Oracle Database 10g Yaz l m Kurulumu

Sistem Gereksinimleri Slayatta belirtilen gereksinimler tüm platformlar için geçerli olan minimum donan m gereksinimleridir. Kurulum özellikle diske(yere)ihtiyaç duyabilir.Ayr ca genel bir kural olarak sa layabildi imiz daha fazla RAM daha iyidir. Not: 2GB yada daha fazla RAMe sahip sistemlerde swap alan RAMin bir yada 2 kat olmal d r. Her i letim sisteminin de i ik gereksinimleri oldu undan, i letim sisteminin gereksinimleri için i letim sistemine özel Oracle döküman n kullanmal s n z. Desteklenen i letim sistemi sürümlerini gösterir, bunlarla bir i letim sistemi gruplar n veya kullan c lar n kurmay ve kurulum için gerekli di er ad mlar bulunur. Optimal Flexible Architecture OFA, Oracle veritaban n ve di er veritabanlar n kurmak, ayarlamak için bir metoddur. OFA, büyüyen ve yüksek performansl veritabanlar için maksimum esnekli i sa layan yönetilmesi kolay bir konfigürasyon yaratmak için i letim sisteminin ve disk alt sistemlerinin avantajlar n kullan r. Burada anlat lan metotlar OFAn n temelleridir: OFAn n dizayn edilmesinin nedenleri: - Diskteki büyük miktardaki karma k yaz l m ve veriyi organize etmek, cihaz darbo azlar n ve dü ük performans önlemek - Veri ta nmas s ras nda zedelenebilecek , yaz l m ve veri yedeklenmesi gibi yönetimsel görevleri kolayla t rmak - Pek çok Oracle veritaban aras nda geçi i kolayla t rmak - Veritaban n n büyümesini ve yönetilmesini uygun hale getirmek - Data sözlü ündeki bo alanlar n bölünmesine yard m etmeki di er bölünmelerden ay rmak ve kaynak çeki melerini en aza indirmek Optimal Flexible Architecture Kullanmak OFAn n çekirde inde bir isimlendirme plan vard r. Genellikle fiziksel disk olan mount noktalar na uygulayabile imiz bir standart, mount noktas nda bulunan klasörler ve alt klasörler ve dosyalar n kendileri bulunur. Mount noktas n n syntax : Tüm mount noktalar na /pm syntax kullan larak isim verilir, p string bir sabit ve m her mount noktas n ay rmaya yarayan genellikle 2 basamakl bir say olna belirli uzunlukta bir anahtar de eridir. Örnek mount noktalar /u01 ve /u02 Home dizini syntax : Tüm home klasörleri /pm/h/u syntax n kullan r. Pm mount noktas ad , h standart klasör ismi ve u klasörün sahibidir. Örnek OFA home klasörleri /u01/app/oracle Software dizini syntax : Uygulama yaz l m n n farkl versiyonlar n e zamanl çal t rmak için OFA özelliklerini gerçekle tirmede, Oracle yaz l mlar n n her versiyonunu /pm/h/u/product/v klasöründe tutar. Product ürünü, v versiyon numaras n gösterir, OFA uyumlu Oracle Database 10g versiyon 10.1.0 /u01/app/oracle/product/10.1.0 Alt Klasörleri isimlendirme syntax : Ortam De i kenlerini Ayarlamak Pek çok Oracle ortam de i keni vard r. Burada anlat lanlar ba ar l bir kurulum ve Oracle veritaban n n kullan m için gerekli olanlar. Bunlarda hiçbirine de er atanmas na gerek yoktur. Ancak kurulumdan önce de er atanarak gelecekteki problemler önlenmi olur.

1

ORACLE_BASE: OFA için Oracle klasör yap s n n temellerini belirler. Kullan m iste e ba l d ri ancak e er kullan l rda daha sonraki kurulumlaru ve upgradeleri kolayla t r r. Klasör yoludur. /u01/app/oracle ORACLE_HOME: Oracle yaz l m n bulunduran klasörleri gösterir, klasör yolu örne i $ORACLE_BASE/product/10.1.0 ORACLE_SID: lk örnek(instance) ad d r., default orcl. Harfle ba lamas gereken harf ve say toplulu udur. En fazla 8 karakter olabilir. NS_LANG: form üzerindeki bir oturum için ba lang ç nls ayarlar n belirtie. Form language_territory.characterset. Örnek ayar AMERICAN_DENMARK .WE8MSWIN1252 Bu Oracle mesajlar için AMERICAN dilini kullanmay , gün adlar n ve ay adlar n ayarlamay sa lar. Alan (territory) DENMARK zaman format n , tarih format n say sal ve parasal anla malar sa lar. Bu, UNIX de ortam de i keniyken, Windows da registry ayar d r. Sorgulamak için select * from nls_session_parameters; Not: Windows kurulumunda , klavye dilinden gelen dil k sm default NLS_LANG de eridir. Amerikan olmayan klavye(Windows kurulumunda) Amerikan olmayan NLS_LANG ayarlar n getirir. Önyükleme Kontrolleri Oracle Universal Installer GUI gelemden önce minimum gereksinimlerin kar lan p kar lanmad n anlamak için baz kontroller yap l r. Sisteminizin bir veya daha fazla minimum gereksinimleri kar layamad durumda kurulum ba lad nda -ignoreSysPreeq flag n i aretleyerek devam edebilir. $ sh runInstaller ignoreSysPreeq Oracle Universal Installer Oracle Universal Installer bile en tabanl kurulumu ve de i ik seviyeli entegre edilmi bundle, suite ve web tabanl kurulumlar (tekbir paket içindeki karma k mant kl ) sa layan Java uygulamas d r. Kurulum motoru, Java bulunan platformlara ve tüm kurulum i leminden ayr lan (ayr tutulan) platform ba ml durumlara ta nabilir. Oracle Universal Installer, yaz l m yönetimini ve da l m n sa lamak için a a daki yeteneklere sahiptir. - Otomatik ba ml l k çözücü ve karma k mant k i lemek - Webden kurulum - Bile en ve suite kurulumu - Tam deinstallation - Pek çok Oracle home için destekleme - National Language Support - Da t k kurulum için destek Envanter ve UNIX Grup smi Envanter klasörü yaz l m n n yüklenmesi s ras nda kullan lan aland r. Bu klasörde bulunan dosyalar silinmemelidir. Oracle Universal Installer envanteri Oracle Universal Installer n muhasebesini tutmak için bir konumdur. Envanterinin tuttu u bilgiler. - Bir makine üzerine kurulu tüm Oracle home içindeki tüm Oracle yaz l m ürünleri - Oracle yaz l m içinde bulunan Oracle olmayan ürünler JRE gibi Bu dosyalar n yakla k 4MB yer kaplamas beklenir. E er UNIX sitem üzerine kurulum yap yorsan z, temel klasöre sahip olan grup ad n sa lamak için uyar l rs n z. Oracle yaz l mlar n güncelleme yükleme ve kald rma için izin olan UNIX grup ad

2

seçilmelidir. Bu grubun üyeleri yazma iznine sahip olmal d r. Sadece bu gruba ait kullan c lar kurma veya kald rma i lemini yapabilir. OrainstRoot.sh Unix platformuna kurulum yaparken, root olarak orainstRoot.sh çal t rmal y z. Bu script inventory pointer file (Linuxda /etc/ora/oraInst.loc) yarat r. Inventory pointer file, ba lang ç olarak Oracle Universal Installer n inventory yerini bulmas n sa lar. Bu dosyan n örne i: inventory_loc = /oracle/oraInventory inst_group = oinstall Dosya Konumlar Universal Installer, ürünün kurulum kitinin veya stageinin bulundu u yeri gösteren Specify File Location sayfas nda default bir de er verir. Oraclehome isimle tan mlan r. Oracle home ismi, belirli bir Oracle home ve ili kili home üzerine kurulu olan Oracle servisleri ile ilgili program grubunu tan mlar. Oracle home ismi 1 ila 16 karakter uzunlu unda olmal d r, sadece alfanümerik karakteri ve altçizgiyi kapsar, bo luk olamaz. Oracle Universal Installer, Windows platformundaki Oracle homelarda a a daki özelliklere sahiptir.(korur) - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - Daha önceki Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm Oracle homelar - ORACLE_HOME registry giri ine kaydedilmi home Oracle Universal Installer, Unixdeki Oracle homelar korur: - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - /var/opt/oratab kalsöründeki tüm Oracle homelar - ORACLE_HOME ortam de i kenindeki home E er bu homelardan hiçbiri yoksa, default home diskteki en büyük bo alana göre hesaplan r. Kurulum Tipi Oracle Database Enterprise Edition, hem kümelenmi hemde tekli isistem konfigürasyonlar nda endüstri önderli inde ölçeklenebilirlek ve güvenlik sunar. Online taransaction processing ve i zekas için en geli mi özellikleri sunar. Oracle Satandart edition, küçük veya orta ölçekli i ler yada tüm Enterprise özelliklerini gerektirmeyen güç, güvenilirlik ve güvenlik tabanl departman uygulamalar içindir. A a daki enterprise seviyesi özellikleri Standart editionda bulunmayan seçenekler: - Oracle Data Guard: Bir veya daha fazla yedek veritaban yaratmaya, yönetmeye ve görüntülemeye yarayan servisler kümesi - Oracle Advanced Security, Oracle Label Security, Enterprise User Security, Virtual Private Database, N-tier authentication, Fine Gained Auditing: Bu seçenekler, Oracle Database 10gnin geli mi güvenlik özellikleridir. -Oracle Partitioning, Oracle OLAP, Export Transportable Tablespace ve Enterprise Data veriambarlar taraf ndan desteklenen di er özellikler Custom kurulum, kurmak istedi imiz bile enleri seçebilmemizi sa lar. Öngereksinimlerin Kontrolü Kurulumdan önce, Oracle Universal Installer ba ar l bir kurulum için gerekli özellikleri ortam kontrol ederek bakar. Bu sayfa tüm gereksinim kontrollerinin ad n , tipini ve durumunu gösterir.

3

WE8ISO8859P1 sembolünü tan maz WEISO8859P15 tan r. E er imidi yapmak istemezseniz daha sonra yapabilirsiniz Enable automated backups: bunu kulland n zda backupun nereye al naca n ve yedekleme i inde kullan lacak bilgileri belirlemelisiniz. Database Naming: defaultu orcl olan veritaban ismi. Bunlar sadece raw parçalar yla daha önce u ra t ysan z kullanmal s n z. Özeti kontrol edip Install a bas n. Sample Schema: Demolar ve ö renmek için kullan lan örnek emalard r. Advanced seçene i ba lang ç veritabanunda tam bir esneklik sa lar. Tüm kontroller tamamland nda. çok zaman harcayan bir i tir. Karakter setini daha sonra de i tirmek mümkündür. Dosya Depolama ve Yedek Geriyükleme Dosya depolama seçenekleri File System: Dosyalar n i letim sisteminizin yaratt dosya sisteminde saklanmas d r. E er hangi karakter setini kullanaca n z bilmiyorsan z ve çok dil kullan yorsan z. ablon veritabanlar nda dosyalar önceden konfigüre edilmi tir ve veritaban h zl ca yarat labilir. Uyar y veya seçimlik kontrolü do rulamak için. Database Management: Grid kontrol sayesinde pek çok veritaban n bir veya daha fazla makineden yönetebiliyoruz. bir sonra özet sayfas ç kar. ba lang ç veritaban n yaratmak için çe itli sorular soran sayfalarla kar la aca z. Yedekleme ve geriyükleme seçenekleri Do not enable Automated backups: bir yedekleme plan olu turman z gerekir. Parola ve Özet Database Schema Password: Yönetici kullan c lar olan SYS. Özet: Burada tüm ürünleri ve kurulum için seçti iniz ayarlar görebilirsiniz bir sonraki ad m kurulumun ba lamas d r. Tümü için ayr parolay kullanabilirsiniz. Konfigürasyon ve Yönetim E er ba lang ç veritaban yarat seçene ini seçersek. ancak yarat lmas uzun sürer. ancak veritaban n kendimizde seçerek yaratabiliriz. uyar üreten kontrolün checkbox n i aretlemek yeterlidir. sayfan n alt nda yap lan kontrollerin bir özeti bulunur. E er çal ma s ras nda veya seçimlik kontrol do rulanmad ysa uyar verir ve kontrolün do rulanmas gerekir. Kurulum Kurulumun ilerleyi ini izleyebilirsiniz 4 .E er otomatik kontroller bittikten sonra çal t raca m z seçimlik kontroller varsa Otomatik kontroller ilk çal r. Ba lang ç Veritaban Seçebilece imiz 3 tane örnek veritaban vard r yada custom bir ba lang ç veritaban seçebiliriz.SYSMAN ve DBSNMP için parola sa lar. Unicode standard olan UTF-8AL32UTF8 iyi bir seçimdir.SYSTEM. Raw Devices(Partitions): Bunlar üzerinde dosya sistemi olmayan disk parçalar d r. Not: E er ba lang ç veritaban yaratma seçene ini seçerseniz. Database control tekbir veritaban için kullan l r. Database Character Set: bu karakter seti verinizi veritaban nda tutarken kullanaca n z veritaban d r. yans ma(mirroring) ve birli tirme/ekleme stripting gibi özelliklerin ek yararlar olur. Automatic Storage Management(ASM) ASM dosyalar otomatik yarat l r ve yönetilir.

önceden konfigüre edilmemi yüklenmi seçenekleri konfigüre edebilirsiniz. -Delete Database: tüm veritaban dosyalar n silebilirsiniz.Configuration Assistants E er ba lang ç veritaban yaratmay seçtiyseniz. Daha karma k ortamlar için Custom Database seçene ini seçmelisiniz. daha önceden tan mlanm 3 veritaban n veya kendi tan mlad m z kullanabiliyoruz. . çünkü ORACLE_HOME ve veritaban bilgileri registryde tutulur. Unix veya Linux i letim sistemine kurulum yaparken. Show Detail diyerek her veritaban tipinin konfigürasyonunu görebilirsiniz. Daha önce tan mlanm ablon veritaban ndan veya mevcut veritaban ndan örnek olarak faydalanarak yeni bir veritaban yaratabilirsiniz. Veri ambarlar .ora dosyas ndaki a servisleri isimleri Klasör sunucu kullan m . Database Configuration Assistant Overview(DBCA) DBCA. E er emin de ilseniz genel amaçl y seçiniz. ablon yeni bir veritaban için ba lang ç noktas olarak kullan labilecek önceden tan mlanm veritaban d r. Bu script ORACLE_HOME konumunda ve veritaban ndaki bilgileri içeren dosyay update eder veya yarat r. bir veri taban yaratman z .sh d r. -Configure options in a database: E er veritaban konfigürasyonunu de i tir seçene ini seçerseniz. Bu daha uzun bir sorgulama ile daha uzun süre bir veritaban yarat lmas n sa lar. çünkü veritaban yaratma scripti çal mal d r. root olarak bir veya daha fazla script çal t rmam z istenir. Windows i letim sisteminde root. transaction processing için veritabanlar mevcut. Bu ablonlar i yüküne göre ayarlanm ayarlara sahipler. Bunlar n aras nda: Dinleyici ad ve protokol adresleri simlendirme metotlar tnsnames. -Create a database:Bu seçene i seçerseniz yeni bir veri taban veya ablon yaratabilirsiniz. Seçimlerimizi veritaban n yaratmada kullan r. -Manage Templates: Bir ablon yaratmak için 3 yolumuz var: Mevcut bir ablondan Mevcut bir veritaban ndan(sadece yap dan) Mevcut bir veritaban ndan(hem yap hem veri) Veritaban Yaratmak DBCA ile bir veritaban yaratt m zda. .Oracle Database Configuratio n Assistant: bu seçti imiz ba lang ç veri taban n n yarat lmas n sa lar. 5 .sh yoktur. genel kullan m. konfigürasyonunu de i tirmenizi yada silmenizi sa lar. Linux kurulumunda dosya ad /etc/oratab d r. Shared server deste ini enable-disable edebilirsiniz. Veritaban n z n yapmas n istedi iniz i e göre ablon seçiniz. Bu scriptin ad root. configuration assistant sayfas yaz l m n kurulmas ndan sonra ç kar.iSQLPlus Configuration Assistant: bu iSQLPlus ve Oracle veritaban na ba lanan di er araçlar için kullan lan OC4J(Oracle Containers for Java) y konfigüre eder.Oracle Net Configuration Assistant: Bu kurulum s ras nda temel a bile enlerini konfigüre eder.

Dosya saklama seçenekleri: . çerik ve lkleme Parametreleri Sample Schema: Demo ve ö renme için örnek ema. Parola ve Dosya Depolama Database schema password: SYS.Use Common Location for All DB Files: Tüm veritaban dosyalar için yeni ortak bir alan tan mlamam z gerekir. i letim sistemi ortam nda de i tirmeli ve DBCAy yeniden ba latmal s n z. Bu seçene i seçti inizde email ile uyar lmay ve günlük yedekleme yap lmas n sa layabilirsiniz. Veritaban dosya isminde ve konumunda daha sonradan de i iklik yapma ans m z vard r. Real Application Clusterlarda pek çok instance ayn veritaban n açabilmektedir ve her biri için SID farkl d r. Bu tip bir yönetimi seçerseniz di er bir menudeki hangi tip bir yönetim servisi istedi inizi de seçmelisiniz.SYSMAN ve DBSNMP için parola vermemizi sa lar. E er host bilgisayar n za Oracle Management Agent kurulmu sa. Veirtaban dosya isimlerini ve konumlar n (storage sayfas ndaki) de i tirme ans m z var. SIDnin veritaban n za ba lanacak olan instance n ad d r ve ba lanaca veritaban ayn isimde olmak zorunda de ildir.domain_name formunda bir Global veritaban ismi girmelisiniz ve SID belirlemelisiniz.SYSTEM. 6 . E er de i tirmeniz gerekiyorsa DBCAdan ç kmal . Bu de i kenler veritaban dosyalar için yol tan mlamada kullan l rlar. yaratma zaman nda veritaban n ar iv log modea koymakt r. Dosya Konumu De i kenleri Pek çok sayfada File Location Variables dü mesini t klayarak tan mlanm de i kenlerin görüntülenmesini sa layabiliriz.Use Database Fiel Locations from Template: Bu seçenekle. Yönetim Seçenekleri Her veritaban için web-tabanl yönetim araçlar n ve ayn zamanda tüm Oracle ortam n yönetmeniz için merkezi yönetme araçlar olan Oracle Enterprise Manager bu sayfadan seçilir.Dosya Sistemi: Dosyalar i letim sisteminin konfigüre etti i dosya sisteminde saklar. yedekleme ve geri yuklemeyle ilgili dosyalar n sakland ve yönetildi i konumdur. Custom Scripts: Yaratma zaman nda çal mas n istedi imiz herhangi bir script seçebiliriz. Aksi taktirde veritaban n z tek ba na yönetmek için Use Database Control for Database Management seçmelisiniz. -Use Oracle Managed Files: yedekleme ve geri yükleme seçenekleri -Flash recovery area. Use Grid Control seçene i ile veritaban n z merkezi olarak yönetebilirsiniz. -Ar ivlemeyi sa lamak. SID default olarak veritaban ad olarak gelir ve veritaban n z çal t racak instance unique olarak belirler. DBCA da bu de erleri de i tiremezsiniz. .Veritaban Tan mlama database_name. -Raw devices: Üzerinde dosya sistemi bulunmayan disk k s mlar d r. her biri için ayr veya ortak bir parola kullan labilir. Dosya Konumlar ve Yedek Geriyükleme Dosya konumlar .Automatic Storage Management: ASM dosyalar yarat r ve otomatik olarak yönetir ve mirroring ve striping gibi özelliklerden faydalan labilir. . ablon tan mlam klasör bilgilerini kullan r z.

Yaratma Seçenekleri ve Yaratma Tan mlad n z veritaban n ablon olarak kaydedebilirsiniz. Shared server için bir veya daha fazla parametreyi ayarlamal y z. Redo loglar group olarak çal r ve çoklanmal d rlar. 7 . instancea ba lanan kullan c processlerini tutmak için server processler yarat r. -Online Redo Log Files: Veritaban n n geriyüklemesi için gereklidir. Veritaban n z dedicated server process seçmenizi sa lar. Connection Mode: Oracle veri taban . Çoklu control file DBCA taraf ndan yap l r(3 tane) sterseniz ekleyebilirsiniz. lem ba lamadan önce de i iklikleri yapabilece iniz son ans n zi confirmation sayfas n HTML dosyas olarak kaydedebilirsiniz. NCHAR. Veritaban Mimarisi Oracle veritaban n olu turan dosyalar a a daki gibidir: -Control Files: Metadata olarak adland r lan veritaban n n kendisiyle ilgili verileri içerir. E er veritaban çöker veya herhangi bir data file kaybedilirse. Password Managementa t klayarak hesaplar n ve parolalar n oldu u k sma geçebilirsiniz. ablon kulland n zda veritaban na veri dosyas eklememize gerej yokrur ancak kontrol veya online redolog file ekleyebiliriz. Creaion options sayfas nda nexte t klad ktan sonra. Veritaban Depolama Bu sayfada control files. Bu dosyalar veritaban için kritiktir. NVARCHAR2 ve NHCLOB Unicode veri destekler. Memory: Kullan c processleri için SGA ve PGA taraf ndan kullan lacak belle i gösterir. yarat lm hesaplar açabilece iniz ve parolar n de i tirebilece iniz bir sayfa gelir.Initializing Parameters: S k kullan lan parametreler için 4 tab vard r. Resmen veritaban n n parças olmasa da veritaban n n düzgün bir ekilde çal mas için önemli olan dosyalar da vard r: -Parameter Files: Veritaban ba lat l rken instance n nas l konfigüre edilece ini belirlemede kullan l r. Instancea ba lanabilecek pek çok veritipi için kullan l r. Bu dosyalar olmadan veritaban içindeki verilere eri ecek data file lar açamazs n z. tüm seçti iniz seçenekleri görebilece iniz Confirmation sayfas görüntülenir. ablon bolk büyüklü ü kullan yorsan z de i mez. -Password File: Kullan c lar n uzaktan veritaban na ba lanmas n ve yönetim görevlerini yapmas n sa lar. Bu ablon tan mlad n z tüm seçeneklerle daha sonra veritaban yaratmada kullan labilir. All Initializing Parameters diyerek tüm parametreleri görebilirsiniz. Sizing: Block büyüklü ünü belirleyebilirsiniz. Kurulumun sonunda. data files ve online redo loglar için depolama ayarlar n görebiliriz. Bir server process -Dedicated server process: bir server processi sadece bir kullan c ya servis verir. bu dosyalarla veritaban geriyüklenebilir. -Shared server process: bir server processi pek çok kullan c processe servis verir. -Data Files: Veritaban n n verilerini tutar. DBCA online redo log dosyalar otomatik olarak çoklayamaz. Geri döndü ünüzde i lem tamamlanm olur. Confirmation sayfas nda Okye bas nca veritaban yaratma i lemi ba lar.

-Archive Log Files: instance taraf ndan üretilmi redolar n tarhini/geçmi in tutar. Bu dosyalar veritaban geriyükleme için gereklidir; bu dosyalar ve veritaban n n yedeklerini kullanarak kay p bir data file geri yükleyebilirsiniz. Control Files nstance n z ba latt n zda ve veritaban n mount etti inizde control filelar okunur. Control file n içindeki bilgiler veritaban n olu turan fiziksel dosyalar gösterir. Veritaban n za yeni dosyalar ekledi inizde, control filelar otomatik olarak güncellenir. Control filelar n nerde tutuldu u da initialization parametrelerinde tutulur. Veritaban n n control file kayb yüzünden bozulmas n önlemek için control filer n en az 3 farkl fiziksel konuma yedeklemelisiniz. Bu farkl dosyalar initialization parametrelerinde belirterek, Oracle database server n bu çoklu dosyalar kontrol etmesini sa layabilirsiniz. Veritaban n zdaki control filelar hakk ndaki bilgiye Enterprise Manager n Administration sayfas n n Storage k sm nda bulabiliriz. Control files genel sayfas veritaban n zdaki control filelar n isimlerini ve yerlerini gösterir. Advanced sayfas nda control file yaratma ve veritaban tan mlama i leri yap labilir. Record Section sayfas control dosyas n n içindeki kay tlar gösterir. Redo Log Files Redo log filelar transactionlar n ve Oracle veritaban sunucusunun çal ma sonuçlar n veritaban na kaydederken kullan l r. Güç kesintisi, disk hatas gibi sistem ar zalar nda veritaban n n tutarl l n n bozulmamas n sa lar. Redo log filelar n içindeki bilgiler disk ar zas nda kaybolmas n diye redo log filelar çoklanmal d r. Redo log redo log file gruplar ndan olu ur. Bir grup, redo log dosyas ndan ve onun çoklanm kopyalar ndan olu ur. Her t pat p kopya bir grubun üyesi olmal d r ve her grup bir numarayla tan mlanmal d r. Log writer (LGWR) processi redo kay tlar n redo log buffer doldu unda redo log bufferdan bir redo log gruba yazar. Daha sonra de i ir ve dosyalar bir sonraki gruba yazar. Redo log gruplar sirkülar biçimde çal r. Administration sayfas nda Storage k sm nda Redo Log Groups linkine t klayarak veritaban n zdaki redo log dosyalar yla ilgili bilgilere ula abilirsiniz. Tablespace ve Datafiles Veritaban tablespace ad verilen mant ksal depolama birimlerine bölünmü tür. Her veritaban mant ksal oalark bir veya daha fazla tablespace bölünmü tür. Files table spacedeki mant ksal yap y fiziksel olarak tutmak üzere bir veya daha fazla data files olu turulur. Segmentler, Extendler, Blocklar Tablolar ve indeksler gibi veritaban nesneleri tablespacede segmentler olarak tutulurlar. Her segment bir veya daha fazla extend içerir. Extend birbirini takip eden data blocklar içerir, yani bir extent sadece bir data file da bulunabilir. Data blocklar veritaban n n içindeki en küçük girdi ç kt birimidir. Veritaban i letim sisteminden data block kümesi istedi inde, i letim sistemi depolama birimindeki as l i letim sistemi blocklar na gönderir. Bu nedenle veritaban n zdaki herhangi bir verinin fiziksel adresiyle ilgilenmenize gerek yoktur. Data blocklar n n büyüklü ü veritaban yarat ld s rada belirlenebilir. Default olarak 8k d r. E er veritaban n z büyük tabloalr ve indeksler gerektiren veri ambarlama uygulamalar kullan yorsa, büyük blocklar daha iyi olabilir. E er veritaban n z okuma yazma gibi i lemleri nadir yap yosa, daha küçük block büyüklü ü kullan labilir. Maksimum block büyüklü ü de i letim sisteminize ba l d r.

8

Minimum block büyüklü ü 2kd r. Farkl block büyüklüklerine sahip tablespaceleriniz olabilir. Oracle Instance Management Oracle Database server oracle veritaban ndan ve oracle instance ndan olu ur. Oracle instance da System Global Area(SGA) ad verilen bellek bufferlar ndan ve arka planda çal san proseslerden olu ur. Ba lat lana kadar instance beklemededir. nstance ba lad zaman initialization parameter dosyas okunurve instance bu parametreler göre konfigüre edilir. Instance ba lad ktan ve veritaban aç ld ktan sonra kullan c lar veri taban na eri ebilir. Oracle Memory Structures Oracle instance n n içerdi i temel bellek yap lar : System Global Area(SGA): Tüm sunucu ve arka plan prosesleri taraf ndan kullan l r. Program Global Area(PGA): Her bir sunucu ve arka plan i lemleri için ayr d r; her bir proses için bir PGA vard r. System Global Area(SGA) instance verilerinin ve kontrol bilgilerinin bulundu u payla lan bir bellektir. SGA a a daki veri yap lar n içerir: -Database buffer cache: Veritaban nda al nan veri blocklar n tutan önbellektir. -Redo log buffer: Diskteki redo loglara yaz lana kadar redo bilgisini tutan bufferd r. -Shared pool: Kullan c lar aras nda payla labilecek çe itli yap lar tutan önbellektir. - Large pool: Büyük okuma yazma i lemlerinde kullan labilecek seçimlik bir aland r. -Java pool: Tüm oturum tabanl java kodlar ve JVM dahilindeki veriler için kullan l r. -Stream pool. Oracle streamleri taraf ndan kullan l r. Dinamik SGA altyap s yla Database buffer cache, shared pool, large pool, Java pool ve stream pool instance kapat lmadan de i tirilebilir. Program Global Area(PGA) her bir sunucu prosesi için data ve kontrol bilgilerini içeren bellek bölgesidir. Sunucu prosesi istemcilerin isteklerine cevap veren bir prosestir. Sunucu proses ba lat ld nda PGA ayr l r. Kullan lan PGA büyülü ü ve içeri i, instance n shared server modda yarat l p yarat lmad na ba l d r. PGA genellikle: Private SQL area: SQL statementi çal t ran her oturumum bu alan vard r. Session Memory: oturum de i kenlerini ve oturumla ilgili bilgileri tutan bellektir.

9

Oracle Prosesi Bir uygulama program yada enterprise manager gibi bir Oracle arac çal t rd n zda Oracle sunucusu uygulaman n istedi i komutlar çal t rmak için bir proses yarat r. Oracle ayn zamanda birbiriyle ve i letim sistemiyle bellek yap s n , diske veri yazmay ve genel kontrolleri yapmak üzere ileti im kuran arka plan prosesleri de yarat r. En çok kullan lan arkaplan processleri: -System Monitor(SMON): Instance ar zalanmaya ba lad nda geriyüklemeyi yapar. -Process Monitor(PMON): kullan c prosesi ar zaland nda proses temizli ini yapar. -Database writer(DBWn): database buffe önbelle indeki de i mi bloklar disk üzerindeki dosyalara yazar. -Checkpoint(CKPT): Veritaban n n belirli bir an için tüm ayarlar n ve verilerin saklanmas n sa lar. -Log writer(LGWR): Redo log kay tlar n diske yazar -Archiver(ARCn): Redo Log dosyalar doldu unda redo lolar archivelere kopyalar. Veri Sözlü ü Veri sözlü ü belirli bir veritaban hakk nda sadece okuma amaçl kullan labilen tablolar n ve view lar n merkez kümesidir.veri sözlü ünün kapsad bilgiler: - Veritaban n n fiziksel ve mant ksal yap s - Veritaban n n geçerli kullan c lar - Ba l l k k s tlar yla ilgili bilgiler ema nesleri taraf ndan ne kadar alan istenilidi i ve ne kadar n n kullan ld . Veri sözlü ü veritaban yarat l rken yarat l r ve veritaban n yap s nda bir güncelleme old unda otomatik güncellenir. Grid Control Database Kontrol'ün yetene i geni letilebilir ve sisteminizin Oracle Enterprise Manager's Grid Control kullanan geri kalan k sm ile bütünle tirilebilir. Grid control Framework mimarisi yüksek seviyede esneklik ve fonksiyonellik sa lar. htiyaç duydu unuz ortamlar izlemek ve yönetmek için Enterprise Manager' kolayca özelle tirebilirsiniz. Tipik Enterprise Manager Framework konfigürasyonu a a daki fonksiyonel birimlerinden olu ur: -Yönetimsel hedefler -Yönetim hizmetleri -Web tabanl grid kontrol -Veritaban kontrol -Uygulama sunucu kontrol

10

.This document was created with Win2PDF available at http://www.com.daneprairie. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

Oracle Enterprise Manager: Veritaban nesnelerini ve yap lar n yönetmeye yarayan grafiksel araçt rç Enterprise Manager kullanarak yönetici syntax hat rlamaktansa yap lacak i e konsantre olur. . -Third-party tools: SQL pekçok veritaban da t c s taraf ndan kullan lan standart bir dildir. .Gömülü SQL statementlar SQL Kullanmak SQL. komutlar az kelimeyle. Enterprise Manager: SQLi Görmek Enterprise Manager Databse Controlü kullanaral veritaban n z yönetmek için kulland n z SQL komutlar n yazman z gerekmez. -Oracle Forms: Kullan c lar n veriyi yönetebilecek grafik tabanl ortamlar sa layarak SQLi kullan c lardan gizler. SQL ve PL/SQL komutlar n yazmak için komut sat r arayüzüne sahip SQL*Plus kullanabilirsiniz. olabildi ince basit olmas yla ve komutlar n sayfalar doldurabilecek kadar karma k olmas yla oldukça zengin bir dildir.Oturum kontrol statementlar . saklan r ve yazd r l r. sabit raporlar için kullan l r. Bu SQLi bir text dosyas na kopyalay p daha sonra kullanabilirsiniz. standart .Data manipulation language (DML) / Veri i leme statementlar . de i tirme. SQL çe itli kategorilere bölünmü tür: .SQL Nedir? Structured Query Language(SQL) kullan c lar n ve programlar n veritaban na eri mesini sa layan statementlar kümesidir. Oracle Discoverersa verinin yap s n yada ili kilerini bilmeden veriyi getirmeyi sa layan veri madencili i araçlar d r.Data definition language (DDL) / Veri tan mlama statementlar . SQL komutlar n veritaban na yollayacak de i ik yollar vard r: -Oracle SQL Plus veOracle iSQL Plus: Bu araçlarla komut sat r arayüzüyle bait bir eri im sa lan r.Sistem kontrol statementlar . -Herhangi bir tablo için kolon bilgilerinin listelenmesi -Son kullan c ya mesaj gönderilmesi ve cevap al nmas -Veritaban yönetiminin yap lmas SQL*Plus n ba lat lmas için 1 Terminal penceresi aç l r 2 Komut sat r na $sqlplus /nolog yaz l r 3 Ba lanmak istedi iniz kullan c ad yla beraber connect yaz l r 4 Kullan c parolas girilir 5 SQL*Plus ba lar ve default veritaban na ba lan r. -SQL komutlar n ve PL/SQL bloklar n girme. SQL* Plus Nedir? SQL*Plus .Transaction kontrol statementlar .Oracle Reports ve Oracle Discoverer: Bu raporlama araçlar karma k veritaban sorgular n sadece mouse a dokunarak yapmay sa lar. . getirme ve kaydetme i lemleri yap l r. Show SQL butonuna t klayarak istedi iniz zaman görebilirsiniz. Yüzlerce araç da SQL kullanarak veritaban n görüntülemeye yarar. hesaplan r. E er yarat lan SQL i görmek isterseniz. Oracle Reprts. -Sorgu sonuçlar düzenlenir. çal t rma. saklama.

Örne in a a daki s ralamada önce lastname kolonuna göre azalan sonra department_ d için artan s ralama yap l r. Prt numaras n ö renmek için $ORACLE_HOME /install/portlist. 6 Logine bas l r. SQL*Plus ürününnün bir bile enidir. ORDER BY lastname DESC Birden fazla kolon için s ralama yapabilirsiniz. iSQL*Plus çal ma alan web browsera gelir. Veriyi Tan mlamak DESCRIBE komutu veritaban nesnelerinin tan mlamalar n görmek için kullan l r. 3 iSQL*Plus sayfas web browsera gelir.ini dosyas na bak l r. Veriyi Sorgulamak Temel SELECT komutu 3 k s mdan olu ur: -SELECT tablo veya tablolardan seçece iniz kolonlar listeler. Veriyi S ralamak Ç kt y s ralamak için ORDER BY kullan l r. Oracle veritaba n için browser-tabanl bir arayüzdür. Örnek. Mesela 10 yerine 100 komutun saklanmas n . SQL case sensitive bir dil de ildir.iSQL*Plus Nedir? iSQL*Plus. Veriyi azalan s rada s ralamak için s ralamak istedi imiz koln ad n n ard ndan DESC kullan l r. FROM ile belirtti imiz tablolardan getirilecek veriler üzerindeki k stlar gösterir. Ç kt da gördü ünüz gibi her kolonun da zorunlu olup olmad ve verisinin tipi görülür. Sunucu proses ba ad ktan sonra iSQL*Plusa ba lanmak için 1 Internet veya intranete ba lan p. Bu komutlar yükleyebilir yada silebilirsiniz Default olarak 10 komut saklan r. Execute butonuna t klay nca sayfaya yazd n z tüm komutlar çal r. Zrounludur. Default s ralama artand r. Seçimliktir. Preferences iSQL*Plus penceresinin fonksiyonlar yla beraber görünümünüde de i tirebildi iniz bir aland r. 5 Connect identifier default veritaban na ba lanmak için bo b rak l r. Bu komut SQL standartlar n n bir parças de ildir. Zorunludur. E er birden fazla komut girecekseniz SQL komutlar noktal virgül veya / ile ayr l r. Deafult veritaban na ba lanmak istemiyorsak ba lanmak istedi imiz veritaban n n ad girilir. iSQL*Plus Kullanmak Workspace sayfas nda bir veya daha fazla SQL ve SQL Plus komutu girebilirsiniz. iSQL*Plus browserla ba lanmadan önce sunucu taraf ndaki dinleyici prosesi ba lat lmal d r.department_id . -FROM hangi tablo veya tablolardan veri getirece ini belirtir. 4 Oracle kullan c ad ve parola ilgili alanlara girilir. web browser aç l r 2 iSQL*Plus n URLi girilirhttp://hostname:port/isqlplus iSQL*Plus n kulland port 5560d r. Örnek employees tablosunun yap s n gösterir. Sonuçlar alt k s mda görüntülenir. SQL komutlar da ilk dört harfi kullan larak k salt labilir. Örnekte komutlar karma k olarak yaz lm t r. Sunucu prosesin ba lamas için isqlplusctl start komutu kullan l r. ORDER BY lastname DESC. -WHERE. ancak Oracle araçlar nca kullan lan pekçok SQL*Plus komutlar ndan biridir. e er olmazsa tüm sat rlar getirilir. ç kt lar n nas l olaca n ve i leme seçenekleri de i tirilebilir. History tab nda oturumla ilgili ana komutlar görülür.

DROP. bir nesen drop edildikten sonra referans edilemez. Bu bo luk yada O de ildir. SYSDATE ise DATE kolonuna o anki tarih ve zaman ekler.Tablolar Birle timek Bazen birden fazla tablodan veri getirmek gerekir. bir indekse sutun ekleyemezsiniz. Ço u durumda bu komutlar bir uygulaman n içinde bulunurlar. Raporu yaratmak için employee ve departments tablolar n ba lamal ve her ikisindeki verilere de ula mal y z. Veritabn ndaki birden fazla tablodan veri gerekti inde. Nesnelere ba l olarak de i tirilebilecek de i ik durumlar vard r. Bir tablodaki sat rlar di er tablodaki sat rlarla ortak de erler kullan larak birle tirilir. De i tirilecek sat r say s WHERE de kontrol edilir. departments WHERE employees. de eri yoktur. -Kullan c Oracledan koptuysa. Not: NULL anahtar kelimesi sutuna bir de er eklemez. UPDATE komutu gibi silinecek sat r say s WHERE ile kontrol edilir. 2 veya daha fazla ili kili tablodan veri almk için birle tirme durumu da WHERE k sm nda yaz l r. E er mevcut transaction bir DML komutu içeriyorsa ORACLE önce ilk transaction commit eder sonra DDL komutunu içeren yeni bir transaction ba lat r. Örne in tabloya bir sütun ekleyebilirken . Oracle transaction için bir undo segmenti de atar.dept_id Veriyi lemek Data Manipulantion Language(DML) komutlar veritaban ndaki veriyi de i tirmek için kullan l r: -INSERT veritaban ndaki tabloya veri sat rlar eklemek için kullan l r. Not: Kullan c n n ba l oldu u ayn veritaban na eri en SELECT sorgular kümesi . Transactionn a a daki durumlar olu tu unda biter -SAVEPOINT kullan lmam kullan c commit veya rollbackleri . Uygulama DML komutunu olu turur ve veri üzerindeki de i ikli i yapar. Bir Tarnsaction bitti inde bir sonraki SQL komutu di er transaction ba lat r.dept_id= departments. E er WHERE k sm yoksa tablodaki tüm sat rlar de i tirilir. -DELETE : Tablodan sat rlar ç kar r. -CREATE komutu veritaban nda yeni nesneler yaratmam z sa lar. Transactionlara Bak Çal abilir bir SQL statement çal maya ba lad nda transaction ba lar. Örnekte rapor 2 ayr tablodan verileri gösterir. mevcut transaction rollback edilir. -UPDATE: Tabloda bulunanbir sat r de i tirmemizi sa lar. bunlar genellikle primary ve foreign key kolonlar d r. Veritaban nda tablolar. undo tablespacedeki kay tlar mevcut transaction son commit durumuna döndürmek için rollback komutunda kullan l rlar. -DROP veritaban ndaki nesneleri siler. indeksleri sequences. Örnekte: SELECT lastname. views gibi de i ik nesneleri yaratabilirsiniz. -Kullan c processi anormal biçimde biterse. -ALTER veritaban nda mevcut nesnenin de i tirilmesini sa lar. Veriyi Tan mlamak Data definition language olu turan komutlar veritabn nesneleriyle çal mam z sa lar. department_name FROM employess. join durumu kullan l r.Kullan c CREATE. Silinene /at lan bir tablonun geri getirilmesi mümkündür.RENAME veya GRANT gibi bir DDL komutu çal t r r. ula lamaz. Neseneyi tan mlad ktan sonra nesneyi de i tirmemiz gerekebilir. mevcut transaction commit edilir.

Bu komutlar mevcut transaction üstü kapal bir biçimde commit etmezler. mevcut transaction n üstü kapal biçimde commit etmez ve PL/SQL de yoktur. -END blo u bitirir. Her savepointin bir ad olmal . -BEGIN Kod blo unun ba lang c d r.SAVEPOINTler uzun transactionlar daha küçük k smlara böler. .???? PL/SQL Nedir? PL/SQL blok yap l bir dildir.Bir transaction commit etmek transaction içindeki SQL komutlar yla yap lm de i iklikleri kal c hale getirmektir. SQL dilini yap sal programlama teknikleri eklemi tir. böylece rollback yaparken belirledi imiz savepointe dönebiliriz. -EXCEPTION Bu k s m iste e ba l d r. Bu kod hem SQL hemde PL/SQL komutlar ndan olu ur. Zorunludur. Sabitleri veya de i kenleri di er statementlar n içinde kullanmadan önce tan mlamal s n z. Redo log de i iklilerin kay tlar n içerir. Bu mekanizma birden fazla kullan c n n ayn veriyi ayn anda güncellememesini sa lar. Oracle eski de erli tutmak için undo tablespaceleri veya rollback segmentleri kullan r.SAVEPOINT . Bu komut. Embedded SQL statements: DDL. Oturum kontrol Statementlar : -ALTER session -SET Role -System Control Statement Tek bir sistem kontrol statement mevcuttur.Transaction Control Statement 3 tane transaction control statement vard r COMMIT. Güncelleme yapan bir kullan c ayn veri sat r n güncellemeye çal an bir kullan c yla kar la mad sürece di er kullan c lar bloklamamal d r. Yerel istisnalar burada tan mlan r. Di er Statement Kategorileri Session control statementlar Oturum kontrol statementlar kullan c oturumunun özelliklerini dinamik olarak yönetir. transactionlar aras ndaki veri tutarl l n ve bütünlü ünü kilit mekanizmas kullanarak sa lar. Veri okuyan bir kullan c g ncellem yapan bir kullan c taraf ndan bloklanmaml d r. PL/SQL program n olu turan temel birimleri (prosedürler. Yani bir problemi yada altproblemi çözmek için bir mant ksal blok yarat l r. Daha sonra bunlar SQL içinde ve prosedürel statementlarda kullanabilirsiniz. Bir savepoint kurdu umuzda. Veriyi Kilitlemek Oracle. PL/SQL. Oracle 10g kullan c lar n gereksiz yere ba ka kullan c lar n verisini blaklamad ndan emin olmak için fine grained kilti mekanizmas kullan r.Rollback. commit edilmemi bir transaction n yapt de i iklikleri geri almakt r. DML ve transaction control statementlar n bir prosedürel dil program na yerle tirilir. Bir PL/SQL blo u 3 k s mdan olu ur: -DECLARE Bu k s m sabitleri ve de i kenleri tan mlayabilece iniz seçimlik bir k s md r. ROLLBACK. bu noktaya rollback ile dönü yapabilirsiniz. PL/SQL oturum kontrol statementlar n desteklemez. ALTER SYSTEM Bu statement oracle instance n n özelliklerini dinamik olarak yönetir. . .fonksiyonlar ve bloklar) pekçok içiçe geçmi altbloklardan olu an mant ksal bloklard r. Zorunludur.

Üstte görülen blok bir say tutacak bir yerel de i ken tan m yla ba lar.Functions/Fonksiyonlar: Fomksiyon tek bir de er döndüren(RETURN komutu kullan r) PL/SQL blo udur. lk komut tenis raketi malzemesinini miktar n n yerel de i kene al nmas d r. Bunu IF THEN ELSE komutlar izler. tabloya bir sat r eklemek gibi. Böylece i letim sistemleri aras nda ta nmas n kolayla t r r. IF qty_on_hand > 0 THEN -. -Triggers: Veritaban nda belirli bir durum olu tu unda çal an PL/SQL blo udur. JVM bytekodlar makinenin okuyabilece i komutlara dönü türür. E er 0dan fazla tenis raketi varsa miktar 1 azalt rl r ve purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. ELSE INSERT INTO purchase_record VALUES ('Out of tennis rackets'. bir kullan c n n veri taban na login olmas gibi. Yada veritaban nda gerçekle ecek bir durum olabilir. END. Bu durum tabloya ba l olabilir. -Object Types: Nesne tipi bir çe it veri tipidir. hareket ve ses gibi dinamik uygulamalar yapmak için Javadan faydalanabilirler. COMMIT ile yap lan de i iklikler aktif hale gelir. Programc lar n grafik. INSERT INTO purchase_record VALUES ('Tennis racket purchased'. Bu isimlendirilmemi blok genellikle isimlendirilmi (fonksiyon yada prosedür) blo un içinde bulunur. Javabyte kod platform ba ms zd r. Java veritaban nda bytekodlar eklinde derlenir ve saklan r. Java programlar Java yorumlay c s (Java Virtual Machine) bulunan herhangi bir makinede çal t r labilir.1 WHERE product = 'TENNIS RACKET'. . PL/SQL Kullanmak PL/SQL u yap larda kullan l r: -Anonim bloklarda: Bunlar isimlendirilmemi PL/SQL bloklar d r. . END IF. Kod blo uda BEGIN komutuyla ba lamaktad r. End ile blok bitirilir. SYSDATE). Bu bloklar n içiçe olmas kodun çal mas n n kontrolünü kolayla t r r. E er hiç tenis raketi yoksa sadece purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. SYSDATE). fonksiyonlar ve anonim bloklar içeren(bunlar n mant ksal olarak ili kili olmas gerekli) yap d r. BEGIN SELECT quantity INTO qty_on_hand FROM inventory WHERE product = 'TENNIS RACKET' FOR UPDATE OF quantity. -Procedures/Prosedürler: Prosedür belirli bir i i yapan PL/SQL blo udur.Örnek PL/SQL Blo u DECLARE qty_on_hand NUMBER(5). COMMIT.check quantity UPDATE inventory SET quantity = quantity . -Packages: Prosedürleri. Sun Microsystems taraf ndan 1995 sunulan nesne tabanl programlama dilidir. Java Nedir? Java. Bu kod makine koduyla kayna kodu aras nda.

jenerasyon programlama dilleri ile yazarlar. Java s n flar . Tek ba na Java uygulamalar . Ayn ekilde JDBC . OCI den daha basit ve Pro*C/C++ dan daha do ald r ve C programc lar için bir arayüz sayesinde veritaban na nesne tabanl eri im sa lar. Sistem belle inin ve a ba lant lar n n verimli kullan lmas sa layarak performans ve ölçeklenebilirli i artt r r. OCI karma k ve güçlü dü ük seviyeli bir APIdir. Oracle veritaban n yükleyebilir ve stored prosedürler olarak kullanabilirler. OCI Nedir? Oracle Call Interface. Open Database Connectivity: ODBC bir uygulaman n birden fazla veri kayna na ba lanabilmesini sa layan standart bir arayüzdür. C ile yaz lm uygulamamlar n bir veya daha fazla Oracle veritaban sunucusuyla ileti im kurmas n sa layan application programming interface(API)dir. Java programlar JDBCyi ve PL/SQL stored prosedürlerini ça rmakta kullan labilirler. Ayn zamanda sü ük seviyeli OCI ye göre daha fazla geli mi özelli e sahiptir. Veritaban sürücüsü uygulamay belirli bir veri kayna na ba lar. OCI. altprogramdan veta paketten ça rabilirsiniz. Di er APIler OCI nin alt nda yeral rlar. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL: Oracle veritaban n n ilk versiyonlar ndan bu yana programc lar gömülü SQL statementlar n programlar n içine C ve COBOL gibi 3. . 2katmanl istemci sunucu veya daha çok katmanl ortamlarda dinamik oturumlar ve transactionlar yönetmeyi sa lar ve N-tier yetkilendirmeye izin verir. Di er APIler Java Database Connectivity(JDBC): Javada yaz lm programlardan ili kisel veritabanlar na ula mak için kullan lan standart bir APIdir. Java 2 platformu Enterprise Edition middle tier bile enler. servletler ve Java Beanler JDBCyi kullan rlar. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL veritaban n n eri mesi için gömülü SQLleri çevirirler. PL/SQL stored prosedürlerini ve fonksiyonlar ça rman z sa lar. Oracle C++ Interface(OCCI) OCCI.Oracle ve Java Java stored prosedürlerini herhangi bir PL/SQL blo undan. Veritaban n n yeni özellikleri ve yetenekleri uygulama geli tiricilerine OCI taraf ndan ula t r l r. browserda çal an appletler.

This document was created with Win2PDF available at http://www. .daneprairie.com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

Dbconsole sürecini ba latmak için: #emctl start dbconsole Dbconsole sürecini durdurmak için: #emctl stop dbconsole Dbconsole sürecnin durumunu görmek için: #emctl status dbconsole Not: Bu komutlar çal t rabilmeniz için i letim sisteminizde $ORACLE_HOME/bin yollar n n tan ml olmas gerekmektedir. Herbir bile enin servisleri kullanmaya ba lamadan önce sa l kl bir ekilde ba lat lm ve veritaban sunucusunun durdurulmas ndan önce temiz bir ekilde durmu olmas gerekmektedir. Ba lang çta bu kullan c SYS. Ba latma komutu: isqlplusctl start Durdurma komutu: isqlplusctl stop iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Windows) Ba lat > Programlar > Denetim Masas >Yönetimsel Araçlar>Servisler iSQL*Plus Windows Service OracleOracleHomeNameiSQL*Plus servisini ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Database Control a eri ime yetkili bir kullan c bilgilerini kullanarak veritaban dan oturum aç n z. Bunlar için kurulum s ras nda belirledi iniz parolalar kullanan l r. Windowsta veya linuxtaki konsole hizmeti yard m yla bu servis ba lat l p durdurulabilir. Veritaban kontrolünü ba latmak ve durdurmak. Management Framework Oracle Veritaban 10g yönetim çat s n n 3 ana bile eni vard r: Veritaban ve Instance Veritaban na ba lant ya izin veren L STENER Oracle Enterprise Manager Database Control. Database Control dbconsole sürecine ihtiyaç duyar. . iSQL*Plus uygulama sunucusu Oracle veritaban kurulumunda varsay lan olarak ba lat l r. Her bir veritaban Database Control ile ayr ayr yönetilebilir. Database Control eri me Web taray c n zdan u URL yi giriniz (varsay lan port numaras : 5500): http://hostname:portnumber/em E er veritaban ba lam ise Enterprise Manager Database Control Login sayfas n gösterecektir. iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Linux). Dbconsole süreci ba lad nda veya durdu unda bu süreçte otomatik olarak ba lar veya durur. Alternatif olarak iSQL*Plus Linuxtaki gibi konsole dan da ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Oracle Gride ba lanmam veritabanlar için kendi ba na çal an yönetim konsolu sunar. Database Control sunucu-tarafl bir süreç kullan r. SYSMAN veya SYSTEM olacakt r.iSQL*Plus durdurup ba latma iSQL*Plus oturumunu açmadan önce iSQL*Plus uygulama sunucusu çal yor olmal d r.

ALTER DATABASE OPEN/MOUNT. yönetim. SYSOPER and SYSDBA SYSOPER özel bir veritaban yönetim rolüdür. SHUTDOWN. 3. Yönetim sekmesi 4. ALTER DATABASE BACKUP. Enterprise Manager Startup/Shutdown and Perform Recovery sayfas n gösterecektir. and RECOVER. u ad mlardan geçer: .ora dosyas nda tan mlanm t r.E er veritaban durmu ise ba lat lmas gerekir. portlar hakk nda) Ba latma ve Durdurma Ba latma veya durdurma dü melerine t klad n zda sizden hem veritaban yöneticisi. E er böyle bir durum varsa Startup/Shutdown butonuna bas n z. Ayarlar sekmesinden. Seçilen kullan c için parola belirlenir ve tamamlan r. Bu i lem için i letim sistemi kullan c s ile oturum açman z gerekmektedir. durdurma. Web taray c s ndan Database Control a SYS or SYSTEM olarak oturum aç n 2. Varsay lan olarak LISTENER olarak gelir. 6. ve durumunu görmek için: lsnrctl START [listener_name] lsnrctl STOP [listener_name] lsnrctl STATUS [listener_name] Listenerin ismi olan Listener_name listener. Show SQL k sm nda ise ba latma ve durdurma için gereken SQL ifadesini görebilirsiniz. Database hakk nda genel bilgiler alabilirsiniz. E er Listener çal yorsa Stop seçene i ile Listeneri durdurabilirsiniz. yok e er çal m yor ise Start seçene i ile ba latabilirsiniz. bak m ve veritaban yönetme sayfalar na yönlenebilirsiniz. Veritaban n Ba latma Veritaban n ba latt n zda. Create ile varolan bir kullan c ya yönetim haklar n n atanmas yla yeni bir Enterprise Manager kullan c s olu turulmu olur. Bu durumda kullan c ad ve parolas soracakt r. RESTRICTED SESSION haklar na sahiptir. STATUS komutu listener hakk nda özet ve genel bilgiler verir. ARCHIVE LOG. SYSDBA özel bir yönetim rolüdür ve system üzerinde bütün haklara sahiptir. Advanced Options dan ba latma veya durdurma modlar n gerekti i gibi de i tirebilirsiniz. Database ana sayfas Ana sayfadan performans. Veritaban üzerinde STARTUP. A a daki komutlar Listeneri ba latma. hemde i letim sistemi yöneticisi oturum bilgileri istenecektir. protokolleri. Di er database kullan c lar na yönetim eri im hakk vermek için: 1. E er SYSDBA ile ba lan rsan z sahibinin SYS oldu u ema içinde olursunuz. Listener n durumunu de i tirme Veritaban ana sayfas ndan Listener ile ilgili bilgilere de ula abilirsiniz. (Konfigürasyonu.

Instance Ba latma (NOMOUNT) Bir Instance sadece veritaban olu turma sürecince veya control files lar n tekrar olu turulmas nda NOMOUNT ad m nda ba lat l r. SMON arka plan i lemi Instance kurtar m n ba lat r. Örne in.ora PFILE parametresi de i tirilirse varsay lan STARTUP davran da de i tirilmi olur.ora . Instance ba lat l r. Normal veritaban i lemi ile herhangi mevcut bir kullan c veritaban na ba lanabilir ve belirli veri eri im i lemleri gerçekle tirebilir. Instance n ba lamas ve veritaban n n ba lanmas ve aç lmas demektir. veritaban ba lan r ancak aç lmaz. a a daki görevler için veritaban ba l olmal ama aç k olmamal d r: Data file lar yeniden isimlendirme (offline tablespace için data file lar veritaban aç k iken yeniden isimlendirilebilir. .E er o da bulunamaz ise initSID.) Online Redo Log File n ar ivleme özelli ini aktif ve deaktif etme Tüm veritaban kurtarma i lemleri gerçekle tirilebilir. Arka plan i lemleri ba lat l r. Oracle sunucu bütün data file lar n ve online redo log file lar n aç labildi ini do rular ve veritaban n n tutarl l n kontrol eder. Instance ba latma a a daki görevler ard kl ndan olu ur: $ORACLE_HOME/dbs dan ba lang ç dosyalar u s rayla okunur: lk olarak spfileSID. ayn zamanda data file lar n ve online redo log file lar n olup olmad kontrolü yap lm yor. Veritaban n açma a a daki görevlerden olu ur: Online data file lar n aç lmas Online redo log file lar n aç lmas Açmaya çal t n z veritaban nda herhangi bir data file veya online redo log file mevcut de ilse. Ama. Veritaban n durdurma I letim sisteminin bütün fiziksel yap lar n n offline yedeklerini almak için ve de i tirilmi ba lang ç parametrelerinin yeniden ba lad nda aktif olmas için veritaban durdurulur. Veritaban n ba lama a a daki görevleri içerir: Veritaban n daha önceden ba lat lm Instance ile ili kilendirme Parametre file larda belirtilen control file lar na konumlanmak veya açmak Data file lar n ve online redo log file lar n isimlerini ve durumlar n elde etmek için control file lar n okunmas . E er gerekirse. SGA bellek alan ayr l r.log file ve trace files lar aç l r. alertSID.E er bulunamaz ise spfile. Oracle sunucu hata döndürür. Veritaban n açma (OPEN) Normal veritaban i lemi demek. Veritaban n Ba lama (MOUNT) Belirli bak m i lemlerini gerçekle tirmek için.ora . Bu sonuç a amas nda.

Veritaban kapat lmaz veya unmount edilmez. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz lmaz. o anki veritaban Instance n ABORT edebilirsiniz. Not: Veritaban tutars z bir durumda iken yedek al nmas tavsiye edilmez. Tamamlanmam (uncommited) transactionlar geri al nmaz. Bir transactional durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: Bu Instance üzerinde hiç bir istemci yeni bir transaction olu turamaz. Oracle veritaban na ba l mevcut kullan c lar n n ba lant lar n kesmelerini beklemez. data file lar kapat lmaks z n sonland r l r. Arka plan i lemleri sonland r l r ve SGA bellekten silinir. Instance. SHUTDOWN ABORT E er NORMAL ve IMMEDIATE durdurma i lemleri çal maz ise.Bir Instance durdurmak için SYSOPER veya SYSDBA olarak ba lanmal ve u komutlar kullanmal s n z: SHUTDOWN [NORMAL | TRANSACTIONAL | IMMEDIATE | ABORT] Bu komut zaten Shutdown butonuna bast n zda üretilecektir. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez SHUTDOWN IMMEDIATE Immediate veritaban durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: O andaki SQL ifadelerinin Oracle taraf ndan çal t r lmas n n tamamlanmas beklenmez. Oracle sunucu durmadan sistemde ba l olan bütün kullan c lar n oturum kapatmalar n bekler. ABORT durdurma a a daki durumlar sa lar: O anda Oracle taraf ndan çal t r lan SQL ifadeleri derhal sonland r l r. Normal veritaban durdurma i lemleri a a daki durumlar sa lar: Yeni ba lant yap lamaz. Oracle Instance durdurmadan veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Oracle aktif transaction lar geri al r ve bütün ba l kullan c lar n ba lant lar n keser. SHUTDOWN TRANSACTIONAL Transactional durdurma istemcilerin çal malar n kaybetmelerini önler. Oracle sunucusu o anda veritaban na ba l olan kullan c lar n ba lant lar n kesmelerini beklemez. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. Bir sonraki yeniden ba latma Instance kurtarmas gerektirir. ve bu otomatik yap l r. . derhal durdurulur. Oracle Instance durdurmadan önce veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Bütün transaction lar bitti inde. Durdurma seçenekleri SHUTDOWN NORMAL Normal varsay lan durdurma yöntemidir. stemcinin çal maka olan transaction u bitti inde oturumu kapat l r. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz l r.

TABLESPACE. ALTER. CREATE. server parameter file kullanarak ba lang ç parametrelerinizi sunucu taraf nda diskte metin olarak tutabilir ve yönetebilirsiniz. ve RECOVER Baz mesajlar ve hatalar. Bu dosya yönetilemeyecek kadar i ip büyüyebilir.log ye sahiptir. ARCHIVE LOG. blok bozulma hatalar (ORA-1578). iyi bir performans almak için basic parametre lerini de i tirmek gerekmektedir. Bu dosya sunucu üzerinde veritaban ile birlikte ve background_dump_dest ba lang ç parametresi ile belirtilen dizinde tutulur. Oracle genelde ba lang ç parametrelerini metin olarak initialization parameter file da tutar. Ayn zamanda bu metin dosyas n n binary halide SPFILE tutulmaktad r. Geli mi parametreler uzman DBA lere veritaban n n davran n gerekti i gibi de i tirebilmeleri için ayr lm t r. Ba lang ç parametreleri 2 gruba ayr l r: temel(Basic) ve geli mi (Advanced). SHUTDOWN. 28 temel parameter vard r. çünkü varsay lan de erleri ço u durumda yeterlidir. DROP DATABASE. Ba lang ç parametrelerini görme Oracle veritaban sizin i lerinizi ve performans n z iyile tirmeniz için belli say larda ba lang ç parametresi tutar. Bu dosyalar veritaban ve instance için yap land rma parametrelerinin listesini içerir. ROLLBACK SEGMENT and the Enterprise Manager or SQL*Plus statements STARTUP. Alert file . payla lm server fonksiyonlar ve da t c süreçler ile ili kilidir. Kritik olmayan hatalar ve bilgilendirme mesajlar n da görebilirsiniz. mesajlar n ve hatalar n kronolojik loglar d r. deadlock hatalar (ORA-60) Yönetimsel SQL ifadeleri. Görüntünün otomatik yenilenmesi s ras nda gerçekle en hatalar. Ço u durumda. ve unlar içerir: Bütün iç hatalar(ORA-600). Bunlardan sadece birkaç tanesi aç kça de i tirilir. Alert loglar görme (Viewing the Alert Log) Neredeyse her veritaban alert_sid. Errors during the automatic refresh of a materialized view Enterprise Manager izleyicileri alert log tutar ve sizi kritik hatalardan haberdar eder. Dolay s yla s k s k yedek almal ve eskisilerini silmelisiniz.Ba lang ç Parametre file lar (Initialization Parameter Files) Oracle bir instance ba latmak için ya ba lang ç parametre file(initialization parameter file) lar n yada sunucu parametre file(server parameter file) lar n okumal d r. Baz durumlarda. Server parametre file larda tutulan ba lang ç parametreleri tutarl d r. . Oracle server parameter file SPFILE dinamik olarak olu turman z tavsiye eder. Veritaban alert file a yazmaya kalkt nda e er yok ise alert file yeniden olu turacakt r. parametrelerde ki de i iklikleri Instance durdurulup yeniden ba lat lana kadar korur. advanced parametre leri de i tirmek daha iyi performans sonuçlar verebilmektedir.

daneprairie. .com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www.

4 Extend Management ba l n n alt nda. Locally Managed seçene ini seçin. Locally Managed tablespace extendleri Oracle veritaban sunucusu taraf ndan verimli bir biçimde yönetilir. Bir extend ay rt ld nda veya burak ld nda Oracle sunucu data dictionarydeki uygun tablolar günceller. Dictionary managed tablespacelerin kullan m Oracle taraf ndan önerilmiyor. Bir extend tekrar kullan m için ayr ld nda yada b rak ld nda. 12 Threshold tab nda Threshold sayfas n açal m. Maksimum dosya büyüklü ünü Unlimited b rakal m. Read/Write durumu kullan c lar n tablespace yaratt ktan sonra okuma yazma yapabilmeleri içindir. 5 Type ba l alt nda permanent/sürekli seçilir. 9 Storage k sm nda Automatically extend datafile when full(Autoextend) seçilir. bir tablespace ve bir datafiledan olu ur. tablespace ve data filelar birbirleriyle yak ndan ili kili olmalar na ra men önemli farkl l klar vard r: Oracle veritaban bir veya daha fazla mant ksal depolama birimi olan tablespacelerden olu ur.Storage Structures Tablespace ve Datafilelar Veritaban . 3 Table space için bir isim yaz n. 7 Datafiles k sm nda Add seçilir. En basitinden bir Oracle veritaban . Bir veritaban n n verisi. 2 Create butonuna bas n. Fie directory ve File Size için default de erler b rakl r. 10 Storage tab na t klad m zda Create Tablespace Storage gelir. Oke basal m. E ik de erine ula ld nda bir uyar al rs n z. veritaban n n herbir tablespaceini olu turan datafilelarda tutulur. Not: E er mevcut bir tablespaceden yaratmak isterseniz Actions menusunden Create Like seçin. Böylece datafilelar tablespace eklenebilir. Yeni Bir Tablespace Yaratmak Bir tablespace olu turmak için 1 Tablespace sayfas na girin. 13 E ik de eri de belirlendikten sonra Oke basal m. Default olan bu seçenektir. 11 Bu sayfadaki tüm de erleri default kabul edelim. Tablespaceimizi locally managed kullanmal y z. 1 . Permanent tablespaceler sistem veya kullan c lar taraf ndan yarat lan kal c veritaban nesneleri olarak saklan rlar. Increment alan nda her bir datafile doldu unda ne kadar büyümesini istedi imizi belirityoruz. Tablespaceler 2 yöntem kullan larak olu turulurlar: -Locally Managed Tablespaceler: Tablespace içindeki segmentler bitmapler ile yönetilirler. Bu geriye uyumluluk içindir. Bir tablespacein en az 1 datafile olmal d r. -Dictionary Managed Tablespaceler: Extendler data dictionary taraf ndan yönetilir. Bu sayfa bo alan kullan m için bir e ik de eri belirlememizi sa lar. Tablespacede Alan Yönetimi Tablespaceler extenlerin içinde yer al rlar. 6 Status ba l alt nda Read Write seçilir. Böylece Create Tablespace sayfas na dönülür. Bunlar Oracle n çal t i letim sisteminin olu turdu u fiziksel yap lard r. Bunlar veritaban verisini tutar Oracle veritaban ndaki her tablespace bir veya daha fazla data filedan olu ur. Yeni tablespaceimizi Results k sm nda görebiliriz. Oracle sunucu bitmaplaeri bloklar n yeni durumunu gösterecek ekilde yeniler. Yada bir ba kas her biri 2 datafile içeren 3 tabelspaceden olu ur. Dictionary managed tablespace için extendleri daha aktif biçimde yönetmeniz gerekir ve takip etmek için data dictionarye ula mak gerekir. Locally Managed Tablespaceler için Depolama Locally managed tablespace içindeki extendker 2 farkl yolla sakalanabilir. Big file tablespaceleri çok büyük veritabanlar yla kullan l rlar. Bitmapin içindeki her bit blok yada blok grubuna kar l k gelir. Tablespace sayfas na dönelim ve tablespace yaratmak için onay m z verelim. Tekbir veritaban 65535 datafiledan olu abilir. 8 Add Datafile sayfas nda dosya ismi girilir.

Temporary tablespacedeki tüm extentler uniform büyüklüktedir. -Uniform: Autoallocate Extend büyüklükleri sizin belirledi iniz belirli bir büyüklükte olurlar. UNDOTBS1: Undo bilgilerini tutmak için veritaban sunucusu taraf ndan kullan lan undo tablespacidir. Tablespacede bulunan ema nesnelerinin PCTUSED. SYSAUX: System tablespacei için yard mc bir tablespacedir. Her veritaban kullan c lara kendi temporary tablespacei olarak atanm temporary tablespace e sahiptir. Kullan c hesab yarat ld nda e er belirlenmi bir tablespace yoksa Oracle kullan c ya bu tablespacei atar. Veritaban tablespaceleri için default thresholdu seçebilirsiniz veya mevcut tablespacein Warning ve Critical sahalar n belirleyebiliriz. Locally managed tablespaceler için segment alan yönetimi -Otomatik: Oracle segmentlerin bo alanlar n yönetmek için bitmap kullan l r.taban için kullan lan threshold miktar ayarlan r. TABLESPACE_MIGRATE_TO_LOCAL Logging Tablespacedeki nesnelere de i iklikler yapt n zda de i iklikler redo streame kaydedilirç bu redo stream bellekte ba lar. Default büyüklük 1mbdir. DBMS_SPACE_ADMIN. Örne in çal ma alan n s ralamak için kullan l r. USERS: Bu tablespace kal c /sürekli kullan c nesneleri ve verileri için kullan lan tablespacedir. Data blokta olu an daha az veya daha çok alan yani yeni bir durum bitmapde gösterilir. Bu tip bo alan yönetimi otomatik segment yönetimi olarak adland rl r. çünkü data dictioaray içindeki bilgiler güncellenmez. Thresholds Threshold tab nda mevcut ver. -Manual: Segmentler dahilinde bo alanlar yönetmek için bo listelerin kullan lmas d r. Bo alanlar n birle tirilmesi gereksinimini gözard eder. tablespacedeki nesneler herhangi bir hata durumunda kurtar lamazlar. Tüm bunlar SYS emas nda bulunur ve SYS kullan c s taraf ndan eri ilir yada gerekli yetkilere sahip yönetici kullan c larca. Bitmaplar büyütmek için yap lan de i iklikler undo bilgisi yaratmaz. Bo listeler sat r eklemek için uygun bo alana sahip data bloklar n n listesidir. 2 . Tablespace içindeki extenlerin büyüklükleri sistem taraf ndan belirlenir. Bir bitmap sat r eklemek için uygun olan bo alan miktar na ba l olarak her data blo un ve segmentin durumunu gösterir. Yerel yönetilen tablespaceler data dictionary tablolar nda bo alanlar tutmazlar. Her Oracle Databse 10g veya daha yüksek seviyeli veritaban SYSAUX tablespaceini kullanmal d r. Extendler yerel yönetildi inde kom u bo alanlar otomatik olarak izlenir. Bitmap bo alanlar n otomatik olarak Oracle taraf ndan yönetilmesini sa lar. Daha Önceden Yüklenmi Veritaban ndaki Tablespaceler Daha önceden konfigüre edilmi veritaban n zda bulunan tablespaceler SYSTEM: System tablespacei Oracle veritaban sunucusu taraf ndan veritaban n yönetmek için kullan l rç Data dictionary ve tablolarla beraber veritaban hakk ndaki yönetimsel bilgileri de içerir.-Otomatik: Autoallocate olarak da adland r l r. TEMP: Bu tablespace geçici tablolar ve SQL komutlar çal t r rken olu an indeksleri tutar. bu tablolardaki çeki meyi azalt r. Her veritaban n n veritaban yarat l rken undo tablespace olmal d r. SYSTEM tablespaceini kullanan bile enler ve ürünler veya Oracle n daha önceki sürümlerindeki sahip olduklar tablolar imdi SYSAUX tablespaceini kullan yorlar.(baz durumlarda archive log dosyalar na da yaz l r) Bu prosessi kapatabilirsiniz. Sisteme ait olmayan kullan c lar taraf ndan yarat lan tüm nesneler için USER tablespacei default tablespacedir. Default temporary tablespace TEMP tablespaceidir. Eger loggingi kapatt ysan z. Online redo log dosyalar na yaz l r. Temporary tablespaceler için otomatik seçene ini kullanmamal s n z. (tabelspace kota bilgileri hariç) Not: E er data dictionary managed tablespaceleriniz varsa ve locally managede döndürmek istiyorsan z. Bu tip bo luk yönetimi manuel segment space management olarak adland r l r. Extent büyüklü ünü siz belirleyemezsiniz. Undo tablespaceler için uniform uygulanmaz. Yerel yönetilen extentlerin büyüklükleri sistem taraf ndan otomatik olarak alg lan r. Locally managed tablespacelerin avantajlar : Locally managed tablespaceler dictionary managed tablespacelere göre avantajlar vard r: Yerel yönetim tekrarl alan yönetim operasyonlar n önler. FREELIST ve FREELIST GROUPS depolama parametrelerini belirmek ve ayarlamak gerekmektedir.

E er veritaban n z NOARCHIEVELOG modda çal yorsa tablespacei immediate offline yapamazs n z. -Generate DDL: Tablespacei olu turan DDL komutlar n olu turur. Offline yaparken seçenekleriniz vard r. -Offline: Online bir tablespacei offline yapabilirsiniz. Disable Thresholds: Tablespace için alan kullan m uyar lar n kapat r. Tablespace e yeni bir datafile eklemek için Add butonuna bas n Add Datafile sayfas ndaki bilgiler doldurulur. SYSTEM ve SYSAUX tablespaceini readonly yapamazs n z. Tablespace read-only modda online olabilir. ancak daha fazla DMl komutuna (tablespacedeki de i mi bloklar olu turan tarnsaction n rollback hariç) izin verilmez. edit denir. Bu bir text dosyas na kopyalayarak daha sonra gerekli durumlarda kullan labilir. Tablespace ile Yapabileceklerimiz Actions menusunu kullanarak tablespaceiniz için pekçok i yapabilirsiniz. -Reorganize: Reorganization sihirbaz n ba lat r. Oracle daha önceden offline olmam data filelar al r ve checkpointle i aretler. Mevcut transaction n tamamlanmas na izin verir ancak yeni bir DML veya yazma i lemi ba latmaz. sistem de i ikliklere göre tablespaceinizi de i tirebilirsiniz. Tablespacei daha büyük veya daha küçük yapabilirsiniz. -Place Online: E er tablespace offlinesa online hale getirilir. Normal: Tablespace e er tablespacein hiçbir datafile nda hata durumu yoksa normal biçimde offline yap l r. Edit datafile sayfas nda datafile n büyüklü ünü de i tirebilirsiniz. Temporary: :Tablespacein bir veya daha fazla dosyas nda hata durumu varsa tablespace geçici oalrak offline yap l r. E er dosyalar offline de ilse fakat temporary kelimesini kullan yorsan z. Tablespacei De i tirmek Tablespacei yaratt ktan sonra.EXAMPLE: Bu tablespace veritaban yarat l rken yüklenen örnek emalar içerir. -Create Like: Ba ka bir tablespacei ablon olarak kullanarak ba ka bir tablespace yarat r. Veritaban n n kalan aç kt r ve kullan c lar verilere eri ebilir. Use default Thresholds: Mevcut ayarlar kullan r. -Add Datafile: Tablespace e Datafile ekleyerek daha büyük bir tablespace olu turulur. 3 . E er datafile dosyada kullan lan alandan daha küçük yaparsan z ORA 03297 hatas n al rs n z Storage Options: Tablespacein hatalar saklama davran n de i tirmek için Storage a t klay n Thresholds: Tablespace için uyar ve kritik kullan lan alan miktar n de i tirebilirsiniz. Immediate derseniz. -Make Locally Managed: E er var olan tablespaceiniz dictionary managed ise bunu locally managede çevirir. geri yükleme tablespacein önce online duruma getirilmesini ister. Immediate: Table space offline durumuna hemen al nabilir ancak Oracle datafilelara checkpoint koymaz. Specify Thresholds: Belirli bir tablespace için thresholdlar ayarlayabilmemizi sa lar. -Make Writable: DML ve di er yazma i lemlerine izin verir. -Read Only: Tablespace ba lant da read-only moddo olmas için read only belirtilir. Böylece veritaban n n bu k sm geçici olarak kullan ma kapan r. Bu syntax geriye uyumluluk için bulunmaktad r. -Show dependencies: Tablespaceimizin ba l oldu u nesneleri yada nesnelerin ba l oldu u tablespacei gösterir. Tablespacein tipine göre -Read/Write: Tablespace e yaz labilir ve okunabilir. Bu i lem tablespace nesneleri en fazla kullan ma ula madan önce yap lmal d r. Oracle tüm datafilelar için bir checkpoint al r ve offline yapar. geri yükleme s ras nda tablespacei online yapmam za gerek yoktur. -Change Size: Mevcut tablespacein büyüklü ünü datafile ekleyerek yada mevcut datafile n büyüklü ünü de i tirerek de i tirebilirsiniz. ForRecover: Bu ayar uygun görülmemektedir. Durumunu de i tirmek için : Bir tablespace 3 de i ik durumdan biri olabilir. Bu durumda mevcut transactionlar bitirilir. -Make Read Only: Tablespacee tüm yazma i lemlerini durdurur. Mevcut datafile n büyüklü ü de i tirmek için Datafiles k sm ndaki datafile seçilir. Örnek emalar örneklerimiz için ortak bir platform sa lar. Böylece tablespacedki nesnelerin yerlerini de i tirebilirsiniz. Yeniden isimlendirmek için yeni bir isim vererek onaylar z.

E er Oracle data filelar tablespacei silerken silmesi için ayarlamazsan z. Mesela SYSTEM tablespaceini offline yapamazsan z yada undo tablespacei readonly yap lamaz. Tablespace Bilgisini Görmek Özelliklerini görmek istedi iniz tablespace t klay n. Not: tüm bu i lemler tüm tablesoaceler için uygun de ildir. View tablespace sayfas nda alter tablespace seçene i ile tablespacei de i tirebilirsiniz Tablespacei ve data file sorgulamak için Tablespace bilgisi: -DBA_TABLESPACES V$TABLESPACE Datafile bilgisi DBA_DATA_FILES -V$DATAFILE Temp file Bilgisi DBA_TEMP_FILES -V$TEMPFILE 4 . Tablespace silinmez sadece eri ilmez. çindeki aktif olan tablespacei yok edemezsiniz. Seçilen tablespacein tipine göre baz i lemler yap lamaz. sterseniz Oracle n i letim sistemi dosyalar n (datafiles) silebilmesi için ayarlar yapabilirsiniz. daha sonra i letim sisteminize bu dosyalar silmesini söylemelisiniz. Tablespace seviyesinde bu öneri tablespacedeki her segment için üretilir. Dropping Tablespace Tablespace ve içindekileri(segmentleri) e er tablespace ve içindekilere daha fazla gereksinim duymuyorsak yok edebiliriz. nesnenin alan bölümlemeye ba l olarak geri alma için uygun alanlara sahip olup olmad n anlamada yard mc olur. -Take offline: E er tablespace onlinesa bu tablespacei offline yapar. Bir tablespacei yok edebilmek için DROP TABLESPACE sistem yetkisine sahip olmal s n z. Örne in eger bir tablespacede ki bir tablo bir kullan c taraf ndan kullan l yorsa veya commit edilmemi transaction için rollback durumundaki undo verileri tablespacedeyse tablespacei yok edemezsiniz. Bir tablespacei yok etti inizde veritaban yla ili kili control filelara olan pointerlar kald r r.-Run Segment Advisor: Segment Advisor.

This document was created with Win2PDF available at http://www.com.daneprairie. . The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.

Oracle10g de her bir veritaban kullan c s n n unlara sahip olmas gerekmektedir: E siz bir kullan c ad olmal d r. Create dü mesi ile yeni bir kullan c olu turulur. geçerlilik zaman . Bir yetkilendirme metodu olmal d r. e er bu profili kullanan bir kullan c bireysel oturumunda 10 dakikadan daha fazla zamanda i lemciyi kullan rsa. ama kullan c n n bütün oturumunu etkilemez. 2. Profiller yöneticinin a a daki sistem kaynaklar n kontrol etmesine müsaade eder: lemc: lemci kayna oturum ba na ve ça r ba na olarak k s tland r labilir. özel karakterler içeremez ve bir harf ile ba lamal d r. hata al r ve oturumu kapal t r demektir: ORA-02392: exceeded session limit on CPU usage. RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi FALSE verilir ise k s tlamalar yok say l r. Mesela kullan c s ralama yaparken kulland geçici nesneleri buraya atabilir. Ço u sistemlerde. parmak izi. E er kullan c nesnelerini olu turabilece i bir tablespace belirtmez ise varsay lan olarak bir tablespace atan r. instance ve veritaban kullan m nda ki kaynak limitlerine verilen isimdir. Profil için k s tlamalar aç kça belirtilmelidir. silinebilir ve güncellenebilir. komut sonland r l r ve kullan c hata mesaj al r: ORA-02393: exceeded call limit on CPU usage . Profil ayn zamanda kullan c parola k s tlamas d r(parola uzunlu u. E er i lemci ça r ba na k s tlanm sa ve kullan c bu s n r a m ise. her bir veritaban kullan c s n n kendi kullan c hesab vard r. Kullan c olu turma Oracle Enterprise Manager mevcut veritaban na eri ime izni olan kullan c lar yönetmenize olanak verir. Her bir kullan c bir profile atan r ve sadece tek profile ait olabilir. Ama Oracle10g fiziksel özelliklerine göre (retina. ). Kullan c olu turulabilir. Profil RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi TRUE yap lmad kça k s tlamaya maruz b rak lamaz. . Profiller ve kullan c lar Profiller. Administration -> Security -> Users. lemci/Oturum k s tlamas n n 1000 olmas demek. 3. En genel kullan mda olan yetkilendirme metodu Parola d r. Geçici i lerini yapabilece i bir tablespace olmal d r. Bir kullan c profili olmal . Kullan c ad 30 karakteri geçemez.) yetkilendirmeyi de desteklemektedir. Bu sayfada mevcut veritaban kullan c lar listelenmektedir. you are being logged off Ça r ba na k s tlama da ayn eydir. Veritaban ana sayfas na geliniz.Veritaban Kullan c Hesaplar Bir kullan c n n veritaban na eri ebilmesi için kullan c n n geçerli bir kullan c hesab n n olmas ve ba ar l bir ekilde do rulanmas gerekmektedir. Varsay lan bir tablespace olmal d r. Sadece bir komutun veya ça r n n (sistem ça r s veya veritaban komutu) çok fazla i lemci harcamas na bakar. Bir veritaban kullan c s olu turmak için: 1... Baz lar nda ise birçok kullan c genel bir kullan c hesab n payla maktad r.

Bu yöntemi kullan rsan z OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresini ayarlaman z gerekmektedir. kullan c olu turuldu unda ona geçici bir parola atan r ve süresi doldurulur. parmak izi. Global: Oracle Geli mi Güvenlik özelli i ile kullan c lar n çe itli fiziksel özellikleri ile yetkilendirmeye müsaade eder. Not: OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresi ço u i letim sisteminde büyük küçük harfe duyarl d r. Kullan c olu turdu unuzda ilk olarak bir yetkilendirme yöntemi belirlemelisiniz. Mevcut oturumlar: Veritaban kullan c s n n ayn anda kaç tane oturum açabilece inin say s d r. Oracle OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresinin tan mlad ön eki kullan c lar n i letim sistemi kullan c s n n hesap isminin ba na ekler.Network/Bellek: Her veritaban oturumu sistem belle ini harcar. Parola: Oracle veritaban nda bir kullan c yetkilendirme yöntemidir. veriyi. (E er kullan c yerel sunucuda oturum açmam ise network kaynaklar n da kullan r. Yetkilendirme yap ld ktan sonra. Bo Zaman: Kullan c oturumunun otomatik olarak sonland r lmadan önce bo kalabilece i zaman. Özel SGA: S ralama gibi özel i lemlerin harcayaca SGA alan n k s tlar. Mesela. Okuma/Oturum Ba na ve Okuma/Ça r Ba na hem bellekten hem de diskten toplam okuma say s n belirtir. Disk G/Ç: Kullan c n n oturum ba na veya ça r ba na okuyabilece i veri miktar n k s tlar. Sadece kullan c hiçbir i yapmad nda bo kald zamand r. Bu varsay lan kullan c i lemlerini etkilemez. Kullan c lar Yetkilendirme Yetkilendirme demek. Kullan c ya i letim sistemi harici kullan c ad ve parolas belirtilmeden sistemde oturum açabilmeyi sa lar. (Retina. Bu k s tlama sadece oturumlar n payla lm sunucu kulland klar nda etkilidir. yetkilendirme i lemi tüm eri ime veya gerekiyorsa k s tl eri ime ve i yap labilmesine müsaade eder. kayna veya uygulamalar kullanmak isteyen birinin do rulanmas demektir. ) . Bu parametrenin varsay lan de eri OPS$ d r. Bunun da anlam kullan c sistemde ilk oturum açt nda parolas n de i tirmesi gereklili idir. Bu tip yetkilendirmede oturum açmak için veritaban parolas kullan lmaz.) Ba lant Zaman : Kullan c n n oturumunun otomatik olarak sonland r lmas için geçmesi gereken süre. Harici: letim sistemi taraf ndan yetkilendirmedir. Sonraki i lemleri için geçerli bir kimlik oldu u kan tlan r. Bir kullan c Oracle a ba lanmaya çal t nda Oracle ön ekli kullan c ad ile veritaban nda ki kullan c ad n kar la t r r. OS_AUTHENT_PREFIX öyle oldu unu varsayal m: OS_AUTHENT_PREFIX=OPS$ E er tsmith ad nda ki kullan c Oracle veritaban na i letim sistemi hesab yla ba lan r ve i letim sistemi taraf ndan yetkilendirilir ise Oracle OPS$tsmith veritaban kullan c s na kar l k gelen kay t var m yok mu diye kontrol eder.

seri. emalar üzerinde çapraz yetki demektir. bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u nesnelerin birle imidir. fonksiyon veya paket gibi belirli nesne üzerinde özel i lemler yapma izni verir. Database Control otomatik olarak. yordam. Nesne Yetkisi: Nesne yetkisi kullan c ya. Mesela index olu turma veya SELECT sorgusunda ORDER BY ifadesini kullan rken geçici tablespace kullan l r. 100 farkl sistem yetkisi bulunmaktad r. Bir kullan c sadece kendisiyle ayn isimde olan ema ile ili kilendirilebilir. Java ve PL/SQL depolanm kodlar n içerir. Yetkiler iki kategoriye ayr lmaktad r: Sistem Yetkisi: Her bir sistem yetkisi kullan c ya veritaban üzerinde belirli i lemleri yerine getirebilme olana verir. ema nesneleri. ema üzerinde her türlü yetkiye sahiptir ve di er kullan c lar n bu nesneleri kullanmalar na izin verebilir. Geçici tablespace ise herhangi bir s ralama i leminin gerçekle ti i yerdir. Sistem Yetkileri Sistem yetkisi vermek için. Nesne yetkisi nesnenin sahibi taraf ndan ve yönetici taraf ndan verilebilir. Checklist for Creating Users Bir kullan c olu turmak için. bu nedenle kullan c ad ve ema ad birbirinin yerine kullan labilir. Sistem yetkisi yönetici taraf ndan verilebilir. Mesela . Not: Varsay lan ve geçici tablespace leri veritaban seviyesinde tan mlamak mümkündür. yönetici bir profil atamal . kullan c olu turuldu unda herhangi bir yetki verilmez. Mesela tablespace olu turabilme bir sistem yetkisidir. tablo. Yeni kullan c lar n durumlar varsay lan olarak serbest yap l r. Veritaban Kullan c lar ve emalar ema. ANY ifadesi ile yetki vermek. Bir kullan c olu turuldu unda onunla ayn isimde ve ona ait olan emas da olu turulur. Buna ra men kullan c n n herhangi bir tablespace de kotas yok ise nesne olu turamayacak. Kilitli olmas demek sistemde oturum açamamas demektir. indexleri. Özel bir izin olmadan kullan c sadece kendi nesnelerine eri ebilir. bu da veritaban nda herhangi bir i lem yapamayaca anlam na gelir. eman n sahibi. Bu hesaplar mutlaka kilitli olmal d r. bir yetkilendirme metodu seçmeli. System Privileges ba lant s na t klay n.Varsay lan ve Geçici Tablespace. Varsay lan olarak. belirli tipteki SQL ifadelerini çal t rabilmek veya ba ka kullan c lar n nesnelerine ula abilmektir. görünümleri. tabloyu. Ayn ema içindeki nesneler farkl tablespacelerde olabilirler ve bir tablespace farkl emalardan nesneleri bar nd rabilir. Bir tablespace ile ema aras nda bir ili ki yoktur. görünüm. ema nesneleri özellikle belirtilmediyse kullan c n n varsay lan tablespace inde olu turulur. Bir kullan c olu turuldu unda kilitli ve serbest durumlar na sahiptir. E er siz belirtmez iseniz sistem tan ml geçici tablespace kullan l r. uygun yetkileri seçin ve onaylay n. ve bir tablespace atamal . ve Kiliteme Varsay lan tablespace e er bir tablespace belirtilmemi se nesnelerin olu turuldu u yerdir. Baz kullan c lar kullan c n n veritaban nda oturum açmalar için de il de sadece ema olu turmas için olu turulur. ema sahibi olan kullan c ile ayn ada sahiptir. yani kullan c bu hesapla oturum açamamal . veritaban na ba lanmas na ve baz nesneleri olu turabilmesine müsaade eden baz yetkileri verir. Yetkiler Yetki.

Sonra uygun yetkiyi listeden seçiniz ve ekleyiniz Kullan c lara kota verme Kota tablespace içinde belirlenen yer miktar d r.object ile de verilebilir. Bu yetki verilirken dikkatli olunmal . Kullan c ya bir tablespace içinde kota vermenin 3 yolu var: S n rs z: Kullan c n n tablespace içinde mümkün oldu u kadar alan kullanabilmesine müsaade eder. Vermek istedi iniz nesne yetki tipini seçiniz. Baz sistem yetkileri genelde sadece yöneticilere verilir: KISITLI OTURUM: Bu yetki kullan c ya veritaban k s tl modda aç k olsa bile oturum açabilme imkan verir. ). DROP ANY object: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesneleri silebilme yetkisi verir. SYSTEM ve SYSAUX içerir. MANAGE. ba latma. Bu kullan c ya bu kadar yerin tahsis edilece i anlam na gelmez. ALTER DATABASE ve ALTER SYSTEM: Yönetici olmayanlar n veritaban veya Instance de i tirmesine izin verilmemelidir. EXEMPT ACCESS POLICY: Bu yetki kullan c ya tabloda veya görünümlerdeki güvenlik fonksiyonlar atlamas n sa lar. MB.CREATE TABLE yetkisi kullan c ya verildi inde. Güvenlik önlemi. . DROP. Kullan c lar n kendilerine atanan geçici ve undo tablespacelerinde kotaya ihtiyac yoktur. kodun bulundu u i letim sistemi dizini sanal Oracle dizinine ba lanm olmal d r. Nesne Yetkileri Nesne yetkisi vermek Object Privileges ba lant s ndan yap labilir. Ya da bu i i username. Benzer olarak. GRANT ANY OBJECT PRIVILEGE: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesne üzerine di er kullan c lara yetki verebilmesine izin verir. CREATE ANY DIRECTORY: Oracle geli tiricilere PL/SQL içinden harici kod (C kütüphanesi) ça rabilmelerine izin verir. sadece SYS ve SYSTEM kullan c lar SYSTEM veya SYSAUX tablespace üzerinde nesne olu turabilmelidir. Add Buton ile yetkiyi ekleyiniz. ALTER TABLESPACE: Yönetici olmayan kullan c lar genellikle tablespaceleri kontrol edememelidir. De er: Kullan c ya verilen kotan n say sal ifadesidir. CREATE. Yani tablespace içinde bu kadar yer yok ise kullan c kotas kadar yer kullanamayacakt r. Kullan c lara SYSTEM ve SYSAUX tablespace inde kota vermemelisiniz.(KB. SYSDBA ve SYSOPER: Bu yetkiler kullan c ya veritaban n durdurma. UNLIMITED TABLESPACE sistem yetkisi: Bu sistem yetkisi bütün bireysel tablespace kotalar n n üzerine yazar ve kullan c ya tüm tablespace ler üzerinde s n rs z kota verir. SELECT ANY TABLE yetkisi kullan c ya di erlerinin tablolar n da sorgulayabilme yetkisi verir. kurtarma ve di er yönetimsel görevleri yapabilme yetkisi verir. kullan c sadece kendi emas içinde olu turabilir. Admin Option dü mesini seçmek bu kullan c n n bu yetkiyi yönetebilmesine ve di er kullan c lara sistem yetkisi olarak verebilmesini sa lar. Sistem yetkilerini vermeden önce güvenlik gereksinimlerini dü ünmek gereklidir. Varsay lan olarak kullan c lar n herhangi bir tablespace de kotas olmamaktad r. CREATE ANY DIRECTORY yetkisi ile kullan c güvensiz kodlar ça rabilmektedir.

Bir rol kendisine verilen kullan c için aktif veya de-aktif edilebilir. HR_MGR rolünün ise employees tablosu üzerinde ve HR_CLERK rolü üzerinde DELETE ve INSERT yetkileri vard r. Yetki eri ilebilirli ini seçme Roller yetkileri geçici olarak kapat p açmak için aktif veya de-aktif edilebilir.Kullan c lara Rol atama Rol. Rollerin sahibi yoktur. kendisine verilen tüm yetkileri içerir. Bir sürü yetkiyi kullan c ya vermektense yetkileri rollere verip. Ve art k employees tablosunda select. Rol. letim sistemi yoluyla yetkilendirme Veritaban nda rollerin kullan c lara atanmas için i letim sistemi komutlar veya hizmetleri kullan labilir. Ve burada hata yapma olas l çok yüksektir. DBA rolü neredeyse bütün yetkileri içerir ve yönetici olmayan kullan c lara verilmemelidir. Rol Özellikleri Yetkiler rollere verilebilir ve rolden geri al nabilir. Varsay lan olarak Enterprise Manager otomatik olarak kullan c lara veritaban na ba lanma ve kendi emalar nda veritaban nesneleri olu turabilmelerine izin verir. delete. daha sonra rolleri kullan c lara vermek daha iyi. SELECT_CATALOG_ROLE veri sözlü ü görünümlerine ve paketlerine eri im için kullan l r. herhangi bir ema ya ait de ildir. Rollerin Faydalar Daha kolay yetki yönetimi Yetkilerin yönetimini kolayla t rmak için rol kullan l r. insert ve update i lemlerini yerine getirebilir. kullan c lara veya di er rollere verilebilecek yetkiler toplulu udur. Rolün aktif edilmesi için parola gerekmektedir. Yukar da ki örne e göre. Dinamik yetki yönetimi Bir rol ile ili kilendirilen bir yetki güncellendi inde kendisine verilen bütün kullan c lar için derhal de i tirilmeli güncellenmelidir ve bu otomatik yap l r. Roller e er sistem yetkileri ise kullan c lara verilebilen ve onlardan geri al nabilir. Roller Ço u sistemde her kullan c ya gerekli yetkileri vermek çok zaman almaktad r. Yöneticiye HR_MGR rolü verilmi tir. HR_CLERK rolünün employees tablosunda SELECT ve UPDATE yetkisi vard r. Bir rolü aktif etme kullan c ya o rolün verilip verilmedi ini do rulamak içinde kullan labilir. Orace roller ile yetkileri kolayca kontrol ve yönetim imkan sunuyor. Role yetkiler ekleyebilir ve rolü bir kullan c ya atayabilirsiniz. Rolleri veritaban yetkilerini yönetebilmek için kullanabilirsiniz. . Veritaban içinde yetkilerin daha kolay yönetimi için tasarlanm t r. Rol birbiriyle ili kili yetkiler toplulu una verilen isimdir. Önceden tan mlanm roller Baz roller otomatik olarak veritaban olu turma scriptini çal t rd n zda tan mlan r. Roller hem sistem hem de nesne yetkileri içerebilir. CONNECT yetkisi Enterprise Manager ile olu turulan her bir kullan c ya otomatik olarak verilir. Dolay s yla güvenli i geli tirir. Kullan c rolü aktif edebilir ve kullanabilir.

Güvenlik rolleri Roller varsay lan olarak genelde aktif olurlar. Bu yetkileri Oracle destek asistan olmadan de i tirmeyin. E er bir rol kullan c ya verilmi se kullan c bu roldeki yetkileri kullanabilir. .Fonksiyonel roller Bu roller baz özel fonksiyonlar yönetebilmeniz için fonsiyonalite kuruldu unda olu turulur. XDBADMIN XML veritaban n yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Örne in. Rol için ilave yetkilendirme NONE gelir. gibi do rulu u kontrol edilmesi gereken ihtiyaçlar kontrol eder. PL/SQL yordam kullan c n n network adresi. Art k kullan c bu yetkileri kullanmadan rolü aktif etmelidir. Sadece PL/SQL yordamlar do ru bir ekilde çal t r ld nda güvenli uygulama rolleri olu turma aktif edilir. HS_ADMIN_ROLE heterojen hizmetleri yönetmek için gerekli yetkileri içerir. zaman. program hangi kullan c n n çal t rd . Rol bir kullan c ya verilmi se. DEFAULT check box kald r l r. AQ_ADMINISTRATOR_ROLE geli mi kuyruklamay yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Ama istenirse ilave yetkilendirme ayarlanabilir. Rolü non-default yapma. Çünkü yanl l kla gerekli bir fonksiyonu de-aktif edebilirsiniz.

. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www.com.daneprairie.

Bir SQL komutundaki isimler büyük harfle çevrilirler. Veri sözlü ünü read-only kullanabilirsiniz. Oracle veritaban n n tam bir kurulumu s ras nda. emaya sahip olan kullan c yla ayn ada sahiptir. OE: Order Entry emas orta seviyede karma kl a sahiptir. Örnek emalar Oracle örnekleri için ortak bir platform sa lar. indeksler gibi yap lar bulundururlar. çekirdek veritaban yla beraber örnek emalar otomatik olarak yüklenir. emalar Bir veritaban yarattt n zda belirli emalar veritaban yla beraber yarat l r.) ve @ i areti içerebilirler. Linklerden birini t klad ktan sonar Result sayfas görüntülenir. dolar($) ve diyez (#) i aretini içerebilir. HR: Human Resources ana ba l klar içeren basit bir emad r. PM: Product media emas multimedia veri tiplerine ayr lm t r. . ema. Bunu yapt n zda isimlendirme kurallar ndan baz lar na uyman z gerekmez. SYSTEM emas nda herhangi bir ek nesne yaratmamal s n z. Search k sm nda belirli bir nesneyi aramak için ema ismini ve nesne ismini girebilirsiniz. SYSTEM emas : Yönetimsel bilgileri içeren tablolar ve viewlar ve de i ik Oracle araçlar nca kullan lan içsel tablolar ve viewlar içerir. ema nesneleri direct olarak veritaban verilerini gösteren mant ksal yap lard r. Veritaban linkleri periyot(. OC(Online Catalog) alt emas nda OE emas nda bulunan nesne ili kisel veritaban nesnelerinin toplulu udur. Ayn emalar içindeki nesneler farkl tablespacelerde bulunabilirler ve bir tablespace de i ik emalardan nesneleri tutabilir. Enterprise Manager kulland n zda veri sözlü üne viewlar üzerinden ula rs n z. OE emas nda çok say da veri tipi mevcuttur. Bunlardan 2 tanesi önemlidir: SYS emas : Veritaban n n veri sözlü ünü olu turan tüm temel tablolar ve viewlar SYS emas n n içinde yarat l r. ema nesneleri tablolar. Karma kl klar na ba l olarak farkl emalar bulunur. SH: Sales History emas büyük miktarlarda veri gerektiren örnekler için kullan l r. QS: Queued Shipping emas Oracle Advanced Ouerying özelliklerini göstermek için kullan lan emalar kümesidir. Veri sözlü ü kullan c lar ema nesneleri ve depolama yap lar hakk nda bilgileri içerir. ema Nesnelerine Eri mek Database Administration sayfas ndan Schema k sm nda ema nesnelerine kolayca eri ebilirsiniz.SYS emas ndaki nesneler herhangi bir kullan c veya veritaban taraf ndan de i tirilmemelidir ve SYS kullan c s n n emas nda hiç kimse bir tablo yaratmamal d r. Veritaban Nesnelerini simlendirmek Veritaban ndaki bir nesneyi isimlendirirken ismi çift t rnak i areti ile çevreleyebilirsiniz. Veri sözlü ü veritaban yarat ld zaman SYSTEM tablespaceinde yarat l r ve DDL komutu çal t r ld nda Oracle veritaban sunucusu taraf ndan güncellenir. Veri sözlü ü Oracle veritaban n tan mlayan tablolar toplulu udur. Bu önerilmez çünkü e er bir ismi bir çift t rnak kullanarak isimlendirirseniz hep böyle kullanman z gerekir. Not: tablespace ve emalar aras nda bir ili ki yoktur.ema Nedir? ema belirli bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u veritaban nesneleridir. Çift t rnak içine al nmayan isimler veritabn n z n karakter kümesinde bulunan alfanümerikkarakterleri ve altçizgi. Çift t rnak ile isimlendirilmemi isimler büyük harfle tutulur ve case sensitive de ildirler. viewlar.

Maksimum büyüklü ü 2000 byted r. Precision 1 den 38 e . DATE: Saniyeye kadar zaman ve tarihi tutar. BLOB: Binary large object CLOB:Tekbir byte veya çoklu byte karakterleri içeren character large object . Bir prosedür veya fonksiyon yaratt n zda her eleman n veri tipini tan mlamal s n z. Yani farkl emalardaki 2 tablo farkl isim alan ndad r ve ayn isimde olabilirler. Nesneyi yerle tirdikten sonra Oracle yap lmas istenen i lemi gerçekle tirir.(binary precision p bulunur) Default precision 126 binarydir veya decimal 38dir. ayn ema içindeki bir tablo ve view ayn ismi ta yamazlar. Oracle veritaban n sahip oldu u veri tipleri: CHAR: Byte büyüklü ündeki sabit uzunluktaki karakter verileri içindir. VARCHAR2 için uzunluk belirtmelisiniz. Veritaban n yarat rken ulusal karakter setini tan mlamal s n z. SQL sorgusunda bir nesne ça rd m z zaman. NVARCHAR2 (length): Unicode veri tipindedir. NCHAR sutununa sahip bir tablo yaratt n zda sütun uzunlu unu karakter olarak tan mlamal s n z. De i ken büyüklüklü veya sabit büyüklüklü karakter kümeleri desteklenir. NCHAR tipine benzer. Bu veri tipleri alabilecekleri belirli de erlere sahiptirler. VARCHAR2: Maksimum büyüklü ü byte veya karakter olan de i ken uzunluktaki karakter stringidir. Tablolardaki Veri Tiplerini Tan mlamak Bir tablo yaratt n zda her sutuna ait veri tipini tan mlamal s n z. E er sütun uzunlu undan daha k sa bir de er girlirse Oracle uzunlu u bo lujklarla tamamlar. Maksimum 2000 byte. Veritaban ndaki her ema içerdi i nesneler için kendi isimalan na sahiptir. ROWID: Tablodaki sat r n unique adresini gösteren 64 taban nda string bir de erdir. Maksimum büyüklük 2000 bytet r. ay ve gün de erlerini ayn zamanda saat. Maksimum büyüklü ü 4000 byted r. NCHAR veritaban karater kümesi kullan l r. FLOAT: ANSI veri tipidir. maksimum uzunlu u 4000 byted r ve bo luklarla tamamlanmaz.(p. . FLOAT veri tipi kayan noktal say d r. Tablolar ve viewlar ayn isimalan nda oldu u için. Bu yüzden ayn emadaki tablo ve indeksler ayn isimde olabilirler. LONG: De i ken uzunluktaki karakter verilerinin uzunlu u 2GB veya 231-1byet olabilir. ema Nesnelerinin simalanlar Oracle veritaban ema nesnelerinin referanslar n çözmek için isimalanlar kullan r. Ancak tablolar ve indeksler farkl isim alan nda bulunurlar. INTEGER:Bu NUMBER veri tipine e ittir. LONG RAW: Raw binary verinin de i ken uzunlu u 2GB kadar olabilir. RAW(size): Raw binary veri uzunlu u byte büyüklü ündedir.0) NCHAR(length): NCHAR veri tipi Unicode veri tpidir. Maksimum büyüklü ü 4000byed r. scale ise -84ten 127e de i ir. Oracle SQL komutunun içeri ine göre nesneyi uygun isimalan na yerle tirir.Çift t rnak içine al nan isimler herhangi bir karakter yada noktalama i areti içerebilir. NUMBER: Scale s ve precision p k s mlar ndan olu ur. UROWID: Indeks kullan lan tablolarda sat rlar n mant ksal adresini gösteren 64 taban ndaki stringdir. Default ve minimum 1 byte. NCHAR alan na CHAR bir de er yerle tirebilirsiniz tam tersi gerçekle mez. Ancak hem çift t rna a al nan isimler hem de al nmayan isimler çift çift t rnak i areti içermemelidir. TIMESTAMP: Y l. dakika saniye de erlerini tutar. E er istenen nesne için uygun bir isimalan bulunamazsa Oracle hata dönürür. ROWID pseudo sütunu ile döndürülür. RAW de eri için bir büyüklük belirtmelisiniz.

PRIMARY KEY 2 durumu garanti eder: . Güncelleme mesaj görülür. . Heap Organized Continue butonun bas larak kabul edilir. 3 Create e bas l r. 8 Sütun k sm nda sütun ad ve veri tipi girilir. ema penceresi belirir.Tablo Yaratmak ve De i tirmek Tablolar. Bir veya daha fazla sütunun de erleri tekil tan mlay c olul tururlar. NOT NULL k s t bir sütunun null de eri almamas d r.Belirtilen sütun veya sütunlardaki de erle ba ka bir sat rda tekarar edilemez. PRIMARY KEY: Veritaban ndaki her tablo en çok bir PRIMARY KEY k s t na sahiptir. Bu k stta foreign key ayn tablonun birincil anahtar na referans eder. Sütun listesi gelir. Tablo organizasyonu sayfas gelir. 6 ema ismi Schema alan na girilir yada yandaki buton kullan l r. Her sat r n primary key olan sütunlar nda bir de er olmal d r Oracle PRIMARY KEY k s t n indeksler kullanarak yap lmas na zorlar Referential integrity constraints: li kisel veri taban ndaki de i ik tablolar ortak sütunlar sayesinde ili kilendirilebilir ve sütunlar n ili kilerinin yönetildi i kurallar devam etmelidir.sütun de erine k s t uygulamak için kullanabilirsiniz. UNIQUE: Bu k s t bir sütundaki veya sütun toplulu undaki her de er tekil olmal d r. Ba ka bir referential integrity k s t da self-referential integritydir. Veri Bütünlü ünü Anlamak Bu bütünlük k s tlar n . 4 Default de erler olna Standart. Bu k s t ile employees tablosundaki department_id sutununa ait her de erin departments tablosunun birincil anahtar olan department_id ile uyumlu olaca n garanti eder. Referential integrity kurallar bu ili kilerin saklanaca n garanti eder. Her tablo sütun ve sat rlardan olu ur. 9 OK bas l r. Null bir de er olmamas d r. Tablo sayfas gelir. Örnek olarak sütun eklemek için: 1 Table sayfas nda tabloyu seçip Edite bas n 2 Edit Table sayfas nda sütun eklem seçene i seçilir.Primary key null olamaz. 7 Tablespace ismi girilir veya yandaki buton yard m yla eçilir. Örne in employees tablosunda department_id foreign key olsun. 2 E er ema ad n biliyorsan z ema k sm nda tümü yada bir k sm n girmelisiniz. E er ema ad n bilmiyorsan z ema alan n n yan ndaki buton t klan r. 4 Update mesaj belirir. Belirtilen bir sütun veya sütun kümesindeki de erle ba ka bir sat rda tekrar edilmemelidir. Referential integrity k s t tablonun her sat r için foreign key de erinin parent key ile uyu mas d r. Tabloyu de i tirmek Enterprise Manager kullan larak tablolar de i tirilebilir. veri tipi ve büyüklü ü girilir. veritaban n temel veri depolama birimidir. NOT NULL: Default olarak tablodaki tüm sütunlar null de ere izin verir. Create Table sayfas gelir. 3 Yeni sütunun ad . 5 Tablo ad Name sahas na girilir. Tablo yaratmak Enterprise Manager kullanarak tablo yaratmak 1 Administration sayfas nda Schema k sm nda Table t klan r. . Applya bas l r. Kullan c lar n ula abilecekleri tüm verileri tutarlar.

Tablo sayfas ndaki Refine Query görüntülemek istedi iniz sütunlar seçebilir ve WHERE ile belirtece iniz k s tlar tan mlayabilirsiniz. Tablo sahibi di er kullan c lara baz haklar vermelidir.K s tlar Tan mlamak Bir tabloya k s t eklemek için: 1 Table sayfas ndaki tabloyu seçin ve Edite t klay n 2 K s tlara t klayal m. Create Index: Tablo üzerinde indeks yaratabi lirsiniz. Show Dependencies: Bu tabloya ba l olan nesneleri ve bu tablonun ba l oldu u nesneleri gösterir. Reorganize: Reorg Sihirbaz sayesinde indeks veya tablolar yeniden olu turabilir. 2 Tablolardan istenilen seçilir ve view butonuyla tablonun özellikleri görülür. Indeksler sadece sütunlar üzerinde yarat l r. Günlük istatistikler SQL sorgular m z n performans n geli tirmede kullan l r. Grant Privileges: Default olarak tablo yaratold nda sadece sahibi üzerinde i lem yapabilir. Tablo için Viewe Data sayfas belirir. . Tablo çeri ini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablonun sat rlar kolayca görülebilir. Veri sözlü ünde istatistikler tutul ur ve ücretli bir optimizer taraf ndan kullan l r. Run Segment Advisor: Bu araç ile nesnelerin kullan lmayan alanlara sahip olup olamad klar anla labilir ve gelecek için alan gereksinimi tahmininde bulunulabilir. Create Synonym: Synonym tam bir tablo üzerinde bir isimdir. E er employees tablosundan silinen her veriyi ba ka bir tabloda tutmak istenirse kullanabilir. nesneleri farkl tablespacelere ta yabilir veya belirli neslerin depolama özelliklerini iyile tirebiliriz. Sütun silip ekleyebilir. Create Like: Bu seçenek ile eçti iniz tablo özelliklerine sahip bir tablo yaratabilirsiniz. Gather Statistics: Gather Statistics sihirbaz optimizer istatistiklerini üretmeye ve de i tirmeye yarar. Bu sayfada herhangi bir sütuna t klayarak veriyi azalan veay artan s arad s ralayabilirsiniz. ba ak de i ikliklerde yapabilirsiniz. Shrink Segment: mevcut alanalr s k t rarak yer açmaya yarar. 1 Data Administration sayfas n n ema k sm nda Tables eçene i seçilir. tablo üzerinde tan ml tüm k s tlar Constraints sayfas nda gösterilir. Sorguyu de i tirmek isterseniz Refine Query butonuna bas n. Synonym private veya public olabilir. Results k sm nda tablo için sorgulanmam veri görülür. Veriyi de i tiremezsiniz. Bu tahminler geçmi davran lara göre yap l r. Before delete gibi bir trigger ile bu sa lanmal d r. Generate DDL: Seçilen tabloda DDL komutu üretilir. 4 K s t tan mlayacak yugun bilgi girilir ve Oke bas l r. Yarat ld nda tablo bo olacakt r. stenilen sonuçlar üretmek için Query k sm n kullanabilir. Tablo ad n ve k s t isimlerini de i tirebilirsiniz. View Data: Tablo üzerinde bir select sorgusu çal t rabilirsiniz. Tablo Özelliklerini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablo özellikleri görülebilir. Create Trigger : Tablo seviyesindeki trigger tablo üzerinde bir olay oldu unda çal an PL/SQL blo udur. 2 Action menüsünden View Data seçilir. 1 Tables sayfas ndan tablo seçilir. Tablolarla Yapabileceklerimiz Bir tablo seçip a a daki i lmeleri yapabilirsiniz. 3 stenilen k s t seçilir.

Flashback Table: Bu özellik izin bir tabloyu belirli bir andaki haline dönürebilmenizi sa lar. Kazayla bu kullan c veya uygulam taraf ndan de i tirilmi tablolar için geri yükleme sa lar. Tabloyu indeksler,tiriggerlar gibi tüm özellikleriyle geri yükleyebilirsiniz. Bu veritaban online oldu unda sadece istedi imiz tablo rollback yap larak sa lan r. Flashback by Row Versions: Flashback Versions Query metadatay ve belirli bir zaman aral ndaki tarihsel veriyi sorgulam n z sa lar. Indeks Yaratmak Injdeksler tablolarla ili kili olan seçimlik yap lard r. Veri getirilirken performans n artmas için olu turulurlar. Oracle indeksi tablo verilerine do rudan ula mak için bir yol sa lar. Indeksler tablo üzerindeki bir veya daha fazla sütun üzerinde olu turulurlar. Bir indeks yarat ld ktan sonra otomatik olarak Oracle sunucusu taraff ndan sürdürülür ve kullan l r. Tablo verisindeki sat r ekleme, güncelleme, veya silme gibi bir güncelleme i lemi otomatik olarak indekslere ayarlan r. Administration sayfas n n Schema k sm n n alt nda Index t klan r. Indeks özelliklerini görebilir. Veya bir indeksle ba lant lar n görmek için Actions menüsü kullan labilir. Indeksler aç kca veya kapal olarak tablodaki k s tlara göre yarat l rlar. View Nedir? Viewlar bir veya daha fazla tablo veya di er viewlar n içindeki verinin düzenlenmi bir gösterimidir. Depolanm sorgular olaraka dü ünülebilir. Viewlar gerçekte veri içermezler ancak temel ald klar tablodan veri derlerler. Bu tablolar viewin temel tablolar olarak adland r l rlar. View Yaratmak Tablolar gibi viewlarda sorgulanabilir, güncellenebilir, sat r eklenebilir ve sat r silinebilr ancak baz k s tlar vard r. View üzerinde yapt m z bütün i lemler view n temel tablolar n etkiler. View ile tablonun sat r ve sütunlar na eri imi k s tlayarak belirli bir güvenlik sa lar. Ayr ca veri karma kl n gizleyerek karma k sorgular saklar. Administration tab n n Schema k sm nda Viewsa t klayarak mevcut viewlar görebilirsiniz. Sequence Nedir? Sequence pekçok kullan c n n unique tamsay üretebilece i veritaban nesnesidir. Genellikle sequenceleri primary key de eri üretmek için kullan r z. Name: Sequence ismi Schema: Sequencein sahibi Type: Artan veya azalan s rada olaca n gösterir. Maximum value: Sequencein olu turabilece i maksimum de eri belirtir. Bu tamsay de er 28 veya daha az basamakl olur. Bu minimum ve ba lang ç de erinden büyük olmal d r. Defaultu Unlimitedir. Unlimited artan sequence için 1027 ,azalan için -1dir. Minimum value: Sequencein minimum de erini belirtir. Bu tamsay 28 basamakl veya daha az olabilir. Ba lang ç de erinden az veya e i, maksimum de erden az olmamal d r. Defaultu unlimitedir. Unlimited artan için 1, azalan için -1026 d r. Interval: Sequence numaralar aras nda bir aral k belirlemelisiniz. Tamsay de eri pozitif veya negatif olabilir, ancak 0 olamaz. Bu de er 28 veya daha az basamak olmal d r. Cycle values: Artan sequence maksimum de erine ula t ktan sonra, minumum de erine döner. Azalan squence minimum de erine ula t ktan sonra maksimum de erine döner. E er bu seçene i seçmezseniz sequence de eri bitince hata döner.

Order Values: Sequence numaralar n bir s ra ile üretilmesini sa lar. Bu seçenek sequenci tarih bilgisi olarak kulllan yorsan z faydal d r. Sequencein s ral olmas primary key üreten sequencelar için önemli de ildir. Cache Options: Daha h zl eri im için kaç tane sequencein bellekte tutulaca n d eridir. Bu tamsay ençok 28 basamak olabilir. Bu parametre için minimum de er 2 dir. Dönen sequencelar için bu de er dönen de er miktar ndan az olmal d r. Sequence Kullanmak SQL komutlar nda pseudo sutunlar kullanarak sequence de erlerine ula abilirsiniz. CURRVAL: Sequencecin o anki de erini döndürür. NEXT VAL: Sequence artt r r ve bir sonraki de eri döndürür. Bu 2 de eri sequence ad yla beraber kullanmal s n z. NEXTVAL e ilk eri im sequencein ba lang ç de erini döndürür. Daha sonraki eri imlerde NEXTVAL sequence de eri bir artt r larak yeni de er döndürülür. CURRVALe her eri im sequencein o anki de erini döndürür.

Veri Yönetimi SQL Yoluyla Verileri De i tirme Veritaban içinde verilerin de i tirilmesinin temel yolu DML(Data Manipulating Language) ifadeleridir.
SQL> INSERT INTO employees VALUES 2 (9999,'Bob','Builder','bob@abc.net',NULL,SYSDATE, 3 'IT_PROG',NULL,NULL,100,90); 1 row created. SQL> UPDATE employees SET SALARY=6000 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row updated. SQL> DELETE from employees 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row deleted.

INSERT Komutu Basit bir INSERT komutu veritaban nda ayn anda 1 sat r olu turur. INSERT komutu alt sorgularla birlikte ça r ld nda veritaban nda 1den fazla sat r olu turur. Bu yönteme INSERT SELECT yöntemi denir.
insert into dept_80 (select * from employees where department_id = 80);

Bu sorgudaki dept_80 tablosu ile employees tablosu yap sal olarak ayn d r. Ama tablonun kolon isimleri farkl olabilir. Kolonlar n de erleri birbirleriyle uyu acakt r. Bütün gereksinim veri tiplerinin uyu mas d r. Mesela :
insert into just_names (first, last) (select first_name, last_name from employees);

Burada just_names tablosunun 2 alan vard r ve employees tablosundaki first_name ve last_name alnlar yla ayn tiptedir. Bu yöntemle 1 tablodan ba ka tabloya veri aktar labilir. UPDATE Komutu Update komutu tablo içinde sat r düzenlemek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r düzenlenebilir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar de i tirilir. WHERE art na hiçbir sat r uymaz ise hiçbir sat r güncellenmez. DELETE Komutu DELETE komutu tablodan sat rlar silmek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r silinir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar silinir. WHERE art yla hiçbir sat r uyu mazsa hiçbir sat r silinemez. Hiçbir sat r silinemedi inde hata dönmez. 0 sat r silindi diye mesaj verir. COMMIT ve ROLLBACK Komutlar Varsay lan olarak DML komutlar COMMIT edilmez. Baz araçlar n her komutta veya bir grup komuttan sonra COMMIT etme özellikleri ayarlanabilmektedir. COMMIT ve ROLLBACK ten önce de i iklikler bekleme durumundad r. De i en verileri sadece de i ikli i yapan kullan c n n görmesine izin verilir. Di er kullan c lar verinin de i memi halini göreceklerdir. Bir kullan c veriyi de i tirirken di er kullan c lar veri üzerinde DML kullanamazlar. Varsay lan olarak ba kalar n n de i tirdi i veriyi de i tirmek isteyen kullan c

veriyi veya her ikisini birlikte export edebilece iniz seçenek sunuluyor. Tables = Bu yöntemde sadece belirli tablo kümeleri export edilir. UPDATE i leminde bir de er null yap lamaz. Sahibi olmad n z eman n tablolar n export etmek için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahip olman z gerekmektedir. CHECK kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde de erler k s tlama durumlar ile kar la t r lmal . MDSYS. LBACSYS. NOT NULL kolonlar: INSERT i leminde verisiz ekleme yap lamaz. Import zaman nda tablo tan mlamas n n var oldu u varsay l r. Data Pump Export Oracle n Data Pump hizmeti bir veritaban ndan di erine yüksek h zla veri transferi için kullan l r. DELETE i leminde birincil tabloda en az ndan 1 sat r bulunmal d r. 1-)Birinci sayfada export tipini ve host oturum bilgilerini girmeniz gerekmektedir. . Schema = Bu yöntem bir veya daha fazla eman n tüm nesnelerini export etmeye yarar. ORDSYS. UNIQUE kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde NULL hariç ayn de eri alamazlar. Burada max say da yapabilece iniz paralel export say s n . nekadar büyük export yapabilece inizi. SYS. and XDB emalar metadata içerdi i için export edilmez. Bu otomatik olarak Oracle n kilitleme mekanizmas taraf ndan kontrol edilir.ilk kullan c de i ikliklerini aktif edene kadar bekleyecek. FOREIGN KEY kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde birincil tabloda mutlaka bulunmal d r. CTXSYS. PRIMARY KEY kolonlar: UNIQUE KEY ve NOT NULL kolonlar kurallar uygulan r. Database = Bütün veritaban n export eder. Bütünlük K s tlamalar ve DML DML ifadeleri çal t r l rken bütünlük k s tlamalar na bak l r. ORDPLUGINS. 3-)Database seçtiyseniz direkt olarak Option page e dü ersiniz. 2-)E er schema veya tables seçmi seniz bir sonraki pencerede schemalar veya tablolar seçtirir. Tabi bunu yapabilmeniz için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahibolmal s n z. Content = Metadatay . Buna full export denir. Bu modda tablo tan mlamalar export edilmez. kalan zaman tahmin gibi bilgiler vard r. E er sizin EXP_FULL_DATABASE rolünüz yoksa sadece kendi sahip oldu unuz emay export edebilirsiniz.

Planlama sayfas i leri planlamak için kullan l r. dosya ismi ve export dosyalar için maximum boyutu belirleyebilirsiniz.dmp.dmp. . Görsel arayüzden yapabilece iniz gibi CREATE_DIRECTORY komutuyla da directory nesnesi olu turulabilir. Burada export alaca m z dizin ismi. nesne olu turma hatalar ve kullan s z indexler için kullan l r. 4-) Bir sonraki sayfa files . 2-)Select Objects= Bu sayfa sadece Files sayfas nda belirli nesneleri import etme seçildi inde gözükür. log files ve SQL files lara server temelli dizin yollar yla eri ilir. DIRECTORY Objects Data Pump program server tabanl veya temelli oldu undan dump files. Dosyalar n s ras için %U de i keni kullan labilir. Maintenance-> Import From Files 1-)Files=Yüklenecek dosyan n yolu ve ad belirlenir. Bu sayfada her bir kullan c n n verilerini yine kendisinin emas na m yoksa farkl kullan c lar n emalar na m yüklenece ini belirleyebilirsiniz. Data Pump Import Data Pump export ile olu turulan dosyay geri yüklemek için kullan l r. expa%u => expa01. Ve bu yetkiyi di er kullan c lara ve rollere verebilirsiniz. expb02. Data Pump için directory nesneleri gibi directory yollar n da belirlemek gerekir. expa03. Bunu kopyalayabilir ama de i tiremezsiniz. 3 seçene iniz var: Belirli dosyalar Belirli emalar Belirli tablolar Log dosyalar n olu turur ve host U/P bilgilerini girebilirsiniz. bütün bu ad mlarda yap lan i lemlerin PL/SQL kodunu görebilirsiniz. diye de di er paralel exportlar isimlendirilir. Dosya sistem üzerinde directory object ismini directory yoluna haritalar.Flashback = Belirli bir zamanda tutarl export al r. otomatik olarak directory üzerinde okuma ve yazma nesne yetkisi verilirsiniz . expa02. Directory olu turdu unuz zaman. 3-)Re-Mapping = Bu sayfa bir önceki sayfadaki select objects de nesne seçmi iseniz gözükür.dmp. 5-) Bir sonraki sayfa schedule .dmp. 6-)Son sayfa Review . expb04. 4-)Options = Bu sayfa veri dosyalar n n tekrar kullan m n ayarlamak.dmp. expb03.dmp. 5-)Schedule = Planlamak için kullan l r. Expb%u=> expb01dmp. diye gider. expa04.dmp. 6-)Review = Bütün bu yap lan i lerin PL/SQL kodlar n görmek için kullan l r. Query = Sadece veriler al n r.

Bu nedenle . E er oracle veritaban bu sat r n geçerli oldu una karar verirse tabloya ekler. Ama varsa da veri dosyas n içerir. SQL*Loadera Yüklenecek veriyi nerede bulaca n Verinin format n n nas l olaca n Yap land rma (bellek yönetimi. 1. E er dosyay (log) olu turamaz ise çal ma sonland r l r. Örnek bir Control File= 1 2 3 4 5 -. Log File= SQL*Loader çal maya ba lad nda log dosyas olu turur. reddedilen kay tlar. Control file içindeki kriterlere uymad için süzülerek yükleme d na al n r. Control File=SQL*Loader n anlayaca bir dilde yaz lm text dosyad r.This is a sample control file LOAD DATA INFILE SAMPLE. Discard File= Sadece ihtiyaç duyuldu unda olu turulan bir dosyad r.S.dsc ) . de geçerli bir directory belirledi inize dikkat edin. Genelde 3 bölümden olu ur. Ve e er bu dosyan n olu turulmas n istiyorsan z aktif etmelisiniz.S. variable record format olabilir. Veri dosyalar fixed record format.Bölüm: Oturum bilgilerini tutar. SQL*Loader perspektifinden bak ld nda dosya içinde veriler kay tlar olarak organize olmu tur. Bad File = SQL*Loader veya oracle veritaban taraf ndan reddedilen kay tlar içerir. Log file yükleme detaylar n içerir.S. E er sat r geçersiz kabul kabul edilirse reddedilir ve SQL*Loader onu BAD FILE a koyar. SQL*Loader Control File SQL*Loader Control File DDL komutlar n içeren bir text dosyad r. i directory içindeki dosyalar n güvenli ini kontrol edecektir.DAT BADFILE sample. niz büyük küçük harfe duyarl ysa buna da dikkat edin ve do ru format kullan n.bad DISCARDFILE sample. Control File. INFILE ile verinin nerede bulundu unu söyler. Kay t format Control file içinde INFILE ile belirtilir. nas l parse edip yorumlayaca n . Giri geçersiz oldu u zaman veri dosyas kay tlar SQL*Loader taraf ndan reddedilir. SQL*Loader i leminden kabul edildikten sonra bir tabloya kay t olarak eklenmek üzere ORacle veritaban na gönderilir. Veri dosyas n n içindeki veri formatlar na baz k s tlamalar koyar. yükleme kesilme yönetimi. . band boyutu. SQL*Loader ile kullan lan baz dosyalar: Input Data Files = SQL*Loader n içinden veri okudu u Control File içinde belirtilen 1 veya 1den fazla dosyad r. Sat r say s .Bölüm: 1 veya 1den fazla INTO TABLE blo u içerir. gibi bilgileri anlat r. verileri nereye ekleyece ini anlat r. 2. Çok güçlü bir çözümleme motoruna sahiptir. kaç kay t atlanaca . E er bir kay t format belirlenmemi se varsay lan olarak stream record format olur.DIRECTORY nesnesi olu turabilmeniz için CREATE ANY DIRECTORY sistem yetkisine sahip olman z gerekmektedir. Bu dosya. Not: Oracle sizin belirledi iniz directory gerçekten var m yok mu diye do rulamaz.Bölüm: Seçeneklidir. E er . 3. SQL*Loader SQL*Loader harici dosyalardan oracle veritaban na veri yükler. SQL*Loader a veriyi nerede bulaca n .

Aç klamalar -. empno POSITION(45) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. Her kayd n n byte uzunlu unda olaca load data infile example. bütün kay tlar ayn boyuttad r..6 APPEND 7 INTO TABLE emp 8 WHEN (57) = . APPEND veri eklenecek tablonun içi bo de ilse sonuna ekleyerek devam etmesini sa lar. 8. alanlar ve veri tiplerini belirlemenizi sa lar. DISCARDFILE elenen. ename POSITION(34:41) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "UPPER(:ename)". Bu nedenle en az esnek olan format budur.ile ba layan sat r aç klamad r. LOAD DATA ifadesi SQL*Loader a yeni bir yükleme i leminin ba lad n söylüyor. 2.99 )". comm INTEGER EXTERNAL ENCLOSED BY ( AND % ":comm * 100" ) 1. Büyük küçük harfe duyars zd r. Control File Syntax Consideration Syntax free-formatt r. mgr POSITION(28:31) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. NULLIF mgr=BLANKS. Input Data and Datafiles Fixed Record Format Fixed Record Formatl bir dosyada. CONTROL FILE hat rlat c s alanlar n listesini içerir. 7. E er tablo bo ise INSERT kullan l r.ile ba lar. deptno POSITION(1:2) INTEGER EXTERNAL(3) NULLIF deptno=BLANKS. INFILE yüklenecek veri dosyas n belirtir. . TRAILING NULLCOLS ifadesi SQL*Loader a kay t içinde yer almayan kolonlara null kolon olarak dikkate almay sa lar. saf d b rak lan kay tlar içerir. CONSTANT ifadesinin SQL*Loader için özel bir anlam oldu undan ayr lm t r.dat "fix 10" into table example fields terminated by . INFILE <datafile_name> fix n söylenmektedir.999. 5. BADFILE reddedilen kay tlar içerir. WHEN ifadesi yükleme i lemine baz k s tlamalar koyar. 9. INTO TABLE tablo. . job POSITION(7:14) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE NULLIF job=BLANKS "UPPER(:job)". 9 TRAILING NULLCOLS 10 (hiredate SYSDATE. 10. $99. 4. Potansiyel bir karma kl ktan kaç nmak için CONSTANT ifadesini kullanmamak gerekir. 6. Bu di er variable stream formattan daha iyi sonuç verir. sal POSITION(51) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "TO_NUMBER(:sal. 3. Daha önce yar da kesilmi bir yükleme i lemi varsa CONTINUE LOAD DATA ifadesi kullan lmal d r.

10.cd. 010world. Ama baz karakterler ise char_string olarak dü ünülebilir : \n newline \t yatay tab \v dikey tab \r return E er terminator_string belirtilmemi se \n al n r. En esnek formatt r. Terminator_string baz özel (yazd r lamayan) karakterler içerirse X hex_string olarak belirlenmeli. 3. INFILE datafile_name var n Bu gösterimde n kay t uzunlu u alan n gösterir.dat: 009hello. .kay t = 10 byte. X hex_string= hexadecimal formatl byte stringdir.name is. Belirtilmez ise varsay lan olarak 5 al n r. load data infile example. Her kay tta 9 byte karakter vard r.abcd 0002. Ama bununda performanstan kayb vard r. Veri dosyas n n 3 fiziksel kayd var.kay t = 9 bytel k.fghi 0003. 1. 012my.) Variable-Record Format Variable-Record Formatl bir dosyada her kay t ba nda o kayd n kaç bytedan olu aca belirtilir. INFILE <datafile_name> [ str_terminator_string ] Terminator string ya char_string ile ya da X hex_string ile belirtilir.kay t = 12 byte Stream-Record Format Stream-Record Formatl dosyada kay t uzunluklar say ile belirlenmez. Char_string= Tek veya çift t rnakla sonland r lan karakter stringine denir. " Bu örnekte kay t uzunlu u alan 3 byte ile gösterilmi tir.dat: 0001. Her kay t 10 byte uzunlu undad r.klmn Örnekte fixed record formatl bir veri dosyas vard r.im. optionally enclosed by (col1 char(5).(col1. Stream formata göre daha performansl d r. 2. SQL*Loader kay tlar sonundaki record terminator ile ay r r. Bu fixed-record formata göre daha esneklik sa lar.col2 char(7)) example. byte ise return anlam na gelir.dat "var 3 into table example fields terminated by . col2) example. (Veya di er sat ra geçme anlam na gelir. Bu say 40 dan büyük olursa hata al n r.

| Loading Methods SQL*Loader 2 veri yükleme yöntemi sunar. 2-Direct Path Load:Bellekte veri bloklar olu turulur ve bu bloklar extendler içine kaydedilir. " 1-Conventional Path Load : Veri sat rlar n eklemek için dizi olu turur ve INSERT ifadesini kullan r. Loglama farklar : Conventional Path Loading herhangi bir DML ifadesine benzer redo giri leri üretir. COMMIT i lemiyle kay t dizileri eklenir. Control file da belirtilen tabloya eklemek için dizi olu turulur. Direct Path Load kullan rken redo giri i üretilmedi i durumlar : Veritaban NOARCHIVELOG modundaysa Veritaban ARCHIVELOG modundaysa ama loglama inaktif ise loglama NOLOGGING özelli ini ayarlamakla veya control file içinde UNRECOVERABLE ifadesini kullanarak inaktif edilebilir.world.load data infile example. col2 char(7)) example. Direct Path Loads s ras nda k s tlamalar öyle yönetilir: Diziler olu turuldu unda NOT NULL k s tlamalar kontrol edilir. Data save transaction sonland rmaz. K s tlamalar n Gerçekle tirilmesi: Conventional Path Loads s ras nda. Kriterlere uymayan sat rlar reddedilir. Direct Path Load. Direct ve Conventional Path Loads K yaslamala Veri kaydetme metodu:Conventional Path Loads verileri kaydetmek için SQL ve COMMIT kullan r.bond. bütün aktif k s tlamalar gerçekle tirilir.dat "str |\n into table example fields terminated by . kay tlar alan baz nda parse edilir. Her bir data save de indexler güncellenmez. Çünkü di er sat rlara ve tablolara referans eder. Direct Path Loads Oracle veri dosyalar na veri bloklar n yazmak için veri kaydetme kullan r. Yükleme s ras nda. veritaban tampon önbelle ini bypass geçer ve SGA ya sadece extent yönetimi için eri ir. FOREIGN KEY ve CHECK k s tlamalar in aktif edilir ve çal man n sonunda aktif edilir. Veri kaydetmenin COMMITten fark : Veri kaydetme an nda. Herbir yükleme i lemi birkaç transaction içerebilir. CHECK k s tlamalar in aktif .| james. optionally enclosed by (col1 char(5).dat: hello. sadece bütün veritaban bloklar veritaban na yaz l r. Veritaban ARCHIVELOG modunda olmad kça online redolog file giri leri olu maz. ç kaynaklar data save den sonra da t lmaz. Direct Path Load bütün oracle veri bloklar n olu turmak için alan özelliklerini kullan r ve bloklar oracle veri dosyalar na direkt yazar. Kümelenmi ve kümelenmemi tablolara veri eklenebilir.

edilir. ismi ve tan mlamas yap l r. 10. Kümelenmi tabloya yükleme:: Direct Loads kümelenmi tabloya veri ekleyemez conventional laod ekleyebilir. 8. Sadece küçük say da sat rlar geni tabloya yaz l yorsa conventional loads kullan l r. Kilitleme: Direct Path Load i lemi sürerken di er transactionlar tabloda de i iklik yapamaz. Derhal çal mas için Immediately to run seçilir. Ayarlamalar tekrar gözden geçirme 9. lem ba ar l bir ekilde tamamlanm sa status(durum) sayfas gözükür. 5. 2. çünkü onlar SQL fonksiyonlar n kullanabilir. EM ye SYS olarak giri yap n z. Maintenance > Utilities ->Load Data From 3. PRIMARY KEY ve UNIQUE k s tlamalar çal ma s ras nda ve sonras nda kontrol edilir ve ihlal edilmi se in aktif edilebilir. 4. Generate Log File 7. Loading Method seçilir (Direct Path Laoding) 6. Data file n tam yolunu girin. . View Job ile yap lan i in özetini görebilirsiniz. Yüklenen verileri onaylars n z. direct path load öncesinde in aktif edilir ve çal man n sonunda tekrar aktif edilir. INSERT Tetikleyicileri: WHILE INSERT tetikleyicileri conventional load s ras nda tetiklenirse. E er referans edilen nesne çal ma sonunda eri ilmezse inaktif kal r. Maintenance -> Utilities ->Load Data From u ad mlarla yükleme yap labilir: 1. Loading Data With SQL*Loader Harici bir kaynaktan veritaban na veri ekleme sihirbaz ile de yap labilir. Control File n tam yolunu girniz ve host makinan n oturum bilgilerini giriniz.

com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .daneprairie.This document was created with Win2PDF available at http://www.

Kullan c y yetkilendirme için en çok kullan lan yöntem parolal eri imdir. sa l k bilgileriniz. Veritaban nda ne tuttu unuza ba l olarak i letme bilgileriniz. Daha güçlü yetkilendirme yöntemleri de vard r. irisi. Gömülü güvenlik özelliklerini ve temel güvenlik prensiplerini do ru bir ekilde kullanmak veritaban n ataklara ve sald r lara kar güvenli yapacakt r. kemik dokusu yap s gibi biometrik özelliklerine göre yetkilendirme üpheli aktivitelerin izlenmesi Bazen yetkili ve yetkilendirilmi kullan c lar bile sisteme zarar verebilir. daha En az yetki prensibi .Veritaban Güvenli i Oracle Veritaban 10g endüstrinin en iyi güvenlik arabirimi sa lar. letme ortamlar nda bütün güvenlik özellikleri Oracle n tavsiye etti i ekilde yap l rsa güvenli i en üst düzeye ç karabilirsiniz. Ancak bu arabirimin etkili olabilmesi için veritaban yöneticilerinin a a daki ad mlar takip etmesi gerekir ve veritaban sürekli izlemelidirler. örne in bir çal an aniden çok büyük miktarda kredi kart bilgisi. Oracle kullan c aktivitelerini ve üpheli davran lar izlemek için çok fazla araç sunmaktad r. Oracle veritaban na k s tl eri im için çok iyi bir yetkilendirme mekanizmas sunar. örne in ki iye özel olan parmak izi. kredi kart bilgileriniz. mü teri beklentileriniz. ki isel bilgilerinize yetkisiz kullan c lar n eri imi k s tlanmal d r. Eri im k s tlama en az yetki prensibini içerir. En az yetki prensibini uygulama Oracle 10g veritaban endüstrisinde güvenlik alan nda veritaban sunucular n n lideridir. Parola için basit kurallar takip edilerek sistem güvenli i fazlaca art rmak mümkündür. Veri ve servislere eri imi k s tlama Bütün kullan c lar bütün verilere ula amamal d r. ara t rma sonuçlar veya di er gizli bilgileri sorguluyor ise bunu fark edip müdahale etmek bilgi h rs zl n tespit etmenin ilk ad m olabilir. Genel olmayan veritaba aktiviteleri saptand nda. Kullan c lar yetkilendirme Eri im kontrolü yapmak için öncelikle sistem verilere kimin eri meye çal t n bilmelidir.

Oracle 8i ve daha önceki versiyonlar nda varsay lan olarak bu de er TRUE gelmekte ve siz istedi inize bu de eri veri sözlü ünü korumak için el ile FALSE yapmak zorunda idiniz. GRANT komutunu kullanarak kullan c n n görmesi gereken özel veri sözlü ü nesnelerini görmesine izin verebilirsiniz. Ama siz kullan c ya * ANY TABLE sistem yetkilerini (mesela SELECT ANY TABLE veya UPDATE ANY TABLE) verirseniz bundan mutlaka bir fayda sa layacakt r. O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY ba lang ç parametresini yapman z gerekmektedir. de i tirmesini engelleyecektir. Ama. bir kullan c kötü niyetle veya yanl l kla DROP ANY TABLE sistem yetkisi ile veri sözlü ünün bir bölümünü silebilir. SELECT ANY DICTIONARY sistem yetkisini kullan c ya vermek onun bütün veri sözlü üne eri mesine izin vermektir. . Veri sözlü ünü koruma Yönetici olmayan kullan c lar n veri sözlü üne eri mesine gerek yoktur. Bu yüzden veri sözlü ü tablolar n * ANY TABLE yetkisinden ç karmak FALSE için. kullan c n n görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan minimum yetki demektir. E er yönetici olmayan ve veri sözlü üne ihtiyaç duyan bir kullan c n z varsa sadece o kullan c n n eri imine izin verebilirsiniz. Bu da kullan c n n bilinçsizce veya bilinçli bir ekilde kendisini ve i ini ilgilendirmeyen verileri görmesini. Uyar : E er bu parametre TRUE ise.En az yetki demek. Oracle 10g ve 9i de O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY parametresi varsay lan olarak FALSE gelmektedir. Kötü niyetli kullan c lar veritaban n n içerdi i verilere de i tirebilecek veya sisteme zarar verebilecektir.

UTL_TCP: Veritaban taraf ndan d ar ya giden ba lant lar n ba ar l bir ekilde kurulmas na müsaade eder. E er eri im k s tlama pratik bir çözüm olmuyorsa o zaman audit access eri im izlemeyi kontrol edebilirsiniz. UTL_HTTP: Veritaban n n http yoluyla veri istemesine ve almas na müsaade eder. Baz yetkiler PL/SQL paketleri üzerinde minimum yetkili eri ime izin veren EXECUTE içerir. Ve sadece buna kim ihtiyaç duyuyor ise o kullan c ya çal t rma yetkisi vermek gerekmektedir. UTL_FILE: E er do ru yap land r lmaz ise. Sonuç olarak herhangi bir uygulama UTL_FILE a eri ip keyfi veriler yazabilir. u paketlerin yanl kullan lma olas l daha yüksektir: UTL_SMTP:Veritaban n bir SMTP mail sunucu gibi kullanarak keyfi mail göndermeye müsaade eder. En az yetki ilkesine dayanarak bunun gibi önemli paketlerden bu yetkileri geri almak gerekmektedir. Bu paketi PUBLIC e verirseniz yetkisiz ve gereksiz bir mail trafi i olur. Do ru yap land rsan z dahi bu paket ça r lma uygulamas n (nereden ça r ld n ) ay ramayabilir. DBMS_* ve UTL_* paketlerinin ço u PUBLIC grubuna EXECUTE yetkisiyle verilm tir.PUBLIC ten gereksiz yetkileri geri alma Çünkü herhangi bir veritaban kullan c s PUBLIC grubuna verilen yetkileri deneyecektir. PUBLIC yetkisinin eri imlerini k s tlamak bu yetkiye sahip olan tüm kullan c lar etkileyecektir. Bu da veritabanlar aras nda veya veritaban ile ba ka bir a servisi aras nda keyfi veri ileti imine sebep olur. gereksiz yetkileri ve rolleri veritaban sunucusunun PUBLIC grubundan al nmal d r. sunucu üzerinde duran i letim sistemi text dosyalar na eri im izni verir. . lgili sistem bile enlerini test etmelisiniz. Bu paketi PUBLIC e vermek kötü niyetli web siteleriden HTML yoluyla veri gönderilmesine izin vermek demektir.

Ama güvenlik için do ru yap land r lmalar gerekmektedir. ço u kullan c ya verileri ifreleme anahtar güvenli olarak depolan p yönetilemez ise ifrelenmi veri de ifrelenemez. XMLTYPEEXTRA XMLTYPEPI 437 rows selected. Bu nedenle gerekmedikçe.. PUBLIC taraf ndan çal t r labilen nesneleri listeleme SYS nin sahibi oldu u ve PUBLIC taraf ndan çal t rma yetkisi bulunan nesnelerin listesini görmek için u sorguyu çal t r n: SQL>SELECTtable_name 2 3 4 5 6 / FROM dba_tab_privs WHERE owner='SYS' AND privilege = 'EXECUTE' AND grantee='PUBLIC' TABLE_NAME -------------------AGGXMLIMP AGGXMLINPUTTYPE . Bu paketler onlara ihtiyaç duyan uygulamalar için çok kullan l d r. PUBLIC ten bu yetkileri geri almal ve sadece bireysel kullan c lara gerekti inde izin vermelisiniz. Genelde. SQL> . Çünkü ifreler..DBMS_OBFUSCATION_TOOLKIT: Verileri ifreleme yetkisi verilmemelidir.

Hangi kullan c lar n SYSDBA or SYSOPER yetkilerine sahip oldu unu görmek için: SQL> SELECT * FROM V$PWFILE_USERS. Bu parametre dinamik olmad için yap lan de i ikliklerin aktif olmas için instance yeniden ba lat lmal d r. En az yetkiyi verebilmek için u tip yetkileri k s tlamal s n z: Sistem ve nesne yetkileri verme SYSDBA and SYSOPER gibiSYS hakk ile veritaban n a ba lant lar DROP ANY TABLE gibi di er DBA yetkileri Slayttaki komut bize DBA rolü verilen bütün kullan c lar gösterir. bütün PL/SQL kullan c lar na bu dosylar için güveniliyor olmal d r. Veritaban n ba latan kullan c için bile eri ilemez durumdad r. Varsay lan olarak hiçbir dizin eri ilemezdir. Çoklu dizin belirlemek için. gerekli bütün dizinler ekilde görüldü ü gibi t rnak içinde ve birbirinden virgül ile ayr larak listelenir. kullan c ya sadece ihtiyaç duydu u yetkiler belirlenerek verilmelidir. Dizin yolunda ortam de i kenlerini kullanmay unutmay n. dolay s yla daha sonra parametreyi de i tirebilir ve dizini olu turabilirsiniz. USERNAME -----------------------------SYS SYSDBA -----TRUE SYSOPER ------TRUE . Uyar : UTL_FILE_DIR = * parametresini asla böyle ayarlamay n çünkü bu bütün dizinlere eri imi aktif eder(datafile. redo log dizinleri. Dizinler Oracle Instance için mutlaka eri ilebiliyor olmal d r. ).Kullan c lar n letim sistemi dizinlerine eri imini k s tlama UTL_FILE_DIR yap land rma parametresi i letim sisteminin hangi dosyalar n n PL/SQL yoluyla okunup yaz labildi ini tan mlar. Onun yerine. Yönetici yetkili kullan c lar k s tlama Veritaban kullan c lar na gerekti inden fazla yetki vermeyin. Bütün PL/SQL kullan c lar bu parametre ile belirtilen dosyalar okuyabilir ve yazabilir. Yönetici olmayan kullan c lara DBA rolü verilmemelidir. Instance bu dizin varm yokmu diye kontrol etmez.

.

veritaban ba lant s için de il. Harici kimlik do rulamas kullanan veritaban kullan c s n n i letim sistemi kullan c ad ile veritaban kullan c ad uyu tu u sürece veritaban na ba ka bir parola gerekmeden girebilir. do ru bir ekilde yetkilendirilmi istemci PC ve kullan c lara güvenir ve tekrar bir kullan c do rulamaya gerek duymaz. Ço u uygulama kendi veritabanlar n n belirli ve otomatik bir olu turma beti i ile olu mas n bekler. Veritaban bu yolla Standart Parola Güvenlik özellikleri geli tirme Oracle parola yönetimi kulan c profilleri ile geli tirilir. nda harici yetkilendirilmi Varsay lan kullan c hesaplar n yönetme Oracle 10g varsay lan olarak belirli say da veritaban kullan c s ile kurulur. Uzak i letim sistemlerinin ço u.letim sistemine uzaktan oturum açmay pasif yapma Bu özellik varsay lan olarak pasif gelir. Bu hesaplar veri. sahip olduklar PL/SQL veya Java kodlar n depolamak için tasarlanm t r. Profiller bir çok standart güvenlik özellikleri içerir: . Bu yöntem çok kötü bir güvenlik politikas d r. Bir veritban olu turmak için Database Configuration Assistant (DBCA) kullan ld nda otomatik olarak a a daki kullan c lar haricindekileri kilitler ve parolalar n n süresini doldurur: SYS SYSTEM DBSNMP SYSMAN Oracle özel veritaban olu turma betiklerini destekler. özellikle PC den ba lanan kullan c lar için harici kimlik do rulama yöntemine güvenilmemelidir. olu turulursa varsay lan kullan c lar kilitlenmez. Bu özellik aktif yap ld kullan c lar uzak sisteme zarar verebilirler. Bunun anlam instance.

User altered. Parola hesab n n kilitlenmesi Oracle veritaban sunucusu FAILED_LOGIN_ATTEMPTS say s kadar yanl takdirde hesab n otomatik olarak kilitler. Hesap ya PASSWORD_LOCK_TIME parametresi ile belirlenen zaman kadar sonra otomatik olarak aç l r veya veritaban yöneticisi ALTER USER komutuyla açmal d r. User altered. girildi i . Ya am süresi doldu unda de i tirilmesi gerekmektedir. DBA manual olarak açmal d r. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT LOCK. SQL> CONNECT / as sysdba Connected. Parola karma kl do rulama: Kötü niyetli ele geçirme sald r lar na kar l k parola üzerinde n do rular veya reddeder. Parola Ya lanma: Parolan n bir ya am süresinin olmas n sa lar.Hesap Kilitleme: Kullan c sisteme belirlenen say kadar yanl giri yaparsa hesab kilitlenir. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28000: the account is locked Warning: You are no longer connected to ORACLE. Bu durumda hesap PASSWORD_LOCK_TIME zaman sonra otomatik olarak aç lmayacakt r. Veritaban hesab ALTER USER komutuyla veya EM kullan larak kilitlenebilir. Parola geçmi i: Yeni parolan n belirlenen say kadar önceki parolalar kullanamamay sa lar. Bir karma kl k kontrolü yapar ve baz kurallara göre karma kl kullan c olu turuldu unda otomatik varsay lan olarak DEFAULT profili atan r. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT UNLOCK.

Bir kullan c hesab n n manual olarak da süresi doldurulabilir. User altered. SQL> ALTER USER hr PASSWORD EXPIRE. parolan n süresi dolduktan sonraki ilk ba ar l oturum açmada ba layan ve parolan n de i tirilmesine kadar geçebilecek maximum gün say s n temsil eden süreyi belirleyebilir. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28001: the password has expired Changing password for hr New password: ******** Retype new password: ******** Password changed .Parola ya lanma ve süresi dolma Veritaban yöneticisi PASSWORD_GRACE_TIME ile belirtilen. DBA lerin ço u uygulama kullan c hesab için ayr profil atan r. Not: E er hesap bir uygulama hesab ise (SQL*Plus ile eri emez ise). Kullan c oturum açmaya çal t her defas nda uyar al r ve belirtilen zamana kadar parolas n de i tirmez ise PASSWORD_GRACE_TIME zaman sonra hesab kilitlenir. uygulama parola süresi dolmadan de i tirme aktif edebilir.

Bu iki parametre kar l kl birbirine özeldir. dolay s yla bir parametreye de er atanm di erine UNLIMITED atanmal d r.Parola Geçmi i Parola geçmi i. ise . parolan n belirlenen süre kadar ayn parolan n tekrar kullan lmas n önler. Bu kontrol u parametre ile yap labilir: PASSWORD_REUSE_TIME: Bu parametre ile verilen gün kadar parola tekrar kullan lamaz. PASSWORD_REUSE_MAX: Mevcut parolan n tekrar kullan labilmesi için parolan n kaç defa de i tirilmesi gerekti idir.

old_password_parameter IN VARCHAR2) RETURN BOOLEAN E er parola fonksiyonu bir hata ç kar r veya geçersiz olursa.Parola do rulama Bir kullan c ya yeni bir parola atanmadan. bir hata mesaj al n r ve ALTER USER veya CREATE USER komutlar sonland r l r. özel parola do rulama fonksiyonlar giri de i kenlerini u ekilde belirterek kullan labilir: function_name(userid_parameter IN VARCHAR2. password_parameter IN VARCHAR2. Oracle varsay lan olarak bir parola do rulama beti i sunar: $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. Bunlara ek olarak.sql veya veritaban yöneticisi kendi özel ihtiyaçlar na cevap verebilecek bir PL/SQL fonksiyonu yazabilir. . PL/SQL fonksiyonlar parolan n geçerli olup olmad n do rular.

Bu fonksiyon $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. ALTER PROFILE default LIMIT PASSWORD_LIFE_TIME 60 PASSWORD_GRACE_TIME 10 PASSWORD_REUSE_TIME 1800 PASSWORD_REUSE_MAX UNLIMITED FAILED_LOGIN_ATTEMPTS 3 PASSWORD_LOCK_TIME 1/1440 PASSWORD_VERIFY_FUNCTION verify_function. utlpwdmg beti i VERIFY_FUNCTION olu turmas na ek olarak DEFAULT profili ALTER komutuyla de i tirmeye de yarar. PROFILE . Parola do rulama fonksiyonu SYS emas n n içinde olu turulmu olmal d r.Parola do rulama fonksiyonu: VERIFY_FUNCTION Oracle VERIFY_FUNCTION ad nda bir karma kl k fonksiyonu sunar.sql beti i ile olu turulabilir.

Enterprise Manager Administration 2. bu profilin atanm atan r. Bütün zaman periyodlar gün olarak ifade edilmi tir.Parola profili olu turma Parola profili olu turmak için. Parola profilini silme E er siz bir profili silerseniz. Ama kesirle de ifade edilebilir. Bir günde 1440 dakika vard r. Her bir ayar için listeden genel de erler seçilebilir veya özel de erler girilebilir. Unutmay n bir kullan c ayn anda sadece bir profile sahip olabilir. oldu u bütün kullan c lara default profili Administration Profiles Create Kullan c lar parola profiline atama Bir kullan c y bir parola profiline atama: 1. Profili de i tirdi inizde kullan c oturum açm ise de i iklik bir sonraki oturum aç l na kadar aktif olmayacakt r. Ayn zamanda kullan c lar n hesaplar n n aktif veya pasif yap lmas yap labilir. 3. Edit User bölümünden . Ve düzenle seçilir. Kullan c seçilir. Enterprise Manager butonuna t klan r. Profil seçilir ve uygulan r. Enterprise Manager varolan parola profillerini edit etmek için de kullan l r.

Bu parametre için normal ayar DB: izleme kay tlar n n DBA_AUDIT_TRAIL tablosunda tutulmas n sa lar. FGA standart veritaban izlemeyi geni letir. Do ru olaya odaklanarak izleme sistem performans nda minimum etkiye sahiptir. Sadece olay izlemez. n Standard Database Auditing Veritaban n izlemeyi kullanacaksan z öncelikle dinamik olmayan AUDIT_TRAIL parametresini izleme kay tlar n gösterecek ekilde ayarlamal s n z. updates. Veritaban izleme oturum hakk nda bilgi yakalar. nesne yetkisiyle yap lan i leri yakalar. olay n ne zaman oldu unu. zlemeye sebep olan olay hangi SQL ifadesinin yapt ortaya ç kar r. sistem yetkisiyle yap lan i leri. deletes) verideki de i iklikleri ve çok olaya konumlanmak Value-based izleme standart veritaban izlemeyi geni letir. gerçek verileri izler. SQL ifadelerini izlemek için ise Fine-Grained Auditing (FGA) kullan l r. Bu nedenle izleme sadece ilgilenen olaylar üzerine yo unla mal . Yönetici veritaban ndaki bütün hareketleri izler. kullanarak (inserts.üpheli aktiviteleri izleme Oracle veritaban 10g 3 farkl izleme yöntemi sunar. Veritaban nda yap lan bütün i leri izlemek ve bu bilgileri depolamak çok yer ve sistemin i ini art racakt r. Biraz daha daralt lm Audit succeeded. . Standard database auditing . zleme bilgisi ancak odaklanma do ru oldu unda i e yarar. hangi kullan c n n olaya sepep oldu unu ve hangi istemci makinen n olaya sebep oldu u bilgilerini de tutar. Herhangi tabloda ne oluyorsa her eyi yakalar: SQL> AUDIT TABLE. A a daki komut gereksizdir çünkü iyi odaklanmam t r. Audit succeeded.employees WHENEVER SUCCESSFUL. Value-based auditing izleyebilirsiniz. Yanl sistem performans n kötü yönde etkiler. Value-based izleme veritaban tetikleyicileri ile gerçekle tirilir. u sorgu daha iyi bir örnektir: SQL> AUDIT DELETE ON hr.

Çünkü her bir oturum olu turuldu unda ve bir instance a ba land nda bir izleme kayd olu turur. zleme kayd izleme tablosuna ba lanma zaman nda eklenir ve ba lant n n kesilmesi zaman güncellenir. Bunun yerine izlenen nesne üzerinde yap lan her i lemin kayd n tutmak istiyorum derseniz BY ACCESS seçene ini aktif etmelisiniz. Bu özellik e sizdir. Oturum ile ilgili. TRUNCATE TABLE gibi herhangi bir DDL ifadesini izleyecektir.000 kay t güncellemi se sadece bu eklenir. AUDIT SESSION özelli i. Yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z oturum açmaya odaklan labilir. Nesne yetkisi izleme. gibi toplu bilgiler tekbir kay t olarak eklenir. yordamlar. sistem üzerindeki performans ve depolama aln n azaltmas n en aza indirecektir. Ço u veritabanlar nda genelde AUDIT SESSION komutu kullan l r. . sequences. ba lant s n kesme zaman .zleme Özelliklerini belirleme SQL ifadelerini izleme : Slayttaki 1. ba lant zaman . ki tür kay t ekleme yöntemi vard r. kullan c oturumlar n n olu umunu izler.) BY ACCESS : Varsay lan olarak bu özellik gelir. SQL> AUDIT TABLE BY hr WHENEVER NOT SUCCESSFUL. Varsay lan olarak BY SESSION seçene i aktiftir. Hemen hemen bütün veritabanlar nda AUDIT SESSION WHENEVER NOT SUCCESSFUL kullan lmal çünkü bu komut veritaban n za olas sald r lar tespit etmenize yarar. Bu tip izleme de yine ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir ve SESSION veya ACCESS diye gruplanabilir. SQL ifadeleri izleme kullan c n n do ru veya yanl giri lerinde olmak üzere daralt labilir. izleme zaman her bir sistem yetkisinin yapt kayd olarak eklenir. Varsay lan olarak. görünümler. Bundan ziyade BY LIMIT i kullanmak sistem yetkilerini izlemenin. BY SESSION : Bir oturumda kullan c n n toplamda kaç kay t üzerinde i lem yap ld kaydedilir. DROP TABLE. mant ksal ve fiziksel G/Ç i lemleri. (Mesela kullan c kendisine ait olmayan bir tablo üzerinde i izleme 100. ifade CREATE TABLE. Sistem yetkisinin izlenmesi DROP ANY TABLE gibi herhangi bir sistem yetkisinin yapt i leri izlemek için kullan l r. Bu izleme de yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir. tablolar. dizinler ve kullan c tan ml veri tipleri üzerinde yap lan i leri izlemek için kullan l r.

. E er nesne yetkisi izleme ile birlikte kullan ld nda: E er AUDIT ALL özelli i kullan c ad ile kullan lm ise: SQL> AUDIT ALL BY hr. AUDIT ALL komutu çok geni bir aral ifadedir. Bu kullan c n n bütün nesneler için kulland DDL ifadeleri izlenir.Not: Genelde izleme özelliklerini odaklanm de ildir. Çünkü ilk ba ta neyi izleyece inizi izlemenize yarayan genel bir bilemezsiniz.

E er do ru özellikler ve odaklanma seçilmez ise izleme kay tlar çok fazla sistem depolama alan ve performans harcayacakt r. SQL> SELECT object_name. zleme özelliklerine ba l olarak kay tlar çok h zl ve geni ce büyüyebilir. ins. izleme kay tlar yolu AUDIT_FILE_DEST parametresi ile belirtilen dosyada tutulur. Windows ortam nda ise. zleme özellikleri SUCCESSFUL/NOT SUCCESSFUL olarak 3 mümkün de er ile belirtilir: S A zlenmiyor Oturum ba na izleme kay tlar toplan r. INSERT izleme özellikleri INS kolonunda gösterilir. DBA_STMT_AUDIT_OPTS ve DBA_PRIV_AUDIT_OPTS sadece ifadelerin ve yetki izleme kay tlar n tutar. bu olay kay tlar Windows Event Log ta tutulur. E er AUDIT_TRAIL parametresi OS olarak seçilirse. object_type. . AUDIT_TRAIL parametresinin DB seçildi ini varsayarsak izleme kay tlar SYS emas nda bir tabloda tutulur.zleme özelliklerini görme Hangi izleme özelli ini seçti inizi görmek için slayttaki listeyi kullanmal s n z. Görünüm her bir izlenebilir nesne için kolonlar gösterir. Örne in.--------.--. Her eri im ba na izleme kay tlar toplan r. zleme kay tlar ile ilgilenmek önemli bir yönetim i idir. UNIX ve Linux sistemlerde. izleme kay tlar i letim sisteminin izleme dosyalar nda tutulacakt r. upd FROM dba_obj_audit_opts WHERE object_name = 'EMPLOYEES OBJECT_NAME OBJECT_TY INS UPD -----------.--EMPLOYEES TABLE A/S -/- Standard Database Auditing Veritaban yöneticisi veritaban izlemeyi aktif ettikten sonra ve izleme özelliklerini belirledikten sonra veritaban izleme bilgilerini toplamaya ba lar. DBA_OBJ_AUDIT_OPTS her bir izlenebilir nesne için bir kay t içerir.

güncelleme yapar. silme. güncelleme. silme ve güncelleme de çal r.zleme sonuçlar n görme zleme kay tlar na eri im kontrol alt na al nmal çünkü önemli bilgiler içerebilir. Value-based auditing Standard database auditing e göre sistem kaynaklar n daha az tüketir ve performansa daha az etki eder. Value-based auditing veritaban tetikleyicileri ile tetiklenir. silme gibi i lemleri içerir. ama üzerinde de i iklik yap lan gerçek veriyi içermez. . tetikleyici izlemeyi tetikler kullan c bu i lemleri yaparken arka planda bütün yap lanlar izlenir ve gerekli yere yaz l r. E er gerekirse gerekli kullan c ya DELETE_CATALOG_ROLE yetkisi vererek izleme kay tlar üzerinde i lem yapmas na izin verebilir. Value-based auditing sadece Standard database auditing ile elde edilen bilgiler yetersiz kald nda kullan lmal d r. Bir kullan c ne zaman ki bir tabloya ekleme. Çünkü sadece ekleme. Genelde izleme kay tlar n yönetme i i veritaban yöneticisi taraf ndan yönetilir. Value-based izleme database auditingi geni letir ve de i tirilen gerçek verileri içerir. izlenen nesne üzerinde ekleme. Access to audit records should be tightly controlled because they may contain sensitive information. Value-Based Auditing Database auditing kay tlar . Bu azalma tetikleyicinin kodunun ne kadar verimli oldu una ba l d r.

E er eski salary alan yeni salary alan na e it de ilse bir izleme kayd audit_employees tablosuna eklenir.hrsalary_audit AFTER UPDATE OF salary ON hr.employees REFERENCING NEW AS NEW OLD AS OLD FOR EACH ROW BEGIN IF :old.Value-based auditing te anahtar tetikleyicilerdir.audit_employees VALUES (sys_context('userenv'. ve gerçek salary de erini içerir. kullan c ad . Yönetici tablo veya görünüm üzerinde izleme kural olu turmak için DBMS_FGA PL/SQL paketini kullan rlar. FGA Standard database ve value-based auditing e göre daha dar bir alana odaklanabilir. Bir izleme kayd . FGA veritaban tetikleyicisine gerek duymaz ve di er yöntemlere göre daha az performans tüketir. Örnek bir izleme tetikleyicisi: CREATE OR REPLACE TRIGGER system. Bir sat r güncellendi inde tetikleyici salary kolonunu kontrol eder. hangi sat r n Fine-Grained Auditing (FGA) Fine grained auditing (FGA) verilerin de i mesine sebep olan SQL ifadesini yakalar.employee_id ||' salary changed from '||:old.salary THEN INSERT INTO system. de i kli in yap ld de i tirildi i. / Bu tetikleyici hr. sysdate.salary). FGA audit tablo veya görünüm içindeki kolonlara bile odaklanabilir. IP adresi. END. sys_context('userenv'.'os_user').'ip_address'). Yönetici taraf ndan tan mlanm özel bir belirtimle kar la ld nda izleme yap l r.salary != :new. . END IF. Bir SELECT sorgusu binlerce sat r olu turmas na ra men onunla ilgili sadece 1 sat r izleme kayd olu turulur.employees tablosunun de i tirilen salary alan n izlemeye odaklanm t r.salary|| ' to '||:new. E er sorgu sonucu izlenen kolonla kar la l rsa izleme ba lar ve ilgili kay tlar izleme tablosuna yaz l r. :new.

Object zlenen nesne tablo veya görünüm olabilir. izleme s ras nda yap lacak i leri tan mlar. izlemenin olup olmayaca n AUDIT_CONDITION argüman belirtir. E er tan mlanmam sa kay tlar sadece ilgili yere yaz l r. INSERT.ADD_POLICY prosedürü ile olu turulan bir FGA kural n göstermektedir. E er belirtilmemi se. izleme kay tlar ilgili yere yaz l rken olay yöneticisi çal t r l r. .UPDATE. Prosedürü a a daki argümanlar içerir: Policy Name FGA kural n olu turdu unuzda ona bir isim vermek zorundas n z. ki argüman ile birlikte kullan l r: Nesneyi içeren ema Nesnenin ismi Örnekte hr emas n n employees tablosu izlenmektedir: object_schema => 'hr' object_name => 'employees' sadece Handler Örne in bir PL/SQL prosedürü olabilir. Örnekte sales Statement Type Ne tür ifadeler izlenecek? SELECT. Mesela.DELETE. olay yöneticisi izleme s ras nda yöneticiye uyar gönderebilir. ve öyle kullan l r: policy_name => 'audit_emps_salary' Audit Condition Bir SQL ifadesidir. Örnekteki kural n ismi AUDIT_EMPS_SALARY. Örnekteki izleme SALARY kolonu üzerindedir ve u ekilde tan malan r: audit_column => 'salary' Bu argüman seçeneklidir. Bu kolon e er bir SELECT ifadesi içinde kullan l rsa izleme ba lat l r.FGA Kural Slayttaki örnek DBMS_FGA. FGA Policy (continued) Audit Column zlenecek veriyi tutan kolon ismidir. ve izlemenin ne zaman ba layaca n bölümündeki a a daki artla izleme yap l r: audit_condition => 'department_id = 10' belirtir. E er tan mlanm sa.

zleme kayd FGA kural n . Tekrar aktif ederek izlemeyi ba latabilirsiniz. Her iki prosedür için de bütün argümanlar gerekmektedir. çal t r lan SQL ifadesini içerir. Yani izlememesi demektir. Bütün argümanlar gereklidir. Ve sadece yöneticiye verilmelidir. DBMS_FGA üzerine çal t rma yetkisi gerekmektedir.DROP_POLICY ile silebilirsiniz.LOG_EMPS_SALARY prosedürü u iki parametre ile çal t r r: handler_schema => 'secure' handler_module => 'log_emps_salary' Status FGA kural n n durumunu gösterir(enabled/disabled). Çünkü önemli ve gizli bilgiler içerebilir. . Varsay lan olarak olu turuldu unda aktif gelir. Örnek kural n nas l aktif/pasif edilece ini anlatmaktad r. FGA kural n aktif/pasif etme FGA kural n pasif etme demek kural n izleme kayd üretmemesi demektir. enable => TRUE DBMS_FGA Package DBMS_FGA paketi fine-grained izleme fonksiyonlar için yönetim arac d r. FGA kural n silme Bir FGA kural na daha fazla ihtiya duymuyorsan z DBMS_FGA. u parametre ile durumu de i tirilebilir. Olay yöneticisi iki argüman ile belirtilir: PL/SQL kodlar n içeren ema PL/SQL kodlar n n ad Slayttaki örnek SECURE.

SQL ifadesi parse edilirken FGA kural nda tan ml bir ifade ile kar la ld SQL izlenmeye ba lar. Di er 3 görünüm kural tan mlamalar n içerir. formatted as: #n(s):v: where n is the number of the bind variable in the statement s is the bind variable length. Örnek Slayttaki iki örnek izlemeye sebep ol r.Triggering Audit Events ( zlemeyi tetikleme) Genelde. Data Dictionary Views FGA girdileri ve yetki izleme kay tlar farkl tablolara yaz lm lard r. fine-grained izleme kullan c lar n yazd klar SQL ifadelerindeki kolonlar nda izlemektedir. DBA_FGA_AUDIT_TRAIL Ad TIMESTAMP DB_USER OS_USER OBJECT_SCHEMA OBJECT_NAME POLICY_NAME SCN SQL_TEXT SQL_BIND Tan mlamas Çal ma tarihi ve zaman Kullan c n n çal t rd Kullan c n n çal t kullan c ad i letim sistemi ismi zlenen nesnenin sahibi zlenen nesnenin ismi zlemeye sebep olan kural n ismi The SCN of the transaction zlemeye sebep olan SQL ifadesi The bind variable of the audit event. Çünkü department_id = 10 bölümündeki salary alan sorgulanm t r. Ve varsa olay yöneticisi tetiklenir. v is the bind variable value COMMENT$TEXT Yorum Not: Bu liste dba_fga_audit_trail tablosunun bir parças . kinci sorguda salary alan na eri ti inden izlenir. Üçüncü örnek salary alan içermedi i için izlenmeye sebep olmaz. zlenen nesne üzerinden nekadar veri sorgularsa sorgulas n veya nekadar veri de i tirirse de i tirsin her bir sorgu için bir kay t üretilir. Girdiler DBA_FGA_AUDIT_TRAIL görünümünde saklan r. . zleme fonksiyonu bir otomatik transaction gibi çal t r l r.

policy_name. db_user. Örnek SQL> COL timestamp SQL> COL db_user FORMAT A10 FORMAT A7 SQL> COL policy_name FORMAT A20 SQL> COL sql_bind SQL> COL sql_text SQL> SQL> SELECT to_char(timestamp.------.-------------------.employees AUDIT_EMPS_SALARY SQL> . FORMAT A20 FORMAT A60 TIMESTAMP DB_USER POLICY_NAME SQL_BIND ---------.employees AUDIT_EMPS_SALARY #1(4):1000 WHERE department_id = 10 AND salary > :b1 0201221741 SYSTEM SELECT FROM salary hr.-----------------SQL_TEXT ---------------------------------------------------------0201221740 SYSTEM SELECT FROM count(*) hr. sql_bind. sql_text FROM dba_fga_audit_trail. 'YYMMDDHH24MI') 2 3 4 5 6 7 AS timestamp.DBA_FGA_AUDIT_TRAIL (continued) FGA zleme tablosundan seçme A a daki örnek iki izleme kayd n n gösterir.

Sahibi yoktur. Policy Name Error Veritaban nda kural ismi e siz olmal d r. kural bir hata almadan olu turulur ama nesneye eri ildi inde u hata al n r: ORA-28112: failed to execute policy function E er izleme özellikleri geçerli bir sözdizime sahipse ama yanl ise. . E er varolan bir isim veriseniz u hatay al rs n z: ORA-28101: policy already exists olu turulurken bu özellik null yap l rsa bunun anlam bütün ifadelerin Audited Object Errors Kural olu turdu unuzda tablo veya görünüm var olmal d r. yanl sat rlar izlenir. hiçbir sat r izlenmez. Event Handler Error E er kural olmayan veya geçersiz olay yöneticisine referans ediyor ise. kural olu turulur ama izleme s ras nda hiçbir sat r getirilmez. E er izlenecek kolon ismi do ru sözdizimi ile verilmi fakat yanl ise yanl kolon izlenir.FGA Rehberi Audit Condition FGA kural izlenece idir. çünkü izlenen kolon asla eri ilmeyecektir. Audit Column Errors E er izlenecek kolon tablo içnde yoksa. E er yoksa u hatay al rs n z: ORA-00942: table or view does not exist Audit Condition Errors E er izleme özelikleri geçersiz bir sözdizime sahipse.

audit_file_dest ba lang ç parametresi bununla ilgili izleme kay tlar n n nerede tutulaca n varsay lan olarak Windows Event belirtir. izleme kay tlar Log. Dolay s yla bu kullan c lar ile ilgili izleme kay tlar veritaban d nda tutulmal d r. Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) Background While conducting user training you discover that some users are using very simple passwords.SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n izleme SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n veritaban ba latma ve durdurma yetkileri vard r. ipuçlar n ve bilgileri sitesinde duyurmaktad r.com. E er sizde bir güvenlik aç görür bulursan z direkt mail atabilirsiniz : secalert_us@oracle. UNIX veya Linux platformunda ise $ORACLE_HOME/rdbms/audit de saklan r. Güvenlik Güncellemeleri Oracle güvenlik ile ilgili duyurular . Windows ortam nda. Çünkü onlar veritaban kapal iken bile i lem yapabilmelidirler. düzeltmeleri. Configure your database to prevent the use of simple passwords and to detect attempts to guess passwords Tasks Prevent the use of simple passwords Force accounts to lock for 10 minutes after four failed login attempts Exempt the application server login from forced password changes Audit unsuccessful attempts to connect to the database . Oracle Technology Network Web ve OracleMetaLink (MetaLink). SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n izlenmesini aktif eden ba lang ç parametresi: audit_sys_operations=TRUE (varsay lan olarak FALSE) E er SYS i lemleri izlenirse. Oracle otomatik olarak bu kullan c lar n oturum açma i lemlerini izler ama özellikle belirtilmedikçe daha fazlas n yapmaz. Ama ç kan yama ve güncellemeleri sadece mü terileri indirebilir. and suspect that someone may be trying to guess the passwords of privileged users so they can gain access to sensitive data.

Passwords may not be reused within 1800 days. Profile altered. view the changes made to the default profile by the utlpwdmg.sql Function created. . Note that: . connect to the database as sysdba and run the utlpwdmg.If a user doesn t change his or her password within 10 days of expiration. Prevent the use of simple passwords a) What profiles exist within the database? b) Use Enterprise Manager to see what password restrictions are enforced by the default profile? c) Using SQL*Plus.Passwords now expire every 60 days. . d) Using Enterprise Manager.sql script located in $ORACLE_HOME/rdbms/admin SQL> connect / as sysdba SQL> @?/rdbms/admin/utlpwdmg.After a user fails to provide the correct password within three consecutive login attempts the account will automatically lock for one minute. . Edit the default profile so that users who fail to log in correctly four times in a row will have their accounts locked for 10 minutes. the account will be locked.1. . 2.sql script.

Nothing would happen to the HR user. The HR user would also be dropped. b) Edit the new profile to make password expiration unlimited. d) Why did you have to restart the instance after changing the AUDIT_TRAIL initialization parameter? e) What would have happened if you had left AUDIT_TRAIL at its default setting of NONE? . c) Verify that unsuccessful attempts to connect to the database are captured. 2. Audit unsuccessful attempts to connect to the database a) Enable collection of audit information. 4. a) Create a new profile called HRPROFILE using the default profile as a template. d) If you were to drop the HRPROFILE what would happen to the HR user? 1. Exempt the HR user from forced password changes. The drop statement would fail because the HRPROFILE cannot be dropped while a user is assigned to it. c) Assign user HR to the new profile. b) Begin collecting audit records for users who unsuccessfully attempt to log in.Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) (continued) 3. The HR user would be automatically assigned the DEFAULT profile. Store the audit information in the database. 3. 4. The HRPROFILE would be dropped and the HR user would be unable to log in until the administrator assigned a different profile.

what location the change was made from. Because you want to capture the old and new values rather than just the fact that a change happened. heap-organized table with four columns: who varchar2(10) event_date date ipaddress what varchar2(16) varchar2(2000) b) Create a trigger to capture changes to the salary column. Because we only want to capture audit information if someone selects the salary column we must use fine grained auditing rather than standard database auditing.sql system/manager@dba10g . a) Create a table called AUDIT_EMPLOYEES in the SYSTEM schema to hold information captured through database auditing. Note: . Connect Run SQL> the as script connect user system $HOME/LABS/hrsalarytrig. Remember that value-based auditing is implemented through the use of database triggers.is used to continue a statement on a new line in PL/SQL a) Use the DBMS_FGA package to add a fine grained audit policy to HR s employees table.Practice 11-2: Database Security (Part 2) Background You suspect that someone has been viewing and possibly changing employee salary data without proper permission.new value which user made the change . Make the table a standard. Audit select on the salary column of the employees table. b) Verify that only SELECT statements that include the salary column generate an audit trail. Audit changes to the salary column of the employees table. Configure your database to detect unauthorized access to salary data and capture any changes to salary information. Only capture audit information if someone reads the salary column. Tasks Audit select on the SALARY column of the EMPLOYEES table Audit changes to the SALARY column of the EMPLOYEES table. Capture old value . you must use value-based auditing rather than standard database auditing. 2. 1.

.Connected.sql c) Verify that audit information about changes to the salary column are now captured. @$HOME/LABS/hrsalarytrig. SQL> Trigger Created.

Oracle Net listener ad verilen aktif bir process içerir. Veritaban sunucusunda.Listener için ilk dinleyece i adres . d kod kütüphaneli için EXTPROC. Listener olmadan veritaban na d ardan ba lanmak mümkün de ildir. Listener Görüntülemek Enterprise Manager ana sayfas ndan Listener linki t klanaral lsitener status page e geçilir. Listenerlar. Tek bir listener pekçok veritaban instance na ve binlerce istemci ba lant s na hizmet verebilir. Oracle Net Listener olu turmak için Related Links k sm ndan Net Services Administration seçilir. istemci uygulams yla veritaban sunucusu aras nda ba lant y sa lamak ve sürdürmekle görevlidir ayn zamanda ikisi aras ndaki mesajlar da ta r. Listener için di er tüm konfigürasyon ad mlar seçimliktir. tüm yerel olmayan kullan c ba lant lar için Oracle instance na bir yoldur.Oracle A Servisleri Oracle a servisleri istemcinin veya orta katman uygulamalar n n Oracle Veritaban sunucusuna ba lanmas n sa lar. Oracle Net istemci uygulamas yla veritaban sunucusu aras nda verileri ta yan kurye görevi görür. veritaban yla konu an her bilgisayarda olmal d r.Listener ba latmakda kullan lan konfigürasyon dosyalar n n yeri . Bir isim ve çal aca sunucunya ait IP adresi girilir. File seçilir ve Network Configuration kaydedilir. Kullan c lar asla Oracle Neti görmezler.Listener versiyonu ve ORACLE_HOME bilgisi . Oracle Netin default portu 1521dir. Daha ileri seviyedeki yöneticiler Oracle Net servislerini Vi. stemci makinede.Listener n durumu ve ne zaman ba lat ld . Oracle Net. A protokolü seçili. Database Control parola koruma ve log dosyalar n n konumlar gibi genel parametrele aktif listiner n konfigürasyonundan sorumludur. A oturumu kurulduktan sonra. Database Control veya komut sat r ndan lsnrctl komutu ile kontrol edilir. Sunucu için. sadece yugulama kullan r. E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir.Listener n cevap zaman (response time): TNS Ping (ms) . Gerekli olan ayar sadece listener konumunun ayarlanmas d r. TCP/IP en çok kullan lanve default oland r. 1 . Oracle Net veritaban na eri mek isteyen herhangi bir uygulama taraf ndan eri ilen arkaplan bile enidir. Oracle Net Listener veritaban ve d uygulamalar aras ndaki ba lant y ayarlamakla görevlidir. Listener özellikleri sayfas gelir: 1 Administer menüsünden listener seçilir ve go butonuna bas l r. Di er seçenekler veritaban sunucusunda bulunan yerel uygulamalar n ba lant lar için kullan lan Internal Process Communication(IPC). Oracle Net Listener. Oracle Net veya Oracle Netin görevini taklit eden Java Database Connectivity(JDBC). Named Pipes(NMP) ve SSL ile TCP/IP dir. gedit veya Notepad gibi text editörleri kullanarak da yönetebilirler. Detail k sm nda listener n dinleyece i bir konum yaratmak için Add Address butonuna bas l r.Bir dakikada kabul edilen/rededilen ortalama ba lant say s Listener Olu turmak Her listener n en az 1 dinledi i konum bulunmal d r. Bu sayfada: . Ayr ca listener n dinleyece i port da belirtilir. Database Control kullan larak konfigüre edilirler. Oracle Net Listener Oracle Net Listener.

Oracle9i ve Oracle 10g instancelar veritaban ba lad zaman default listeneri otomatik olarak kaydeder.Listener durdurulur. . 6 Listener n çal aca sunucnun ad veya IP adresi girilir. seçimlik parametreleri de konfigüre edebiliriz: . lsnrctl ile: . -Uygulama static service regisration gerektiriyorsa. 4 Dinleyece i adres eklenir. Listener tekrar ba lat larak de i iklikler geçerlilik kazan r. E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. Hala baz durumlarda static service registration seçilebiliyor. Listener bu bilgiye 2 yolla ulasabilir: . E er detayl bilgi tutacaksak ne kadar bilgi toplanmal (Trace Level) ve bu dosyalar nerde saklanmal ? Static Veritaban Kay tlanma Bir listener için istemci ba lant s n bir instancea iletmek için listener instance n ad n ve instance n ORACLE_HOME konumunu bilmelidirler. Seçimlik Paramatrelerin Ayarlanmas Listener için sadece adres gerekse de. .Loglama: Oracle Net ba lant s n n logunu tutmak isteyip istemedi imizi ve nerde tutmak istedi imizi belirtiriz. 3 Listener ad girilir.Listener n durumu kontrol edilir. Servis ad (veritaban ismiyle ayn ) ve SID girilir. . Edit Listener sayfas ndan Static Database Registration seçilir ve Add Database butonuna bas l r. 5 A protokolü seçilir. . 8 Listener için di er tüm seçenekler seçimliktir. 9 Yeni listener ba latmak için Actions menüsunden Start/Stop seçilir. port belirtilir. Adresi kaydetmek için OKe bas n.Listener parolas de i tirilir 2 .Static service registration: Oracle n eski versiyonlar listener ile otomatik olark kay t olmaz ve bu yüzden listener n servis verece i tüm veritaban servislerinin listeleri listener configuration dosyas nda bulunmal yd . -Listener default port olan 1521de de ilse ve instance n default olmayan bir portla kay t olmas n istemiyorsan z. . 7 Listener n çal aca sunucunun ismi veya IP adresi girilir.Pek çok listener dinamik olarak konfigüre edilir. Listener Kontrol Listner control utility ile listener kontrol edersiniz.Listener servislerinin durumu kontrol edilir. . Deafult port 1521 dir. Default listener için ek bir listener konfigürasyonuna gerek yoktur.Dynamic service registration: Oracle8i.Konfigürasyon dosyas parametreleri sayesinde listener tekrar ilklenir. Bu isim sunucu için unique olmal d r.Tracing: Oracle Net ba lant s hakk nda detayl bilgi tutulmas n isteyip istemedi imizi belirtiyoruz. Oke bas l r. .Listener ba lat l r. . Dinlenen Adresler Her listener n en az 1 tane dinledi i adres bulunmal d r.2 Create e bas l r. TCP/IP en çok kullan lan ve default olan d r.

1. E er listener n z n ad LISTENERdan farkl ysa listener ad n komutla beraber kullanmal s n z yada SET CURRENT_LISTENER komutu kullan lmal d r. Listener kontrol durum komut listener hakk nda detayl bilgi döndürür ve listener n bulundurdu u tüm servisler hakk nda bilgi getirir. Ç kt lar: . All rights reserved.Sa lanan ba lant say s n veya dediceted ve shared için kabul edilmeyen ba lant lar.1.Temel komut sözdizimi: LSNRCTL> komut [listener ad ] Lsnrctl komutu i lendi inde listener ad belirtilmezse default listener kabul edilir. Oracle. LSNRCTL> SET PASSWORD Password: The command completed successfully 3 . lk olarak komut sat r sözdizimi: # lsnrctl start Prompt sözdizimi ise: #lsnrctl LSNRCTL> start Genellikle komut sözdizimi tekbir komutu çal t rmak için uygundur. Listener_name in gözard edildi ine dikkat edelim. Listener Kontrol Sözdizimi Komut sat r kullan larak lsnrctl komutu çal t r l r. Promt sözdizimi e er listener n z parola ile korunuyorsa kullan lmal d r. komut LITENER ad ndaki listener etkileyecektir. Pekçok ard k lsnrctl komutunu kullanmak için promt sözdizimi daha uygundur.Servisin durumunu(statik servislerin durumu UNKNOWN olarak gözükürler) .0. 2003. to Komut sat r sözdizimi ile de bu i lemleri yapabilirsiniz: /home/oracle> lsnrctl stop backup LSNRCTL for Linux:Version 10. Listener nn z n ad n n BACKUL oldu unu varsayal m: LSNRCTL> stop backup Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to A a daki uygulamalar ayn yukar daki sonucu verir: LSNRCTL> set cur backup Current Listener is backup LSNRCTL> stop Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully Not: Üstteki sözdiziminde current_listener cur eklinde k salt lm t r. A a daki iki komut ayn etkiyi gösterir. Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to Listener Kontrol ile Görüntülemek Lsnrctl servis komutu statik veya dinamik olmas na bakmaks z n her Oracle Net Service in durumunu yönetebilir.Servisin ad n .0 on 05-NOV-2003 15:19:33 Copyright (c) 1991.

0 . (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary..Listener n ne zaman ba alt ld ve ne kadard r çal t . Instance "dba10g"..1.Listener ad ve versiyonu . Instance "dba10g".log Listening Endpoints Summary.0. has 1 handler(s) for this service. Instance "dba10g". 40 min.1... has 1 handler(s) for this service. status READY.1..log Listening Endpoints Summary. The command completed successfully The command completed successfully LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10..Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr. Service "rhel" has 1 instance(s). Instance "dba10g". Instance "dba10g"..0 . 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener...0..Konfigürasyon ve log dosyalar m n yerleri . Service "dba10g" has 2 instance(s). The command completed successfully Durum bilgisinin içerdikleri: . Service "rhel" has 1 instance(s)... has 1 handler(s) for this service. status READY. has 1 handler(s) for this service...Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr. status READY. 40 min.ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener.Trace seviyesi ve güvenlik durumu .ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener. has 1 handler(s) for this service. 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener. has 1 handler(s) for this service. status UNKNOWN.Host.LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10. Service "dba10g" has 2 instance(s). prot ve protokol serivslerini içeren listener adres bilgisi 4 . Instance "dba10g".... status UNKNOWN. (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary... status READY..1.

uygulaman n bilmesi gereken hangi service ba lanaca n n ismidir. Bu bilginin içinde listener n bulundu u adres. Dizin isimlendirme. Bilinen servislerin listesi text bir dosyada saklan r.oracle.protokol. e er uyan bir de er bulursa alias host. Kolay Ba lanma(Easy Connect) Easy connect ile kullan c Oracle Net ba lant s na gereken bilgiler bir ba lant stringi olarak sa lar.ora Yerel isimlendirme Oracle Net servis ba lant lar n n çok s k de i medi i kurumlar için uygundur. Yerel isimlendirmenin bir avantaj kullan c lar n kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan lmas d r. Yerel isimlendirme ile DBA öncelikle kullan c lar yeni ve de i mi servislere ba lanmak için bu de i iklikleri içeren tnsnames. Oracle Net bilinen servislerin yerel listesini aliasa kar l k kontrol eder.com oldu unu varsayarsak ba lant stringimiz: SQL> connect hr/hr@db. sim Çözümleme (Names Resolution) Easy Connect. Yerel isimlendirme gibi kullan c lar kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan rlar. Distributed Computing Environment (DCE) veya Cell Directory Services (CDS) gibi üçüncü k s m isimlendirme servislerini kullanmakt r. Bu ba lant bilgilerinin tan mlanmas i lemi Names Resolution olarak adland r l r. $ORACLE_HOME/network/admin/tnsnames.oracle. Externel naming dizin isimlendirmeye benzer.us. Listener yerle tikten sonra.- Listenerda bulunan her servis için özet bilgi. Statically registered serviceler iBa lant zaman çin durum bilgisi UNKNOWNdur. Dizin isimlendirmenin ba ka bir avantaj da yeni bir servis ad LDAP dizinine eklendi inde servis ad hemen kullan c lar n eri imine aç l r. Oracle Net bilinen servislerin d (harici) listesini aliasa kar l k kontrol eder. Oracle Net servislerinin konfigürasyonu çok s k de i en kurumlar için uygundur.port ve servis ad na dönü türür. External naming.port ve servis ad na dönü türür. Listner n TCP/IP protokolü kulland n . DB_DOMAIN=us. Dizin simlendirme(Directory Naming) Dizin isimlendirme ile kullan c lar Oracle Net servisi için alias sa larlar. e er uyan bir de er bulursa alias host. E er listener portu sa lanmazsa Oracle net default olarak 1521in kullanaca n varsayar. 5 . E er servis ad sa lanmazsa Oracle Net ba lant stringinde bulunan veritaban servisi ve host ad n n ayn oldu unu varsayar. listener n kabul etti i protkol ve listener n dinledi i port bulunmal d r. <username>/<password>@<hostname>:<listener port>/<service name> Listener portu ve servis ad seçimliktir. local naming ve directory naming daha sonra anlat lacakt r.com Not: SERVICE_NAMES ilkleme parametresi virgülle ayr larak pekçok de er içerebilir. Network Information Services (NIS).protokol.ora dosyas da t lmal d r. Yerel simlendirme(Local Naming) Yerel isimlendirme ile kullan c Oracle Net servisi için bir alias(takma isim) sa lan r. Oracle Net Ba lant lar Bir uygulaman n Oracle Net listener üzerinden bir servise ba lanabilmesi için uygulama servise hakk ndaki bilgiye sahip olmal d r. 1521 portunu dinledi ini ve instance parametrelerinin SERVICE_NAMES=db.

Oracle Connection Manager. Oracle Net Manager ba latmak için komut sat r ndan netmgr yaz l r. Oracle Net Manager aç ld nda sol tarafta izleme a ac görülür. Ayr ca Lightweight Directory Access Protocol(LDAP) servi ismi çözümlemesini de ayarlar. Veritab n z n servis ad ve SIDsini girin ve servis ad n eklemek için Add butonuna bas n. leri Ba lant Seçenekleri leri ba lant seçeneklrei ile listener n bozulmas ve yük dengesi konular nda Oracle Net avantaj sa lar. Oracle Connection Manager ile kullan l r. . Oracle Net listenerlar n olu turulmas ve ayarlanmas için de kullan labilir. Oracle Net in sunucu taraf n konfgüre eder. alias iki veya daha fazla listener adresine sahip olur. 6 . Directory Naming içinse ayn listeden Directory Naming seçene i seçilir. Load balancing ile Oracle Net adres listesinden rastgele adres seçilir. Ba lant zaman hatas ve yük dengeleme için 5 seçenek oldu una dikkat ediniz: Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan - Oracle Net Manager Enterprise Manager Database Control.Servis Aliaslar n n Ayarlanmas Yerel Oracle Net servis aliaslar n n olu turulmas için Administor aç l r listesinden Local Naming seçilir. Oracle Net s ras yla adresleri denemeye devam eder ta ki çal an bir listener bulana veya tüm adresler denenip ba ar s z olana kadar.Oracle Net profilleri o Güvenlik o Troubleshooting o sim çözümleme metodlar içerir. Real Application Clusterlarda ayn veritaban ndaki farkl instancelar aras nda i yükünün dengelenmesini sa lar. Oracle Net Manager. E er ilk adres eri ilmezse ikincisi denenir. stemci veya orta katman konfigürasyonlar na yard m etmez. Create Net Service Name sayfas nda Net Service Name sahas na unique bir isim girin. Oracle Net Manager. Directory Naming seçene ini seçemezsiniz. Oracle Net trafi i için proxy sunucu olarak hizmet verir ve Oracle Net trafi inin firewalldan güvenli bir biçimde yönlendirilmesini sa lar.Oracle Net servis isimleri .port ve listener taraf ndan ba lan lmak istenen servisin hostu girilir. Source routing. Adresler için protokol. connect-time failover sa land nda. Go ve arkas ndan da Create e bas l r. Oracle Net ba lant lar n n istemci taraf n konfigüre etmekte kullan lan grafiksel bir araçt r. sa tarafta ise ayr nt penceresi bulunur. Not: E er dizin isimlendirme önceden yap lm sa.

Oracle. protokolü.ora Used EZCONNECT adapter to resolve the alias Attempting to contact (DESCRIPTION=(CONNECT_DATA=(SERVICE_NAME=dba10g)) (ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=192.simlendirme Metotlar n n Seçimi Default isim çözümleme metotlar yerel isimlendirme(TNSNAMES).1. port ve protokol de erlendirilir.0. Oracle Net Manager Kullanarat leri Ba lant Seçenekleri Veritaban kontrol gibi Oracle Net Manager da ileri ba lant seçeneklerini seçebilmenizi sa lar. Oracle Net önce yerel isim çözümleme dosyas na bakar. Servis Aliaslar n Net Manager ile Ayarlamak Local naming veya directory naming komunlar na Oracle Net servis aliaslar n eklemek için Oracle Net Manager kullanabiliriz. E er directory namingin Easy Connectten önce olmas n istiyorsak LDAPyi seçmeli ve Promote butonuna basmal y z. directory sunucusunu kontrol eder ve en son olarak host naming dener. Bu seçimler sonucunda bir konfigürasyon sihirbaz ç kar. All rights reserved.1. adresi ve portu seçebiliriz ve en son listener n dinleyece i servis ad n veririz. Directory naming için servis aliaslar n konfigüre edeceksek Directory dü ümünü geni letip ayn i lemleri yapmal y z. Yerel isimlendirme(Local naming) için Local dü ümü geni letilir ve a aç yap s ndan Services Names seçilir. Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan Oracle Net Ba lant s n Test Etmek Tnsping TCP/IP ping i leminin Oracledaki kar l olarak dü ünülebilir.com:1521/dba10g TNS Ping Utility for Linux: Version 10.2. Easy Connect kullanmaya çal r. Edit menusunden Create seçilir. easy connect(EZCONNECT) ve host namingdir.oracle. 7 . 2003. Used parameter files: /oracle/prodouct/ora10g/network/admin/sqlnet.Production on 06-NOV-20 Copyright (c) 1997.168.0 . Buradan alias ad n .61)(PORT=1521))) OK (380 msec) Bu i lemle host ad . H zl bir test sa lar # tnsping db.us.

-Sistem kaynaklar n daha fazla bellek ve CPU ekleyerek artt rmak -Oracle Shared Server mimarisini kullanmak . Kullan c Oturumu Kullan c RESEND paketini ald ktan sonra. E er sisteminiz dedicated server mimarisinin kaynak isteklerinden negatif etkileniyorsa 2 seçene imiz vard r. Dedicated Server process: Oturum kurulmas yla. E er geçersiz bir sevis ismi istenirse listener kullanc processine hata mesaj döndürür. ba lant iste i kullan c da veya middle-tier uygulamadan(kullan c processi) Oracle Net Listener a ula r. server process sunucu üzerinde kullan c n n ajan olarak çal maya ba lar. Server process kullan c authentication kontrol eder ve geçerliyse user session yarat l r. E er servis ismi istenmedi inde (TNSPING iste i gibi) Listener ba lant n n do rulu unu onaylar ve ba ka bir ey yapmaz. Process olu tuktan sonra. Bu noktadan sonra listener ba lant da bulunmaz ve tüm i lemler server process e geçer Server process. Server processin görevleri: -Uygulamada bulunan SQL statementlar n parse ve çal t rma -SQL statementlar n n çal t r lmas için gerekli database buffer cache data bloklar yaratmak -Disk üzerindeki data filelardan gerekli data bloklar n SGA n n database buffer cache k sm na okumak -Tüm sort i lemlerinin yürütülmesi. Dedicated server process taraf ndan kullan lan bellek miktar pekçok initialization parameter ayar na ba l d r. Server processler bitmap ve hash joins gibi i lemler için ayr lm belle e sahiptir. Bellek ve CPU kaynaklar n n dedicated server processleri taraf ndan kullan lmas engelleyici ve sistem ölçeklenirli ini negatif etkileyebilir. Bu process server process olarak bilinir ve bazen shadow process olarak da adland r l r. Server processin PGA(Program Global Area) olarak adland r lan k sm sort i lemlerinde kullan lmak üzere sort area denen bellek alan bulundurur. Dedicated Server Process E er Connect paketi gçerli bir servis ismi içeriyorsa. Kullan c Oturumu: Dedicated Server Dedicated Server Processi ile server processleri ve kullan c processleri aras nda bire-bir oran olur. kullan c processine RESEND paketi gönderir. Otomatik olarak PGA_AGGREGATE_TARGET ve WORKAREA_SIZE_POLICY ile kontrol edilir. CONNECT paketini tekrar gönderir. -Uygulaman n i ledi i bilginin sonuçlar n kullan c ya döndürür. Listener CONNECT paketini al r ve CONNECT paketinin geçerli bir Oracle Net Service ismini isteyip istemedi ini kontrol eder. listener process e ba lan r ve kullan c process için adres bilgisini de içeren baz bilgileri iletir. Her server process CPU cycle ve belle i de içeren sistem kaynaklar n tüketir.Oracle Shared Servers Ba lant Kurmak Oracle Net isim çözümleme bittikten sonra. listener ba lant sa lamak için yeni bir process üretir.

SGA ve PGA System Global Area ve Progran Global Area içerikleri dedicated server veya shared sevre kullan m na ba l olarak de i ir: . .Shared serverlar yeni requestler için request queue ye bakarlar. Ba lant iste i geldi inde.Kullan c Oturumu:Shared Servers Shared mimarisindeki her server en az bir(genellikler dah fazla) dispatcher processe sahiptir. SQL statement için run-time memory de erlerini içerir.Dispatcher sonucu response queue den al r 6. her dispatcher için ba lant yükü (üzerinde mevcut ba lant lar) de tutulur. Kullan c n n ça r s bittikten sonra.Bir request queue tüm dispatcherlar taraf ndan payla l r . .Cursor durumu. Getirilen sat rlar gibi . .User process iste i dispatchera yönlendirir. Priority yoktur.User-session datalar güvenlik ve kaynak kullan m bilgilerini içerir. stek Kuyru u . Tek bir kullan c oturumu çoklu shared server processleri taraf ndan i lenen isteklere sahip olabildi i için.Dispatcher iste i SGAdaki ortak istek kuyru una koyar. Her shared server processi tüm oturumlar n data spaceine eri melidir.Bir sonraki geçerli(bo ) shared server istek kuyru undan iste i al r ve iste i i ler. Her dispatcher n kendine ait response queue vard r. 5. listener dedicated server processi yaratmaz. Ba lant iste i yükü en az olan dispatcher a ba l olarak servis ismine yönlendirilir.Stack spacede process için lokal de i kenleri içerir. tek bir dispatcher yüzlerce kullan c oturumunu yönetebilir. Oturumun devam nda kullan c lar ayn dispatcher a ba lan r. Dispatcher kullan c isteklerini ele almazlar Bunun yerine kullan c isteklerinin SGA n n shared pool k sm ndaki ortak bir kuyru a atarlar.Dispatcher cevab kullan c ya döndürür. 3.Requestler first-in first-out mant yla çal rlar. E er çoklu kullan c destekliyorsa LARGE_POOL_SIZE in artt r lmas gerekir.Shared server cevab (sonucu) ça r lan dispatcher n response kuyru una koyar. 2.Text ve parse edilmi tüm SQL sorgular SGAda tutulur. Sahred server mimarisinde ço u bellek alanlar SGAn n large pool k sm nda tutulur. böylece herhangi bir server herhangi bir oturumdan iste i . Dedicated server processden fark . 4. shared server process b rak l r ve ba ka bir kullan c n n iste i yerine getirmek üzere kuyruktan istek al n r. Teknik Not SGA ve PGA daki de i imler kullan c ya effaft r. Shared server processleri dedicated server processlerinin ço u i ini yaparlari iste i kuyruktan çekerler ve tamamlanana kadar i lerler. Bunun yerine listener her servis ismi için çal an dispatcherlar n listesini bulundurur. Bir ste i lemek Kullan c shared server mimarisine ba lanmak için veritaban iste i gönderir: 1. ço unlukla PGA da tutulan bellek yap lar n n ço u shared memory locationda olmal d r.

SESSIONS The maximum number of network sessions for each (SES or SESS) dispatcher. LISTENER Specifies an alias name for the listeners with which the (LIS or LIST) PMON process registers dispatcher information. This attribute need only be specified if the listener is a local listener that uses a nondefault port (not 1521) and is not specified with the LOCAL_LISTENER parameter or the listener is on another node. Attribute Description PROTOCOL Dispatcher n kullanaca a protakolünü (PRO or PROT) belirler(genellikle TCP) DISPATCHERS Ba lat lacak dispatcher say s d r (Default 1) (DIS or DISP) SERVICE Distapcher n Listenerla birlikte kay t oldu u Oracle Net (SER or SERV) Service ad d r. Dispatcher DISPATCHERS parametresi her dispatcher için de i ik özellikleri sa lar(enable). Ço u sistemde DISPATCHER parametresi konfigüre edilmelidir. Most operating systems have a default of 16 K. E er verilmezse dispatcher n kay t de eri SERVICE_NAMESdir. Oracle Database 10g name value syntax destekler. Databasei yarat rken seçti imize ba l olarak DISPATCHERS parametresi XML database servis vermek üzere 1 dispatcher ba lat lacak ekilde konfigüre edilebilir. . Ço u optional parametreler default olarak seçilir.gerçekle tirebilir. Set the alias to a name which is resolved through a naming method. Sadece gerekli dispatcher özelli i PROTOCOL dür. 1024 is the default for Sun Solaris and Windows. CONNECTIONS Specifies the maximum number of network connections (CON or CONN) to allow for each dispatcher. SGA da bulunan space her session n data space i içindir. DISPATCHERS= (PROTOCOL = TCP)(DISPATCHERS=3) Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er String Dinamik Null (hiçbir Dispatcher ba lat lmayacak Dispatcher n tutabilece i ba lant say s i yo unlu una göre de i sede. en iyi ölçü 1 dispatcher n mevcut veritaban ba lant lar n n %50sini kullanmas d r. Bir session n alabilece i spacei limitlendirebiliriz(PRIVATE_SGA ile) Oracle Shared Server Konfigürasyonu Oracle Shared Server konfigure etmek içini instance n initialization parametrelerini editlemeliyiz. For example. The default is operating system specific. The default is operating system specific. Di erleri seçimliktir.

PROCESS server side processleri kontrol eder. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) De er Aral letim sistemine ba l Circuits Virtual circuitler veritaban ndan dispatcher ve servera do ru kullan c ba lant lar d r. Bu parametre bir instance n toplam SGA gereksinimini etkileyen parametrelerden biridir. Bu parametrenin kullan m dedicated kullan c oturumlar için kaynaklar n ayr lmas n sa lar. Shared Server Sessions Bu parametre belirli bir zamanda toplam aç k shared server oturumlar n n say s n kontrol eder. Aksi halde de er 0d r. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) li kili Parametereler . CIRCUITS parametresi gelen ve giden network oturumunda bulunan virtual circuits say s n gösterir.Shared-Servers SHARED_SERVERS elde bulunan minimum server process say s n belirtir.SESSIONS system taraf ndan yarat labilecek maksimum session say s n gösterir. Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er De er Aral Integer Dinamik DISPATCHERS Null ise 0. Bu parametre önemlidir çünkü instance gerekti i zaman shared server process yarat labilir. DISPATCHERS a de er atanm sa 1 letim sistemine ba l Max_Shared_Servers MAX_SHARED_SERVERS e zamanl çal abilecek maksimum server process say s n gösterir. . Oracle Shared Server dedicated server durumunda PGA da tutulan oturum bilgilerinin large pollda tutar . Bu parametrenin belirlenmesi kritiktir çünkü instance Ortak stek kuyru unu gör ntüler ve kuyru u kullanacak ba ka shared serverlar ba lat r gerekmedi inde de bunlar bitirir.LARGE_POOL_SIZE large poolun büyüklü ü byte cinsinden belirtilir. . Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er E er Oracle Shared Server konfigüre edilmi se CIRCUITS de eri SESSIONS de erine uyar. Bu parametreyi shared-server mimarisinde kullan c lar n kurabilece i ba lant say s n s n rland rmak için set etmeliyiz.

oracle. E er listener TCP/IP 1521. Handler(s): "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D001 <machine: db. servislerin kay t olmas için beklemek gerekir. V$SESSION mevcut session için session bilgilerini tutar Ba lant Tipini Seçmek Oracle Netin default connection tipi shared serverd r Ne Zaman Shared Server Kullanmamal y z . Bu yüzden PL/SQL. status READY. has 3 handler(s) for this service. Kay tlanmay do rulamak için: $ lsnrctl services Service "TEST" has 1 instance(s). circuit. Oracle Shared Server kullan c oturum belle i için shared pollu kullan r.com.oracle.us. Ayr ca gelen ba lant lar için listener n yük dengelemesi yapt da görülebilir. server.us.. E er LARGE_POOL_SIZE de erini set etmezseniz. sonra database ba lamal . Oracle. SQL ve sahared poolu kullanan di er servislerin performans etkilersiniz. Instance "TEST".us. SQL>select dispatcher. böylece dispatcher listener ile register olabilir. Shared Server Kurulum nu Do rulamak Oracle Shared Server kullan rken önce listener ba latmal y z. Her shared server ba lant s V$CIRCUITe giri yapar.com)(PORT=35229)) "DEDICATED" established:0 refused:0 V$CIRCUIT view sorgulanarak her shared server ba lant s için kay t görülür.us.oracle. V$SHARED_SERVER Shared server processler hakk nda bilgi içerir V$DISPATCHER Dispatcher processler hakk ndaki bilgileri tutar V$SHARED_SERVER_MON TOR Shared server processlerinin ayarlar n n tutuldu u view V$QUEUE request ve response queue bilgileri bulunur. porttan dinlemiyorsa veya birden fazla listener varsa LOCAL_L STENER konfigüre etmek gerekir.com.oracle. pid: 8703> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db.com)(PORT=35230)) "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D000 <machine: db. pid: 8705> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db. DISPATCH -------82890064 8288F9E4 8288FD24 CIRCUIT -------8257BA64 8257BBB0 8257BCFC SERVER -------8288F6A4 00 00 STATUS ---------------NORMAL NORMAL NORMAL Data Dictionary View V$CIRCUIT virtual circuitlerin bilgilerini tutar.LOCAL_LISTENER listener taraf ndan kullan lan port ve protokol belirtilir. E er listenera restart atarsan z. status from v$circuit. Oracle her oturum için shared poolun belirli bir k sm n ay r r.

Oracle shared server mimarisi process ve bellek kullan m için verimli bir modeldir. Tüm DBA oturumlar nda dedicated server seçilmelidir.fakat her ba lant için uygun olmayabilir. büyük miktarda verilerle u ra rken shared Serverlar çok verimli çal maya bilirler. . Ortak request queue ve dispatcher response queue payla m yüzünden. index ve tablo bak m i istatistikerin analizi gibi. Bunlar instance n ba lams ve durdurulmas i tablespace veya datafile yarat lmas . Ço u administration görevleri shared server ba lat s ile yap lamaz.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful