Oracle Database 10g Yaz l m Kurulumu

Sistem Gereksinimleri Slayatta belirtilen gereksinimler tüm platformlar için geçerli olan minimum donan m gereksinimleridir. Kurulum özellikle diske(yere)ihtiyaç duyabilir.Ayr ca genel bir kural olarak sa layabildi imiz daha fazla RAM daha iyidir. Not: 2GB yada daha fazla RAMe sahip sistemlerde swap alan RAMin bir yada 2 kat olmal d r. Her i letim sisteminin de i ik gereksinimleri oldu undan, i letim sisteminin gereksinimleri için i letim sistemine özel Oracle döküman n kullanmal s n z. Desteklenen i letim sistemi sürümlerini gösterir, bunlarla bir i letim sistemi gruplar n veya kullan c lar n kurmay ve kurulum için gerekli di er ad mlar bulunur. Optimal Flexible Architecture OFA, Oracle veritaban n ve di er veritabanlar n kurmak, ayarlamak için bir metoddur. OFA, büyüyen ve yüksek performansl veritabanlar için maksimum esnekli i sa layan yönetilmesi kolay bir konfigürasyon yaratmak için i letim sisteminin ve disk alt sistemlerinin avantajlar n kullan r. Burada anlat lan metotlar OFAn n temelleridir: OFAn n dizayn edilmesinin nedenleri: - Diskteki büyük miktardaki karma k yaz l m ve veriyi organize etmek, cihaz darbo azlar n ve dü ük performans önlemek - Veri ta nmas s ras nda zedelenebilecek , yaz l m ve veri yedeklenmesi gibi yönetimsel görevleri kolayla t rmak - Pek çok Oracle veritaban aras nda geçi i kolayla t rmak - Veritaban n n büyümesini ve yönetilmesini uygun hale getirmek - Data sözlü ündeki bo alanlar n bölünmesine yard m etmeki di er bölünmelerden ay rmak ve kaynak çeki melerini en aza indirmek Optimal Flexible Architecture Kullanmak OFAn n çekirde inde bir isimlendirme plan vard r. Genellikle fiziksel disk olan mount noktalar na uygulayabile imiz bir standart, mount noktas nda bulunan klasörler ve alt klasörler ve dosyalar n kendileri bulunur. Mount noktas n n syntax : Tüm mount noktalar na /pm syntax kullan larak isim verilir, p string bir sabit ve m her mount noktas n ay rmaya yarayan genellikle 2 basamakl bir say olna belirli uzunlukta bir anahtar de eridir. Örnek mount noktalar /u01 ve /u02 Home dizini syntax : Tüm home klasörleri /pm/h/u syntax n kullan r. Pm mount noktas ad , h standart klasör ismi ve u klasörün sahibidir. Örnek OFA home klasörleri /u01/app/oracle Software dizini syntax : Uygulama yaz l m n n farkl versiyonlar n e zamanl çal t rmak için OFA özelliklerini gerçekle tirmede, Oracle yaz l mlar n n her versiyonunu /pm/h/u/product/v klasöründe tutar. Product ürünü, v versiyon numaras n gösterir, OFA uyumlu Oracle Database 10g versiyon 10.1.0 /u01/app/oracle/product/10.1.0 Alt Klasörleri isimlendirme syntax : Ortam De i kenlerini Ayarlamak Pek çok Oracle ortam de i keni vard r. Burada anlat lanlar ba ar l bir kurulum ve Oracle veritaban n n kullan m için gerekli olanlar. Bunlarda hiçbirine de er atanmas na gerek yoktur. Ancak kurulumdan önce de er atanarak gelecekteki problemler önlenmi olur.

1

ORACLE_BASE: OFA için Oracle klasör yap s n n temellerini belirler. Kullan m iste e ba l d ri ancak e er kullan l rda daha sonraki kurulumlaru ve upgradeleri kolayla t r r. Klasör yoludur. /u01/app/oracle ORACLE_HOME: Oracle yaz l m n bulunduran klasörleri gösterir, klasör yolu örne i $ORACLE_BASE/product/10.1.0 ORACLE_SID: lk örnek(instance) ad d r., default orcl. Harfle ba lamas gereken harf ve say toplulu udur. En fazla 8 karakter olabilir. NS_LANG: form üzerindeki bir oturum için ba lang ç nls ayarlar n belirtie. Form language_territory.characterset. Örnek ayar AMERICAN_DENMARK .WE8MSWIN1252 Bu Oracle mesajlar için AMERICAN dilini kullanmay , gün adlar n ve ay adlar n ayarlamay sa lar. Alan (territory) DENMARK zaman format n , tarih format n say sal ve parasal anla malar sa lar. Bu, UNIX de ortam de i keniyken, Windows da registry ayar d r. Sorgulamak için select * from nls_session_parameters; Not: Windows kurulumunda , klavye dilinden gelen dil k sm default NLS_LANG de eridir. Amerikan olmayan klavye(Windows kurulumunda) Amerikan olmayan NLS_LANG ayarlar n getirir. Önyükleme Kontrolleri Oracle Universal Installer GUI gelemden önce minimum gereksinimlerin kar lan p kar lanmad n anlamak için baz kontroller yap l r. Sisteminizin bir veya daha fazla minimum gereksinimleri kar layamad durumda kurulum ba lad nda -ignoreSysPreeq flag n i aretleyerek devam edebilir. $ sh runInstaller ignoreSysPreeq Oracle Universal Installer Oracle Universal Installer bile en tabanl kurulumu ve de i ik seviyeli entegre edilmi bundle, suite ve web tabanl kurulumlar (tekbir paket içindeki karma k mant kl ) sa layan Java uygulamas d r. Kurulum motoru, Java bulunan platformlara ve tüm kurulum i leminden ayr lan (ayr tutulan) platform ba ml durumlara ta nabilir. Oracle Universal Installer, yaz l m yönetimini ve da l m n sa lamak için a a daki yeteneklere sahiptir. - Otomatik ba ml l k çözücü ve karma k mant k i lemek - Webden kurulum - Bile en ve suite kurulumu - Tam deinstallation - Pek çok Oracle home için destekleme - National Language Support - Da t k kurulum için destek Envanter ve UNIX Grup smi Envanter klasörü yaz l m n n yüklenmesi s ras nda kullan lan aland r. Bu klasörde bulunan dosyalar silinmemelidir. Oracle Universal Installer envanteri Oracle Universal Installer n muhasebesini tutmak için bir konumdur. Envanterinin tuttu u bilgiler. - Bir makine üzerine kurulu tüm Oracle home içindeki tüm Oracle yaz l m ürünleri - Oracle yaz l m içinde bulunan Oracle olmayan ürünler JRE gibi Bu dosyalar n yakla k 4MB yer kaplamas beklenir. E er UNIX sitem üzerine kurulum yap yorsan z, temel klasöre sahip olan grup ad n sa lamak için uyar l rs n z. Oracle yaz l mlar n güncelleme yükleme ve kald rma için izin olan UNIX grup ad

2

seçilmelidir. Bu grubun üyeleri yazma iznine sahip olmal d r. Sadece bu gruba ait kullan c lar kurma veya kald rma i lemini yapabilir. OrainstRoot.sh Unix platformuna kurulum yaparken, root olarak orainstRoot.sh çal t rmal y z. Bu script inventory pointer file (Linuxda /etc/ora/oraInst.loc) yarat r. Inventory pointer file, ba lang ç olarak Oracle Universal Installer n inventory yerini bulmas n sa lar. Bu dosyan n örne i: inventory_loc = /oracle/oraInventory inst_group = oinstall Dosya Konumlar Universal Installer, ürünün kurulum kitinin veya stageinin bulundu u yeri gösteren Specify File Location sayfas nda default bir de er verir. Oraclehome isimle tan mlan r. Oracle home ismi, belirli bir Oracle home ve ili kili home üzerine kurulu olan Oracle servisleri ile ilgili program grubunu tan mlar. Oracle home ismi 1 ila 16 karakter uzunlu unda olmal d r, sadece alfanümerik karakteri ve altçizgiyi kapsar, bo luk olamaz. Oracle Universal Installer, Windows platformundaki Oracle homelarda a a daki özelliklere sahiptir.(korur) - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - Daha önceki Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm Oracle homelar - ORACLE_HOME registry giri ine kaydedilmi home Oracle Universal Installer, Unixdeki Oracle homelar korur: - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - /var/opt/oratab kalsöründeki tüm Oracle homelar - ORACLE_HOME ortam de i kenindeki home E er bu homelardan hiçbiri yoksa, default home diskteki en büyük bo alana göre hesaplan r. Kurulum Tipi Oracle Database Enterprise Edition, hem kümelenmi hemde tekli isistem konfigürasyonlar nda endüstri önderli inde ölçeklenebilirlek ve güvenlik sunar. Online taransaction processing ve i zekas için en geli mi özellikleri sunar. Oracle Satandart edition, küçük veya orta ölçekli i ler yada tüm Enterprise özelliklerini gerektirmeyen güç, güvenilirlik ve güvenlik tabanl departman uygulamalar içindir. A a daki enterprise seviyesi özellikleri Standart editionda bulunmayan seçenekler: - Oracle Data Guard: Bir veya daha fazla yedek veritaban yaratmaya, yönetmeye ve görüntülemeye yarayan servisler kümesi - Oracle Advanced Security, Oracle Label Security, Enterprise User Security, Virtual Private Database, N-tier authentication, Fine Gained Auditing: Bu seçenekler, Oracle Database 10gnin geli mi güvenlik özellikleridir. -Oracle Partitioning, Oracle OLAP, Export Transportable Tablespace ve Enterprise Data veriambarlar taraf ndan desteklenen di er özellikler Custom kurulum, kurmak istedi imiz bile enleri seçebilmemizi sa lar. Öngereksinimlerin Kontrolü Kurulumdan önce, Oracle Universal Installer ba ar l bir kurulum için gerekli özellikleri ortam kontrol ederek bakar. Bu sayfa tüm gereksinim kontrollerinin ad n , tipini ve durumunu gösterir.

3

Advanced seçene i ba lang ç veritabanunda tam bir esneklik sa lar. Not: E er ba lang ç veritaban yaratma seçene ini seçerseniz. Uyar y veya seçimlik kontrolü do rulamak için.E er otomatik kontroller bittikten sonra çal t raca m z seçimlik kontroller varsa Otomatik kontroller ilk çal r.SYSTEM. Karakter setini daha sonra de i tirmek mümkündür. Bunlar sadece raw parçalar yla daha önce u ra t ysan z kullanmal s n z. Automatic Storage Management(ASM) ASM dosyalar otomatik yarat l r ve yönetilir. Özeti kontrol edip Install a bas n. Sample Schema: Demolar ve ö renmek için kullan lan örnek emalard r. E er imidi yapmak istemezseniz daha sonra yapabilirsiniz Enable automated backups: bunu kulland n zda backupun nereye al naca n ve yedekleme i inde kullan lacak bilgileri belirlemelisiniz.SYSMAN ve DBSNMP için parola sa lar. Database Management: Grid kontrol sayesinde pek çok veritaban n bir veya daha fazla makineden yönetebiliyoruz. E er çal ma s ras nda veya seçimlik kontrol do rulanmad ysa uyar verir ve kontrolün do rulanmas gerekir. Dosya Depolama ve Yedek Geriyükleme Dosya depolama seçenekleri File System: Dosyalar n i letim sisteminizin yaratt dosya sisteminde saklanmas d r. Raw Devices(Partitions): Bunlar üzerinde dosya sistemi olmayan disk parçalar d r. ablon veritabanlar nda dosyalar önceden konfigüre edilmi tir ve veritaban h zl ca yarat labilir. uyar üreten kontrolün checkbox n i aretlemek yeterlidir. Database Naming: defaultu orcl olan veritaban ismi. Yedekleme ve geriyükleme seçenekleri Do not enable Automated backups: bir yedekleme plan olu turman z gerekir. Tüm kontroller tamamland nda. bir sonra özet sayfas ç kar. ancak yarat lmas uzun sürer. Ba lang ç Veritaban Seçebilece imiz 3 tane örnek veritaban vard r yada custom bir ba lang ç veritaban seçebiliriz. Kurulum Kurulumun ilerleyi ini izleyebilirsiniz 4 . Tümü için ayr parolay kullanabilirsiniz. ancak veritaban n kendimizde seçerek yaratabiliriz. çok zaman harcayan bir i tir. E er hangi karakter setini kullanaca n z bilmiyorsan z ve çok dil kullan yorsan z. WE8ISO8859P1 sembolünü tan maz WEISO8859P15 tan r. yans ma(mirroring) ve birli tirme/ekleme stripting gibi özelliklerin ek yararlar olur. Parola ve Özet Database Schema Password: Yönetici kullan c lar olan SYS. Özet: Burada tüm ürünleri ve kurulum için seçti iniz ayarlar görebilirsiniz bir sonraki ad m kurulumun ba lamas d r. Unicode standard olan UTF-8AL32UTF8 iyi bir seçimdir. Database control tekbir veritaban için kullan l r. sayfan n alt nda yap lan kontrollerin bir özeti bulunur. Konfigürasyon ve Yönetim E er ba lang ç veritaban yarat seçene ini seçersek. Database Character Set: bu karakter seti verinizi veritaban nda tutarken kullanaca n z veritaban d r. ba lang ç veritaban n yaratmak için çe itli sorular soran sayfalarla kar la aca z.

5 .ora dosyas ndaki a servisleri isimleri Klasör sunucu kullan m .Oracle Net Configuration Assistant: Bu kurulum s ras nda temel a bile enlerini konfigüre eder. Linux kurulumunda dosya ad /etc/oratab d r. configuration assistant sayfas yaz l m n kurulmas ndan sonra ç kar. Bu scriptin ad root. bir veri taban yaratman z . Bu ablonlar i yüküne göre ayarlanm ayarlara sahipler. önceden konfigüre edilmemi yüklenmi seçenekleri konfigüre edebilirsiniz. ablon yeni bir veritaban için ba lang ç noktas olarak kullan labilecek önceden tan mlanm veritaban d r.sh yoktur.sh d r. çünkü ORACLE_HOME ve veritaban bilgileri registryde tutulur. Shared server deste ini enable-disable edebilirsiniz. çünkü veritaban yaratma scripti çal mal d r. -Delete Database: tüm veritaban dosyalar n silebilirsiniz. Bu daha uzun bir sorgulama ile daha uzun süre bir veritaban yarat lmas n sa lar. konfigürasyonunu de i tirmenizi yada silmenizi sa lar. Veritaban n z n yapmas n istedi iniz i e göre ablon seçiniz. Veri ambarlar .Configuration Assistants E er ba lang ç veritaban yaratmay seçtiyseniz. Windows i letim sisteminde root.iSQLPlus Configuration Assistant: bu iSQLPlus ve Oracle veritaban na ba lanan di er araçlar için kullan lan OC4J(Oracle Containers for Java) y konfigüre eder. -Configure options in a database: E er veritaban konfigürasyonunu de i tir seçene ini seçerseniz. . Seçimlerimizi veritaban n yaratmada kullan r. Bunlar n aras nda: Dinleyici ad ve protokol adresleri simlendirme metotlar tnsnames. Show Detail diyerek her veritaban tipinin konfigürasyonunu görebilirsiniz. E er emin de ilseniz genel amaçl y seçiniz. Database Configuration Assistant Overview(DBCA) DBCA. . Bu script ORACLE_HOME konumunda ve veritaban ndaki bilgileri içeren dosyay update eder veya yarat r. -Create a database:Bu seçene i seçerseniz yeni bir veri taban veya ablon yaratabilirsiniz. Daha önce tan mlanm ablon veritaban ndan veya mevcut veritaban ndan örnek olarak faydalanarak yeni bir veritaban yaratabilirsiniz. Unix veya Linux i letim sistemine kurulum yaparken. daha önceden tan mlanm 3 veritaban n veya kendi tan mlad m z kullanabiliyoruz. genel kullan m. transaction processing için veritabanlar mevcut. -Manage Templates: Bir ablon yaratmak için 3 yolumuz var: Mevcut bir ablondan Mevcut bir veritaban ndan(sadece yap dan) Mevcut bir veritaban ndan(hem yap hem veri) Veritaban Yaratmak DBCA ile bir veritaban yaratt m zda. Daha karma k ortamlar için Custom Database seçene ini seçmelisiniz.Oracle Database Configuratio n Assistant: bu seçti imiz ba lang ç veri taban n n yarat lmas n sa lar. root olarak bir veya daha fazla script çal t rmam z istenir.

Veirtaban dosya isimlerini ve konumlar n (storage sayfas ndaki) de i tirme ans m z var. E er de i tirmeniz gerekiyorsa DBCAdan ç kmal . yedekleme ve geri yuklemeyle ilgili dosyalar n sakland ve yönetildi i konumdur. 6 .domain_name formunda bir Global veritaban ismi girmelisiniz ve SID belirlemelisiniz. . Dosya Konumlar ve Yedek Geriyükleme Dosya konumlar . Aksi taktirde veritaban n z tek ba na yönetmek için Use Database Control for Database Management seçmelisiniz. Yönetim Seçenekleri Her veritaban için web-tabanl yönetim araçlar n ve ayn zamanda tüm Oracle ortam n yönetmeniz için merkezi yönetme araçlar olan Oracle Enterprise Manager bu sayfadan seçilir. ablon tan mlam klasör bilgilerini kullan r z.Automatic Storage Management: ASM dosyalar yarat r ve otomatik olarak yönetir ve mirroring ve striping gibi özelliklerden faydalan labilir. SIDnin veritaban n za ba lanacak olan instance n ad d r ve ba lanaca veritaban ayn isimde olmak zorunda de ildir. i letim sistemi ortam nda de i tirmeli ve DBCAy yeniden ba latmal s n z.Use Common Location for All DB Files: Tüm veritaban dosyalar için yeni ortak bir alan tan mlamam z gerekir. Use Grid Control seçene i ile veritaban n z merkezi olarak yönetebilirsiniz. her biri için ayr veya ortak bir parola kullan labilir. SID default olarak veritaban ad olarak gelir ve veritaban n z çal t racak instance unique olarak belirler.SYSMAN ve DBSNMP için parola vermemizi sa lar. Custom Scripts: Yaratma zaman nda çal mas n istedi imiz herhangi bir script seçebiliriz. E er host bilgisayar n za Oracle Management Agent kurulmu sa. -Ar ivlemeyi sa lamak.SYSTEM. DBCA da bu de erleri de i tiremezsiniz. Dosya saklama seçenekleri: . Bu seçene i seçti inizde email ile uyar lmay ve günlük yedekleme yap lmas n sa layabilirsiniz. Veritaban dosya isminde ve konumunda daha sonradan de i iklik yapma ans m z vard r. . -Raw devices: Üzerinde dosya sistemi bulunmayan disk k s mlar d r.Dosya Sistemi: Dosyalar i letim sisteminin konfigüre etti i dosya sisteminde saklar. çerik ve lkleme Parametreleri Sample Schema: Demo ve ö renme için örnek ema.Use Database Fiel Locations from Template: Bu seçenekle. -Use Oracle Managed Files: yedekleme ve geri yükleme seçenekleri -Flash recovery area. Dosya Konumu De i kenleri Pek çok sayfada File Location Variables dü mesini t klayarak tan mlanm de i kenlerin görüntülenmesini sa layabiliriz.Veritaban Tan mlama database_name. Bu tip bir yönetimi seçerseniz di er bir menudeki hangi tip bir yönetim servisi istedi inizi de seçmelisiniz. yaratma zaman nda veritaban n ar iv log modea koymakt r. Parola ve Dosya Depolama Database schema password: SYS. Real Application Clusterlarda pek çok instance ayn veritaban n açabilmektedir ve her biri için SID farkl d r. Bu de i kenler veritaban dosyalar için yol tan mlamada kullan l rlar.

-Password File: Kullan c lar n uzaktan veritaban na ba lanmas n ve yönetim görevlerini yapmas n sa lar. Connection Mode: Oracle veri taban . NCHAR. Memory: Kullan c processleri için SGA ve PGA taraf ndan kullan lacak belle i gösterir. lem ba lamadan önce de i iklikleri yapabilece iniz son ans n zi confirmation sayfas n HTML dosyas olarak kaydedebilirsiniz. Geri döndü ünüzde i lem tamamlanm olur. instancea ba lanan kullan c processlerini tutmak için server processler yarat r. Bu ablon tan mlad n z tüm seçeneklerle daha sonra veritaban yaratmada kullan labilir. Password Managementa t klayarak hesaplar n ve parolalar n oldu u k sma geçebilirsiniz. NVARCHAR2 ve NHCLOB Unicode veri destekler. All Initializing Parameters diyerek tüm parametreleri görebilirsiniz.Initializing Parameters: S k kullan lan parametreler için 4 tab vard r. Bu dosyalar veritaban için kritiktir. Sizing: Block büyüklü ünü belirleyebilirsiniz. ablon kulland n zda veritaban na veri dosyas eklememize gerej yokrur ancak kontrol veya online redolog file ekleyebiliriz. -Data Files: Veritaban n n verilerini tutar. Confirmation sayfas nda Okye bas nca veritaban yaratma i lemi ba lar. Veritaban Mimarisi Oracle veritaban n olu turan dosyalar a a daki gibidir: -Control Files: Metadata olarak adland r lan veritaban n n kendisiyle ilgili verileri içerir. Veritaban Depolama Bu sayfada control files. Yaratma Seçenekleri ve Yaratma Tan mlad n z veritaban n ablon olarak kaydedebilirsiniz. ablon bolk büyüklü ü kullan yorsan z de i mez. Kurulumun sonunda. Instancea ba lanabilecek pek çok veritipi için kullan l r. Redo loglar group olarak çal r ve çoklanmal d rlar. Resmen veritaban n n parças olmasa da veritaban n n düzgün bir ekilde çal mas için önemli olan dosyalar da vard r: -Parameter Files: Veritaban ba lat l rken instance n nas l konfigüre edilece ini belirlemede kullan l r. Bir server process -Dedicated server process: bir server processi sadece bir kullan c ya servis verir. data files ve online redo loglar için depolama ayarlar n görebiliriz. Veritaban n z dedicated server process seçmenizi sa lar. DBCA online redo log dosyalar otomatik olarak çoklayamaz. yarat lm hesaplar açabilece iniz ve parolar n de i tirebilece iniz bir sayfa gelir. E er veritaban çöker veya herhangi bir data file kaybedilirse. Shared server için bir veya daha fazla parametreyi ayarlamal y z. Creaion options sayfas nda nexte t klad ktan sonra. Çoklu control file DBCA taraf ndan yap l r(3 tane) sterseniz ekleyebilirsiniz. bu dosyalarla veritaban geriyüklenebilir. 7 . -Shared server process: bir server processi pek çok kullan c processe servis verir. -Online Redo Log Files: Veritaban n n geriyüklemesi için gereklidir. Bu dosyalar olmadan veritaban içindeki verilere eri ecek data file lar açamazs n z. tüm seçti iniz seçenekleri görebilece iniz Confirmation sayfas görüntülenir.

-Archive Log Files: instance taraf ndan üretilmi redolar n tarhini/geçmi in tutar. Bu dosyalar veritaban geriyükleme için gereklidir; bu dosyalar ve veritaban n n yedeklerini kullanarak kay p bir data file geri yükleyebilirsiniz. Control Files nstance n z ba latt n zda ve veritaban n mount etti inizde control filelar okunur. Control file n içindeki bilgiler veritaban n olu turan fiziksel dosyalar gösterir. Veritaban n za yeni dosyalar ekledi inizde, control filelar otomatik olarak güncellenir. Control filelar n nerde tutuldu u da initialization parametrelerinde tutulur. Veritaban n n control file kayb yüzünden bozulmas n önlemek için control filer n en az 3 farkl fiziksel konuma yedeklemelisiniz. Bu farkl dosyalar initialization parametrelerinde belirterek, Oracle database server n bu çoklu dosyalar kontrol etmesini sa layabilirsiniz. Veritaban n zdaki control filelar hakk ndaki bilgiye Enterprise Manager n Administration sayfas n n Storage k sm nda bulabiliriz. Control files genel sayfas veritaban n zdaki control filelar n isimlerini ve yerlerini gösterir. Advanced sayfas nda control file yaratma ve veritaban tan mlama i leri yap labilir. Record Section sayfas control dosyas n n içindeki kay tlar gösterir. Redo Log Files Redo log filelar transactionlar n ve Oracle veritaban sunucusunun çal ma sonuçlar n veritaban na kaydederken kullan l r. Güç kesintisi, disk hatas gibi sistem ar zalar nda veritaban n n tutarl l n n bozulmamas n sa lar. Redo log filelar n içindeki bilgiler disk ar zas nda kaybolmas n diye redo log filelar çoklanmal d r. Redo log redo log file gruplar ndan olu ur. Bir grup, redo log dosyas ndan ve onun çoklanm kopyalar ndan olu ur. Her t pat p kopya bir grubun üyesi olmal d r ve her grup bir numarayla tan mlanmal d r. Log writer (LGWR) processi redo kay tlar n redo log buffer doldu unda redo log bufferdan bir redo log gruba yazar. Daha sonra de i ir ve dosyalar bir sonraki gruba yazar. Redo log gruplar sirkülar biçimde çal r. Administration sayfas nda Storage k sm nda Redo Log Groups linkine t klayarak veritaban n zdaki redo log dosyalar yla ilgili bilgilere ula abilirsiniz. Tablespace ve Datafiles Veritaban tablespace ad verilen mant ksal depolama birimlerine bölünmü tür. Her veritaban mant ksal oalark bir veya daha fazla tablespace bölünmü tür. Files table spacedeki mant ksal yap y fiziksel olarak tutmak üzere bir veya daha fazla data files olu turulur. Segmentler, Extendler, Blocklar Tablolar ve indeksler gibi veritaban nesneleri tablespacede segmentler olarak tutulurlar. Her segment bir veya daha fazla extend içerir. Extend birbirini takip eden data blocklar içerir, yani bir extent sadece bir data file da bulunabilir. Data blocklar veritaban n n içindeki en küçük girdi ç kt birimidir. Veritaban i letim sisteminden data block kümesi istedi inde, i letim sistemi depolama birimindeki as l i letim sistemi blocklar na gönderir. Bu nedenle veritaban n zdaki herhangi bir verinin fiziksel adresiyle ilgilenmenize gerek yoktur. Data blocklar n n büyüklü ü veritaban yarat ld s rada belirlenebilir. Default olarak 8k d r. E er veritaban n z büyük tabloalr ve indeksler gerektiren veri ambarlama uygulamalar kullan yorsa, büyük blocklar daha iyi olabilir. E er veritaban n z okuma yazma gibi i lemleri nadir yap yosa, daha küçük block büyüklü ü kullan labilir. Maksimum block büyüklü ü de i letim sisteminize ba l d r.

8

Minimum block büyüklü ü 2kd r. Farkl block büyüklüklerine sahip tablespaceleriniz olabilir. Oracle Instance Management Oracle Database server oracle veritaban ndan ve oracle instance ndan olu ur. Oracle instance da System Global Area(SGA) ad verilen bellek bufferlar ndan ve arka planda çal san proseslerden olu ur. Ba lat lana kadar instance beklemededir. nstance ba lad zaman initialization parameter dosyas okunurve instance bu parametreler göre konfigüre edilir. Instance ba lad ktan ve veritaban aç ld ktan sonra kullan c lar veri taban na eri ebilir. Oracle Memory Structures Oracle instance n n içerdi i temel bellek yap lar : System Global Area(SGA): Tüm sunucu ve arka plan prosesleri taraf ndan kullan l r. Program Global Area(PGA): Her bir sunucu ve arka plan i lemleri için ayr d r; her bir proses için bir PGA vard r. System Global Area(SGA) instance verilerinin ve kontrol bilgilerinin bulundu u payla lan bir bellektir. SGA a a daki veri yap lar n içerir: -Database buffer cache: Veritaban nda al nan veri blocklar n tutan önbellektir. -Redo log buffer: Diskteki redo loglara yaz lana kadar redo bilgisini tutan bufferd r. -Shared pool: Kullan c lar aras nda payla labilecek çe itli yap lar tutan önbellektir. - Large pool: Büyük okuma yazma i lemlerinde kullan labilecek seçimlik bir aland r. -Java pool: Tüm oturum tabanl java kodlar ve JVM dahilindeki veriler için kullan l r. -Stream pool. Oracle streamleri taraf ndan kullan l r. Dinamik SGA altyap s yla Database buffer cache, shared pool, large pool, Java pool ve stream pool instance kapat lmadan de i tirilebilir. Program Global Area(PGA) her bir sunucu prosesi için data ve kontrol bilgilerini içeren bellek bölgesidir. Sunucu prosesi istemcilerin isteklerine cevap veren bir prosestir. Sunucu proses ba lat ld nda PGA ayr l r. Kullan lan PGA büyülü ü ve içeri i, instance n shared server modda yarat l p yarat lmad na ba l d r. PGA genellikle: Private SQL area: SQL statementi çal t ran her oturumum bu alan vard r. Session Memory: oturum de i kenlerini ve oturumla ilgili bilgileri tutan bellektir.

9

Oracle Prosesi Bir uygulama program yada enterprise manager gibi bir Oracle arac çal t rd n zda Oracle sunucusu uygulaman n istedi i komutlar çal t rmak için bir proses yarat r. Oracle ayn zamanda birbiriyle ve i letim sistemiyle bellek yap s n , diske veri yazmay ve genel kontrolleri yapmak üzere ileti im kuran arka plan prosesleri de yarat r. En çok kullan lan arkaplan processleri: -System Monitor(SMON): Instance ar zalanmaya ba lad nda geriyüklemeyi yapar. -Process Monitor(PMON): kullan c prosesi ar zaland nda proses temizli ini yapar. -Database writer(DBWn): database buffe önbelle indeki de i mi bloklar disk üzerindeki dosyalara yazar. -Checkpoint(CKPT): Veritaban n n belirli bir an için tüm ayarlar n ve verilerin saklanmas n sa lar. -Log writer(LGWR): Redo log kay tlar n diske yazar -Archiver(ARCn): Redo Log dosyalar doldu unda redo lolar archivelere kopyalar. Veri Sözlü ü Veri sözlü ü belirli bir veritaban hakk nda sadece okuma amaçl kullan labilen tablolar n ve view lar n merkez kümesidir.veri sözlü ünün kapsad bilgiler: - Veritaban n n fiziksel ve mant ksal yap s - Veritaban n n geçerli kullan c lar - Ba l l k k s tlar yla ilgili bilgiler ema nesleri taraf ndan ne kadar alan istenilidi i ve ne kadar n n kullan ld . Veri sözlü ü veritaban yarat l rken yarat l r ve veritaban n yap s nda bir güncelleme old unda otomatik güncellenir. Grid Control Database Kontrol'ün yetene i geni letilebilir ve sisteminizin Oracle Enterprise Manager's Grid Control kullanan geri kalan k sm ile bütünle tirilebilir. Grid control Framework mimarisi yüksek seviyede esneklik ve fonksiyonellik sa lar. htiyaç duydu unuz ortamlar izlemek ve yönetmek için Enterprise Manager' kolayca özelle tirebilirsiniz. Tipik Enterprise Manager Framework konfigürasyonu a a daki fonksiyonel birimlerinden olu ur: -Yönetimsel hedefler -Yönetim hizmetleri -Web tabanl grid kontrol -Veritaban kontrol -Uygulama sunucu kontrol

10

daneprairie.com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www. .

-Sorgu sonuçlar düzenlenir. Bu SQLi bir text dosyas na kopyalay p daha sonra kullanabilirsiniz.Oturum kontrol statementlar .Transaction kontrol statementlar . komutlar az kelimeyle. Yüzlerce araç da SQL kullanarak veritaban n görüntülemeye yarar.Oracle Reports ve Oracle Discoverer: Bu raporlama araçlar karma k veritaban sorgular n sadece mouse a dokunarak yapmay sa lar. sabit raporlar için kullan l r. .Data manipulation language (DML) / Veri i leme statementlar . standart . -SQL komutlar n ve PL/SQL bloklar n girme. -Third-party tools: SQL pekçok veritaban da t c s taraf ndan kullan lan standart bir dildir. -Oracle Forms: Kullan c lar n veriyi yönetebilecek grafik tabanl ortamlar sa layarak SQLi kullan c lardan gizler. . saklama. SQL ve PL/SQL komutlar n yazmak için komut sat r arayüzüne sahip SQL*Plus kullanabilirsiniz. E er yarat lan SQL i görmek isterseniz. Oracle Discoverersa verinin yap s n yada ili kilerini bilmeden veriyi getirmeyi sa layan veri madencili i araçlar d r.Sistem kontrol statementlar . olabildi ince basit olmas yla ve komutlar n sayfalar doldurabilecek kadar karma k olmas yla oldukça zengin bir dildir. . SQL çe itli kategorilere bölünmü tür: . çal t rma. Enterprise Manager: SQLi Görmek Enterprise Manager Databse Controlü kullanaral veritaban n z yönetmek için kulland n z SQL komutlar n yazman z gerekmez. SQL* Plus Nedir? SQL*Plus . de i tirme. SQL komutlar n veritaban na yollayacak de i ik yollar vard r: -Oracle SQL Plus veOracle iSQL Plus: Bu araçlarla komut sat r arayüzüyle bait bir eri im sa lan r.SQL Nedir? Structured Query Language(SQL) kullan c lar n ve programlar n veritaban na eri mesini sa layan statementlar kümesidir. hesaplan r. Oracle Reprts. saklan r ve yazd r l r.Data definition language (DDL) / Veri tan mlama statementlar .Gömülü SQL statementlar SQL Kullanmak SQL. Show SQL butonuna t klayarak istedi iniz zaman görebilirsiniz. getirme ve kaydetme i lemleri yap l r. -Herhangi bir tablo için kolon bilgilerinin listelenmesi -Son kullan c ya mesaj gönderilmesi ve cevap al nmas -Veritaban yönetiminin yap lmas SQL*Plus n ba lat lmas için 1 Terminal penceresi aç l r 2 Komut sat r na $sqlplus /nolog yaz l r 3 Ba lanmak istedi iniz kullan c ad yla beraber connect yaz l r 4 Kullan c parolas girilir 5 SQL*Plus ba lar ve default veritaban na ba lan r.Oracle Enterprise Manager: Veritaban nesnelerini ve yap lar n yönetmeye yarayan grafiksel araçt rç Enterprise Manager kullanarak yönetici syntax hat rlamaktansa yap lacak i e konsantre olur.

web browser aç l r 2 iSQL*Plus n URLi girilirhttp://hostname:port/isqlplus iSQL*Plus n kulland port 5560d r. 5 Connect identifier default veritaban na ba lanmak için bo b rak l r. Veriyi Sorgulamak Temel SELECT komutu 3 k s mdan olu ur: -SELECT tablo veya tablolardan seçece iniz kolonlar listeler. -FROM hangi tablo veya tablolardan veri getirece ini belirtir.iSQL*Plus Nedir? iSQL*Plus. Sunucu proses ba ad ktan sonra iSQL*Plusa ba lanmak için 1 Internet veya intranete ba lan p. Veriyi azalan s rada s ralamak için s ralamak istedi imiz koln ad n n ard ndan DESC kullan l r. Veriyi Tan mlamak DESCRIBE komutu veritaban nesnelerinin tan mlamalar n görmek için kullan l r. iSQL*Plus browserla ba lanmadan önce sunucu taraf ndaki dinleyici prosesi ba lat lmal d r. ancak Oracle araçlar nca kullan lan pekçok SQL*Plus komutlar ndan biridir. Preferences iSQL*Plus penceresinin fonksiyonlar yla beraber görünümünüde de i tirebildi iniz bir aland r.ini dosyas na bak l r. FROM ile belirtti imiz tablolardan getirilecek veriler üzerindeki k stlar gösterir. Veriyi S ralamak Ç kt y s ralamak için ORDER BY kullan l r. History tab nda oturumla ilgili ana komutlar görülür. Bu komut SQL standartlar n n bir parças de ildir. iSQL*Plus Kullanmak Workspace sayfas nda bir veya daha fazla SQL ve SQL Plus komutu girebilirsiniz. SQL case sensitive bir dil de ildir. 3 iSQL*Plus sayfas web browsera gelir. 4 Oracle kullan c ad ve parola ilgili alanlara girilir. -WHERE. Default s ralama artand r. Prt numaras n ö renmek için $ORACLE_HOME /install/portlist. Örnek employees tablosunun yap s n gösterir. Zorunludur. Örne in a a daki s ralamada önce lastname kolonuna göre azalan sonra department_ d için artan s ralama yap l r. e er olmazsa tüm sat rlar getirilir. Seçimliktir. 6 Logine bas l r. Ç kt da gördü ünüz gibi her kolonun da zorunlu olup olmad ve verisinin tipi görülür. SQL komutlar da ilk dört harfi kullan larak k salt labilir. Sunucu prosesin ba lamas için isqlplusctl start komutu kullan l r. Örnekte komutlar karma k olarak yaz lm t r. ç kt lar n nas l olaca n ve i leme seçenekleri de i tirilebilir. ORDER BY lastname DESC. iSQL*Plus çal ma alan web browsera gelir. Zrounludur. Execute butonuna t klay nca sayfaya yazd n z tüm komutlar çal r. Oracle veritaba n için browser-tabanl bir arayüzdür. Örnek. E er birden fazla komut girecekseniz SQL komutlar noktal virgül veya / ile ayr l r. Mesela 10 yerine 100 komutun saklanmas n . Sonuçlar alt k s mda görüntülenir. Deafult veritaban na ba lanmak istemiyorsak ba lanmak istedi imiz veritaban n n ad girilir. ORDER BY lastname DESC Birden fazla kolon için s ralama yapabilirsiniz. Bu komutlar yükleyebilir yada silebilirsiniz Default olarak 10 komut saklan r. SQL*Plus ürününnün bir bile enidir.department_id .

E er WHERE k sm yoksa tablodaki tüm sat rlar de i tirilir. undo tablespacedeki kay tlar mevcut transaction son commit durumuna döndürmek için rollback komutunda kullan l rlar. Örne in tabloya bir sütun ekleyebilirken . mevcut transaction rollback edilir. Neseneyi tan mlad ktan sonra nesneyi de i tirmemiz gerekebilir. mevcut transaction commit edilir. -Kullan c processi anormal biçimde biterse. Veritaban nda tablolar. Bir tablodaki sat rlar di er tablodaki sat rlarla ortak de erler kullan larak birle tirilir. Uygulama DML komutunu olu turur ve veri üzerindeki de i ikli i yapar.Kullan c CREATE. -DELETE : Tablodan sat rlar ç kar r. SYSDATE ise DATE kolonuna o anki tarih ve zaman ekler. DROP. Bir Tarnsaction bitti inde bir sonraki SQL komutu di er transaction ba lat r. ula lamaz.dept_id= departments.dept_id Veriyi lemek Data Manipulantion Language(DML) komutlar veritaban ndaki veriyi de i tirmek için kullan l r: -INSERT veritaban ndaki tabloya veri sat rlar eklemek için kullan l r. Veritabn ndaki birden fazla tablodan veri gerekti inde. E er mevcut transaction bir DML komutu içeriyorsa ORACLE önce ilk transaction commit eder sonra DDL komutunu içeren yeni bir transaction ba lat r. Örnekte: SELECT lastname. Oracle transaction için bir undo segmenti de atar.RENAME veya GRANT gibi bir DDL komutu çal t r r. -Kullan c Oracledan koptuysa. Veriyi Tan mlamak Data definition language olu turan komutlar veritabn nesneleriyle çal mam z sa lar. Not: Kullan c n n ba l oldu u ayn veritaban na eri en SELECT sorgular kümesi . -UPDATE: Tabloda bulunanbir sat r de i tirmemizi sa lar. department_name FROM employess. join durumu kullan l r. -DROP veritaban ndaki nesneleri siler. 2 veya daha fazla ili kili tablodan veri almk için birle tirme durumu da WHERE k sm nda yaz l r. -CREATE komutu veritaban nda yeni nesneler yaratmam z sa lar. De i tirilecek sat r say s WHERE de kontrol edilir. indeksleri sequences. bir nesen drop edildikten sonra referans edilemez. Transactionn a a daki durumlar olu tu unda biter -SAVEPOINT kullan lmam kullan c commit veya rollbackleri . -ALTER veritaban nda mevcut nesnenin de i tirilmesini sa lar. Raporu yaratmak için employee ve departments tablolar n ba lamal ve her ikisindeki verilere de ula mal y z. departments WHERE employees. Örnekte rapor 2 ayr tablodan verileri gösterir. bunlar genellikle primary ve foreign key kolonlar d r. Transactionlara Bak Çal abilir bir SQL statement çal maya ba lad nda transaction ba lar.Tablolar Birle timek Bazen birden fazla tablodan veri getirmek gerekir. Silinene /at lan bir tablonun geri getirilmesi mümkündür. Not: NULL anahtar kelimesi sutuna bir de er eklemez. Bu bo luk yada O de ildir. Ço u durumda bu komutlar bir uygulaman n içinde bulunurlar. views gibi de i ik nesneleri yaratabilirsiniz. bir indekse sutun ekleyemezsiniz. Nesnelere ba l olarak de i tirilebilecek de i ik durumlar vard r. de eri yoktur. UPDATE komutu gibi silinecek sat r say s WHERE ile kontrol edilir.

commit edilmemi bir transaction n yapt de i iklikleri geri almakt r. Veriyi Kilitlemek Oracle. Daha sonra bunlar SQL içinde ve prosedürel statementlarda kullanabilirsiniz. Veri okuyan bir kullan c g ncellem yapan bir kullan c taraf ndan bloklanmaml d r. PL/SQL program n olu turan temel birimleri (prosedürler. ROLLBACK. Embedded SQL statements: DDL. Oracle eski de erli tutmak için undo tablespaceleri veya rollback segmentleri kullan r. Bu mekanizma birden fazla kullan c n n ayn veriyi ayn anda güncellememesini sa lar. Redo log de i iklilerin kay tlar n içerir. Her savepointin bir ad olmal . . Di er Statement Kategorileri Session control statementlar Oturum kontrol statementlar kullan c oturumunun özelliklerini dinamik olarak yönetir. Yerel istisnalar burada tan mlan r. bu noktaya rollback ile dönü yapabilirsiniz. Bu komut.???? PL/SQL Nedir? PL/SQL blok yap l bir dildir. -EXCEPTION Bu k s m iste e ba l d r. PL/SQL.fonksiyonlar ve bloklar) pekçok içiçe geçmi altbloklardan olu an mant ksal bloklard r. . DML ve transaction control statementlar n bir prosedürel dil program na yerle tirilir. Güncelleme yapan bir kullan c ayn veri sat r n güncellemeye çal an bir kullan c yla kar la mad sürece di er kullan c lar bloklamamal d r. . Yani bir problemi yada altproblemi çözmek için bir mant ksal blok yarat l r.Transaction Control Statement 3 tane transaction control statement vard r COMMIT. Zorunludur. Oracle 10g kullan c lar n gereksiz yere ba ka kullan c lar n verisini blaklamad ndan emin olmak için fine grained kilti mekanizmas kullan r.SAVEPOINTler uzun transactionlar daha küçük k smlara böler. Bir PL/SQL blo u 3 k s mdan olu ur: -DECLARE Bu k s m sabitleri ve de i kenleri tan mlayabilece iniz seçimlik bir k s md r.Rollback.Bir transaction commit etmek transaction içindeki SQL komutlar yla yap lm de i iklikleri kal c hale getirmektir. Zorunludur. Oturum kontrol Statementlar : -ALTER session -SET Role -System Control Statement Tek bir sistem kontrol statement mevcuttur.SAVEPOINT . -END blo u bitirir. böylece rollback yaparken belirledi imiz savepointe dönebiliriz. Bu komutlar mevcut transaction üstü kapal bir biçimde commit etmezler. -BEGIN Kod blo unun ba lang c d r. ALTER SYSTEM Bu statement oracle instance n n özelliklerini dinamik olarak yönetir. SQL dilini yap sal programlama teknikleri eklemi tir. mevcut transaction n üstü kapal biçimde commit etmez ve PL/SQL de yoktur. transactionlar aras ndaki veri tutarl l n ve bütünlü ünü kilit mekanizmas kullanarak sa lar. Bu kod hem SQL hemde PL/SQL komutlar ndan olu ur. Bir savepoint kurdu umuzda. PL/SQL oturum kontrol statementlar n desteklemez. Sabitleri veya de i kenleri di er statementlar n içinde kullanmadan önce tan mlamal s n z.

tabloya bir sat r eklemek gibi. -Packages: Prosedürleri. Yada veritaban nda gerçekle ecek bir durum olabilir. COMMIT ile yap lan de i iklikler aktif hale gelir. PL/SQL Kullanmak PL/SQL u yap larda kullan l r: -Anonim bloklarda: Bunlar isimlendirilmemi PL/SQL bloklar d r. END. -Object Types: Nesne tipi bir çe it veri tipidir. SYSDATE). End ile blok bitirilir. hareket ve ses gibi dinamik uygulamalar yapmak için Javadan faydalanabilirler. JVM bytekodlar makinenin okuyabilece i komutlara dönü türür. Bunu IF THEN ELSE komutlar izler. E er 0dan fazla tenis raketi varsa miktar 1 azalt rl r ve purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. Kod blo uda BEGIN komutuyla ba lamaktad r. Bu durum tabloya ba l olabilir.Functions/Fonksiyonlar: Fomksiyon tek bir de er döndüren(RETURN komutu kullan r) PL/SQL blo udur. -Triggers: Veritaban nda belirli bir durum olu tu unda çal an PL/SQL blo udur. .check quantity UPDATE inventory SET quantity = quantity . SYSDATE).1 WHERE product = 'TENNIS RACKET'. lk komut tenis raketi malzemesinini miktar n n yerel de i kene al nmas d r. Bu isimlendirilmemi blok genellikle isimlendirilmi (fonksiyon yada prosedür) blo un içinde bulunur. fonksiyonlar ve anonim bloklar içeren(bunlar n mant ksal olarak ili kili olmas gerekli) yap d r. Java programlar Java yorumlay c s (Java Virtual Machine) bulunan herhangi bir makinede çal t r labilir. BEGIN SELECT quantity INTO qty_on_hand FROM inventory WHERE product = 'TENNIS RACKET' FOR UPDATE OF quantity. INSERT INTO purchase_record VALUES ('Tennis racket purchased'. END IF. Bu kod makine koduyla kayna kodu aras nda. Sun Microsystems taraf ndan 1995 sunulan nesne tabanl programlama dilidir. Böylece i letim sistemleri aras nda ta nmas n kolayla t r r. Javabyte kod platform ba ms zd r. ELSE INSERT INTO purchase_record VALUES ('Out of tennis rackets'. Programc lar n grafik. . Bu bloklar n içiçe olmas kodun çal mas n n kontrolünü kolayla t r r. bir kullan c n n veri taban na login olmas gibi. COMMIT. IF qty_on_hand > 0 THEN -. -Procedures/Prosedürler: Prosedür belirli bir i i yapan PL/SQL blo udur. Üstte görülen blok bir say tutacak bir yerel de i ken tan m yla ba lar. E er hiç tenis raketi yoksa sadece purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. Java veritaban nda bytekodlar eklinde derlenir ve saklan r. Java Nedir? Java.Örnek PL/SQL Blo u DECLARE qty_on_hand NUMBER(5).

Di er APIler Java Database Connectivity(JDBC): Javada yaz lm programlardan ili kisel veritabanlar na ula mak için kullan lan standart bir APIdir. 2katmanl istemci sunucu veya daha çok katmanl ortamlarda dinamik oturumlar ve transactionlar yönetmeyi sa lar ve N-tier yetkilendirmeye izin verir. servletler ve Java Beanler JDBCyi kullan rlar. OCI. browserda çal an appletler. Sistem belle inin ve a ba lant lar n n verimli kullan lmas sa layarak performans ve ölçeklenebilirli i artt r r. Tek ba na Java uygulamalar . Oracle C++ Interface(OCCI) OCCI. PL/SQL stored prosedürlerini ve fonksiyonlar ça rman z sa lar. C ile yaz lm uygulamamlar n bir veya daha fazla Oracle veritaban sunucusuyla ileti im kurmas n sa layan application programming interface(API)dir. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL: Oracle veritaban n n ilk versiyonlar ndan bu yana programc lar gömülü SQL statementlar n programlar n içine C ve COBOL gibi 3. OCI Nedir? Oracle Call Interface. Java programlar JDBCyi ve PL/SQL stored prosedürlerini ça rmakta kullan labilirler. jenerasyon programlama dilleri ile yazarlar. Oracle veritaban n yükleyebilir ve stored prosedürler olarak kullanabilirler. OCI den daha basit ve Pro*C/C++ dan daha do ald r ve C programc lar için bir arayüz sayesinde veritaban na nesne tabanl eri im sa lar. Java 2 platformu Enterprise Edition middle tier bile enler. Ayn ekilde JDBC . Di er APIler OCI nin alt nda yeral rlar. Java s n flar . Veritaban sürücüsü uygulamay belirli bir veri kayna na ba lar. . altprogramdan veta paketten ça rabilirsiniz. Veritaban n n yeni özellikleri ve yetenekleri uygulama geli tiricilerine OCI taraf ndan ula t r l r.Oracle ve Java Java stored prosedürlerini herhangi bir PL/SQL blo undan. Open Database Connectivity: ODBC bir uygulaman n birden fazla veri kayna na ba lanabilmesini sa layan standart bir arayüzdür. Ayn zamanda sü ük seviyeli OCI ye göre daha fazla geli mi özelli e sahiptir. OCI karma k ve güçlü dü ük seviyeli bir APIdir. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL veritaban n n eri mesi için gömülü SQLleri çevirirler.

The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie. .com.

iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Linux). Her bir veritaban Database Control ile ayr ayr yönetilebilir. iSQL*Plus uygulama sunucusu Oracle veritaban kurulumunda varsay lan olarak ba lat l r. Database Control dbconsole sürecine ihtiyaç duyar. Windowsta veya linuxtaki konsole hizmeti yard m yla bu servis ba lat l p durdurulabilir. . Herbir bile enin servisleri kullanmaya ba lamadan önce sa l kl bir ekilde ba lat lm ve veritaban sunucusunun durdurulmas ndan önce temiz bir ekilde durmu olmas gerekmektedir. Dbconsole sürecini ba latmak için: #emctl start dbconsole Dbconsole sürecini durdurmak için: #emctl stop dbconsole Dbconsole sürecnin durumunu görmek için: #emctl status dbconsole Not: Bu komutlar çal t rabilmeniz için i letim sisteminizde $ORACLE_HOME/bin yollar n n tan ml olmas gerekmektedir. Veritaban kontrolünü ba latmak ve durdurmak. Ba lang çta bu kullan c SYS. Alternatif olarak iSQL*Plus Linuxtaki gibi konsole dan da ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Ba latma komutu: isqlplusctl start Durdurma komutu: isqlplusctl stop iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Windows) Ba lat > Programlar > Denetim Masas >Yönetimsel Araçlar>Servisler iSQL*Plus Windows Service OracleOracleHomeNameiSQL*Plus servisini ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Database Control a eri ime yetkili bir kullan c bilgilerini kullanarak veritaban dan oturum aç n z. Database Control eri me Web taray c n zdan u URL yi giriniz (varsay lan port numaras : 5500): http://hostname:portnumber/em E er veritaban ba lam ise Enterprise Manager Database Control Login sayfas n gösterecektir.iSQL*Plus durdurup ba latma iSQL*Plus oturumunu açmadan önce iSQL*Plus uygulama sunucusu çal yor olmal d r. Bunlar için kurulum s ras nda belirledi iniz parolalar kullanan l r. Oracle Gride ba lanmam veritabanlar için kendi ba na çal an yönetim konsolu sunar. Dbconsole süreci ba lad nda veya durdu unda bu süreçte otomatik olarak ba lar veya durur. Database Control sunucu-tarafl bir süreç kullan r. SYSMAN veya SYSTEM olacakt r. Management Framework Oracle Veritaban 10g yönetim çat s n n 3 ana bile eni vard r: Veritaban ve Instance Veritaban na ba lant ya izin veren L STENER Oracle Enterprise Manager Database Control.

Web taray c s ndan Database Control a SYS or SYSTEM olarak oturum aç n 2. ALTER DATABASE BACKUP. Create ile varolan bir kullan c ya yönetim haklar n n atanmas yla yeni bir Enterprise Manager kullan c s olu turulmu olur. yönetim. Veritaban üzerinde STARTUP. portlar hakk nda) Ba latma ve Durdurma Ba latma veya durdurma dü melerine t klad n zda sizden hem veritaban yöneticisi. Yönetim sekmesi 4. Database hakk nda genel bilgiler alabilirsiniz. SYSOPER and SYSDBA SYSOPER özel bir veritaban yönetim rolüdür. E er SYSDBA ile ba lan rsan z sahibinin SYS oldu u ema içinde olursunuz. yok e er çal m yor ise Start seçene i ile ba latabilirsiniz. STATUS komutu listener hakk nda özet ve genel bilgiler verir. hemde i letim sistemi yöneticisi oturum bilgileri istenecektir. protokolleri. and RECOVER. u ad mlardan geçer: . E er Listener çal yorsa Stop seçene i ile Listeneri durdurabilirsiniz. Listener n durumunu de i tirme Veritaban ana sayfas ndan Listener ile ilgili bilgilere de ula abilirsiniz. Seçilen kullan c için parola belirlenir ve tamamlan r. Enterprise Manager Startup/Shutdown and Perform Recovery sayfas n gösterecektir. Show SQL k sm nda ise ba latma ve durdurma için gereken SQL ifadesini görebilirsiniz. SYSDBA özel bir yönetim rolüdür ve system üzerinde bütün haklara sahiptir. Database ana sayfas Ana sayfadan performans. SHUTDOWN. Di er database kullan c lar na yönetim eri im hakk vermek için: 1. ALTER DATABASE OPEN/MOUNT. durdurma. Veritaban n Ba latma Veritaban n ba latt n zda. Advanced Options dan ba latma veya durdurma modlar n gerekti i gibi de i tirebilirsiniz. Bu durumda kullan c ad ve parolas soracakt r. E er böyle bir durum varsa Startup/Shutdown butonuna bas n z. Bu i lem için i letim sistemi kullan c s ile oturum açman z gerekmektedir. Ayarlar sekmesinden. RESTRICTED SESSION haklar na sahiptir. 3. Varsay lan olarak LISTENER olarak gelir. A a daki komutlar Listeneri ba latma. ARCHIVE LOG. bak m ve veritaban yönetme sayfalar na yönlenebilirsiniz.ora dosyas nda tan mlanm t r. 6.E er veritaban durmu ise ba lat lmas gerekir. ve durumunu görmek için: lsnrctl START [listener_name] lsnrctl STOP [listener_name] lsnrctl STATUS [listener_name] Listenerin ismi olan Listener_name listener. (Konfigürasyonu.

Ama.ora . E er gerekirse. Oracle sunucu hata döndürür. Veritaban n durdurma I letim sisteminin bütün fiziksel yap lar n n offline yedeklerini almak için ve de i tirilmi ba lang ç parametrelerinin yeniden ba lad nda aktif olmas için veritaban durdurulur. Bu sonuç a amas nda. Veritaban n ba lama a a daki görevleri içerir: Veritaban n daha önceden ba lat lm Instance ile ili kilendirme Parametre file larda belirtilen control file lar na konumlanmak veya açmak Data file lar n ve online redo log file lar n isimlerini ve durumlar n elde etmek için control file lar n okunmas . Veritaban n Ba lama (MOUNT) Belirli bak m i lemlerini gerçekle tirmek için. a a daki görevler için veritaban ba l olmal ama aç k olmamal d r: Data file lar yeniden isimlendirme (offline tablespace için data file lar veritaban aç k iken yeniden isimlendirilebilir. Instance n ba lamas ve veritaban n n ba lanmas ve aç lmas demektir. Normal veritaban i lemi ile herhangi mevcut bir kullan c veritaban na ba lanabilir ve belirli veri eri im i lemleri gerçekle tirebilir. Arka plan i lemleri ba lat l r. Örne in. Instance ba latma a a daki görevler ard kl ndan olu ur: $ORACLE_HOME/dbs dan ba lang ç dosyalar u s rayla okunur: lk olarak spfileSID. veritaban ba lan r ancak aç lmaz. Instance ba lat l r.) Online Redo Log File n ar ivleme özelli ini aktif ve deaktif etme Tüm veritaban kurtarma i lemleri gerçekle tirilebilir. Veritaban n açma a a daki görevlerden olu ur: Online data file lar n aç lmas Online redo log file lar n aç lmas Açmaya çal t n z veritaban nda herhangi bir data file veya online redo log file mevcut de ilse. SMON arka plan i lemi Instance kurtar m n ba lat r.ora . Veritaban n açma (OPEN) Normal veritaban i lemi demek.E er bulunamaz ise spfile.E er o da bulunamaz ise initSID. ayn zamanda data file lar n ve online redo log file lar n olup olmad kontrolü yap lm yor. alertSID.log file ve trace files lar aç l r.ora PFILE parametresi de i tirilirse varsay lan STARTUP davran da de i tirilmi olur. Oracle sunucu bütün data file lar n ve online redo log file lar n aç labildi ini do rular ve veritaban n n tutarl l n kontrol eder.Instance Ba latma (NOMOUNT) Bir Instance sadece veritaban olu turma sürecince veya control files lar n tekrar olu turulmas nda NOMOUNT ad m nda ba lat l r. . SGA bellek alan ayr l r.

Oracle sunucu durmadan sistemde ba l olan bütün kullan c lar n oturum kapatmalar n bekler. Arka plan i lemleri sonland r l r ve SGA bellekten silinir. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. . o anki veritaban Instance n ABORT edebilirsiniz. Durdurma seçenekleri SHUTDOWN NORMAL Normal varsay lan durdurma yöntemidir. Oracle Instance durdurmadan veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Oracle veritaban na ba l mevcut kullan c lar n n ba lant lar n kesmelerini beklemez. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez SHUTDOWN IMMEDIATE Immediate veritaban durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: O andaki SQL ifadelerinin Oracle taraf ndan çal t r lmas n n tamamlanmas beklenmez. ve bu otomatik yap l r. Bütün transaction lar bitti inde. Oracle aktif transaction lar geri al r ve bütün ba l kullan c lar n ba lant lar n keser. Instance. Veritaban kapat lmaz veya unmount edilmez. Bir sonraki yeniden ba latma Instance kurtarmas gerektirir. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz l r. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz lmaz. Oracle sunucusu o anda veritaban na ba l olan kullan c lar n ba lant lar n kesmelerini beklemez. SHUTDOWN TRANSACTIONAL Transactional durdurma istemcilerin çal malar n kaybetmelerini önler. Normal veritaban durdurma i lemleri a a daki durumlar sa lar: Yeni ba lant yap lamaz. ABORT durdurma a a daki durumlar sa lar: O anda Oracle taraf ndan çal t r lan SQL ifadeleri derhal sonland r l r.Bir Instance durdurmak için SYSOPER veya SYSDBA olarak ba lanmal ve u komutlar kullanmal s n z: SHUTDOWN [NORMAL | TRANSACTIONAL | IMMEDIATE | ABORT] Bu komut zaten Shutdown butonuna bast n zda üretilecektir. derhal durdurulur. SHUTDOWN ABORT E er NORMAL ve IMMEDIATE durdurma i lemleri çal maz ise. data file lar kapat lmaks z n sonland r l r. Oracle Instance durdurmadan önce veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. stemcinin çal maka olan transaction u bitti inde oturumu kapat l r. Tamamlanmam (uncommited) transactionlar geri al nmaz. Bir transactional durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: Bu Instance üzerinde hiç bir istemci yeni bir transaction olu turamaz. Not: Veritaban tutars z bir durumda iken yedek al nmas tavsiye edilmez.

blok bozulma hatalar (ORA-1578). advanced parametre leri de i tirmek daha iyi performans sonuçlar verebilmektedir. Server parametre file larda tutulan ba lang ç parametreleri tutarl d r. Ba lang ç parametrelerini görme Oracle veritaban sizin i lerinizi ve performans n z iyile tirmeniz için belli say larda ba lang ç parametresi tutar. ARCHIVE LOG. server parameter file kullanarak ba lang ç parametrelerinizi sunucu taraf nda diskte metin olarak tutabilir ve yönetebilirsiniz. Bu dosya sunucu üzerinde veritaban ile birlikte ve background_dump_dest ba lang ç parametresi ile belirtilen dizinde tutulur. iyi bir performans almak için basic parametre lerini de i tirmek gerekmektedir. deadlock hatalar (ORA-60) Yönetimsel SQL ifadeleri. Baz durumlarda. Errors during the automatic refresh of a materialized view Enterprise Manager izleyicileri alert log tutar ve sizi kritik hatalardan haberdar eder. çünkü varsay lan de erleri ço u durumda yeterlidir. Bu dosyalar veritaban ve instance için yap land rma parametrelerinin listesini içerir. SHUTDOWN. Veritaban alert file a yazmaya kalkt nda e er yok ise alert file yeniden olu turacakt r. Ba lang ç parametreleri 2 gruba ayr l r: temel(Basic) ve geli mi (Advanced). parametrelerde ki de i iklikleri Instance durdurulup yeniden ba lat lana kadar korur. ROLLBACK SEGMENT and the Enterprise Manager or SQL*Plus statements STARTUP. Oracle genelde ba lang ç parametrelerini metin olarak initialization parameter file da tutar. Görüntünün otomatik yenilenmesi s ras nda gerçekle en hatalar. Ço u durumda. Dolay s yla s k s k yedek almal ve eskisilerini silmelisiniz. Bunlardan sadece birkaç tanesi aç kça de i tirilir. Bu dosya yönetilemeyecek kadar i ip büyüyebilir. CREATE. payla lm server fonksiyonlar ve da t c süreçler ile ili kilidir. TABLESPACE. Kritik olmayan hatalar ve bilgilendirme mesajlar n da görebilirsiniz.Ba lang ç Parametre file lar (Initialization Parameter Files) Oracle bir instance ba latmak için ya ba lang ç parametre file(initialization parameter file) lar n yada sunucu parametre file(server parameter file) lar n okumal d r. ve RECOVER Baz mesajlar ve hatalar. ve unlar içerir: Bütün iç hatalar(ORA-600). mesajlar n ve hatalar n kronolojik loglar d r. Alert file . Ayn zamanda bu metin dosyas n n binary halide SPFILE tutulmaktad r.log ye sahiptir. . Geli mi parametreler uzman DBA lere veritaban n n davran n gerekti i gibi de i tirebilmeleri için ayr lm t r. Alert loglar görme (Viewing the Alert Log) Neredeyse her veritaban alert_sid. 28 temel parameter vard r. DROP DATABASE. ALTER. Oracle server parameter file SPFILE dinamik olarak olu turman z tavsiye eder.

The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.daneprairie.com.This document was created with Win2PDF available at http://www. .

Bunlar Oracle n çal t i letim sisteminin olu turdu u fiziksel yap lard r. tablespace ve data filelar birbirleriyle yak ndan ili kili olmalar na ra men önemli farkl l klar vard r: Oracle veritaban bir veya daha fazla mant ksal depolama birimi olan tablespacelerden olu ur. 4 Extend Management ba l n n alt nda. 6 Status ba l alt nda Read Write seçilir. Bunlar veritaban verisini tutar Oracle veritaban ndaki her tablespace bir veya daha fazla data filedan olu ur. 12 Threshold tab nda Threshold sayfas n açal m. Tablespace sayfas na dönelim ve tablespace yaratmak için onay m z verelim. Default olan bu seçenektir. Bitmapin içindeki her bit blok yada blok grubuna kar l k gelir. Bir extend ay rt ld nda veya burak ld nda Oracle sunucu data dictionarydeki uygun tablolar günceller. 9 Storage k sm nda Automatically extend datafile when full(Autoextend) seçilir. Bir veritaban n n verisi. -Dictionary Managed Tablespaceler: Extendler data dictionary taraf ndan yönetilir. Dictionary managed tablespace için extendleri daha aktif biçimde yönetmeniz gerekir ve takip etmek için data dictionarye ula mak gerekir. veritaban n n herbir tablespaceini olu turan datafilelarda tutulur. 11 Bu sayfadaki tüm de erleri default kabul edelim. 3 Table space için bir isim yaz n. Tablespaceler 2 yöntem kullan larak olu turulurlar: -Locally Managed Tablespaceler: Tablespace içindeki segmentler bitmapler ile yönetilirler. Read/Write durumu kullan c lar n tablespace yaratt ktan sonra okuma yazma yapabilmeleri içindir. Bir tablespacein en az 1 datafile olmal d r. Bu sayfa bo alan kullan m için bir e ik de eri belirlememizi sa lar. Böylece Create Tablespace sayfas na dönülür. Dictionary managed tablespacelerin kullan m Oracle taraf ndan önerilmiyor. Yeni Bir Tablespace Yaratmak Bir tablespace olu turmak için 1 Tablespace sayfas na girin. 5 Type ba l alt nda permanent/sürekli seçilir. Permanent tablespaceler sistem veya kullan c lar taraf ndan yarat lan kal c veritaban nesneleri olarak saklan rlar. Yeni tablespaceimizi Results k sm nda görebiliriz. Fie directory ve File Size için default de erler b rakl r. Maksimum dosya büyüklü ünü Unlimited b rakal m. E ik de erine ula ld nda bir uyar al rs n z. Bu geriye uyumluluk içindir. Böylece datafilelar tablespace eklenebilir. Tablespaceimizi locally managed kullanmal y z. Locally Managed Tablespaceler için Depolama Locally managed tablespace içindeki extendker 2 farkl yolla sakalanabilir. Locally Managed seçene ini seçin. Locally Managed tablespace extendleri Oracle veritaban sunucusu taraf ndan verimli bir biçimde yönetilir. Big file tablespaceleri çok büyük veritabanlar yla kullan l rlar. bir tablespace ve bir datafiledan olu ur. Bir extend tekrar kullan m için ayr ld nda yada b rak ld nda.Storage Structures Tablespace ve Datafilelar Veritaban . Increment alan nda her bir datafile doldu unda ne kadar büyümesini istedi imizi belirityoruz. Not: E er mevcut bir tablespaceden yaratmak isterseniz Actions menusunden Create Like seçin. Tablespacede Alan Yönetimi Tablespaceler extenlerin içinde yer al rlar. Tekbir veritaban 65535 datafiledan olu abilir. 10 Storage tab na t klad m zda Create Tablespace Storage gelir. Yada bir ba kas her biri 2 datafile içeren 3 tabelspaceden olu ur. En basitinden bir Oracle veritaban . 7 Datafiles k sm nda Add seçilir. 8 Add Datafile sayfas nda dosya ismi girilir. 1 . Oracle sunucu bitmaplaeri bloklar n yeni durumunu gösterecek ekilde yeniler. 2 Create butonuna bas n. Oke basal m. 13 E ik de eri de belirlendikten sonra Oke basal m.

Sisteme ait olmayan kullan c lar taraf ndan yarat lan tüm nesneler için USER tablespacei default tablespacedir. Her veritaban n n veritaban yarat l rken undo tablespace olmal d r. Her veritaban kullan c lara kendi temporary tablespacei olarak atanm temporary tablespace e sahiptir. Data blokta olu an daha az veya daha çok alan yani yeni bir durum bitmapde gösterilir. Örne in çal ma alan n s ralamak için kullan l r. FREELIST ve FREELIST GROUPS depolama parametrelerini belirmek ve ayarlamak gerekmektedir. TEMP: Bu tablespace geçici tablolar ve SQL komutlar çal t r rken olu an indeksleri tutar. UNDOTBS1: Undo bilgilerini tutmak için veritaban sunucusu taraf ndan kullan lan undo tablespacidir. -Uniform: Autoallocate Extend büyüklükleri sizin belirledi iniz belirli bir büyüklükte olurlar. Bu tip bo alan yönetimi otomatik segment yönetimi olarak adland rl r. çünkü data dictioaray içindeki bilgiler güncellenmez. -Manual: Segmentler dahilinde bo alanlar yönetmek için bo listelerin kullan lmas d r. Bitmaplar büyütmek için yap lan de i iklikler undo bilgisi yaratmaz. Yerel yönetilen extentlerin büyüklükleri sistem taraf ndan otomatik olarak alg lan r.taban için kullan lan threshold miktar ayarlan r. Veritaban tablespaceleri için default thresholdu seçebilirsiniz veya mevcut tablespacein Warning ve Critical sahalar n belirleyebiliriz. Temporary tablespaceler için otomatik seçene ini kullanmamal s n z. Eger loggingi kapatt ysan z. Online redo log dosyalar na yaz l r. Default büyüklük 1mbdir. Temporary tablespacedeki tüm extentler uniform büyüklüktedir. Tüm bunlar SYS emas nda bulunur ve SYS kullan c s taraf ndan eri ilir yada gerekli yetkilere sahip yönetici kullan c larca. Extent büyüklü ünü siz belirleyemezsiniz.(baz durumlarda archive log dosyalar na da yaz l r) Bu prosessi kapatabilirsiniz. USERS: Bu tablespace kal c /sürekli kullan c nesneleri ve verileri için kullan lan tablespacedir. Thresholds Threshold tab nda mevcut ver. Kullan c hesab yarat ld nda e er belirlenmi bir tablespace yoksa Oracle kullan c ya bu tablespacei atar. TABLESPACE_MIGRATE_TO_LOCAL Logging Tablespacedeki nesnelere de i iklikler yapt n zda de i iklikler redo streame kaydedilirç bu redo stream bellekte ba lar. SYSTEM tablespaceini kullanan bile enler ve ürünler veya Oracle n daha önceki sürümlerindeki sahip olduklar tablolar imdi SYSAUX tablespaceini kullan yorlar. Tablespace içindeki extenlerin büyüklükleri sistem taraf ndan belirlenir. 2 . Locally managed tablespaceler için segment alan yönetimi -Otomatik: Oracle segmentlerin bo alanlar n yönetmek için bitmap kullan l r. Default temporary tablespace TEMP tablespaceidir. Locally managed tablespacelerin avantajlar : Locally managed tablespaceler dictionary managed tablespacelere göre avantajlar vard r: Yerel yönetim tekrarl alan yönetim operasyonlar n önler. Undo tablespaceler için uniform uygulanmaz. SYSAUX: System tablespacei için yard mc bir tablespacedir. Daha Önceden Yüklenmi Veritaban ndaki Tablespaceler Daha önceden konfigüre edilmi veritaban n zda bulunan tablespaceler SYSTEM: System tablespacei Oracle veritaban sunucusu taraf ndan veritaban n yönetmek için kullan l rç Data dictionary ve tablolarla beraber veritaban hakk ndaki yönetimsel bilgileri de içerir. Yerel yönetilen tablespaceler data dictionary tablolar nda bo alanlar tutmazlar. Bo listeler sat r eklemek için uygun bo alana sahip data bloklar n n listesidir. bu tablolardaki çeki meyi azalt r. Bo alanlar n birle tirilmesi gereksinimini gözard eder. Tablespacede bulunan ema nesnelerinin PCTUSED. Her Oracle Databse 10g veya daha yüksek seviyeli veritaban SYSAUX tablespaceini kullanmal d r. (tabelspace kota bilgileri hariç) Not: E er data dictionary managed tablespaceleriniz varsa ve locally managede döndürmek istiyorsan z.-Otomatik: Autoallocate olarak da adland r l r. Bitmap bo alanlar n otomatik olarak Oracle taraf ndan yönetilmesini sa lar. DBMS_SPACE_ADMIN. tablespacedeki nesneler herhangi bir hata durumunda kurtar lamazlar. Extendler yerel yönetildi inde kom u bo alanlar otomatik olarak izlenir. Bu tip bo luk yönetimi manuel segment space management olarak adland r l r. Bir bitmap sat r eklemek için uygun olan bo alan miktar na ba l olarak her data blo un ve segmentin durumunu gösterir.

EXAMPLE: Bu tablespace veritaban yarat l rken yüklenen örnek emalar içerir. -Offline: Online bir tablespacei offline yapabilirsiniz. Tablespace e yeni bir datafile eklemek için Add butonuna bas n Add Datafile sayfas ndaki bilgiler doldurulur. -Place Online: E er tablespace offlinesa online hale getirilir. Bu bir text dosyas na kopyalayarak daha sonra gerekli durumlarda kullan labilir. E er dosyalar offline de ilse fakat temporary kelimesini kullan yorsan z. -Change Size: Mevcut tablespacein büyüklü ünü datafile ekleyerek yada mevcut datafile n büyüklü ünü de i tirerek de i tirebilirsiniz. edit denir. SYSTEM ve SYSAUX tablespaceini readonly yapamazs n z. Durumunu de i tirmek için : Bir tablespace 3 de i ik durumdan biri olabilir. Bu durumda mevcut transactionlar bitirilir. Edit datafile sayfas nda datafile n büyüklü ünü de i tirebilirsiniz. Tablespacei De i tirmek Tablespacei yaratt ktan sonra. -Read Only: Tablespace ba lant da read-only moddo olmas için read only belirtilir. ancak daha fazla DMl komutuna (tablespacedeki de i mi bloklar olu turan tarnsaction n rollback hariç) izin verilmez. Veritaban n n kalan aç kt r ve kullan c lar verilere eri ebilir. -Add Datafile: Tablespace e Datafile ekleyerek daha büyük bir tablespace olu turulur. -Make Writable: DML ve di er yazma i lemlerine izin verir. Immediate: Table space offline durumuna hemen al nabilir ancak Oracle datafilelara checkpoint koymaz. Tablespacei daha büyük veya daha küçük yapabilirsiniz. Böylece tablespacedki nesnelerin yerlerini de i tirebilirsiniz. Bu i lem tablespace nesneleri en fazla kullan ma ula madan önce yap lmal d r. Mevcut transaction n tamamlanmas na izin verir ancak yeni bir DML veya yazma i lemi ba latmaz. Specify Thresholds: Belirli bir tablespace için thresholdlar ayarlayabilmemizi sa lar. Oracle daha önceden offline olmam data filelar al r ve checkpointle i aretler. Tablespacein tipine göre -Read/Write: Tablespace e yaz labilir ve okunabilir. -Make Read Only: Tablespacee tüm yazma i lemlerini durdurur. Bu syntax geriye uyumluluk için bulunmaktad r. Oracle tüm datafilelar için bir checkpoint al r ve offline yapar. Immediate derseniz. Offline yaparken seçenekleriniz vard r. E er datafile dosyada kullan lan alandan daha küçük yaparsan z ORA 03297 hatas n al rs n z Storage Options: Tablespacein hatalar saklama davran n de i tirmek için Storage a t klay n Thresholds: Tablespace için uyar ve kritik kullan lan alan miktar n de i tirebilirsiniz. -Reorganize: Reorganization sihirbaz n ba lat r. Böylece veritaban n n bu k sm geçici olarak kullan ma kapan r. -Show dependencies: Tablespaceimizin ba l oldu u nesneleri yada nesnelerin ba l oldu u tablespacei gösterir. Tablespace ile Yapabileceklerimiz Actions menusunu kullanarak tablespaceiniz için pekçok i yapabilirsiniz. -Create Like: Ba ka bir tablespacei ablon olarak kullanarak ba ka bir tablespace yarat r. Disable Thresholds: Tablespace için alan kullan m uyar lar n kapat r. Örnek emalar örneklerimiz için ortak bir platform sa lar. geri yükleme s ras nda tablespacei online yapmam za gerek yoktur. E er veritaban n z NOARCHIEVELOG modda çal yorsa tablespacei immediate offline yapamazs n z. geri yükleme tablespacein önce online duruma getirilmesini ister. Temporary: :Tablespacein bir veya daha fazla dosyas nda hata durumu varsa tablespace geçici oalrak offline yap l r. Mevcut datafile n büyüklü ü de i tirmek için Datafiles k sm ndaki datafile seçilir. Use default Thresholds: Mevcut ayarlar kullan r. Normal: Tablespace e er tablespacein hiçbir datafile nda hata durumu yoksa normal biçimde offline yap l r. -Make Locally Managed: E er var olan tablespaceiniz dictionary managed ise bunu locally managede çevirir. Yeniden isimlendirmek için yeni bir isim vererek onaylar z. Tablespace read-only modda online olabilir. ForRecover: Bu ayar uygun görülmemektedir. 3 . sistem de i ikliklere göre tablespaceinizi de i tirebilirsiniz. -Generate DDL: Tablespacei olu turan DDL komutlar n olu turur.

sterseniz Oracle n i letim sistemi dosyalar n (datafiles) silebilmesi için ayarlar yapabilirsiniz. View tablespace sayfas nda alter tablespace seçene i ile tablespacei de i tirebilirsiniz Tablespacei ve data file sorgulamak için Tablespace bilgisi: -DBA_TABLESPACES V$TABLESPACE Datafile bilgisi DBA_DATA_FILES -V$DATAFILE Temp file Bilgisi DBA_TEMP_FILES -V$TEMPFILE 4 .-Run Segment Advisor: Segment Advisor. nesnenin alan bölümlemeye ba l olarak geri alma için uygun alanlara sahip olup olmad n anlamada yard mc olur. -Take offline: E er tablespace onlinesa bu tablespacei offline yapar. Seçilen tablespacein tipine göre baz i lemler yap lamaz. daha sonra i letim sisteminize bu dosyalar silmesini söylemelisiniz. Tablespace Bilgisini Görmek Özelliklerini görmek istedi iniz tablespace t klay n. Tablespace silinmez sadece eri ilmez. Mesela SYSTEM tablespaceini offline yapamazsan z yada undo tablespacei readonly yap lamaz. Bir tablespacei yok edebilmek için DROP TABLESPACE sistem yetkisine sahip olmal s n z. Bir tablespacei yok etti inizde veritaban yla ili kili control filelara olan pointerlar kald r r. Not: tüm bu i lemler tüm tablesoaceler için uygun de ildir. E er Oracle data filelar tablespacei silerken silmesi için ayarlamazsan z. Örne in eger bir tablespacede ki bir tablo bir kullan c taraf ndan kullan l yorsa veya commit edilmemi transaction için rollback durumundaki undo verileri tablespacedeyse tablespacei yok edemezsiniz. Dropping Tablespace Tablespace ve içindekileri(segmentleri) e er tablespace ve içindekilere daha fazla gereksinim duymuyorsak yok edebiliriz. Tablespace seviyesinde bu öneri tablespacedeki her segment için üretilir. çindeki aktif olan tablespacei yok edemezsiniz.

com.daneprairie. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www. .

lemci/Oturum k s tlamas n n 1000 olmas demek. E er i lemci ça r ba na k s tlanm sa ve kullan c bu s n r a m ise. Kullan c olu turma Oracle Enterprise Manager mevcut veritaban na eri ime izni olan kullan c lar yönetmenize olanak verir. Bir yetkilendirme metodu olmal d r. Profil için k s tlamalar aç kça belirtilmelidir. En genel kullan mda olan yetkilendirme metodu Parola d r. ). Profil RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi TRUE yap lmad kça k s tlamaya maruz b rak lamaz. parmak izi. her bir veritaban kullan c s n n kendi kullan c hesab vard r.. Varsay lan bir tablespace olmal d r. e er bu profili kullanan bir kullan c bireysel oturumunda 10 dakikadan daha fazla zamanda i lemciyi kullan rsa. Kullan c ad 30 karakteri geçemez. komut sonland r l r ve kullan c hata mesaj al r: ORA-02393: exceeded call limit on CPU usage .. 2. Baz lar nda ise birçok kullan c genel bir kullan c hesab n payla maktad r. RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi FALSE verilir ise k s tlamalar yok say l r. you are being logged off Ça r ba na k s tlama da ayn eydir. instance ve veritaban kullan m nda ki kaynak limitlerine verilen isimdir. ama kullan c n n bütün oturumunu etkilemez. hata al r ve oturumu kapal t r demektir: ORA-02392: exceeded session limit on CPU usage.Veritaban Kullan c Hesaplar Bir kullan c n n veritaban na eri ebilmesi için kullan c n n geçerli bir kullan c hesab n n olmas ve ba ar l bir ekilde do rulanmas gerekmektedir. geçerlilik zaman . 3. . Bu sayfada mevcut veritaban kullan c lar listelenmektedir. Sadece bir komutun veya ça r n n (sistem ça r s veya veritaban komutu) çok fazla i lemci harcamas na bakar. Ço u sistemlerde. Ama Oracle10g fiziksel özelliklerine göre (retina. Profil ayn zamanda kullan c parola k s tlamas d r(parola uzunlu u. Create dü mesi ile yeni bir kullan c olu turulur. E er kullan c nesnelerini olu turabilece i bir tablespace belirtmez ise varsay lan olarak bir tablespace atan r. Geçici i lerini yapabilece i bir tablespace olmal d r. özel karakterler içeremez ve bir harf ile ba lamal d r. Profiller ve kullan c lar Profiller. Her bir kullan c bir profile atan r ve sadece tek profile ait olabilir. Mesela kullan c s ralama yaparken kulland geçici nesneleri buraya atabilir. Kullan c olu turulabilir. silinebilir ve güncellenebilir. Oracle10g de her bir veritaban kullan c s n n unlara sahip olmas gerekmektedir: E siz bir kullan c ad olmal d r. Veritaban ana sayfas na geliniz. Bir veritaban kullan c s olu turmak için: 1. Bir kullan c profili olmal . Administration -> Security -> Users.) yetkilendirmeyi de desteklemektedir. Profiller yöneticinin a a daki sistem kaynaklar n kontrol etmesine müsaade eder: lemc: lemci kayna oturum ba na ve ça r ba na olarak k s tland r labilir.

Not: OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresi ço u i letim sisteminde büyük küçük harfe duyarl d r. Kullan c ya i letim sistemi harici kullan c ad ve parolas belirtilmeden sistemde oturum açabilmeyi sa lar. kullan c olu turuldu unda ona geçici bir parola atan r ve süresi doldurulur. yetkilendirme i lemi tüm eri ime veya gerekiyorsa k s tl eri ime ve i yap labilmesine müsaade eder. Kullan c olu turdu unuzda ilk olarak bir yetkilendirme yöntemi belirlemelisiniz. (Retina. kayna veya uygulamalar kullanmak isteyen birinin do rulanmas demektir. Özel SGA: S ralama gibi özel i lemlerin harcayaca SGA alan n k s tlar.) Ba lant Zaman : Kullan c n n oturumunun otomatik olarak sonland r lmas için geçmesi gereken süre. Mesela. Bu k s tlama sadece oturumlar n payla lm sunucu kulland klar nda etkilidir. Parola: Oracle veritaban nda bir kullan c yetkilendirme yöntemidir. Bir kullan c Oracle a ba lanmaya çal t nda Oracle ön ekli kullan c ad ile veritaban nda ki kullan c ad n kar la t r r. Mevcut oturumlar: Veritaban kullan c s n n ayn anda kaç tane oturum açabilece inin say s d r. (E er kullan c yerel sunucuda oturum açmam ise network kaynaklar n da kullan r. Okuma/Oturum Ba na ve Okuma/Ça r Ba na hem bellekten hem de diskten toplam okuma say s n belirtir. veriyi. Oracle OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresinin tan mlad ön eki kullan c lar n i letim sistemi kullan c s n n hesap isminin ba na ekler. Yetkilendirme yap ld ktan sonra. OS_AUTHENT_PREFIX öyle oldu unu varsayal m: OS_AUTHENT_PREFIX=OPS$ E er tsmith ad nda ki kullan c Oracle veritaban na i letim sistemi hesab yla ba lan r ve i letim sistemi taraf ndan yetkilendirilir ise Oracle OPS$tsmith veritaban kullan c s na kar l k gelen kay t var m yok mu diye kontrol eder. Global: Oracle Geli mi Güvenlik özelli i ile kullan c lar n çe itli fiziksel özellikleri ile yetkilendirmeye müsaade eder. Sadece kullan c hiçbir i yapmad nda bo kald zamand r. Bu varsay lan kullan c i lemlerini etkilemez. Bu parametrenin varsay lan de eri OPS$ d r. Harici: letim sistemi taraf ndan yetkilendirmedir. Bunun da anlam kullan c sistemde ilk oturum açt nda parolas n de i tirmesi gereklili idir. parmak izi. Bo Zaman: Kullan c oturumunun otomatik olarak sonland r lmadan önce bo kalabilece i zaman. Sonraki i lemleri için geçerli bir kimlik oldu u kan tlan r. ) . Bu tip yetkilendirmede oturum açmak için veritaban parolas kullan lmaz. Kullan c lar Yetkilendirme Yetkilendirme demek. Disk G/Ç: Kullan c n n oturum ba na veya ça r ba na okuyabilece i veri miktar n k s tlar.Network/Bellek: Her veritaban oturumu sistem belle ini harcar. Bu yöntemi kullan rsan z OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresini ayarlaman z gerekmektedir.

kullan c olu turuldu unda herhangi bir yetki verilmez. ema sahibi olan kullan c ile ayn ada sahiptir. Varsay lan olarak. fonksiyon veya paket gibi belirli nesne üzerinde özel i lemler yapma izni verir. Veritaban Kullan c lar ve emalar ema. görünümleri. Mesela tablespace olu turabilme bir sistem yetkisidir. seri.Varsay lan ve Geçici Tablespace. bir yetkilendirme metodu seçmeli. tablo. ANY ifadesi ile yetki vermek. bu da veritaban nda herhangi bir i lem yapamayaca anlam na gelir. Bir kullan c olu turuldu unda onunla ayn isimde ve ona ait olan emas da olu turulur. Java ve PL/SQL depolanm kodlar n içerir. yordam. 100 farkl sistem yetkisi bulunmaktad r. Geçici tablespace ise herhangi bir s ralama i leminin gerçekle ti i yerdir. Bir kullan c olu turuldu unda kilitli ve serbest durumlar na sahiptir. Kilitli olmas demek sistemde oturum açamamas demektir. Mesela index olu turma veya SELECT sorgusunda ORDER BY ifadesini kullan rken geçici tablespace kullan l r. Buna ra men kullan c n n herhangi bir tablespace de kotas yok ise nesne olu turamayacak. belirli tipteki SQL ifadelerini çal t rabilmek veya ba ka kullan c lar n nesnelerine ula abilmektir. Nesne yetkisi nesnenin sahibi taraf ndan ve yönetici taraf ndan verilebilir. Bu hesaplar mutlaka kilitli olmal d r. System Privileges ba lant s na t klay n. Sistem Yetkileri Sistem yetkisi vermek için. Sistem yetkisi yönetici taraf ndan verilebilir. tabloyu. Bir tablespace ile ema aras nda bir ili ki yoktur. Özel bir izin olmadan kullan c sadece kendi nesnelerine eri ebilir. uygun yetkileri seçin ve onaylay n. ema üzerinde her türlü yetkiye sahiptir ve di er kullan c lar n bu nesneleri kullanmalar na izin verebilir. ve Kiliteme Varsay lan tablespace e er bir tablespace belirtilmemi se nesnelerin olu turuldu u yerdir. Baz kullan c lar kullan c n n veritaban nda oturum açmalar için de il de sadece ema olu turmas için olu turulur. eman n sahibi. ema nesneleri özellikle belirtilmediyse kullan c n n varsay lan tablespace inde olu turulur. ve bir tablespace atamal . Checklist for Creating Users Bir kullan c olu turmak için. Yetkiler Yetki. yani kullan c bu hesapla oturum açamamal . Database Control otomatik olarak. emalar üzerinde çapraz yetki demektir. bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u nesnelerin birle imidir. görünüm. Bir kullan c sadece kendisiyle ayn isimde olan ema ile ili kilendirilebilir. Nesne Yetkisi: Nesne yetkisi kullan c ya. Not: Varsay lan ve geçici tablespace leri veritaban seviyesinde tan mlamak mümkündür. E er siz belirtmez iseniz sistem tan ml geçici tablespace kullan l r. indexleri. ema nesneleri. Ayn ema içindeki nesneler farkl tablespacelerde olabilirler ve bir tablespace farkl emalardan nesneleri bar nd rabilir. Yetkiler iki kategoriye ayr lmaktad r: Sistem Yetkisi: Her bir sistem yetkisi kullan c ya veritaban üzerinde belirli i lemleri yerine getirebilme olana verir. veritaban na ba lanmas na ve baz nesneleri olu turabilmesine müsaade eden baz yetkileri verir. Mesela . Yeni kullan c lar n durumlar varsay lan olarak serbest yap l r. bu nedenle kullan c ad ve ema ad birbirinin yerine kullan labilir. yönetici bir profil atamal .

De er: Kullan c ya verilen kotan n say sal ifadesidir. Bu kullan c ya bu kadar yerin tahsis edilece i anlam na gelmez. ). Varsay lan olarak kullan c lar n herhangi bir tablespace de kotas olmamaktad r. SELECT ANY TABLE yetkisi kullan c ya di erlerinin tablolar n da sorgulayabilme yetkisi verir. SYSDBA ve SYSOPER: Bu yetkiler kullan c ya veritaban n durdurma. Admin Option dü mesini seçmek bu kullan c n n bu yetkiyi yönetebilmesine ve di er kullan c lara sistem yetkisi olarak verebilmesini sa lar. CREATE ANY DIRECTORY: Oracle geli tiricilere PL/SQL içinden harici kod (C kütüphanesi) ça rabilmelerine izin verir. GRANT ANY OBJECT PRIVILEGE: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesne üzerine di er kullan c lara yetki verebilmesine izin verir. sadece SYS ve SYSTEM kullan c lar SYSTEM veya SYSAUX tablespace üzerinde nesne olu turabilmelidir. MANAGE. Benzer olarak. DROP ANY object: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesneleri silebilme yetkisi verir. Ya da bu i i username. CREATE ANY DIRECTORY yetkisi ile kullan c güvensiz kodlar ça rabilmektedir. Sonra uygun yetkiyi listeden seçiniz ve ekleyiniz Kullan c lara kota verme Kota tablespace içinde belirlenen yer miktar d r. Bu yetki verilirken dikkatli olunmal . Add Buton ile yetkiyi ekleyiniz. CREATE. ALTER DATABASE ve ALTER SYSTEM: Yönetici olmayanlar n veritaban veya Instance de i tirmesine izin verilmemelidir. EXEMPT ACCESS POLICY: Bu yetki kullan c ya tabloda veya görünümlerdeki güvenlik fonksiyonlar atlamas n sa lar.(KB. MB. ALTER TABLESPACE: Yönetici olmayan kullan c lar genellikle tablespaceleri kontrol edememelidir. . Kullan c lara SYSTEM ve SYSAUX tablespace inde kota vermemelisiniz. kullan c sadece kendi emas içinde olu turabilir. Baz sistem yetkileri genelde sadece yöneticilere verilir: KISITLI OTURUM: Bu yetki kullan c ya veritaban k s tl modda aç k olsa bile oturum açabilme imkan verir. Kullan c ya bir tablespace içinde kota vermenin 3 yolu var: S n rs z: Kullan c n n tablespace içinde mümkün oldu u kadar alan kullanabilmesine müsaade eder. Vermek istedi iniz nesne yetki tipini seçiniz. ba latma. DROP. Yani tablespace içinde bu kadar yer yok ise kullan c kotas kadar yer kullanamayacakt r. SYSTEM ve SYSAUX içerir. kurtarma ve di er yönetimsel görevleri yapabilme yetkisi verir.CREATE TABLE yetkisi kullan c ya verildi inde. Kullan c lar n kendilerine atanan geçici ve undo tablespacelerinde kotaya ihtiyac yoktur. UNLIMITED TABLESPACE sistem yetkisi: Bu sistem yetkisi bütün bireysel tablespace kotalar n n üzerine yazar ve kullan c ya tüm tablespace ler üzerinde s n rs z kota verir. kodun bulundu u i letim sistemi dizini sanal Oracle dizinine ba lanm olmal d r. Güvenlik önlemi. Nesne Yetkileri Nesne yetkisi vermek Object Privileges ba lant s ndan yap labilir.object ile de verilebilir. Sistem yetkilerini vermeden önce güvenlik gereksinimlerini dü ünmek gereklidir.

Orace roller ile yetkileri kolayca kontrol ve yönetim imkan sunuyor. Bir rolü aktif etme kullan c ya o rolün verilip verilmedi ini do rulamak içinde kullan labilir. daha sonra rolleri kullan c lara vermek daha iyi. Role yetkiler ekleyebilir ve rolü bir kullan c ya atayabilirsiniz. Bir rol kendisine verilen kullan c için aktif veya de-aktif edilebilir. Rollerin sahibi yoktur. Rolleri veritaban yetkilerini yönetebilmek için kullanabilirsiniz. Roller hem sistem hem de nesne yetkileri içerebilir. kendisine verilen tüm yetkileri içerir. SELECT_CATALOG_ROLE veri sözlü ü görünümlerine ve paketlerine eri im için kullan l r. Rol birbiriyle ili kili yetkiler toplulu una verilen isimdir. Rol. Roller Ço u sistemde her kullan c ya gerekli yetkileri vermek çok zaman almaktad r. Dolay s yla güvenli i geli tirir. Önceden tan mlanm roller Baz roller otomatik olarak veritaban olu turma scriptini çal t rd n zda tan mlan r. DBA rolü neredeyse bütün yetkileri içerir ve yönetici olmayan kullan c lara verilmemelidir. Roller e er sistem yetkileri ise kullan c lara verilebilen ve onlardan geri al nabilir. Yöneticiye HR_MGR rolü verilmi tir. insert ve update i lemlerini yerine getirebilir. .Kullan c lara Rol atama Rol. letim sistemi yoluyla yetkilendirme Veritaban nda rollerin kullan c lara atanmas için i letim sistemi komutlar veya hizmetleri kullan labilir. Kullan c rolü aktif edebilir ve kullanabilir. Rol Özellikleri Yetkiler rollere verilebilir ve rolden geri al nabilir. HR_CLERK rolünün employees tablosunda SELECT ve UPDATE yetkisi vard r. Bir sürü yetkiyi kullan c ya vermektense yetkileri rollere verip. Ve burada hata yapma olas l çok yüksektir. Yetki eri ilebilirli ini seçme Roller yetkileri geçici olarak kapat p açmak için aktif veya de-aktif edilebilir. Ve art k employees tablosunda select. Yukar da ki örne e göre. Dinamik yetki yönetimi Bir rol ile ili kilendirilen bir yetki güncellendi inde kendisine verilen bütün kullan c lar için derhal de i tirilmeli güncellenmelidir ve bu otomatik yap l r. HR_MGR rolünün ise employees tablosu üzerinde ve HR_CLERK rolü üzerinde DELETE ve INSERT yetkileri vard r. herhangi bir ema ya ait de ildir. delete. Rolün aktif edilmesi için parola gerekmektedir. Rollerin Faydalar Daha kolay yetki yönetimi Yetkilerin yönetimini kolayla t rmak için rol kullan l r. Veritaban içinde yetkilerin daha kolay yönetimi için tasarlanm t r. Varsay lan olarak Enterprise Manager otomatik olarak kullan c lara veritaban na ba lanma ve kendi emalar nda veritaban nesneleri olu turabilmelerine izin verir. kullan c lara veya di er rollere verilebilecek yetkiler toplulu udur. CONNECT yetkisi Enterprise Manager ile olu turulan her bir kullan c ya otomatik olarak verilir.

zaman. Sadece PL/SQL yordamlar do ru bir ekilde çal t r ld nda güvenli uygulama rolleri olu turma aktif edilir. Art k kullan c bu yetkileri kullanmadan rolü aktif etmelidir. Rol bir kullan c ya verilmi se. AQ_ADMINISTRATOR_ROLE geli mi kuyruklamay yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Bu yetkileri Oracle destek asistan olmadan de i tirmeyin. PL/SQL yordam kullan c n n network adresi. Ama istenirse ilave yetkilendirme ayarlanabilir. program hangi kullan c n n çal t rd . Örne in. . HS_ADMIN_ROLE heterojen hizmetleri yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Güvenlik rolleri Roller varsay lan olarak genelde aktif olurlar. Rolü non-default yapma. DEFAULT check box kald r l r. XDBADMIN XML veritaban n yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Çünkü yanl l kla gerekli bir fonksiyonu de-aktif edebilirsiniz.Fonksiyonel roller Bu roller baz özel fonksiyonlar yönetebilmeniz için fonsiyonalite kuruldu unda olu turulur. E er bir rol kullan c ya verilmi se kullan c bu roldeki yetkileri kullanabilir. Rol için ilave yetkilendirme NONE gelir. gibi do rulu u kontrol edilmesi gereken ihtiyaçlar kontrol eder.

The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie.com.

Bu önerilmez çünkü e er bir ismi bir çift t rnak kullanarak isimlendirirseniz hep böyle kullanman z gerekir. ema. OE: Order Entry emas orta seviyede karma kl a sahiptir. Bunlardan 2 tanesi önemlidir: SYS emas : Veritaban n n veri sözlü ünü olu turan tüm temel tablolar ve viewlar SYS emas n n içinde yarat l r. SYSTEM emas : Yönetimsel bilgileri içeren tablolar ve viewlar ve de i ik Oracle araçlar nca kullan lan içsel tablolar ve viewlar içerir. ema nesneleri direct olarak veritaban verilerini gösteren mant ksal yap lard r. ema Nesnelerine Eri mek Database Administration sayfas ndan Schema k sm nda ema nesnelerine kolayca eri ebilirsiniz. Veri sözlü ü Oracle veritaban n tan mlayan tablolar toplulu udur. Linklerden birini t klad ktan sonar Result sayfas görüntülenir.) ve @ i areti içerebilirler. Not: tablespace ve emalar aras nda bir ili ki yoktur. OE emas nda çok say da veri tipi mevcuttur. SH: Sales History emas büyük miktarlarda veri gerektiren örnekler için kullan l r. ema nesneleri tablolar. Çift t rnak ile isimlendirilmemi isimler büyük harfle tutulur ve case sensitive de ildirler. Oracle veritaban n n tam bir kurulumu s ras nda. dolar($) ve diyez (#) i aretini içerebilir. Örnek emalar Oracle örnekleri için ortak bir platform sa lar. Veri sözlü ü veritaban yarat ld zaman SYSTEM tablespaceinde yarat l r ve DDL komutu çal t r ld nda Oracle veritaban sunucusu taraf ndan güncellenir. SYSTEM emas nda herhangi bir ek nesne yaratmamal s n z. Veri sözlü ü kullan c lar ema nesneleri ve depolama yap lar hakk nda bilgileri içerir. PM: Product media emas multimedia veri tiplerine ayr lm t r. HR: Human Resources ana ba l klar içeren basit bir emad r. indeksler gibi yap lar bulundururlar. OC(Online Catalog) alt emas nda OE emas nda bulunan nesne ili kisel veritaban nesnelerinin toplulu udur.SYS emas ndaki nesneler herhangi bir kullan c veya veritaban taraf ndan de i tirilmemelidir ve SYS kullan c s n n emas nda hiç kimse bir tablo yaratmamal d r. Veritaban Nesnelerini simlendirmek Veritaban ndaki bir nesneyi isimlendirirken ismi çift t rnak i areti ile çevreleyebilirsiniz. viewlar. Veri sözlü ünü read-only kullanabilirsiniz. emalar Bir veritaban yarattt n zda belirli emalar veritaban yla beraber yarat l r. QS: Queued Shipping emas Oracle Advanced Ouerying özelliklerini göstermek için kullan lan emalar kümesidir.ema Nedir? ema belirli bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u veritaban nesneleridir. Ayn emalar içindeki nesneler farkl tablespacelerde bulunabilirler ve bir tablespace de i ik emalardan nesneleri tutabilir. Enterprise Manager kulland n zda veri sözlü üne viewlar üzerinden ula rs n z. Bunu yapt n zda isimlendirme kurallar ndan baz lar na uyman z gerekmez. çekirdek veritaban yla beraber örnek emalar otomatik olarak yüklenir. Karma kl klar na ba l olarak farkl emalar bulunur. Çift t rnak içine al nmayan isimler veritabn n z n karakter kümesinde bulunan alfanümerikkarakterleri ve altçizgi. Search k sm nda belirli bir nesneyi aramak için ema ismini ve nesne ismini girebilirsiniz. Bir SQL komutundaki isimler büyük harfle çevrilirler. emaya sahip olan kullan c yla ayn ada sahiptir. . Veritaban linkleri periyot(.

0) NCHAR(length): NCHAR veri tipi Unicode veri tpidir. Precision 1 den 38 e . DATE: Saniyeye kadar zaman ve tarihi tutar. ROWID: Tablodaki sat r n unique adresini gösteren 64 taban nda string bir de erdir. Maksimum 2000 byte. Veritaban n yarat rken ulusal karakter setini tan mlamal s n z. VARCHAR2 için uzunluk belirtmelisiniz. UROWID: Indeks kullan lan tablolarda sat rlar n mant ksal adresini gösteren 64 taban ndaki stringdir.(binary precision p bulunur) Default precision 126 binarydir veya decimal 38dir. Veritaban ndaki her ema içerdi i nesneler için kendi isimalan na sahiptir. Default ve minimum 1 byte. SQL sorgusunda bir nesne ça rd m z zaman. RAW(size): Raw binary veri uzunlu u byte büyüklü ündedir.(p. Ancak hem çift t rna a al nan isimler hem de al nmayan isimler çift çift t rnak i areti içermemelidir. VARCHAR2: Maksimum büyüklü ü byte veya karakter olan de i ken uzunluktaki karakter stringidir. LONG: De i ken uzunluktaki karakter verilerinin uzunlu u 2GB veya 231-1byet olabilir. ema Nesnelerinin simalanlar Oracle veritaban ema nesnelerinin referanslar n çözmek için isimalanlar kullan r. Maksimum büyüklü ü 4000byed r. FLOAT veri tipi kayan noktal say d r. Maksimum büyüklü ü 4000 byted r. Oracle SQL komutunun içeri ine göre nesneyi uygun isimalan na yerle tirir. E er sütun uzunlu undan daha k sa bir de er girlirse Oracle uzunlu u bo lujklarla tamamlar. ay ve gün de erlerini ayn zamanda saat. LONG RAW: Raw binary verinin de i ken uzunlu u 2GB kadar olabilir. RAW de eri için bir büyüklük belirtmelisiniz. . Yani farkl emalardaki 2 tablo farkl isim alan ndad r ve ayn isimde olabilirler. Nesneyi yerle tirdikten sonra Oracle yap lmas istenen i lemi gerçekle tirir. NCHAR sutununa sahip bir tablo yaratt n zda sütun uzunlu unu karakter olarak tan mlamal s n z. Maksimum büyüklük 2000 bytet r. TIMESTAMP: Y l. maksimum uzunlu u 4000 byted r ve bo luklarla tamamlanmaz. ROWID pseudo sütunu ile döndürülür. Bu yüzden ayn emadaki tablo ve indeksler ayn isimde olabilirler. Tablolardaki Veri Tiplerini Tan mlamak Bir tablo yaratt n zda her sutuna ait veri tipini tan mlamal s n z. Tablolar ve viewlar ayn isimalan nda oldu u için.Çift t rnak içine al nan isimler herhangi bir karakter yada noktalama i areti içerebilir. NCHAR alan na CHAR bir de er yerle tirebilirsiniz tam tersi gerçekle mez. INTEGER:Bu NUMBER veri tipine e ittir. NCHAR veritaban karater kümesi kullan l r. BLOB: Binary large object CLOB:Tekbir byte veya çoklu byte karakterleri içeren character large object . NCHAR tipine benzer. Bu veri tipleri alabilecekleri belirli de erlere sahiptirler. Maksimum büyüklü ü 2000 byted r. Oracle veritaban n sahip oldu u veri tipleri: CHAR: Byte büyüklü ündeki sabit uzunluktaki karakter verileri içindir. scale ise -84ten 127e de i ir. De i ken büyüklüklü veya sabit büyüklüklü karakter kümeleri desteklenir. dakika saniye de erlerini tutar. E er istenen nesne için uygun bir isimalan bulunamazsa Oracle hata dönürür. FLOAT: ANSI veri tipidir. ayn ema içindeki bir tablo ve view ayn ismi ta yamazlar. Ancak tablolar ve indeksler farkl isim alan nda bulunurlar. Bir prosedür veya fonksiyon yaratt n zda her eleman n veri tipini tan mlamal s n z. NVARCHAR2 (length): Unicode veri tipindedir. NUMBER: Scale s ve precision p k s mlar ndan olu ur.

Bu k stta foreign key ayn tablonun birincil anahtar na referans eder. 2 E er ema ad n biliyorsan z ema k sm nda tümü yada bir k sm n girmelisiniz. Kullan c lar n ula abilecekleri tüm verileri tutarlar. Create Table sayfas gelir. Her tablo sütun ve sat rlardan olu ur. 5 Tablo ad Name sahas na girilir. Tabloyu de i tirmek Enterprise Manager kullan larak tablolar de i tirilebilir. 8 Sütun k sm nda sütun ad ve veri tipi girilir. veri tipi ve büyüklü ü girilir. NOT NULL: Default olarak tablodaki tüm sütunlar null de ere izin verir. 4 Default de erler olna Standart.Primary key null olamaz. 3 Create e bas l r. Heap Organized Continue butonun bas larak kabul edilir. 9 OK bas l r. E er ema ad n bilmiyorsan z ema alan n n yan ndaki buton t klan r. 7 Tablespace ismi girilir veya yandaki buton yard m yla eçilir. Örne in employees tablosunda department_id foreign key olsun. Sütun listesi gelir. Her sat r n primary key olan sütunlar nda bir de er olmal d r Oracle PRIMARY KEY k s t n indeksler kullanarak yap lmas na zorlar Referential integrity constraints: li kisel veri taban ndaki de i ik tablolar ortak sütunlar sayesinde ili kilendirilebilir ve sütunlar n ili kilerinin yönetildi i kurallar devam etmelidir. 3 Yeni sütunun ad .Belirtilen sütun veya sütunlardaki de erle ba ka bir sat rda tekarar edilemez. 4 Update mesaj belirir. NOT NULL k s t bir sütunun null de eri almamas d r. 6 ema ismi Schema alan na girilir yada yandaki buton kullan l r.Tablo Yaratmak ve De i tirmek Tablolar. . Örnek olarak sütun eklemek için: 1 Table sayfas nda tabloyu seçip Edite bas n 2 Edit Table sayfas nda sütun eklem seçene i seçilir. Tablo sayfas gelir. Bu k s t ile employees tablosundaki department_id sutununa ait her de erin departments tablosunun birincil anahtar olan department_id ile uyumlu olaca n garanti eder. Tablo organizasyonu sayfas gelir. UNIQUE: Bu k s t bir sütundaki veya sütun toplulu undaki her de er tekil olmal d r. PRIMARY KEY 2 durumu garanti eder: . Applya bas l r. ema penceresi belirir. Ba ka bir referential integrity k s t da self-referential integritydir. . Referential integrity k s t tablonun her sat r için foreign key de erinin parent key ile uyu mas d r. PRIMARY KEY: Veritaban ndaki her tablo en çok bir PRIMARY KEY k s t na sahiptir. Belirtilen bir sütun veya sütun kümesindeki de erle ba ka bir sat rda tekrar edilmemelidir.sütun de erine k s t uygulamak için kullanabilirsiniz. Referential integrity kurallar bu ili kilerin saklanaca n garanti eder. Veri Bütünlü ünü Anlamak Bu bütünlük k s tlar n . Bir veya daha fazla sütunun de erleri tekil tan mlay c olul tururlar. Tablo yaratmak Enterprise Manager kullanarak tablo yaratmak 1 Administration sayfas nda Schema k sm nda Table t klan r. veritaban n temel veri depolama birimidir. Güncelleme mesaj görülür. Null bir de er olmamas d r.

Tablolarla Yapabileceklerimiz Bir tablo seçip a a daki i lmeleri yapabilirsiniz. Create Trigger : Tablo seviyesindeki trigger tablo üzerinde bir olay oldu unda çal an PL/SQL blo udur. Show Dependencies: Bu tabloya ba l olan nesneleri ve bu tablonun ba l oldu u nesneleri gösterir. Tablo sahibi di er kullan c lara baz haklar vermelidir.K s tlar Tan mlamak Bir tabloya k s t eklemek için: 1 Table sayfas ndaki tabloyu seçin ve Edite t klay n 2 K s tlara t klayal m. Run Segment Advisor: Bu araç ile nesnelerin kullan lmayan alanlara sahip olup olamad klar anla labilir ve gelecek için alan gereksinimi tahmininde bulunulabilir. Tablo çeri ini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablonun sat rlar kolayca görülebilir. 2 Tablolardan istenilen seçilir ve view butonuyla tablonun özellikleri görülür. Veri sözlü ünde istatistikler tutul ur ve ücretli bir optimizer taraf ndan kullan l r. Create Synonym: Synonym tam bir tablo üzerinde bir isimdir. 1 Tables sayfas ndan tablo seçilir. 1 Data Administration sayfas n n ema k sm nda Tables eçene i seçilir. ba ak de i ikliklerde yapabilirsiniz. Tablo Özelliklerini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablo özellikleri görülebilir. 3 stenilen k s t seçilir. Günlük istatistikler SQL sorgular m z n performans n geli tirmede kullan l r. Gather Statistics: Gather Statistics sihirbaz optimizer istatistiklerini üretmeye ve de i tirmeye yarar. Create Like: Bu seçenek ile eçti iniz tablo özelliklerine sahip bir tablo yaratabilirsiniz. Synonym private veya public olabilir. nesneleri farkl tablespacelere ta yabilir veya belirli neslerin depolama özelliklerini iyile tirebiliriz. stenilen sonuçlar üretmek için Query k sm n kullanabilir. Create Index: Tablo üzerinde indeks yaratabi lirsiniz. Tablo sayfas ndaki Refine Query görüntülemek istedi iniz sütunlar seçebilir ve WHERE ile belirtece iniz k s tlar tan mlayabilirsiniz. Shrink Segment: mevcut alanalr s k t rarak yer açmaya yarar. Grant Privileges: Default olarak tablo yaratold nda sadece sahibi üzerinde i lem yapabilir. View Data: Tablo üzerinde bir select sorgusu çal t rabilirsiniz. Reorganize: Reorg Sihirbaz sayesinde indeks veya tablolar yeniden olu turabilir. E er employees tablosundan silinen her veriyi ba ka bir tabloda tutmak istenirse kullanabilir. Yarat ld nda tablo bo olacakt r. Veriyi de i tiremezsiniz. tablo üzerinde tan ml tüm k s tlar Constraints sayfas nda gösterilir. Tablo için Viewe Data sayfas belirir. Before delete gibi bir trigger ile bu sa lanmal d r. Bu sayfada herhangi bir sütuna t klayarak veriyi azalan veay artan s arad s ralayabilirsiniz. Bu tahminler geçmi davran lara göre yap l r. Sütun silip ekleyebilir. . Results k sm nda tablo için sorgulanmam veri görülür. Indeksler sadece sütunlar üzerinde yarat l r. Generate DDL: Seçilen tabloda DDL komutu üretilir. Tablo ad n ve k s t isimlerini de i tirebilirsiniz. Sorguyu de i tirmek isterseniz Refine Query butonuna bas n. 4 K s t tan mlayacak yugun bilgi girilir ve Oke bas l r. 2 Action menüsünden View Data seçilir.

Flashback Table: Bu özellik izin bir tabloyu belirli bir andaki haline dönürebilmenizi sa lar. Kazayla bu kullan c veya uygulam taraf ndan de i tirilmi tablolar için geri yükleme sa lar. Tabloyu indeksler,tiriggerlar gibi tüm özellikleriyle geri yükleyebilirsiniz. Bu veritaban online oldu unda sadece istedi imiz tablo rollback yap larak sa lan r. Flashback by Row Versions: Flashback Versions Query metadatay ve belirli bir zaman aral ndaki tarihsel veriyi sorgulam n z sa lar. Indeks Yaratmak Injdeksler tablolarla ili kili olan seçimlik yap lard r. Veri getirilirken performans n artmas için olu turulurlar. Oracle indeksi tablo verilerine do rudan ula mak için bir yol sa lar. Indeksler tablo üzerindeki bir veya daha fazla sütun üzerinde olu turulurlar. Bir indeks yarat ld ktan sonra otomatik olarak Oracle sunucusu taraff ndan sürdürülür ve kullan l r. Tablo verisindeki sat r ekleme, güncelleme, veya silme gibi bir güncelleme i lemi otomatik olarak indekslere ayarlan r. Administration sayfas n n Schema k sm n n alt nda Index t klan r. Indeks özelliklerini görebilir. Veya bir indeksle ba lant lar n görmek için Actions menüsü kullan labilir. Indeksler aç kca veya kapal olarak tablodaki k s tlara göre yarat l rlar. View Nedir? Viewlar bir veya daha fazla tablo veya di er viewlar n içindeki verinin düzenlenmi bir gösterimidir. Depolanm sorgular olaraka dü ünülebilir. Viewlar gerçekte veri içermezler ancak temel ald klar tablodan veri derlerler. Bu tablolar viewin temel tablolar olarak adland r l rlar. View Yaratmak Tablolar gibi viewlarda sorgulanabilir, güncellenebilir, sat r eklenebilir ve sat r silinebilr ancak baz k s tlar vard r. View üzerinde yapt m z bütün i lemler view n temel tablolar n etkiler. View ile tablonun sat r ve sütunlar na eri imi k s tlayarak belirli bir güvenlik sa lar. Ayr ca veri karma kl n gizleyerek karma k sorgular saklar. Administration tab n n Schema k sm nda Viewsa t klayarak mevcut viewlar görebilirsiniz. Sequence Nedir? Sequence pekçok kullan c n n unique tamsay üretebilece i veritaban nesnesidir. Genellikle sequenceleri primary key de eri üretmek için kullan r z. Name: Sequence ismi Schema: Sequencein sahibi Type: Artan veya azalan s rada olaca n gösterir. Maximum value: Sequencein olu turabilece i maksimum de eri belirtir. Bu tamsay de er 28 veya daha az basamakl olur. Bu minimum ve ba lang ç de erinden büyük olmal d r. Defaultu Unlimitedir. Unlimited artan sequence için 1027 ,azalan için -1dir. Minimum value: Sequencein minimum de erini belirtir. Bu tamsay 28 basamakl veya daha az olabilir. Ba lang ç de erinden az veya e i, maksimum de erden az olmamal d r. Defaultu unlimitedir. Unlimited artan için 1, azalan için -1026 d r. Interval: Sequence numaralar aras nda bir aral k belirlemelisiniz. Tamsay de eri pozitif veya negatif olabilir, ancak 0 olamaz. Bu de er 28 veya daha az basamak olmal d r. Cycle values: Artan sequence maksimum de erine ula t ktan sonra, minumum de erine döner. Azalan squence minimum de erine ula t ktan sonra maksimum de erine döner. E er bu seçene i seçmezseniz sequence de eri bitince hata döner.

Order Values: Sequence numaralar n bir s ra ile üretilmesini sa lar. Bu seçenek sequenci tarih bilgisi olarak kulllan yorsan z faydal d r. Sequencein s ral olmas primary key üreten sequencelar için önemli de ildir. Cache Options: Daha h zl eri im için kaç tane sequencein bellekte tutulaca n d eridir. Bu tamsay ençok 28 basamak olabilir. Bu parametre için minimum de er 2 dir. Dönen sequencelar için bu de er dönen de er miktar ndan az olmal d r. Sequence Kullanmak SQL komutlar nda pseudo sutunlar kullanarak sequence de erlerine ula abilirsiniz. CURRVAL: Sequencecin o anki de erini döndürür. NEXT VAL: Sequence artt r r ve bir sonraki de eri döndürür. Bu 2 de eri sequence ad yla beraber kullanmal s n z. NEXTVAL e ilk eri im sequencein ba lang ç de erini döndürür. Daha sonraki eri imlerde NEXTVAL sequence de eri bir artt r larak yeni de er döndürülür. CURRVALe her eri im sequencein o anki de erini döndürür.

Veri Yönetimi SQL Yoluyla Verileri De i tirme Veritaban içinde verilerin de i tirilmesinin temel yolu DML(Data Manipulating Language) ifadeleridir.
SQL> INSERT INTO employees VALUES 2 (9999,'Bob','Builder','bob@abc.net',NULL,SYSDATE, 3 'IT_PROG',NULL,NULL,100,90); 1 row created. SQL> UPDATE employees SET SALARY=6000 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row updated. SQL> DELETE from employees 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row deleted.

INSERT Komutu Basit bir INSERT komutu veritaban nda ayn anda 1 sat r olu turur. INSERT komutu alt sorgularla birlikte ça r ld nda veritaban nda 1den fazla sat r olu turur. Bu yönteme INSERT SELECT yöntemi denir.
insert into dept_80 (select * from employees where department_id = 80);

Bu sorgudaki dept_80 tablosu ile employees tablosu yap sal olarak ayn d r. Ama tablonun kolon isimleri farkl olabilir. Kolonlar n de erleri birbirleriyle uyu acakt r. Bütün gereksinim veri tiplerinin uyu mas d r. Mesela :
insert into just_names (first, last) (select first_name, last_name from employees);

Burada just_names tablosunun 2 alan vard r ve employees tablosundaki first_name ve last_name alnlar yla ayn tiptedir. Bu yöntemle 1 tablodan ba ka tabloya veri aktar labilir. UPDATE Komutu Update komutu tablo içinde sat r düzenlemek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r düzenlenebilir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar de i tirilir. WHERE art na hiçbir sat r uymaz ise hiçbir sat r güncellenmez. DELETE Komutu DELETE komutu tablodan sat rlar silmek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r silinir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar silinir. WHERE art yla hiçbir sat r uyu mazsa hiçbir sat r silinemez. Hiçbir sat r silinemedi inde hata dönmez. 0 sat r silindi diye mesaj verir. COMMIT ve ROLLBACK Komutlar Varsay lan olarak DML komutlar COMMIT edilmez. Baz araçlar n her komutta veya bir grup komuttan sonra COMMIT etme özellikleri ayarlanabilmektedir. COMMIT ve ROLLBACK ten önce de i iklikler bekleme durumundad r. De i en verileri sadece de i ikli i yapan kullan c n n görmesine izin verilir. Di er kullan c lar verinin de i memi halini göreceklerdir. Bir kullan c veriyi de i tirirken di er kullan c lar veri üzerinde DML kullanamazlar. Varsay lan olarak ba kalar n n de i tirdi i veriyi de i tirmek isteyen kullan c

Tables = Bu yöntemde sadece belirli tablo kümeleri export edilir. Bütünlük K s tlamalar ve DML DML ifadeleri çal t r l rken bütünlük k s tlamalar na bak l r. 1-)Birinci sayfada export tipini ve host oturum bilgilerini girmeniz gerekmektedir.ilk kullan c de i ikliklerini aktif edene kadar bekleyecek. Bu modda tablo tan mlamalar export edilmez. CTXSYS. kalan zaman tahmin gibi bilgiler vard r. 3-)Database seçtiyseniz direkt olarak Option page e dü ersiniz. PRIMARY KEY kolonlar: UNIQUE KEY ve NOT NULL kolonlar kurallar uygulan r. E er sizin EXP_FULL_DATABASE rolünüz yoksa sadece kendi sahip oldu unuz emay export edebilirsiniz. Bu otomatik olarak Oracle n kilitleme mekanizmas taraf ndan kontrol edilir. LBACSYS. Tabi bunu yapabilmeniz için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahibolmal s n z. DELETE i leminde birincil tabloda en az ndan 1 sat r bulunmal d r. and XDB emalar metadata içerdi i için export edilmez. Import zaman nda tablo tan mlamas n n var oldu u varsay l r. Content = Metadatay . UPDATE i leminde bir de er null yap lamaz. 2-)E er schema veya tables seçmi seniz bir sonraki pencerede schemalar veya tablolar seçtirir. Data Pump Export Oracle n Data Pump hizmeti bir veritaban ndan di erine yüksek h zla veri transferi için kullan l r. NOT NULL kolonlar: INSERT i leminde verisiz ekleme yap lamaz. . UNIQUE kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde NULL hariç ayn de eri alamazlar. SYS. ORDPLUGINS. veriyi veya her ikisini birlikte export edebilece iniz seçenek sunuluyor. Schema = Bu yöntem bir veya daha fazla eman n tüm nesnelerini export etmeye yarar. Buna full export denir. Database = Bütün veritaban n export eder. nekadar büyük export yapabilece inizi. Burada max say da yapabilece iniz paralel export say s n . MDSYS. CHECK kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde de erler k s tlama durumlar ile kar la t r lmal . ORDSYS. FOREIGN KEY kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde birincil tabloda mutlaka bulunmal d r. Sahibi olmad n z eman n tablolar n export etmek için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahip olman z gerekmektedir.

. Query = Sadece veriler al n r.dmp. Dosya sistem üzerinde directory object ismini directory yoluna haritalar. Ve bu yetkiyi di er kullan c lara ve rollere verebilirsiniz. Burada export alaca m z dizin ismi. expb02. Directory olu turdu unuz zaman. log files ve SQL files lara server temelli dizin yollar yla eri ilir. dosya ismi ve export dosyalar için maximum boyutu belirleyebilirsiniz. bütün bu ad mlarda yap lan i lemlerin PL/SQL kodunu görebilirsiniz. Expb%u=> expb01dmp. Görsel arayüzden yapabilece iniz gibi CREATE_DIRECTORY komutuyla da directory nesnesi olu turulabilir. 5-)Schedule = Planlamak için kullan l r. otomatik olarak directory üzerinde okuma ve yazma nesne yetkisi verilirsiniz . 4-) Bir sonraki sayfa files . diye gider.dmp. 6-)Review = Bütün bu yap lan i lerin PL/SQL kodlar n görmek için kullan l r. diye de di er paralel exportlar isimlendirilir. Maintenance-> Import From Files 1-)Files=Yüklenecek dosyan n yolu ve ad belirlenir. 3-)Re-Mapping = Bu sayfa bir önceki sayfadaki select objects de nesne seçmi iseniz gözükür.dmp. Data Pump için directory nesneleri gibi directory yollar n da belirlemek gerekir. Dosyalar n s ras için %U de i keni kullan labilir. 4-)Options = Bu sayfa veri dosyalar n n tekrar kullan m n ayarlamak. expa04. 3 seçene iniz var: Belirli dosyalar Belirli emalar Belirli tablolar Log dosyalar n olu turur ve host U/P bilgilerini girebilirsiniz. DIRECTORY Objects Data Pump program server tabanl veya temelli oldu undan dump files. Planlama sayfas i leri planlamak için kullan l r. 5-) Bir sonraki sayfa schedule . 2-)Select Objects= Bu sayfa sadece Files sayfas nda belirli nesneleri import etme seçildi inde gözükür. nesne olu turma hatalar ve kullan s z indexler için kullan l r.dmp. expb03. Data Pump Import Data Pump export ile olu turulan dosyay geri yüklemek için kullan l r. 6-)Son sayfa Review . expa02.Flashback = Belirli bir zamanda tutarl export al r. expa03.dmp.dmp. Bunu kopyalayabilir ama de i tiremezsiniz. expa%u => expa01. Bu sayfada her bir kullan c n n verilerini yine kendisinin emas na m yoksa farkl kullan c lar n emalar na m yüklenece ini belirleyebilirsiniz. expb04.dmp.

SQL*Loader a veriyi nerede bulaca n . 1. Kay t format Control file içinde INFILE ile belirtilir. E er sat r geçersiz kabul kabul edilirse reddedilir ve SQL*Loader onu BAD FILE a koyar. Bu dosya. Veri dosyalar fixed record format. variable record format olabilir. reddedilen kay tlar. 3. i directory içindeki dosyalar n güvenli ini kontrol edecektir. Bad File = SQL*Loader veya oracle veritaban taraf ndan reddedilen kay tlar içerir. Control File=SQL*Loader n anlayaca bir dilde yaz lm text dosyad r.DIRECTORY nesnesi olu turabilmeniz için CREATE ANY DIRECTORY sistem yetkisine sahip olman z gerekmektedir.dsc ) . . Ama varsa da veri dosyas n içerir. E er bir kay t format belirlenmemi se varsay lan olarak stream record format olur. SQL*Loader SQL*Loader harici dosyalardan oracle veritaban na veri yükler. SQL*Loader ile kullan lan baz dosyalar: Input Data Files = SQL*Loader n içinden veri okudu u Control File içinde belirtilen 1 veya 1den fazla dosyad r. Genelde 3 bölümden olu ur. E er . Sat r say s .Bölüm: 1 veya 1den fazla INTO TABLE blo u içerir. Control File.bad DISCARDFILE sample. SQL*Loader perspektifinden bak ld nda dosya içinde veriler kay tlar olarak organize olmu tur. verileri nereye ekleyece ini anlat r. Log file yükleme detaylar n içerir. de geçerli bir directory belirledi inize dikkat edin.Bölüm: Oturum bilgilerini tutar. INFILE ile verinin nerede bulundu unu söyler. Bu nedenle . Log File= SQL*Loader çal maya ba lad nda log dosyas olu turur. Ve e er bu dosyan n olu turulmas n istiyorsan z aktif etmelisiniz.S. E er oracle veritaban bu sat r n geçerli oldu una karar verirse tabloya ekler. SQL*Loader i leminden kabul edildikten sonra bir tabloya kay t olarak eklenmek üzere ORacle veritaban na gönderilir.S. SQL*Loadera Yüklenecek veriyi nerede bulaca n Verinin format n n nas l olaca n Yap land rma (bellek yönetimi.S. 2. Örnek bir Control File= 1 2 3 4 5 -. Veri dosyas n n içindeki veri formatlar na baz k s tlamalar koyar. band boyutu. Control file içindeki kriterlere uymad için süzülerek yükleme d na al n r. Çok güçlü bir çözümleme motoruna sahiptir. nas l parse edip yorumlayaca n . niz büyük küçük harfe duyarl ysa buna da dikkat edin ve do ru format kullan n.This is a sample control file LOAD DATA INFILE SAMPLE. Giri geçersiz oldu u zaman veri dosyas kay tlar SQL*Loader taraf ndan reddedilir. yükleme kesilme yönetimi. Not: Oracle sizin belirledi iniz directory gerçekten var m yok mu diye do rulamaz. gibi bilgileri anlat r.Bölüm: Seçeneklidir. kaç kay t atlanaca . E er dosyay (log) olu turamaz ise çal ma sonland r l r. SQL*Loader Control File SQL*Loader Control File DDL komutlar n içeren bir text dosyad r. Discard File= Sadece ihtiyaç duyuldu unda olu turulan bir dosyad r.DAT BADFILE sample.

Bu nedenle en az esnek olan format budur. comm INTEGER EXTERNAL ENCLOSED BY ( AND % ":comm * 100" ) 1. DISCARDFILE elenen. Input Data and Datafiles Fixed Record Format Fixed Record Formatl bir dosyada. mgr POSITION(28:31) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. INTO TABLE tablo. $99. 6. INFILE <datafile_name> fix n söylenmektedir. LOAD DATA ifadesi SQL*Loader a yeni bir yükleme i leminin ba lad n söylüyor. Büyük küçük harfe duyars zd r. 4. saf d b rak lan kay tlar içerir. empno POSITION(45) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE.99 )". bütün kay tlar ayn boyuttad r. 10. alanlar ve veri tiplerini belirlemenizi sa lar. Potansiyel bir karma kl ktan kaç nmak için CONSTANT ifadesini kullanmamak gerekir. Bu di er variable stream formattan daha iyi sonuç verir.. BADFILE reddedilen kay tlar içerir. WHEN ifadesi yükleme i lemine baz k s tlamalar koyar. Daha önce yar da kesilmi bir yükleme i lemi varsa CONTINUE LOAD DATA ifadesi kullan lmal d r. job POSITION(7:14) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE NULLIF job=BLANKS "UPPER(:job)". 5. CONTROL FILE hat rlat c s alanlar n listesini içerir. 3. NULLIF mgr=BLANKS. CONSTANT ifadesinin SQL*Loader için özel bir anlam oldu undan ayr lm t r. Her kayd n n byte uzunlu unda olaca load data infile example.ile ba lar. E er tablo bo ise INSERT kullan l r. 7. 9 TRAILING NULLCOLS 10 (hiredate SYSDATE. . . Aç klamalar -. 2.ile ba layan sat r aç klamad r. Control File Syntax Consideration Syntax free-formatt r. APPEND veri eklenecek tablonun içi bo de ilse sonuna ekleyerek devam etmesini sa lar.dat "fix 10" into table example fields terminated by . 8.6 APPEND 7 INTO TABLE emp 8 WHEN (57) = . ename POSITION(34:41) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "UPPER(:ename)". deptno POSITION(1:2) INTEGER EXTERNAL(3) NULLIF deptno=BLANKS. sal POSITION(51) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "TO_NUMBER(:sal. 9. INFILE yüklenecek veri dosyas n belirtir.999. TRAILING NULLCOLS ifadesi SQL*Loader a kay t içinde yer almayan kolonlara null kolon olarak dikkate almay sa lar.

En esnek formatt r. 012my. . 2.dat: 009hello. INFILE datafile_name var n Bu gösterimde n kay t uzunlu u alan n gösterir. Bu say 40 dan büyük olursa hata al n r. Stream formata göre daha performansl d r.abcd 0002.kay t = 10 byte. " Bu örnekte kay t uzunlu u alan 3 byte ile gösterilmi tir. col2) example. optionally enclosed by (col1 char(5). Ama bununda performanstan kayb vard r. Veri dosyas n n 3 fiziksel kayd var.klmn Örnekte fixed record formatl bir veri dosyas vard r.dat: 0001.name is.(col1. Belirtilmez ise varsay lan olarak 5 al n r. Char_string= Tek veya çift t rnakla sonland r lan karakter stringine denir. byte ise return anlam na gelir.) Variable-Record Format Variable-Record Formatl bir dosyada her kay t ba nda o kayd n kaç bytedan olu aca belirtilir.fghi 0003. 1.dat "var 3 into table example fields terminated by . Ama baz karakterler ise char_string olarak dü ünülebilir : \n newline \t yatay tab \v dikey tab \r return E er terminator_string belirtilmemi se \n al n r.kay t = 9 bytel k. Her kay tta 9 byte karakter vard r. Her kay t 10 byte uzunlu undad r.cd.col2 char(7)) example. INFILE <datafile_name> [ str_terminator_string ] Terminator string ya char_string ile ya da X hex_string ile belirtilir. X hex_string= hexadecimal formatl byte stringdir. load data infile example. (Veya di er sat ra geçme anlam na gelir. SQL*Loader kay tlar sonundaki record terminator ile ay r r.kay t = 12 byte Stream-Record Format Stream-Record Formatl dosyada kay t uzunluklar say ile belirlenmez.im. 10. Bu fixed-record formata göre daha esneklik sa lar. 3. 010world. Terminator_string baz özel (yazd r lamayan) karakterler içerirse X hex_string olarak belirlenmeli.

load data infile example. Veritaban ARCHIVELOG modunda olmad kça online redolog file giri leri olu maz. Direct Path Load bütün oracle veri bloklar n olu turmak için alan özelliklerini kullan r ve bloklar oracle veri dosyalar na direkt yazar. 2-Direct Path Load:Bellekte veri bloklar olu turulur ve bu bloklar extendler içine kaydedilir.| james. Data save transaction sonland rmaz. Yükleme s ras nda. Direct ve Conventional Path Loads K yaslamala Veri kaydetme metodu:Conventional Path Loads verileri kaydetmek için SQL ve COMMIT kullan r. COMMIT i lemiyle kay t dizileri eklenir. kay tlar alan baz nda parse edilir. Herbir yükleme i lemi birkaç transaction içerebilir. Çünkü di er sat rlara ve tablolara referans eder. veritaban tampon önbelle ini bypass geçer ve SGA ya sadece extent yönetimi için eri ir. Direct Path Loads s ras nda k s tlamalar öyle yönetilir: Diziler olu turuldu unda NOT NULL k s tlamalar kontrol edilir. FOREIGN KEY ve CHECK k s tlamalar in aktif edilir ve çal man n sonunda aktif edilir. sadece bütün veritaban bloklar veritaban na yaz l r. ç kaynaklar data save den sonra da t lmaz.world.| Loading Methods SQL*Loader 2 veri yükleme yöntemi sunar. col2 char(7)) example. Control file da belirtilen tabloya eklemek için dizi olu turulur. Kriterlere uymayan sat rlar reddedilir. Loglama farklar : Conventional Path Loading herhangi bir DML ifadesine benzer redo giri leri üretir. " 1-Conventional Path Load : Veri sat rlar n eklemek için dizi olu turur ve INSERT ifadesini kullan r.dat "str |\n into table example fields terminated by .bond. Kümelenmi ve kümelenmemi tablolara veri eklenebilir. bütün aktif k s tlamalar gerçekle tirilir. K s tlamalar n Gerçekle tirilmesi: Conventional Path Loads s ras nda. optionally enclosed by (col1 char(5). Direct Path Loads Oracle veri dosyalar na veri bloklar n yazmak için veri kaydetme kullan r. Her bir data save de indexler güncellenmez. Direct Path Load kullan rken redo giri i üretilmedi i durumlar : Veritaban NOARCHIVELOG modundaysa Veritaban ARCHIVELOG modundaysa ama loglama inaktif ise loglama NOLOGGING özelli ini ayarlamakla veya control file içinde UNRECOVERABLE ifadesini kullanarak inaktif edilebilir. Direct Path Load.dat: hello. Veri kaydetmenin COMMITten fark : Veri kaydetme an nda. CHECK k s tlamalar in aktif .

çünkü onlar SQL fonksiyonlar n kullanabilir. Loading Method seçilir (Direct Path Laoding) 6. Sadece küçük say da sat rlar geni tabloya yaz l yorsa conventional loads kullan l r. 10. Data file n tam yolunu girin. Control File n tam yolunu girniz ve host makinan n oturum bilgilerini giriniz. Maintenance -> Utilities ->Load Data From u ad mlarla yükleme yap labilir: 1. Yüklenen verileri onaylars n z. PRIMARY KEY ve UNIQUE k s tlamalar çal ma s ras nda ve sonras nda kontrol edilir ve ihlal edilmi se in aktif edilebilir. Kilitleme: Direct Path Load i lemi sürerken di er transactionlar tabloda de i iklik yapamaz. 5. EM ye SYS olarak giri yap n z. 2. INSERT Tetikleyicileri: WHILE INSERT tetikleyicileri conventional load s ras nda tetiklenirse. Derhal çal mas için Immediately to run seçilir. ismi ve tan mlamas yap l r. lem ba ar l bir ekilde tamamlanm sa status(durum) sayfas gözükür. 8. direct path load öncesinde in aktif edilir ve çal man n sonunda tekrar aktif edilir. Generate Log File 7. Ayarlamalar tekrar gözden geçirme 9. View Job ile yap lan i in özetini görebilirsiniz. Loading Data With SQL*Loader Harici bir kaynaktan veritaban na veri ekleme sihirbaz ile de yap labilir. . E er referans edilen nesne çal ma sonunda eri ilmezse inaktif kal r. 4. Maintenance > Utilities ->Load Data From 3.edilir. Kümelenmi tabloya yükleme:: Direct Loads kümelenmi tabloya veri ekleyemez conventional laod ekleyebilir.

This document was created with Win2PDF available at http://www. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .com.daneprairie.

Kullan c lar yetkilendirme Eri im kontrolü yapmak için öncelikle sistem verilere kimin eri meye çal t n bilmelidir. Oracle veritaban na k s tl eri im için çok iyi bir yetkilendirme mekanizmas sunar. kredi kart bilgileriniz. örne in ki iye özel olan parmak izi. Ancak bu arabirimin etkili olabilmesi için veritaban yöneticilerinin a a daki ad mlar takip etmesi gerekir ve veritaban sürekli izlemelidirler. Kullan c y yetkilendirme için en çok kullan lan yöntem parolal eri imdir. Genel olmayan veritaba aktiviteleri saptand nda. sa l k bilgileriniz. kemik dokusu yap s gibi biometrik özelliklerine göre yetkilendirme üpheli aktivitelerin izlenmesi Bazen yetkili ve yetkilendirilmi kullan c lar bile sisteme zarar verebilir. ara t rma sonuçlar veya di er gizli bilgileri sorguluyor ise bunu fark edip müdahale etmek bilgi h rs zl n tespit etmenin ilk ad m olabilir. Gömülü güvenlik özelliklerini ve temel güvenlik prensiplerini do ru bir ekilde kullanmak veritaban n ataklara ve sald r lara kar güvenli yapacakt r. ki isel bilgilerinize yetkisiz kullan c lar n eri imi k s tlanmal d r. Parola için basit kurallar takip edilerek sistem güvenli i fazlaca art rmak mümkündür. mü teri beklentileriniz.Veritaban Güvenli i Oracle Veritaban 10g endüstrinin en iyi güvenlik arabirimi sa lar. Veri ve servislere eri imi k s tlama Bütün kullan c lar bütün verilere ula amamal d r. daha En az yetki prensibi . letme ortamlar nda bütün güvenlik özellikleri Oracle n tavsiye etti i ekilde yap l rsa güvenli i en üst düzeye ç karabilirsiniz. Oracle kullan c aktivitelerini ve üpheli davran lar izlemek için çok fazla araç sunmaktad r. Veritaban nda ne tuttu unuza ba l olarak i letme bilgileriniz. örne in bir çal an aniden çok büyük miktarda kredi kart bilgisi. Eri im k s tlama en az yetki prensibini içerir. Daha güçlü yetkilendirme yöntemleri de vard r. En az yetki prensibini uygulama Oracle 10g veritaban endüstrisinde güvenlik alan nda veritaban sunucular n n lideridir. irisi.

O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY ba lang ç parametresini yapman z gerekmektedir. Veri sözlü ünü koruma Yönetici olmayan kullan c lar n veri sözlü üne eri mesine gerek yoktur. Ama siz kullan c ya * ANY TABLE sistem yetkilerini (mesela SELECT ANY TABLE veya UPDATE ANY TABLE) verirseniz bundan mutlaka bir fayda sa layacakt r. SELECT ANY DICTIONARY sistem yetkisini kullan c ya vermek onun bütün veri sözlü üne eri mesine izin vermektir. Ama. Oracle 10g ve 9i de O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY parametresi varsay lan olarak FALSE gelmektedir. Kötü niyetli kullan c lar veritaban n n içerdi i verilere de i tirebilecek veya sisteme zarar verebilecektir. Bu da kullan c n n bilinçsizce veya bilinçli bir ekilde kendisini ve i ini ilgilendirmeyen verileri görmesini. GRANT komutunu kullanarak kullan c n n görmesi gereken özel veri sözlü ü nesnelerini görmesine izin verebilirsiniz.En az yetki demek. . E er yönetici olmayan ve veri sözlü üne ihtiyaç duyan bir kullan c n z varsa sadece o kullan c n n eri imine izin verebilirsiniz. kullan c n n görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan minimum yetki demektir. Bu yüzden veri sözlü ü tablolar n * ANY TABLE yetkisinden ç karmak FALSE için. Uyar : E er bu parametre TRUE ise. Oracle 8i ve daha önceki versiyonlar nda varsay lan olarak bu de er TRUE gelmekte ve siz istedi inize bu de eri veri sözlü ünü korumak için el ile FALSE yapmak zorunda idiniz. de i tirmesini engelleyecektir. bir kullan c kötü niyetle veya yanl l kla DROP ANY TABLE sistem yetkisi ile veri sözlü ünün bir bölümünü silebilir.

En az yetki ilkesine dayanarak bunun gibi önemli paketlerden bu yetkileri geri almak gerekmektedir. E er eri im k s tlama pratik bir çözüm olmuyorsa o zaman audit access eri im izlemeyi kontrol edebilirsiniz. UTL_FILE: E er do ru yap land r lmaz ise. Bu da veritabanlar aras nda veya veritaban ile ba ka bir a servisi aras nda keyfi veri ileti imine sebep olur. Baz yetkiler PL/SQL paketleri üzerinde minimum yetkili eri ime izin veren EXECUTE içerir. Bu paketi PUBLIC e vermek kötü niyetli web siteleriden HTML yoluyla veri gönderilmesine izin vermek demektir. DBMS_* ve UTL_* paketlerinin ço u PUBLIC grubuna EXECUTE yetkisiyle verilm tir. u paketlerin yanl kullan lma olas l daha yüksektir: UTL_SMTP:Veritaban n bir SMTP mail sunucu gibi kullanarak keyfi mail göndermeye müsaade eder. Ve sadece buna kim ihtiyaç duyuyor ise o kullan c ya çal t rma yetkisi vermek gerekmektedir. PUBLIC yetkisinin eri imlerini k s tlamak bu yetkiye sahip olan tüm kullan c lar etkileyecektir. gereksiz yetkileri ve rolleri veritaban sunucusunun PUBLIC grubundan al nmal d r. Bu paketi PUBLIC e verirseniz yetkisiz ve gereksiz bir mail trafi i olur. lgili sistem bile enlerini test etmelisiniz. . Sonuç olarak herhangi bir uygulama UTL_FILE a eri ip keyfi veriler yazabilir. UTL_HTTP: Veritaban n n http yoluyla veri istemesine ve almas na müsaade eder. sunucu üzerinde duran i letim sistemi text dosyalar na eri im izni verir. UTL_TCP: Veritaban taraf ndan d ar ya giden ba lant lar n ba ar l bir ekilde kurulmas na müsaade eder. Do ru yap land rsan z dahi bu paket ça r lma uygulamas n (nereden ça r ld n ) ay ramayabilir.PUBLIC ten gereksiz yetkileri geri alma Çünkü herhangi bir veritaban kullan c s PUBLIC grubuna verilen yetkileri deneyecektir.

Genelde. ço u kullan c ya verileri ifreleme anahtar güvenli olarak depolan p yönetilemez ise ifrelenmi veri de ifrelenemez. Ama güvenlik için do ru yap land r lmalar gerekmektedir. PUBLIC ten bu yetkileri geri almal ve sadece bireysel kullan c lara gerekti inde izin vermelisiniz. Bu paketler onlara ihtiyaç duyan uygulamalar için çok kullan l d r. Bu nedenle gerekmedikçe.. Çünkü ifreler.DBMS_OBFUSCATION_TOOLKIT: Verileri ifreleme yetkisi verilmemelidir. XMLTYPEEXTRA XMLTYPEPI 437 rows selected. PUBLIC taraf ndan çal t r labilen nesneleri listeleme SYS nin sahibi oldu u ve PUBLIC taraf ndan çal t rma yetkisi bulunan nesnelerin listesini görmek için u sorguyu çal t r n: SQL>SELECTtable_name 2 3 4 5 6 / FROM dba_tab_privs WHERE owner='SYS' AND privilege = 'EXECUTE' AND grantee='PUBLIC' TABLE_NAME -------------------AGGXMLIMP AGGXMLINPUTTYPE . SQL> ..

Çoklu dizin belirlemek için. bütün PL/SQL kullan c lar na bu dosylar için güveniliyor olmal d r. dolay s yla daha sonra parametreyi de i tirebilir ve dizini olu turabilirsiniz. Onun yerine. Dizinler Oracle Instance için mutlaka eri ilebiliyor olmal d r. Veritaban n ba latan kullan c için bile eri ilemez durumdad r. redo log dizinleri. Instance bu dizin varm yokmu diye kontrol etmez. USERNAME -----------------------------SYS SYSDBA -----TRUE SYSOPER ------TRUE . kullan c ya sadece ihtiyaç duydu u yetkiler belirlenerek verilmelidir. ). En az yetkiyi verebilmek için u tip yetkileri k s tlamal s n z: Sistem ve nesne yetkileri verme SYSDBA and SYSOPER gibiSYS hakk ile veritaban n a ba lant lar DROP ANY TABLE gibi di er DBA yetkileri Slayttaki komut bize DBA rolü verilen bütün kullan c lar gösterir. Bütün PL/SQL kullan c lar bu parametre ile belirtilen dosyalar okuyabilir ve yazabilir. Uyar : UTL_FILE_DIR = * parametresini asla böyle ayarlamay n çünkü bu bütün dizinlere eri imi aktif eder(datafile. Yönetici yetkili kullan c lar k s tlama Veritaban kullan c lar na gerekti inden fazla yetki vermeyin. gerekli bütün dizinler ekilde görüldü ü gibi t rnak içinde ve birbirinden virgül ile ayr larak listelenir. Bu parametre dinamik olmad için yap lan de i ikliklerin aktif olmas için instance yeniden ba lat lmal d r.Kullan c lar n letim sistemi dizinlerine eri imini k s tlama UTL_FILE_DIR yap land rma parametresi i letim sisteminin hangi dosyalar n n PL/SQL yoluyla okunup yaz labildi ini tan mlar. Varsay lan olarak hiçbir dizin eri ilemezdir. Hangi kullan c lar n SYSDBA or SYSOPER yetkilerine sahip oldu unu görmek için: SQL> SELECT * FROM V$PWFILE_USERS. Yönetici olmayan kullan c lara DBA rolü verilmemelidir. Dizin yolunda ortam de i kenlerini kullanmay unutmay n.

.

Bu özellik aktif yap ld kullan c lar uzak sisteme zarar verebilirler. sahip olduklar PL/SQL veya Java kodlar n depolamak için tasarlanm t r. Ço u uygulama kendi veritabanlar n n belirli ve otomatik bir olu turma beti i ile olu mas n bekler. Veritaban bu yolla Standart Parola Güvenlik özellikleri geli tirme Oracle parola yönetimi kulan c profilleri ile geli tirilir.letim sistemine uzaktan oturum açmay pasif yapma Bu özellik varsay lan olarak pasif gelir. veritaban ba lant s için de il. olu turulursa varsay lan kullan c lar kilitlenmez. nda harici yetkilendirilmi Varsay lan kullan c hesaplar n yönetme Oracle 10g varsay lan olarak belirli say da veritaban kullan c s ile kurulur. do ru bir ekilde yetkilendirilmi istemci PC ve kullan c lara güvenir ve tekrar bir kullan c do rulamaya gerek duymaz. Uzak i letim sistemlerinin ço u. Harici kimlik do rulamas kullanan veritaban kullan c s n n i letim sistemi kullan c ad ile veritaban kullan c ad uyu tu u sürece veritaban na ba ka bir parola gerekmeden girebilir. özellikle PC den ba lanan kullan c lar için harici kimlik do rulama yöntemine güvenilmemelidir. Bunun anlam instance. Bu yöntem çok kötü bir güvenlik politikas d r. Bir veritban olu turmak için Database Configuration Assistant (DBCA) kullan ld nda otomatik olarak a a daki kullan c lar haricindekileri kilitler ve parolalar n n süresini doldurur: SYS SYSTEM DBSNMP SYSMAN Oracle özel veritaban olu turma betiklerini destekler. Profiller bir çok standart güvenlik özellikleri içerir: . Bu hesaplar veri.

Ya am süresi doldu unda de i tirilmesi gerekmektedir. Hesap ya PASSWORD_LOCK_TIME parametresi ile belirlenen zaman kadar sonra otomatik olarak aç l r veya veritaban yöneticisi ALTER USER komutuyla açmal d r. SQL> CONNECT / as sysdba Connected. Parola hesab n n kilitlenmesi Oracle veritaban sunucusu FAILED_LOGIN_ATTEMPTS say s kadar yanl takdirde hesab n otomatik olarak kilitler. Veritaban hesab ALTER USER komutuyla veya EM kullan larak kilitlenebilir. Bu durumda hesap PASSWORD_LOCK_TIME zaman sonra otomatik olarak aç lmayacakt r. DBA manual olarak açmal d r. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT LOCK.Hesap Kilitleme: Kullan c sisteme belirlenen say kadar yanl giri yaparsa hesab kilitlenir. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28000: the account is locked Warning: You are no longer connected to ORACLE. Parola geçmi i: Yeni parolan n belirlenen say kadar önceki parolalar kullanamamay sa lar. User altered. Parola Ya lanma: Parolan n bir ya am süresinin olmas n sa lar. Parola karma kl do rulama: Kötü niyetli ele geçirme sald r lar na kar l k parola üzerinde n do rular veya reddeder. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT UNLOCK. girildi i . User altered. Bir karma kl k kontrolü yapar ve baz kurallara göre karma kl kullan c olu turuldu unda otomatik varsay lan olarak DEFAULT profili atan r.

parolan n süresi dolduktan sonraki ilk ba ar l oturum açmada ba layan ve parolan n de i tirilmesine kadar geçebilecek maximum gün say s n temsil eden süreyi belirleyebilir.Parola ya lanma ve süresi dolma Veritaban yöneticisi PASSWORD_GRACE_TIME ile belirtilen. Bir kullan c hesab n n manual olarak da süresi doldurulabilir. uygulama parola süresi dolmadan de i tirme aktif edebilir. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28001: the password has expired Changing password for hr New password: ******** Retype new password: ******** Password changed . SQL> ALTER USER hr PASSWORD EXPIRE. User altered. Not: E er hesap bir uygulama hesab ise (SQL*Plus ile eri emez ise). DBA lerin ço u uygulama kullan c hesab için ayr profil atan r. Kullan c oturum açmaya çal t her defas nda uyar al r ve belirtilen zamana kadar parolas n de i tirmez ise PASSWORD_GRACE_TIME zaman sonra hesab kilitlenir.

Bu kontrol u parametre ile yap labilir: PASSWORD_REUSE_TIME: Bu parametre ile verilen gün kadar parola tekrar kullan lamaz. dolay s yla bir parametreye de er atanm di erine UNLIMITED atanmal d r. Bu iki parametre kar l kl birbirine özeldir.Parola Geçmi i Parola geçmi i. parolan n belirlenen süre kadar ayn parolan n tekrar kullan lmas n önler. ise . PASSWORD_REUSE_MAX: Mevcut parolan n tekrar kullan labilmesi için parolan n kaç defa de i tirilmesi gerekti idir.

password_parameter IN VARCHAR2.Parola do rulama Bir kullan c ya yeni bir parola atanmadan.sql veya veritaban yöneticisi kendi özel ihtiyaçlar na cevap verebilecek bir PL/SQL fonksiyonu yazabilir. PL/SQL fonksiyonlar parolan n geçerli olup olmad n do rular. . old_password_parameter IN VARCHAR2) RETURN BOOLEAN E er parola fonksiyonu bir hata ç kar r veya geçersiz olursa. bir hata mesaj al n r ve ALTER USER veya CREATE USER komutlar sonland r l r. özel parola do rulama fonksiyonlar giri de i kenlerini u ekilde belirterek kullan labilir: function_name(userid_parameter IN VARCHAR2. Bunlara ek olarak. Oracle varsay lan olarak bir parola do rulama beti i sunar: $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg.

utlpwdmg beti i VERIFY_FUNCTION olu turmas na ek olarak DEFAULT profili ALTER komutuyla de i tirmeye de yarar. Parola do rulama fonksiyonu SYS emas n n içinde olu turulmu olmal d r. ALTER PROFILE default LIMIT PASSWORD_LIFE_TIME 60 PASSWORD_GRACE_TIME 10 PASSWORD_REUSE_TIME 1800 PASSWORD_REUSE_MAX UNLIMITED FAILED_LOGIN_ATTEMPTS 3 PASSWORD_LOCK_TIME 1/1440 PASSWORD_VERIFY_FUNCTION verify_function.Parola do rulama fonksiyonu: VERIFY_FUNCTION Oracle VERIFY_FUNCTION ad nda bir karma kl k fonksiyonu sunar.sql beti i ile olu turulabilir. Bu fonksiyon $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. PROFILE .

bu profilin atanm atan r. Parola profilini silme E er siz bir profili silerseniz. Her bir ayar için listeden genel de erler seçilebilir veya özel de erler girilebilir. Enterprise Manager Administration 2. oldu u bütün kullan c lara default profili Administration Profiles Create Kullan c lar parola profiline atama Bir kullan c y bir parola profiline atama: 1. Unutmay n bir kullan c ayn anda sadece bir profile sahip olabilir. Profili de i tirdi inizde kullan c oturum açm ise de i iklik bir sonraki oturum aç l na kadar aktif olmayacakt r. Ve düzenle seçilir. Bütün zaman periyodlar gün olarak ifade edilmi tir.Parola profili olu turma Parola profili olu turmak için. Edit User bölümünden . Enterprise Manager butonuna t klan r. 3. Profil seçilir ve uygulan r. Enterprise Manager varolan parola profillerini edit etmek için de kullan l r. Ama kesirle de ifade edilebilir. Ayn zamanda kullan c lar n hesaplar n n aktif veya pasif yap lmas yap labilir. Bir günde 1440 dakika vard r. Kullan c seçilir.

gerçek verileri izler. Sadece olay izlemez. Yönetici veritaban ndaki bütün hareketleri izler. deletes) verideki de i iklikleri ve çok olaya konumlanmak Value-based izleme standart veritaban izlemeyi geni letir. . A a daki komut gereksizdir çünkü iyi odaklanmam t r.üpheli aktiviteleri izleme Oracle veritaban 10g 3 farkl izleme yöntemi sunar. kullanarak (inserts. u sorgu daha iyi bir örnektir: SQL> AUDIT DELETE ON hr. n Standard Database Auditing Veritaban n izlemeyi kullanacaksan z öncelikle dinamik olmayan AUDIT_TRAIL parametresini izleme kay tlar n gösterecek ekilde ayarlamal s n z. Bu nedenle izleme sadece ilgilenen olaylar üzerine yo unla mal . Bu parametre için normal ayar DB: izleme kay tlar n n DBA_AUDIT_TRAIL tablosunda tutulmas n sa lar. Biraz daha daralt lm Audit succeeded. olay n ne zaman oldu unu. Value-based izleme veritaban tetikleyicileri ile gerçekle tirilir.employees WHENEVER SUCCESSFUL. Standard database auditing . nesne yetkisiyle yap lan i leri yakalar. Veritaban izleme oturum hakk nda bilgi yakalar. SQL ifadelerini izlemek için ise Fine-Grained Auditing (FGA) kullan l r. zleme bilgisi ancak odaklanma do ru oldu unda i e yarar. Do ru olaya odaklanarak izleme sistem performans nda minimum etkiye sahiptir. Veritaban nda yap lan bütün i leri izlemek ve bu bilgileri depolamak çok yer ve sistemin i ini art racakt r. hangi kullan c n n olaya sepep oldu unu ve hangi istemci makinen n olaya sebep oldu u bilgilerini de tutar. Herhangi tabloda ne oluyorsa her eyi yakalar: SQL> AUDIT TABLE. updates. Value-based auditing izleyebilirsiniz. zlemeye sebep olan olay hangi SQL ifadesinin yapt ortaya ç kar r. Yanl sistem performans n kötü yönde etkiler. FGA standart veritaban izlemeyi geni letir. sistem yetkisiyle yap lan i leri. Audit succeeded.

Nesne yetkisi izleme. Bu özellik e sizdir. Çünkü her bir oturum olu turuldu unda ve bir instance a ba land nda bir izleme kayd olu turur. zleme kayd izleme tablosuna ba lanma zaman nda eklenir ve ba lant n n kesilmesi zaman güncellenir. Varsay lan olarak. görünümler. SQL> AUDIT TABLE BY hr WHENEVER NOT SUCCESSFUL.) BY ACCESS : Varsay lan olarak bu özellik gelir. Ço u veritabanlar nda genelde AUDIT SESSION komutu kullan l r. DROP TABLE. ifade CREATE TABLE. . Bunun yerine izlenen nesne üzerinde yap lan her i lemin kayd n tutmak istiyorum derseniz BY ACCESS seçene ini aktif etmelisiniz. Sistem yetkisinin izlenmesi DROP ANY TABLE gibi herhangi bir sistem yetkisinin yapt i leri izlemek için kullan l r. yordamlar. gibi toplu bilgiler tekbir kay t olarak eklenir. sistem üzerindeki performans ve depolama aln n azaltmas n en aza indirecektir. tablolar. sequences. Varsay lan olarak BY SESSION seçene i aktiftir. izleme zaman her bir sistem yetkisinin yapt kayd olarak eklenir. Bu izleme de yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir. kullan c oturumlar n n olu umunu izler. ba lant s n kesme zaman . mant ksal ve fiziksel G/Ç i lemleri. dizinler ve kullan c tan ml veri tipleri üzerinde yap lan i leri izlemek için kullan l r.zleme Özelliklerini belirleme SQL ifadelerini izleme : Slayttaki 1. Yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z oturum açmaya odaklan labilir.000 kay t güncellemi se sadece bu eklenir. SQL ifadeleri izleme kullan c n n do ru veya yanl giri lerinde olmak üzere daralt labilir. ki tür kay t ekleme yöntemi vard r. AUDIT SESSION özelli i. Hemen hemen bütün veritabanlar nda AUDIT SESSION WHENEVER NOT SUCCESSFUL kullan lmal çünkü bu komut veritaban n za olas sald r lar tespit etmenize yarar. BY SESSION : Bir oturumda kullan c n n toplamda kaç kay t üzerinde i lem yap ld kaydedilir. Oturum ile ilgili. (Mesela kullan c kendisine ait olmayan bir tablo üzerinde i izleme 100. Bu tip izleme de yine ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir ve SESSION veya ACCESS diye gruplanabilir. TRUNCATE TABLE gibi herhangi bir DDL ifadesini izleyecektir. Bundan ziyade BY LIMIT i kullanmak sistem yetkilerini izlemenin. ba lant zaman .

Çünkü ilk ba ta neyi izleyece inizi izlemenize yarayan genel bir bilemezsiniz. Bu kullan c n n bütün nesneler için kulland DDL ifadeleri izlenir.Not: Genelde izleme özelliklerini odaklanm de ildir. E er nesne yetkisi izleme ile birlikte kullan ld nda: E er AUDIT ALL özelli i kullan c ad ile kullan lm ise: SQL> AUDIT ALL BY hr. AUDIT ALL komutu çok geni bir aral ifadedir. .

zleme özelliklerini görme Hangi izleme özelli ini seçti inizi görmek için slayttaki listeyi kullanmal s n z. SQL> SELECT object_name. AUDIT_TRAIL parametresinin DB seçildi ini varsayarsak izleme kay tlar SYS emas nda bir tabloda tutulur. object_type. izleme kay tlar i letim sisteminin izleme dosyalar nda tutulacakt r.--------. Windows ortam nda ise. Her eri im ba na izleme kay tlar toplan r.--EMPLOYEES TABLE A/S -/- Standard Database Auditing Veritaban yöneticisi veritaban izlemeyi aktif ettikten sonra ve izleme özelliklerini belirledikten sonra veritaban izleme bilgilerini toplamaya ba lar. upd FROM dba_obj_audit_opts WHERE object_name = 'EMPLOYEES OBJECT_NAME OBJECT_TY INS UPD -----------. . Örne in. E er do ru özellikler ve odaklanma seçilmez ise izleme kay tlar çok fazla sistem depolama alan ve performans harcayacakt r. zleme kay tlar ile ilgilenmek önemli bir yönetim i idir. zleme özellikleri SUCCESSFUL/NOT SUCCESSFUL olarak 3 mümkün de er ile belirtilir: S A zlenmiyor Oturum ba na izleme kay tlar toplan r. DBA_OBJ_AUDIT_OPTS her bir izlenebilir nesne için bir kay t içerir. INSERT izleme özellikleri INS kolonunda gösterilir. izleme kay tlar yolu AUDIT_FILE_DEST parametresi ile belirtilen dosyada tutulur. DBA_STMT_AUDIT_OPTS ve DBA_PRIV_AUDIT_OPTS sadece ifadelerin ve yetki izleme kay tlar n tutar.--. bu olay kay tlar Windows Event Log ta tutulur. zleme özelliklerine ba l olarak kay tlar çok h zl ve geni ce büyüyebilir. E er AUDIT_TRAIL parametresi OS olarak seçilirse. Görünüm her bir izlenebilir nesne için kolonlar gösterir. UNIX ve Linux sistemlerde. ins.

silme. E er gerekirse gerekli kullan c ya DELETE_CATALOG_ROLE yetkisi vererek izleme kay tlar üzerinde i lem yapmas na izin verebilir. Value-based izleme database auditingi geni letir ve de i tirilen gerçek verileri içerir. . ama üzerinde de i iklik yap lan gerçek veriyi içermez. Value-Based Auditing Database auditing kay tlar . silme gibi i lemleri içerir. güncelleme. Value-based auditing sadece Standard database auditing ile elde edilen bilgiler yetersiz kald nda kullan lmal d r. güncelleme yapar. Bu azalma tetikleyicinin kodunun ne kadar verimli oldu una ba l d r. Çünkü sadece ekleme. izlenen nesne üzerinde ekleme. Bir kullan c ne zaman ki bir tabloya ekleme. Access to audit records should be tightly controlled because they may contain sensitive information. Value-based auditing veritaban tetikleyicileri ile tetiklenir. Genelde izleme kay tlar n yönetme i i veritaban yöneticisi taraf ndan yönetilir. Value-based auditing Standard database auditing e göre sistem kaynaklar n daha az tüketir ve performansa daha az etki eder. silme ve güncelleme de çal r.zleme sonuçlar n görme zleme kay tlar na eri im kontrol alt na al nmal çünkü önemli bilgiler içerebilir. tetikleyici izlemeyi tetikler kullan c bu i lemleri yaparken arka planda bütün yap lanlar izlenir ve gerekli yere yaz l r.

FGA audit tablo veya görünüm içindeki kolonlara bile odaklanabilir. / Bu tetikleyici hr. ve gerçek salary de erini içerir.'os_user'). Yönetici tablo veya görünüm üzerinde izleme kural olu turmak için DBMS_FGA PL/SQL paketini kullan rlar.audit_employees VALUES (sys_context('userenv'. :new. hangi sat r n Fine-Grained Auditing (FGA) Fine grained auditing (FGA) verilerin de i mesine sebep olan SQL ifadesini yakalar. FGA Standard database ve value-based auditing e göre daha dar bir alana odaklanabilir.'ip_address').salary|| ' to '||:new. sys_context('userenv'. sysdate. Bir sat r güncellendi inde tetikleyici salary kolonunu kontrol eder. Bir SELECT sorgusu binlerce sat r olu turmas na ra men onunla ilgili sadece 1 sat r izleme kayd olu turulur.salary THEN INSERT INTO system.salary). END.hrsalary_audit AFTER UPDATE OF salary ON hr.salary != :new. kullan c ad .employees tablosunun de i tirilen salary alan n izlemeye odaklanm t r. . Örnek bir izleme tetikleyicisi: CREATE OR REPLACE TRIGGER system.employees REFERENCING NEW AS NEW OLD AS OLD FOR EACH ROW BEGIN IF :old. IP adresi. Yönetici taraf ndan tan mlanm özel bir belirtimle kar la ld nda izleme yap l r. FGA veritaban tetikleyicisine gerek duymaz ve di er yöntemlere göre daha az performans tüketir. E er eski salary alan yeni salary alan na e it de ilse bir izleme kayd audit_employees tablosuna eklenir.Value-based auditing te anahtar tetikleyicilerdir. Bir izleme kayd . E er sorgu sonucu izlenen kolonla kar la l rsa izleme ba lar ve ilgili kay tlar izleme tablosuna yaz l r.employee_id ||' salary changed from '||:old. de i kli in yap ld de i tirildi i. END IF.

DELETE. ve öyle kullan l r: policy_name => 'audit_emps_salary' Audit Condition Bir SQL ifadesidir. ve izlemenin ne zaman ba layaca n bölümündeki a a daki artla izleme yap l r: audit_condition => 'department_id = 10' belirtir.UPDATE.FGA Kural Slayttaki örnek DBMS_FGA. INSERT. ki argüman ile birlikte kullan l r: Nesneyi içeren ema Nesnenin ismi Örnekte hr emas n n employees tablosu izlenmektedir: object_schema => 'hr' object_name => 'employees' sadece Handler Örne in bir PL/SQL prosedürü olabilir. Örnekteki izleme SALARY kolonu üzerindedir ve u ekilde tan malan r: audit_column => 'salary' Bu argüman seçeneklidir. Object zlenen nesne tablo veya görünüm olabilir. Örnekteki kural n ismi AUDIT_EMPS_SALARY. Bu kolon e er bir SELECT ifadesi içinde kullan l rsa izleme ba lat l r. izlemenin olup olmayaca n AUDIT_CONDITION argüman belirtir. Prosedürü a a daki argümanlar içerir: Policy Name FGA kural n olu turdu unuzda ona bir isim vermek zorundas n z. Mesela. E er tan mlanm sa. FGA Policy (continued) Audit Column zlenecek veriyi tutan kolon ismidir. izleme s ras nda yap lacak i leri tan mlar. E er tan mlanmam sa kay tlar sadece ilgili yere yaz l r. . izleme kay tlar ilgili yere yaz l rken olay yöneticisi çal t r l r. Örnekte sales Statement Type Ne tür ifadeler izlenecek? SELECT. olay yöneticisi izleme s ras nda yöneticiye uyar gönderebilir. E er belirtilmemi se.ADD_POLICY prosedürü ile olu turulan bir FGA kural n göstermektedir.

çal t r lan SQL ifadesini içerir. Örnek kural n nas l aktif/pasif edilece ini anlatmaktad r.DROP_POLICY ile silebilirsiniz. Bütün argümanlar gereklidir. Tekrar aktif ederek izlemeyi ba latabilirsiniz. Olay yöneticisi iki argüman ile belirtilir: PL/SQL kodlar n içeren ema PL/SQL kodlar n n ad Slayttaki örnek SECURE. DBMS_FGA üzerine çal t rma yetkisi gerekmektedir. Her iki prosedür için de bütün argümanlar gerekmektedir. Ve sadece yöneticiye verilmelidir.LOG_EMPS_SALARY prosedürü u iki parametre ile çal t r r: handler_schema => 'secure' handler_module => 'log_emps_salary' Status FGA kural n n durumunu gösterir(enabled/disabled). Varsay lan olarak olu turuldu unda aktif gelir. . enable => TRUE DBMS_FGA Package DBMS_FGA paketi fine-grained izleme fonksiyonlar için yönetim arac d r. FGA kural n silme Bir FGA kural na daha fazla ihtiya duymuyorsan z DBMS_FGA. Yani izlememesi demektir. u parametre ile durumu de i tirilebilir.zleme kayd FGA kural n . FGA kural n aktif/pasif etme FGA kural n pasif etme demek kural n izleme kayd üretmemesi demektir. Çünkü önemli ve gizli bilgiler içerebilir.

SQL ifadesi parse edilirken FGA kural nda tan ml bir ifade ile kar la ld SQL izlenmeye ba lar. Üçüncü örnek salary alan içermedi i için izlenmeye sebep olmaz. Girdiler DBA_FGA_AUDIT_TRAIL görünümünde saklan r. zlenen nesne üzerinden nekadar veri sorgularsa sorgulas n veya nekadar veri de i tirirse de i tirsin her bir sorgu için bir kay t üretilir. Di er 3 görünüm kural tan mlamalar n içerir. DBA_FGA_AUDIT_TRAIL Ad TIMESTAMP DB_USER OS_USER OBJECT_SCHEMA OBJECT_NAME POLICY_NAME SCN SQL_TEXT SQL_BIND Tan mlamas Çal ma tarihi ve zaman Kullan c n n çal t rd Kullan c n n çal t kullan c ad i letim sistemi ismi zlenen nesnenin sahibi zlenen nesnenin ismi zlemeye sebep olan kural n ismi The SCN of the transaction zlemeye sebep olan SQL ifadesi The bind variable of the audit event. formatted as: #n(s):v: where n is the number of the bind variable in the statement s is the bind variable length. kinci sorguda salary alan na eri ti inden izlenir.Triggering Audit Events ( zlemeyi tetikleme) Genelde. fine-grained izleme kullan c lar n yazd klar SQL ifadelerindeki kolonlar nda izlemektedir. . Örnek Slayttaki iki örnek izlemeye sebep ol r. v is the bind variable value COMMENT$TEXT Yorum Not: Bu liste dba_fga_audit_trail tablosunun bir parças . Çünkü department_id = 10 bölümündeki salary alan sorgulanm t r. zleme fonksiyonu bir otomatik transaction gibi çal t r l r. Data Dictionary Views FGA girdileri ve yetki izleme kay tlar farkl tablolara yaz lm lard r. Ve varsa olay yöneticisi tetiklenir.

Örnek SQL> COL timestamp SQL> COL db_user FORMAT A10 FORMAT A7 SQL> COL policy_name FORMAT A20 SQL> COL sql_bind SQL> COL sql_text SQL> SQL> SELECT to_char(timestamp.employees AUDIT_EMPS_SALARY #1(4):1000 WHERE department_id = 10 AND salary > :b1 0201221741 SYSTEM SELECT FROM salary hr. sql_text FROM dba_fga_audit_trail. db_user. FORMAT A20 FORMAT A60 TIMESTAMP DB_USER POLICY_NAME SQL_BIND ---------.employees AUDIT_EMPS_SALARY SQL> . 'YYMMDDHH24MI') 2 3 4 5 6 7 AS timestamp.DBA_FGA_AUDIT_TRAIL (continued) FGA zleme tablosundan seçme A a daki örnek iki izleme kayd n n gösterir.------. policy_name.-----------------SQL_TEXT ---------------------------------------------------------0201221740 SYSTEM SELECT FROM count(*) hr. sql_bind.-------------------.

E er yoksa u hatay al rs n z: ORA-00942: table or view does not exist Audit Condition Errors E er izleme özelikleri geçersiz bir sözdizime sahipse. kural bir hata almadan olu turulur ama nesneye eri ildi inde u hata al n r: ORA-28112: failed to execute policy function E er izleme özellikleri geçerli bir sözdizime sahipse ama yanl ise. E er izlenecek kolon ismi do ru sözdizimi ile verilmi fakat yanl ise yanl kolon izlenir. hiçbir sat r izlenmez. çünkü izlenen kolon asla eri ilmeyecektir. yanl sat rlar izlenir. Audit Column Errors E er izlenecek kolon tablo içnde yoksa. E er varolan bir isim veriseniz u hatay al rs n z: ORA-28101: policy already exists olu turulurken bu özellik null yap l rsa bunun anlam bütün ifadelerin Audited Object Errors Kural olu turdu unuzda tablo veya görünüm var olmal d r.FGA Rehberi Audit Condition FGA kural izlenece idir. . Event Handler Error E er kural olmayan veya geçersiz olay yöneticisine referans ediyor ise. Policy Name Error Veritaban nda kural ismi e siz olmal d r. Sahibi yoktur. kural olu turulur ama izleme s ras nda hiçbir sat r getirilmez.

Çünkü onlar veritaban kapal iken bile i lem yapabilmelidirler. Configure your database to prevent the use of simple passwords and to detect attempts to guess passwords Tasks Prevent the use of simple passwords Force accounts to lock for 10 minutes after four failed login attempts Exempt the application server login from forced password changes Audit unsuccessful attempts to connect to the database . izleme kay tlar Log. Windows ortam nda.SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n izleme SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n veritaban ba latma ve durdurma yetkileri vard r. Güvenlik Güncellemeleri Oracle güvenlik ile ilgili duyurular . Dolay s yla bu kullan c lar ile ilgili izleme kay tlar veritaban d nda tutulmal d r. Oracle Technology Network Web ve OracleMetaLink (MetaLink). Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) Background While conducting user training you discover that some users are using very simple passwords. ipuçlar n ve bilgileri sitesinde duyurmaktad r. and suspect that someone may be trying to guess the passwords of privileged users so they can gain access to sensitive data. UNIX veya Linux platformunda ise $ORACLE_HOME/rdbms/audit de saklan r.com. Ama ç kan yama ve güncellemeleri sadece mü terileri indirebilir. audit_file_dest ba lang ç parametresi bununla ilgili izleme kay tlar n n nerede tutulaca n varsay lan olarak Windows Event belirtir. Oracle otomatik olarak bu kullan c lar n oturum açma i lemlerini izler ama özellikle belirtilmedikçe daha fazlas n yapmaz. düzeltmeleri. E er sizde bir güvenlik aç görür bulursan z direkt mail atabilirsiniz : secalert_us@oracle. SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n izlenmesini aktif eden ba lang ç parametresi: audit_sys_operations=TRUE (varsay lan olarak FALSE) E er SYS i lemleri izlenirse.

. Edit the default profile so that users who fail to log in correctly four times in a row will have their accounts locked for 10 minutes. .Passwords may not be reused within 1800 days. connect to the database as sysdba and run the utlpwdmg. Profile altered.sql script located in $ORACLE_HOME/rdbms/admin SQL> connect / as sysdba SQL> @?/rdbms/admin/utlpwdmg. Prevent the use of simple passwords a) What profiles exist within the database? b) Use Enterprise Manager to see what password restrictions are enforced by the default profile? c) Using SQL*Plus.1. .Passwords now expire every 60 days. Note that: .After a user fails to provide the correct password within three consecutive login attempts the account will automatically lock for one minute.sql Function created.If a user doesn t change his or her password within 10 days of expiration. d) Using Enterprise Manager. view the changes made to the default profile by the utlpwdmg. 2.sql script. . the account will be locked.

Audit unsuccessful attempts to connect to the database a) Enable collection of audit information. The HRPROFILE would be dropped and the HR user would be unable to log in until the administrator assigned a different profile.Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) (continued) 3. The drop statement would fail because the HRPROFILE cannot be dropped while a user is assigned to it. b) Begin collecting audit records for users who unsuccessfully attempt to log in. c) Verify that unsuccessful attempts to connect to the database are captured. Exempt the HR user from forced password changes. Store the audit information in the database. d) Why did you have to restart the instance after changing the AUDIT_TRAIL initialization parameter? e) What would have happened if you had left AUDIT_TRAIL at its default setting of NONE? . 3. 4. The HR user would also be dropped. The HR user would be automatically assigned the DEFAULT profile. Nothing would happen to the HR user. d) If you were to drop the HRPROFILE what would happen to the HR user? 1. a) Create a new profile called HRPROFILE using the default profile as a template. c) Assign user HR to the new profile. b) Edit the new profile to make password expiration unlimited. 4. 2.

heap-organized table with four columns: who varchar2(10) event_date date ipaddress what varchar2(16) varchar2(2000) b) Create a trigger to capture changes to the salary column.sql system/manager@dba10g . b) Verify that only SELECT statements that include the salary column generate an audit trail. Configure your database to detect unauthorized access to salary data and capture any changes to salary information.Practice 11-2: Database Security (Part 2) Background You suspect that someone has been viewing and possibly changing employee salary data without proper permission. Audit select on the salary column of the employees table.is used to continue a statement on a new line in PL/SQL a) Use the DBMS_FGA package to add a fine grained audit policy to HR s employees table. you must use value-based auditing rather than standard database auditing. a) Create a table called AUDIT_EMPLOYEES in the SYSTEM schema to hold information captured through database auditing. 2. Connect Run SQL> the as script connect user system $HOME/LABS/hrsalarytrig. Only capture audit information if someone reads the salary column. Remember that value-based auditing is implemented through the use of database triggers. Note: .new value which user made the change . Audit changes to the salary column of the employees table. Capture old value . 1. Because you want to capture the old and new values rather than just the fact that a change happened. Tasks Audit select on the SALARY column of the EMPLOYEES table Audit changes to the SALARY column of the EMPLOYEES table. Make the table a standard. Because we only want to capture audit information if someone selects the salary column we must use fine grained auditing rather than standard database auditing.what location the change was made from.

@$HOME/LABS/hrsalarytrig. SQL> Trigger Created. .Connected.sql c) Verify that audit information about changes to the salary column are now captured.

Listener Görüntülemek Enterprise Manager ana sayfas ndan Listener linki t klanaral lsitener status page e geçilir. Listenerlar. Oracle Net Listener veritaban ve d uygulamalar aras ndaki ba lant y ayarlamakla görevlidir. Oracle Netin default portu 1521dir. Oracle Net istemci uygulamas yla veritaban sunucusu aras nda verileri ta yan kurye görevi görür. A oturumu kurulduktan sonra. Kullan c lar asla Oracle Neti görmezler. veritaban yla konu an her bilgisayarda olmal d r. Detail k sm nda listener n dinleyece i bir konum yaratmak için Add Address butonuna bas l r. Oracle Net Listener Oracle Net Listener. A protokolü seçili. Listener özellikleri sayfas gelir: 1 Administer menüsünden listener seçilir ve go butonuna bas l r. Oracle Net veya Oracle Netin görevini taklit eden Java Database Connectivity(JDBC). Database Control veya komut sat r ndan lsnrctl komutu ile kontrol edilir.Bir dakikada kabul edilen/rededilen ortalama ba lant say s Listener Olu turmak Her listener n en az 1 dinledi i konum bulunmal d r. Database Control parola koruma ve log dosyalar n n konumlar gibi genel parametrele aktif listiner n konfigürasyonundan sorumludur. TCP/IP en çok kullan lanve default oland r.Listener için ilk dinleyece i adres . Listener için di er tüm konfigürasyon ad mlar seçimliktir. sadece yugulama kullan r. Database Control kullan larak konfigüre edilirler. Oracle Net Listener olu turmak için Related Links k sm ndan Net Services Administration seçilir. Sunucu için.Listener n cevap zaman (response time): TNS Ping (ms) . E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. tüm yerel olmayan kullan c ba lant lar için Oracle instance na bir yoldur. istemci uygulams yla veritaban sunucusu aras nda ba lant y sa lamak ve sürdürmekle görevlidir ayn zamanda ikisi aras ndaki mesajlar da ta r. 1 . Di er seçenekler veritaban sunucusunda bulunan yerel uygulamalar n ba lant lar için kullan lan Internal Process Communication(IPC). File seçilir ve Network Configuration kaydedilir. d kod kütüphaneli için EXTPROC.Listener n durumu ve ne zaman ba lat ld . Oracle Net. Ayr ca listener n dinleyece i port da belirtilir. gedit veya Notepad gibi text editörleri kullanarak da yönetebilirler. Gerekli olan ayar sadece listener konumunun ayarlanmas d r. Bu sayfada: . Oracle Net listener ad verilen aktif bir process içerir.Oracle A Servisleri Oracle a servisleri istemcinin veya orta katman uygulamalar n n Oracle Veritaban sunucusuna ba lanmas n sa lar.Listener versiyonu ve ORACLE_HOME bilgisi .Listener ba latmakda kullan lan konfigürasyon dosyalar n n yeri . Oracle Net veritaban na eri mek isteyen herhangi bir uygulama taraf ndan eri ilen arkaplan bile enidir. Listener olmadan veritaban na d ardan ba lanmak mümkün de ildir. Tek bir listener pekçok veritaban instance na ve binlerce istemci ba lant s na hizmet verebilir. Daha ileri seviyedeki yöneticiler Oracle Net servislerini Vi. stemci makinede. Named Pipes(NMP) ve SSL ile TCP/IP dir. Oracle Net Listener. Bir isim ve çal aca sunucunya ait IP adresi girilir. Veritaban sunucusunda.

Listener ba lat l r. . Oke bas l r.Listener servislerinin durumu kontrol edilir. . seçimlik parametreleri de konfigüre edebiliriz: .Loglama: Oracle Net ba lant s n n logunu tutmak isteyip istemedi imizi ve nerde tutmak istedi imizi belirtiriz. -Uygulama static service regisration gerektiriyorsa. 8 Listener için di er tüm seçenekler seçimliktir. Oracle9i ve Oracle 10g instancelar veritaban ba lad zaman default listeneri otomatik olarak kaydeder. port belirtilir. Seçimlik Paramatrelerin Ayarlanmas Listener için sadece adres gerekse de.2 Create e bas l r. 5 A protokolü seçilir.Konfigürasyon dosyas parametreleri sayesinde listener tekrar ilklenir.Pek çok listener dinamik olarak konfigüre edilir.Tracing: Oracle Net ba lant s hakk nda detayl bilgi tutulmas n isteyip istemedi imizi belirtiyoruz. Edit Listener sayfas ndan Static Database Registration seçilir ve Add Database butonuna bas l r. Hala baz durumlarda static service registration seçilebiliyor. .Static service registration: Oracle n eski versiyonlar listener ile otomatik olark kay t olmaz ve bu yüzden listener n servis verece i tüm veritaban servislerinin listeleri listener configuration dosyas nda bulunmal yd . Default listener için ek bir listener konfigürasyonuna gerek yoktur. Dinlenen Adresler Her listener n en az 1 tane dinledi i adres bulunmal d r. 4 Dinleyece i adres eklenir. 3 Listener ad girilir. -Listener default port olan 1521de de ilse ve instance n default olmayan bir portla kay t olmas n istemiyorsan z.Dynamic service registration: Oracle8i. E er detayl bilgi tutacaksak ne kadar bilgi toplanmal (Trace Level) ve bu dosyalar nerde saklanmal ? Static Veritaban Kay tlanma Bir listener için istemci ba lant s n bir instancea iletmek için listener instance n ad n ve instance n ORACLE_HOME konumunu bilmelidirler.Listener n durumu kontrol edilir. Deafult port 1521 dir. . Listener bu bilgiye 2 yolla ulasabilir: . 9 Yeni listener ba latmak için Actions menüsunden Start/Stop seçilir. Adresi kaydetmek için OKe bas n. Listener tekrar ba lat larak de i iklikler geçerlilik kazan r. lsnrctl ile: . Listener Kontrol Listner control utility ile listener kontrol edersiniz.Listener durdurulur. E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. . 7 Listener n çal aca sunucunun ismi veya IP adresi girilir. Servis ad (veritaban ismiyle ayn ) ve SID girilir. Bu isim sunucu için unique olmal d r. 6 Listener n çal aca sunucnun ad veya IP adresi girilir. .Listener parolas de i tirilir 2 . . TCP/IP en çok kullan lan ve default olan d r. .

0. LSNRCTL> SET PASSWORD Password: The command completed successfully 3 . 2003. Listener_name in gözard edildi ine dikkat edelim. E er listener n z n ad LISTENERdan farkl ysa listener ad n komutla beraber kullanmal s n z yada SET CURRENT_LISTENER komutu kullan lmal d r. lk olarak komut sat r sözdizimi: # lsnrctl start Prompt sözdizimi ise: #lsnrctl LSNRCTL> start Genellikle komut sözdizimi tekbir komutu çal t rmak için uygundur. Ç kt lar: . komut LITENER ad ndaki listener etkileyecektir.Temel komut sözdizimi: LSNRCTL> komut [listener ad ] Lsnrctl komutu i lendi inde listener ad belirtilmezse default listener kabul edilir.Servisin ad n .1. A a daki iki komut ayn etkiyi gösterir.0 on 05-NOV-2003 15:19:33 Copyright (c) 1991. Promt sözdizimi e er listener n z parola ile korunuyorsa kullan lmal d r. to Komut sat r sözdizimi ile de bu i lemleri yapabilirsiniz: /home/oracle> lsnrctl stop backup LSNRCTL for Linux:Version 10.Sa lanan ba lant say s n veya dediceted ve shared için kabul edilmeyen ba lant lar. Listener nn z n ad n n BACKUL oldu unu varsayal m: LSNRCTL> stop backup Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to A a daki uygulamalar ayn yukar daki sonucu verir: LSNRCTL> set cur backup Current Listener is backup LSNRCTL> stop Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully Not: Üstteki sözdiziminde current_listener cur eklinde k salt lm t r. Listener Kontrol Sözdizimi Komut sat r kullan larak lsnrctl komutu çal t r l r.Servisin durumunu(statik servislerin durumu UNKNOWN olarak gözükürler) . Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to Listener Kontrol ile Görüntülemek Lsnrctl servis komutu statik veya dinamik olmas na bakmaks z n her Oracle Net Service in durumunu yönetebilir. Pekçok ard k lsnrctl komutunu kullanmak için promt sözdizimi daha uygundur. Listener kontrol durum komut listener hakk nda detayl bilgi döndürür ve listener n bulundurdu u tüm servisler hakk nda bilgi getirir. All rights reserved. Oracle.1.

(DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary.. has 1 handler(s) for this service... 40 min... The command completed successfully The command completed successfully LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10. status UNKNOWN.Trace seviyesi ve güvenlik durumu . prot ve protokol serivslerini içeren listener adres bilgisi 4 . has 1 handler(s) for this service..ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener. (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary. has 1 handler(s) for this service.Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr.LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10... status READY.0 .log Listening Endpoints Summary.0.. Instance "dba10g". Service "dba10g" has 2 instance(s). status READY.Listener n ne zaman ba alt ld ve ne kadard r çal t . Instance "dba10g".1.ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener. has 1 handler(s) for this service. Instance "dba10g". Instance "dba10g".0.1... status UNKNOWN. has 1 handler(s) for this service... Service "rhel" has 1 instance(s).1. The command completed successfully Durum bilgisinin içerdikleri: .log Listening Endpoints Summary.Konfigürasyon ve log dosyalar m n yerleri .. Service "rhel" has 1 instance(s). has 1 handler(s) for this service. 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener.1. status READY. status READY.Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr... Instance "dba10g"... Service "dba10g" has 2 instance(s).Host...Listener ad ve versiyonu . 40 min.0 . 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener. Instance "dba10g".

DB_DOMAIN=us. 5 . Yerel isimlendirmenin bir avantaj kullan c lar n kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan lmas d r. sim Çözümleme (Names Resolution) Easy Connect. $ORACLE_HOME/network/admin/tnsnames.oracle. Bu bilginin içinde listener n bulundu u adres. Distributed Computing Environment (DCE) veya Cell Directory Services (CDS) gibi üçüncü k s m isimlendirme servislerini kullanmakt r. listener n kabul etti i protkol ve listener n dinledi i port bulunmal d r. Oracle Net Ba lant lar Bir uygulaman n Oracle Net listener üzerinden bir servise ba lanabilmesi için uygulama servise hakk ndaki bilgiye sahip olmal d r. Oracle Net bilinen servislerin yerel listesini aliasa kar l k kontrol eder. e er uyan bir de er bulursa alias host. E er servis ad sa lanmazsa Oracle Net ba lant stringinde bulunan veritaban servisi ve host ad n n ayn oldu unu varsayar. Listener yerle tikten sonra. Bilinen servislerin listesi text bir dosyada saklan r. Bu ba lant bilgilerinin tan mlanmas i lemi Names Resolution olarak adland r l r. uygulaman n bilmesi gereken hangi service ba lanaca n n ismidir. Oracle Net servislerinin konfigürasyonu çok s k de i en kurumlar için uygundur. <username>/<password>@<hostname>:<listener port>/<service name> Listener portu ve servis ad seçimliktir. External naming.ora dosyas da t lmal d r. Network Information Services (NIS). Kolay Ba lanma(Easy Connect) Easy connect ile kullan c Oracle Net ba lant s na gereken bilgiler bir ba lant stringi olarak sa lar. Yerel isimlendirme ile DBA öncelikle kullan c lar yeni ve de i mi servislere ba lanmak için bu de i iklikleri içeren tnsnames. Listner n TCP/IP protokolü kulland n .com oldu unu varsayarsak ba lant stringimiz: SQL> connect hr/hr@db.- Listenerda bulunan her servis için özet bilgi.protokol.ora Yerel isimlendirme Oracle Net servis ba lant lar n n çok s k de i medi i kurumlar için uygundur. e er uyan bir de er bulursa alias host.port ve servis ad na dönü türür.us. Yerel simlendirme(Local Naming) Yerel isimlendirme ile kullan c Oracle Net servisi için bir alias(takma isim) sa lan r. E er listener portu sa lanmazsa Oracle net default olarak 1521in kullanaca n varsayar.protokol. Statically registered serviceler iBa lant zaman çin durum bilgisi UNKNOWNdur. Dizin isimlendirmenin ba ka bir avantaj da yeni bir servis ad LDAP dizinine eklendi inde servis ad hemen kullan c lar n eri imine aç l r.oracle. Oracle Net bilinen servislerin d (harici) listesini aliasa kar l k kontrol eder.com Not: SERVICE_NAMES ilkleme parametresi virgülle ayr larak pekçok de er içerebilir.port ve servis ad na dönü türür. Yerel isimlendirme gibi kullan c lar kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan rlar. Dizin isimlendirme. Externel naming dizin isimlendirmeye benzer. Dizin simlendirme(Directory Naming) Dizin isimlendirme ile kullan c lar Oracle Net servisi için alias sa larlar. 1521 portunu dinledi ini ve instance parametrelerinin SERVICE_NAMES=db. local naming ve directory naming daha sonra anlat lacakt r.

Directory Naming seçene ini seçemezsiniz.Oracle Net profilleri o Güvenlik o Troubleshooting o sim çözümleme metodlar içerir. . Oracle Connection Manager. Source routing. Load balancing ile Oracle Net adres listesinden rastgele adres seçilir. Adresler için protokol. Ayr ca Lightweight Directory Access Protocol(LDAP) servi ismi çözümlemesini de ayarlar. Directory Naming içinse ayn listeden Directory Naming seçene i seçilir. E er ilk adres eri ilmezse ikincisi denenir. Oracle Net trafi i için proxy sunucu olarak hizmet verir ve Oracle Net trafi inin firewalldan güvenli bir biçimde yönlendirilmesini sa lar. Oracle Net listenerlar n olu turulmas ve ayarlanmas için de kullan labilir. Oracle Net Manager ba latmak için komut sat r ndan netmgr yaz l r. Oracle Net Manager. alias iki veya daha fazla listener adresine sahip olur. Ba lant zaman hatas ve yük dengeleme için 5 seçenek oldu una dikkat ediniz: Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan - Oracle Net Manager Enterprise Manager Database Control. Oracle Connection Manager ile kullan l r. Oracle Net Manager. leri Ba lant Seçenekleri leri ba lant seçeneklrei ile listener n bozulmas ve yük dengesi konular nda Oracle Net avantaj sa lar. Oracle Net in sunucu taraf n konfgüre eder.Oracle Net servis isimleri . Oracle Net Manager aç ld nda sol tarafta izleme a ac görülür. Go ve arkas ndan da Create e bas l r. connect-time failover sa land nda. Not: E er dizin isimlendirme önceden yap lm sa. Veritab n z n servis ad ve SIDsini girin ve servis ad n eklemek için Add butonuna bas n.Servis Aliaslar n n Ayarlanmas Yerel Oracle Net servis aliaslar n n olu turulmas için Administor aç l r listesinden Local Naming seçilir. Real Application Clusterlarda ayn veritaban ndaki farkl instancelar aras nda i yükünün dengelenmesini sa lar. 6 . stemci veya orta katman konfigürasyonlar na yard m etmez.port ve listener taraf ndan ba lan lmak istenen servisin hostu girilir. Oracle Net ba lant lar n n istemci taraf n konfigüre etmekte kullan lan grafiksel bir araçt r. Create Net Service Name sayfas nda Net Service Name sahas na unique bir isim girin. sa tarafta ise ayr nt penceresi bulunur. Oracle Net s ras yla adresleri denemeye devam eder ta ki çal an bir listener bulana veya tüm adresler denenip ba ar s z olana kadar.

adresi ve portu seçebiliriz ve en son listener n dinleyece i servis ad n veririz. port ve protokol de erlendirilir.0 .2. Oracle. Oracle Net önce yerel isim çözümleme dosyas na bakar. 2003.ora Used EZCONNECT adapter to resolve the alias Attempting to contact (DESCRIPTION=(CONNECT_DATA=(SERVICE_NAME=dba10g)) (ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=192. Yerel isimlendirme(Local naming) için Local dü ümü geni letilir ve a aç yap s ndan Services Names seçilir. E er directory namingin Easy Connectten önce olmas n istiyorsak LDAPyi seçmeli ve Promote butonuna basmal y z. Edit menusunden Create seçilir. 7 .168. directory sunucusunu kontrol eder ve en son olarak host naming dener. Servis Aliaslar n Net Manager ile Ayarlamak Local naming veya directory naming komunlar na Oracle Net servis aliaslar n eklemek için Oracle Net Manager kullanabiliriz.61)(PORT=1521))) OK (380 msec) Bu i lemle host ad . All rights reserved. Bu seçimler sonucunda bir konfigürasyon sihirbaz ç kar.1.us.oracle. easy connect(EZCONNECT) ve host namingdir.1. Directory naming için servis aliaslar n konfigüre edeceksek Directory dü ümünü geni letip ayn i lemleri yapmal y z. Easy Connect kullanmaya çal r. Oracle Net Manager Kullanarat leri Ba lant Seçenekleri Veritaban kontrol gibi Oracle Net Manager da ileri ba lant seçeneklerini seçebilmenizi sa lar. Buradan alias ad n . protokolü.com:1521/dba10g TNS Ping Utility for Linux: Version 10.Production on 06-NOV-20 Copyright (c) 1997. Used parameter files: /oracle/prodouct/ora10g/network/admin/sqlnet.simlendirme Metotlar n n Seçimi Default isim çözümleme metotlar yerel isimlendirme(TNSNAMES). Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan Oracle Net Ba lant s n Test Etmek Tnsping TCP/IP ping i leminin Oracledaki kar l olarak dü ünülebilir.0. H zl bir test sa lar # tnsping db.

Bu noktadan sonra listener ba lant da bulunmaz ve tüm i lemler server process e geçer Server process.Oracle Shared Servers Ba lant Kurmak Oracle Net isim çözümleme bittikten sonra. ba lant iste i kullan c da veya middle-tier uygulamadan(kullan c processi) Oracle Net Listener a ula r. Her server process CPU cycle ve belle i de içeren sistem kaynaklar n tüketir. listener ba lant sa lamak için yeni bir process üretir. Server process kullan c authentication kontrol eder ve geçerliyse user session yarat l r. Server processin görevleri: -Uygulamada bulunan SQL statementlar n parse ve çal t rma -SQL statementlar n n çal t r lmas için gerekli database buffer cache data bloklar yaratmak -Disk üzerindeki data filelardan gerekli data bloklar n SGA n n database buffer cache k sm na okumak -Tüm sort i lemlerinin yürütülmesi. Dedicated Server Process E er Connect paketi gçerli bir servis ismi içeriyorsa. Dedicated Server process: Oturum kurulmas yla. E er geçersiz bir sevis ismi istenirse listener kullanc processine hata mesaj döndürür. Kullan c Oturumu Kullan c RESEND paketini ald ktan sonra. kullan c processine RESEND paketi gönderir. CONNECT paketini tekrar gönderir. Dedicated server process taraf ndan kullan lan bellek miktar pekçok initialization parameter ayar na ba l d r. Process olu tuktan sonra. Listener CONNECT paketini al r ve CONNECT paketinin geçerli bir Oracle Net Service ismini isteyip istemedi ini kontrol eder. -Uygulaman n i ledi i bilginin sonuçlar n kullan c ya döndürür. Kullan c Oturumu: Dedicated Server Dedicated Server Processi ile server processleri ve kullan c processleri aras nda bire-bir oran olur. Server processler bitmap ve hash joins gibi i lemler için ayr lm belle e sahiptir. -Sistem kaynaklar n daha fazla bellek ve CPU ekleyerek artt rmak -Oracle Shared Server mimarisini kullanmak . Otomatik olarak PGA_AGGREGATE_TARGET ve WORKAREA_SIZE_POLICY ile kontrol edilir. server process sunucu üzerinde kullan c n n ajan olarak çal maya ba lar. E er sisteminiz dedicated server mimarisinin kaynak isteklerinden negatif etkileniyorsa 2 seçene imiz vard r. listener process e ba lan r ve kullan c process için adres bilgisini de içeren baz bilgileri iletir. Bellek ve CPU kaynaklar n n dedicated server processleri taraf ndan kullan lmas engelleyici ve sistem ölçeklenirli ini negatif etkileyebilir. E er servis ismi istenmedi inde (TNSPING iste i gibi) Listener ba lant n n do rulu unu onaylar ve ba ka bir ey yapmaz. Bu process server process olarak bilinir ve bazen shadow process olarak da adland r l r. Server processin PGA(Program Global Area) olarak adland r lan k sm sort i lemlerinde kullan lmak üzere sort area denen bellek alan bulundurur.

Dedicated server processden fark . Kullan c n n ça r s bittikten sonra. SGA ve PGA System Global Area ve Progran Global Area içerikleri dedicated server veya shared sevre kullan m na ba l olarak de i ir: . Teknik Not SGA ve PGA daki de i imler kullan c ya effaft r. .Stack spacede process için lokal de i kenleri içerir. 4.Dispatcher cevab kullan c ya döndürür. E er çoklu kullan c destekliyorsa LARGE_POOL_SIZE in artt r lmas gerekir. Her shared server processi tüm oturumlar n data spaceine eri melidir. Ba lant iste i geldi inde. Oturumun devam nda kullan c lar ayn dispatcher a ba lan r. Bir ste i lemek Kullan c shared server mimarisine ba lanmak için veritaban iste i gönderir: 1.Bir sonraki geçerli(bo ) shared server istek kuyru undan iste i al r ve iste i i ler. 2. Sahred server mimarisinde ço u bellek alanlar SGAn n large pool k sm nda tutulur. Her dispatcher n kendine ait response queue vard r.Bir request queue tüm dispatcherlar taraf ndan payla l r .Dispatcher iste i SGAdaki ortak istek kuyru una koyar. ço unlukla PGA da tutulan bellek yap lar n n ço u shared memory locationda olmal d r. her dispatcher için ba lant yükü (üzerinde mevcut ba lant lar) de tutulur.Shared server cevab (sonucu) ça r lan dispatcher n response kuyru una koyar. . SQL statement için run-time memory de erlerini içerir. shared server process b rak l r ve ba ka bir kullan c n n iste i yerine getirmek üzere kuyruktan istek al n r. .Text ve parse edilmi tüm SQL sorgular SGAda tutulur. stek Kuyru u . Bunun yerine listener her servis ismi için çal an dispatcherlar n listesini bulundurur.Shared serverlar yeni requestler için request queue ye bakarlar.Cursor durumu. listener dedicated server processi yaratmaz. Shared server processleri dedicated server processlerinin ço u i ini yaparlari iste i kuyruktan çekerler ve tamamlanana kadar i lerler. Priority yoktur. böylece herhangi bir server herhangi bir oturumdan iste i . Dispatcher kullan c isteklerini ele almazlar Bunun yerine kullan c isteklerinin SGA n n shared pool k sm ndaki ortak bir kuyru a atarlar. tek bir dispatcher yüzlerce kullan c oturumunu yönetebilir.Kullan c Oturumu:Shared Servers Shared mimarisindeki her server en az bir(genellikler dah fazla) dispatcher processe sahiptir.Requestler first-in first-out mant yla çal rlar.Dispatcher sonucu response queue den al r 6.User process iste i dispatchera yönlendirir. Getirilen sat rlar gibi . Tek bir kullan c oturumu çoklu shared server processleri taraf ndan i lenen isteklere sahip olabildi i için. 3. 5. Ba lant iste i yükü en az olan dispatcher a ba l olarak servis ismine yönlendirilir.User-session datalar güvenlik ve kaynak kullan m bilgilerini içerir.

en iyi ölçü 1 dispatcher n mevcut veritaban ba lant lar n n %50sini kullanmas d r. 1024 is the default for Sun Solaris and Windows. This attribute need only be specified if the listener is a local listener that uses a nondefault port (not 1521) and is not specified with the LOCAL_LISTENER parameter or the listener is on another node. Most operating systems have a default of 16 K. E er verilmezse dispatcher n kay t de eri SERVICE_NAMESdir. Ço u sistemde DISPATCHER parametresi konfigüre edilmelidir. Dispatcher DISPATCHERS parametresi her dispatcher için de i ik özellikleri sa lar(enable). SESSIONS The maximum number of network sessions for each (SES or SESS) dispatcher.gerçekle tirebilir. Attribute Description PROTOCOL Dispatcher n kullanaca a protakolünü (PRO or PROT) belirler(genellikle TCP) DISPATCHERS Ba lat lacak dispatcher say s d r (Default 1) (DIS or DISP) SERVICE Distapcher n Listenerla birlikte kay t oldu u Oracle Net (SER or SERV) Service ad d r. LISTENER Specifies an alias name for the listeners with which the (LIS or LIST) PMON process registers dispatcher information. Di erleri seçimliktir. Set the alias to a name which is resolved through a naming method. Sadece gerekli dispatcher özelli i PROTOCOL dür. CONNECTIONS Specifies the maximum number of network connections (CON or CONN) to allow for each dispatcher. . For example. Databasei yarat rken seçti imize ba l olarak DISPATCHERS parametresi XML database servis vermek üzere 1 dispatcher ba lat lacak ekilde konfigüre edilebilir. DISPATCHERS= (PROTOCOL = TCP)(DISPATCHERS=3) Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er String Dinamik Null (hiçbir Dispatcher ba lat lmayacak Dispatcher n tutabilece i ba lant say s i yo unlu una göre de i sede. Ço u optional parametreler default olarak seçilir. The default is operating system specific. Bir session n alabilece i spacei limitlendirebiliriz(PRIVATE_SGA ile) Oracle Shared Server Konfigürasyonu Oracle Shared Server konfigure etmek içini instance n initialization parametrelerini editlemeliyiz. The default is operating system specific. Oracle Database 10g name value syntax destekler. SGA da bulunan space her session n data space i içindir.

Aksi halde de er 0d r. Bu parametrenin kullan m dedicated kullan c oturumlar için kaynaklar n ayr lmas n sa lar. Shared Server Sessions Bu parametre belirli bir zamanda toplam aç k shared server oturumlar n n say s n kontrol eder. Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er De er Aral Integer Dinamik DISPATCHERS Null ise 0. Bu parametre bir instance n toplam SGA gereksinimini etkileyen parametrelerden biridir.Shared-Servers SHARED_SERVERS elde bulunan minimum server process say s n belirtir.LARGE_POOL_SIZE large poolun büyüklü ü byte cinsinden belirtilir. Bu parametrenin belirlenmesi kritiktir çünkü instance Ortak stek kuyru unu gör ntüler ve kuyru u kullanacak ba ka shared serverlar ba lat r gerekmedi inde de bunlar bitirir. CIRCUITS parametresi gelen ve giden network oturumunda bulunan virtual circuits say s n gösterir. DISPATCHERS a de er atanm sa 1 letim sistemine ba l Max_Shared_Servers MAX_SHARED_SERVERS e zamanl çal abilecek maksimum server process say s n gösterir. Bu parametre önemlidir çünkü instance gerekti i zaman shared server process yarat labilir. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) li kili Parametereler . . Oracle Shared Server dedicated server durumunda PGA da tutulan oturum bilgilerinin large pollda tutar . Bu parametreyi shared-server mimarisinde kullan c lar n kurabilece i ba lant say s n s n rland rmak için set etmeliyiz. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er E er Oracle Shared Server konfigüre edilmi se CIRCUITS de eri SESSIONS de erine uyar.SESSIONS system taraf ndan yarat labilecek maksimum session say s n gösterir.PROCESS server side processleri kontrol eder. . Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) De er Aral letim sistemine ba l Circuits Virtual circuitler veritaban ndan dispatcher ve servera do ru kullan c ba lant lar d r.

Oracle.us.us. SQL ve sahared poolu kullanan di er servislerin performans etkilersiniz. E er listenera restart atarsan z. E er LARGE_POOL_SIZE de erini set etmezseniz. V$SHARED_SERVER Shared server processler hakk nda bilgi içerir V$DISPATCHER Dispatcher processler hakk ndaki bilgileri tutar V$SHARED_SERVER_MON TOR Shared server processlerinin ayarlar n n tutuldu u view V$QUEUE request ve response queue bilgileri bulunur. sonra database ba lamal . SQL>select dispatcher.com. Oracle Shared Server kullan c oturum belle i için shared pollu kullan r. server..oracle.com)(PORT=35230)) "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D000 <machine: db.us. Instance "TEST". V$SESSION mevcut session için session bilgilerini tutar Ba lant Tipini Seçmek Oracle Netin default connection tipi shared serverd r Ne Zaman Shared Server Kullanmamal y z . Shared Server Kurulum nu Do rulamak Oracle Shared Server kullan rken önce listener ba latmal y z. Handler(s): "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D001 <machine: db.com. has 3 handler(s) for this service. böylece dispatcher listener ile register olabilir.us.oracle. Her shared server ba lant s V$CIRCUITe giri yapar. porttan dinlemiyorsa veya birden fazla listener varsa LOCAL_L STENER konfigüre etmek gerekir. E er listener TCP/IP 1521. Oracle her oturum için shared poolun belirli bir k sm n ay r r.oracle. Ayr ca gelen ba lant lar için listener n yük dengelemesi yapt da görülebilir. pid: 8703> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db. Kay tlanmay do rulamak için: $ lsnrctl services Service "TEST" has 1 instance(s).oracle. DISPATCH -------82890064 8288F9E4 8288FD24 CIRCUIT -------8257BA64 8257BBB0 8257BCFC SERVER -------8288F6A4 00 00 STATUS ---------------NORMAL NORMAL NORMAL Data Dictionary View V$CIRCUIT virtual circuitlerin bilgilerini tutar. status READY.com)(PORT=35229)) "DEDICATED" established:0 refused:0 V$CIRCUIT view sorgulanarak her shared server ba lant s için kay t görülür.LOCAL_LISTENER listener taraf ndan kullan lan port ve protokol belirtilir. Bu yüzden PL/SQL. pid: 8705> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db. servislerin kay t olmas için beklemek gerekir. circuit. status from v$circuit.

Tüm DBA oturumlar nda dedicated server seçilmelidir. Ço u administration görevleri shared server ba lat s ile yap lamaz. Ortak request queue ve dispatcher response queue payla m yüzünden.Oracle shared server mimarisi process ve bellek kullan m için verimli bir modeldir. . Bunlar instance n ba lams ve durdurulmas i tablespace veya datafile yarat lmas . büyük miktarda verilerle u ra rken shared Serverlar çok verimli çal maya bilirler.fakat her ba lant için uygun olmayabilir. index ve tablo bak m i istatistikerin analizi gibi.