Oracle Database 10g Yaz l m Kurulumu

Sistem Gereksinimleri Slayatta belirtilen gereksinimler tüm platformlar için geçerli olan minimum donan m gereksinimleridir. Kurulum özellikle diske(yere)ihtiyaç duyabilir.Ayr ca genel bir kural olarak sa layabildi imiz daha fazla RAM daha iyidir. Not: 2GB yada daha fazla RAMe sahip sistemlerde swap alan RAMin bir yada 2 kat olmal d r. Her i letim sisteminin de i ik gereksinimleri oldu undan, i letim sisteminin gereksinimleri için i letim sistemine özel Oracle döküman n kullanmal s n z. Desteklenen i letim sistemi sürümlerini gösterir, bunlarla bir i letim sistemi gruplar n veya kullan c lar n kurmay ve kurulum için gerekli di er ad mlar bulunur. Optimal Flexible Architecture OFA, Oracle veritaban n ve di er veritabanlar n kurmak, ayarlamak için bir metoddur. OFA, büyüyen ve yüksek performansl veritabanlar için maksimum esnekli i sa layan yönetilmesi kolay bir konfigürasyon yaratmak için i letim sisteminin ve disk alt sistemlerinin avantajlar n kullan r. Burada anlat lan metotlar OFAn n temelleridir: OFAn n dizayn edilmesinin nedenleri: - Diskteki büyük miktardaki karma k yaz l m ve veriyi organize etmek, cihaz darbo azlar n ve dü ük performans önlemek - Veri ta nmas s ras nda zedelenebilecek , yaz l m ve veri yedeklenmesi gibi yönetimsel görevleri kolayla t rmak - Pek çok Oracle veritaban aras nda geçi i kolayla t rmak - Veritaban n n büyümesini ve yönetilmesini uygun hale getirmek - Data sözlü ündeki bo alanlar n bölünmesine yard m etmeki di er bölünmelerden ay rmak ve kaynak çeki melerini en aza indirmek Optimal Flexible Architecture Kullanmak OFAn n çekirde inde bir isimlendirme plan vard r. Genellikle fiziksel disk olan mount noktalar na uygulayabile imiz bir standart, mount noktas nda bulunan klasörler ve alt klasörler ve dosyalar n kendileri bulunur. Mount noktas n n syntax : Tüm mount noktalar na /pm syntax kullan larak isim verilir, p string bir sabit ve m her mount noktas n ay rmaya yarayan genellikle 2 basamakl bir say olna belirli uzunlukta bir anahtar de eridir. Örnek mount noktalar /u01 ve /u02 Home dizini syntax : Tüm home klasörleri /pm/h/u syntax n kullan r. Pm mount noktas ad , h standart klasör ismi ve u klasörün sahibidir. Örnek OFA home klasörleri /u01/app/oracle Software dizini syntax : Uygulama yaz l m n n farkl versiyonlar n e zamanl çal t rmak için OFA özelliklerini gerçekle tirmede, Oracle yaz l mlar n n her versiyonunu /pm/h/u/product/v klasöründe tutar. Product ürünü, v versiyon numaras n gösterir, OFA uyumlu Oracle Database 10g versiyon 10.1.0 /u01/app/oracle/product/10.1.0 Alt Klasörleri isimlendirme syntax : Ortam De i kenlerini Ayarlamak Pek çok Oracle ortam de i keni vard r. Burada anlat lanlar ba ar l bir kurulum ve Oracle veritaban n n kullan m için gerekli olanlar. Bunlarda hiçbirine de er atanmas na gerek yoktur. Ancak kurulumdan önce de er atanarak gelecekteki problemler önlenmi olur.

1

ORACLE_BASE: OFA için Oracle klasör yap s n n temellerini belirler. Kullan m iste e ba l d ri ancak e er kullan l rda daha sonraki kurulumlaru ve upgradeleri kolayla t r r. Klasör yoludur. /u01/app/oracle ORACLE_HOME: Oracle yaz l m n bulunduran klasörleri gösterir, klasör yolu örne i $ORACLE_BASE/product/10.1.0 ORACLE_SID: lk örnek(instance) ad d r., default orcl. Harfle ba lamas gereken harf ve say toplulu udur. En fazla 8 karakter olabilir. NS_LANG: form üzerindeki bir oturum için ba lang ç nls ayarlar n belirtie. Form language_territory.characterset. Örnek ayar AMERICAN_DENMARK .WE8MSWIN1252 Bu Oracle mesajlar için AMERICAN dilini kullanmay , gün adlar n ve ay adlar n ayarlamay sa lar. Alan (territory) DENMARK zaman format n , tarih format n say sal ve parasal anla malar sa lar. Bu, UNIX de ortam de i keniyken, Windows da registry ayar d r. Sorgulamak için select * from nls_session_parameters; Not: Windows kurulumunda , klavye dilinden gelen dil k sm default NLS_LANG de eridir. Amerikan olmayan klavye(Windows kurulumunda) Amerikan olmayan NLS_LANG ayarlar n getirir. Önyükleme Kontrolleri Oracle Universal Installer GUI gelemden önce minimum gereksinimlerin kar lan p kar lanmad n anlamak için baz kontroller yap l r. Sisteminizin bir veya daha fazla minimum gereksinimleri kar layamad durumda kurulum ba lad nda -ignoreSysPreeq flag n i aretleyerek devam edebilir. $ sh runInstaller ignoreSysPreeq Oracle Universal Installer Oracle Universal Installer bile en tabanl kurulumu ve de i ik seviyeli entegre edilmi bundle, suite ve web tabanl kurulumlar (tekbir paket içindeki karma k mant kl ) sa layan Java uygulamas d r. Kurulum motoru, Java bulunan platformlara ve tüm kurulum i leminden ayr lan (ayr tutulan) platform ba ml durumlara ta nabilir. Oracle Universal Installer, yaz l m yönetimini ve da l m n sa lamak için a a daki yeteneklere sahiptir. - Otomatik ba ml l k çözücü ve karma k mant k i lemek - Webden kurulum - Bile en ve suite kurulumu - Tam deinstallation - Pek çok Oracle home için destekleme - National Language Support - Da t k kurulum için destek Envanter ve UNIX Grup smi Envanter klasörü yaz l m n n yüklenmesi s ras nda kullan lan aland r. Bu klasörde bulunan dosyalar silinmemelidir. Oracle Universal Installer envanteri Oracle Universal Installer n muhasebesini tutmak için bir konumdur. Envanterinin tuttu u bilgiler. - Bir makine üzerine kurulu tüm Oracle home içindeki tüm Oracle yaz l m ürünleri - Oracle yaz l m içinde bulunan Oracle olmayan ürünler JRE gibi Bu dosyalar n yakla k 4MB yer kaplamas beklenir. E er UNIX sitem üzerine kurulum yap yorsan z, temel klasöre sahip olan grup ad n sa lamak için uyar l rs n z. Oracle yaz l mlar n güncelleme yükleme ve kald rma için izin olan UNIX grup ad

2

seçilmelidir. Bu grubun üyeleri yazma iznine sahip olmal d r. Sadece bu gruba ait kullan c lar kurma veya kald rma i lemini yapabilir. OrainstRoot.sh Unix platformuna kurulum yaparken, root olarak orainstRoot.sh çal t rmal y z. Bu script inventory pointer file (Linuxda /etc/ora/oraInst.loc) yarat r. Inventory pointer file, ba lang ç olarak Oracle Universal Installer n inventory yerini bulmas n sa lar. Bu dosyan n örne i: inventory_loc = /oracle/oraInventory inst_group = oinstall Dosya Konumlar Universal Installer, ürünün kurulum kitinin veya stageinin bulundu u yeri gösteren Specify File Location sayfas nda default bir de er verir. Oraclehome isimle tan mlan r. Oracle home ismi, belirli bir Oracle home ve ili kili home üzerine kurulu olan Oracle servisleri ile ilgili program grubunu tan mlar. Oracle home ismi 1 ila 16 karakter uzunlu unda olmal d r, sadece alfanümerik karakteri ve altçizgiyi kapsar, bo luk olamaz. Oracle Universal Installer, Windows platformundaki Oracle homelarda a a daki özelliklere sahiptir.(korur) - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - Daha önceki Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm Oracle homelar - ORACLE_HOME registry giri ine kaydedilmi home Oracle Universal Installer, Unixdeki Oracle homelar korur: - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - /var/opt/oratab kalsöründeki tüm Oracle homelar - ORACLE_HOME ortam de i kenindeki home E er bu homelardan hiçbiri yoksa, default home diskteki en büyük bo alana göre hesaplan r. Kurulum Tipi Oracle Database Enterprise Edition, hem kümelenmi hemde tekli isistem konfigürasyonlar nda endüstri önderli inde ölçeklenebilirlek ve güvenlik sunar. Online taransaction processing ve i zekas için en geli mi özellikleri sunar. Oracle Satandart edition, küçük veya orta ölçekli i ler yada tüm Enterprise özelliklerini gerektirmeyen güç, güvenilirlik ve güvenlik tabanl departman uygulamalar içindir. A a daki enterprise seviyesi özellikleri Standart editionda bulunmayan seçenekler: - Oracle Data Guard: Bir veya daha fazla yedek veritaban yaratmaya, yönetmeye ve görüntülemeye yarayan servisler kümesi - Oracle Advanced Security, Oracle Label Security, Enterprise User Security, Virtual Private Database, N-tier authentication, Fine Gained Auditing: Bu seçenekler, Oracle Database 10gnin geli mi güvenlik özellikleridir. -Oracle Partitioning, Oracle OLAP, Export Transportable Tablespace ve Enterprise Data veriambarlar taraf ndan desteklenen di er özellikler Custom kurulum, kurmak istedi imiz bile enleri seçebilmemizi sa lar. Öngereksinimlerin Kontrolü Kurulumdan önce, Oracle Universal Installer ba ar l bir kurulum için gerekli özellikleri ortam kontrol ederek bakar. Bu sayfa tüm gereksinim kontrollerinin ad n , tipini ve durumunu gösterir.

3

Advanced seçene i ba lang ç veritabanunda tam bir esneklik sa lar. E er imidi yapmak istemezseniz daha sonra yapabilirsiniz Enable automated backups: bunu kulland n zda backupun nereye al naca n ve yedekleme i inde kullan lacak bilgileri belirlemelisiniz. WE8ISO8859P1 sembolünü tan maz WEISO8859P15 tan r. ablon veritabanlar nda dosyalar önceden konfigüre edilmi tir ve veritaban h zl ca yarat labilir. Özeti kontrol edip Install a bas n. E er hangi karakter setini kullanaca n z bilmiyorsan z ve çok dil kullan yorsan z.SYSTEM. Uyar y veya seçimlik kontrolü do rulamak için. uyar üreten kontrolün checkbox n i aretlemek yeterlidir. Unicode standard olan UTF-8AL32UTF8 iyi bir seçimdir. Database control tekbir veritaban için kullan l r. Yedekleme ve geriyükleme seçenekleri Do not enable Automated backups: bir yedekleme plan olu turman z gerekir. Ba lang ç Veritaban Seçebilece imiz 3 tane örnek veritaban vard r yada custom bir ba lang ç veritaban seçebiliriz. Not: E er ba lang ç veritaban yaratma seçene ini seçerseniz. E er çal ma s ras nda veya seçimlik kontrol do rulanmad ysa uyar verir ve kontrolün do rulanmas gerekir. Özet: Burada tüm ürünleri ve kurulum için seçti iniz ayarlar görebilirsiniz bir sonraki ad m kurulumun ba lamas d r. Karakter setini daha sonra de i tirmek mümkündür. Sample Schema: Demolar ve ö renmek için kullan lan örnek emalard r. bir sonra özet sayfas ç kar. Dosya Depolama ve Yedek Geriyükleme Dosya depolama seçenekleri File System: Dosyalar n i letim sisteminizin yaratt dosya sisteminde saklanmas d r. Parola ve Özet Database Schema Password: Yönetici kullan c lar olan SYS. Database Naming: defaultu orcl olan veritaban ismi. ba lang ç veritaban n yaratmak için çe itli sorular soran sayfalarla kar la aca z. Raw Devices(Partitions): Bunlar üzerinde dosya sistemi olmayan disk parçalar d r.SYSMAN ve DBSNMP için parola sa lar. Bunlar sadece raw parçalar yla daha önce u ra t ysan z kullanmal s n z. Database Character Set: bu karakter seti verinizi veritaban nda tutarken kullanaca n z veritaban d r. Automatic Storage Management(ASM) ASM dosyalar otomatik yarat l r ve yönetilir.E er otomatik kontroller bittikten sonra çal t raca m z seçimlik kontroller varsa Otomatik kontroller ilk çal r. yans ma(mirroring) ve birli tirme/ekleme stripting gibi özelliklerin ek yararlar olur. çok zaman harcayan bir i tir. ancak yarat lmas uzun sürer. Tüm kontroller tamamland nda. Kurulum Kurulumun ilerleyi ini izleyebilirsiniz 4 . sayfan n alt nda yap lan kontrollerin bir özeti bulunur. Konfigürasyon ve Yönetim E er ba lang ç veritaban yarat seçene ini seçersek. ancak veritaban n kendimizde seçerek yaratabiliriz. Tümü için ayr parolay kullanabilirsiniz. Database Management: Grid kontrol sayesinde pek çok veritaban n bir veya daha fazla makineden yönetebiliyoruz.

Daha karma k ortamlar için Custom Database seçene ini seçmelisiniz. Veri ambarlar . bir veri taban yaratman z . önceden konfigüre edilmemi yüklenmi seçenekleri konfigüre edebilirsiniz. . Seçimlerimizi veritaban n yaratmada kullan r.Oracle Net Configuration Assistant: Bu kurulum s ras nda temel a bile enlerini konfigüre eder. 5 . Bunlar n aras nda: Dinleyici ad ve protokol adresleri simlendirme metotlar tnsnames.iSQLPlus Configuration Assistant: bu iSQLPlus ve Oracle veritaban na ba lanan di er araçlar için kullan lan OC4J(Oracle Containers for Java) y konfigüre eder. konfigürasyonunu de i tirmenizi yada silmenizi sa lar. ablon yeni bir veritaban için ba lang ç noktas olarak kullan labilecek önceden tan mlanm veritaban d r. Linux kurulumunda dosya ad /etc/oratab d r. Bu script ORACLE_HOME konumunda ve veritaban ndaki bilgileri içeren dosyay update eder veya yarat r. -Create a database:Bu seçene i seçerseniz yeni bir veri taban veya ablon yaratabilirsiniz. Shared server deste ini enable-disable edebilirsiniz. -Manage Templates: Bir ablon yaratmak için 3 yolumuz var: Mevcut bir ablondan Mevcut bir veritaban ndan(sadece yap dan) Mevcut bir veritaban ndan(hem yap hem veri) Veritaban Yaratmak DBCA ile bir veritaban yaratt m zda.sh yoktur. Daha önce tan mlanm ablon veritaban ndan veya mevcut veritaban ndan örnek olarak faydalanarak yeni bir veritaban yaratabilirsiniz. Show Detail diyerek her veritaban tipinin konfigürasyonunu görebilirsiniz. Windows i letim sisteminde root. çünkü ORACLE_HOME ve veritaban bilgileri registryde tutulur. -Configure options in a database: E er veritaban konfigürasyonunu de i tir seçene ini seçerseniz. -Delete Database: tüm veritaban dosyalar n silebilirsiniz. Bu ablonlar i yüküne göre ayarlanm ayarlara sahipler. Bu scriptin ad root. Unix veya Linux i letim sistemine kurulum yaparken. . transaction processing için veritabanlar mevcut. Database Configuration Assistant Overview(DBCA) DBCA. daha önceden tan mlanm 3 veritaban n veya kendi tan mlad m z kullanabiliyoruz. Bu daha uzun bir sorgulama ile daha uzun süre bir veritaban yarat lmas n sa lar.ora dosyas ndaki a servisleri isimleri Klasör sunucu kullan m .Oracle Database Configuratio n Assistant: bu seçti imiz ba lang ç veri taban n n yarat lmas n sa lar. genel kullan m.sh d r. root olarak bir veya daha fazla script çal t rmam z istenir. çünkü veritaban yaratma scripti çal mal d r.Configuration Assistants E er ba lang ç veritaban yaratmay seçtiyseniz. configuration assistant sayfas yaz l m n kurulmas ndan sonra ç kar. E er emin de ilseniz genel amaçl y seçiniz. Veritaban n z n yapmas n istedi iniz i e göre ablon seçiniz.

SIDnin veritaban n za ba lanacak olan instance n ad d r ve ba lanaca veritaban ayn isimde olmak zorunda de ildir.SYSMAN ve DBSNMP için parola vermemizi sa lar. Bu tip bir yönetimi seçerseniz di er bir menudeki hangi tip bir yönetim servisi istedi inizi de seçmelisiniz. Bu seçene i seçti inizde email ile uyar lmay ve günlük yedekleme yap lmas n sa layabilirsiniz.Use Database Fiel Locations from Template: Bu seçenekle. -Raw devices: Üzerinde dosya sistemi bulunmayan disk k s mlar d r.domain_name formunda bir Global veritaban ismi girmelisiniz ve SID belirlemelisiniz. ablon tan mlam klasör bilgilerini kullan r z. Dosya Konumu De i kenleri Pek çok sayfada File Location Variables dü mesini t klayarak tan mlanm de i kenlerin görüntülenmesini sa layabiliriz. Use Grid Control seçene i ile veritaban n z merkezi olarak yönetebilirsiniz. Yönetim Seçenekleri Her veritaban için web-tabanl yönetim araçlar n ve ayn zamanda tüm Oracle ortam n yönetmeniz için merkezi yönetme araçlar olan Oracle Enterprise Manager bu sayfadan seçilir. yedekleme ve geri yuklemeyle ilgili dosyalar n sakland ve yönetildi i konumdur. Dosya saklama seçenekleri: . -Ar ivlemeyi sa lamak. Aksi taktirde veritaban n z tek ba na yönetmek için Use Database Control for Database Management seçmelisiniz. E er host bilgisayar n za Oracle Management Agent kurulmu sa.Use Common Location for All DB Files: Tüm veritaban dosyalar için yeni ortak bir alan tan mlamam z gerekir. . i letim sistemi ortam nda de i tirmeli ve DBCAy yeniden ba latmal s n z. yaratma zaman nda veritaban n ar iv log modea koymakt r. her biri için ayr veya ortak bir parola kullan labilir. Veirtaban dosya isimlerini ve konumlar n (storage sayfas ndaki) de i tirme ans m z var. SID default olarak veritaban ad olarak gelir ve veritaban n z çal t racak instance unique olarak belirler.Dosya Sistemi: Dosyalar i letim sisteminin konfigüre etti i dosya sisteminde saklar.Veritaban Tan mlama database_name. Custom Scripts: Yaratma zaman nda çal mas n istedi imiz herhangi bir script seçebiliriz. .Automatic Storage Management: ASM dosyalar yarat r ve otomatik olarak yönetir ve mirroring ve striping gibi özelliklerden faydalan labilir. -Use Oracle Managed Files: yedekleme ve geri yükleme seçenekleri -Flash recovery area.SYSTEM. çerik ve lkleme Parametreleri Sample Schema: Demo ve ö renme için örnek ema. Veritaban dosya isminde ve konumunda daha sonradan de i iklik yapma ans m z vard r. E er de i tirmeniz gerekiyorsa DBCAdan ç kmal . 6 . Parola ve Dosya Depolama Database schema password: SYS. Dosya Konumlar ve Yedek Geriyükleme Dosya konumlar . DBCA da bu de erleri de i tiremezsiniz. Real Application Clusterlarda pek çok instance ayn veritaban n açabilmektedir ve her biri için SID farkl d r. Bu de i kenler veritaban dosyalar için yol tan mlamada kullan l rlar.

bu dosyalarla veritaban geriyüklenebilir.Initializing Parameters: S k kullan lan parametreler için 4 tab vard r. Bu ablon tan mlad n z tüm seçeneklerle daha sonra veritaban yaratmada kullan labilir. Memory: Kullan c processleri için SGA ve PGA taraf ndan kullan lacak belle i gösterir. Yaratma Seçenekleri ve Yaratma Tan mlad n z veritaban n ablon olarak kaydedebilirsiniz. Veritaban Mimarisi Oracle veritaban n olu turan dosyalar a a daki gibidir: -Control Files: Metadata olarak adland r lan veritaban n n kendisiyle ilgili verileri içerir. -Shared server process: bir server processi pek çok kullan c processe servis verir. NCHAR. Confirmation sayfas nda Okye bas nca veritaban yaratma i lemi ba lar. ablon bolk büyüklü ü kullan yorsan z de i mez. E er veritaban çöker veya herhangi bir data file kaybedilirse. Geri döndü ünüzde i lem tamamlanm olur. instancea ba lanan kullan c processlerini tutmak için server processler yarat r. Password Managementa t klayarak hesaplar n ve parolalar n oldu u k sma geçebilirsiniz. Instancea ba lanabilecek pek çok veritipi için kullan l r. Redo loglar group olarak çal r ve çoklanmal d rlar. DBCA online redo log dosyalar otomatik olarak çoklayamaz. NVARCHAR2 ve NHCLOB Unicode veri destekler. ablon kulland n zda veritaban na veri dosyas eklememize gerej yokrur ancak kontrol veya online redolog file ekleyebiliriz. lem ba lamadan önce de i iklikleri yapabilece iniz son ans n zi confirmation sayfas n HTML dosyas olarak kaydedebilirsiniz. data files ve online redo loglar için depolama ayarlar n görebiliriz. 7 . yarat lm hesaplar açabilece iniz ve parolar n de i tirebilece iniz bir sayfa gelir. -Data Files: Veritaban n n verilerini tutar. Sizing: Block büyüklü ünü belirleyebilirsiniz. -Password File: Kullan c lar n uzaktan veritaban na ba lanmas n ve yönetim görevlerini yapmas n sa lar. All Initializing Parameters diyerek tüm parametreleri görebilirsiniz. Bu dosyalar veritaban için kritiktir. Creaion options sayfas nda nexte t klad ktan sonra. Veritaban n z dedicated server process seçmenizi sa lar. Veritaban Depolama Bu sayfada control files. Connection Mode: Oracle veri taban . Kurulumun sonunda. Shared server için bir veya daha fazla parametreyi ayarlamal y z. -Online Redo Log Files: Veritaban n n geriyüklemesi için gereklidir. Bu dosyalar olmadan veritaban içindeki verilere eri ecek data file lar açamazs n z. Bir server process -Dedicated server process: bir server processi sadece bir kullan c ya servis verir. tüm seçti iniz seçenekleri görebilece iniz Confirmation sayfas görüntülenir. Çoklu control file DBCA taraf ndan yap l r(3 tane) sterseniz ekleyebilirsiniz. Resmen veritaban n n parças olmasa da veritaban n n düzgün bir ekilde çal mas için önemli olan dosyalar da vard r: -Parameter Files: Veritaban ba lat l rken instance n nas l konfigüre edilece ini belirlemede kullan l r.

-Archive Log Files: instance taraf ndan üretilmi redolar n tarhini/geçmi in tutar. Bu dosyalar veritaban geriyükleme için gereklidir; bu dosyalar ve veritaban n n yedeklerini kullanarak kay p bir data file geri yükleyebilirsiniz. Control Files nstance n z ba latt n zda ve veritaban n mount etti inizde control filelar okunur. Control file n içindeki bilgiler veritaban n olu turan fiziksel dosyalar gösterir. Veritaban n za yeni dosyalar ekledi inizde, control filelar otomatik olarak güncellenir. Control filelar n nerde tutuldu u da initialization parametrelerinde tutulur. Veritaban n n control file kayb yüzünden bozulmas n önlemek için control filer n en az 3 farkl fiziksel konuma yedeklemelisiniz. Bu farkl dosyalar initialization parametrelerinde belirterek, Oracle database server n bu çoklu dosyalar kontrol etmesini sa layabilirsiniz. Veritaban n zdaki control filelar hakk ndaki bilgiye Enterprise Manager n Administration sayfas n n Storage k sm nda bulabiliriz. Control files genel sayfas veritaban n zdaki control filelar n isimlerini ve yerlerini gösterir. Advanced sayfas nda control file yaratma ve veritaban tan mlama i leri yap labilir. Record Section sayfas control dosyas n n içindeki kay tlar gösterir. Redo Log Files Redo log filelar transactionlar n ve Oracle veritaban sunucusunun çal ma sonuçlar n veritaban na kaydederken kullan l r. Güç kesintisi, disk hatas gibi sistem ar zalar nda veritaban n n tutarl l n n bozulmamas n sa lar. Redo log filelar n içindeki bilgiler disk ar zas nda kaybolmas n diye redo log filelar çoklanmal d r. Redo log redo log file gruplar ndan olu ur. Bir grup, redo log dosyas ndan ve onun çoklanm kopyalar ndan olu ur. Her t pat p kopya bir grubun üyesi olmal d r ve her grup bir numarayla tan mlanmal d r. Log writer (LGWR) processi redo kay tlar n redo log buffer doldu unda redo log bufferdan bir redo log gruba yazar. Daha sonra de i ir ve dosyalar bir sonraki gruba yazar. Redo log gruplar sirkülar biçimde çal r. Administration sayfas nda Storage k sm nda Redo Log Groups linkine t klayarak veritaban n zdaki redo log dosyalar yla ilgili bilgilere ula abilirsiniz. Tablespace ve Datafiles Veritaban tablespace ad verilen mant ksal depolama birimlerine bölünmü tür. Her veritaban mant ksal oalark bir veya daha fazla tablespace bölünmü tür. Files table spacedeki mant ksal yap y fiziksel olarak tutmak üzere bir veya daha fazla data files olu turulur. Segmentler, Extendler, Blocklar Tablolar ve indeksler gibi veritaban nesneleri tablespacede segmentler olarak tutulurlar. Her segment bir veya daha fazla extend içerir. Extend birbirini takip eden data blocklar içerir, yani bir extent sadece bir data file da bulunabilir. Data blocklar veritaban n n içindeki en küçük girdi ç kt birimidir. Veritaban i letim sisteminden data block kümesi istedi inde, i letim sistemi depolama birimindeki as l i letim sistemi blocklar na gönderir. Bu nedenle veritaban n zdaki herhangi bir verinin fiziksel adresiyle ilgilenmenize gerek yoktur. Data blocklar n n büyüklü ü veritaban yarat ld s rada belirlenebilir. Default olarak 8k d r. E er veritaban n z büyük tabloalr ve indeksler gerektiren veri ambarlama uygulamalar kullan yorsa, büyük blocklar daha iyi olabilir. E er veritaban n z okuma yazma gibi i lemleri nadir yap yosa, daha küçük block büyüklü ü kullan labilir. Maksimum block büyüklü ü de i letim sisteminize ba l d r.

8

Minimum block büyüklü ü 2kd r. Farkl block büyüklüklerine sahip tablespaceleriniz olabilir. Oracle Instance Management Oracle Database server oracle veritaban ndan ve oracle instance ndan olu ur. Oracle instance da System Global Area(SGA) ad verilen bellek bufferlar ndan ve arka planda çal san proseslerden olu ur. Ba lat lana kadar instance beklemededir. nstance ba lad zaman initialization parameter dosyas okunurve instance bu parametreler göre konfigüre edilir. Instance ba lad ktan ve veritaban aç ld ktan sonra kullan c lar veri taban na eri ebilir. Oracle Memory Structures Oracle instance n n içerdi i temel bellek yap lar : System Global Area(SGA): Tüm sunucu ve arka plan prosesleri taraf ndan kullan l r. Program Global Area(PGA): Her bir sunucu ve arka plan i lemleri için ayr d r; her bir proses için bir PGA vard r. System Global Area(SGA) instance verilerinin ve kontrol bilgilerinin bulundu u payla lan bir bellektir. SGA a a daki veri yap lar n içerir: -Database buffer cache: Veritaban nda al nan veri blocklar n tutan önbellektir. -Redo log buffer: Diskteki redo loglara yaz lana kadar redo bilgisini tutan bufferd r. -Shared pool: Kullan c lar aras nda payla labilecek çe itli yap lar tutan önbellektir. - Large pool: Büyük okuma yazma i lemlerinde kullan labilecek seçimlik bir aland r. -Java pool: Tüm oturum tabanl java kodlar ve JVM dahilindeki veriler için kullan l r. -Stream pool. Oracle streamleri taraf ndan kullan l r. Dinamik SGA altyap s yla Database buffer cache, shared pool, large pool, Java pool ve stream pool instance kapat lmadan de i tirilebilir. Program Global Area(PGA) her bir sunucu prosesi için data ve kontrol bilgilerini içeren bellek bölgesidir. Sunucu prosesi istemcilerin isteklerine cevap veren bir prosestir. Sunucu proses ba lat ld nda PGA ayr l r. Kullan lan PGA büyülü ü ve içeri i, instance n shared server modda yarat l p yarat lmad na ba l d r. PGA genellikle: Private SQL area: SQL statementi çal t ran her oturumum bu alan vard r. Session Memory: oturum de i kenlerini ve oturumla ilgili bilgileri tutan bellektir.

9

Oracle Prosesi Bir uygulama program yada enterprise manager gibi bir Oracle arac çal t rd n zda Oracle sunucusu uygulaman n istedi i komutlar çal t rmak için bir proses yarat r. Oracle ayn zamanda birbiriyle ve i letim sistemiyle bellek yap s n , diske veri yazmay ve genel kontrolleri yapmak üzere ileti im kuran arka plan prosesleri de yarat r. En çok kullan lan arkaplan processleri: -System Monitor(SMON): Instance ar zalanmaya ba lad nda geriyüklemeyi yapar. -Process Monitor(PMON): kullan c prosesi ar zaland nda proses temizli ini yapar. -Database writer(DBWn): database buffe önbelle indeki de i mi bloklar disk üzerindeki dosyalara yazar. -Checkpoint(CKPT): Veritaban n n belirli bir an için tüm ayarlar n ve verilerin saklanmas n sa lar. -Log writer(LGWR): Redo log kay tlar n diske yazar -Archiver(ARCn): Redo Log dosyalar doldu unda redo lolar archivelere kopyalar. Veri Sözlü ü Veri sözlü ü belirli bir veritaban hakk nda sadece okuma amaçl kullan labilen tablolar n ve view lar n merkez kümesidir.veri sözlü ünün kapsad bilgiler: - Veritaban n n fiziksel ve mant ksal yap s - Veritaban n n geçerli kullan c lar - Ba l l k k s tlar yla ilgili bilgiler ema nesleri taraf ndan ne kadar alan istenilidi i ve ne kadar n n kullan ld . Veri sözlü ü veritaban yarat l rken yarat l r ve veritaban n yap s nda bir güncelleme old unda otomatik güncellenir. Grid Control Database Kontrol'ün yetene i geni letilebilir ve sisteminizin Oracle Enterprise Manager's Grid Control kullanan geri kalan k sm ile bütünle tirilebilir. Grid control Framework mimarisi yüksek seviyede esneklik ve fonksiyonellik sa lar. htiyaç duydu unuz ortamlar izlemek ve yönetmek için Enterprise Manager' kolayca özelle tirebilirsiniz. Tipik Enterprise Manager Framework konfigürasyonu a a daki fonksiyonel birimlerinden olu ur: -Yönetimsel hedefler -Yönetim hizmetleri -Web tabanl grid kontrol -Veritaban kontrol -Uygulama sunucu kontrol

10

.com.daneprairie. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www.

Data definition language (DDL) / Veri tan mlama statementlar . sabit raporlar için kullan l r. Oracle Discoverersa verinin yap s n yada ili kilerini bilmeden veriyi getirmeyi sa layan veri madencili i araçlar d r.Sistem kontrol statementlar . Yüzlerce araç da SQL kullanarak veritaban n görüntülemeye yarar. -Sorgu sonuçlar düzenlenir. Oracle Reprts. SQL ve PL/SQL komutlar n yazmak için komut sat r arayüzüne sahip SQL*Plus kullanabilirsiniz. hesaplan r. SQL komutlar n veritaban na yollayacak de i ik yollar vard r: -Oracle SQL Plus veOracle iSQL Plus: Bu araçlarla komut sat r arayüzüyle bait bir eri im sa lan r. -Third-party tools: SQL pekçok veritaban da t c s taraf ndan kullan lan standart bir dildir. . de i tirme. -Herhangi bir tablo için kolon bilgilerinin listelenmesi -Son kullan c ya mesaj gönderilmesi ve cevap al nmas -Veritaban yönetiminin yap lmas SQL*Plus n ba lat lmas için 1 Terminal penceresi aç l r 2 Komut sat r na $sqlplus /nolog yaz l r 3 Ba lanmak istedi iniz kullan c ad yla beraber connect yaz l r 4 Kullan c parolas girilir 5 SQL*Plus ba lar ve default veritaban na ba lan r. SQL* Plus Nedir? SQL*Plus . Show SQL butonuna t klayarak istedi iniz zaman görebilirsiniz. .SQL Nedir? Structured Query Language(SQL) kullan c lar n ve programlar n veritaban na eri mesini sa layan statementlar kümesidir. standart . çal t rma. E er yarat lan SQL i görmek isterseniz. olabildi ince basit olmas yla ve komutlar n sayfalar doldurabilecek kadar karma k olmas yla oldukça zengin bir dildir. saklan r ve yazd r l r. saklama. -Oracle Forms: Kullan c lar n veriyi yönetebilecek grafik tabanl ortamlar sa layarak SQLi kullan c lardan gizler.Data manipulation language (DML) / Veri i leme statementlar .Transaction kontrol statementlar .Oturum kontrol statementlar . komutlar az kelimeyle. Enterprise Manager: SQLi Görmek Enterprise Manager Databse Controlü kullanaral veritaban n z yönetmek için kulland n z SQL komutlar n yazman z gerekmez. Bu SQLi bir text dosyas na kopyalay p daha sonra kullanabilirsiniz.Gömülü SQL statementlar SQL Kullanmak SQL. SQL çe itli kategorilere bölünmü tür: .Oracle Enterprise Manager: Veritaban nesnelerini ve yap lar n yönetmeye yarayan grafiksel araçt rç Enterprise Manager kullanarak yönetici syntax hat rlamaktansa yap lacak i e konsantre olur. getirme ve kaydetme i lemleri yap l r. . -SQL komutlar n ve PL/SQL bloklar n girme.Oracle Reports ve Oracle Discoverer: Bu raporlama araçlar karma k veritaban sorgular n sadece mouse a dokunarak yapmay sa lar.

-WHERE. Prt numaras n ö renmek için $ORACLE_HOME /install/portlist. Bu komut SQL standartlar n n bir parças de ildir. 4 Oracle kullan c ad ve parola ilgili alanlara girilir. Sonuçlar alt k s mda görüntülenir.department_id . Veriyi S ralamak Ç kt y s ralamak için ORDER BY kullan l r. ç kt lar n nas l olaca n ve i leme seçenekleri de i tirilebilir. FROM ile belirtti imiz tablolardan getirilecek veriler üzerindeki k stlar gösterir. web browser aç l r 2 iSQL*Plus n URLi girilirhttp://hostname:port/isqlplus iSQL*Plus n kulland port 5560d r. Ç kt da gördü ünüz gibi her kolonun da zorunlu olup olmad ve verisinin tipi görülür. SQL komutlar da ilk dört harfi kullan larak k salt labilir. 5 Connect identifier default veritaban na ba lanmak için bo b rak l r. History tab nda oturumla ilgili ana komutlar görülür.iSQL*Plus Nedir? iSQL*Plus. Zorunludur. Örnek. -FROM hangi tablo veya tablolardan veri getirece ini belirtir. Veriyi Sorgulamak Temel SELECT komutu 3 k s mdan olu ur: -SELECT tablo veya tablolardan seçece iniz kolonlar listeler. Sunucu prosesin ba lamas için isqlplusctl start komutu kullan l r. SQL case sensitive bir dil de ildir. Deafult veritaban na ba lanmak istemiyorsak ba lanmak istedi imiz veritaban n n ad girilir. ancak Oracle araçlar nca kullan lan pekçok SQL*Plus komutlar ndan biridir. Default s ralama artand r. Execute butonuna t klay nca sayfaya yazd n z tüm komutlar çal r. Veriyi azalan s rada s ralamak için s ralamak istedi imiz koln ad n n ard ndan DESC kullan l r. 3 iSQL*Plus sayfas web browsera gelir. 6 Logine bas l r. iSQL*Plus Kullanmak Workspace sayfas nda bir veya daha fazla SQL ve SQL Plus komutu girebilirsiniz. ORDER BY lastname DESC. E er birden fazla komut girecekseniz SQL komutlar noktal virgül veya / ile ayr l r. Örnek employees tablosunun yap s n gösterir. SQL*Plus ürününnün bir bile enidir. ORDER BY lastname DESC Birden fazla kolon için s ralama yapabilirsiniz.ini dosyas na bak l r. Veriyi Tan mlamak DESCRIBE komutu veritaban nesnelerinin tan mlamalar n görmek için kullan l r. iSQL*Plus browserla ba lanmadan önce sunucu taraf ndaki dinleyici prosesi ba lat lmal d r. Sunucu proses ba ad ktan sonra iSQL*Plusa ba lanmak için 1 Internet veya intranete ba lan p. Seçimliktir. Bu komutlar yükleyebilir yada silebilirsiniz Default olarak 10 komut saklan r. Örnekte komutlar karma k olarak yaz lm t r. Zrounludur. e er olmazsa tüm sat rlar getirilir. Oracle veritaba n için browser-tabanl bir arayüzdür. Mesela 10 yerine 100 komutun saklanmas n . iSQL*Plus çal ma alan web browsera gelir. Preferences iSQL*Plus penceresinin fonksiyonlar yla beraber görünümünüde de i tirebildi iniz bir aland r. Örne in a a daki s ralamada önce lastname kolonuna göre azalan sonra department_ d için artan s ralama yap l r.

departments WHERE employees. join durumu kullan l r.dept_id Veriyi lemek Data Manipulantion Language(DML) komutlar veritaban ndaki veriyi de i tirmek için kullan l r: -INSERT veritaban ndaki tabloya veri sat rlar eklemek için kullan l r. Transactionn a a daki durumlar olu tu unda biter -SAVEPOINT kullan lmam kullan c commit veya rollbackleri . Not: Kullan c n n ba l oldu u ayn veritaban na eri en SELECT sorgular kümesi . -DROP veritaban ndaki nesneleri siler.Tablolar Birle timek Bazen birden fazla tablodan veri getirmek gerekir. Transactionlara Bak Çal abilir bir SQL statement çal maya ba lad nda transaction ba lar. Bir Tarnsaction bitti inde bir sonraki SQL komutu di er transaction ba lat r. -Kullan c Oracledan koptuysa. mevcut transaction rollback edilir. Uygulama DML komutunu olu turur ve veri üzerindeki de i ikli i yapar. Nesnelere ba l olarak de i tirilebilecek de i ik durumlar vard r. mevcut transaction commit edilir. Veritaban nda tablolar.RENAME veya GRANT gibi bir DDL komutu çal t r r. Raporu yaratmak için employee ve departments tablolar n ba lamal ve her ikisindeki verilere de ula mal y z. DROP. department_name FROM employess. Neseneyi tan mlad ktan sonra nesneyi de i tirmemiz gerekebilir. De i tirilecek sat r say s WHERE de kontrol edilir. ula lamaz. views gibi de i ik nesneleri yaratabilirsiniz. -ALTER veritaban nda mevcut nesnenin de i tirilmesini sa lar. Veriyi Tan mlamak Data definition language olu turan komutlar veritabn nesneleriyle çal mam z sa lar. indeksleri sequences. -DELETE : Tablodan sat rlar ç kar r. bir indekse sutun ekleyemezsiniz. bir nesen drop edildikten sonra referans edilemez.Kullan c CREATE. Örnekte rapor 2 ayr tablodan verileri gösterir. undo tablespacedeki kay tlar mevcut transaction son commit durumuna döndürmek için rollback komutunda kullan l rlar. bunlar genellikle primary ve foreign key kolonlar d r. SYSDATE ise DATE kolonuna o anki tarih ve zaman ekler. Silinene /at lan bir tablonun geri getirilmesi mümkündür. UPDATE komutu gibi silinecek sat r say s WHERE ile kontrol edilir. Not: NULL anahtar kelimesi sutuna bir de er eklemez. Bir tablodaki sat rlar di er tablodaki sat rlarla ortak de erler kullan larak birle tirilir. E er mevcut transaction bir DML komutu içeriyorsa ORACLE önce ilk transaction commit eder sonra DDL komutunu içeren yeni bir transaction ba lat r. Veritabn ndaki birden fazla tablodan veri gerekti inde. -CREATE komutu veritaban nda yeni nesneler yaratmam z sa lar. Ço u durumda bu komutlar bir uygulaman n içinde bulunurlar. Örnekte: SELECT lastname. Örne in tabloya bir sütun ekleyebilirken . -UPDATE: Tabloda bulunanbir sat r de i tirmemizi sa lar. E er WHERE k sm yoksa tablodaki tüm sat rlar de i tirilir. Bu bo luk yada O de ildir.dept_id= departments. -Kullan c processi anormal biçimde biterse. Oracle transaction için bir undo segmenti de atar. 2 veya daha fazla ili kili tablodan veri almk için birle tirme durumu da WHERE k sm nda yaz l r. de eri yoktur.

Bir PL/SQL blo u 3 k s mdan olu ur: -DECLARE Bu k s m sabitleri ve de i kenleri tan mlayabilece iniz seçimlik bir k s md r. Yani bir problemi yada altproblemi çözmek için bir mant ksal blok yarat l r.SAVEPOINT . mevcut transaction n üstü kapal biçimde commit etmez ve PL/SQL de yoktur. PL/SQL program n olu turan temel birimleri (prosedürler. transactionlar aras ndaki veri tutarl l n ve bütünlü ünü kilit mekanizmas kullanarak sa lar. Bir savepoint kurdu umuzda.fonksiyonlar ve bloklar) pekçok içiçe geçmi altbloklardan olu an mant ksal bloklard r. Oracle 10g kullan c lar n gereksiz yere ba ka kullan c lar n verisini blaklamad ndan emin olmak için fine grained kilti mekanizmas kullan r.???? PL/SQL Nedir? PL/SQL blok yap l bir dildir. Bu komutlar mevcut transaction üstü kapal bir biçimde commit etmezler. PL/SQL oturum kontrol statementlar n desteklemez. Zorunludur.Bir transaction commit etmek transaction içindeki SQL komutlar yla yap lm de i iklikleri kal c hale getirmektir. -BEGIN Kod blo unun ba lang c d r. . Sabitleri veya de i kenleri di er statementlar n içinde kullanmadan önce tan mlamal s n z. Bu mekanizma birden fazla kullan c n n ayn veriyi ayn anda güncellememesini sa lar. Embedded SQL statements: DDL.Transaction Control Statement 3 tane transaction control statement vard r COMMIT. ALTER SYSTEM Bu statement oracle instance n n özelliklerini dinamik olarak yönetir. Redo log de i iklilerin kay tlar n içerir. Veri okuyan bir kullan c g ncellem yapan bir kullan c taraf ndan bloklanmaml d r. SQL dilini yap sal programlama teknikleri eklemi tir.SAVEPOINTler uzun transactionlar daha küçük k smlara böler. Zorunludur. -END blo u bitirir. böylece rollback yaparken belirledi imiz savepointe dönebiliriz.Rollback. Oturum kontrol Statementlar : -ALTER session -SET Role -System Control Statement Tek bir sistem kontrol statement mevcuttur. commit edilmemi bir transaction n yapt de i iklikleri geri almakt r. . ROLLBACK. DML ve transaction control statementlar n bir prosedürel dil program na yerle tirilir. Güncelleme yapan bir kullan c ayn veri sat r n güncellemeye çal an bir kullan c yla kar la mad sürece di er kullan c lar bloklamamal d r. Di er Statement Kategorileri Session control statementlar Oturum kontrol statementlar kullan c oturumunun özelliklerini dinamik olarak yönetir. Her savepointin bir ad olmal . Bu kod hem SQL hemde PL/SQL komutlar ndan olu ur. PL/SQL. Oracle eski de erli tutmak için undo tablespaceleri veya rollback segmentleri kullan r. Bu komut. Yerel istisnalar burada tan mlan r. Veriyi Kilitlemek Oracle. bu noktaya rollback ile dönü yapabilirsiniz. Daha sonra bunlar SQL içinde ve prosedürel statementlarda kullanabilirsiniz. . -EXCEPTION Bu k s m iste e ba l d r.

PL/SQL Kullanmak PL/SQL u yap larda kullan l r: -Anonim bloklarda: Bunlar isimlendirilmemi PL/SQL bloklar d r. Bu isimlendirilmemi blok genellikle isimlendirilmi (fonksiyon yada prosedür) blo un içinde bulunur. End ile blok bitirilir. INSERT INTO purchase_record VALUES ('Tennis racket purchased'. Üstte görülen blok bir say tutacak bir yerel de i ken tan m yla ba lar. IF qty_on_hand > 0 THEN -. -Triggers: Veritaban nda belirli bir durum olu tu unda çal an PL/SQL blo udur. -Procedures/Prosedürler: Prosedür belirli bir i i yapan PL/SQL blo udur. Java veritaban nda bytekodlar eklinde derlenir ve saklan r. Javabyte kod platform ba ms zd r. Java programlar Java yorumlay c s (Java Virtual Machine) bulunan herhangi bir makinede çal t r labilir. END IF. -Packages: Prosedürleri. Böylece i letim sistemleri aras nda ta nmas n kolayla t r r. ELSE INSERT INTO purchase_record VALUES ('Out of tennis rackets'. . Bunu IF THEN ELSE komutlar izler. SYSDATE). Programc lar n grafik. COMMIT ile yap lan de i iklikler aktif hale gelir. Sun Microsystems taraf ndan 1995 sunulan nesne tabanl programlama dilidir. Yada veritaban nda gerçekle ecek bir durum olabilir. E er 0dan fazla tenis raketi varsa miktar 1 azalt rl r ve purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. Java Nedir? Java.Functions/Fonksiyonlar: Fomksiyon tek bir de er döndüren(RETURN komutu kullan r) PL/SQL blo udur. JVM bytekodlar makinenin okuyabilece i komutlara dönü türür.Örnek PL/SQL Blo u DECLARE qty_on_hand NUMBER(5).1 WHERE product = 'TENNIS RACKET'. Bu bloklar n içiçe olmas kodun çal mas n n kontrolünü kolayla t r r. bir kullan c n n veri taban na login olmas gibi. . Bu kod makine koduyla kayna kodu aras nda. lk komut tenis raketi malzemesinini miktar n n yerel de i kene al nmas d r. END. fonksiyonlar ve anonim bloklar içeren(bunlar n mant ksal olarak ili kili olmas gerekli) yap d r. SYSDATE). BEGIN SELECT quantity INTO qty_on_hand FROM inventory WHERE product = 'TENNIS RACKET' FOR UPDATE OF quantity. Bu durum tabloya ba l olabilir. Kod blo uda BEGIN komutuyla ba lamaktad r.check quantity UPDATE inventory SET quantity = quantity . hareket ve ses gibi dinamik uygulamalar yapmak için Javadan faydalanabilirler. tabloya bir sat r eklemek gibi. -Object Types: Nesne tipi bir çe it veri tipidir. E er hiç tenis raketi yoksa sadece purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. COMMIT.

jenerasyon programlama dilleri ile yazarlar. Tek ba na Java uygulamalar . OCI den daha basit ve Pro*C/C++ dan daha do ald r ve C programc lar için bir arayüz sayesinde veritaban na nesne tabanl eri im sa lar. Java programlar JDBCyi ve PL/SQL stored prosedürlerini ça rmakta kullan labilirler. Veritaban sürücüsü uygulamay belirli bir veri kayna na ba lar. Di er APIler OCI nin alt nda yeral rlar. Sistem belle inin ve a ba lant lar n n verimli kullan lmas sa layarak performans ve ölçeklenebilirli i artt r r. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL veritaban n n eri mesi için gömülü SQLleri çevirirler. Open Database Connectivity: ODBC bir uygulaman n birden fazla veri kayna na ba lanabilmesini sa layan standart bir arayüzdür. Java 2 platformu Enterprise Edition middle tier bile enler. Oracle veritaban n yükleyebilir ve stored prosedürler olarak kullanabilirler. Java s n flar . browserda çal an appletler. Veritaban n n yeni özellikleri ve yetenekleri uygulama geli tiricilerine OCI taraf ndan ula t r l r.Oracle ve Java Java stored prosedürlerini herhangi bir PL/SQL blo undan. OCI Nedir? Oracle Call Interface. OCI karma k ve güçlü dü ük seviyeli bir APIdir. Ayn zamanda sü ük seviyeli OCI ye göre daha fazla geli mi özelli e sahiptir. servletler ve Java Beanler JDBCyi kullan rlar. Ayn ekilde JDBC . Oracle C++ Interface(OCCI) OCCI. PL/SQL stored prosedürlerini ve fonksiyonlar ça rman z sa lar. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL: Oracle veritaban n n ilk versiyonlar ndan bu yana programc lar gömülü SQL statementlar n programlar n içine C ve COBOL gibi 3. altprogramdan veta paketten ça rabilirsiniz. C ile yaz lm uygulamamlar n bir veya daha fazla Oracle veritaban sunucusuyla ileti im kurmas n sa layan application programming interface(API)dir. OCI. . 2katmanl istemci sunucu veya daha çok katmanl ortamlarda dinamik oturumlar ve transactionlar yönetmeyi sa lar ve N-tier yetkilendirmeye izin verir. Di er APIler Java Database Connectivity(JDBC): Javada yaz lm programlardan ili kisel veritabanlar na ula mak için kullan lan standart bir APIdir.

daneprairie. . The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www.com.

Windowsta veya linuxtaki konsole hizmeti yard m yla bu servis ba lat l p durdurulabilir. Veritaban kontrolünü ba latmak ve durdurmak. iSQL*Plus uygulama sunucusu Oracle veritaban kurulumunda varsay lan olarak ba lat l r. Ba latma komutu: isqlplusctl start Durdurma komutu: isqlplusctl stop iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Windows) Ba lat > Programlar > Denetim Masas >Yönetimsel Araçlar>Servisler iSQL*Plus Windows Service OracleOracleHomeNameiSQL*Plus servisini ba latabilir veya durdurabilirsiniz.iSQL*Plus durdurup ba latma iSQL*Plus oturumunu açmadan önce iSQL*Plus uygulama sunucusu çal yor olmal d r. Oracle Gride ba lanmam veritabanlar için kendi ba na çal an yönetim konsolu sunar. Her bir veritaban Database Control ile ayr ayr yönetilebilir. Bunlar için kurulum s ras nda belirledi iniz parolalar kullanan l r. Dbconsole süreci ba lad nda veya durdu unda bu süreçte otomatik olarak ba lar veya durur. Database Control a eri ime yetkili bir kullan c bilgilerini kullanarak veritaban dan oturum aç n z. . Management Framework Oracle Veritaban 10g yönetim çat s n n 3 ana bile eni vard r: Veritaban ve Instance Veritaban na ba lant ya izin veren L STENER Oracle Enterprise Manager Database Control. Database Control eri me Web taray c n zdan u URL yi giriniz (varsay lan port numaras : 5500): http://hostname:portnumber/em E er veritaban ba lam ise Enterprise Manager Database Control Login sayfas n gösterecektir. SYSMAN veya SYSTEM olacakt r. Dbconsole sürecini ba latmak için: #emctl start dbconsole Dbconsole sürecini durdurmak için: #emctl stop dbconsole Dbconsole sürecnin durumunu görmek için: #emctl status dbconsole Not: Bu komutlar çal t rabilmeniz için i letim sisteminizde $ORACLE_HOME/bin yollar n n tan ml olmas gerekmektedir. Database Control dbconsole sürecine ihtiyaç duyar. Database Control sunucu-tarafl bir süreç kullan r. Ba lang çta bu kullan c SYS. Herbir bile enin servisleri kullanmaya ba lamadan önce sa l kl bir ekilde ba lat lm ve veritaban sunucusunun durdurulmas ndan önce temiz bir ekilde durmu olmas gerekmektedir. iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Linux). Alternatif olarak iSQL*Plus Linuxtaki gibi konsole dan da ba latabilir veya durdurabilirsiniz.

ora dosyas nda tan mlanm t r. protokolleri. Enterprise Manager Startup/Shutdown and Perform Recovery sayfas n gösterecektir. hemde i letim sistemi yöneticisi oturum bilgileri istenecektir. portlar hakk nda) Ba latma ve Durdurma Ba latma veya durdurma dü melerine t klad n zda sizden hem veritaban yöneticisi. and RECOVER. Veritaban n Ba latma Veritaban n ba latt n zda. yönetim. STATUS komutu listener hakk nda özet ve genel bilgiler verir. (Konfigürasyonu. Seçilen kullan c için parola belirlenir ve tamamlan r. Veritaban üzerinde STARTUP. 6. Database hakk nda genel bilgiler alabilirsiniz. Yönetim sekmesi 4. Ayarlar sekmesinden. bak m ve veritaban yönetme sayfalar na yönlenebilirsiniz. SHUTDOWN. E er böyle bir durum varsa Startup/Shutdown butonuna bas n z. SYSDBA özel bir yönetim rolüdür ve system üzerinde bütün haklara sahiptir. ARCHIVE LOG. Advanced Options dan ba latma veya durdurma modlar n gerekti i gibi de i tirebilirsiniz. RESTRICTED SESSION haklar na sahiptir. Bu i lem için i letim sistemi kullan c s ile oturum açman z gerekmektedir. Web taray c s ndan Database Control a SYS or SYSTEM olarak oturum aç n 2. 3. Bu durumda kullan c ad ve parolas soracakt r. A a daki komutlar Listeneri ba latma. Show SQL k sm nda ise ba latma ve durdurma için gereken SQL ifadesini görebilirsiniz. Database ana sayfas Ana sayfadan performans. ve durumunu görmek için: lsnrctl START [listener_name] lsnrctl STOP [listener_name] lsnrctl STATUS [listener_name] Listenerin ismi olan Listener_name listener. yok e er çal m yor ise Start seçene i ile ba latabilirsiniz. Create ile varolan bir kullan c ya yönetim haklar n n atanmas yla yeni bir Enterprise Manager kullan c s olu turulmu olur. E er SYSDBA ile ba lan rsan z sahibinin SYS oldu u ema içinde olursunuz. SYSOPER and SYSDBA SYSOPER özel bir veritaban yönetim rolüdür. durdurma.E er veritaban durmu ise ba lat lmas gerekir. Listener n durumunu de i tirme Veritaban ana sayfas ndan Listener ile ilgili bilgilere de ula abilirsiniz. Di er database kullan c lar na yönetim eri im hakk vermek için: 1. ALTER DATABASE OPEN/MOUNT. u ad mlardan geçer: . Varsay lan olarak LISTENER olarak gelir. E er Listener çal yorsa Stop seçene i ile Listeneri durdurabilirsiniz. ALTER DATABASE BACKUP.

Instance ba latma a a daki görevler ard kl ndan olu ur: $ORACLE_HOME/dbs dan ba lang ç dosyalar u s rayla okunur: lk olarak spfileSID. Instance ba lat l r. Bu sonuç a amas nda.E er bulunamaz ise spfile.ora . Veritaban n durdurma I letim sisteminin bütün fiziksel yap lar n n offline yedeklerini almak için ve de i tirilmi ba lang ç parametrelerinin yeniden ba lad nda aktif olmas için veritaban durdurulur. a a daki görevler için veritaban ba l olmal ama aç k olmamal d r: Data file lar yeniden isimlendirme (offline tablespace için data file lar veritaban aç k iken yeniden isimlendirilebilir. E er gerekirse. Veritaban n ba lama a a daki görevleri içerir: Veritaban n daha önceden ba lat lm Instance ile ili kilendirme Parametre file larda belirtilen control file lar na konumlanmak veya açmak Data file lar n ve online redo log file lar n isimlerini ve durumlar n elde etmek için control file lar n okunmas . Veritaban n Ba lama (MOUNT) Belirli bak m i lemlerini gerçekle tirmek için. Oracle sunucu hata döndürür. Instance n ba lamas ve veritaban n n ba lanmas ve aç lmas demektir. ayn zamanda data file lar n ve online redo log file lar n olup olmad kontrolü yap lm yor. Oracle sunucu bütün data file lar n ve online redo log file lar n aç labildi ini do rular ve veritaban n n tutarl l n kontrol eder. alertSID. Ama.) Online Redo Log File n ar ivleme özelli ini aktif ve deaktif etme Tüm veritaban kurtarma i lemleri gerçekle tirilebilir.ora PFILE parametresi de i tirilirse varsay lan STARTUP davran da de i tirilmi olur. Örne in. veritaban ba lan r ancak aç lmaz.E er o da bulunamaz ise initSID. SGA bellek alan ayr l r.Instance Ba latma (NOMOUNT) Bir Instance sadece veritaban olu turma sürecince veya control files lar n tekrar olu turulmas nda NOMOUNT ad m nda ba lat l r.log file ve trace files lar aç l r. Arka plan i lemleri ba lat l r. SMON arka plan i lemi Instance kurtar m n ba lat r. . Normal veritaban i lemi ile herhangi mevcut bir kullan c veritaban na ba lanabilir ve belirli veri eri im i lemleri gerçekle tirebilir. Veritaban n açma a a daki görevlerden olu ur: Online data file lar n aç lmas Online redo log file lar n aç lmas Açmaya çal t n z veritaban nda herhangi bir data file veya online redo log file mevcut de ilse.ora . Veritaban n açma (OPEN) Normal veritaban i lemi demek.

Veritaban kapat lmaz veya unmount edilmez. Oracle sunucusu o anda veritaban na ba l olan kullan c lar n ba lant lar n kesmelerini beklemez. . ABORT durdurma a a daki durumlar sa lar: O anda Oracle taraf ndan çal t r lan SQL ifadeleri derhal sonland r l r. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez SHUTDOWN IMMEDIATE Immediate veritaban durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: O andaki SQL ifadelerinin Oracle taraf ndan çal t r lmas n n tamamlanmas beklenmez. Arka plan i lemleri sonland r l r ve SGA bellekten silinir. Tamamlanmam (uncommited) transactionlar geri al nmaz. Durdurma seçenekleri SHUTDOWN NORMAL Normal varsay lan durdurma yöntemidir. Oracle Instance durdurmadan önce veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Normal veritaban durdurma i lemleri a a daki durumlar sa lar: Yeni ba lant yap lamaz. o anki veritaban Instance n ABORT edebilirsiniz. Bir sonraki yeniden ba latma Instance kurtarmas gerektirir. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz l r. stemcinin çal maka olan transaction u bitti inde oturumu kapat l r. derhal durdurulur.Bir Instance durdurmak için SYSOPER veya SYSDBA olarak ba lanmal ve u komutlar kullanmal s n z: SHUTDOWN [NORMAL | TRANSACTIONAL | IMMEDIATE | ABORT] Bu komut zaten Shutdown butonuna bast n zda üretilecektir. Bütün transaction lar bitti inde. Oracle aktif transaction lar geri al r ve bütün ba l kullan c lar n ba lant lar n keser. data file lar kapat lmaks z n sonland r l r. Oracle sunucu durmadan sistemde ba l olan bütün kullan c lar n oturum kapatmalar n bekler. SHUTDOWN TRANSACTIONAL Transactional durdurma istemcilerin çal malar n kaybetmelerini önler. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz lmaz. SHUTDOWN ABORT E er NORMAL ve IMMEDIATE durdurma i lemleri çal maz ise. Oracle Instance durdurmadan veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. Instance. Not: Veritaban tutars z bir durumda iken yedek al nmas tavsiye edilmez. ve bu otomatik yap l r. Bir transactional durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: Bu Instance üzerinde hiç bir istemci yeni bir transaction olu turamaz. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. Oracle veritaban na ba l mevcut kullan c lar n n ba lant lar n kesmelerini beklemez.

ARCHIVE LOG. Alert loglar görme (Viewing the Alert Log) Neredeyse her veritaban alert_sid. ROLLBACK SEGMENT and the Enterprise Manager or SQL*Plus statements STARTUP. SHUTDOWN. Ayn zamanda bu metin dosyas n n binary halide SPFILE tutulmaktad r. TABLESPACE. parametrelerde ki de i iklikleri Instance durdurulup yeniden ba lat lana kadar korur. Baz durumlarda. ve RECOVER Baz mesajlar ve hatalar. CREATE. çünkü varsay lan de erleri ço u durumda yeterlidir. Oracle server parameter file SPFILE dinamik olarak olu turman z tavsiye eder. Bu dosyalar veritaban ve instance için yap land rma parametrelerinin listesini içerir. Bu dosya yönetilemeyecek kadar i ip büyüyebilir. advanced parametre leri de i tirmek daha iyi performans sonuçlar verebilmektedir. Oracle genelde ba lang ç parametrelerini metin olarak initialization parameter file da tutar. ve unlar içerir: Bütün iç hatalar(ORA-600). Kritik olmayan hatalar ve bilgilendirme mesajlar n da görebilirsiniz. . Veritaban alert file a yazmaya kalkt nda e er yok ise alert file yeniden olu turacakt r. Dolay s yla s k s k yedek almal ve eskisilerini silmelisiniz. payla lm server fonksiyonlar ve da t c süreçler ile ili kilidir.log ye sahiptir. Bu dosya sunucu üzerinde veritaban ile birlikte ve background_dump_dest ba lang ç parametresi ile belirtilen dizinde tutulur. ALTER. Görüntünün otomatik yenilenmesi s ras nda gerçekle en hatalar. DROP DATABASE. Errors during the automatic refresh of a materialized view Enterprise Manager izleyicileri alert log tutar ve sizi kritik hatalardan haberdar eder.Ba lang ç Parametre file lar (Initialization Parameter Files) Oracle bir instance ba latmak için ya ba lang ç parametre file(initialization parameter file) lar n yada sunucu parametre file(server parameter file) lar n okumal d r. iyi bir performans almak için basic parametre lerini de i tirmek gerekmektedir. Ço u durumda. server parameter file kullanarak ba lang ç parametrelerinizi sunucu taraf nda diskte metin olarak tutabilir ve yönetebilirsiniz. deadlock hatalar (ORA-60) Yönetimsel SQL ifadeleri. Ba lang ç parametreleri 2 gruba ayr l r: temel(Basic) ve geli mi (Advanced). Alert file . mesajlar n ve hatalar n kronolojik loglar d r. Bunlardan sadece birkaç tanesi aç kça de i tirilir. blok bozulma hatalar (ORA-1578). 28 temel parameter vard r. Ba lang ç parametrelerini görme Oracle veritaban sizin i lerinizi ve performans n z iyile tirmeniz için belli say larda ba lang ç parametresi tutar. Geli mi parametreler uzman DBA lere veritaban n n davran n gerekti i gibi de i tirebilmeleri için ayr lm t r. Server parametre file larda tutulan ba lang ç parametreleri tutarl d r.

com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www. .daneprairie.

Locally Managed seçene ini seçin. Big file tablespaceleri çok büyük veritabanlar yla kullan l rlar. Oracle sunucu bitmaplaeri bloklar n yeni durumunu gösterecek ekilde yeniler. 12 Threshold tab nda Threshold sayfas n açal m. 7 Datafiles k sm nda Add seçilir. 3 Table space için bir isim yaz n. Yeni Bir Tablespace Yaratmak Bir tablespace olu turmak için 1 Tablespace sayfas na girin. Permanent tablespaceler sistem veya kullan c lar taraf ndan yarat lan kal c veritaban nesneleri olarak saklan rlar. Bu sayfa bo alan kullan m için bir e ik de eri belirlememizi sa lar. Fie directory ve File Size için default de erler b rakl r. Bir extend ay rt ld nda veya burak ld nda Oracle sunucu data dictionarydeki uygun tablolar günceller. Oke basal m. En basitinden bir Oracle veritaban . Tablespacede Alan Yönetimi Tablespaceler extenlerin içinde yer al rlar. Bitmapin içindeki her bit blok yada blok grubuna kar l k gelir. 1 . tablespace ve data filelar birbirleriyle yak ndan ili kili olmalar na ra men önemli farkl l klar vard r: Oracle veritaban bir veya daha fazla mant ksal depolama birimi olan tablespacelerden olu ur. Dictionary managed tablespace için extendleri daha aktif biçimde yönetmeniz gerekir ve takip etmek için data dictionarye ula mak gerekir. Dictionary managed tablespacelerin kullan m Oracle taraf ndan önerilmiyor. 10 Storage tab na t klad m zda Create Tablespace Storage gelir. Yada bir ba kas her biri 2 datafile içeren 3 tabelspaceden olu ur. Tablespaceimizi locally managed kullanmal y z. 13 E ik de eri de belirlendikten sonra Oke basal m. Locally Managed Tablespaceler için Depolama Locally managed tablespace içindeki extendker 2 farkl yolla sakalanabilir. Not: E er mevcut bir tablespaceden yaratmak isterseniz Actions menusunden Create Like seçin. Tekbir veritaban 65535 datafiledan olu abilir.Storage Structures Tablespace ve Datafilelar Veritaban . E ik de erine ula ld nda bir uyar al rs n z. Default olan bu seçenektir. 9 Storage k sm nda Automatically extend datafile when full(Autoextend) seçilir. Bu geriye uyumluluk içindir. Bir tablespacein en az 1 datafile olmal d r. 6 Status ba l alt nda Read Write seçilir. 2 Create butonuna bas n. 8 Add Datafile sayfas nda dosya ismi girilir. Böylece datafilelar tablespace eklenebilir. 4 Extend Management ba l n n alt nda. veritaban n n herbir tablespaceini olu turan datafilelarda tutulur. 5 Type ba l alt nda permanent/sürekli seçilir. Yeni tablespaceimizi Results k sm nda görebiliriz. -Dictionary Managed Tablespaceler: Extendler data dictionary taraf ndan yönetilir. Bunlar veritaban verisini tutar Oracle veritaban ndaki her tablespace bir veya daha fazla data filedan olu ur. Maksimum dosya büyüklü ünü Unlimited b rakal m. Read/Write durumu kullan c lar n tablespace yaratt ktan sonra okuma yazma yapabilmeleri içindir. Locally Managed tablespace extendleri Oracle veritaban sunucusu taraf ndan verimli bir biçimde yönetilir. Increment alan nda her bir datafile doldu unda ne kadar büyümesini istedi imizi belirityoruz. Tablespace sayfas na dönelim ve tablespace yaratmak için onay m z verelim. Bir veritaban n n verisi. Böylece Create Tablespace sayfas na dönülür. bir tablespace ve bir datafiledan olu ur. 11 Bu sayfadaki tüm de erleri default kabul edelim. Tablespaceler 2 yöntem kullan larak olu turulurlar: -Locally Managed Tablespaceler: Tablespace içindeki segmentler bitmapler ile yönetilirler. Bunlar Oracle n çal t i letim sisteminin olu turdu u fiziksel yap lard r. Bir extend tekrar kullan m için ayr ld nda yada b rak ld nda.

TEMP: Bu tablespace geçici tablolar ve SQL komutlar çal t r rken olu an indeksleri tutar. bu tablolardaki çeki meyi azalt r. SYSTEM tablespaceini kullanan bile enler ve ürünler veya Oracle n daha önceki sürümlerindeki sahip olduklar tablolar imdi SYSAUX tablespaceini kullan yorlar. -Manual: Segmentler dahilinde bo alanlar yönetmek için bo listelerin kullan lmas d r. Her veritaban kullan c lara kendi temporary tablespacei olarak atanm temporary tablespace e sahiptir. Kullan c hesab yarat ld nda e er belirlenmi bir tablespace yoksa Oracle kullan c ya bu tablespacei atar.(baz durumlarda archive log dosyalar na da yaz l r) Bu prosessi kapatabilirsiniz. Temporary tablespaceler için otomatik seçene ini kullanmamal s n z. SYSAUX: System tablespacei için yard mc bir tablespacedir. Default büyüklük 1mbdir. 2 . Bo listeler sat r eklemek için uygun bo alana sahip data bloklar n n listesidir. -Uniform: Autoallocate Extend büyüklükleri sizin belirledi iniz belirli bir büyüklükte olurlar. Bitmaplar büyütmek için yap lan de i iklikler undo bilgisi yaratmaz. Daha Önceden Yüklenmi Veritaban ndaki Tablespaceler Daha önceden konfigüre edilmi veritaban n zda bulunan tablespaceler SYSTEM: System tablespacei Oracle veritaban sunucusu taraf ndan veritaban n yönetmek için kullan l rç Data dictionary ve tablolarla beraber veritaban hakk ndaki yönetimsel bilgileri de içerir. Yerel yönetilen extentlerin büyüklükleri sistem taraf ndan otomatik olarak alg lan r. Bu tip bo alan yönetimi otomatik segment yönetimi olarak adland rl r. tablespacedeki nesneler herhangi bir hata durumunda kurtar lamazlar. Tablespace içindeki extenlerin büyüklükleri sistem taraf ndan belirlenir. Örne in çal ma alan n s ralamak için kullan l r. UNDOTBS1: Undo bilgilerini tutmak için veritaban sunucusu taraf ndan kullan lan undo tablespacidir. TABLESPACE_MIGRATE_TO_LOCAL Logging Tablespacedeki nesnelere de i iklikler yapt n zda de i iklikler redo streame kaydedilirç bu redo stream bellekte ba lar. Her veritaban n n veritaban yarat l rken undo tablespace olmal d r. Veritaban tablespaceleri için default thresholdu seçebilirsiniz veya mevcut tablespacein Warning ve Critical sahalar n belirleyebiliriz. Her Oracle Databse 10g veya daha yüksek seviyeli veritaban SYSAUX tablespaceini kullanmal d r. Sisteme ait olmayan kullan c lar taraf ndan yarat lan tüm nesneler için USER tablespacei default tablespacedir. Online redo log dosyalar na yaz l r. Extent büyüklü ünü siz belirleyemezsiniz. DBMS_SPACE_ADMIN. Data blokta olu an daha az veya daha çok alan yani yeni bir durum bitmapde gösterilir. Bir bitmap sat r eklemek için uygun olan bo alan miktar na ba l olarak her data blo un ve segmentin durumunu gösterir. Locally managed tablespacelerin avantajlar : Locally managed tablespaceler dictionary managed tablespacelere göre avantajlar vard r: Yerel yönetim tekrarl alan yönetim operasyonlar n önler.-Otomatik: Autoallocate olarak da adland r l r. Locally managed tablespaceler için segment alan yönetimi -Otomatik: Oracle segmentlerin bo alanlar n yönetmek için bitmap kullan l r. Eger loggingi kapatt ysan z. Tüm bunlar SYS emas nda bulunur ve SYS kullan c s taraf ndan eri ilir yada gerekli yetkilere sahip yönetici kullan c larca. Tablespacede bulunan ema nesnelerinin PCTUSED. USERS: Bu tablespace kal c /sürekli kullan c nesneleri ve verileri için kullan lan tablespacedir. çünkü data dictioaray içindeki bilgiler güncellenmez. Bo alanlar n birle tirilmesi gereksinimini gözard eder. Temporary tablespacedeki tüm extentler uniform büyüklüktedir. Default temporary tablespace TEMP tablespaceidir. Bu tip bo luk yönetimi manuel segment space management olarak adland r l r. Bitmap bo alanlar n otomatik olarak Oracle taraf ndan yönetilmesini sa lar. Thresholds Threshold tab nda mevcut ver. Undo tablespaceler için uniform uygulanmaz. (tabelspace kota bilgileri hariç) Not: E er data dictionary managed tablespaceleriniz varsa ve locally managede döndürmek istiyorsan z. Yerel yönetilen tablespaceler data dictionary tablolar nda bo alanlar tutmazlar. Extendler yerel yönetildi inde kom u bo alanlar otomatik olarak izlenir.taban için kullan lan threshold miktar ayarlan r. FREELIST ve FREELIST GROUPS depolama parametrelerini belirmek ve ayarlamak gerekmektedir.

ancak daha fazla DMl komutuna (tablespacedeki de i mi bloklar olu turan tarnsaction n rollback hariç) izin verilmez. Tablespacei daha büyük veya daha küçük yapabilirsiniz. E er datafile dosyada kullan lan alandan daha küçük yaparsan z ORA 03297 hatas n al rs n z Storage Options: Tablespacein hatalar saklama davran n de i tirmek için Storage a t klay n Thresholds: Tablespace için uyar ve kritik kullan lan alan miktar n de i tirebilirsiniz. 3 . -Change Size: Mevcut tablespacein büyüklü ünü datafile ekleyerek yada mevcut datafile n büyüklü ünü de i tirerek de i tirebilirsiniz. Durumunu de i tirmek için : Bir tablespace 3 de i ik durumdan biri olabilir. edit denir. Normal: Tablespace e er tablespacein hiçbir datafile nda hata durumu yoksa normal biçimde offline yap l r.EXAMPLE: Bu tablespace veritaban yarat l rken yüklenen örnek emalar içerir. Oracle daha önceden offline olmam data filelar al r ve checkpointle i aretler. SYSTEM ve SYSAUX tablespaceini readonly yapamazs n z. Tablespacei De i tirmek Tablespacei yaratt ktan sonra. Edit datafile sayfas nda datafile n büyüklü ünü de i tirebilirsiniz. sistem de i ikliklere göre tablespaceinizi de i tirebilirsiniz. Oracle tüm datafilelar için bir checkpoint al r ve offline yapar. Veritaban n n kalan aç kt r ve kullan c lar verilere eri ebilir. geri yükleme tablespacein önce online duruma getirilmesini ister. E er veritaban n z NOARCHIEVELOG modda çal yorsa tablespacei immediate offline yapamazs n z. Bu durumda mevcut transactionlar bitirilir. Tablespace e yeni bir datafile eklemek için Add butonuna bas n Add Datafile sayfas ndaki bilgiler doldurulur. -Add Datafile: Tablespace e Datafile ekleyerek daha büyük bir tablespace olu turulur. geri yükleme s ras nda tablespacei online yapmam za gerek yoktur. Tablespacein tipine göre -Read/Write: Tablespace e yaz labilir ve okunabilir. Böylece tablespacedki nesnelerin yerlerini de i tirebilirsiniz. E er dosyalar offline de ilse fakat temporary kelimesini kullan yorsan z. Immediate: Table space offline durumuna hemen al nabilir ancak Oracle datafilelara checkpoint koymaz. -Create Like: Ba ka bir tablespacei ablon olarak kullanarak ba ka bir tablespace yarat r. -Place Online: E er tablespace offlinesa online hale getirilir. -Make Read Only: Tablespacee tüm yazma i lemlerini durdurur. Yeniden isimlendirmek için yeni bir isim vererek onaylar z. -Generate DDL: Tablespacei olu turan DDL komutlar n olu turur. Mevcut datafile n büyüklü ü de i tirmek için Datafiles k sm ndaki datafile seçilir. ForRecover: Bu ayar uygun görülmemektedir. Disable Thresholds: Tablespace için alan kullan m uyar lar n kapat r. Örnek emalar örneklerimiz için ortak bir platform sa lar. -Reorganize: Reorganization sihirbaz n ba lat r. Böylece veritaban n n bu k sm geçici olarak kullan ma kapan r. -Offline: Online bir tablespacei offline yapabilirsiniz. Mevcut transaction n tamamlanmas na izin verir ancak yeni bir DML veya yazma i lemi ba latmaz. Bu i lem tablespace nesneleri en fazla kullan ma ula madan önce yap lmal d r. Tablespace read-only modda online olabilir. Offline yaparken seçenekleriniz vard r. Bu syntax geriye uyumluluk için bulunmaktad r. Specify Thresholds: Belirli bir tablespace için thresholdlar ayarlayabilmemizi sa lar. -Read Only: Tablespace ba lant da read-only moddo olmas için read only belirtilir. -Make Locally Managed: E er var olan tablespaceiniz dictionary managed ise bunu locally managede çevirir. -Make Writable: DML ve di er yazma i lemlerine izin verir. Tablespace ile Yapabileceklerimiz Actions menusunu kullanarak tablespaceiniz için pekçok i yapabilirsiniz. Temporary: :Tablespacein bir veya daha fazla dosyas nda hata durumu varsa tablespace geçici oalrak offline yap l r. Use default Thresholds: Mevcut ayarlar kullan r. Bu bir text dosyas na kopyalayarak daha sonra gerekli durumlarda kullan labilir. Immediate derseniz. -Show dependencies: Tablespaceimizin ba l oldu u nesneleri yada nesnelerin ba l oldu u tablespacei gösterir.

Bir tablespacei yok edebilmek için DROP TABLESPACE sistem yetkisine sahip olmal s n z.-Run Segment Advisor: Segment Advisor. Örne in eger bir tablespacede ki bir tablo bir kullan c taraf ndan kullan l yorsa veya commit edilmemi transaction için rollback durumundaki undo verileri tablespacedeyse tablespacei yok edemezsiniz. çindeki aktif olan tablespacei yok edemezsiniz. daha sonra i letim sisteminize bu dosyalar silmesini söylemelisiniz. Bir tablespacei yok etti inizde veritaban yla ili kili control filelara olan pointerlar kald r r. nesnenin alan bölümlemeye ba l olarak geri alma için uygun alanlara sahip olup olmad n anlamada yard mc olur. E er Oracle data filelar tablespacei silerken silmesi için ayarlamazsan z. Tablespace Bilgisini Görmek Özelliklerini görmek istedi iniz tablespace t klay n. Tablespace silinmez sadece eri ilmez. Dropping Tablespace Tablespace ve içindekileri(segmentleri) e er tablespace ve içindekilere daha fazla gereksinim duymuyorsak yok edebiliriz. Seçilen tablespacein tipine göre baz i lemler yap lamaz. -Take offline: E er tablespace onlinesa bu tablespacei offline yapar. Mesela SYSTEM tablespaceini offline yapamazsan z yada undo tablespacei readonly yap lamaz. Not: tüm bu i lemler tüm tablesoaceler için uygun de ildir. sterseniz Oracle n i letim sistemi dosyalar n (datafiles) silebilmesi için ayarlar yapabilirsiniz. View tablespace sayfas nda alter tablespace seçene i ile tablespacei de i tirebilirsiniz Tablespacei ve data file sorgulamak için Tablespace bilgisi: -DBA_TABLESPACES V$TABLESPACE Datafile bilgisi DBA_DATA_FILES -V$DATAFILE Temp file Bilgisi DBA_TEMP_FILES -V$TEMPFILE 4 . Tablespace seviyesinde bu öneri tablespacedeki her segment için üretilir.

The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www.com.daneprairie. .

silinebilir ve güncellenebilir. her bir veritaban kullan c s n n kendi kullan c hesab vard r.) yetkilendirmeyi de desteklemektedir. E er kullan c nesnelerini olu turabilece i bir tablespace belirtmez ise varsay lan olarak bir tablespace atan r. Veritaban ana sayfas na geliniz. e er bu profili kullanan bir kullan c bireysel oturumunda 10 dakikadan daha fazla zamanda i lemciyi kullan rsa. Sadece bir komutun veya ça r n n (sistem ça r s veya veritaban komutu) çok fazla i lemci harcamas na bakar. ama kullan c n n bütün oturumunu etkilemez. Bir yetkilendirme metodu olmal d r.Veritaban Kullan c Hesaplar Bir kullan c n n veritaban na eri ebilmesi için kullan c n n geçerli bir kullan c hesab n n olmas ve ba ar l bir ekilde do rulanmas gerekmektedir. . Profiller yöneticinin a a daki sistem kaynaklar n kontrol etmesine müsaade eder: lemc: lemci kayna oturum ba na ve ça r ba na olarak k s tland r labilir. Mesela kullan c s ralama yaparken kulland geçici nesneleri buraya atabilir. komut sonland r l r ve kullan c hata mesaj al r: ORA-02393: exceeded call limit on CPU usage . Create dü mesi ile yeni bir kullan c olu turulur. Administration -> Security -> Users. Profil ayn zamanda kullan c parola k s tlamas d r(parola uzunlu u. Bir veritaban kullan c s olu turmak için: 1. geçerlilik zaman . ). Kullan c ad 30 karakteri geçemez.. Oracle10g de her bir veritaban kullan c s n n unlara sahip olmas gerekmektedir: E siz bir kullan c ad olmal d r.. hata al r ve oturumu kapal t r demektir: ORA-02392: exceeded session limit on CPU usage. you are being logged off Ça r ba na k s tlama da ayn eydir. Profil RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi TRUE yap lmad kça k s tlamaya maruz b rak lamaz. Ama Oracle10g fiziksel özelliklerine göre (retina. Kullan c olu turulabilir. Varsay lan bir tablespace olmal d r. En genel kullan mda olan yetkilendirme metodu Parola d r. Kullan c olu turma Oracle Enterprise Manager mevcut veritaban na eri ime izni olan kullan c lar yönetmenize olanak verir. Profiller ve kullan c lar Profiller. Ço u sistemlerde. RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi FALSE verilir ise k s tlamalar yok say l r. Bir kullan c profili olmal . parmak izi. lemci/Oturum k s tlamas n n 1000 olmas demek. E er i lemci ça r ba na k s tlanm sa ve kullan c bu s n r a m ise. 3. Profil için k s tlamalar aç kça belirtilmelidir. Baz lar nda ise birçok kullan c genel bir kullan c hesab n payla maktad r. Bu sayfada mevcut veritaban kullan c lar listelenmektedir. Her bir kullan c bir profile atan r ve sadece tek profile ait olabilir. 2. özel karakterler içeremez ve bir harf ile ba lamal d r. Geçici i lerini yapabilece i bir tablespace olmal d r. instance ve veritaban kullan m nda ki kaynak limitlerine verilen isimdir.

Oracle OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresinin tan mlad ön eki kullan c lar n i letim sistemi kullan c s n n hesap isminin ba na ekler. veriyi.Network/Bellek: Her veritaban oturumu sistem belle ini harcar. Not: OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresi ço u i letim sisteminde büyük küçük harfe duyarl d r. Sonraki i lemleri için geçerli bir kimlik oldu u kan tlan r. Yetkilendirme yap ld ktan sonra. Bu parametrenin varsay lan de eri OPS$ d r. Sadece kullan c hiçbir i yapmad nda bo kald zamand r. parmak izi. Kullan c olu turdu unuzda ilk olarak bir yetkilendirme yöntemi belirlemelisiniz. Özel SGA: S ralama gibi özel i lemlerin harcayaca SGA alan n k s tlar. Mesela. kullan c olu turuldu unda ona geçici bir parola atan r ve süresi doldurulur. Bo Zaman: Kullan c oturumunun otomatik olarak sonland r lmadan önce bo kalabilece i zaman. Bu tip yetkilendirmede oturum açmak için veritaban parolas kullan lmaz. Bu varsay lan kullan c i lemlerini etkilemez. Okuma/Oturum Ba na ve Okuma/Ça r Ba na hem bellekten hem de diskten toplam okuma say s n belirtir. Disk G/Ç: Kullan c n n oturum ba na veya ça r ba na okuyabilece i veri miktar n k s tlar. Mevcut oturumlar: Veritaban kullan c s n n ayn anda kaç tane oturum açabilece inin say s d r. Kullan c ya i letim sistemi harici kullan c ad ve parolas belirtilmeden sistemde oturum açabilmeyi sa lar. Harici: letim sistemi taraf ndan yetkilendirmedir. Bunun da anlam kullan c sistemde ilk oturum açt nda parolas n de i tirmesi gereklili idir. Global: Oracle Geli mi Güvenlik özelli i ile kullan c lar n çe itli fiziksel özellikleri ile yetkilendirmeye müsaade eder. yetkilendirme i lemi tüm eri ime veya gerekiyorsa k s tl eri ime ve i yap labilmesine müsaade eder. (E er kullan c yerel sunucuda oturum açmam ise network kaynaklar n da kullan r.) Ba lant Zaman : Kullan c n n oturumunun otomatik olarak sonland r lmas için geçmesi gereken süre. kayna veya uygulamalar kullanmak isteyen birinin do rulanmas demektir. Kullan c lar Yetkilendirme Yetkilendirme demek. Bu yöntemi kullan rsan z OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresini ayarlaman z gerekmektedir. Bu k s tlama sadece oturumlar n payla lm sunucu kulland klar nda etkilidir. Bir kullan c Oracle a ba lanmaya çal t nda Oracle ön ekli kullan c ad ile veritaban nda ki kullan c ad n kar la t r r. OS_AUTHENT_PREFIX öyle oldu unu varsayal m: OS_AUTHENT_PREFIX=OPS$ E er tsmith ad nda ki kullan c Oracle veritaban na i letim sistemi hesab yla ba lan r ve i letim sistemi taraf ndan yetkilendirilir ise Oracle OPS$tsmith veritaban kullan c s na kar l k gelen kay t var m yok mu diye kontrol eder. (Retina. Parola: Oracle veritaban nda bir kullan c yetkilendirme yöntemidir. ) .

tablo. Veritaban Kullan c lar ve emalar ema. bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u nesnelerin birle imidir. emalar üzerinde çapraz yetki demektir. seri. ANY ifadesi ile yetki vermek. Nesne Yetkisi: Nesne yetkisi kullan c ya. belirli tipteki SQL ifadelerini çal t rabilmek veya ba ka kullan c lar n nesnelerine ula abilmektir. System Privileges ba lant s na t klay n. ve bir tablespace atamal . Mesela . yani kullan c bu hesapla oturum açamamal . ema nesneleri özellikle belirtilmediyse kullan c n n varsay lan tablespace inde olu turulur. Bu hesaplar mutlaka kilitli olmal d r. fonksiyon veya paket gibi belirli nesne üzerinde özel i lemler yapma izni verir. Sistem Yetkileri Sistem yetkisi vermek için. görünümleri. görünüm. tabloyu.Varsay lan ve Geçici Tablespace. ema sahibi olan kullan c ile ayn ada sahiptir. ve Kiliteme Varsay lan tablespace e er bir tablespace belirtilmemi se nesnelerin olu turuldu u yerdir. ema nesneleri. eman n sahibi. Kilitli olmas demek sistemde oturum açamamas demektir. ema üzerinde her türlü yetkiye sahiptir ve di er kullan c lar n bu nesneleri kullanmalar na izin verebilir. yordam. Mesela index olu turma veya SELECT sorgusunda ORDER BY ifadesini kullan rken geçici tablespace kullan l r. Checklist for Creating Users Bir kullan c olu turmak için. Yetkiler iki kategoriye ayr lmaktad r: Sistem Yetkisi: Her bir sistem yetkisi kullan c ya veritaban üzerinde belirli i lemleri yerine getirebilme olana verir. kullan c olu turuldu unda herhangi bir yetki verilmez. Yetkiler Yetki. yönetici bir profil atamal . Sistem yetkisi yönetici taraf ndan verilebilir. veritaban na ba lanmas na ve baz nesneleri olu turabilmesine müsaade eden baz yetkileri verir. Not: Varsay lan ve geçici tablespace leri veritaban seviyesinde tan mlamak mümkündür. Buna ra men kullan c n n herhangi bir tablespace de kotas yok ise nesne olu turamayacak. Bir kullan c olu turuldu unda onunla ayn isimde ve ona ait olan emas da olu turulur. Varsay lan olarak. Bir kullan c olu turuldu unda kilitli ve serbest durumlar na sahiptir. Mesela tablespace olu turabilme bir sistem yetkisidir. Ayn ema içindeki nesneler farkl tablespacelerde olabilirler ve bir tablespace farkl emalardan nesneleri bar nd rabilir. Bir tablespace ile ema aras nda bir ili ki yoktur. Geçici tablespace ise herhangi bir s ralama i leminin gerçekle ti i yerdir. Baz kullan c lar kullan c n n veritaban nda oturum açmalar için de il de sadece ema olu turmas için olu turulur. Nesne yetkisi nesnenin sahibi taraf ndan ve yönetici taraf ndan verilebilir. bir yetkilendirme metodu seçmeli. indexleri. uygun yetkileri seçin ve onaylay n. Yeni kullan c lar n durumlar varsay lan olarak serbest yap l r. Java ve PL/SQL depolanm kodlar n içerir. E er siz belirtmez iseniz sistem tan ml geçici tablespace kullan l r. Özel bir izin olmadan kullan c sadece kendi nesnelerine eri ebilir. Bir kullan c sadece kendisiyle ayn isimde olan ema ile ili kilendirilebilir. Database Control otomatik olarak. 100 farkl sistem yetkisi bulunmaktad r. bu da veritaban nda herhangi bir i lem yapamayaca anlam na gelir. bu nedenle kullan c ad ve ema ad birbirinin yerine kullan labilir.

Güvenlik önlemi. Vermek istedi iniz nesne yetki tipini seçiniz. Baz sistem yetkileri genelde sadece yöneticilere verilir: KISITLI OTURUM: Bu yetki kullan c ya veritaban k s tl modda aç k olsa bile oturum açabilme imkan verir. Ya da bu i i username.object ile de verilebilir. Benzer olarak. ba latma. MB. SYSDBA ve SYSOPER: Bu yetkiler kullan c ya veritaban n durdurma. . sadece SYS ve SYSTEM kullan c lar SYSTEM veya SYSAUX tablespace üzerinde nesne olu turabilmelidir. Kullan c ya bir tablespace içinde kota vermenin 3 yolu var: S n rs z: Kullan c n n tablespace içinde mümkün oldu u kadar alan kullanabilmesine müsaade eder. UNLIMITED TABLESPACE sistem yetkisi: Bu sistem yetkisi bütün bireysel tablespace kotalar n n üzerine yazar ve kullan c ya tüm tablespace ler üzerinde s n rs z kota verir. Bu yetki verilirken dikkatli olunmal . kullan c sadece kendi emas içinde olu turabilir. Kullan c lar n kendilerine atanan geçici ve undo tablespacelerinde kotaya ihtiyac yoktur. Nesne Yetkileri Nesne yetkisi vermek Object Privileges ba lant s ndan yap labilir. Yani tablespace içinde bu kadar yer yok ise kullan c kotas kadar yer kullanamayacakt r. GRANT ANY OBJECT PRIVILEGE: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesne üzerine di er kullan c lara yetki verebilmesine izin verir. EXEMPT ACCESS POLICY: Bu yetki kullan c ya tabloda veya görünümlerdeki güvenlik fonksiyonlar atlamas n sa lar. Sistem yetkilerini vermeden önce güvenlik gereksinimlerini dü ünmek gereklidir. Sonra uygun yetkiyi listeden seçiniz ve ekleyiniz Kullan c lara kota verme Kota tablespace içinde belirlenen yer miktar d r.CREATE TABLE yetkisi kullan c ya verildi inde. MANAGE. Varsay lan olarak kullan c lar n herhangi bir tablespace de kotas olmamaktad r. SYSTEM ve SYSAUX içerir. Admin Option dü mesini seçmek bu kullan c n n bu yetkiyi yönetebilmesine ve di er kullan c lara sistem yetkisi olarak verebilmesini sa lar. kodun bulundu u i letim sistemi dizini sanal Oracle dizinine ba lanm olmal d r. CREATE ANY DIRECTORY yetkisi ile kullan c güvensiz kodlar ça rabilmektedir. SELECT ANY TABLE yetkisi kullan c ya di erlerinin tablolar n da sorgulayabilme yetkisi verir. kurtarma ve di er yönetimsel görevleri yapabilme yetkisi verir. Add Buton ile yetkiyi ekleyiniz. ALTER DATABASE ve ALTER SYSTEM: Yönetici olmayanlar n veritaban veya Instance de i tirmesine izin verilmemelidir. CREATE ANY DIRECTORY: Oracle geli tiricilere PL/SQL içinden harici kod (C kütüphanesi) ça rabilmelerine izin verir. Kullan c lara SYSTEM ve SYSAUX tablespace inde kota vermemelisiniz.(KB. CREATE. DROP. Bu kullan c ya bu kadar yerin tahsis edilece i anlam na gelmez. DROP ANY object: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesneleri silebilme yetkisi verir. ALTER TABLESPACE: Yönetici olmayan kullan c lar genellikle tablespaceleri kontrol edememelidir. ). De er: Kullan c ya verilen kotan n say sal ifadesidir.

Rol birbiriyle ili kili yetkiler toplulu una verilen isimdir. daha sonra rolleri kullan c lara vermek daha iyi. Yetki eri ilebilirli ini seçme Roller yetkileri geçici olarak kapat p açmak için aktif veya de-aktif edilebilir. Bir rolü aktif etme kullan c ya o rolün verilip verilmedi ini do rulamak içinde kullan labilir. HR_CLERK rolünün employees tablosunda SELECT ve UPDATE yetkisi vard r. Roller e er sistem yetkileri ise kullan c lara verilebilen ve onlardan geri al nabilir. Varsay lan olarak Enterprise Manager otomatik olarak kullan c lara veritaban na ba lanma ve kendi emalar nda veritaban nesneleri olu turabilmelerine izin verir. kendisine verilen tüm yetkileri içerir. Bir rol kendisine verilen kullan c için aktif veya de-aktif edilebilir. Roller hem sistem hem de nesne yetkileri içerebilir. . Orace roller ile yetkileri kolayca kontrol ve yönetim imkan sunuyor. Rolleri veritaban yetkilerini yönetebilmek için kullanabilirsiniz. HR_MGR rolünün ise employees tablosu üzerinde ve HR_CLERK rolü üzerinde DELETE ve INSERT yetkileri vard r. DBA rolü neredeyse bütün yetkileri içerir ve yönetici olmayan kullan c lara verilmemelidir. Rol. Rollerin sahibi yoktur. insert ve update i lemlerini yerine getirebilir. kullan c lara veya di er rollere verilebilecek yetkiler toplulu udur.Kullan c lara Rol atama Rol. Yöneticiye HR_MGR rolü verilmi tir. Bir sürü yetkiyi kullan c ya vermektense yetkileri rollere verip. Rol Özellikleri Yetkiler rollere verilebilir ve rolden geri al nabilir. Kullan c rolü aktif edebilir ve kullanabilir. CONNECT yetkisi Enterprise Manager ile olu turulan her bir kullan c ya otomatik olarak verilir. Rollerin Faydalar Daha kolay yetki yönetimi Yetkilerin yönetimini kolayla t rmak için rol kullan l r. Dolay s yla güvenli i geli tirir. Rolün aktif edilmesi için parola gerekmektedir. Yukar da ki örne e göre. Ve art k employees tablosunda select. letim sistemi yoluyla yetkilendirme Veritaban nda rollerin kullan c lara atanmas için i letim sistemi komutlar veya hizmetleri kullan labilir. delete. Role yetkiler ekleyebilir ve rolü bir kullan c ya atayabilirsiniz. Dinamik yetki yönetimi Bir rol ile ili kilendirilen bir yetki güncellendi inde kendisine verilen bütün kullan c lar için derhal de i tirilmeli güncellenmelidir ve bu otomatik yap l r. Önceden tan mlanm roller Baz roller otomatik olarak veritaban olu turma scriptini çal t rd n zda tan mlan r. SELECT_CATALOG_ROLE veri sözlü ü görünümlerine ve paketlerine eri im için kullan l r. herhangi bir ema ya ait de ildir. Roller Ço u sistemde her kullan c ya gerekli yetkileri vermek çok zaman almaktad r. Veritaban içinde yetkilerin daha kolay yönetimi için tasarlanm t r. Ve burada hata yapma olas l çok yüksektir.

DEFAULT check box kald r l r. AQ_ADMINISTRATOR_ROLE geli mi kuyruklamay yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Rolü non-default yapma.Fonksiyonel roller Bu roller baz özel fonksiyonlar yönetebilmeniz için fonsiyonalite kuruldu unda olu turulur. gibi do rulu u kontrol edilmesi gereken ihtiyaçlar kontrol eder. Sadece PL/SQL yordamlar do ru bir ekilde çal t r ld nda güvenli uygulama rolleri olu turma aktif edilir. Çünkü yanl l kla gerekli bir fonksiyonu de-aktif edebilirsiniz. Rol bir kullan c ya verilmi se. HS_ADMIN_ROLE heterojen hizmetleri yönetmek için gerekli yetkileri içerir. XDBADMIN XML veritaban n yönetmek için gerekli yetkileri içerir. program hangi kullan c n n çal t rd . zaman. Bu yetkileri Oracle destek asistan olmadan de i tirmeyin. Rol için ilave yetkilendirme NONE gelir. E er bir rol kullan c ya verilmi se kullan c bu roldeki yetkileri kullanabilir. PL/SQL yordam kullan c n n network adresi. Art k kullan c bu yetkileri kullanmadan rolü aktif etmelidir. . Ama istenirse ilave yetkilendirme ayarlanabilir. Örne in. Güvenlik rolleri Roller varsay lan olarak genelde aktif olurlar.

daneprairie.com. . The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www.

Veritaban Nesnelerini simlendirmek Veritaban ndaki bir nesneyi isimlendirirken ismi çift t rnak i areti ile çevreleyebilirsiniz. OE emas nda çok say da veri tipi mevcuttur.) ve @ i areti içerebilirler. . Veritaban linkleri periyot(. Bunu yapt n zda isimlendirme kurallar ndan baz lar na uyman z gerekmez. Bir SQL komutundaki isimler büyük harfle çevrilirler. ema. Örnek emalar Oracle örnekleri için ortak bir platform sa lar. Karma kl klar na ba l olarak farkl emalar bulunur. Oracle veritaban n n tam bir kurulumu s ras nda. SYSTEM emas nda herhangi bir ek nesne yaratmamal s n z. Ayn emalar içindeki nesneler farkl tablespacelerde bulunabilirler ve bir tablespace de i ik emalardan nesneleri tutabilir. HR: Human Resources ana ba l klar içeren basit bir emad r. Bu önerilmez çünkü e er bir ismi bir çift t rnak kullanarak isimlendirirseniz hep böyle kullanman z gerekir.ema Nedir? ema belirli bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u veritaban nesneleridir. ema nesneleri direct olarak veritaban verilerini gösteren mant ksal yap lard r. ema Nesnelerine Eri mek Database Administration sayfas ndan Schema k sm nda ema nesnelerine kolayca eri ebilirsiniz. Veri sözlü ünü read-only kullanabilirsiniz. Linklerden birini t klad ktan sonar Result sayfas görüntülenir. QS: Queued Shipping emas Oracle Advanced Ouerying özelliklerini göstermek için kullan lan emalar kümesidir. viewlar. emalar Bir veritaban yarattt n zda belirli emalar veritaban yla beraber yarat l r. OE: Order Entry emas orta seviyede karma kl a sahiptir. Not: tablespace ve emalar aras nda bir ili ki yoktur. çekirdek veritaban yla beraber örnek emalar otomatik olarak yüklenir.SYS emas ndaki nesneler herhangi bir kullan c veya veritaban taraf ndan de i tirilmemelidir ve SYS kullan c s n n emas nda hiç kimse bir tablo yaratmamal d r. Search k sm nda belirli bir nesneyi aramak için ema ismini ve nesne ismini girebilirsiniz. Veri sözlü ü kullan c lar ema nesneleri ve depolama yap lar hakk nda bilgileri içerir. Çift t rnak ile isimlendirilmemi isimler büyük harfle tutulur ve case sensitive de ildirler. Veri sözlü ü veritaban yarat ld zaman SYSTEM tablespaceinde yarat l r ve DDL komutu çal t r ld nda Oracle veritaban sunucusu taraf ndan güncellenir. PM: Product media emas multimedia veri tiplerine ayr lm t r. dolar($) ve diyez (#) i aretini içerebilir. emaya sahip olan kullan c yla ayn ada sahiptir. SH: Sales History emas büyük miktarlarda veri gerektiren örnekler için kullan l r. ema nesneleri tablolar. indeksler gibi yap lar bulundururlar. OC(Online Catalog) alt emas nda OE emas nda bulunan nesne ili kisel veritaban nesnelerinin toplulu udur. Veri sözlü ü Oracle veritaban n tan mlayan tablolar toplulu udur. Enterprise Manager kulland n zda veri sözlü üne viewlar üzerinden ula rs n z. SYSTEM emas : Yönetimsel bilgileri içeren tablolar ve viewlar ve de i ik Oracle araçlar nca kullan lan içsel tablolar ve viewlar içerir. Çift t rnak içine al nmayan isimler veritabn n z n karakter kümesinde bulunan alfanümerikkarakterleri ve altçizgi. Bunlardan 2 tanesi önemlidir: SYS emas : Veritaban n n veri sözlü ünü olu turan tüm temel tablolar ve viewlar SYS emas n n içinde yarat l r.

UROWID: Indeks kullan lan tablolarda sat rlar n mant ksal adresini gösteren 64 taban ndaki stringdir. LONG RAW: Raw binary verinin de i ken uzunlu u 2GB kadar olabilir. Ancak tablolar ve indeksler farkl isim alan nda bulunurlar. Tablolar ve viewlar ayn isimalan nda oldu u için. ROWID: Tablodaki sat r n unique adresini gösteren 64 taban nda string bir de erdir. Maksimum büyüklü ü 2000 byted r. INTEGER:Bu NUMBER veri tipine e ittir. Yani farkl emalardaki 2 tablo farkl isim alan ndad r ve ayn isimde olabilirler. TIMESTAMP: Y l. ROWID pseudo sütunu ile döndürülür. dakika saniye de erlerini tutar.0) NCHAR(length): NCHAR veri tipi Unicode veri tpidir. Maksimum büyüklü ü 4000byed r. Bir prosedür veya fonksiyon yaratt n zda her eleman n veri tipini tan mlamal s n z. ayn ema içindeki bir tablo ve view ayn ismi ta yamazlar. FLOAT: ANSI veri tipidir. Maksimum büyüklük 2000 bytet r. ay ve gün de erlerini ayn zamanda saat. scale ise -84ten 127e de i ir. E er istenen nesne için uygun bir isimalan bulunamazsa Oracle hata dönürür. Oracle SQL komutunun içeri ine göre nesneyi uygun isimalan na yerle tirir. NUMBER: Scale s ve precision p k s mlar ndan olu ur. E er sütun uzunlu undan daha k sa bir de er girlirse Oracle uzunlu u bo lujklarla tamamlar. . SQL sorgusunda bir nesne ça rd m z zaman. De i ken büyüklüklü veya sabit büyüklüklü karakter kümeleri desteklenir. Tablolardaki Veri Tiplerini Tan mlamak Bir tablo yaratt n zda her sutuna ait veri tipini tan mlamal s n z. Bu yüzden ayn emadaki tablo ve indeksler ayn isimde olabilirler. VARCHAR2: Maksimum büyüklü ü byte veya karakter olan de i ken uzunluktaki karakter stringidir. Maksimum büyüklü ü 4000 byted r. Oracle veritaban n sahip oldu u veri tipleri: CHAR: Byte büyüklü ündeki sabit uzunluktaki karakter verileri içindir.(p. LONG: De i ken uzunluktaki karakter verilerinin uzunlu u 2GB veya 231-1byet olabilir. maksimum uzunlu u 4000 byted r ve bo luklarla tamamlanmaz.Çift t rnak içine al nan isimler herhangi bir karakter yada noktalama i areti içerebilir. Bu veri tipleri alabilecekleri belirli de erlere sahiptirler. NVARCHAR2 (length): Unicode veri tipindedir. RAW(size): Raw binary veri uzunlu u byte büyüklü ündedir. NCHAR veritaban karater kümesi kullan l r. DATE: Saniyeye kadar zaman ve tarihi tutar. NCHAR tipine benzer. BLOB: Binary large object CLOB:Tekbir byte veya çoklu byte karakterleri içeren character large object . Maksimum 2000 byte. Veritaban ndaki her ema içerdi i nesneler için kendi isimalan na sahiptir. VARCHAR2 için uzunluk belirtmelisiniz.(binary precision p bulunur) Default precision 126 binarydir veya decimal 38dir. Veritaban n yarat rken ulusal karakter setini tan mlamal s n z. ema Nesnelerinin simalanlar Oracle veritaban ema nesnelerinin referanslar n çözmek için isimalanlar kullan r. Ancak hem çift t rna a al nan isimler hem de al nmayan isimler çift çift t rnak i areti içermemelidir. RAW de eri için bir büyüklük belirtmelisiniz. FLOAT veri tipi kayan noktal say d r. Default ve minimum 1 byte. NCHAR sutununa sahip bir tablo yaratt n zda sütun uzunlu unu karakter olarak tan mlamal s n z. NCHAR alan na CHAR bir de er yerle tirebilirsiniz tam tersi gerçekle mez. Nesneyi yerle tirdikten sonra Oracle yap lmas istenen i lemi gerçekle tirir. Precision 1 den 38 e .

Referential integrity kurallar bu ili kilerin saklanaca n garanti eder. 3 Create e bas l r. NOT NULL: Default olarak tablodaki tüm sütunlar null de ere izin verir. 2 E er ema ad n biliyorsan z ema k sm nda tümü yada bir k sm n girmelisiniz. . . Applya bas l r. 9 OK bas l r. 3 Yeni sütunun ad . PRIMARY KEY: Veritaban ndaki her tablo en çok bir PRIMARY KEY k s t na sahiptir. 5 Tablo ad Name sahas na girilir. Create Table sayfas gelir. Bu k stta foreign key ayn tablonun birincil anahtar na referans eder.Primary key null olamaz. Heap Organized Continue butonun bas larak kabul edilir. Tablo organizasyonu sayfas gelir. Her tablo sütun ve sat rlardan olu ur.Tablo Yaratmak ve De i tirmek Tablolar. 4 Default de erler olna Standart. 6 ema ismi Schema alan na girilir yada yandaki buton kullan l r. E er ema ad n bilmiyorsan z ema alan n n yan ndaki buton t klan r. Tablo sayfas gelir. Kullan c lar n ula abilecekleri tüm verileri tutarlar. Bu k s t ile employees tablosundaki department_id sutununa ait her de erin departments tablosunun birincil anahtar olan department_id ile uyumlu olaca n garanti eder. UNIQUE: Bu k s t bir sütundaki veya sütun toplulu undaki her de er tekil olmal d r. Bir veya daha fazla sütunun de erleri tekil tan mlay c olul tururlar. Örnek olarak sütun eklemek için: 1 Table sayfas nda tabloyu seçip Edite bas n 2 Edit Table sayfas nda sütun eklem seçene i seçilir. Belirtilen bir sütun veya sütun kümesindeki de erle ba ka bir sat rda tekrar edilmemelidir.Belirtilen sütun veya sütunlardaki de erle ba ka bir sat rda tekarar edilemez. 7 Tablespace ismi girilir veya yandaki buton yard m yla eçilir. Ba ka bir referential integrity k s t da self-referential integritydir. veritaban n temel veri depolama birimidir. Güncelleme mesaj görülür. Null bir de er olmamas d r.sütun de erine k s t uygulamak için kullanabilirsiniz. veri tipi ve büyüklü ü girilir. 8 Sütun k sm nda sütun ad ve veri tipi girilir. 4 Update mesaj belirir. Tablo yaratmak Enterprise Manager kullanarak tablo yaratmak 1 Administration sayfas nda Schema k sm nda Table t klan r. ema penceresi belirir. Sütun listesi gelir. PRIMARY KEY 2 durumu garanti eder: . Tabloyu de i tirmek Enterprise Manager kullan larak tablolar de i tirilebilir. Örne in employees tablosunda department_id foreign key olsun. Veri Bütünlü ünü Anlamak Bu bütünlük k s tlar n . Referential integrity k s t tablonun her sat r için foreign key de erinin parent key ile uyu mas d r. Her sat r n primary key olan sütunlar nda bir de er olmal d r Oracle PRIMARY KEY k s t n indeksler kullanarak yap lmas na zorlar Referential integrity constraints: li kisel veri taban ndaki de i ik tablolar ortak sütunlar sayesinde ili kilendirilebilir ve sütunlar n ili kilerinin yönetildi i kurallar devam etmelidir. NOT NULL k s t bir sütunun null de eri almamas d r.

View Data: Tablo üzerinde bir select sorgusu çal t rabilirsiniz. Run Segment Advisor: Bu araç ile nesnelerin kullan lmayan alanlara sahip olup olamad klar anla labilir ve gelecek için alan gereksinimi tahmininde bulunulabilir. Create Like: Bu seçenek ile eçti iniz tablo özelliklerine sahip bir tablo yaratabilirsiniz. Create Trigger : Tablo seviyesindeki trigger tablo üzerinde bir olay oldu unda çal an PL/SQL blo udur. Shrink Segment: mevcut alanalr s k t rarak yer açmaya yarar. Reorganize: Reorg Sihirbaz sayesinde indeks veya tablolar yeniden olu turabilir. 1 Data Administration sayfas n n ema k sm nda Tables eçene i seçilir. Veri sözlü ünde istatistikler tutul ur ve ücretli bir optimizer taraf ndan kullan l r. Sorguyu de i tirmek isterseniz Refine Query butonuna bas n. Tablo Özelliklerini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablo özellikleri görülebilir. Show Dependencies: Bu tabloya ba l olan nesneleri ve bu tablonun ba l oldu u nesneleri gösterir. Yarat ld nda tablo bo olacakt r. Veriyi de i tiremezsiniz. Bu tahminler geçmi davran lara göre yap l r. stenilen sonuçlar üretmek için Query k sm n kullanabilir. nesneleri farkl tablespacelere ta yabilir veya belirli neslerin depolama özelliklerini iyile tirebiliriz.K s tlar Tan mlamak Bir tabloya k s t eklemek için: 1 Table sayfas ndaki tabloyu seçin ve Edite t klay n 2 K s tlara t klayal m. . Tablo sahibi di er kullan c lara baz haklar vermelidir. Before delete gibi bir trigger ile bu sa lanmal d r. 2 Tablolardan istenilen seçilir ve view butonuyla tablonun özellikleri görülür. E er employees tablosundan silinen her veriyi ba ka bir tabloda tutmak istenirse kullanabilir. Tablo için Viewe Data sayfas belirir. 1 Tables sayfas ndan tablo seçilir. Günlük istatistikler SQL sorgular m z n performans n geli tirmede kullan l r. Generate DDL: Seçilen tabloda DDL komutu üretilir. 4 K s t tan mlayacak yugun bilgi girilir ve Oke bas l r. Tablo sayfas ndaki Refine Query görüntülemek istedi iniz sütunlar seçebilir ve WHERE ile belirtece iniz k s tlar tan mlayabilirsiniz. Gather Statistics: Gather Statistics sihirbaz optimizer istatistiklerini üretmeye ve de i tirmeye yarar. 2 Action menüsünden View Data seçilir. ba ak de i ikliklerde yapabilirsiniz. Grant Privileges: Default olarak tablo yaratold nda sadece sahibi üzerinde i lem yapabilir. Tablo ad n ve k s t isimlerini de i tirebilirsiniz. Bu sayfada herhangi bir sütuna t klayarak veriyi azalan veay artan s arad s ralayabilirsiniz. Results k sm nda tablo için sorgulanmam veri görülür. Indeksler sadece sütunlar üzerinde yarat l r. Create Synonym: Synonym tam bir tablo üzerinde bir isimdir. Create Index: Tablo üzerinde indeks yaratabi lirsiniz. Synonym private veya public olabilir. Tablolarla Yapabileceklerimiz Bir tablo seçip a a daki i lmeleri yapabilirsiniz. tablo üzerinde tan ml tüm k s tlar Constraints sayfas nda gösterilir. Tablo çeri ini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablonun sat rlar kolayca görülebilir. Sütun silip ekleyebilir. 3 stenilen k s t seçilir.

Flashback Table: Bu özellik izin bir tabloyu belirli bir andaki haline dönürebilmenizi sa lar. Kazayla bu kullan c veya uygulam taraf ndan de i tirilmi tablolar için geri yükleme sa lar. Tabloyu indeksler,tiriggerlar gibi tüm özellikleriyle geri yükleyebilirsiniz. Bu veritaban online oldu unda sadece istedi imiz tablo rollback yap larak sa lan r. Flashback by Row Versions: Flashback Versions Query metadatay ve belirli bir zaman aral ndaki tarihsel veriyi sorgulam n z sa lar. Indeks Yaratmak Injdeksler tablolarla ili kili olan seçimlik yap lard r. Veri getirilirken performans n artmas için olu turulurlar. Oracle indeksi tablo verilerine do rudan ula mak için bir yol sa lar. Indeksler tablo üzerindeki bir veya daha fazla sütun üzerinde olu turulurlar. Bir indeks yarat ld ktan sonra otomatik olarak Oracle sunucusu taraff ndan sürdürülür ve kullan l r. Tablo verisindeki sat r ekleme, güncelleme, veya silme gibi bir güncelleme i lemi otomatik olarak indekslere ayarlan r. Administration sayfas n n Schema k sm n n alt nda Index t klan r. Indeks özelliklerini görebilir. Veya bir indeksle ba lant lar n görmek için Actions menüsü kullan labilir. Indeksler aç kca veya kapal olarak tablodaki k s tlara göre yarat l rlar. View Nedir? Viewlar bir veya daha fazla tablo veya di er viewlar n içindeki verinin düzenlenmi bir gösterimidir. Depolanm sorgular olaraka dü ünülebilir. Viewlar gerçekte veri içermezler ancak temel ald klar tablodan veri derlerler. Bu tablolar viewin temel tablolar olarak adland r l rlar. View Yaratmak Tablolar gibi viewlarda sorgulanabilir, güncellenebilir, sat r eklenebilir ve sat r silinebilr ancak baz k s tlar vard r. View üzerinde yapt m z bütün i lemler view n temel tablolar n etkiler. View ile tablonun sat r ve sütunlar na eri imi k s tlayarak belirli bir güvenlik sa lar. Ayr ca veri karma kl n gizleyerek karma k sorgular saklar. Administration tab n n Schema k sm nda Viewsa t klayarak mevcut viewlar görebilirsiniz. Sequence Nedir? Sequence pekçok kullan c n n unique tamsay üretebilece i veritaban nesnesidir. Genellikle sequenceleri primary key de eri üretmek için kullan r z. Name: Sequence ismi Schema: Sequencein sahibi Type: Artan veya azalan s rada olaca n gösterir. Maximum value: Sequencein olu turabilece i maksimum de eri belirtir. Bu tamsay de er 28 veya daha az basamakl olur. Bu minimum ve ba lang ç de erinden büyük olmal d r. Defaultu Unlimitedir. Unlimited artan sequence için 1027 ,azalan için -1dir. Minimum value: Sequencein minimum de erini belirtir. Bu tamsay 28 basamakl veya daha az olabilir. Ba lang ç de erinden az veya e i, maksimum de erden az olmamal d r. Defaultu unlimitedir. Unlimited artan için 1, azalan için -1026 d r. Interval: Sequence numaralar aras nda bir aral k belirlemelisiniz. Tamsay de eri pozitif veya negatif olabilir, ancak 0 olamaz. Bu de er 28 veya daha az basamak olmal d r. Cycle values: Artan sequence maksimum de erine ula t ktan sonra, minumum de erine döner. Azalan squence minimum de erine ula t ktan sonra maksimum de erine döner. E er bu seçene i seçmezseniz sequence de eri bitince hata döner.

Order Values: Sequence numaralar n bir s ra ile üretilmesini sa lar. Bu seçenek sequenci tarih bilgisi olarak kulllan yorsan z faydal d r. Sequencein s ral olmas primary key üreten sequencelar için önemli de ildir. Cache Options: Daha h zl eri im için kaç tane sequencein bellekte tutulaca n d eridir. Bu tamsay ençok 28 basamak olabilir. Bu parametre için minimum de er 2 dir. Dönen sequencelar için bu de er dönen de er miktar ndan az olmal d r. Sequence Kullanmak SQL komutlar nda pseudo sutunlar kullanarak sequence de erlerine ula abilirsiniz. CURRVAL: Sequencecin o anki de erini döndürür. NEXT VAL: Sequence artt r r ve bir sonraki de eri döndürür. Bu 2 de eri sequence ad yla beraber kullanmal s n z. NEXTVAL e ilk eri im sequencein ba lang ç de erini döndürür. Daha sonraki eri imlerde NEXTVAL sequence de eri bir artt r larak yeni de er döndürülür. CURRVALe her eri im sequencein o anki de erini döndürür.

Veri Yönetimi SQL Yoluyla Verileri De i tirme Veritaban içinde verilerin de i tirilmesinin temel yolu DML(Data Manipulating Language) ifadeleridir.
SQL> INSERT INTO employees VALUES 2 (9999,'Bob','Builder','bob@abc.net',NULL,SYSDATE, 3 'IT_PROG',NULL,NULL,100,90); 1 row created. SQL> UPDATE employees SET SALARY=6000 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row updated. SQL> DELETE from employees 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row deleted.

INSERT Komutu Basit bir INSERT komutu veritaban nda ayn anda 1 sat r olu turur. INSERT komutu alt sorgularla birlikte ça r ld nda veritaban nda 1den fazla sat r olu turur. Bu yönteme INSERT SELECT yöntemi denir.
insert into dept_80 (select * from employees where department_id = 80);

Bu sorgudaki dept_80 tablosu ile employees tablosu yap sal olarak ayn d r. Ama tablonun kolon isimleri farkl olabilir. Kolonlar n de erleri birbirleriyle uyu acakt r. Bütün gereksinim veri tiplerinin uyu mas d r. Mesela :
insert into just_names (first, last) (select first_name, last_name from employees);

Burada just_names tablosunun 2 alan vard r ve employees tablosundaki first_name ve last_name alnlar yla ayn tiptedir. Bu yöntemle 1 tablodan ba ka tabloya veri aktar labilir. UPDATE Komutu Update komutu tablo içinde sat r düzenlemek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r düzenlenebilir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar de i tirilir. WHERE art na hiçbir sat r uymaz ise hiçbir sat r güncellenmez. DELETE Komutu DELETE komutu tablodan sat rlar silmek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r silinir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar silinir. WHERE art yla hiçbir sat r uyu mazsa hiçbir sat r silinemez. Hiçbir sat r silinemedi inde hata dönmez. 0 sat r silindi diye mesaj verir. COMMIT ve ROLLBACK Komutlar Varsay lan olarak DML komutlar COMMIT edilmez. Baz araçlar n her komutta veya bir grup komuttan sonra COMMIT etme özellikleri ayarlanabilmektedir. COMMIT ve ROLLBACK ten önce de i iklikler bekleme durumundad r. De i en verileri sadece de i ikli i yapan kullan c n n görmesine izin verilir. Di er kullan c lar verinin de i memi halini göreceklerdir. Bir kullan c veriyi de i tirirken di er kullan c lar veri üzerinde DML kullanamazlar. Varsay lan olarak ba kalar n n de i tirdi i veriyi de i tirmek isteyen kullan c

ORDPLUGINS. SYS. CTXSYS. and XDB emalar metadata içerdi i için export edilmez.ilk kullan c de i ikliklerini aktif edene kadar bekleyecek. veriyi veya her ikisini birlikte export edebilece iniz seçenek sunuluyor. UNIQUE kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde NULL hariç ayn de eri alamazlar. LBACSYS. Import zaman nda tablo tan mlamas n n var oldu u varsay l r. Bütünlük K s tlamalar ve DML DML ifadeleri çal t r l rken bütünlük k s tlamalar na bak l r. Burada max say da yapabilece iniz paralel export say s n . 3-)Database seçtiyseniz direkt olarak Option page e dü ersiniz. Sahibi olmad n z eman n tablolar n export etmek için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahip olman z gerekmektedir. Buna full export denir. 2-)E er schema veya tables seçmi seniz bir sonraki pencerede schemalar veya tablolar seçtirir. PRIMARY KEY kolonlar: UNIQUE KEY ve NOT NULL kolonlar kurallar uygulan r. FOREIGN KEY kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde birincil tabloda mutlaka bulunmal d r. MDSYS. Data Pump Export Oracle n Data Pump hizmeti bir veritaban ndan di erine yüksek h zla veri transferi için kullan l r. NOT NULL kolonlar: INSERT i leminde verisiz ekleme yap lamaz. E er sizin EXP_FULL_DATABASE rolünüz yoksa sadece kendi sahip oldu unuz emay export edebilirsiniz. Bu otomatik olarak Oracle n kilitleme mekanizmas taraf ndan kontrol edilir. kalan zaman tahmin gibi bilgiler vard r. Tabi bunu yapabilmeniz için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahibolmal s n z. nekadar büyük export yapabilece inizi. UPDATE i leminde bir de er null yap lamaz. DELETE i leminde birincil tabloda en az ndan 1 sat r bulunmal d r. Schema = Bu yöntem bir veya daha fazla eman n tüm nesnelerini export etmeye yarar. CHECK kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde de erler k s tlama durumlar ile kar la t r lmal . 1-)Birinci sayfada export tipini ve host oturum bilgilerini girmeniz gerekmektedir. Content = Metadatay . Bu modda tablo tan mlamalar export edilmez. ORDSYS. Database = Bütün veritaban n export eder. . Tables = Bu yöntemde sadece belirli tablo kümeleri export edilir.

4-)Options = Bu sayfa veri dosyalar n n tekrar kullan m n ayarlamak.Flashback = Belirli bir zamanda tutarl export al r.dmp. dosya ismi ve export dosyalar için maximum boyutu belirleyebilirsiniz. Bunu kopyalayabilir ama de i tiremezsiniz. Planlama sayfas i leri planlamak için kullan l r.dmp. log files ve SQL files lara server temelli dizin yollar yla eri ilir. 6-)Review = Bütün bu yap lan i lerin PL/SQL kodlar n görmek için kullan l r. otomatik olarak directory üzerinde okuma ve yazma nesne yetkisi verilirsiniz . 5-)Schedule = Planlamak için kullan l r. 6-)Son sayfa Review . Ve bu yetkiyi di er kullan c lara ve rollere verebilirsiniz. diye de di er paralel exportlar isimlendirilir. Burada export alaca m z dizin ismi.dmp. expa02. bütün bu ad mlarda yap lan i lemlerin PL/SQL kodunu görebilirsiniz.dmp. 3-)Re-Mapping = Bu sayfa bir önceki sayfadaki select objects de nesne seçmi iseniz gözükür.dmp. Data Pump için directory nesneleri gibi directory yollar n da belirlemek gerekir. . Expb%u=> expb01dmp. expa03. expa04.dmp. expb02. Dosyalar n s ras için %U de i keni kullan labilir. Maintenance-> Import From Files 1-)Files=Yüklenecek dosyan n yolu ve ad belirlenir. expb04. expa%u => expa01. Directory olu turdu unuz zaman. Query = Sadece veriler al n r. Bu sayfada her bir kullan c n n verilerini yine kendisinin emas na m yoksa farkl kullan c lar n emalar na m yüklenece ini belirleyebilirsiniz. 5-) Bir sonraki sayfa schedule . diye gider. DIRECTORY Objects Data Pump program server tabanl veya temelli oldu undan dump files. expb03. Görsel arayüzden yapabilece iniz gibi CREATE_DIRECTORY komutuyla da directory nesnesi olu turulabilir. Dosya sistem üzerinde directory object ismini directory yoluna haritalar.dmp. Data Pump Import Data Pump export ile olu turulan dosyay geri yüklemek için kullan l r. nesne olu turma hatalar ve kullan s z indexler için kullan l r. 2-)Select Objects= Bu sayfa sadece Files sayfas nda belirli nesneleri import etme seçildi inde gözükür. 3 seçene iniz var: Belirli dosyalar Belirli emalar Belirli tablolar Log dosyalar n olu turur ve host U/P bilgilerini girebilirsiniz. 4-) Bir sonraki sayfa files .

Log File= SQL*Loader çal maya ba lad nda log dosyas olu turur.Bölüm: Seçeneklidir. 1. E er dosyay (log) olu turamaz ise çal ma sonland r l r. 2. . Örnek bir Control File= 1 2 3 4 5 -. verileri nereye ekleyece ini anlat r.S.DAT BADFILE sample. band boyutu. Discard File= Sadece ihtiyaç duyuldu unda olu turulan bir dosyad r. SQL*Loader ile kullan lan baz dosyalar: Input Data Files = SQL*Loader n içinden veri okudu u Control File içinde belirtilen 1 veya 1den fazla dosyad r. SQL*Loader SQL*Loader harici dosyalardan oracle veritaban na veri yükler.This is a sample control file LOAD DATA INFILE SAMPLE. variable record format olabilir. gibi bilgileri anlat r. Genelde 3 bölümden olu ur. niz büyük küçük harfe duyarl ysa buna da dikkat edin ve do ru format kullan n. Not: Oracle sizin belirledi iniz directory gerçekten var m yok mu diye do rulamaz. Kay t format Control file içinde INFILE ile belirtilir. Bu dosya. Veri dosyalar fixed record format. nas l parse edip yorumlayaca n . Giri geçersiz oldu u zaman veri dosyas kay tlar SQL*Loader taraf ndan reddedilir. Bad File = SQL*Loader veya oracle veritaban taraf ndan reddedilen kay tlar içerir. SQL*Loader i leminden kabul edildikten sonra bir tabloya kay t olarak eklenmek üzere ORacle veritaban na gönderilir.Bölüm: Oturum bilgilerini tutar.DIRECTORY nesnesi olu turabilmeniz için CREATE ANY DIRECTORY sistem yetkisine sahip olman z gerekmektedir. E er . SQL*Loadera Yüklenecek veriyi nerede bulaca n Verinin format n n nas l olaca n Yap land rma (bellek yönetimi.dsc ) . SQL*Loader a veriyi nerede bulaca n . Ama varsa da veri dosyas n içerir. Ve e er bu dosyan n olu turulmas n istiyorsan z aktif etmelisiniz. Çok güçlü bir çözümleme motoruna sahiptir. Control file içindeki kriterlere uymad için süzülerek yükleme d na al n r. de geçerli bir directory belirledi inize dikkat edin.S. reddedilen kay tlar. kaç kay t atlanaca . INFILE ile verinin nerede bulundu unu söyler. i directory içindeki dosyalar n güvenli ini kontrol edecektir. Sat r say s . yükleme kesilme yönetimi. E er oracle veritaban bu sat r n geçerli oldu una karar verirse tabloya ekler.Bölüm: 1 veya 1den fazla INTO TABLE blo u içerir. Control File. 3. Veri dosyas n n içindeki veri formatlar na baz k s tlamalar koyar.S. Control File=SQL*Loader n anlayaca bir dilde yaz lm text dosyad r. Log file yükleme detaylar n içerir. SQL*Loader Control File SQL*Loader Control File DDL komutlar n içeren bir text dosyad r. E er bir kay t format belirlenmemi se varsay lan olarak stream record format olur. E er sat r geçersiz kabul kabul edilirse reddedilir ve SQL*Loader onu BAD FILE a koyar. Bu nedenle .bad DISCARDFILE sample. SQL*Loader perspektifinden bak ld nda dosya içinde veriler kay tlar olarak organize olmu tur.

.. INFILE <datafile_name> fix n söylenmektedir. WHEN ifadesi yükleme i lemine baz k s tlamalar koyar. Aç klamalar -. empno POSITION(45) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. 4. . sal POSITION(51) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "TO_NUMBER(:sal. 9 TRAILING NULLCOLS 10 (hiredate SYSDATE. Bu nedenle en az esnek olan format budur. 8. 3. job POSITION(7:14) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE NULLIF job=BLANKS "UPPER(:job)". 7. bütün kay tlar ayn boyuttad r. Input Data and Datafiles Fixed Record Format Fixed Record Formatl bir dosyada. 10. INTO TABLE tablo. DISCARDFILE elenen. CONSTANT ifadesinin SQL*Loader için özel bir anlam oldu undan ayr lm t r. BADFILE reddedilen kay tlar içerir. Potansiyel bir karma kl ktan kaç nmak için CONSTANT ifadesini kullanmamak gerekir. INFILE yüklenecek veri dosyas n belirtir. alanlar ve veri tiplerini belirlemenizi sa lar. CONTROL FILE hat rlat c s alanlar n listesini içerir.ile ba layan sat r aç klamad r. Daha önce yar da kesilmi bir yükleme i lemi varsa CONTINUE LOAD DATA ifadesi kullan lmal d r.6 APPEND 7 INTO TABLE emp 8 WHEN (57) = .ile ba lar. saf d b rak lan kay tlar içerir. Büyük küçük harfe duyars zd r. NULLIF mgr=BLANKS. TRAILING NULLCOLS ifadesi SQL*Loader a kay t içinde yer almayan kolonlara null kolon olarak dikkate almay sa lar. LOAD DATA ifadesi SQL*Loader a yeni bir yükleme i leminin ba lad n söylüyor. $99.dat "fix 10" into table example fields terminated by . deptno POSITION(1:2) INTEGER EXTERNAL(3) NULLIF deptno=BLANKS. Her kayd n n byte uzunlu unda olaca load data infile example. 2. 5. 9. Control File Syntax Consideration Syntax free-formatt r.999. mgr POSITION(28:31) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. E er tablo bo ise INSERT kullan l r. APPEND veri eklenecek tablonun içi bo de ilse sonuna ekleyerek devam etmesini sa lar. ename POSITION(34:41) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "UPPER(:ename)". Bu di er variable stream formattan daha iyi sonuç verir. 6.99 )". comm INTEGER EXTERNAL ENCLOSED BY ( AND % ":comm * 100" ) 1.

cd. Ama baz karakterler ise char_string olarak dü ünülebilir : \n newline \t yatay tab \v dikey tab \r return E er terminator_string belirtilmemi se \n al n r. Her kay t 10 byte uzunlu undad r.fghi 0003. (Veya di er sat ra geçme anlam na gelir.klmn Örnekte fixed record formatl bir veri dosyas vard r.kay t = 12 byte Stream-Record Format Stream-Record Formatl dosyada kay t uzunluklar say ile belirlenmez. Bu say 40 dan büyük olursa hata al n r.) Variable-Record Format Variable-Record Formatl bir dosyada her kay t ba nda o kayd n kaç bytedan olu aca belirtilir.abcd 0002. INFILE <datafile_name> [ str_terminator_string ] Terminator string ya char_string ile ya da X hex_string ile belirtilir.col2 char(7)) example.im.kay t = 10 byte. Ama bununda performanstan kayb vard r. Veri dosyas n n 3 fiziksel kayd var. 012my. 10. Bu fixed-record formata göre daha esneklik sa lar.(col1. SQL*Loader kay tlar sonundaki record terminator ile ay r r. INFILE datafile_name var n Bu gösterimde n kay t uzunlu u alan n gösterir.name is.dat: 009hello. " Bu örnekte kay t uzunlu u alan 3 byte ile gösterilmi tir. En esnek formatt r. X hex_string= hexadecimal formatl byte stringdir. Char_string= Tek veya çift t rnakla sonland r lan karakter stringine denir. byte ise return anlam na gelir.dat "var 3 into table example fields terminated by . Her kay tta 9 byte karakter vard r. Stream formata göre daha performansl d r. load data infile example. optionally enclosed by (col1 char(5). Belirtilmez ise varsay lan olarak 5 al n r. 1. 2.kay t = 9 bytel k. . Terminator_string baz özel (yazd r lamayan) karakterler içerirse X hex_string olarak belirlenmeli. col2) example. 010world.dat: 0001. 3.

Direct ve Conventional Path Loads K yaslamala Veri kaydetme metodu:Conventional Path Loads verileri kaydetmek için SQL ve COMMIT kullan r. K s tlamalar n Gerçekle tirilmesi: Conventional Path Loads s ras nda.world. Kriterlere uymayan sat rlar reddedilir.bond. kay tlar alan baz nda parse edilir. ç kaynaklar data save den sonra da t lmaz. Direct Path Load.load data infile example. sadece bütün veritaban bloklar veritaban na yaz l r. Direct Path Loads Oracle veri dosyalar na veri bloklar n yazmak için veri kaydetme kullan r. Data save transaction sonland rmaz. FOREIGN KEY ve CHECK k s tlamalar in aktif edilir ve çal man n sonunda aktif edilir. Kümelenmi ve kümelenmemi tablolara veri eklenebilir. Loglama farklar : Conventional Path Loading herhangi bir DML ifadesine benzer redo giri leri üretir. Herbir yükleme i lemi birkaç transaction içerebilir. Direct Path Load kullan rken redo giri i üretilmedi i durumlar : Veritaban NOARCHIVELOG modundaysa Veritaban ARCHIVELOG modundaysa ama loglama inaktif ise loglama NOLOGGING özelli ini ayarlamakla veya control file içinde UNRECOVERABLE ifadesini kullanarak inaktif edilebilir.| james. Yükleme s ras nda. Veritaban ARCHIVELOG modunda olmad kça online redolog file giri leri olu maz. Direct Path Loads s ras nda k s tlamalar öyle yönetilir: Diziler olu turuldu unda NOT NULL k s tlamalar kontrol edilir. Çünkü di er sat rlara ve tablolara referans eder.dat "str |\n into table example fields terminated by . COMMIT i lemiyle kay t dizileri eklenir. bütün aktif k s tlamalar gerçekle tirilir. Control file da belirtilen tabloya eklemek için dizi olu turulur. Direct Path Load bütün oracle veri bloklar n olu turmak için alan özelliklerini kullan r ve bloklar oracle veri dosyalar na direkt yazar. optionally enclosed by (col1 char(5). veritaban tampon önbelle ini bypass geçer ve SGA ya sadece extent yönetimi için eri ir. 2-Direct Path Load:Bellekte veri bloklar olu turulur ve bu bloklar extendler içine kaydedilir.| Loading Methods SQL*Loader 2 veri yükleme yöntemi sunar. CHECK k s tlamalar in aktif . Veri kaydetmenin COMMITten fark : Veri kaydetme an nda. " 1-Conventional Path Load : Veri sat rlar n eklemek için dizi olu turur ve INSERT ifadesini kullan r.dat: hello. Her bir data save de indexler güncellenmez. col2 char(7)) example.

Maintenance > Utilities ->Load Data From 3. 8. Maintenance -> Utilities ->Load Data From u ad mlarla yükleme yap labilir: 1. EM ye SYS olarak giri yap n z. Kilitleme: Direct Path Load i lemi sürerken di er transactionlar tabloda de i iklik yapamaz. . lem ba ar l bir ekilde tamamlanm sa status(durum) sayfas gözükür. View Job ile yap lan i in özetini görebilirsiniz. Derhal çal mas için Immediately to run seçilir. Sadece küçük say da sat rlar geni tabloya yaz l yorsa conventional loads kullan l r. 4. Yüklenen verileri onaylars n z. Loading Method seçilir (Direct Path Laoding) 6. direct path load öncesinde in aktif edilir ve çal man n sonunda tekrar aktif edilir. INSERT Tetikleyicileri: WHILE INSERT tetikleyicileri conventional load s ras nda tetiklenirse. PRIMARY KEY ve UNIQUE k s tlamalar çal ma s ras nda ve sonras nda kontrol edilir ve ihlal edilmi se in aktif edilebilir. Ayarlamalar tekrar gözden geçirme 9. çünkü onlar SQL fonksiyonlar n kullanabilir.edilir. ismi ve tan mlamas yap l r. Data file n tam yolunu girin. Control File n tam yolunu girniz ve host makinan n oturum bilgilerini giriniz. Generate Log File 7. E er referans edilen nesne çal ma sonunda eri ilmezse inaktif kal r. 5. 10. Loading Data With SQL*Loader Harici bir kaynaktan veritaban na veri ekleme sihirbaz ile de yap labilir. Kümelenmi tabloya yükleme:: Direct Loads kümelenmi tabloya veri ekleyemez conventional laod ekleyebilir. 2.

The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .com.This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie.

ki isel bilgilerinize yetkisiz kullan c lar n eri imi k s tlanmal d r. Genel olmayan veritaba aktiviteleri saptand nda. Oracle kullan c aktivitelerini ve üpheli davran lar izlemek için çok fazla araç sunmaktad r. Veri ve servislere eri imi k s tlama Bütün kullan c lar bütün verilere ula amamal d r.Veritaban Güvenli i Oracle Veritaban 10g endüstrinin en iyi güvenlik arabirimi sa lar. sa l k bilgileriniz. Eri im k s tlama en az yetki prensibini içerir. Parola için basit kurallar takip edilerek sistem güvenli i fazlaca art rmak mümkündür. Ancak bu arabirimin etkili olabilmesi için veritaban yöneticilerinin a a daki ad mlar takip etmesi gerekir ve veritaban sürekli izlemelidirler. Daha güçlü yetkilendirme yöntemleri de vard r. letme ortamlar nda bütün güvenlik özellikleri Oracle n tavsiye etti i ekilde yap l rsa güvenli i en üst düzeye ç karabilirsiniz. mü teri beklentileriniz. kredi kart bilgileriniz. ara t rma sonuçlar veya di er gizli bilgileri sorguluyor ise bunu fark edip müdahale etmek bilgi h rs zl n tespit etmenin ilk ad m olabilir. En az yetki prensibini uygulama Oracle 10g veritaban endüstrisinde güvenlik alan nda veritaban sunucular n n lideridir. Oracle veritaban na k s tl eri im için çok iyi bir yetkilendirme mekanizmas sunar. kemik dokusu yap s gibi biometrik özelliklerine göre yetkilendirme üpheli aktivitelerin izlenmesi Bazen yetkili ve yetkilendirilmi kullan c lar bile sisteme zarar verebilir. örne in ki iye özel olan parmak izi. örne in bir çal an aniden çok büyük miktarda kredi kart bilgisi. daha En az yetki prensibi . Gömülü güvenlik özelliklerini ve temel güvenlik prensiplerini do ru bir ekilde kullanmak veritaban n ataklara ve sald r lara kar güvenli yapacakt r. Kullan c y yetkilendirme için en çok kullan lan yöntem parolal eri imdir. irisi. Veritaban nda ne tuttu unuza ba l olarak i letme bilgileriniz. Kullan c lar yetkilendirme Eri im kontrolü yapmak için öncelikle sistem verilere kimin eri meye çal t n bilmelidir.

Oracle 10g ve 9i de O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY parametresi varsay lan olarak FALSE gelmektedir. . Ama. Bu da kullan c n n bilinçsizce veya bilinçli bir ekilde kendisini ve i ini ilgilendirmeyen verileri görmesini. Uyar : E er bu parametre TRUE ise. Ama siz kullan c ya * ANY TABLE sistem yetkilerini (mesela SELECT ANY TABLE veya UPDATE ANY TABLE) verirseniz bundan mutlaka bir fayda sa layacakt r. SELECT ANY DICTIONARY sistem yetkisini kullan c ya vermek onun bütün veri sözlü üne eri mesine izin vermektir. Veri sözlü ünü koruma Yönetici olmayan kullan c lar n veri sözlü üne eri mesine gerek yoktur. Oracle 8i ve daha önceki versiyonlar nda varsay lan olarak bu de er TRUE gelmekte ve siz istedi inize bu de eri veri sözlü ünü korumak için el ile FALSE yapmak zorunda idiniz. bir kullan c kötü niyetle veya yanl l kla DROP ANY TABLE sistem yetkisi ile veri sözlü ünün bir bölümünü silebilir. E er yönetici olmayan ve veri sözlü üne ihtiyaç duyan bir kullan c n z varsa sadece o kullan c n n eri imine izin verebilirsiniz. Bu yüzden veri sözlü ü tablolar n * ANY TABLE yetkisinden ç karmak FALSE için. kullan c n n görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan minimum yetki demektir. de i tirmesini engelleyecektir. GRANT komutunu kullanarak kullan c n n görmesi gereken özel veri sözlü ü nesnelerini görmesine izin verebilirsiniz. O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY ba lang ç parametresini yapman z gerekmektedir.En az yetki demek. Kötü niyetli kullan c lar veritaban n n içerdi i verilere de i tirebilecek veya sisteme zarar verebilecektir.

Bu da veritabanlar aras nda veya veritaban ile ba ka bir a servisi aras nda keyfi veri ileti imine sebep olur. Bu paketi PUBLIC e vermek kötü niyetli web siteleriden HTML yoluyla veri gönderilmesine izin vermek demektir. u paketlerin yanl kullan lma olas l daha yüksektir: UTL_SMTP:Veritaban n bir SMTP mail sunucu gibi kullanarak keyfi mail göndermeye müsaade eder. gereksiz yetkileri ve rolleri veritaban sunucusunun PUBLIC grubundan al nmal d r. lgili sistem bile enlerini test etmelisiniz. DBMS_* ve UTL_* paketlerinin ço u PUBLIC grubuna EXECUTE yetkisiyle verilm tir. Bu paketi PUBLIC e verirseniz yetkisiz ve gereksiz bir mail trafi i olur. En az yetki ilkesine dayanarak bunun gibi önemli paketlerden bu yetkileri geri almak gerekmektedir. UTL_FILE: E er do ru yap land r lmaz ise. Sonuç olarak herhangi bir uygulama UTL_FILE a eri ip keyfi veriler yazabilir. UTL_TCP: Veritaban taraf ndan d ar ya giden ba lant lar n ba ar l bir ekilde kurulmas na müsaade eder. Do ru yap land rsan z dahi bu paket ça r lma uygulamas n (nereden ça r ld n ) ay ramayabilir. Baz yetkiler PL/SQL paketleri üzerinde minimum yetkili eri ime izin veren EXECUTE içerir.PUBLIC ten gereksiz yetkileri geri alma Çünkü herhangi bir veritaban kullan c s PUBLIC grubuna verilen yetkileri deneyecektir. . UTL_HTTP: Veritaban n n http yoluyla veri istemesine ve almas na müsaade eder. E er eri im k s tlama pratik bir çözüm olmuyorsa o zaman audit access eri im izlemeyi kontrol edebilirsiniz. Ve sadece buna kim ihtiyaç duyuyor ise o kullan c ya çal t rma yetkisi vermek gerekmektedir. PUBLIC yetkisinin eri imlerini k s tlamak bu yetkiye sahip olan tüm kullan c lar etkileyecektir. sunucu üzerinde duran i letim sistemi text dosyalar na eri im izni verir.

. ço u kullan c ya verileri ifreleme anahtar güvenli olarak depolan p yönetilemez ise ifrelenmi veri de ifrelenemez. XMLTYPEEXTRA XMLTYPEPI 437 rows selected.. Genelde. Bu paketler onlara ihtiyaç duyan uygulamalar için çok kullan l d r. Ama güvenlik için do ru yap land r lmalar gerekmektedir. PUBLIC taraf ndan çal t r labilen nesneleri listeleme SYS nin sahibi oldu u ve PUBLIC taraf ndan çal t rma yetkisi bulunan nesnelerin listesini görmek için u sorguyu çal t r n: SQL>SELECTtable_name 2 3 4 5 6 / FROM dba_tab_privs WHERE owner='SYS' AND privilege = 'EXECUTE' AND grantee='PUBLIC' TABLE_NAME -------------------AGGXMLIMP AGGXMLINPUTTYPE . PUBLIC ten bu yetkileri geri almal ve sadece bireysel kullan c lara gerekti inde izin vermelisiniz. Bu nedenle gerekmedikçe.DBMS_OBFUSCATION_TOOLKIT: Verileri ifreleme yetkisi verilmemelidir. SQL> . Çünkü ifreler.

Dizinler Oracle Instance için mutlaka eri ilebiliyor olmal d r. Varsay lan olarak hiçbir dizin eri ilemezdir. Veritaban n ba latan kullan c için bile eri ilemez durumdad r.Kullan c lar n letim sistemi dizinlerine eri imini k s tlama UTL_FILE_DIR yap land rma parametresi i letim sisteminin hangi dosyalar n n PL/SQL yoluyla okunup yaz labildi ini tan mlar. Onun yerine. Yönetici olmayan kullan c lara DBA rolü verilmemelidir. ). gerekli bütün dizinler ekilde görüldü ü gibi t rnak içinde ve birbirinden virgül ile ayr larak listelenir. dolay s yla daha sonra parametreyi de i tirebilir ve dizini olu turabilirsiniz. USERNAME -----------------------------SYS SYSDBA -----TRUE SYSOPER ------TRUE . Bu parametre dinamik olmad için yap lan de i ikliklerin aktif olmas için instance yeniden ba lat lmal d r. kullan c ya sadece ihtiyaç duydu u yetkiler belirlenerek verilmelidir. Çoklu dizin belirlemek için. redo log dizinleri. Hangi kullan c lar n SYSDBA or SYSOPER yetkilerine sahip oldu unu görmek için: SQL> SELECT * FROM V$PWFILE_USERS. Bütün PL/SQL kullan c lar bu parametre ile belirtilen dosyalar okuyabilir ve yazabilir. En az yetkiyi verebilmek için u tip yetkileri k s tlamal s n z: Sistem ve nesne yetkileri verme SYSDBA and SYSOPER gibiSYS hakk ile veritaban n a ba lant lar DROP ANY TABLE gibi di er DBA yetkileri Slayttaki komut bize DBA rolü verilen bütün kullan c lar gösterir. Yönetici yetkili kullan c lar k s tlama Veritaban kullan c lar na gerekti inden fazla yetki vermeyin. Uyar : UTL_FILE_DIR = * parametresini asla böyle ayarlamay n çünkü bu bütün dizinlere eri imi aktif eder(datafile. Instance bu dizin varm yokmu diye kontrol etmez. Dizin yolunda ortam de i kenlerini kullanmay unutmay n. bütün PL/SQL kullan c lar na bu dosylar için güveniliyor olmal d r.

.

Ço u uygulama kendi veritabanlar n n belirli ve otomatik bir olu turma beti i ile olu mas n bekler. do ru bir ekilde yetkilendirilmi istemci PC ve kullan c lara güvenir ve tekrar bir kullan c do rulamaya gerek duymaz. Profiller bir çok standart güvenlik özellikleri içerir: . Bunun anlam instance. Bu yöntem çok kötü bir güvenlik politikas d r. Uzak i letim sistemlerinin ço u. Bu hesaplar veri. özellikle PC den ba lanan kullan c lar için harici kimlik do rulama yöntemine güvenilmemelidir. nda harici yetkilendirilmi Varsay lan kullan c hesaplar n yönetme Oracle 10g varsay lan olarak belirli say da veritaban kullan c s ile kurulur.letim sistemine uzaktan oturum açmay pasif yapma Bu özellik varsay lan olarak pasif gelir. sahip olduklar PL/SQL veya Java kodlar n depolamak için tasarlanm t r. Harici kimlik do rulamas kullanan veritaban kullan c s n n i letim sistemi kullan c ad ile veritaban kullan c ad uyu tu u sürece veritaban na ba ka bir parola gerekmeden girebilir. Bir veritban olu turmak için Database Configuration Assistant (DBCA) kullan ld nda otomatik olarak a a daki kullan c lar haricindekileri kilitler ve parolalar n n süresini doldurur: SYS SYSTEM DBSNMP SYSMAN Oracle özel veritaban olu turma betiklerini destekler. Veritaban bu yolla Standart Parola Güvenlik özellikleri geli tirme Oracle parola yönetimi kulan c profilleri ile geli tirilir. olu turulursa varsay lan kullan c lar kilitlenmez. Bu özellik aktif yap ld kullan c lar uzak sisteme zarar verebilirler. veritaban ba lant s için de il.

User altered. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT LOCK. Parola Ya lanma: Parolan n bir ya am süresinin olmas n sa lar. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT UNLOCK. Ya am süresi doldu unda de i tirilmesi gerekmektedir. girildi i . Parola karma kl do rulama: Kötü niyetli ele geçirme sald r lar na kar l k parola üzerinde n do rular veya reddeder. Parola hesab n n kilitlenmesi Oracle veritaban sunucusu FAILED_LOGIN_ATTEMPTS say s kadar yanl takdirde hesab n otomatik olarak kilitler. Bu durumda hesap PASSWORD_LOCK_TIME zaman sonra otomatik olarak aç lmayacakt r. Hesap ya PASSWORD_LOCK_TIME parametresi ile belirlenen zaman kadar sonra otomatik olarak aç l r veya veritaban yöneticisi ALTER USER komutuyla açmal d r. SQL> CONNECT / as sysdba Connected. Parola geçmi i: Yeni parolan n belirlenen say kadar önceki parolalar kullanamamay sa lar. Veritaban hesab ALTER USER komutuyla veya EM kullan larak kilitlenebilir. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28000: the account is locked Warning: You are no longer connected to ORACLE. Bir karma kl k kontrolü yapar ve baz kurallara göre karma kl kullan c olu turuldu unda otomatik varsay lan olarak DEFAULT profili atan r. DBA manual olarak açmal d r. User altered.Hesap Kilitleme: Kullan c sisteme belirlenen say kadar yanl giri yaparsa hesab kilitlenir.

SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28001: the password has expired Changing password for hr New password: ******** Retype new password: ******** Password changed . User altered. Bir kullan c hesab n n manual olarak da süresi doldurulabilir. Not: E er hesap bir uygulama hesab ise (SQL*Plus ile eri emez ise). parolan n süresi dolduktan sonraki ilk ba ar l oturum açmada ba layan ve parolan n de i tirilmesine kadar geçebilecek maximum gün say s n temsil eden süreyi belirleyebilir. uygulama parola süresi dolmadan de i tirme aktif edebilir.Parola ya lanma ve süresi dolma Veritaban yöneticisi PASSWORD_GRACE_TIME ile belirtilen. SQL> ALTER USER hr PASSWORD EXPIRE. Kullan c oturum açmaya çal t her defas nda uyar al r ve belirtilen zamana kadar parolas n de i tirmez ise PASSWORD_GRACE_TIME zaman sonra hesab kilitlenir. DBA lerin ço u uygulama kullan c hesab için ayr profil atan r.

dolay s yla bir parametreye de er atanm di erine UNLIMITED atanmal d r. PASSWORD_REUSE_MAX: Mevcut parolan n tekrar kullan labilmesi için parolan n kaç defa de i tirilmesi gerekti idir. parolan n belirlenen süre kadar ayn parolan n tekrar kullan lmas n önler.Parola Geçmi i Parola geçmi i. Bu iki parametre kar l kl birbirine özeldir. ise . Bu kontrol u parametre ile yap labilir: PASSWORD_REUSE_TIME: Bu parametre ile verilen gün kadar parola tekrar kullan lamaz.

password_parameter IN VARCHAR2. Bunlara ek olarak. bir hata mesaj al n r ve ALTER USER veya CREATE USER komutlar sonland r l r. .Parola do rulama Bir kullan c ya yeni bir parola atanmadan. Oracle varsay lan olarak bir parola do rulama beti i sunar: $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. PL/SQL fonksiyonlar parolan n geçerli olup olmad n do rular. old_password_parameter IN VARCHAR2) RETURN BOOLEAN E er parola fonksiyonu bir hata ç kar r veya geçersiz olursa.sql veya veritaban yöneticisi kendi özel ihtiyaçlar na cevap verebilecek bir PL/SQL fonksiyonu yazabilir. özel parola do rulama fonksiyonlar giri de i kenlerini u ekilde belirterek kullan labilir: function_name(userid_parameter IN VARCHAR2.

utlpwdmg beti i VERIFY_FUNCTION olu turmas na ek olarak DEFAULT profili ALTER komutuyla de i tirmeye de yarar.Parola do rulama fonksiyonu: VERIFY_FUNCTION Oracle VERIFY_FUNCTION ad nda bir karma kl k fonksiyonu sunar.sql beti i ile olu turulabilir. PROFILE . Bu fonksiyon $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. ALTER PROFILE default LIMIT PASSWORD_LIFE_TIME 60 PASSWORD_GRACE_TIME 10 PASSWORD_REUSE_TIME 1800 PASSWORD_REUSE_MAX UNLIMITED FAILED_LOGIN_ATTEMPTS 3 PASSWORD_LOCK_TIME 1/1440 PASSWORD_VERIFY_FUNCTION verify_function. Parola do rulama fonksiyonu SYS emas n n içinde olu turulmu olmal d r.

Profili de i tirdi inizde kullan c oturum açm ise de i iklik bir sonraki oturum aç l na kadar aktif olmayacakt r. Unutmay n bir kullan c ayn anda sadece bir profile sahip olabilir. Profil seçilir ve uygulan r.Parola profili olu turma Parola profili olu turmak için. oldu u bütün kullan c lara default profili Administration Profiles Create Kullan c lar parola profiline atama Bir kullan c y bir parola profiline atama: 1. Enterprise Manager butonuna t klan r. Bir günde 1440 dakika vard r. Ama kesirle de ifade edilebilir. Enterprise Manager varolan parola profillerini edit etmek için de kullan l r. bu profilin atanm atan r. Enterprise Manager Administration 2. Bütün zaman periyodlar gün olarak ifade edilmi tir. Edit User bölümünden . 3. Ve düzenle seçilir. Parola profilini silme E er siz bir profili silerseniz. Kullan c seçilir. Ayn zamanda kullan c lar n hesaplar n n aktif veya pasif yap lmas yap labilir. Her bir ayar için listeden genel de erler seçilebilir veya özel de erler girilebilir.

Value-based izleme veritaban tetikleyicileri ile gerçekle tirilir. sistem yetkisiyle yap lan i leri. nesne yetkisiyle yap lan i leri yakalar. Herhangi tabloda ne oluyorsa her eyi yakalar: SQL> AUDIT TABLE. Bu nedenle izleme sadece ilgilenen olaylar üzerine yo unla mal . hangi kullan c n n olaya sepep oldu unu ve hangi istemci makinen n olaya sebep oldu u bilgilerini de tutar.üpheli aktiviteleri izleme Oracle veritaban 10g 3 farkl izleme yöntemi sunar. SQL ifadelerini izlemek için ise Fine-Grained Auditing (FGA) kullan l r. Veritaban nda yap lan bütün i leri izlemek ve bu bilgileri depolamak çok yer ve sistemin i ini art racakt r. zlemeye sebep olan olay hangi SQL ifadesinin yapt ortaya ç kar r. deletes) verideki de i iklikleri ve çok olaya konumlanmak Value-based izleme standart veritaban izlemeyi geni letir. Yönetici veritaban ndaki bütün hareketleri izler. Standard database auditing . Do ru olaya odaklanarak izleme sistem performans nda minimum etkiye sahiptir. olay n ne zaman oldu unu. u sorgu daha iyi bir örnektir: SQL> AUDIT DELETE ON hr. n Standard Database Auditing Veritaban n izlemeyi kullanacaksan z öncelikle dinamik olmayan AUDIT_TRAIL parametresini izleme kay tlar n gösterecek ekilde ayarlamal s n z. Audit succeeded. Value-based auditing izleyebilirsiniz. Bu parametre için normal ayar DB: izleme kay tlar n n DBA_AUDIT_TRAIL tablosunda tutulmas n sa lar. FGA standart veritaban izlemeyi geni letir. kullanarak (inserts. gerçek verileri izler. Veritaban izleme oturum hakk nda bilgi yakalar. . A a daki komut gereksizdir çünkü iyi odaklanmam t r.employees WHENEVER SUCCESSFUL. Sadece olay izlemez. updates. Biraz daha daralt lm Audit succeeded. zleme bilgisi ancak odaklanma do ru oldu unda i e yarar. Yanl sistem performans n kötü yönde etkiler.

Bu özellik e sizdir. Sistem yetkisinin izlenmesi DROP ANY TABLE gibi herhangi bir sistem yetkisinin yapt i leri izlemek için kullan l r. ba lant s n kesme zaman . DROP TABLE. Varsay lan olarak BY SESSION seçene i aktiftir. Bundan ziyade BY LIMIT i kullanmak sistem yetkilerini izlemenin. Nesne yetkisi izleme. Bunun yerine izlenen nesne üzerinde yap lan her i lemin kayd n tutmak istiyorum derseniz BY ACCESS seçene ini aktif etmelisiniz. ifade CREATE TABLE. ba lant zaman . SQL ifadeleri izleme kullan c n n do ru veya yanl giri lerinde olmak üzere daralt labilir.zleme Özelliklerini belirleme SQL ifadelerini izleme : Slayttaki 1. Bu tip izleme de yine ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir ve SESSION veya ACCESS diye gruplanabilir. izleme zaman her bir sistem yetkisinin yapt kayd olarak eklenir. tablolar. dizinler ve kullan c tan ml veri tipleri üzerinde yap lan i leri izlemek için kullan l r. TRUNCATE TABLE gibi herhangi bir DDL ifadesini izleyecektir. Ço u veritabanlar nda genelde AUDIT SESSION komutu kullan l r. Çünkü her bir oturum olu turuldu unda ve bir instance a ba land nda bir izleme kayd olu turur. Yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z oturum açmaya odaklan labilir. yordamlar. . Hemen hemen bütün veritabanlar nda AUDIT SESSION WHENEVER NOT SUCCESSFUL kullan lmal çünkü bu komut veritaban n za olas sald r lar tespit etmenize yarar. Oturum ile ilgili. SQL> AUDIT TABLE BY hr WHENEVER NOT SUCCESSFUL. zleme kayd izleme tablosuna ba lanma zaman nda eklenir ve ba lant n n kesilmesi zaman güncellenir. BY SESSION : Bir oturumda kullan c n n toplamda kaç kay t üzerinde i lem yap ld kaydedilir. sequences. sistem üzerindeki performans ve depolama aln n azaltmas n en aza indirecektir. Bu izleme de yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir. görünümler. ki tür kay t ekleme yöntemi vard r. Varsay lan olarak. AUDIT SESSION özelli i. mant ksal ve fiziksel G/Ç i lemleri. kullan c oturumlar n n olu umunu izler.) BY ACCESS : Varsay lan olarak bu özellik gelir.000 kay t güncellemi se sadece bu eklenir. (Mesela kullan c kendisine ait olmayan bir tablo üzerinde i izleme 100. gibi toplu bilgiler tekbir kay t olarak eklenir.

AUDIT ALL komutu çok geni bir aral ifadedir. E er nesne yetkisi izleme ile birlikte kullan ld nda: E er AUDIT ALL özelli i kullan c ad ile kullan lm ise: SQL> AUDIT ALL BY hr.Not: Genelde izleme özelliklerini odaklanm de ildir. Bu kullan c n n bütün nesneler için kulland DDL ifadeleri izlenir. . Çünkü ilk ba ta neyi izleyece inizi izlemenize yarayan genel bir bilemezsiniz.

bu olay kay tlar Windows Event Log ta tutulur. AUDIT_TRAIL parametresinin DB seçildi ini varsayarsak izleme kay tlar SYS emas nda bir tabloda tutulur. upd FROM dba_obj_audit_opts WHERE object_name = 'EMPLOYEES OBJECT_NAME OBJECT_TY INS UPD -----------. Her eri im ba na izleme kay tlar toplan r. . zleme kay tlar ile ilgilenmek önemli bir yönetim i idir. zleme özelliklerine ba l olarak kay tlar çok h zl ve geni ce büyüyebilir.--------. izleme kay tlar i letim sisteminin izleme dosyalar nda tutulacakt r. INSERT izleme özellikleri INS kolonunda gösterilir. DBA_OBJ_AUDIT_OPTS her bir izlenebilir nesne için bir kay t içerir. Örne in. E er do ru özellikler ve odaklanma seçilmez ise izleme kay tlar çok fazla sistem depolama alan ve performans harcayacakt r. E er AUDIT_TRAIL parametresi OS olarak seçilirse. ins.--EMPLOYEES TABLE A/S -/- Standard Database Auditing Veritaban yöneticisi veritaban izlemeyi aktif ettikten sonra ve izleme özelliklerini belirledikten sonra veritaban izleme bilgilerini toplamaya ba lar. Windows ortam nda ise. SQL> SELECT object_name. object_type. zleme özellikleri SUCCESSFUL/NOT SUCCESSFUL olarak 3 mümkün de er ile belirtilir: S A zlenmiyor Oturum ba na izleme kay tlar toplan r. izleme kay tlar yolu AUDIT_FILE_DEST parametresi ile belirtilen dosyada tutulur.--. Görünüm her bir izlenebilir nesne için kolonlar gösterir. UNIX ve Linux sistemlerde. DBA_STMT_AUDIT_OPTS ve DBA_PRIV_AUDIT_OPTS sadece ifadelerin ve yetki izleme kay tlar n tutar.zleme özelliklerini görme Hangi izleme özelli ini seçti inizi görmek için slayttaki listeyi kullanmal s n z.

ama üzerinde de i iklik yap lan gerçek veriyi içermez. Access to audit records should be tightly controlled because they may contain sensitive information. güncelleme. Bu azalma tetikleyicinin kodunun ne kadar verimli oldu una ba l d r. izlenen nesne üzerinde ekleme. Çünkü sadece ekleme. Value-based auditing veritaban tetikleyicileri ile tetiklenir. E er gerekirse gerekli kullan c ya DELETE_CATALOG_ROLE yetkisi vererek izleme kay tlar üzerinde i lem yapmas na izin verebilir. güncelleme yapar. silme. Bir kullan c ne zaman ki bir tabloya ekleme. . Value-based auditing Standard database auditing e göre sistem kaynaklar n daha az tüketir ve performansa daha az etki eder. silme gibi i lemleri içerir. Value-Based Auditing Database auditing kay tlar . silme ve güncelleme de çal r. Value-based auditing sadece Standard database auditing ile elde edilen bilgiler yetersiz kald nda kullan lmal d r. Genelde izleme kay tlar n yönetme i i veritaban yöneticisi taraf ndan yönetilir. Value-based izleme database auditingi geni letir ve de i tirilen gerçek verileri içerir. tetikleyici izlemeyi tetikler kullan c bu i lemleri yaparken arka planda bütün yap lanlar izlenir ve gerekli yere yaz l r.zleme sonuçlar n görme zleme kay tlar na eri im kontrol alt na al nmal çünkü önemli bilgiler içerebilir.

Bir SELECT sorgusu binlerce sat r olu turmas na ra men onunla ilgili sadece 1 sat r izleme kayd olu turulur.employee_id ||' salary changed from '||:old. hangi sat r n Fine-Grained Auditing (FGA) Fine grained auditing (FGA) verilerin de i mesine sebep olan SQL ifadesini yakalar. :new.salary).Value-based auditing te anahtar tetikleyicilerdir. FGA Standard database ve value-based auditing e göre daha dar bir alana odaklanabilir. . kullan c ad .hrsalary_audit AFTER UPDATE OF salary ON hr.'os_user').salary|| ' to '||:new. / Bu tetikleyici hr. Bir sat r güncellendi inde tetikleyici salary kolonunu kontrol eder. Örnek bir izleme tetikleyicisi: CREATE OR REPLACE TRIGGER system. END IF.'ip_address'). sys_context('userenv'. Yönetici tablo veya görünüm üzerinde izleme kural olu turmak için DBMS_FGA PL/SQL paketini kullan rlar. Bir izleme kayd . sysdate.salary THEN INSERT INTO system. E er eski salary alan yeni salary alan na e it de ilse bir izleme kayd audit_employees tablosuna eklenir. FGA audit tablo veya görünüm içindeki kolonlara bile odaklanabilir. IP adresi.audit_employees VALUES (sys_context('userenv'. E er sorgu sonucu izlenen kolonla kar la l rsa izleme ba lar ve ilgili kay tlar izleme tablosuna yaz l r. ve gerçek salary de erini içerir. de i kli in yap ld de i tirildi i.employees REFERENCING NEW AS NEW OLD AS OLD FOR EACH ROW BEGIN IF :old. FGA veritaban tetikleyicisine gerek duymaz ve di er yöntemlere göre daha az performans tüketir.employees tablosunun de i tirilen salary alan n izlemeye odaklanm t r.salary != :new. Yönetici taraf ndan tan mlanm özel bir belirtimle kar la ld nda izleme yap l r. END.

ki argüman ile birlikte kullan l r: Nesneyi içeren ema Nesnenin ismi Örnekte hr emas n n employees tablosu izlenmektedir: object_schema => 'hr' object_name => 'employees' sadece Handler Örne in bir PL/SQL prosedürü olabilir. . ve izlemenin ne zaman ba layaca n bölümündeki a a daki artla izleme yap l r: audit_condition => 'department_id = 10' belirtir. Prosedürü a a daki argümanlar içerir: Policy Name FGA kural n olu turdu unuzda ona bir isim vermek zorundas n z. Örnekteki kural n ismi AUDIT_EMPS_SALARY. E er belirtilmemi se. Bu kolon e er bir SELECT ifadesi içinde kullan l rsa izleme ba lat l r. Örnekte sales Statement Type Ne tür ifadeler izlenecek? SELECT. izleme s ras nda yap lacak i leri tan mlar. izlemenin olup olmayaca n AUDIT_CONDITION argüman belirtir. Object zlenen nesne tablo veya görünüm olabilir.UPDATE. E er tan mlanm sa. Mesela.FGA Kural Slayttaki örnek DBMS_FGA. FGA Policy (continued) Audit Column zlenecek veriyi tutan kolon ismidir. Örnekteki izleme SALARY kolonu üzerindedir ve u ekilde tan malan r: audit_column => 'salary' Bu argüman seçeneklidir. INSERT. E er tan mlanmam sa kay tlar sadece ilgili yere yaz l r. izleme kay tlar ilgili yere yaz l rken olay yöneticisi çal t r l r.ADD_POLICY prosedürü ile olu turulan bir FGA kural n göstermektedir. olay yöneticisi izleme s ras nda yöneticiye uyar gönderebilir. ve öyle kullan l r: policy_name => 'audit_emps_salary' Audit Condition Bir SQL ifadesidir.DELETE.

Çünkü önemli ve gizli bilgiler içerebilir. çal t r lan SQL ifadesini içerir. Bütün argümanlar gereklidir. u parametre ile durumu de i tirilebilir. DBMS_FGA üzerine çal t rma yetkisi gerekmektedir. FGA kural n aktif/pasif etme FGA kural n pasif etme demek kural n izleme kayd üretmemesi demektir. Ve sadece yöneticiye verilmelidir. . Her iki prosedür için de bütün argümanlar gerekmektedir. FGA kural n silme Bir FGA kural na daha fazla ihtiya duymuyorsan z DBMS_FGA. Yani izlememesi demektir. Varsay lan olarak olu turuldu unda aktif gelir. Olay yöneticisi iki argüman ile belirtilir: PL/SQL kodlar n içeren ema PL/SQL kodlar n n ad Slayttaki örnek SECURE.zleme kayd FGA kural n . enable => TRUE DBMS_FGA Package DBMS_FGA paketi fine-grained izleme fonksiyonlar için yönetim arac d r.LOG_EMPS_SALARY prosedürü u iki parametre ile çal t r r: handler_schema => 'secure' handler_module => 'log_emps_salary' Status FGA kural n n durumunu gösterir(enabled/disabled). Tekrar aktif ederek izlemeyi ba latabilirsiniz.DROP_POLICY ile silebilirsiniz. Örnek kural n nas l aktif/pasif edilece ini anlatmaktad r.

Data Dictionary Views FGA girdileri ve yetki izleme kay tlar farkl tablolara yaz lm lard r. . zleme fonksiyonu bir otomatik transaction gibi çal t r l r. Çünkü department_id = 10 bölümündeki salary alan sorgulanm t r. zlenen nesne üzerinden nekadar veri sorgularsa sorgulas n veya nekadar veri de i tirirse de i tirsin her bir sorgu için bir kay t üretilir. DBA_FGA_AUDIT_TRAIL Ad TIMESTAMP DB_USER OS_USER OBJECT_SCHEMA OBJECT_NAME POLICY_NAME SCN SQL_TEXT SQL_BIND Tan mlamas Çal ma tarihi ve zaman Kullan c n n çal t rd Kullan c n n çal t kullan c ad i letim sistemi ismi zlenen nesnenin sahibi zlenen nesnenin ismi zlemeye sebep olan kural n ismi The SCN of the transaction zlemeye sebep olan SQL ifadesi The bind variable of the audit event.Triggering Audit Events ( zlemeyi tetikleme) Genelde. formatted as: #n(s):v: where n is the number of the bind variable in the statement s is the bind variable length. Girdiler DBA_FGA_AUDIT_TRAIL görünümünde saklan r. Üçüncü örnek salary alan içermedi i için izlenmeye sebep olmaz. v is the bind variable value COMMENT$TEXT Yorum Not: Bu liste dba_fga_audit_trail tablosunun bir parças . kinci sorguda salary alan na eri ti inden izlenir. fine-grained izleme kullan c lar n yazd klar SQL ifadelerindeki kolonlar nda izlemektedir. Ve varsa olay yöneticisi tetiklenir. Örnek Slayttaki iki örnek izlemeye sebep ol r. Di er 3 görünüm kural tan mlamalar n içerir. SQL ifadesi parse edilirken FGA kural nda tan ml bir ifade ile kar la ld SQL izlenmeye ba lar.

'YYMMDDHH24MI') 2 3 4 5 6 7 AS timestamp. sql_text FROM dba_fga_audit_trail. Örnek SQL> COL timestamp SQL> COL db_user FORMAT A10 FORMAT A7 SQL> COL policy_name FORMAT A20 SQL> COL sql_bind SQL> COL sql_text SQL> SQL> SELECT to_char(timestamp.DBA_FGA_AUDIT_TRAIL (continued) FGA zleme tablosundan seçme A a daki örnek iki izleme kayd n n gösterir.employees AUDIT_EMPS_SALARY SQL> . policy_name. FORMAT A20 FORMAT A60 TIMESTAMP DB_USER POLICY_NAME SQL_BIND ---------. db_user.-------------------.-----------------SQL_TEXT ---------------------------------------------------------0201221740 SYSTEM SELECT FROM count(*) hr. sql_bind.------.employees AUDIT_EMPS_SALARY #1(4):1000 WHERE department_id = 10 AND salary > :b1 0201221741 SYSTEM SELECT FROM salary hr.

Sahibi yoktur. . kural olu turulur ama izleme s ras nda hiçbir sat r getirilmez. Policy Name Error Veritaban nda kural ismi e siz olmal d r. Audit Column Errors E er izlenecek kolon tablo içnde yoksa. çünkü izlenen kolon asla eri ilmeyecektir.FGA Rehberi Audit Condition FGA kural izlenece idir. E er izlenecek kolon ismi do ru sözdizimi ile verilmi fakat yanl ise yanl kolon izlenir. E er yoksa u hatay al rs n z: ORA-00942: table or view does not exist Audit Condition Errors E er izleme özelikleri geçersiz bir sözdizime sahipse. E er varolan bir isim veriseniz u hatay al rs n z: ORA-28101: policy already exists olu turulurken bu özellik null yap l rsa bunun anlam bütün ifadelerin Audited Object Errors Kural olu turdu unuzda tablo veya görünüm var olmal d r. kural bir hata almadan olu turulur ama nesneye eri ildi inde u hata al n r: ORA-28112: failed to execute policy function E er izleme özellikleri geçerli bir sözdizime sahipse ama yanl ise. yanl sat rlar izlenir. hiçbir sat r izlenmez. Event Handler Error E er kural olmayan veya geçersiz olay yöneticisine referans ediyor ise.

SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n izlenmesini aktif eden ba lang ç parametresi: audit_sys_operations=TRUE (varsay lan olarak FALSE) E er SYS i lemleri izlenirse. Windows ortam nda. Çünkü onlar veritaban kapal iken bile i lem yapabilmelidirler. Güvenlik Güncellemeleri Oracle güvenlik ile ilgili duyurular . Configure your database to prevent the use of simple passwords and to detect attempts to guess passwords Tasks Prevent the use of simple passwords Force accounts to lock for 10 minutes after four failed login attempts Exempt the application server login from forced password changes Audit unsuccessful attempts to connect to the database .SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n izleme SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n veritaban ba latma ve durdurma yetkileri vard r. and suspect that someone may be trying to guess the passwords of privileged users so they can gain access to sensitive data. düzeltmeleri.com. Ama ç kan yama ve güncellemeleri sadece mü terileri indirebilir. ipuçlar n ve bilgileri sitesinde duyurmaktad r. Oracle Technology Network Web ve OracleMetaLink (MetaLink). UNIX veya Linux platformunda ise $ORACLE_HOME/rdbms/audit de saklan r. izleme kay tlar Log. audit_file_dest ba lang ç parametresi bununla ilgili izleme kay tlar n n nerede tutulaca n varsay lan olarak Windows Event belirtir. Oracle otomatik olarak bu kullan c lar n oturum açma i lemlerini izler ama özellikle belirtilmedikçe daha fazlas n yapmaz. Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) Background While conducting user training you discover that some users are using very simple passwords. Dolay s yla bu kullan c lar ile ilgili izleme kay tlar veritaban d nda tutulmal d r. E er sizde bir güvenlik aç görür bulursan z direkt mail atabilirsiniz : secalert_us@oracle.

Profile altered.sql script. .After a user fails to provide the correct password within three consecutive login attempts the account will automatically lock for one minute.sql script located in $ORACLE_HOME/rdbms/admin SQL> connect / as sysdba SQL> @?/rdbms/admin/utlpwdmg.Passwords may not be reused within 1800 days. d) Using Enterprise Manager. 2. connect to the database as sysdba and run the utlpwdmg. . view the changes made to the default profile by the utlpwdmg. . Note that: .sql Function created. . the account will be locked. Edit the default profile so that users who fail to log in correctly four times in a row will have their accounts locked for 10 minutes.Passwords now expire every 60 days.If a user doesn t change his or her password within 10 days of expiration.1. Prevent the use of simple passwords a) What profiles exist within the database? b) Use Enterprise Manager to see what password restrictions are enforced by the default profile? c) Using SQL*Plus.

Nothing would happen to the HR user. 4. d) If you were to drop the HRPROFILE what would happen to the HR user? 1. Store the audit information in the database. The HRPROFILE would be dropped and the HR user would be unable to log in until the administrator assigned a different profile. d) Why did you have to restart the instance after changing the AUDIT_TRAIL initialization parameter? e) What would have happened if you had left AUDIT_TRAIL at its default setting of NONE? . The HR user would also be dropped. b) Begin collecting audit records for users who unsuccessfully attempt to log in.Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) (continued) 3. 4. a) Create a new profile called HRPROFILE using the default profile as a template. 3. Exempt the HR user from forced password changes. The drop statement would fail because the HRPROFILE cannot be dropped while a user is assigned to it. Audit unsuccessful attempts to connect to the database a) Enable collection of audit information. b) Edit the new profile to make password expiration unlimited. 2. c) Verify that unsuccessful attempts to connect to the database are captured. The HR user would be automatically assigned the DEFAULT profile. c) Assign user HR to the new profile.

Make the table a standard. Remember that value-based auditing is implemented through the use of database triggers. Connect Run SQL> the as script connect user system $HOME/LABS/hrsalarytrig. Capture old value . you must use value-based auditing rather than standard database auditing. Because we only want to capture audit information if someone selects the salary column we must use fine grained auditing rather than standard database auditing. Audit changes to the salary column of the employees table. Configure your database to detect unauthorized access to salary data and capture any changes to salary information. 2.new value which user made the change . a) Create a table called AUDIT_EMPLOYEES in the SYSTEM schema to hold information captured through database auditing. Only capture audit information if someone reads the salary column.Practice 11-2: Database Security (Part 2) Background You suspect that someone has been viewing and possibly changing employee salary data without proper permission.is used to continue a statement on a new line in PL/SQL a) Use the DBMS_FGA package to add a fine grained audit policy to HR s employees table. b) Verify that only SELECT statements that include the salary column generate an audit trail. Because you want to capture the old and new values rather than just the fact that a change happened. Note: . Tasks Audit select on the SALARY column of the EMPLOYEES table Audit changes to the SALARY column of the EMPLOYEES table.what location the change was made from. 1. Audit select on the salary column of the employees table.sql system/manager@dba10g . heap-organized table with four columns: who varchar2(10) event_date date ipaddress what varchar2(16) varchar2(2000) b) Create a trigger to capture changes to the salary column.

sql c) Verify that audit information about changes to the salary column are now captured. . @$HOME/LABS/hrsalarytrig. SQL> Trigger Created.Connected.

A oturumu kurulduktan sonra. Kullan c lar asla Oracle Neti görmezler. Gerekli olan ayar sadece listener konumunun ayarlanmas d r. 1 . Named Pipes(NMP) ve SSL ile TCP/IP dir.Listener versiyonu ve ORACLE_HOME bilgisi . E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. stemci makinede. Oracle Net veritaban na eri mek isteyen herhangi bir uygulama taraf ndan eri ilen arkaplan bile enidir. Oracle Net Listener. Oracle Net. Di er seçenekler veritaban sunucusunda bulunan yerel uygulamalar n ba lant lar için kullan lan Internal Process Communication(IPC). Veritaban sunucusunda. Oracle Net Listener Oracle Net Listener. Listener için di er tüm konfigürasyon ad mlar seçimliktir. Oracle Net listener ad verilen aktif bir process içerir. File seçilir ve Network Configuration kaydedilir. Tek bir listener pekçok veritaban instance na ve binlerce istemci ba lant s na hizmet verebilir. Database Control kullan larak konfigüre edilirler. Oracle Net veya Oracle Netin görevini taklit eden Java Database Connectivity(JDBC). TCP/IP en çok kullan lanve default oland r. Listenerlar.Listener için ilk dinleyece i adres . Listener olmadan veritaban na d ardan ba lanmak mümkün de ildir.Bir dakikada kabul edilen/rededilen ortalama ba lant say s Listener Olu turmak Her listener n en az 1 dinledi i konum bulunmal d r. gedit veya Notepad gibi text editörleri kullanarak da yönetebilirler. Daha ileri seviyedeki yöneticiler Oracle Net servislerini Vi. Database Control veya komut sat r ndan lsnrctl komutu ile kontrol edilir. d kod kütüphaneli için EXTPROC. Ayr ca listener n dinleyece i port da belirtilir. Oracle Netin default portu 1521dir. Sunucu için. veritaban yla konu an her bilgisayarda olmal d r. Detail k sm nda listener n dinleyece i bir konum yaratmak için Add Address butonuna bas l r. istemci uygulams yla veritaban sunucusu aras nda ba lant y sa lamak ve sürdürmekle görevlidir ayn zamanda ikisi aras ndaki mesajlar da ta r.Listener n cevap zaman (response time): TNS Ping (ms) . Oracle Net istemci uygulamas yla veritaban sunucusu aras nda verileri ta yan kurye görevi görür.Listener n durumu ve ne zaman ba lat ld . Listener özellikleri sayfas gelir: 1 Administer menüsünden listener seçilir ve go butonuna bas l r. Bu sayfada: . tüm yerel olmayan kullan c ba lant lar için Oracle instance na bir yoldur. A protokolü seçili. Listener Görüntülemek Enterprise Manager ana sayfas ndan Listener linki t klanaral lsitener status page e geçilir. sadece yugulama kullan r. Oracle Net Listener olu turmak için Related Links k sm ndan Net Services Administration seçilir. Database Control parola koruma ve log dosyalar n n konumlar gibi genel parametrele aktif listiner n konfigürasyonundan sorumludur.Oracle A Servisleri Oracle a servisleri istemcinin veya orta katman uygulamalar n n Oracle Veritaban sunucusuna ba lanmas n sa lar. Bir isim ve çal aca sunucunya ait IP adresi girilir. Oracle Net Listener veritaban ve d uygulamalar aras ndaki ba lant y ayarlamakla görevlidir.Listener ba latmakda kullan lan konfigürasyon dosyalar n n yeri .

. . Edit Listener sayfas ndan Static Database Registration seçilir ve Add Database butonuna bas l r.Static service registration: Oracle n eski versiyonlar listener ile otomatik olark kay t olmaz ve bu yüzden listener n servis verece i tüm veritaban servislerinin listeleri listener configuration dosyas nda bulunmal yd . . 7 Listener n çal aca sunucunun ismi veya IP adresi girilir.Dynamic service registration: Oracle8i. Bu isim sunucu için unique olmal d r.Listener parolas de i tirilir 2 .Listener durdurulur. E er detayl bilgi tutacaksak ne kadar bilgi toplanmal (Trace Level) ve bu dosyalar nerde saklanmal ? Static Veritaban Kay tlanma Bir listener için istemci ba lant s n bir instancea iletmek için listener instance n ad n ve instance n ORACLE_HOME konumunu bilmelidirler. Listener tekrar ba lat larak de i iklikler geçerlilik kazan r. Servis ad (veritaban ismiyle ayn ) ve SID girilir. Default listener için ek bir listener konfigürasyonuna gerek yoktur. seçimlik parametreleri de konfigüre edebiliriz: . .Listener ba lat l r. TCP/IP en çok kullan lan ve default olan d r. Listener Kontrol Listner control utility ile listener kontrol edersiniz.Pek çok listener dinamik olarak konfigüre edilir. -Listener default port olan 1521de de ilse ve instance n default olmayan bir portla kay t olmas n istemiyorsan z. Deafult port 1521 dir.Konfigürasyon dosyas parametreleri sayesinde listener tekrar ilklenir. 6 Listener n çal aca sunucnun ad veya IP adresi girilir.Loglama: Oracle Net ba lant s n n logunu tutmak isteyip istemedi imizi ve nerde tutmak istedi imizi belirtiriz. E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. . Oke bas l r. 5 A protokolü seçilir. . Seçimlik Paramatrelerin Ayarlanmas Listener için sadece adres gerekse de.Listener servislerinin durumu kontrol edilir. Oracle9i ve Oracle 10g instancelar veritaban ba lad zaman default listeneri otomatik olarak kaydeder. .Tracing: Oracle Net ba lant s hakk nda detayl bilgi tutulmas n isteyip istemedi imizi belirtiyoruz. . port belirtilir. lsnrctl ile: .2 Create e bas l r.Listener n durumu kontrol edilir. 9 Yeni listener ba latmak için Actions menüsunden Start/Stop seçilir. 3 Listener ad girilir. Hala baz durumlarda static service registration seçilebiliyor. Dinlenen Adresler Her listener n en az 1 tane dinledi i adres bulunmal d r. 4 Dinleyece i adres eklenir. 8 Listener için di er tüm seçenekler seçimliktir. Adresi kaydetmek için OKe bas n. Listener bu bilgiye 2 yolla ulasabilir: . -Uygulama static service regisration gerektiriyorsa.

2003.1.Temel komut sözdizimi: LSNRCTL> komut [listener ad ] Lsnrctl komutu i lendi inde listener ad belirtilmezse default listener kabul edilir. Promt sözdizimi e er listener n z parola ile korunuyorsa kullan lmal d r. LSNRCTL> SET PASSWORD Password: The command completed successfully 3 .Servisin durumunu(statik servislerin durumu UNKNOWN olarak gözükürler) . A a daki iki komut ayn etkiyi gösterir. E er listener n z n ad LISTENERdan farkl ysa listener ad n komutla beraber kullanmal s n z yada SET CURRENT_LISTENER komutu kullan lmal d r. All rights reserved. Pekçok ard k lsnrctl komutunu kullanmak için promt sözdizimi daha uygundur. Listener Kontrol Sözdizimi Komut sat r kullan larak lsnrctl komutu çal t r l r. Listener_name in gözard edildi ine dikkat edelim. Listener kontrol durum komut listener hakk nda detayl bilgi döndürür ve listener n bulundurdu u tüm servisler hakk nda bilgi getirir.0. Oracle. lk olarak komut sat r sözdizimi: # lsnrctl start Prompt sözdizimi ise: #lsnrctl LSNRCTL> start Genellikle komut sözdizimi tekbir komutu çal t rmak için uygundur. Listener nn z n ad n n BACKUL oldu unu varsayal m: LSNRCTL> stop backup Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to A a daki uygulamalar ayn yukar daki sonucu verir: LSNRCTL> set cur backup Current Listener is backup LSNRCTL> stop Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully Not: Üstteki sözdiziminde current_listener cur eklinde k salt lm t r.1.0 on 05-NOV-2003 15:19:33 Copyright (c) 1991. Ç kt lar: . komut LITENER ad ndaki listener etkileyecektir. to Komut sat r sözdizimi ile de bu i lemleri yapabilirsiniz: /home/oracle> lsnrctl stop backup LSNRCTL for Linux:Version 10.Sa lanan ba lant say s n veya dediceted ve shared için kabul edilmeyen ba lant lar.Servisin ad n . Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to Listener Kontrol ile Görüntülemek Lsnrctl servis komutu statik veya dinamik olmas na bakmaks z n her Oracle Net Service in durumunu yönetebilir.

Service "rhel" has 1 instance(s). has 1 handler(s) for this service.Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr.. Instance "dba10g". Instance "dba10g".Trace seviyesi ve güvenlik durumu ..1. has 1 handler(s) for this service..Host.0. 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener.. status UNKNOWN. 40 min. (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary. status READY.. Service "dba10g" has 2 instance(s).Listener ad ve versiyonu . Instance "dba10g"... Instance "dba10g"..1.1. has 1 handler(s) for this service..1..LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10.. prot ve protokol serivslerini içeren listener adres bilgisi 4 .Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr.. (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary..ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener... Service "dba10g" has 2 instance(s). status READY.0 . The command completed successfully Durum bilgisinin içerdikleri: . has 1 handler(s) for this service. 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener. has 1 handler(s) for this service. status UNKNOWN. Service "rhel" has 1 instance(s). The command completed successfully The command completed successfully LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10..Listener n ne zaman ba alt ld ve ne kadard r çal t . Instance "dba10g". status READY... Instance "dba10g".0. 40 min. has 1 handler(s) for this service..Konfigürasyon ve log dosyalar m n yerleri ..0 .log Listening Endpoints Summary. status READY.log Listening Endpoints Summary.ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener.

listener n kabul etti i protkol ve listener n dinledi i port bulunmal d r. Oracle Net bilinen servislerin yerel listesini aliasa kar l k kontrol eder. Statically registered serviceler iBa lant zaman çin durum bilgisi UNKNOWNdur. Dizin isimlendirme. 5 .protokol.port ve servis ad na dönü türür.protokol.com Not: SERVICE_NAMES ilkleme parametresi virgülle ayr larak pekçok de er içerebilir.com oldu unu varsayarsak ba lant stringimiz: SQL> connect hr/hr@db.ora dosyas da t lmal d r.us. Yerel isimlendirmenin bir avantaj kullan c lar n kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan lmas d r.- Listenerda bulunan her servis için özet bilgi. sim Çözümleme (Names Resolution) Easy Connect. Listener yerle tikten sonra. Yerel isimlendirme ile DBA öncelikle kullan c lar yeni ve de i mi servislere ba lanmak için bu de i iklikleri içeren tnsnames.ora Yerel isimlendirme Oracle Net servis ba lant lar n n çok s k de i medi i kurumlar için uygundur. Network Information Services (NIS). Yerel simlendirme(Local Naming) Yerel isimlendirme ile kullan c Oracle Net servisi için bir alias(takma isim) sa lan r. e er uyan bir de er bulursa alias host. Listner n TCP/IP protokolü kulland n . Externel naming dizin isimlendirmeye benzer. DB_DOMAIN=us. Dizin simlendirme(Directory Naming) Dizin isimlendirme ile kullan c lar Oracle Net servisi için alias sa larlar. Oracle Net Ba lant lar Bir uygulaman n Oracle Net listener üzerinden bir servise ba lanabilmesi için uygulama servise hakk ndaki bilgiye sahip olmal d r.oracle.oracle. Bilinen servislerin listesi text bir dosyada saklan r. External naming. Kolay Ba lanma(Easy Connect) Easy connect ile kullan c Oracle Net ba lant s na gereken bilgiler bir ba lant stringi olarak sa lar.port ve servis ad na dönü türür. <username>/<password>@<hostname>:<listener port>/<service name> Listener portu ve servis ad seçimliktir. E er servis ad sa lanmazsa Oracle Net ba lant stringinde bulunan veritaban servisi ve host ad n n ayn oldu unu varsayar. Oracle Net servislerinin konfigürasyonu çok s k de i en kurumlar için uygundur. E er listener portu sa lanmazsa Oracle net default olarak 1521in kullanaca n varsayar. e er uyan bir de er bulursa alias host. Bu ba lant bilgilerinin tan mlanmas i lemi Names Resolution olarak adland r l r. Distributed Computing Environment (DCE) veya Cell Directory Services (CDS) gibi üçüncü k s m isimlendirme servislerini kullanmakt r. Oracle Net bilinen servislerin d (harici) listesini aliasa kar l k kontrol eder. 1521 portunu dinledi ini ve instance parametrelerinin SERVICE_NAMES=db. local naming ve directory naming daha sonra anlat lacakt r. Yerel isimlendirme gibi kullan c lar kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan rlar. Dizin isimlendirmenin ba ka bir avantaj da yeni bir servis ad LDAP dizinine eklendi inde servis ad hemen kullan c lar n eri imine aç l r. Bu bilginin içinde listener n bulundu u adres. $ORACLE_HOME/network/admin/tnsnames. uygulaman n bilmesi gereken hangi service ba lanaca n n ismidir.

Real Application Clusterlarda ayn veritaban ndaki farkl instancelar aras nda i yükünün dengelenmesini sa lar. Oracle Connection Manager ile kullan l r. sa tarafta ise ayr nt penceresi bulunur.Servis Aliaslar n n Ayarlanmas Yerel Oracle Net servis aliaslar n n olu turulmas için Administor aç l r listesinden Local Naming seçilir. leri Ba lant Seçenekleri leri ba lant seçeneklrei ile listener n bozulmas ve yük dengesi konular nda Oracle Net avantaj sa lar. Create Net Service Name sayfas nda Net Service Name sahas na unique bir isim girin. Not: E er dizin isimlendirme önceden yap lm sa. Load balancing ile Oracle Net adres listesinden rastgele adres seçilir. Source routing. Directory Naming seçene ini seçemezsiniz. E er ilk adres eri ilmezse ikincisi denenir. 6 . Veritab n z n servis ad ve SIDsini girin ve servis ad n eklemek için Add butonuna bas n. Go ve arkas ndan da Create e bas l r. . alias iki veya daha fazla listener adresine sahip olur. Directory Naming içinse ayn listeden Directory Naming seçene i seçilir. Ayr ca Lightweight Directory Access Protocol(LDAP) servi ismi çözümlemesini de ayarlar.Oracle Net profilleri o Güvenlik o Troubleshooting o sim çözümleme metodlar içerir.Oracle Net servis isimleri . Oracle Net in sunucu taraf n konfgüre eder. Oracle Net Manager aç ld nda sol tarafta izleme a ac görülür. Oracle Net Manager ba latmak için komut sat r ndan netmgr yaz l r. Oracle Net listenerlar n olu turulmas ve ayarlanmas için de kullan labilir. stemci veya orta katman konfigürasyonlar na yard m etmez. Oracle Net s ras yla adresleri denemeye devam eder ta ki çal an bir listener bulana veya tüm adresler denenip ba ar s z olana kadar. connect-time failover sa land nda. Adresler için protokol. Ba lant zaman hatas ve yük dengeleme için 5 seçenek oldu una dikkat ediniz: Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan - Oracle Net Manager Enterprise Manager Database Control.port ve listener taraf ndan ba lan lmak istenen servisin hostu girilir. Oracle Net Manager. Oracle Net trafi i için proxy sunucu olarak hizmet verir ve Oracle Net trafi inin firewalldan güvenli bir biçimde yönlendirilmesini sa lar. Oracle Net Manager. Oracle Net ba lant lar n n istemci taraf n konfigüre etmekte kullan lan grafiksel bir araçt r. Oracle Connection Manager.

adresi ve portu seçebiliriz ve en son listener n dinleyece i servis ad n veririz. Oracle Net Manager Kullanarat leri Ba lant Seçenekleri Veritaban kontrol gibi Oracle Net Manager da ileri ba lant seçeneklerini seçebilmenizi sa lar. directory sunucusunu kontrol eder ve en son olarak host naming dener. Easy Connect kullanmaya çal r. 7 . protokolü. Yerel isimlendirme(Local naming) için Local dü ümü geni letilir ve a aç yap s ndan Services Names seçilir. E er directory namingin Easy Connectten önce olmas n istiyorsak LDAPyi seçmeli ve Promote butonuna basmal y z.simlendirme Metotlar n n Seçimi Default isim çözümleme metotlar yerel isimlendirme(TNSNAMES). Directory naming için servis aliaslar n konfigüre edeceksek Directory dü ümünü geni letip ayn i lemleri yapmal y z.ora Used EZCONNECT adapter to resolve the alias Attempting to contact (DESCRIPTION=(CONNECT_DATA=(SERVICE_NAME=dba10g)) (ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=192.1. Buradan alias ad n . 2003.0. Used parameter files: /oracle/prodouct/ora10g/network/admin/sqlnet. Bu seçimler sonucunda bir konfigürasyon sihirbaz ç kar.0 .com:1521/dba10g TNS Ping Utility for Linux: Version 10. easy connect(EZCONNECT) ve host namingdir. Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan Oracle Net Ba lant s n Test Etmek Tnsping TCP/IP ping i leminin Oracledaki kar l olarak dü ünülebilir.oracle. Edit menusunden Create seçilir. H zl bir test sa lar # tnsping db. Oracle. Servis Aliaslar n Net Manager ile Ayarlamak Local naming veya directory naming komunlar na Oracle Net servis aliaslar n eklemek için Oracle Net Manager kullanabiliriz.2.Production on 06-NOV-20 Copyright (c) 1997. port ve protokol de erlendirilir.us.61)(PORT=1521))) OK (380 msec) Bu i lemle host ad .1. All rights reserved.168. Oracle Net önce yerel isim çözümleme dosyas na bakar.

Dedicated Server Process E er Connect paketi gçerli bir servis ismi içeriyorsa. CONNECT paketini tekrar gönderir. listener process e ba lan r ve kullan c process için adres bilgisini de içeren baz bilgileri iletir. server process sunucu üzerinde kullan c n n ajan olarak çal maya ba lar. Server processin görevleri: -Uygulamada bulunan SQL statementlar n parse ve çal t rma -SQL statementlar n n çal t r lmas için gerekli database buffer cache data bloklar yaratmak -Disk üzerindeki data filelardan gerekli data bloklar n SGA n n database buffer cache k sm na okumak -Tüm sort i lemlerinin yürütülmesi. Her server process CPU cycle ve belle i de içeren sistem kaynaklar n tüketir. ba lant iste i kullan c da veya middle-tier uygulamadan(kullan c processi) Oracle Net Listener a ula r. E er sisteminiz dedicated server mimarisinin kaynak isteklerinden negatif etkileniyorsa 2 seçene imiz vard r. -Uygulaman n i ledi i bilginin sonuçlar n kullan c ya döndürür. -Sistem kaynaklar n daha fazla bellek ve CPU ekleyerek artt rmak -Oracle Shared Server mimarisini kullanmak . Kullan c Oturumu Kullan c RESEND paketini ald ktan sonra. Listener CONNECT paketini al r ve CONNECT paketinin geçerli bir Oracle Net Service ismini isteyip istemedi ini kontrol eder.Oracle Shared Servers Ba lant Kurmak Oracle Net isim çözümleme bittikten sonra. Bu process server process olarak bilinir ve bazen shadow process olarak da adland r l r. Bellek ve CPU kaynaklar n n dedicated server processleri taraf ndan kullan lmas engelleyici ve sistem ölçeklenirli ini negatif etkileyebilir. Server processler bitmap ve hash joins gibi i lemler için ayr lm belle e sahiptir. Server process kullan c authentication kontrol eder ve geçerliyse user session yarat l r. Otomatik olarak PGA_AGGREGATE_TARGET ve WORKAREA_SIZE_POLICY ile kontrol edilir. Bu noktadan sonra listener ba lant da bulunmaz ve tüm i lemler server process e geçer Server process. Process olu tuktan sonra. Dedicated Server process: Oturum kurulmas yla. Dedicated server process taraf ndan kullan lan bellek miktar pekçok initialization parameter ayar na ba l d r. Server processin PGA(Program Global Area) olarak adland r lan k sm sort i lemlerinde kullan lmak üzere sort area denen bellek alan bulundurur. E er geçersiz bir sevis ismi istenirse listener kullanc processine hata mesaj döndürür. Kullan c Oturumu: Dedicated Server Dedicated Server Processi ile server processleri ve kullan c processleri aras nda bire-bir oran olur. listener ba lant sa lamak için yeni bir process üretir. E er servis ismi istenmedi inde (TNSPING iste i gibi) Listener ba lant n n do rulu unu onaylar ve ba ka bir ey yapmaz. kullan c processine RESEND paketi gönderir.

Shared server cevab (sonucu) ça r lan dispatcher n response kuyru una koyar. böylece herhangi bir server herhangi bir oturumdan iste i .Shared serverlar yeni requestler için request queue ye bakarlar. . Ba lant iste i yükü en az olan dispatcher a ba l olarak servis ismine yönlendirilir. stek Kuyru u . Dedicated server processden fark .User-session datalar güvenlik ve kaynak kullan m bilgilerini içerir. 3. Her shared server processi tüm oturumlar n data spaceine eri melidir. Kullan c n n ça r s bittikten sonra.Text ve parse edilmi tüm SQL sorgular SGAda tutulur.Bir sonraki geçerli(bo ) shared server istek kuyru undan iste i al r ve iste i i ler.Dispatcher cevab kullan c ya döndürür. listener dedicated server processi yaratmaz. Bir ste i lemek Kullan c shared server mimarisine ba lanmak için veritaban iste i gönderir: 1. shared server process b rak l r ve ba ka bir kullan c n n iste i yerine getirmek üzere kuyruktan istek al n r.Cursor durumu. Shared server processleri dedicated server processlerinin ço u i ini yaparlari iste i kuyruktan çekerler ve tamamlanana kadar i lerler. Getirilen sat rlar gibi .User process iste i dispatchera yönlendirir.Dispatcher iste i SGAdaki ortak istek kuyru una koyar. 4. Her dispatcher n kendine ait response queue vard r. Priority yoktur. . Ba lant iste i geldi inde. ço unlukla PGA da tutulan bellek yap lar n n ço u shared memory locationda olmal d r.Kullan c Oturumu:Shared Servers Shared mimarisindeki her server en az bir(genellikler dah fazla) dispatcher processe sahiptir. SQL statement için run-time memory de erlerini içerir. Dispatcher kullan c isteklerini ele almazlar Bunun yerine kullan c isteklerinin SGA n n shared pool k sm ndaki ortak bir kuyru a atarlar. Teknik Not SGA ve PGA daki de i imler kullan c ya effaft r. 5.Stack spacede process için lokal de i kenleri içerir.Requestler first-in first-out mant yla çal rlar. SGA ve PGA System Global Area ve Progran Global Area içerikleri dedicated server veya shared sevre kullan m na ba l olarak de i ir: . Oturumun devam nda kullan c lar ayn dispatcher a ba lan r. Bunun yerine listener her servis ismi için çal an dispatcherlar n listesini bulundurur. . Tek bir kullan c oturumu çoklu shared server processleri taraf ndan i lenen isteklere sahip olabildi i için. E er çoklu kullan c destekliyorsa LARGE_POOL_SIZE in artt r lmas gerekir. her dispatcher için ba lant yükü (üzerinde mevcut ba lant lar) de tutulur. Sahred server mimarisinde ço u bellek alanlar SGAn n large pool k sm nda tutulur. 2.Bir request queue tüm dispatcherlar taraf ndan payla l r . tek bir dispatcher yüzlerce kullan c oturumunu yönetebilir.Dispatcher sonucu response queue den al r 6.

Sadece gerekli dispatcher özelli i PROTOCOL dür. Bir session n alabilece i spacei limitlendirebiliriz(PRIVATE_SGA ile) Oracle Shared Server Konfigürasyonu Oracle Shared Server konfigure etmek içini instance n initialization parametrelerini editlemeliyiz. Ço u optional parametreler default olarak seçilir. SESSIONS The maximum number of network sessions for each (SES or SESS) dispatcher. Databasei yarat rken seçti imize ba l olarak DISPATCHERS parametresi XML database servis vermek üzere 1 dispatcher ba lat lacak ekilde konfigüre edilebilir. Ço u sistemde DISPATCHER parametresi konfigüre edilmelidir. 1024 is the default for Sun Solaris and Windows. The default is operating system specific. Set the alias to a name which is resolved through a naming method.gerçekle tirebilir. Dispatcher DISPATCHERS parametresi her dispatcher için de i ik özellikleri sa lar(enable). E er verilmezse dispatcher n kay t de eri SERVICE_NAMESdir. Oracle Database 10g name value syntax destekler. en iyi ölçü 1 dispatcher n mevcut veritaban ba lant lar n n %50sini kullanmas d r. Most operating systems have a default of 16 K. This attribute need only be specified if the listener is a local listener that uses a nondefault port (not 1521) and is not specified with the LOCAL_LISTENER parameter or the listener is on another node. . DISPATCHERS= (PROTOCOL = TCP)(DISPATCHERS=3) Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er String Dinamik Null (hiçbir Dispatcher ba lat lmayacak Dispatcher n tutabilece i ba lant say s i yo unlu una göre de i sede. CONNECTIONS Specifies the maximum number of network connections (CON or CONN) to allow for each dispatcher. The default is operating system specific. Di erleri seçimliktir. LISTENER Specifies an alias name for the listeners with which the (LIS or LIST) PMON process registers dispatcher information. SGA da bulunan space her session n data space i içindir. Attribute Description PROTOCOL Dispatcher n kullanaca a protakolünü (PRO or PROT) belirler(genellikle TCP) DISPATCHERS Ba lat lacak dispatcher say s d r (Default 1) (DIS or DISP) SERVICE Distapcher n Listenerla birlikte kay t oldu u Oracle Net (SER or SERV) Service ad d r. For example.

LARGE_POOL_SIZE large poolun büyüklü ü byte cinsinden belirtilir. Bu parametrenin belirlenmesi kritiktir çünkü instance Ortak stek kuyru unu gör ntüler ve kuyru u kullanacak ba ka shared serverlar ba lat r gerekmedi inde de bunlar bitirir. DISPATCHERS a de er atanm sa 1 letim sistemine ba l Max_Shared_Servers MAX_SHARED_SERVERS e zamanl çal abilecek maksimum server process say s n gösterir. Bu parametreyi shared-server mimarisinde kullan c lar n kurabilece i ba lant say s n s n rland rmak için set etmeliyiz. Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er De er Aral Integer Dinamik DISPATCHERS Null ise 0.PROCESS server side processleri kontrol eder.SESSIONS system taraf ndan yarat labilecek maksimum session say s n gösterir.Shared-Servers SHARED_SERVERS elde bulunan minimum server process say s n belirtir. CIRCUITS parametresi gelen ve giden network oturumunda bulunan virtual circuits say s n gösterir. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) De er Aral letim sistemine ba l Circuits Virtual circuitler veritaban ndan dispatcher ve servera do ru kullan c ba lant lar d r. Oracle Shared Server dedicated server durumunda PGA da tutulan oturum bilgilerinin large pollda tutar . Shared Server Sessions Bu parametre belirli bir zamanda toplam aç k shared server oturumlar n n say s n kontrol eder. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er E er Oracle Shared Server konfigüre edilmi se CIRCUITS de eri SESSIONS de erine uyar. Bu parametre bir instance n toplam SGA gereksinimini etkileyen parametrelerden biridir. Bu parametre önemlidir çünkü instance gerekti i zaman shared server process yarat labilir. Bu parametrenin kullan m dedicated kullan c oturumlar için kaynaklar n ayr lmas n sa lar. . Aksi halde de er 0d r. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) li kili Parametereler . .

com)(PORT=35229)) "DEDICATED" established:0 refused:0 V$CIRCUIT view sorgulanarak her shared server ba lant s için kay t görülür. pid: 8705> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db.oracle. Oracle Shared Server kullan c oturum belle i için shared pollu kullan r. status READY. V$SESSION mevcut session için session bilgilerini tutar Ba lant Tipini Seçmek Oracle Netin default connection tipi shared serverd r Ne Zaman Shared Server Kullanmamal y z .LOCAL_LISTENER listener taraf ndan kullan lan port ve protokol belirtilir. Bu yüzden PL/SQL. E er listenera restart atarsan z. servislerin kay t olmas için beklemek gerekir. Oracle her oturum için shared poolun belirli bir k sm n ay r r. Shared Server Kurulum nu Do rulamak Oracle Shared Server kullan rken önce listener ba latmal y z.us. SQL ve sahared poolu kullanan di er servislerin performans etkilersiniz. pid: 8703> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db. porttan dinlemiyorsa veya birden fazla listener varsa LOCAL_L STENER konfigüre etmek gerekir.. E er LARGE_POOL_SIZE de erini set etmezseniz. böylece dispatcher listener ile register olabilir. sonra database ba lamal . Ayr ca gelen ba lant lar için listener n yük dengelemesi yapt da görülebilir. Instance "TEST".com.us.com. status from v$circuit. Kay tlanmay do rulamak için: $ lsnrctl services Service "TEST" has 1 instance(s). Handler(s): "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D001 <machine: db. Her shared server ba lant s V$CIRCUITe giri yapar. E er listener TCP/IP 1521. V$SHARED_SERVER Shared server processler hakk nda bilgi içerir V$DISPATCHER Dispatcher processler hakk ndaki bilgileri tutar V$SHARED_SERVER_MON TOR Shared server processlerinin ayarlar n n tutuldu u view V$QUEUE request ve response queue bilgileri bulunur.oracle. circuit. SQL>select dispatcher.us.oracle. DISPATCH -------82890064 8288F9E4 8288FD24 CIRCUIT -------8257BA64 8257BBB0 8257BCFC SERVER -------8288F6A4 00 00 STATUS ---------------NORMAL NORMAL NORMAL Data Dictionary View V$CIRCUIT virtual circuitlerin bilgilerini tutar.com)(PORT=35230)) "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D000 <machine: db. has 3 handler(s) for this service.oracle. server.us. Oracle.

Ço u administration görevleri shared server ba lat s ile yap lamaz. büyük miktarda verilerle u ra rken shared Serverlar çok verimli çal maya bilirler. index ve tablo bak m i istatistikerin analizi gibi. Ortak request queue ve dispatcher response queue payla m yüzünden.fakat her ba lant için uygun olmayabilir. Bunlar instance n ba lams ve durdurulmas i tablespace veya datafile yarat lmas . Tüm DBA oturumlar nda dedicated server seçilmelidir. .Oracle shared server mimarisi process ve bellek kullan m için verimli bir modeldir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful