplamaya ba lar. zleme özellikleri SUCCESSFUL/NOT SUCCESSFUL olarak 3 mümkün de er ile belirtilir: S A zlenmiyor Oturum ba na izleme kay tlar toplan r. E er do ru özellikler ve odaklanma seçilmez ise izleme kay tlar çok fazla sistem depolama alan ve performans harcayacakt r.zleme özelliklerini görme Hangi izleme özelli ini seçti inizi görmek için slayttaki listeyi kullanmal s n z. DBA_OBJ_AUDIT_OPTS her bir izlenebilir nesne için bir kay t içerir. zleme kay tlar ile ilgilenmek önemli bir yönetim i idir.--------. Windows ortam nda ise. INSERT izleme özellikleri INS kolonunda gösterilir. izleme kay tlar i letim sisteminin izleme dosyalar nda tutulacakt r. SQL> SELECT object_name. bu olay kay tlar Windows Event Log ta tutulur. . DBA_STMT_AUDIT_OPTS ve DBA_PRIV_AUDIT_OPTS sadece ifadelerin ve yetki izleme kay tlar n tutar. upd FROM dba_obj_audit_opts WHERE object_name = 'EMPLOYEES OBJECT_NAME OBJECT_TY INS UPD -----------. ins. AUDIT_TRAIL parametresinin DB seçildi ini varsayarsak izleme kay tlar SYS emas nda bir tabloda tutulur.--. zleme özelliklerine ba l olarak kay tlar çok h zl ve geni ce büyüyebilir. E er AUDIT_TRAIL parametresi OS olarak seçilirse. UNIX ve Linux sistemlerde. Görünüm her bir izlenebilir nesne için kolonlar gösterir. Örne in. Her eri im ba na izleme kay tlar toplan r. object_type. izleme kay tlar yolu AUDIT_FILE_DEST parametresi ile belirtilen dosyada tutulur.

. silme ve güncelleme de çal r. Value-based auditing sadece Standard database auditing ile elde edilen bilgiler yetersiz kald nda kullan lmal d r. Access to audit records should be tightly controlled because they may contain sensitive information. silme gibi i lemleri içerir. Value-based auditing veritaban tetikleyicileri ile tetiklenir. silme.zleme sonuçlar n görme zleme kay tlar na eri im kontrol alt na al nmal çünkü önemli bilgiler içerebilir. Value-based izleme database auditingi geni letir ve de i tirilen gerçek verileri içerir. Value-Based Auditing Database auditing kay tlar . Genelde izleme kay tlar n yönetme i i veritaban yöneticisi taraf ndan yönetilir. Value-based auditing Standard database auditing e göre sistem kaynaklar n daha az tüketir ve performansa daha az etki eder. Bir kullan c ne zaman ki bir tabloya ekleme. güncelleme yapar. tetikleyici izlemeyi tetikler kullan c bu i lemleri yaparken arka planda bütün yap lanlar izlenir ve gerekli yere yaz l r. Bu azalma tetikleyicinin kodunun ne kadar verimli oldu una ba l d r. güncelleme. ama üzerinde de i iklik yap lan gerçek veriyi içermez. Çünkü sadece ekleme. E er gerekirse gerekli kullan c ya DELETE_CATALOG_ROLE yetkisi vererek izleme kay tlar üzerinde i lem yapmas na izin verebilir. izlenen nesne üzerinde ekleme.

employees REFERENCING NEW AS NEW OLD AS OLD FOR EACH ROW BEGIN IF :old. sysdate. . hangi sat r n Fine-Grained Auditing (FGA) Fine grained auditing (FGA) verilerin de i mesine sebep olan SQL ifadesini yakalar.salary != :new. END.salary THEN INSERT INTO system. E er eski salary alan yeni salary alan na e it de ilse bir izleme kayd audit_employees tablosuna eklenir. FGA Standard database ve value-based auditing e göre daha dar bir alana odaklanabilir. Bir SELECT sorgusu binlerce sat r olu turmas na ra men onunla ilgili sadece 1 sat r izleme kayd olu turulur. Yönetici taraf ndan tan mlanm özel bir belirtimle kar la ld nda izleme yap l r. FGA audit tablo veya görünüm içindeki kolonlara bile odaklanabilir.hrsalary_audit AFTER UPDATE OF salary ON hr.employee_id ||' salary changed from '||:old.employees tablosunun de i tirilen salary alan n izlemeye odaklanm t r. / Bu tetikleyici hr. kullan c ad . Bir izleme kayd .'os_user').salary|| ' to '||:new. END IF. :new. sys_context('userenv'.Value-based auditing te anahtar tetikleyicilerdir. Bir sat r güncellendi inde tetikleyici salary kolonunu kontrol eder. de i kli in yap ld de i tirildi i.salary).'ip_address'). IP adresi. FGA veritaban tetikleyicisine gerek duymaz ve di er yöntemlere göre daha az performans tüketir. E er sorgu sonucu izlenen kolonla kar la l rsa izleme ba lar ve ilgili kay tlar izleme tablosuna yaz l r.audit_employees VALUES (sys_context('userenv'. Yönetici tablo veya görünüm üzerinde izleme kural olu turmak için DBMS_FGA PL/SQL paketini kullan rlar. Örnek bir izleme tetikleyicisi: CREATE OR REPLACE TRIGGER system. ve gerçek salary de erini içerir.

E er tan mlanm sa. ki argüman ile birlikte kullan l r: Nesneyi içeren ema Nesnenin ismi Örnekte hr emas n n employees tablosu izlenmektedir: object_schema => 'hr' object_name => 'employees' sadece Handler Örne in bir PL/SQL prosedürü olabilir. E er belirtilmemi se. izleme kay tlar ilgili yere yaz l rken olay yöneticisi çal t r l r. E er tan mlanmam sa kay tlar sadece ilgili yere yaz l r. Prosedürü a a daki argümanlar içerir: Policy Name FGA kural n olu turdu unuzda ona bir isim vermek zorundas n z.ADD_POLICY prosedürü ile olu turulan bir FGA kural n göstermektedir.DELETE. Örnekteki izleme SALARY kolonu üzerindedir ve u ekilde tan malan r: audit_column => 'salary' Bu argüman seçeneklidir. INSERT. ve öyle kullan l r: policy_name => 'audit_emps_salary' Audit Condition Bir SQL ifadesidir. izleme s ras nda yap lacak i leri tan mlar. Object zlenen nesne tablo veya görünüm olabilir. . olay yöneticisi izleme s ras nda yöneticiye uyar gönderebilir.FGA Kural Slayttaki örnek DBMS_FGA. FGA Policy (continued) Audit Column zlenecek veriyi tutan kolon ismidir. Örnekte sales Statement Type Ne tür ifadeler izlenecek? SELECT.UPDATE. Örnekteki kural n ismi AUDIT_EMPS_SALARY. izlemenin olup olmayaca n AUDIT_CONDITION argüman belirtir. ve izlemenin ne zaman ba layaca n bölümündeki a a daki artla izleme yap l r: audit_condition => 'department_id = 10' belirtir. Bu kolon e er bir SELECT ifadesi içinde kullan l rsa izleme ba lat l r. Mesela.

Ve sadece yöneticiye verilmelidir. DBMS_FGA üzerine çal t rma yetkisi gerekmektedir. FGA kural n silme Bir FGA kural na daha fazla ihtiya duymuyorsan z DBMS_FGA. Bütün argümanlar gereklidir. Her iki prosedür için de bütün argümanlar gerekmektedir. Olay yöneticisi iki argüman ile belirtilir: PL/SQL kodlar n içeren ema PL/SQL kodlar n n ad Slayttaki örnek SECURE. çal t r lan SQL ifadesini içerir.DROP_POLICY ile silebilirsiniz. Örnek kural n nas l aktif/pasif edilece ini anlatmaktad r. . Yani izlememesi demektir. Tekrar aktif ederek izlemeyi ba latabilirsiniz. FGA kural n aktif/pasif etme FGA kural n pasif etme demek kural n izleme kayd üretmemesi demektir. Çünkü önemli ve gizli bilgiler içerebilir. enable => TRUE DBMS_FGA Package DBMS_FGA paketi fine-grained izleme fonksiyonlar için yönetim arac d r.LOG_EMPS_SALARY prosedürü u iki parametre ile çal t r r: handler_schema => 'secure' handler_module => 'log_emps_salary' Status FGA kural n n durumunu gösterir(enabled/disabled).zleme kayd FGA kural n . Varsay lan olarak olu turuldu unda aktif gelir. u parametre ile durumu de i tirilebilir.

formatted as: #n(s):v: where n is the number of the bind variable in the statement s is the bind variable length. Örnek Slayttaki iki örnek izlemeye sebep ol r. Data Dictionary Views FGA girdileri ve yetki izleme kay tlar farkl tablolara yaz lm lard r. SQL ifadesi parse edilirken FGA kural nda tan ml bir ifade ile kar la ld SQL izlenmeye ba lar. Di er 3 görünüm kural tan mlamalar n içerir. Girdiler DBA_FGA_AUDIT_TRAIL görünümünde saklan r. kinci sorguda salary alan na eri ti inden izlenir. Üçüncü örnek salary alan içermedi i için izlenmeye sebep olmaz. v is the bind variable value COMMENT$TEXT Yorum Not: Bu liste dba_fga_audit_trail tablosunun bir parças . Çünkü department_id = 10 bölümündeki salary alan sorgulanm t r. zleme fonksiyonu bir otomatik transaction gibi çal t r l r.Triggering Audit Events ( zlemeyi tetikleme) Genelde. Ve varsa olay yöneticisi tetiklenir. fine-grained izleme kullan c lar n yazd klar SQL ifadelerindeki kolonlar nda izlemektedir. . DBA_FGA_AUDIT_TRAIL Ad TIMESTAMP DB_USER OS_USER OBJECT_SCHEMA OBJECT_NAME POLICY_NAME SCN SQL_TEXT SQL_BIND Tan mlamas Çal ma tarihi ve zaman Kullan c n n çal t rd Kullan c n n çal t kullan c ad i letim sistemi ismi zlenen nesnenin sahibi zlenen nesnenin ismi zlemeye sebep olan kural n ismi The SCN of the transaction zlemeye sebep olan SQL ifadesi The bind variable of the audit event. zlenen nesne üzerinden nekadar veri sorgularsa sorgulas n veya nekadar veri de i tirirse de i tirsin her bir sorgu için bir kay t üretilir.

FORMAT A20 FORMAT A60 TIMESTAMP DB_USER POLICY_NAME SQL_BIND ---------. policy_name.-------------------.DBA_FGA_AUDIT_TRAIL (continued) FGA zleme tablosundan seçme A a daki örnek iki izleme kayd n n gösterir. 'YYMMDDHH24MI') 2 3 4 5 6 7 AS timestamp. sql_text FROM dba_fga_audit_trail.------.employees AUDIT_EMPS_SALARY SQL> .employees AUDIT_EMPS_SALARY #1(4):1000 WHERE department_id = 10 AND salary > :b1 0201221741 SYSTEM SELECT FROM salary hr. Örnek SQL> COL timestamp SQL> COL db_user FORMAT A10 FORMAT A7 SQL> COL policy_name FORMAT A20 SQL> COL sql_bind SQL> COL sql_text SQL> SQL> SELECT to_char(timestamp.-----------------SQL_TEXT ---------------------------------------------------------0201221740 SYSTEM SELECT FROM count(*) hr. db_user. sql_bind.

E er varolan bir isim veriseniz u hatay al rs n z: ORA-28101: policy already exists olu turulurken bu özellik null yap l rsa bunun anlam bütün ifadelerin Audited Object Errors Kural olu turdu unuzda tablo veya görünüm var olmal d r. Event Handler Error E er kural olmayan veya geçersiz olay yöneticisine referans ediyor ise. E er izlenecek kolon ismi do ru sözdizimi ile verilmi fakat yanl ise yanl kolon izlenir. kural bir hata almadan olu turulur ama nesneye eri ildi inde u hata al n r: ORA-28112: failed to execute policy function E er izleme özellikleri geçerli bir sözdizime sahipse ama yanl ise. Sahibi yoktur. hiçbir sat r izlenmez.FGA Rehberi Audit Condition FGA kural izlenece idir. yanl sat rlar izlenir. . Policy Name Error Veritaban nda kural ismi e siz olmal d r. çünkü izlenen kolon asla eri ilmeyecektir. Audit Column Errors E er izlenecek kolon tablo içnde yoksa. kural olu turulur ama izleme s ras nda hiçbir sat r getirilmez. E er yoksa u hatay al rs n z: ORA-00942: table or view does not exist Audit Condition Errors E er izleme özelikleri geçersiz bir sözdizime sahipse.

Oracle otomatik olarak bu kullan c lar n oturum açma i lemlerini izler ama özellikle belirtilmedikçe daha fazlas n yapmaz. Ama ç kan yama ve güncellemeleri sadece mü terileri indirebilir. UNIX veya Linux platformunda ise $ORACLE_HOME/rdbms/audit de saklan r.com. Dolay s yla bu kullan c lar ile ilgili izleme kay tlar veritaban d nda tutulmal d r. izleme kay tlar Log. Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) Background While conducting user training you discover that some users are using very simple passwords. ipuçlar n ve bilgileri sitesinde duyurmaktad r. Windows ortam nda. Oracle Technology Network Web ve OracleMetaLink (MetaLink). Configure your database to prevent the use of simple passwords and to detect attempts to guess passwords Tasks Prevent the use of simple passwords Force accounts to lock for 10 minutes after four failed login attempts Exempt the application server login from forced password changes Audit unsuccessful attempts to connect to the database . düzeltmeleri. audit_file_dest ba lang ç parametresi bununla ilgili izleme kay tlar n n nerede tutulaca n varsay lan olarak Windows Event belirtir. SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n izlenmesini aktif eden ba lang ç parametresi: audit_sys_operations=TRUE (varsay lan olarak FALSE) E er SYS i lemleri izlenirse. E er sizde bir güvenlik aç görür bulursan z direkt mail atabilirsiniz : secalert_us@oracle. and suspect that someone may be trying to guess the passwords of privileged users so they can gain access to sensitive data. Güvenlik Güncellemeleri Oracle güvenlik ile ilgili duyurular .SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n izleme SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n veritaban ba latma ve durdurma yetkileri vard r. Çünkü onlar veritaban kapal iken bile i lem yapabilmelidirler.

sql script located in $ORACLE_HOME/rdbms/admin SQL> connect / as sysdba SQL> @?/rdbms/admin/utlpwdmg. connect to the database as sysdba and run the utlpwdmg.Passwords now expire every 60 days. . Profile altered. Edit the default profile so that users who fail to log in correctly four times in a row will have their accounts locked for 10 minutes.Passwords may not be reused within 1800 days. the account will be locked.After a user fails to provide the correct password within three consecutive login attempts the account will automatically lock for one minute. . d) Using Enterprise Manager.1. . Prevent the use of simple passwords a) What profiles exist within the database? b) Use Enterprise Manager to see what password restrictions are enforced by the default profile? c) Using SQL*Plus.sql Function created. 2.If a user doesn t change his or her password within 10 days of expiration. view the changes made to the default profile by the utlpwdmg. .sql script. Note that: .

Audit unsuccessful attempts to connect to the database a) Enable collection of audit information. d) Why did you have to restart the instance after changing the AUDIT_TRAIL initialization parameter? e) What would have happened if you had left AUDIT_TRAIL at its default setting of NONE? . b) Begin collecting audit records for users who unsuccessfully attempt to log in. c) Assign user HR to the new profile. 4. 3. The HRPROFILE would be dropped and the HR user would be unable to log in until the administrator assigned a different profile. The HR user would also be dropped. d) If you were to drop the HRPROFILE what would happen to the HR user? 1. Nothing would happen to the HR user. b) Edit the new profile to make password expiration unlimited. a) Create a new profile called HRPROFILE using the default profile as a template. Exempt the HR user from forced password changes. The HR user would be automatically assigned the DEFAULT profile. c) Verify that unsuccessful attempts to connect to the database are captured.Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) (continued) 3. 4. The drop statement would fail because the HRPROFILE cannot be dropped while a user is assigned to it. Store the audit information in the database. 2.

a) Create a table called AUDIT_EMPLOYEES in the SYSTEM schema to hold information captured through database auditing.Practice 11-2: Database Security (Part 2) Background You suspect that someone has been viewing and possibly changing employee salary data without proper permission. you must use value-based auditing rather than standard database auditing. heap-organized table with four columns: who varchar2(10) event_date date ipaddress what varchar2(16) varchar2(2000) b) Create a trigger to capture changes to the salary column. Tasks Audit select on the SALARY column of the EMPLOYEES table Audit changes to the SALARY column of the EMPLOYEES table.what location the change was made from. Audit changes to the salary column of the employees table.sql system/manager@dba10g . 2. Configure your database to detect unauthorized access to salary data and capture any changes to salary information. 1. b) Verify that only SELECT statements that include the salary column generate an audit trail. Remember that value-based auditing is implemented through the use of database triggers. Because you want to capture the old and new values rather than just the fact that a change happened.new value which user made the change . Only capture audit information if someone reads the salary column. Make the table a standard. Capture old value . Audit select on the salary column of the employees table. Connect Run SQL> the as script connect user system $HOME/LABS/hrsalarytrig. Because we only want to capture audit information if someone selects the salary column we must use fine grained auditing rather than standard database auditing. Note: .is used to continue a statement on a new line in PL/SQL a) Use the DBMS_FGA package to add a fine grained audit policy to HR s employees table.

sql c) Verify that audit information about changes to the salary column are now captured.Connected. @$HOME/LABS/hrsalarytrig. SQL> Trigger Created. .

sadece yugulama kullan r. Oracle Net Listener olu turmak için Related Links k sm ndan Net Services Administration seçilir. veritaban yla konu an her bilgisayarda olmal d r.Listener n cevap zaman (response time): TNS Ping (ms) . Oracle Net listener ad verilen aktif bir process içerir. Oracle Net Listener Oracle Net Listener. Database Control kullan larak konfigüre edilirler. 1 .Listener versiyonu ve ORACLE_HOME bilgisi . Oracle Net Listener. Ayr ca listener n dinleyece i port da belirtilir. Oracle Netin default portu 1521dir. A protokolü seçili. A oturumu kurulduktan sonra. Named Pipes(NMP) ve SSL ile TCP/IP dir.Oracle A Servisleri Oracle a servisleri istemcinin veya orta katman uygulamalar n n Oracle Veritaban sunucusuna ba lanmas n sa lar. Tek bir listener pekçok veritaban instance na ve binlerce istemci ba lant s na hizmet verebilir.Listener için ilk dinleyece i adres . Kullan c lar asla Oracle Neti görmezler. istemci uygulams yla veritaban sunucusu aras nda ba lant y sa lamak ve sürdürmekle görevlidir ayn zamanda ikisi aras ndaki mesajlar da ta r. Listenerlar. gedit veya Notepad gibi text editörleri kullanarak da yönetebilirler. Oracle Net veritaban na eri mek isteyen herhangi bir uygulama taraf ndan eri ilen arkaplan bile enidir. Sunucu için. Listener özellikleri sayfas gelir: 1 Administer menüsünden listener seçilir ve go butonuna bas l r. Veritaban sunucusunda. Database Control parola koruma ve log dosyalar n n konumlar gibi genel parametrele aktif listiner n konfigürasyonundan sorumludur. Bir isim ve çal aca sunucunya ait IP adresi girilir. tüm yerel olmayan kullan c ba lant lar için Oracle instance na bir yoldur. Listener Görüntülemek Enterprise Manager ana sayfas ndan Listener linki t klanaral lsitener status page e geçilir. Oracle Net Listener veritaban ve d uygulamalar aras ndaki ba lant y ayarlamakla görevlidir. Oracle Net istemci uygulamas yla veritaban sunucusu aras nda verileri ta yan kurye görevi görür.Listener n durumu ve ne zaman ba lat ld . d kod kütüphaneli için EXTPROC. Gerekli olan ayar sadece listener konumunun ayarlanmas d r. TCP/IP en çok kullan lanve default oland r.Listener ba latmakda kullan lan konfigürasyon dosyalar n n yeri . Oracle Net. File seçilir ve Network Configuration kaydedilir. stemci makinede. Detail k sm nda listener n dinleyece i bir konum yaratmak için Add Address butonuna bas l r. Database Control veya komut sat r ndan lsnrctl komutu ile kontrol edilir. Listener için di er tüm konfigürasyon ad mlar seçimliktir. Bu sayfada: . Oracle Net veya Oracle Netin görevini taklit eden Java Database Connectivity(JDBC).Bir dakikada kabul edilen/rededilen ortalama ba lant say s Listener Olu turmak Her listener n en az 1 dinledi i konum bulunmal d r. Daha ileri seviyedeki yöneticiler Oracle Net servislerini Vi. Di er seçenekler veritaban sunucusunda bulunan yerel uygulamalar n ba lant lar için kullan lan Internal Process Communication(IPC). E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. Listener olmadan veritaban na d ardan ba lanmak mümkün de ildir.

2 Create e bas l r.Loglama: Oracle Net ba lant s n n logunu tutmak isteyip istemedi imizi ve nerde tutmak istedi imizi belirtiriz. Dinlenen Adresler Her listener n en az 1 tane dinledi i adres bulunmal d r. . Seçimlik Paramatrelerin Ayarlanmas Listener için sadece adres gerekse de. E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. Deafult port 1521 dir. Oke bas l r. . . 4 Dinleyece i adres eklenir. -Listener default port olan 1521de de ilse ve instance n default olmayan bir portla kay t olmas n istemiyorsan z.Listener ba lat l r. Oracle9i ve Oracle 10g instancelar veritaban ba lad zaman default listeneri otomatik olarak kaydeder. Listener bu bilgiye 2 yolla ulasabilir: . 8 Listener için di er tüm seçenekler seçimliktir. 7 Listener n çal aca sunucunun ismi veya IP adresi girilir.Dynamic service registration: Oracle8i. Default listener için ek bir listener konfigürasyonuna gerek yoktur. 9 Yeni listener ba latmak için Actions menüsunden Start/Stop seçilir. Edit Listener sayfas ndan Static Database Registration seçilir ve Add Database butonuna bas l r. TCP/IP en çok kullan lan ve default olan d r. port belirtilir.Static service registration: Oracle n eski versiyonlar listener ile otomatik olark kay t olmaz ve bu yüzden listener n servis verece i tüm veritaban servislerinin listeleri listener configuration dosyas nda bulunmal yd .Listener servislerinin durumu kontrol edilir. .Tracing: Oracle Net ba lant s hakk nda detayl bilgi tutulmas n isteyip istemedi imizi belirtiyoruz. lsnrctl ile: . 5 A protokolü seçilir. 6 Listener n çal aca sunucnun ad veya IP adresi girilir.Pek çok listener dinamik olarak konfigüre edilir.Listener parolas de i tirilir 2 . -Uygulama static service regisration gerektiriyorsa. Hala baz durumlarda static service registration seçilebiliyor.Listener durdurulur.Listener n durumu kontrol edilir. Bu isim sunucu için unique olmal d r. E er detayl bilgi tutacaksak ne kadar bilgi toplanmal (Trace Level) ve bu dosyalar nerde saklanmal ? Static Veritaban Kay tlanma Bir listener için istemci ba lant s n bir instancea iletmek için listener instance n ad n ve instance n ORACLE_HOME konumunu bilmelidirler. . seçimlik parametreleri de konfigüre edebiliriz: . . Servis ad (veritaban ismiyle ayn ) ve SID girilir. 3 Listener ad girilir. . Listener tekrar ba lat larak de i iklikler geçerlilik kazan r. Adresi kaydetmek için OKe bas n. Listener Kontrol Listner control utility ile listener kontrol edersiniz.Konfigürasyon dosyas parametreleri sayesinde listener tekrar ilklenir. .

Sa lanan ba lant say s n veya dediceted ve shared için kabul edilmeyen ba lant lar. Ç kt lar: . Listener kontrol durum komut listener hakk nda detayl bilgi döndürür ve listener n bulundurdu u tüm servisler hakk nda bilgi getirir. Listener nn z n ad n n BACKUL oldu unu varsayal m: LSNRCTL> stop backup Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to A a daki uygulamalar ayn yukar daki sonucu verir: LSNRCTL> set cur backup Current Listener is backup LSNRCTL> stop Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully Not: Üstteki sözdiziminde current_listener cur eklinde k salt lm t r. A a daki iki komut ayn etkiyi gösterir. 2003. Promt sözdizimi e er listener n z parola ile korunuyorsa kullan lmal d r. E er listener n z n ad LISTENERdan farkl ysa listener ad n komutla beraber kullanmal s n z yada SET CURRENT_LISTENER komutu kullan lmal d r. Oracle. Listener_name in gözard edildi ine dikkat edelim.0 on 05-NOV-2003 15:19:33 Copyright (c) 1991.0. LSNRCTL> SET PASSWORD Password: The command completed successfully 3 .Temel komut sözdizimi: LSNRCTL> komut [listener ad ] Lsnrctl komutu i lendi inde listener ad belirtilmezse default listener kabul edilir. Listener Kontrol Sözdizimi Komut sat r kullan larak lsnrctl komutu çal t r l r. lk olarak komut sat r sözdizimi: # lsnrctl start Prompt sözdizimi ise: #lsnrctl LSNRCTL> start Genellikle komut sözdizimi tekbir komutu çal t rmak için uygundur. Pekçok ard k lsnrctl komutunu kullanmak için promt sözdizimi daha uygundur.Servisin durumunu(statik servislerin durumu UNKNOWN olarak gözükürler) .1. to Komut sat r sözdizimi ile de bu i lemleri yapabilirsiniz: /home/oracle> lsnrctl stop backup LSNRCTL for Linux:Version 10.1.Servisin ad n . komut LITENER ad ndaki listener etkileyecektir. Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to Listener Kontrol ile Görüntülemek Lsnrctl servis komutu statik veya dinamik olmas na bakmaks z n her Oracle Net Service in durumunu yönetebilir. All rights reserved.

Instance "dba10g".log Listening Endpoints Summary. Instance "dba10g".0 .Listener n ne zaman ba alt ld ve ne kadard r çal t . has 1 handler(s) for this service... Instance "dba10g". has 1 handler(s) for this service.1.Listener ad ve versiyonu ..Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr..LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10.Trace seviyesi ve güvenlik durumu . Instance "dba10g". Service "dba10g" has 2 instance(s). status READY...ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener..1. 40 min.0. The command completed successfully Durum bilgisinin içerdikleri: .. 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener. 40 min. Service "rhel" has 1 instance(s).Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr.. (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary. prot ve protokol serivslerini içeren listener adres bilgisi 4 ....1... has 1 handler(s) for this service.0 . has 1 handler(s) for this service.ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener. Instance "dba10g".... Service "dba10g" has 2 instance(s). 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener. status UNKNOWN. status READY.0. Instance "dba10g".Konfigürasyon ve log dosyalar m n yerleri . status READY.1.log Listening Endpoints Summary. (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary. Service "rhel" has 1 instance(s).Host. has 1 handler(s) for this service... status READY. status UNKNOWN.. has 1 handler(s) for this service. The command completed successfully The command completed successfully LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10.

<username>/<password>@<hostname>:<listener port>/<service name> Listener portu ve servis ad seçimliktir.port ve servis ad na dönü türür. Bu bilginin içinde listener n bulundu u adres.- Listenerda bulunan her servis için özet bilgi. DB_DOMAIN=us. Listner n TCP/IP protokolü kulland n . Statically registered serviceler iBa lant zaman çin durum bilgisi UNKNOWNdur. Bilinen servislerin listesi text bir dosyada saklan r.com Not: SERVICE_NAMES ilkleme parametresi virgülle ayr larak pekçok de er içerebilir.ora Yerel isimlendirme Oracle Net servis ba lant lar n n çok s k de i medi i kurumlar için uygundur. Distributed Computing Environment (DCE) veya Cell Directory Services (CDS) gibi üçüncü k s m isimlendirme servislerini kullanmakt r. Dizin isimlendirme. sim Çözümleme (Names Resolution) Easy Connect. 1521 portunu dinledi ini ve instance parametrelerinin SERVICE_NAMES=db. Listener yerle tikten sonra. local naming ve directory naming daha sonra anlat lacakt r.protokol.protokol. 5 . Oracle Net servislerinin konfigürasyonu çok s k de i en kurumlar için uygundur. External naming. listener n kabul etti i protkol ve listener n dinledi i port bulunmal d r. Yerel isimlendirmenin bir avantaj kullan c lar n kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan lmas d r.us.ora dosyas da t lmal d r. Network Information Services (NIS). $ORACLE_HOME/network/admin/tnsnames. e er uyan bir de er bulursa alias host.port ve servis ad na dönü türür. E er servis ad sa lanmazsa Oracle Net ba lant stringinde bulunan veritaban servisi ve host ad n n ayn oldu unu varsayar.oracle. Dizin simlendirme(Directory Naming) Dizin isimlendirme ile kullan c lar Oracle Net servisi için alias sa larlar. Oracle Net bilinen servislerin yerel listesini aliasa kar l k kontrol eder.com oldu unu varsayarsak ba lant stringimiz: SQL> connect hr/hr@db. Oracle Net Ba lant lar Bir uygulaman n Oracle Net listener üzerinden bir servise ba lanabilmesi için uygulama servise hakk ndaki bilgiye sahip olmal d r. Yerel isimlendirme gibi kullan c lar kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan rlar. e er uyan bir de er bulursa alias host. Dizin isimlendirmenin ba ka bir avantaj da yeni bir servis ad LDAP dizinine eklendi inde servis ad hemen kullan c lar n eri imine aç l r. Bu ba lant bilgilerinin tan mlanmas i lemi Names Resolution olarak adland r l r.oracle. Yerel isimlendirme ile DBA öncelikle kullan c lar yeni ve de i mi servislere ba lanmak için bu de i iklikleri içeren tnsnames. uygulaman n bilmesi gereken hangi service ba lanaca n n ismidir. Oracle Net bilinen servislerin d (harici) listesini aliasa kar l k kontrol eder. Yerel simlendirme(Local Naming) Yerel isimlendirme ile kullan c Oracle Net servisi için bir alias(takma isim) sa lan r. E er listener portu sa lanmazsa Oracle net default olarak 1521in kullanaca n varsayar. Externel naming dizin isimlendirmeye benzer. Kolay Ba lanma(Easy Connect) Easy connect ile kullan c Oracle Net ba lant s na gereken bilgiler bir ba lant stringi olarak sa lar.

E er ilk adres eri ilmezse ikincisi denenir. Oracle Connection Manager.Servis Aliaslar n n Ayarlanmas Yerel Oracle Net servis aliaslar n n olu turulmas için Administor aç l r listesinden Local Naming seçilir. 6 . Oracle Net trafi i için proxy sunucu olarak hizmet verir ve Oracle Net trafi inin firewalldan güvenli bir biçimde yönlendirilmesini sa lar. Oracle Net Manager ba latmak için komut sat r ndan netmgr yaz l r. Create Net Service Name sayfas nda Net Service Name sahas na unique bir isim girin. connect-time failover sa land nda. stemci veya orta katman konfigürasyonlar na yard m etmez. Go ve arkas ndan da Create e bas l r. Adresler için protokol. Oracle Net listenerlar n olu turulmas ve ayarlanmas için de kullan labilir. Oracle Net in sunucu taraf n konfgüre eder. Source routing. Oracle Net Manager.Oracle Net servis isimleri . Load balancing ile Oracle Net adres listesinden rastgele adres seçilir. alias iki veya daha fazla listener adresine sahip olur. Veritab n z n servis ad ve SIDsini girin ve servis ad n eklemek için Add butonuna bas n. leri Ba lant Seçenekleri leri ba lant seçeneklrei ile listener n bozulmas ve yük dengesi konular nda Oracle Net avantaj sa lar. Real Application Clusterlarda ayn veritaban ndaki farkl instancelar aras nda i yükünün dengelenmesini sa lar. Oracle Net Manager. Directory Naming seçene ini seçemezsiniz. .Oracle Net profilleri o Güvenlik o Troubleshooting o sim çözümleme metodlar içerir. Not: E er dizin isimlendirme önceden yap lm sa. Oracle Net s ras yla adresleri denemeye devam eder ta ki çal an bir listener bulana veya tüm adresler denenip ba ar s z olana kadar. Oracle Net ba lant lar n n istemci taraf n konfigüre etmekte kullan lan grafiksel bir araçt r. Ayr ca Lightweight Directory Access Protocol(LDAP) servi ismi çözümlemesini de ayarlar. Ba lant zaman hatas ve yük dengeleme için 5 seçenek oldu una dikkat ediniz: Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan - Oracle Net Manager Enterprise Manager Database Control. sa tarafta ise ayr nt penceresi bulunur.port ve listener taraf ndan ba lan lmak istenen servisin hostu girilir. Oracle Connection Manager ile kullan l r. Directory Naming içinse ayn listeden Directory Naming seçene i seçilir. Oracle Net Manager aç ld nda sol tarafta izleme a ac görülür.

2003. Easy Connect kullanmaya çal r. Used parameter files: /oracle/prodouct/ora10g/network/admin/sqlnet.61)(PORT=1521))) OK (380 msec) Bu i lemle host ad .1. Servis Aliaslar n Net Manager ile Ayarlamak Local naming veya directory naming komunlar na Oracle Net servis aliaslar n eklemek için Oracle Net Manager kullanabiliriz. Oracle.1. Buradan alias ad n . adresi ve portu seçebiliriz ve en son listener n dinleyece i servis ad n veririz. protokolü.oracle. easy connect(EZCONNECT) ve host namingdir.0 .Production on 06-NOV-20 Copyright (c) 1997. Bu seçimler sonucunda bir konfigürasyon sihirbaz ç kar.ora Used EZCONNECT adapter to resolve the alias Attempting to contact (DESCRIPTION=(CONNECT_DATA=(SERVICE_NAME=dba10g)) (ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=192. port ve protokol de erlendirilir.us. Oracle Net önce yerel isim çözümleme dosyas na bakar.168. Directory naming için servis aliaslar n konfigüre edeceksek Directory dü ümünü geni letip ayn i lemleri yapmal y z. Yerel isimlendirme(Local naming) için Local dü ümü geni letilir ve a aç yap s ndan Services Names seçilir. Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan Oracle Net Ba lant s n Test Etmek Tnsping TCP/IP ping i leminin Oracledaki kar l olarak dü ünülebilir. 7 . H zl bir test sa lar # tnsping db. Edit menusunden Create seçilir. E er directory namingin Easy Connectten önce olmas n istiyorsak LDAPyi seçmeli ve Promote butonuna basmal y z.2. Oracle Net Manager Kullanarat leri Ba lant Seçenekleri Veritaban kontrol gibi Oracle Net Manager da ileri ba lant seçeneklerini seçebilmenizi sa lar.simlendirme Metotlar n n Seçimi Default isim çözümleme metotlar yerel isimlendirme(TNSNAMES). directory sunucusunu kontrol eder ve en son olarak host naming dener.0. All rights reserved.com:1521/dba10g TNS Ping Utility for Linux: Version 10.

Server process kullan c authentication kontrol eder ve geçerliyse user session yarat l r. Listener CONNECT paketini al r ve CONNECT paketinin geçerli bir Oracle Net Service ismini isteyip istemedi ini kontrol eder. -Uygulaman n i ledi i bilginin sonuçlar n kullan c ya döndürür. Server processler bitmap ve hash joins gibi i lemler için ayr lm belle e sahiptir. Dedicated server process taraf ndan kullan lan bellek miktar pekçok initialization parameter ayar na ba l d r. Dedicated Server process: Oturum kurulmas yla.Oracle Shared Servers Ba lant Kurmak Oracle Net isim çözümleme bittikten sonra. Her server process CPU cycle ve belle i de içeren sistem kaynaklar n tüketir. Server processin PGA(Program Global Area) olarak adland r lan k sm sort i lemlerinde kullan lmak üzere sort area denen bellek alan bulundurur. E er servis ismi istenmedi inde (TNSPING iste i gibi) Listener ba lant n n do rulu unu onaylar ve ba ka bir ey yapmaz. listener ba lant sa lamak için yeni bir process üretir. Kullan c Oturumu: Dedicated Server Dedicated Server Processi ile server processleri ve kullan c processleri aras nda bire-bir oran olur. Dedicated Server Process E er Connect paketi gçerli bir servis ismi içeriyorsa. Otomatik olarak PGA_AGGREGATE_TARGET ve WORKAREA_SIZE_POLICY ile kontrol edilir. Server processin görevleri: -Uygulamada bulunan SQL statementlar n parse ve çal t rma -SQL statementlar n n çal t r lmas için gerekli database buffer cache data bloklar yaratmak -Disk üzerindeki data filelardan gerekli data bloklar n SGA n n database buffer cache k sm na okumak -Tüm sort i lemlerinin yürütülmesi. ba lant iste i kullan c da veya middle-tier uygulamadan(kullan c processi) Oracle Net Listener a ula r. kullan c processine RESEND paketi gönderir. server process sunucu üzerinde kullan c n n ajan olarak çal maya ba lar. E er geçersiz bir sevis ismi istenirse listener kullanc processine hata mesaj döndürür. listener process e ba lan r ve kullan c process için adres bilgisini de içeren baz bilgileri iletir. Process olu tuktan sonra. Kullan c Oturumu Kullan c RESEND paketini ald ktan sonra. Bu process server process olarak bilinir ve bazen shadow process olarak da adland r l r. Bu noktadan sonra listener ba lant da bulunmaz ve tüm i lemler server process e geçer Server process. E er sisteminiz dedicated server mimarisinin kaynak isteklerinden negatif etkileniyorsa 2 seçene imiz vard r. CONNECT paketini tekrar gönderir. -Sistem kaynaklar n daha fazla bellek ve CPU ekleyerek artt rmak -Oracle Shared Server mimarisini kullanmak . Bellek ve CPU kaynaklar n n dedicated server processleri taraf ndan kullan lmas engelleyici ve sistem ölçeklenirli ini negatif etkileyebilir.

shared server process b rak l r ve ba ka bir kullan c n n iste i yerine getirmek üzere kuyruktan istek al n r. Bunun yerine listener her servis ismi için çal an dispatcherlar n listesini bulundurur. Shared server processleri dedicated server processlerinin ço u i ini yaparlari iste i kuyruktan çekerler ve tamamlanana kadar i lerler. Her dispatcher n kendine ait response queue vard r. Oturumun devam nda kullan c lar ayn dispatcher a ba lan r.Kullan c Oturumu:Shared Servers Shared mimarisindeki her server en az bir(genellikler dah fazla) dispatcher processe sahiptir.User process iste i dispatchera yönlendirir. Bir ste i lemek Kullan c shared server mimarisine ba lanmak için veritaban iste i gönderir: 1.Shared server cevab (sonucu) ça r lan dispatcher n response kuyru una koyar. Dedicated server processden fark . Tek bir kullan c oturumu çoklu shared server processleri taraf ndan i lenen isteklere sahip olabildi i için.Bir request queue tüm dispatcherlar taraf ndan payla l r . Priority yoktur. tek bir dispatcher yüzlerce kullan c oturumunu yönetebilir. Her shared server processi tüm oturumlar n data spaceine eri melidir. 2. Dispatcher kullan c isteklerini ele almazlar Bunun yerine kullan c isteklerinin SGA n n shared pool k sm ndaki ortak bir kuyru a atarlar. .Dispatcher sonucu response queue den al r 6. SGA ve PGA System Global Area ve Progran Global Area içerikleri dedicated server veya shared sevre kullan m na ba l olarak de i ir: . Teknik Not SGA ve PGA daki de i imler kullan c ya effaft r. 4. . her dispatcher için ba lant yükü (üzerinde mevcut ba lant lar) de tutulur.Cursor durumu. stek Kuyru u .Text ve parse edilmi tüm SQL sorgular SGAda tutulur. E er çoklu kullan c destekliyorsa LARGE_POOL_SIZE in artt r lmas gerekir.Dispatcher cevab kullan c ya döndürür.Shared serverlar yeni requestler için request queue ye bakarlar.Bir sonraki geçerli(bo ) shared server istek kuyru undan iste i al r ve iste i i ler. Sahred server mimarisinde ço u bellek alanlar SGAn n large pool k sm nda tutulur. böylece herhangi bir server herhangi bir oturumdan iste i . listener dedicated server processi yaratmaz. Kullan c n n ça r s bittikten sonra.User-session datalar güvenlik ve kaynak kullan m bilgilerini içerir. Ba lant iste i geldi inde. SQL statement için run-time memory de erlerini içerir. ço unlukla PGA da tutulan bellek yap lar n n ço u shared memory locationda olmal d r. 3. Getirilen sat rlar gibi .Stack spacede process için lokal de i kenleri içerir. . Ba lant iste i yükü en az olan dispatcher a ba l olarak servis ismine yönlendirilir.Requestler first-in first-out mant yla çal rlar.Dispatcher iste i SGAdaki ortak istek kuyru una koyar. 5.

DISPATCHERS= (PROTOCOL = TCP)(DISPATCHERS=3) Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er String Dinamik Null (hiçbir Dispatcher ba lat lmayacak Dispatcher n tutabilece i ba lant say s i yo unlu una göre de i sede. SGA da bulunan space her session n data space i içindir.gerçekle tirebilir. Set the alias to a name which is resolved through a naming method. LISTENER Specifies an alias name for the listeners with which the (LIS or LIST) PMON process registers dispatcher information. The default is operating system specific. Attribute Description PROTOCOL Dispatcher n kullanaca a protakolünü (PRO or PROT) belirler(genellikle TCP) DISPATCHERS Ba lat lacak dispatcher say s d r (Default 1) (DIS or DISP) SERVICE Distapcher n Listenerla birlikte kay t oldu u Oracle Net (SER or SERV) Service ad d r. 1024 is the default for Sun Solaris and Windows. en iyi ölçü 1 dispatcher n mevcut veritaban ba lant lar n n %50sini kullanmas d r. Bir session n alabilece i spacei limitlendirebiliriz(PRIVATE_SGA ile) Oracle Shared Server Konfigürasyonu Oracle Shared Server konfigure etmek içini instance n initialization parametrelerini editlemeliyiz. CONNECTIONS Specifies the maximum number of network connections (CON or CONN) to allow for each dispatcher. SESSIONS The maximum number of network sessions for each (SES or SESS) dispatcher. The default is operating system specific. Databasei yarat rken seçti imize ba l olarak DISPATCHERS parametresi XML database servis vermek üzere 1 dispatcher ba lat lacak ekilde konfigüre edilebilir. Ço u optional parametreler default olarak seçilir. . Ço u sistemde DISPATCHER parametresi konfigüre edilmelidir. Dispatcher DISPATCHERS parametresi her dispatcher için de i ik özellikleri sa lar(enable). Most operating systems have a default of 16 K. Di erleri seçimliktir. E er verilmezse dispatcher n kay t de eri SERVICE_NAMESdir. Sadece gerekli dispatcher özelli i PROTOCOL dür. This attribute need only be specified if the listener is a local listener that uses a nondefault port (not 1521) and is not specified with the LOCAL_LISTENER parameter or the listener is on another node. Oracle Database 10g name value syntax destekler. For example.

DISPATCHERS a de er atanm sa 1 letim sistemine ba l Max_Shared_Servers MAX_SHARED_SERVERS e zamanl çal abilecek maksimum server process say s n gösterir. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) li kili Parametereler . Bu parametrenin belirlenmesi kritiktir çünkü instance Ortak stek kuyru unu gör ntüler ve kuyru u kullanacak ba ka shared serverlar ba lat r gerekmedi inde de bunlar bitirir. Bu parametre bir instance n toplam SGA gereksinimini etkileyen parametrelerden biridir.Shared-Servers SHARED_SERVERS elde bulunan minimum server process say s n belirtir. Bu parametre önemlidir çünkü instance gerekti i zaman shared server process yarat labilir.LARGE_POOL_SIZE large poolun büyüklü ü byte cinsinden belirtilir. Bu parametreyi shared-server mimarisinde kullan c lar n kurabilece i ba lant say s n s n rland rmak için set etmeliyiz. CIRCUITS parametresi gelen ve giden network oturumunda bulunan virtual circuits say s n gösterir. Shared Server Sessions Bu parametre belirli bir zamanda toplam aç k shared server oturumlar n n say s n kontrol eder. Aksi halde de er 0d r.PROCESS server side processleri kontrol eder. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) De er Aral letim sistemine ba l Circuits Virtual circuitler veritaban ndan dispatcher ve servera do ru kullan c ba lant lar d r. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er E er Oracle Shared Server konfigüre edilmi se CIRCUITS de eri SESSIONS de erine uyar. . . Oracle Shared Server dedicated server durumunda PGA da tutulan oturum bilgilerinin large pollda tutar .SESSIONS system taraf ndan yarat labilecek maksimum session say s n gösterir. Bu parametrenin kullan m dedicated kullan c oturumlar için kaynaklar n ayr lmas n sa lar. Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er De er Aral Integer Dinamik DISPATCHERS Null ise 0.

status READY. V$SHARED_SERVER Shared server processler hakk nda bilgi içerir V$DISPATCHER Dispatcher processler hakk ndaki bilgileri tutar V$SHARED_SERVER_MON TOR Shared server processlerinin ayarlar n n tutuldu u view V$QUEUE request ve response queue bilgileri bulunur. status from v$circuit. Ayr ca gelen ba lant lar için listener n yük dengelemesi yapt da görülebilir. Oracle Shared Server kullan c oturum belle i için shared pollu kullan r. porttan dinlemiyorsa veya birden fazla listener varsa LOCAL_L STENER konfigüre etmek gerekir. server. Kay tlanmay do rulamak için: $ lsnrctl services Service "TEST" has 1 instance(s). E er LARGE_POOL_SIZE de erini set etmezseniz. Handler(s): "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D001 <machine: db.com)(PORT=35230)) "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D000 <machine: db. Bu yüzden PL/SQL. DISPATCH -------82890064 8288F9E4 8288FD24 CIRCUIT -------8257BA64 8257BBB0 8257BCFC SERVER -------8288F6A4 00 00 STATUS ---------------NORMAL NORMAL NORMAL Data Dictionary View V$CIRCUIT virtual circuitlerin bilgilerini tutar.us. E er listenera restart atarsan z.us.LOCAL_LISTENER listener taraf ndan kullan lan port ve protokol belirtilir.us. SQL>select dispatcher. circuit. Instance "TEST". has 3 handler(s) for this service. Shared Server Kurulum nu Do rulamak Oracle Shared Server kullan rken önce listener ba latmal y z. SQL ve sahared poolu kullanan di er servislerin performans etkilersiniz. Oracle.com. Oracle her oturum için shared poolun belirli bir k sm n ay r r.com. sonra database ba lamal . servislerin kay t olmas için beklemek gerekir. pid: 8705> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db. V$SESSION mevcut session için session bilgilerini tutar Ba lant Tipini Seçmek Oracle Netin default connection tipi shared serverd r Ne Zaman Shared Server Kullanmamal y z . E er listener TCP/IP 1521.. böylece dispatcher listener ile register olabilir.us. pid: 8703> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db.oracle.com)(PORT=35229)) "DEDICATED" established:0 refused:0 V$CIRCUIT view sorgulanarak her shared server ba lant s için kay t görülür.oracle.oracle.oracle. Her shared server ba lant s V$CIRCUITe giri yapar.

büyük miktarda verilerle u ra rken shared Serverlar çok verimli çal maya bilirler. index ve tablo bak m i istatistikerin analizi gibi. Bunlar instance n ba lams ve durdurulmas i tablespace veya datafile yarat lmas .fakat her ba lant için uygun olmayabilir. . Tüm DBA oturumlar nda dedicated server seçilmelidir.Oracle shared server mimarisi process ve bellek kullan m için verimli bir modeldir. Ortak request queue ve dispatcher response queue payla m yüzünden. Ço u administration görevleri shared server ba lat s ile yap lamaz.