Oracle Database 10g Yaz l m Kurulumu

Sistem Gereksinimleri Slayatta belirtilen gereksinimler tüm platformlar için geçerli olan minimum donan m gereksinimleridir. Kurulum özellikle diske(yere)ihtiyaç duyabilir.Ayr ca genel bir kural olarak sa layabildi imiz daha fazla RAM daha iyidir. Not: 2GB yada daha fazla RAMe sahip sistemlerde swap alan RAMin bir yada 2 kat olmal d r. Her i letim sisteminin de i ik gereksinimleri oldu undan, i letim sisteminin gereksinimleri için i letim sistemine özel Oracle döküman n kullanmal s n z. Desteklenen i letim sistemi sürümlerini gösterir, bunlarla bir i letim sistemi gruplar n veya kullan c lar n kurmay ve kurulum için gerekli di er ad mlar bulunur. Optimal Flexible Architecture OFA, Oracle veritaban n ve di er veritabanlar n kurmak, ayarlamak için bir metoddur. OFA, büyüyen ve yüksek performansl veritabanlar için maksimum esnekli i sa layan yönetilmesi kolay bir konfigürasyon yaratmak için i letim sisteminin ve disk alt sistemlerinin avantajlar n kullan r. Burada anlat lan metotlar OFAn n temelleridir: OFAn n dizayn edilmesinin nedenleri: - Diskteki büyük miktardaki karma k yaz l m ve veriyi organize etmek, cihaz darbo azlar n ve dü ük performans önlemek - Veri ta nmas s ras nda zedelenebilecek , yaz l m ve veri yedeklenmesi gibi yönetimsel görevleri kolayla t rmak - Pek çok Oracle veritaban aras nda geçi i kolayla t rmak - Veritaban n n büyümesini ve yönetilmesini uygun hale getirmek - Data sözlü ündeki bo alanlar n bölünmesine yard m etmeki di er bölünmelerden ay rmak ve kaynak çeki melerini en aza indirmek Optimal Flexible Architecture Kullanmak OFAn n çekirde inde bir isimlendirme plan vard r. Genellikle fiziksel disk olan mount noktalar na uygulayabile imiz bir standart, mount noktas nda bulunan klasörler ve alt klasörler ve dosyalar n kendileri bulunur. Mount noktas n n syntax : Tüm mount noktalar na /pm syntax kullan larak isim verilir, p string bir sabit ve m her mount noktas n ay rmaya yarayan genellikle 2 basamakl bir say olna belirli uzunlukta bir anahtar de eridir. Örnek mount noktalar /u01 ve /u02 Home dizini syntax : Tüm home klasörleri /pm/h/u syntax n kullan r. Pm mount noktas ad , h standart klasör ismi ve u klasörün sahibidir. Örnek OFA home klasörleri /u01/app/oracle Software dizini syntax : Uygulama yaz l m n n farkl versiyonlar n e zamanl çal t rmak için OFA özelliklerini gerçekle tirmede, Oracle yaz l mlar n n her versiyonunu /pm/h/u/product/v klasöründe tutar. Product ürünü, v versiyon numaras n gösterir, OFA uyumlu Oracle Database 10g versiyon 10.1.0 /u01/app/oracle/product/10.1.0 Alt Klasörleri isimlendirme syntax : Ortam De i kenlerini Ayarlamak Pek çok Oracle ortam de i keni vard r. Burada anlat lanlar ba ar l bir kurulum ve Oracle veritaban n n kullan m için gerekli olanlar. Bunlarda hiçbirine de er atanmas na gerek yoktur. Ancak kurulumdan önce de er atanarak gelecekteki problemler önlenmi olur.

1

ORACLE_BASE: OFA için Oracle klasör yap s n n temellerini belirler. Kullan m iste e ba l d ri ancak e er kullan l rda daha sonraki kurulumlaru ve upgradeleri kolayla t r r. Klasör yoludur. /u01/app/oracle ORACLE_HOME: Oracle yaz l m n bulunduran klasörleri gösterir, klasör yolu örne i $ORACLE_BASE/product/10.1.0 ORACLE_SID: lk örnek(instance) ad d r., default orcl. Harfle ba lamas gereken harf ve say toplulu udur. En fazla 8 karakter olabilir. NS_LANG: form üzerindeki bir oturum için ba lang ç nls ayarlar n belirtie. Form language_territory.characterset. Örnek ayar AMERICAN_DENMARK .WE8MSWIN1252 Bu Oracle mesajlar için AMERICAN dilini kullanmay , gün adlar n ve ay adlar n ayarlamay sa lar. Alan (territory) DENMARK zaman format n , tarih format n say sal ve parasal anla malar sa lar. Bu, UNIX de ortam de i keniyken, Windows da registry ayar d r. Sorgulamak için select * from nls_session_parameters; Not: Windows kurulumunda , klavye dilinden gelen dil k sm default NLS_LANG de eridir. Amerikan olmayan klavye(Windows kurulumunda) Amerikan olmayan NLS_LANG ayarlar n getirir. Önyükleme Kontrolleri Oracle Universal Installer GUI gelemden önce minimum gereksinimlerin kar lan p kar lanmad n anlamak için baz kontroller yap l r. Sisteminizin bir veya daha fazla minimum gereksinimleri kar layamad durumda kurulum ba lad nda -ignoreSysPreeq flag n i aretleyerek devam edebilir. $ sh runInstaller ignoreSysPreeq Oracle Universal Installer Oracle Universal Installer bile en tabanl kurulumu ve de i ik seviyeli entegre edilmi bundle, suite ve web tabanl kurulumlar (tekbir paket içindeki karma k mant kl ) sa layan Java uygulamas d r. Kurulum motoru, Java bulunan platformlara ve tüm kurulum i leminden ayr lan (ayr tutulan) platform ba ml durumlara ta nabilir. Oracle Universal Installer, yaz l m yönetimini ve da l m n sa lamak için a a daki yeteneklere sahiptir. - Otomatik ba ml l k çözücü ve karma k mant k i lemek - Webden kurulum - Bile en ve suite kurulumu - Tam deinstallation - Pek çok Oracle home için destekleme - National Language Support - Da t k kurulum için destek Envanter ve UNIX Grup smi Envanter klasörü yaz l m n n yüklenmesi s ras nda kullan lan aland r. Bu klasörde bulunan dosyalar silinmemelidir. Oracle Universal Installer envanteri Oracle Universal Installer n muhasebesini tutmak için bir konumdur. Envanterinin tuttu u bilgiler. - Bir makine üzerine kurulu tüm Oracle home içindeki tüm Oracle yaz l m ürünleri - Oracle yaz l m içinde bulunan Oracle olmayan ürünler JRE gibi Bu dosyalar n yakla k 4MB yer kaplamas beklenir. E er UNIX sitem üzerine kurulum yap yorsan z, temel klasöre sahip olan grup ad n sa lamak için uyar l rs n z. Oracle yaz l mlar n güncelleme yükleme ve kald rma için izin olan UNIX grup ad

2

seçilmelidir. Bu grubun üyeleri yazma iznine sahip olmal d r. Sadece bu gruba ait kullan c lar kurma veya kald rma i lemini yapabilir. OrainstRoot.sh Unix platformuna kurulum yaparken, root olarak orainstRoot.sh çal t rmal y z. Bu script inventory pointer file (Linuxda /etc/ora/oraInst.loc) yarat r. Inventory pointer file, ba lang ç olarak Oracle Universal Installer n inventory yerini bulmas n sa lar. Bu dosyan n örne i: inventory_loc = /oracle/oraInventory inst_group = oinstall Dosya Konumlar Universal Installer, ürünün kurulum kitinin veya stageinin bulundu u yeri gösteren Specify File Location sayfas nda default bir de er verir. Oraclehome isimle tan mlan r. Oracle home ismi, belirli bir Oracle home ve ili kili home üzerine kurulu olan Oracle servisleri ile ilgili program grubunu tan mlar. Oracle home ismi 1 ila 16 karakter uzunlu unda olmal d r, sadece alfanümerik karakteri ve altçizgiyi kapsar, bo luk olamaz. Oracle Universal Installer, Windows platformundaki Oracle homelarda a a daki özelliklere sahiptir.(korur) - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - Daha önceki Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm Oracle homelar - ORACLE_HOME registry giri ine kaydedilmi home Oracle Universal Installer, Unixdeki Oracle homelar korur: - Oracle Universal Installer taraf ndan yarat lm tüm Oracle homelar - /var/opt/oratab kalsöründeki tüm Oracle homelar - ORACLE_HOME ortam de i kenindeki home E er bu homelardan hiçbiri yoksa, default home diskteki en büyük bo alana göre hesaplan r. Kurulum Tipi Oracle Database Enterprise Edition, hem kümelenmi hemde tekli isistem konfigürasyonlar nda endüstri önderli inde ölçeklenebilirlek ve güvenlik sunar. Online taransaction processing ve i zekas için en geli mi özellikleri sunar. Oracle Satandart edition, küçük veya orta ölçekli i ler yada tüm Enterprise özelliklerini gerektirmeyen güç, güvenilirlik ve güvenlik tabanl departman uygulamalar içindir. A a daki enterprise seviyesi özellikleri Standart editionda bulunmayan seçenekler: - Oracle Data Guard: Bir veya daha fazla yedek veritaban yaratmaya, yönetmeye ve görüntülemeye yarayan servisler kümesi - Oracle Advanced Security, Oracle Label Security, Enterprise User Security, Virtual Private Database, N-tier authentication, Fine Gained Auditing: Bu seçenekler, Oracle Database 10gnin geli mi güvenlik özellikleridir. -Oracle Partitioning, Oracle OLAP, Export Transportable Tablespace ve Enterprise Data veriambarlar taraf ndan desteklenen di er özellikler Custom kurulum, kurmak istedi imiz bile enleri seçebilmemizi sa lar. Öngereksinimlerin Kontrolü Kurulumdan önce, Oracle Universal Installer ba ar l bir kurulum için gerekli özellikleri ortam kontrol ederek bakar. Bu sayfa tüm gereksinim kontrollerinin ad n , tipini ve durumunu gösterir.

3

SYSMAN ve DBSNMP için parola sa lar. Database control tekbir veritaban için kullan l r. E er imidi yapmak istemezseniz daha sonra yapabilirsiniz Enable automated backups: bunu kulland n zda backupun nereye al naca n ve yedekleme i inde kullan lacak bilgileri belirlemelisiniz. ancak yarat lmas uzun sürer. Bunlar sadece raw parçalar yla daha önce u ra t ysan z kullanmal s n z. Tüm kontroller tamamland nda. Uyar y veya seçimlik kontrolü do rulamak için. Ba lang ç Veritaban Seçebilece imiz 3 tane örnek veritaban vard r yada custom bir ba lang ç veritaban seçebiliriz. bir sonra özet sayfas ç kar. Karakter setini daha sonra de i tirmek mümkündür. Özeti kontrol edip Install a bas n. ancak veritaban n kendimizde seçerek yaratabiliriz. Konfigürasyon ve Yönetim E er ba lang ç veritaban yarat seçene ini seçersek. Raw Devices(Partitions): Bunlar üzerinde dosya sistemi olmayan disk parçalar d r. Database Management: Grid kontrol sayesinde pek çok veritaban n bir veya daha fazla makineden yönetebiliyoruz. uyar üreten kontrolün checkbox n i aretlemek yeterlidir. Tümü için ayr parolay kullanabilirsiniz. E er hangi karakter setini kullanaca n z bilmiyorsan z ve çok dil kullan yorsan z. Not: E er ba lang ç veritaban yaratma seçene ini seçerseniz. Automatic Storage Management(ASM) ASM dosyalar otomatik yarat l r ve yönetilir. Advanced seçene i ba lang ç veritabanunda tam bir esneklik sa lar. çok zaman harcayan bir i tir. Database Naming: defaultu orcl olan veritaban ismi.E er otomatik kontroller bittikten sonra çal t raca m z seçimlik kontroller varsa Otomatik kontroller ilk çal r. Sample Schema: Demolar ve ö renmek için kullan lan örnek emalard r. sayfan n alt nda yap lan kontrollerin bir özeti bulunur. Parola ve Özet Database Schema Password: Yönetici kullan c lar olan SYS. E er çal ma s ras nda veya seçimlik kontrol do rulanmad ysa uyar verir ve kontrolün do rulanmas gerekir. Yedekleme ve geriyükleme seçenekleri Do not enable Automated backups: bir yedekleme plan olu turman z gerekir. Dosya Depolama ve Yedek Geriyükleme Dosya depolama seçenekleri File System: Dosyalar n i letim sisteminizin yaratt dosya sisteminde saklanmas d r. yans ma(mirroring) ve birli tirme/ekleme stripting gibi özelliklerin ek yararlar olur.SYSTEM. Unicode standard olan UTF-8AL32UTF8 iyi bir seçimdir. Özet: Burada tüm ürünleri ve kurulum için seçti iniz ayarlar görebilirsiniz bir sonraki ad m kurulumun ba lamas d r. Database Character Set: bu karakter seti verinizi veritaban nda tutarken kullanaca n z veritaban d r. ablon veritabanlar nda dosyalar önceden konfigüre edilmi tir ve veritaban h zl ca yarat labilir. ba lang ç veritaban n yaratmak için çe itli sorular soran sayfalarla kar la aca z. Kurulum Kurulumun ilerleyi ini izleyebilirsiniz 4 . WE8ISO8859P1 sembolünü tan maz WEISO8859P15 tan r.

Windows i letim sisteminde root. genel kullan m.Configuration Assistants E er ba lang ç veritaban yaratmay seçtiyseniz. ablon yeni bir veritaban için ba lang ç noktas olarak kullan labilecek önceden tan mlanm veritaban d r. Seçimlerimizi veritaban n yaratmada kullan r. önceden konfigüre edilmemi yüklenmi seçenekleri konfigüre edebilirsiniz. çünkü veritaban yaratma scripti çal mal d r. Database Configuration Assistant Overview(DBCA) DBCA. configuration assistant sayfas yaz l m n kurulmas ndan sonra ç kar. Daha önce tan mlanm ablon veritaban ndan veya mevcut veritaban ndan örnek olarak faydalanarak yeni bir veritaban yaratabilirsiniz.iSQLPlus Configuration Assistant: bu iSQLPlus ve Oracle veritaban na ba lanan di er araçlar için kullan lan OC4J(Oracle Containers for Java) y konfigüre eder. 5 .Oracle Net Configuration Assistant: Bu kurulum s ras nda temel a bile enlerini konfigüre eder.ora dosyas ndaki a servisleri isimleri Klasör sunucu kullan m . . root olarak bir veya daha fazla script çal t rmam z istenir. bir veri taban yaratman z . transaction processing için veritabanlar mevcut. Bu ablonlar i yüküne göre ayarlanm ayarlara sahipler. Bunlar n aras nda: Dinleyici ad ve protokol adresleri simlendirme metotlar tnsnames. Bu script ORACLE_HOME konumunda ve veritaban ndaki bilgileri içeren dosyay update eder veya yarat r. Veri ambarlar . -Manage Templates: Bir ablon yaratmak için 3 yolumuz var: Mevcut bir ablondan Mevcut bir veritaban ndan(sadece yap dan) Mevcut bir veritaban ndan(hem yap hem veri) Veritaban Yaratmak DBCA ile bir veritaban yaratt m zda. Unix veya Linux i letim sistemine kurulum yaparken. -Create a database:Bu seçene i seçerseniz yeni bir veri taban veya ablon yaratabilirsiniz. Daha karma k ortamlar için Custom Database seçene ini seçmelisiniz. -Delete Database: tüm veritaban dosyalar n silebilirsiniz.sh d r. çünkü ORACLE_HOME ve veritaban bilgileri registryde tutulur. Shared server deste ini enable-disable edebilirsiniz. . daha önceden tan mlanm 3 veritaban n veya kendi tan mlad m z kullanabiliyoruz. Linux kurulumunda dosya ad /etc/oratab d r. Show Detail diyerek her veritaban tipinin konfigürasyonunu görebilirsiniz. Bu daha uzun bir sorgulama ile daha uzun süre bir veritaban yarat lmas n sa lar. -Configure options in a database: E er veritaban konfigürasyonunu de i tir seçene ini seçerseniz. Veritaban n z n yapmas n istedi iniz i e göre ablon seçiniz. Bu scriptin ad root.Oracle Database Configuratio n Assistant: bu seçti imiz ba lang ç veri taban n n yarat lmas n sa lar.sh yoktur. E er emin de ilseniz genel amaçl y seçiniz. konfigürasyonunu de i tirmenizi yada silmenizi sa lar.

E er de i tirmeniz gerekiyorsa DBCAdan ç kmal . DBCA da bu de erleri de i tiremezsiniz. her biri için ayr veya ortak bir parola kullan labilir. Veirtaban dosya isimlerini ve konumlar n (storage sayfas ndaki) de i tirme ans m z var.Automatic Storage Management: ASM dosyalar yarat r ve otomatik olarak yönetir ve mirroring ve striping gibi özelliklerden faydalan labilir.Use Common Location for All DB Files: Tüm veritaban dosyalar için yeni ortak bir alan tan mlamam z gerekir. ablon tan mlam klasör bilgilerini kullan r z. E er host bilgisayar n za Oracle Management Agent kurulmu sa. -Use Oracle Managed Files: yedekleme ve geri yükleme seçenekleri -Flash recovery area.domain_name formunda bir Global veritaban ismi girmelisiniz ve SID belirlemelisiniz. .Use Database Fiel Locations from Template: Bu seçenekle.SYSMAN ve DBSNMP için parola vermemizi sa lar. Use Grid Control seçene i ile veritaban n z merkezi olarak yönetebilirsiniz. Yönetim Seçenekleri Her veritaban için web-tabanl yönetim araçlar n ve ayn zamanda tüm Oracle ortam n yönetmeniz için merkezi yönetme araçlar olan Oracle Enterprise Manager bu sayfadan seçilir. Parola ve Dosya Depolama Database schema password: SYS. Custom Scripts: Yaratma zaman nda çal mas n istedi imiz herhangi bir script seçebiliriz. çerik ve lkleme Parametreleri Sample Schema: Demo ve ö renme için örnek ema. . i letim sistemi ortam nda de i tirmeli ve DBCAy yeniden ba latmal s n z. yaratma zaman nda veritaban n ar iv log modea koymakt r. yedekleme ve geri yuklemeyle ilgili dosyalar n sakland ve yönetildi i konumdur. SID default olarak veritaban ad olarak gelir ve veritaban n z çal t racak instance unique olarak belirler. Bu tip bir yönetimi seçerseniz di er bir menudeki hangi tip bir yönetim servisi istedi inizi de seçmelisiniz. Bu de i kenler veritaban dosyalar için yol tan mlamada kullan l rlar. Real Application Clusterlarda pek çok instance ayn veritaban n açabilmektedir ve her biri için SID farkl d r. Dosya Konumlar ve Yedek Geriyükleme Dosya konumlar . Veritaban dosya isminde ve konumunda daha sonradan de i iklik yapma ans m z vard r. Bu seçene i seçti inizde email ile uyar lmay ve günlük yedekleme yap lmas n sa layabilirsiniz.SYSTEM. SIDnin veritaban n za ba lanacak olan instance n ad d r ve ba lanaca veritaban ayn isimde olmak zorunda de ildir. -Raw devices: Üzerinde dosya sistemi bulunmayan disk k s mlar d r. 6 . Dosya saklama seçenekleri: .Dosya Sistemi: Dosyalar i letim sisteminin konfigüre etti i dosya sisteminde saklar. Dosya Konumu De i kenleri Pek çok sayfada File Location Variables dü mesini t klayarak tan mlanm de i kenlerin görüntülenmesini sa layabiliriz. Aksi taktirde veritaban n z tek ba na yönetmek için Use Database Control for Database Management seçmelisiniz.Veritaban Tan mlama database_name. -Ar ivlemeyi sa lamak.

DBCA online redo log dosyalar otomatik olarak çoklayamaz. Bu dosyalar olmadan veritaban içindeki verilere eri ecek data file lar açamazs n z. 7 . Sizing: Block büyüklü ünü belirleyebilirsiniz. ablon kulland n zda veritaban na veri dosyas eklememize gerej yokrur ancak kontrol veya online redolog file ekleyebiliriz. Resmen veritaban n n parças olmasa da veritaban n n düzgün bir ekilde çal mas için önemli olan dosyalar da vard r: -Parameter Files: Veritaban ba lat l rken instance n nas l konfigüre edilece ini belirlemede kullan l r. All Initializing Parameters diyerek tüm parametreleri görebilirsiniz. Geri döndü ünüzde i lem tamamlanm olur. E er veritaban çöker veya herhangi bir data file kaybedilirse. -Shared server process: bir server processi pek çok kullan c processe servis verir. Bu ablon tan mlad n z tüm seçeneklerle daha sonra veritaban yaratmada kullan labilir. Shared server için bir veya daha fazla parametreyi ayarlamal y z. Confirmation sayfas nda Okye bas nca veritaban yaratma i lemi ba lar. NCHAR. yarat lm hesaplar açabilece iniz ve parolar n de i tirebilece iniz bir sayfa gelir. ablon bolk büyüklü ü kullan yorsan z de i mez. -Password File: Kullan c lar n uzaktan veritaban na ba lanmas n ve yönetim görevlerini yapmas n sa lar.Initializing Parameters: S k kullan lan parametreler için 4 tab vard r. Kurulumun sonunda. Instancea ba lanabilecek pek çok veritipi için kullan l r. Redo loglar group olarak çal r ve çoklanmal d rlar. instancea ba lanan kullan c processlerini tutmak için server processler yarat r. Memory: Kullan c processleri için SGA ve PGA taraf ndan kullan lacak belle i gösterir. Çoklu control file DBCA taraf ndan yap l r(3 tane) sterseniz ekleyebilirsiniz. data files ve online redo loglar için depolama ayarlar n görebiliriz. Connection Mode: Oracle veri taban . lem ba lamadan önce de i iklikleri yapabilece iniz son ans n zi confirmation sayfas n HTML dosyas olarak kaydedebilirsiniz. Yaratma Seçenekleri ve Yaratma Tan mlad n z veritaban n ablon olarak kaydedebilirsiniz. -Online Redo Log Files: Veritaban n n geriyüklemesi için gereklidir. Bu dosyalar veritaban için kritiktir. Veritaban n z dedicated server process seçmenizi sa lar. Veritaban Depolama Bu sayfada control files. Veritaban Mimarisi Oracle veritaban n olu turan dosyalar a a daki gibidir: -Control Files: Metadata olarak adland r lan veritaban n n kendisiyle ilgili verileri içerir. tüm seçti iniz seçenekleri görebilece iniz Confirmation sayfas görüntülenir. Password Managementa t klayarak hesaplar n ve parolalar n oldu u k sma geçebilirsiniz. bu dosyalarla veritaban geriyüklenebilir. NVARCHAR2 ve NHCLOB Unicode veri destekler. Creaion options sayfas nda nexte t klad ktan sonra. Bir server process -Dedicated server process: bir server processi sadece bir kullan c ya servis verir. -Data Files: Veritaban n n verilerini tutar.

-Archive Log Files: instance taraf ndan üretilmi redolar n tarhini/geçmi in tutar. Bu dosyalar veritaban geriyükleme için gereklidir; bu dosyalar ve veritaban n n yedeklerini kullanarak kay p bir data file geri yükleyebilirsiniz. Control Files nstance n z ba latt n zda ve veritaban n mount etti inizde control filelar okunur. Control file n içindeki bilgiler veritaban n olu turan fiziksel dosyalar gösterir. Veritaban n za yeni dosyalar ekledi inizde, control filelar otomatik olarak güncellenir. Control filelar n nerde tutuldu u da initialization parametrelerinde tutulur. Veritaban n n control file kayb yüzünden bozulmas n önlemek için control filer n en az 3 farkl fiziksel konuma yedeklemelisiniz. Bu farkl dosyalar initialization parametrelerinde belirterek, Oracle database server n bu çoklu dosyalar kontrol etmesini sa layabilirsiniz. Veritaban n zdaki control filelar hakk ndaki bilgiye Enterprise Manager n Administration sayfas n n Storage k sm nda bulabiliriz. Control files genel sayfas veritaban n zdaki control filelar n isimlerini ve yerlerini gösterir. Advanced sayfas nda control file yaratma ve veritaban tan mlama i leri yap labilir. Record Section sayfas control dosyas n n içindeki kay tlar gösterir. Redo Log Files Redo log filelar transactionlar n ve Oracle veritaban sunucusunun çal ma sonuçlar n veritaban na kaydederken kullan l r. Güç kesintisi, disk hatas gibi sistem ar zalar nda veritaban n n tutarl l n n bozulmamas n sa lar. Redo log filelar n içindeki bilgiler disk ar zas nda kaybolmas n diye redo log filelar çoklanmal d r. Redo log redo log file gruplar ndan olu ur. Bir grup, redo log dosyas ndan ve onun çoklanm kopyalar ndan olu ur. Her t pat p kopya bir grubun üyesi olmal d r ve her grup bir numarayla tan mlanmal d r. Log writer (LGWR) processi redo kay tlar n redo log buffer doldu unda redo log bufferdan bir redo log gruba yazar. Daha sonra de i ir ve dosyalar bir sonraki gruba yazar. Redo log gruplar sirkülar biçimde çal r. Administration sayfas nda Storage k sm nda Redo Log Groups linkine t klayarak veritaban n zdaki redo log dosyalar yla ilgili bilgilere ula abilirsiniz. Tablespace ve Datafiles Veritaban tablespace ad verilen mant ksal depolama birimlerine bölünmü tür. Her veritaban mant ksal oalark bir veya daha fazla tablespace bölünmü tür. Files table spacedeki mant ksal yap y fiziksel olarak tutmak üzere bir veya daha fazla data files olu turulur. Segmentler, Extendler, Blocklar Tablolar ve indeksler gibi veritaban nesneleri tablespacede segmentler olarak tutulurlar. Her segment bir veya daha fazla extend içerir. Extend birbirini takip eden data blocklar içerir, yani bir extent sadece bir data file da bulunabilir. Data blocklar veritaban n n içindeki en küçük girdi ç kt birimidir. Veritaban i letim sisteminden data block kümesi istedi inde, i letim sistemi depolama birimindeki as l i letim sistemi blocklar na gönderir. Bu nedenle veritaban n zdaki herhangi bir verinin fiziksel adresiyle ilgilenmenize gerek yoktur. Data blocklar n n büyüklü ü veritaban yarat ld s rada belirlenebilir. Default olarak 8k d r. E er veritaban n z büyük tabloalr ve indeksler gerektiren veri ambarlama uygulamalar kullan yorsa, büyük blocklar daha iyi olabilir. E er veritaban n z okuma yazma gibi i lemleri nadir yap yosa, daha küçük block büyüklü ü kullan labilir. Maksimum block büyüklü ü de i letim sisteminize ba l d r.

8

Minimum block büyüklü ü 2kd r. Farkl block büyüklüklerine sahip tablespaceleriniz olabilir. Oracle Instance Management Oracle Database server oracle veritaban ndan ve oracle instance ndan olu ur. Oracle instance da System Global Area(SGA) ad verilen bellek bufferlar ndan ve arka planda çal san proseslerden olu ur. Ba lat lana kadar instance beklemededir. nstance ba lad zaman initialization parameter dosyas okunurve instance bu parametreler göre konfigüre edilir. Instance ba lad ktan ve veritaban aç ld ktan sonra kullan c lar veri taban na eri ebilir. Oracle Memory Structures Oracle instance n n içerdi i temel bellek yap lar : System Global Area(SGA): Tüm sunucu ve arka plan prosesleri taraf ndan kullan l r. Program Global Area(PGA): Her bir sunucu ve arka plan i lemleri için ayr d r; her bir proses için bir PGA vard r. System Global Area(SGA) instance verilerinin ve kontrol bilgilerinin bulundu u payla lan bir bellektir. SGA a a daki veri yap lar n içerir: -Database buffer cache: Veritaban nda al nan veri blocklar n tutan önbellektir. -Redo log buffer: Diskteki redo loglara yaz lana kadar redo bilgisini tutan bufferd r. -Shared pool: Kullan c lar aras nda payla labilecek çe itli yap lar tutan önbellektir. - Large pool: Büyük okuma yazma i lemlerinde kullan labilecek seçimlik bir aland r. -Java pool: Tüm oturum tabanl java kodlar ve JVM dahilindeki veriler için kullan l r. -Stream pool. Oracle streamleri taraf ndan kullan l r. Dinamik SGA altyap s yla Database buffer cache, shared pool, large pool, Java pool ve stream pool instance kapat lmadan de i tirilebilir. Program Global Area(PGA) her bir sunucu prosesi için data ve kontrol bilgilerini içeren bellek bölgesidir. Sunucu prosesi istemcilerin isteklerine cevap veren bir prosestir. Sunucu proses ba lat ld nda PGA ayr l r. Kullan lan PGA büyülü ü ve içeri i, instance n shared server modda yarat l p yarat lmad na ba l d r. PGA genellikle: Private SQL area: SQL statementi çal t ran her oturumum bu alan vard r. Session Memory: oturum de i kenlerini ve oturumla ilgili bilgileri tutan bellektir.

9

Oracle Prosesi Bir uygulama program yada enterprise manager gibi bir Oracle arac çal t rd n zda Oracle sunucusu uygulaman n istedi i komutlar çal t rmak için bir proses yarat r. Oracle ayn zamanda birbiriyle ve i letim sistemiyle bellek yap s n , diske veri yazmay ve genel kontrolleri yapmak üzere ileti im kuran arka plan prosesleri de yarat r. En çok kullan lan arkaplan processleri: -System Monitor(SMON): Instance ar zalanmaya ba lad nda geriyüklemeyi yapar. -Process Monitor(PMON): kullan c prosesi ar zaland nda proses temizli ini yapar. -Database writer(DBWn): database buffe önbelle indeki de i mi bloklar disk üzerindeki dosyalara yazar. -Checkpoint(CKPT): Veritaban n n belirli bir an için tüm ayarlar n ve verilerin saklanmas n sa lar. -Log writer(LGWR): Redo log kay tlar n diske yazar -Archiver(ARCn): Redo Log dosyalar doldu unda redo lolar archivelere kopyalar. Veri Sözlü ü Veri sözlü ü belirli bir veritaban hakk nda sadece okuma amaçl kullan labilen tablolar n ve view lar n merkez kümesidir.veri sözlü ünün kapsad bilgiler: - Veritaban n n fiziksel ve mant ksal yap s - Veritaban n n geçerli kullan c lar - Ba l l k k s tlar yla ilgili bilgiler ema nesleri taraf ndan ne kadar alan istenilidi i ve ne kadar n n kullan ld . Veri sözlü ü veritaban yarat l rken yarat l r ve veritaban n yap s nda bir güncelleme old unda otomatik güncellenir. Grid Control Database Kontrol'ün yetene i geni letilebilir ve sisteminizin Oracle Enterprise Manager's Grid Control kullanan geri kalan k sm ile bütünle tirilebilir. Grid control Framework mimarisi yüksek seviyede esneklik ve fonksiyonellik sa lar. htiyaç duydu unuz ortamlar izlemek ve yönetmek için Enterprise Manager' kolayca özelle tirebilirsiniz. Tipik Enterprise Manager Framework konfigürasyonu a a daki fonksiyonel birimlerinden olu ur: -Yönetimsel hedefler -Yönetim hizmetleri -Web tabanl grid kontrol -Veritaban kontrol -Uygulama sunucu kontrol

10

This document was created with Win2PDF available at http://www.com. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only. .daneprairie.

standart . . -Oracle Forms: Kullan c lar n veriyi yönetebilecek grafik tabanl ortamlar sa layarak SQLi kullan c lardan gizler.Sistem kontrol statementlar . -Third-party tools: SQL pekçok veritaban da t c s taraf ndan kullan lan standart bir dildir.Gömülü SQL statementlar SQL Kullanmak SQL. çal t rma.Oracle Enterprise Manager: Veritaban nesnelerini ve yap lar n yönetmeye yarayan grafiksel araçt rç Enterprise Manager kullanarak yönetici syntax hat rlamaktansa yap lacak i e konsantre olur. -SQL komutlar n ve PL/SQL bloklar n girme. de i tirme. SQL komutlar n veritaban na yollayacak de i ik yollar vard r: -Oracle SQL Plus veOracle iSQL Plus: Bu araçlarla komut sat r arayüzüyle bait bir eri im sa lan r. saklan r ve yazd r l r. E er yarat lan SQL i görmek isterseniz. . olabildi ince basit olmas yla ve komutlar n sayfalar doldurabilecek kadar karma k olmas yla oldukça zengin bir dildir.SQL Nedir? Structured Query Language(SQL) kullan c lar n ve programlar n veritaban na eri mesini sa layan statementlar kümesidir. sabit raporlar için kullan l r.Data definition language (DDL) / Veri tan mlama statementlar . SQL çe itli kategorilere bölünmü tür: . Oracle Reprts.Data manipulation language (DML) / Veri i leme statementlar . getirme ve kaydetme i lemleri yap l r.Transaction kontrol statementlar . Oracle Discoverersa verinin yap s n yada ili kilerini bilmeden veriyi getirmeyi sa layan veri madencili i araçlar d r. saklama. hesaplan r. Bu SQLi bir text dosyas na kopyalay p daha sonra kullanabilirsiniz.Oturum kontrol statementlar . Yüzlerce araç da SQL kullanarak veritaban n görüntülemeye yarar.Oracle Reports ve Oracle Discoverer: Bu raporlama araçlar karma k veritaban sorgular n sadece mouse a dokunarak yapmay sa lar. -Herhangi bir tablo için kolon bilgilerinin listelenmesi -Son kullan c ya mesaj gönderilmesi ve cevap al nmas -Veritaban yönetiminin yap lmas SQL*Plus n ba lat lmas için 1 Terminal penceresi aç l r 2 Komut sat r na $sqlplus /nolog yaz l r 3 Ba lanmak istedi iniz kullan c ad yla beraber connect yaz l r 4 Kullan c parolas girilir 5 SQL*Plus ba lar ve default veritaban na ba lan r. . SQL ve PL/SQL komutlar n yazmak için komut sat r arayüzüne sahip SQL*Plus kullanabilirsiniz. -Sorgu sonuçlar düzenlenir. Show SQL butonuna t klayarak istedi iniz zaman görebilirsiniz. Enterprise Manager: SQLi Görmek Enterprise Manager Databse Controlü kullanaral veritaban n z yönetmek için kulland n z SQL komutlar n yazman z gerekmez. SQL* Plus Nedir? SQL*Plus . komutlar az kelimeyle.

Execute butonuna t klay nca sayfaya yazd n z tüm komutlar çal r.iSQL*Plus Nedir? iSQL*Plus. iSQL*Plus Kullanmak Workspace sayfas nda bir veya daha fazla SQL ve SQL Plus komutu girebilirsiniz. Veriyi Sorgulamak Temel SELECT komutu 3 k s mdan olu ur: -SELECT tablo veya tablolardan seçece iniz kolonlar listeler. Preferences iSQL*Plus penceresinin fonksiyonlar yla beraber görünümünüde de i tirebildi iniz bir aland r. History tab nda oturumla ilgili ana komutlar görülür. ancak Oracle araçlar nca kullan lan pekçok SQL*Plus komutlar ndan biridir. Sunucu proses ba ad ktan sonra iSQL*Plusa ba lanmak için 1 Internet veya intranete ba lan p. Deafult veritaban na ba lanmak istemiyorsak ba lanmak istedi imiz veritaban n n ad girilir. Zorunludur. ORDER BY lastname DESC Birden fazla kolon için s ralama yapabilirsiniz. FROM ile belirtti imiz tablolardan getirilecek veriler üzerindeki k stlar gösterir. 4 Oracle kullan c ad ve parola ilgili alanlara girilir. Veriyi S ralamak Ç kt y s ralamak için ORDER BY kullan l r. E er birden fazla komut girecekseniz SQL komutlar noktal virgül veya / ile ayr l r. SQL case sensitive bir dil de ildir. Default s ralama artand r. ORDER BY lastname DESC. 6 Logine bas l r. Ç kt da gördü ünüz gibi her kolonun da zorunlu olup olmad ve verisinin tipi görülür. Bu komut SQL standartlar n n bir parças de ildir. Mesela 10 yerine 100 komutun saklanmas n . ç kt lar n nas l olaca n ve i leme seçenekleri de i tirilebilir. Sonuçlar alt k s mda görüntülenir. web browser aç l r 2 iSQL*Plus n URLi girilirhttp://hostname:port/isqlplus iSQL*Plus n kulland port 5560d r. Örnek employees tablosunun yap s n gösterir. Örnek.department_id . Oracle veritaba n için browser-tabanl bir arayüzdür. e er olmazsa tüm sat rlar getirilir. Zrounludur. iSQL*Plus çal ma alan web browsera gelir. SQL*Plus ürününnün bir bile enidir. Bu komutlar yükleyebilir yada silebilirsiniz Default olarak 10 komut saklan r. -WHERE. Veriyi azalan s rada s ralamak için s ralamak istedi imiz koln ad n n ard ndan DESC kullan l r. 5 Connect identifier default veritaban na ba lanmak için bo b rak l r. iSQL*Plus browserla ba lanmadan önce sunucu taraf ndaki dinleyici prosesi ba lat lmal d r.ini dosyas na bak l r. Prt numaras n ö renmek için $ORACLE_HOME /install/portlist. Örnekte komutlar karma k olarak yaz lm t r. Seçimliktir. Örne in a a daki s ralamada önce lastname kolonuna göre azalan sonra department_ d için artan s ralama yap l r. SQL komutlar da ilk dört harfi kullan larak k salt labilir. 3 iSQL*Plus sayfas web browsera gelir. Sunucu prosesin ba lamas için isqlplusctl start komutu kullan l r. -FROM hangi tablo veya tablolardan veri getirece ini belirtir. Veriyi Tan mlamak DESCRIBE komutu veritaban nesnelerinin tan mlamalar n görmek için kullan l r.

UPDATE komutu gibi silinecek sat r say s WHERE ile kontrol edilir. -Kullan c Oracledan koptuysa. Veriyi Tan mlamak Data definition language olu turan komutlar veritabn nesneleriyle çal mam z sa lar. E er WHERE k sm yoksa tablodaki tüm sat rlar de i tirilir. Neseneyi tan mlad ktan sonra nesneyi de i tirmemiz gerekebilir. -Kullan c processi anormal biçimde biterse. Raporu yaratmak için employee ve departments tablolar n ba lamal ve her ikisindeki verilere de ula mal y z. -UPDATE: Tabloda bulunanbir sat r de i tirmemizi sa lar.Kullan c CREATE. Veritaban nda tablolar. Oracle transaction için bir undo segmenti de atar. Not: Kullan c n n ba l oldu u ayn veritaban na eri en SELECT sorgular kümesi . de eri yoktur. mevcut transaction rollback edilir. Transactionlara Bak Çal abilir bir SQL statement çal maya ba lad nda transaction ba lar. DROP. -CREATE komutu veritaban nda yeni nesneler yaratmam z sa lar. SYSDATE ise DATE kolonuna o anki tarih ve zaman ekler. Not: NULL anahtar kelimesi sutuna bir de er eklemez. E er mevcut transaction bir DML komutu içeriyorsa ORACLE önce ilk transaction commit eder sonra DDL komutunu içeren yeni bir transaction ba lat r. Örne in tabloya bir sütun ekleyebilirken .dept_id Veriyi lemek Data Manipulantion Language(DML) komutlar veritaban ndaki veriyi de i tirmek için kullan l r: -INSERT veritaban ndaki tabloya veri sat rlar eklemek için kullan l r. Ço u durumda bu komutlar bir uygulaman n içinde bulunurlar. -DELETE : Tablodan sat rlar ç kar r. indeksleri sequences. Uygulama DML komutunu olu turur ve veri üzerindeki de i ikli i yapar. Bir tablodaki sat rlar di er tablodaki sat rlarla ortak de erler kullan larak birle tirilir. bunlar genellikle primary ve foreign key kolonlar d r. department_name FROM employess. Örnekte rapor 2 ayr tablodan verileri gösterir. departments WHERE employees. Bir Tarnsaction bitti inde bir sonraki SQL komutu di er transaction ba lat r. ula lamaz.dept_id= departments. Veritabn ndaki birden fazla tablodan veri gerekti inde. Bu bo luk yada O de ildir. undo tablespacedeki kay tlar mevcut transaction son commit durumuna döndürmek için rollback komutunda kullan l rlar. Silinene /at lan bir tablonun geri getirilmesi mümkündür. join durumu kullan l r. -ALTER veritaban nda mevcut nesnenin de i tirilmesini sa lar. bir nesen drop edildikten sonra referans edilemez. De i tirilecek sat r say s WHERE de kontrol edilir. bir indekse sutun ekleyemezsiniz. Transactionn a a daki durumlar olu tu unda biter -SAVEPOINT kullan lmam kullan c commit veya rollbackleri . views gibi de i ik nesneleri yaratabilirsiniz.Tablolar Birle timek Bazen birden fazla tablodan veri getirmek gerekir. mevcut transaction commit edilir.RENAME veya GRANT gibi bir DDL komutu çal t r r. Örnekte: SELECT lastname. -DROP veritaban ndaki nesneleri siler. Nesnelere ba l olarak de i tirilebilecek de i ik durumlar vard r. 2 veya daha fazla ili kili tablodan veri almk için birle tirme durumu da WHERE k sm nda yaz l r.

. Oracle eski de erli tutmak için undo tablespaceleri veya rollback segmentleri kullan r. Bir PL/SQL blo u 3 k s mdan olu ur: -DECLARE Bu k s m sabitleri ve de i kenleri tan mlayabilece iniz seçimlik bir k s md r. DML ve transaction control statementlar n bir prosedürel dil program na yerle tirilir. Veri okuyan bir kullan c g ncellem yapan bir kullan c taraf ndan bloklanmaml d r. ROLLBACK. Bu komutlar mevcut transaction üstü kapal bir biçimde commit etmezler. Yerel istisnalar burada tan mlan r. ALTER SYSTEM Bu statement oracle instance n n özelliklerini dinamik olarak yönetir. Redo log de i iklilerin kay tlar n içerir. bu noktaya rollback ile dönü yapabilirsiniz. -BEGIN Kod blo unun ba lang c d r. PL/SQL program n olu turan temel birimleri (prosedürler. Sabitleri veya de i kenleri di er statementlar n içinde kullanmadan önce tan mlamal s n z. Zorunludur. Güncelleme yapan bir kullan c ayn veri sat r n güncellemeye çal an bir kullan c yla kar la mad sürece di er kullan c lar bloklamamal d r. . PL/SQL oturum kontrol statementlar n desteklemez.???? PL/SQL Nedir? PL/SQL blok yap l bir dildir. .SAVEPOINT .Rollback. SQL dilini yap sal programlama teknikleri eklemi tir. Yani bir problemi yada altproblemi çözmek için bir mant ksal blok yarat l r.Transaction Control Statement 3 tane transaction control statement vard r COMMIT. Embedded SQL statements: DDL. commit edilmemi bir transaction n yapt de i iklikleri geri almakt r. Bir savepoint kurdu umuzda. Bu kod hem SQL hemde PL/SQL komutlar ndan olu ur. -EXCEPTION Bu k s m iste e ba l d r. transactionlar aras ndaki veri tutarl l n ve bütünlü ünü kilit mekanizmas kullanarak sa lar. Di er Statement Kategorileri Session control statementlar Oturum kontrol statementlar kullan c oturumunun özelliklerini dinamik olarak yönetir.fonksiyonlar ve bloklar) pekçok içiçe geçmi altbloklardan olu an mant ksal bloklard r. Zorunludur. Daha sonra bunlar SQL içinde ve prosedürel statementlarda kullanabilirsiniz. Oturum kontrol Statementlar : -ALTER session -SET Role -System Control Statement Tek bir sistem kontrol statement mevcuttur.Bir transaction commit etmek transaction içindeki SQL komutlar yla yap lm de i iklikleri kal c hale getirmektir. -END blo u bitirir. mevcut transaction n üstü kapal biçimde commit etmez ve PL/SQL de yoktur. böylece rollback yaparken belirledi imiz savepointe dönebiliriz. Bu komut. PL/SQL. Bu mekanizma birden fazla kullan c n n ayn veriyi ayn anda güncellememesini sa lar.SAVEPOINTler uzun transactionlar daha küçük k smlara böler. Oracle 10g kullan c lar n gereksiz yere ba ka kullan c lar n verisini blaklamad ndan emin olmak için fine grained kilti mekanizmas kullan r. Veriyi Kilitlemek Oracle. Her savepointin bir ad olmal .

Bunu IF THEN ELSE komutlar izler. fonksiyonlar ve anonim bloklar içeren(bunlar n mant ksal olarak ili kili olmas gerekli) yap d r.check quantity UPDATE inventory SET quantity = quantity . Javabyte kod platform ba ms zd r. SYSDATE). .Functions/Fonksiyonlar: Fomksiyon tek bir de er döndüren(RETURN komutu kullan r) PL/SQL blo udur. COMMIT. Bu kod makine koduyla kayna kodu aras nda. Programc lar n grafik. -Procedures/Prosedürler: Prosedür belirli bir i i yapan PL/SQL blo udur. ELSE INSERT INTO purchase_record VALUES ('Out of tennis rackets'.1 WHERE product = 'TENNIS RACKET'. JVM bytekodlar makinenin okuyabilece i komutlara dönü türür. Sun Microsystems taraf ndan 1995 sunulan nesne tabanl programlama dilidir. Kod blo uda BEGIN komutuyla ba lamaktad r. . END IF. Java Nedir? Java. Üstte görülen blok bir say tutacak bir yerel de i ken tan m yla ba lar. -Object Types: Nesne tipi bir çe it veri tipidir. Java veritaban nda bytekodlar eklinde derlenir ve saklan r. INSERT INTO purchase_record VALUES ('Tennis racket purchased'. hareket ve ses gibi dinamik uygulamalar yapmak için Javadan faydalanabilirler. Bu durum tabloya ba l olabilir. COMMIT ile yap lan de i iklikler aktif hale gelir. SYSDATE). E er hiç tenis raketi yoksa sadece purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. PL/SQL Kullanmak PL/SQL u yap larda kullan l r: -Anonim bloklarda: Bunlar isimlendirilmemi PL/SQL bloklar d r. Yada veritaban nda gerçekle ecek bir durum olabilir. -Triggers: Veritaban nda belirli bir durum olu tu unda çal an PL/SQL blo udur.Örnek PL/SQL Blo u DECLARE qty_on_hand NUMBER(5). -Packages: Prosedürleri. BEGIN SELECT quantity INTO qty_on_hand FROM inventory WHERE product = 'TENNIS RACKET' FOR UPDATE OF quantity. IF qty_on_hand > 0 THEN -. E er 0dan fazla tenis raketi varsa miktar 1 azalt rl r ve purchase records tablosuna mesaj yazd r l r. Bu isimlendirilmemi blok genellikle isimlendirilmi (fonksiyon yada prosedür) blo un içinde bulunur. lk komut tenis raketi malzemesinini miktar n n yerel de i kene al nmas d r. End ile blok bitirilir. tabloya bir sat r eklemek gibi. Bu bloklar n içiçe olmas kodun çal mas n n kontrolünü kolayla t r r. Böylece i letim sistemleri aras nda ta nmas n kolayla t r r. bir kullan c n n veri taban na login olmas gibi. Java programlar Java yorumlay c s (Java Virtual Machine) bulunan herhangi bir makinede çal t r labilir. END.

Veritaban sürücüsü uygulamay belirli bir veri kayna na ba lar. Ayn ekilde JDBC . OCI Nedir? Oracle Call Interface. Veritaban n n yeni özellikleri ve yetenekleri uygulama geli tiricilerine OCI taraf ndan ula t r l r. Java programlar JDBCyi ve PL/SQL stored prosedürlerini ça rmakta kullan labilirler. Java 2 platformu Enterprise Edition middle tier bile enler. browserda çal an appletler. OCI karma k ve güçlü dü ük seviyeli bir APIdir. Java s n flar . Pro*C/C++ ve Pro*COBOL: Oracle veritaban n n ilk versiyonlar ndan bu yana programc lar gömülü SQL statementlar n programlar n içine C ve COBOL gibi 3. PL/SQL stored prosedürlerini ve fonksiyonlar ça rman z sa lar. OCI. Oracle C++ Interface(OCCI) OCCI. OCI den daha basit ve Pro*C/C++ dan daha do ald r ve C programc lar için bir arayüz sayesinde veritaban na nesne tabanl eri im sa lar. 2katmanl istemci sunucu veya daha çok katmanl ortamlarda dinamik oturumlar ve transactionlar yönetmeyi sa lar ve N-tier yetkilendirmeye izin verir. Oracle veritaban n yükleyebilir ve stored prosedürler olarak kullanabilirler. jenerasyon programlama dilleri ile yazarlar. Di er APIler Java Database Connectivity(JDBC): Javada yaz lm programlardan ili kisel veritabanlar na ula mak için kullan lan standart bir APIdir. Pro*C/C++ ve Pro*COBOL veritaban n n eri mesi için gömülü SQLleri çevirirler. Ayn zamanda sü ük seviyeli OCI ye göre daha fazla geli mi özelli e sahiptir.Oracle ve Java Java stored prosedürlerini herhangi bir PL/SQL blo undan. Tek ba na Java uygulamalar . Sistem belle inin ve a ba lant lar n n verimli kullan lmas sa layarak performans ve ölçeklenebilirli i artt r r. C ile yaz lm uygulamamlar n bir veya daha fazla Oracle veritaban sunucusuyla ileti im kurmas n sa layan application programming interface(API)dir. altprogramdan veta paketten ça rabilirsiniz. Open Database Connectivity: ODBC bir uygulaman n birden fazla veri kayna na ba lanabilmesini sa layan standart bir arayüzdür. Di er APIler OCI nin alt nda yeral rlar. . servletler ve Java Beanler JDBCyi kullan rlar.

daneprairie. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.com.This document was created with Win2PDF available at http://www. .

Alternatif olarak iSQL*Plus Linuxtaki gibi konsole dan da ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Ba latma komutu: isqlplusctl start Durdurma komutu: isqlplusctl stop iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Windows) Ba lat > Programlar > Denetim Masas >Yönetimsel Araçlar>Servisler iSQL*Plus Windows Service OracleOracleHomeNameiSQL*Plus servisini ba latabilir veya durdurabilirsiniz. Dbconsole süreci ba lad nda veya durdu unda bu süreçte otomatik olarak ba lar veya durur. Veritaban kontrolünü ba latmak ve durdurmak. Herbir bile enin servisleri kullanmaya ba lamadan önce sa l kl bir ekilde ba lat lm ve veritaban sunucusunun durdurulmas ndan önce temiz bir ekilde durmu olmas gerekmektedir. . Dbconsole sürecini ba latmak için: #emctl start dbconsole Dbconsole sürecini durdurmak için: #emctl stop dbconsole Dbconsole sürecnin durumunu görmek için: #emctl status dbconsole Not: Bu komutlar çal t rabilmeniz için i letim sisteminizde $ORACLE_HOME/bin yollar n n tan ml olmas gerekmektedir. Her bir veritaban Database Control ile ayr ayr yönetilebilir.iSQL*Plus durdurup ba latma iSQL*Plus oturumunu açmadan önce iSQL*Plus uygulama sunucusu çal yor olmal d r. Bunlar için kurulum s ras nda belirledi iniz parolalar kullanan l r. Management Framework Oracle Veritaban 10g yönetim çat s n n 3 ana bile eni vard r: Veritaban ve Instance Veritaban na ba lant ya izin veren L STENER Oracle Enterprise Manager Database Control. iSQL*Plus uygulama sunucusu Oracle veritaban kurulumunda varsay lan olarak ba lat l r. Windowsta veya linuxtaki konsole hizmeti yard m yla bu servis ba lat l p durdurulabilir. Ba lang çta bu kullan c SYS. Database Control eri me Web taray c n zdan u URL yi giriniz (varsay lan port numaras : 5500): http://hostname:portnumber/em E er veritaban ba lam ise Enterprise Manager Database Control Login sayfas n gösterecektir. SYSMAN veya SYSTEM olacakt r. Oracle Gride ba lanmam veritabanlar için kendi ba na çal an yönetim konsolu sunar. iSQL*Plus uygulama sunucusunu ba latmak ve durdurmak için (Linux). Database Control sunucu-tarafl bir süreç kullan r. Database Control dbconsole sürecine ihtiyaç duyar. Database Control a eri ime yetkili bir kullan c bilgilerini kullanarak veritaban dan oturum aç n z.

Web taray c s ndan Database Control a SYS or SYSTEM olarak oturum aç n 2. Bu i lem için i letim sistemi kullan c s ile oturum açman z gerekmektedir. ve durumunu görmek için: lsnrctl START [listener_name] lsnrctl STOP [listener_name] lsnrctl STATUS [listener_name] Listenerin ismi olan Listener_name listener. ARCHIVE LOG. and RECOVER. Veritaban n Ba latma Veritaban n ba latt n zda. Advanced Options dan ba latma veya durdurma modlar n gerekti i gibi de i tirebilirsiniz. E er Listener çal yorsa Stop seçene i ile Listeneri durdurabilirsiniz. portlar hakk nda) Ba latma ve Durdurma Ba latma veya durdurma dü melerine t klad n zda sizden hem veritaban yöneticisi. Bu durumda kullan c ad ve parolas soracakt r.ora dosyas nda tan mlanm t r. Database ana sayfas Ana sayfadan performans. 3. protokolleri. A a daki komutlar Listeneri ba latma. Seçilen kullan c için parola belirlenir ve tamamlan r. bak m ve veritaban yönetme sayfalar na yönlenebilirsiniz. STATUS komutu listener hakk nda özet ve genel bilgiler verir. (Konfigürasyonu. E er SYSDBA ile ba lan rsan z sahibinin SYS oldu u ema içinde olursunuz. Ayarlar sekmesinden. Yönetim sekmesi 4. yok e er çal m yor ise Start seçene i ile ba latabilirsiniz. Di er database kullan c lar na yönetim eri im hakk vermek için: 1. Listener n durumunu de i tirme Veritaban ana sayfas ndan Listener ile ilgili bilgilere de ula abilirsiniz. SYSDBA özel bir yönetim rolüdür ve system üzerinde bütün haklara sahiptir. hemde i letim sistemi yöneticisi oturum bilgileri istenecektir. 6. E er böyle bir durum varsa Startup/Shutdown butonuna bas n z. durdurma. Veritaban üzerinde STARTUP. RESTRICTED SESSION haklar na sahiptir. Varsay lan olarak LISTENER olarak gelir. Create ile varolan bir kullan c ya yönetim haklar n n atanmas yla yeni bir Enterprise Manager kullan c s olu turulmu olur.E er veritaban durmu ise ba lat lmas gerekir. Database hakk nda genel bilgiler alabilirsiniz. Show SQL k sm nda ise ba latma ve durdurma için gereken SQL ifadesini görebilirsiniz. u ad mlardan geçer: . SYSOPER and SYSDBA SYSOPER özel bir veritaban yönetim rolüdür. ALTER DATABASE BACKUP. Enterprise Manager Startup/Shutdown and Perform Recovery sayfas n gösterecektir. ALTER DATABASE OPEN/MOUNT. SHUTDOWN. yönetim.

ora PFILE parametresi de i tirilirse varsay lan STARTUP davran da de i tirilmi olur. Instance n ba lamas ve veritaban n n ba lanmas ve aç lmas demektir.ora . .Instance Ba latma (NOMOUNT) Bir Instance sadece veritaban olu turma sürecince veya control files lar n tekrar olu turulmas nda NOMOUNT ad m nda ba lat l r. Arka plan i lemleri ba lat l r.) Online Redo Log File n ar ivleme özelli ini aktif ve deaktif etme Tüm veritaban kurtarma i lemleri gerçekle tirilebilir.E er o da bulunamaz ise initSID. SGA bellek alan ayr l r. Veritaban n durdurma I letim sisteminin bütün fiziksel yap lar n n offline yedeklerini almak için ve de i tirilmi ba lang ç parametrelerinin yeniden ba lad nda aktif olmas için veritaban durdurulur. Oracle sunucu hata döndürür. Oracle sunucu bütün data file lar n ve online redo log file lar n aç labildi ini do rular ve veritaban n n tutarl l n kontrol eder.ora . Normal veritaban i lemi ile herhangi mevcut bir kullan c veritaban na ba lanabilir ve belirli veri eri im i lemleri gerçekle tirebilir. veritaban ba lan r ancak aç lmaz. ayn zamanda data file lar n ve online redo log file lar n olup olmad kontrolü yap lm yor. Instance ba latma a a daki görevler ard kl ndan olu ur: $ORACLE_HOME/dbs dan ba lang ç dosyalar u s rayla okunur: lk olarak spfileSID. alertSID.E er bulunamaz ise spfile. Instance ba lat l r.log file ve trace files lar aç l r. E er gerekirse. Veritaban n ba lama a a daki görevleri içerir: Veritaban n daha önceden ba lat lm Instance ile ili kilendirme Parametre file larda belirtilen control file lar na konumlanmak veya açmak Data file lar n ve online redo log file lar n isimlerini ve durumlar n elde etmek için control file lar n okunmas . Veritaban n açma (OPEN) Normal veritaban i lemi demek. Veritaban n Ba lama (MOUNT) Belirli bak m i lemlerini gerçekle tirmek için. a a daki görevler için veritaban ba l olmal ama aç k olmamal d r: Data file lar yeniden isimlendirme (offline tablespace için data file lar veritaban aç k iken yeniden isimlendirilebilir. SMON arka plan i lemi Instance kurtar m n ba lat r. Bu sonuç a amas nda. Veritaban n açma a a daki görevlerden olu ur: Online data file lar n aç lmas Online redo log file lar n aç lmas Açmaya çal t n z veritaban nda herhangi bir data file veya online redo log file mevcut de ilse. Örne in. Ama.

Normal veritaban durdurma i lemleri a a daki durumlar sa lar: Yeni ba lant yap lamaz. Oracle Instance durdurmadan veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. data file lar kapat lmaks z n sonland r l r. Veritaban kapat lmaz veya unmount edilmez. ABORT durdurma a a daki durumlar sa lar: O anda Oracle taraf ndan çal t r lan SQL ifadeleri derhal sonland r l r. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez. Oracle sunucu durmadan sistemde ba l olan bütün kullan c lar n oturum kapatmalar n bekler. derhal durdurulur. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz l r. stemcinin çal maka olan transaction u bitti inde oturumu kapat l r.Bir Instance durdurmak için SYSOPER veya SYSDBA olarak ba lanmal ve u komutlar kullanmal s n z: SHUTDOWN [NORMAL | TRANSACTIONAL | IMMEDIATE | ABORT] Bu komut zaten Shutdown butonuna bast n zda üretilecektir. SHUTDOWN TRANSACTIONAL Transactional durdurma istemcilerin çal malar n kaybetmelerini önler. Oracle Instance durdurmadan önce veritaban n kapat r ve ba lant s n kopar r. Instance. Bütün transaction lar bitti inde. Durdurma seçenekleri SHUTDOWN NORMAL Normal varsay lan durdurma yöntemidir. o anki veritaban Instance n ABORT edebilirsiniz. Oracle veritaban na ba l mevcut kullan c lar n n ba lant lar n kesmelerini beklemez. . Bir sonraki yeniden ba lang ç herhangi bir Instance kurtarma gerektirmez SHUTDOWN IMMEDIATE Immediate veritaban durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: O andaki SQL ifadelerinin Oracle taraf ndan çal t r lmas n n tamamlanmas beklenmez. Arka plan i lemleri sonland r l r ve SGA bellekten silinir. Oracle sunucusu o anda veritaban na ba l olan kullan c lar n ba lant lar n kesmelerini beklemez. Bir transactional durdurma i lemi a a daki durumlar sa lar: Bu Instance üzerinde hiç bir istemci yeni bir transaction olu turamaz. Not: Veritaban tutars z bir durumda iken yedek al nmas tavsiye edilmez. Oracle aktif transaction lar geri al r ve bütün ba l kullan c lar n ba lant lar n keser. SHUTDOWN ABORT E er NORMAL ve IMMEDIATE durdurma i lemleri çal maz ise. Bir sonraki yeniden ba latma Instance kurtarmas gerektirir. ve bu otomatik yap l r. Tamamlanmam (uncommited) transactionlar geri al nmaz. Veritaban ve redo buffer lar diske yaz lmaz.

Ço u durumda. iyi bir performans almak için basic parametre lerini de i tirmek gerekmektedir. parametrelerde ki de i iklikleri Instance durdurulup yeniden ba lat lana kadar korur. Dolay s yla s k s k yedek almal ve eskisilerini silmelisiniz. advanced parametre leri de i tirmek daha iyi performans sonuçlar verebilmektedir. Alert loglar görme (Viewing the Alert Log) Neredeyse her veritaban alert_sid. Bunlardan sadece birkaç tanesi aç kça de i tirilir. Ba lang ç parametrelerini görme Oracle veritaban sizin i lerinizi ve performans n z iyile tirmeniz için belli say larda ba lang ç parametresi tutar. ROLLBACK SEGMENT and the Enterprise Manager or SQL*Plus statements STARTUP. ALTER. payla lm server fonksiyonlar ve da t c süreçler ile ili kilidir. . Veritaban alert file a yazmaya kalkt nda e er yok ise alert file yeniden olu turacakt r. blok bozulma hatalar (ORA-1578). Server parametre file larda tutulan ba lang ç parametreleri tutarl d r. TABLESPACE. Oracle genelde ba lang ç parametrelerini metin olarak initialization parameter file da tutar. mesajlar n ve hatalar n kronolojik loglar d r. Ba lang ç parametreleri 2 gruba ayr l r: temel(Basic) ve geli mi (Advanced). Bu dosya yönetilemeyecek kadar i ip büyüyebilir. Alert file . Bu dosya sunucu üzerinde veritaban ile birlikte ve background_dump_dest ba lang ç parametresi ile belirtilen dizinde tutulur. SHUTDOWN. Errors during the automatic refresh of a materialized view Enterprise Manager izleyicileri alert log tutar ve sizi kritik hatalardan haberdar eder. Görüntünün otomatik yenilenmesi s ras nda gerçekle en hatalar. deadlock hatalar (ORA-60) Yönetimsel SQL ifadeleri. Bu dosyalar veritaban ve instance için yap land rma parametrelerinin listesini içerir. çünkü varsay lan de erleri ço u durumda yeterlidir. server parameter file kullanarak ba lang ç parametrelerinizi sunucu taraf nda diskte metin olarak tutabilir ve yönetebilirsiniz. ve unlar içerir: Bütün iç hatalar(ORA-600). CREATE.log ye sahiptir. Oracle server parameter file SPFILE dinamik olarak olu turman z tavsiye eder. Ayn zamanda bu metin dosyas n n binary halide SPFILE tutulmaktad r. Kritik olmayan hatalar ve bilgilendirme mesajlar n da görebilirsiniz. 28 temel parameter vard r. ve RECOVER Baz mesajlar ve hatalar.Ba lang ç Parametre file lar (Initialization Parameter Files) Oracle bir instance ba latmak için ya ba lang ç parametre file(initialization parameter file) lar n yada sunucu parametre file(server parameter file) lar n okumal d r. Geli mi parametreler uzman DBA lere veritaban n n davran n gerekti i gibi de i tirebilmeleri için ayr lm t r. Baz durumlarda. ARCHIVE LOG. DROP DATABASE.

This document was created with Win2PDF available at http://www. .daneprairie. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.com.

3 Table space için bir isim yaz n. -Dictionary Managed Tablespaceler: Extendler data dictionary taraf ndan yönetilir. Yeni tablespaceimizi Results k sm nda görebiliriz. 6 Status ba l alt nda Read Write seçilir. Bitmapin içindeki her bit blok yada blok grubuna kar l k gelir. Bir extend ay rt ld nda veya burak ld nda Oracle sunucu data dictionarydeki uygun tablolar günceller. 11 Bu sayfadaki tüm de erleri default kabul edelim. 5 Type ba l alt nda permanent/sürekli seçilir. Böylece datafilelar tablespace eklenebilir. Not: E er mevcut bir tablespaceden yaratmak isterseniz Actions menusunden Create Like seçin. E ik de erine ula ld nda bir uyar al rs n z. Locally Managed seçene ini seçin. 12 Threshold tab nda Threshold sayfas n açal m. Yada bir ba kas her biri 2 datafile içeren 3 tabelspaceden olu ur. 2 Create butonuna bas n. Tablespaceimizi locally managed kullanmal y z. Dictionary managed tablespacelerin kullan m Oracle taraf ndan önerilmiyor. Bu geriye uyumluluk içindir. Oke basal m. 13 E ik de eri de belirlendikten sonra Oke basal m. Locally Managed tablespace extendleri Oracle veritaban sunucusu taraf ndan verimli bir biçimde yönetilir. 1 . Bir tablespacein en az 1 datafile olmal d r. Böylece Create Tablespace sayfas na dönülür. 4 Extend Management ba l n n alt nda. 8 Add Datafile sayfas nda dosya ismi girilir. 9 Storage k sm nda Automatically extend datafile when full(Autoextend) seçilir. Bunlar Oracle n çal t i letim sisteminin olu turdu u fiziksel yap lard r. Big file tablespaceleri çok büyük veritabanlar yla kullan l rlar. 10 Storage tab na t klad m zda Create Tablespace Storage gelir. Tablespace sayfas na dönelim ve tablespace yaratmak için onay m z verelim. Increment alan nda her bir datafile doldu unda ne kadar büyümesini istedi imizi belirityoruz. Dictionary managed tablespace için extendleri daha aktif biçimde yönetmeniz gerekir ve takip etmek için data dictionarye ula mak gerekir. Maksimum dosya büyüklü ünü Unlimited b rakal m. Bir veritaban n n verisi. Tekbir veritaban 65535 datafiledan olu abilir. Tablespaceler 2 yöntem kullan larak olu turulurlar: -Locally Managed Tablespaceler: Tablespace içindeki segmentler bitmapler ile yönetilirler. Bir extend tekrar kullan m için ayr ld nda yada b rak ld nda. Oracle sunucu bitmaplaeri bloklar n yeni durumunu gösterecek ekilde yeniler. Bu sayfa bo alan kullan m için bir e ik de eri belirlememizi sa lar. Fie directory ve File Size için default de erler b rakl r. Permanent tablespaceler sistem veya kullan c lar taraf ndan yarat lan kal c veritaban nesneleri olarak saklan rlar. veritaban n n herbir tablespaceini olu turan datafilelarda tutulur. tablespace ve data filelar birbirleriyle yak ndan ili kili olmalar na ra men önemli farkl l klar vard r: Oracle veritaban bir veya daha fazla mant ksal depolama birimi olan tablespacelerden olu ur. bir tablespace ve bir datafiledan olu ur. Default olan bu seçenektir.Storage Structures Tablespace ve Datafilelar Veritaban . En basitinden bir Oracle veritaban . Tablespacede Alan Yönetimi Tablespaceler extenlerin içinde yer al rlar. 7 Datafiles k sm nda Add seçilir. Yeni Bir Tablespace Yaratmak Bir tablespace olu turmak için 1 Tablespace sayfas na girin. Bunlar veritaban verisini tutar Oracle veritaban ndaki her tablespace bir veya daha fazla data filedan olu ur. Read/Write durumu kullan c lar n tablespace yaratt ktan sonra okuma yazma yapabilmeleri içindir. Locally Managed Tablespaceler için Depolama Locally managed tablespace içindeki extendker 2 farkl yolla sakalanabilir.

Locally managed tablespacelerin avantajlar : Locally managed tablespaceler dictionary managed tablespacelere göre avantajlar vard r: Yerel yönetim tekrarl alan yönetim operasyonlar n önler. Örne in çal ma alan n s ralamak için kullan l r.-Otomatik: Autoallocate olarak da adland r l r. Eger loggingi kapatt ysan z. SYSAUX: System tablespacei için yard mc bir tablespacedir. Extent büyüklü ünü siz belirleyemezsiniz. Undo tablespaceler için uniform uygulanmaz. tablespacedeki nesneler herhangi bir hata durumunda kurtar lamazlar. (tabelspace kota bilgileri hariç) Not: E er data dictionary managed tablespaceleriniz varsa ve locally managede döndürmek istiyorsan z. Thresholds Threshold tab nda mevcut ver. 2 . DBMS_SPACE_ADMIN.taban için kullan lan threshold miktar ayarlan r. Extendler yerel yönetildi inde kom u bo alanlar otomatik olarak izlenir. Locally managed tablespaceler için segment alan yönetimi -Otomatik: Oracle segmentlerin bo alanlar n yönetmek için bitmap kullan l r. Yerel yönetilen tablespaceler data dictionary tablolar nda bo alanlar tutmazlar. Bitmaplar büyütmek için yap lan de i iklikler undo bilgisi yaratmaz. Bo alanlar n birle tirilmesi gereksinimini gözard eder. -Manual: Segmentler dahilinde bo alanlar yönetmek için bo listelerin kullan lmas d r. Tablespacede bulunan ema nesnelerinin PCTUSED. Her veritaban n n veritaban yarat l rken undo tablespace olmal d r. UNDOTBS1: Undo bilgilerini tutmak için veritaban sunucusu taraf ndan kullan lan undo tablespacidir. Veritaban tablespaceleri için default thresholdu seçebilirsiniz veya mevcut tablespacein Warning ve Critical sahalar n belirleyebiliriz. çünkü data dictioaray içindeki bilgiler güncellenmez. Sisteme ait olmayan kullan c lar taraf ndan yarat lan tüm nesneler için USER tablespacei default tablespacedir. Her veritaban kullan c lara kendi temporary tablespacei olarak atanm temporary tablespace e sahiptir. Default temporary tablespace TEMP tablespaceidir. Bitmap bo alanlar n otomatik olarak Oracle taraf ndan yönetilmesini sa lar. TABLESPACE_MIGRATE_TO_LOCAL Logging Tablespacedeki nesnelere de i iklikler yapt n zda de i iklikler redo streame kaydedilirç bu redo stream bellekte ba lar. Yerel yönetilen extentlerin büyüklükleri sistem taraf ndan otomatik olarak alg lan r. Bu tip bo alan yönetimi otomatik segment yönetimi olarak adland rl r. -Uniform: Autoallocate Extend büyüklükleri sizin belirledi iniz belirli bir büyüklükte olurlar. Bo listeler sat r eklemek için uygun bo alana sahip data bloklar n n listesidir. Her Oracle Databse 10g veya daha yüksek seviyeli veritaban SYSAUX tablespaceini kullanmal d r. Online redo log dosyalar na yaz l r. Default büyüklük 1mbdir. TEMP: Bu tablespace geçici tablolar ve SQL komutlar çal t r rken olu an indeksleri tutar. FREELIST ve FREELIST GROUPS depolama parametrelerini belirmek ve ayarlamak gerekmektedir.(baz durumlarda archive log dosyalar na da yaz l r) Bu prosessi kapatabilirsiniz. Temporary tablespacedeki tüm extentler uniform büyüklüktedir. SYSTEM tablespaceini kullanan bile enler ve ürünler veya Oracle n daha önceki sürümlerindeki sahip olduklar tablolar imdi SYSAUX tablespaceini kullan yorlar. USERS: Bu tablespace kal c /sürekli kullan c nesneleri ve verileri için kullan lan tablespacedir. Temporary tablespaceler için otomatik seçene ini kullanmamal s n z. bu tablolardaki çeki meyi azalt r. Data blokta olu an daha az veya daha çok alan yani yeni bir durum bitmapde gösterilir. Daha Önceden Yüklenmi Veritaban ndaki Tablespaceler Daha önceden konfigüre edilmi veritaban n zda bulunan tablespaceler SYSTEM: System tablespacei Oracle veritaban sunucusu taraf ndan veritaban n yönetmek için kullan l rç Data dictionary ve tablolarla beraber veritaban hakk ndaki yönetimsel bilgileri de içerir. Bu tip bo luk yönetimi manuel segment space management olarak adland r l r. Tüm bunlar SYS emas nda bulunur ve SYS kullan c s taraf ndan eri ilir yada gerekli yetkilere sahip yönetici kullan c larca. Bir bitmap sat r eklemek için uygun olan bo alan miktar na ba l olarak her data blo un ve segmentin durumunu gösterir. Kullan c hesab yarat ld nda e er belirlenmi bir tablespace yoksa Oracle kullan c ya bu tablespacei atar. Tablespace içindeki extenlerin büyüklükleri sistem taraf ndan belirlenir.

SYSTEM ve SYSAUX tablespaceini readonly yapamazs n z. Mevcut transaction n tamamlanmas na izin verir ancak yeni bir DML veya yazma i lemi ba latmaz. 3 . Tablespacei daha büyük veya daha küçük yapabilirsiniz. -Add Datafile: Tablespace e Datafile ekleyerek daha büyük bir tablespace olu turulur. Oracle daha önceden offline olmam data filelar al r ve checkpointle i aretler. Böylece tablespacedki nesnelerin yerlerini de i tirebilirsiniz. Tablespace e yeni bir datafile eklemek için Add butonuna bas n Add Datafile sayfas ndaki bilgiler doldurulur. -Reorganize: Reorganization sihirbaz n ba lat r. geri yükleme tablespacein önce online duruma getirilmesini ister. Edit datafile sayfas nda datafile n büyüklü ünü de i tirebilirsiniz. Specify Thresholds: Belirli bir tablespace için thresholdlar ayarlayabilmemizi sa lar. Tablespace read-only modda online olabilir. Yeniden isimlendirmek için yeni bir isim vererek onaylar z. Veritaban n n kalan aç kt r ve kullan c lar verilere eri ebilir. -Change Size: Mevcut tablespacein büyüklü ünü datafile ekleyerek yada mevcut datafile n büyüklü ünü de i tirerek de i tirebilirsiniz. Normal: Tablespace e er tablespacein hiçbir datafile nda hata durumu yoksa normal biçimde offline yap l r. Tablespace ile Yapabileceklerimiz Actions menusunu kullanarak tablespaceiniz için pekçok i yapabilirsiniz. -Make Locally Managed: E er var olan tablespaceiniz dictionary managed ise bunu locally managede çevirir. ancak daha fazla DMl komutuna (tablespacedeki de i mi bloklar olu turan tarnsaction n rollback hariç) izin verilmez. sistem de i ikliklere göre tablespaceinizi de i tirebilirsiniz. Oracle tüm datafilelar için bir checkpoint al r ve offline yapar. Mevcut datafile n büyüklü ü de i tirmek için Datafiles k sm ndaki datafile seçilir. -Create Like: Ba ka bir tablespacei ablon olarak kullanarak ba ka bir tablespace yarat r. -Generate DDL: Tablespacei olu turan DDL komutlar n olu turur. Disable Thresholds: Tablespace için alan kullan m uyar lar n kapat r. -Make Read Only: Tablespacee tüm yazma i lemlerini durdurur. Immediate: Table space offline durumuna hemen al nabilir ancak Oracle datafilelara checkpoint koymaz. Tablespacein tipine göre -Read/Write: Tablespace e yaz labilir ve okunabilir. -Show dependencies: Tablespaceimizin ba l oldu u nesneleri yada nesnelerin ba l oldu u tablespacei gösterir. Durumunu de i tirmek için : Bir tablespace 3 de i ik durumdan biri olabilir. Bu syntax geriye uyumluluk için bulunmaktad r. E er datafile dosyada kullan lan alandan daha küçük yaparsan z ORA 03297 hatas n al rs n z Storage Options: Tablespacein hatalar saklama davran n de i tirmek için Storage a t klay n Thresholds: Tablespace için uyar ve kritik kullan lan alan miktar n de i tirebilirsiniz. Bu i lem tablespace nesneleri en fazla kullan ma ula madan önce yap lmal d r. Tablespacei De i tirmek Tablespacei yaratt ktan sonra. Offline yaparken seçenekleriniz vard r. -Offline: Online bir tablespacei offline yapabilirsiniz. Bu bir text dosyas na kopyalayarak daha sonra gerekli durumlarda kullan labilir. ForRecover: Bu ayar uygun görülmemektedir. edit denir. Immediate derseniz. E er dosyalar offline de ilse fakat temporary kelimesini kullan yorsan z. Örnek emalar örneklerimiz için ortak bir platform sa lar. geri yükleme s ras nda tablespacei online yapmam za gerek yoktur. Bu durumda mevcut transactionlar bitirilir. -Make Writable: DML ve di er yazma i lemlerine izin verir.EXAMPLE: Bu tablespace veritaban yarat l rken yüklenen örnek emalar içerir. Böylece veritaban n n bu k sm geçici olarak kullan ma kapan r. -Read Only: Tablespace ba lant da read-only moddo olmas için read only belirtilir. Temporary: :Tablespacein bir veya daha fazla dosyas nda hata durumu varsa tablespace geçici oalrak offline yap l r. -Place Online: E er tablespace offlinesa online hale getirilir. Use default Thresholds: Mevcut ayarlar kullan r. E er veritaban n z NOARCHIEVELOG modda çal yorsa tablespacei immediate offline yapamazs n z.

-Take offline: E er tablespace onlinesa bu tablespacei offline yapar. View tablespace sayfas nda alter tablespace seçene i ile tablespacei de i tirebilirsiniz Tablespacei ve data file sorgulamak için Tablespace bilgisi: -DBA_TABLESPACES V$TABLESPACE Datafile bilgisi DBA_DATA_FILES -V$DATAFILE Temp file Bilgisi DBA_TEMP_FILES -V$TEMPFILE 4 .-Run Segment Advisor: Segment Advisor. Örne in eger bir tablespacede ki bir tablo bir kullan c taraf ndan kullan l yorsa veya commit edilmemi transaction için rollback durumundaki undo verileri tablespacedeyse tablespacei yok edemezsiniz. Tablespace silinmez sadece eri ilmez. Tablespace Bilgisini Görmek Özelliklerini görmek istedi iniz tablespace t klay n. sterseniz Oracle n i letim sistemi dosyalar n (datafiles) silebilmesi için ayarlar yapabilirsiniz. Seçilen tablespacein tipine göre baz i lemler yap lamaz. Tablespace seviyesinde bu öneri tablespacedeki her segment için üretilir. nesnenin alan bölümlemeye ba l olarak geri alma için uygun alanlara sahip olup olmad n anlamada yard mc olur. Bir tablespacei yok etti inizde veritaban yla ili kili control filelara olan pointerlar kald r r. Mesela SYSTEM tablespaceini offline yapamazsan z yada undo tablespacei readonly yap lamaz. daha sonra i letim sisteminize bu dosyalar silmesini söylemelisiniz. E er Oracle data filelar tablespacei silerken silmesi için ayarlamazsan z. Not: tüm bu i lemler tüm tablesoaceler için uygun de ildir. çindeki aktif olan tablespacei yok edemezsiniz. Dropping Tablespace Tablespace ve içindekileri(segmentleri) e er tablespace ve içindekilere daha fazla gereksinim duymuyorsak yok edebiliriz. Bir tablespacei yok edebilmek için DROP TABLESPACE sistem yetkisine sahip olmal s n z.

This document was created with Win2PDF available at http://www. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.com.daneprairie. .

lemci/Oturum k s tlamas n n 1000 olmas demek. e er bu profili kullanan bir kullan c bireysel oturumunda 10 dakikadan daha fazla zamanda i lemciyi kullan rsa. Kullan c olu turulabilir. Kullan c ad 30 karakteri geçemez. E er i lemci ça r ba na k s tlanm sa ve kullan c bu s n r a m ise. Mesela kullan c s ralama yaparken kulland geçici nesneleri buraya atabilir. Profil RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi TRUE yap lmad kça k s tlamaya maruz b rak lamaz. ama kullan c n n bütün oturumunu etkilemez. geçerlilik zaman . Veritaban ana sayfas na geliniz.) yetkilendirmeyi de desteklemektedir. Bir veritaban kullan c s olu turmak için: 1. you are being logged off Ça r ba na k s tlama da ayn eydir. komut sonland r l r ve kullan c hata mesaj al r: ORA-02393: exceeded call limit on CPU usage . parmak izi. Oracle10g de her bir veritaban kullan c s n n unlara sahip olmas gerekmektedir: E siz bir kullan c ad olmal d r. Ama Oracle10g fiziksel özelliklerine göre (retina. instance ve veritaban kullan m nda ki kaynak limitlerine verilen isimdir. E er kullan c nesnelerini olu turabilece i bir tablespace belirtmez ise varsay lan olarak bir tablespace atan r. Bir kullan c profili olmal .. Varsay lan bir tablespace olmal d r. Kullan c olu turma Oracle Enterprise Manager mevcut veritaban na eri ime izni olan kullan c lar yönetmenize olanak verir. Geçici i lerini yapabilece i bir tablespace olmal d r.. . Create dü mesi ile yeni bir kullan c olu turulur. Bir yetkilendirme metodu olmal d r. Profiller ve kullan c lar Profiller. Baz lar nda ise birçok kullan c genel bir kullan c hesab n payla maktad r. 2. 3. Her bir kullan c bir profile atan r ve sadece tek profile ait olabilir. Profil için k s tlamalar aç kça belirtilmelidir. özel karakterler içeremez ve bir harf ile ba lamal d r. RESOURCE_LIMIT ba lang ç parametresi FALSE verilir ise k s tlamalar yok say l r. silinebilir ve güncellenebilir. En genel kullan mda olan yetkilendirme metodu Parola d r. her bir veritaban kullan c s n n kendi kullan c hesab vard r. Profiller yöneticinin a a daki sistem kaynaklar n kontrol etmesine müsaade eder: lemc: lemci kayna oturum ba na ve ça r ba na olarak k s tland r labilir. hata al r ve oturumu kapal t r demektir: ORA-02392: exceeded session limit on CPU usage. Ço u sistemlerde. Profil ayn zamanda kullan c parola k s tlamas d r(parola uzunlu u. ). Bu sayfada mevcut veritaban kullan c lar listelenmektedir.Veritaban Kullan c Hesaplar Bir kullan c n n veritaban na eri ebilmesi için kullan c n n geçerli bir kullan c hesab n n olmas ve ba ar l bir ekilde do rulanmas gerekmektedir. Sadece bir komutun veya ça r n n (sistem ça r s veya veritaban komutu) çok fazla i lemci harcamas na bakar. Administration -> Security -> Users.

Bo Zaman: Kullan c oturumunun otomatik olarak sonland r lmadan önce bo kalabilece i zaman. Harici: letim sistemi taraf ndan yetkilendirmedir. Bu yöntemi kullan rsan z OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresini ayarlaman z gerekmektedir. Oracle OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresinin tan mlad ön eki kullan c lar n i letim sistemi kullan c s n n hesap isminin ba na ekler. Sonraki i lemleri için geçerli bir kimlik oldu u kan tlan r.) Ba lant Zaman : Kullan c n n oturumunun otomatik olarak sonland r lmas için geçmesi gereken süre. Sadece kullan c hiçbir i yapmad nda bo kald zamand r. Mevcut oturumlar: Veritaban kullan c s n n ayn anda kaç tane oturum açabilece inin say s d r. veriyi. Bunun da anlam kullan c sistemde ilk oturum açt nda parolas n de i tirmesi gereklili idir. Parola: Oracle veritaban nda bir kullan c yetkilendirme yöntemidir. OS_AUTHENT_PREFIX öyle oldu unu varsayal m: OS_AUTHENT_PREFIX=OPS$ E er tsmith ad nda ki kullan c Oracle veritaban na i letim sistemi hesab yla ba lan r ve i letim sistemi taraf ndan yetkilendirilir ise Oracle OPS$tsmith veritaban kullan c s na kar l k gelen kay t var m yok mu diye kontrol eder. Özel SGA: S ralama gibi özel i lemlerin harcayaca SGA alan n k s tlar. Global: Oracle Geli mi Güvenlik özelli i ile kullan c lar n çe itli fiziksel özellikleri ile yetkilendirmeye müsaade eder. Not: OS_AUTHENT_PREFIX ba lang ç parametresi ço u i letim sisteminde büyük küçük harfe duyarl d r.Network/Bellek: Her veritaban oturumu sistem belle ini harcar. Yetkilendirme yap ld ktan sonra. Bu parametrenin varsay lan de eri OPS$ d r. Bu tip yetkilendirmede oturum açmak için veritaban parolas kullan lmaz. Bu k s tlama sadece oturumlar n payla lm sunucu kulland klar nda etkilidir. parmak izi. (E er kullan c yerel sunucuda oturum açmam ise network kaynaklar n da kullan r. Kullan c olu turdu unuzda ilk olarak bir yetkilendirme yöntemi belirlemelisiniz. Mesela. Bu varsay lan kullan c i lemlerini etkilemez. Disk G/Ç: Kullan c n n oturum ba na veya ça r ba na okuyabilece i veri miktar n k s tlar. kayna veya uygulamalar kullanmak isteyen birinin do rulanmas demektir. kullan c olu turuldu unda ona geçici bir parola atan r ve süresi doldurulur. yetkilendirme i lemi tüm eri ime veya gerekiyorsa k s tl eri ime ve i yap labilmesine müsaade eder. (Retina. Okuma/Oturum Ba na ve Okuma/Ça r Ba na hem bellekten hem de diskten toplam okuma say s n belirtir. Kullan c lar Yetkilendirme Yetkilendirme demek. ) . Bir kullan c Oracle a ba lanmaya çal t nda Oracle ön ekli kullan c ad ile veritaban nda ki kullan c ad n kar la t r r. Kullan c ya i letim sistemi harici kullan c ad ve parolas belirtilmeden sistemde oturum açabilmeyi sa lar.

Nesne Yetkisi: Nesne yetkisi kullan c ya. Java ve PL/SQL depolanm kodlar n içerir. eman n sahibi. uygun yetkileri seçin ve onaylay n. tablo. Nesne yetkisi nesnenin sahibi taraf ndan ve yönetici taraf ndan verilebilir. Özel bir izin olmadan kullan c sadece kendi nesnelerine eri ebilir. Sistem yetkisi yönetici taraf ndan verilebilir. Bir tablespace ile ema aras nda bir ili ki yoktur. Database Control otomatik olarak. ve bir tablespace atamal . ema nesneleri. Geçici tablespace ise herhangi bir s ralama i leminin gerçekle ti i yerdir. emalar üzerinde çapraz yetki demektir. yönetici bir profil atamal . fonksiyon veya paket gibi belirli nesne üzerinde özel i lemler yapma izni verir. Ayn ema içindeki nesneler farkl tablespacelerde olabilirler ve bir tablespace farkl emalardan nesneleri bar nd rabilir. yordam. Mesela index olu turma veya SELECT sorgusunda ORDER BY ifadesini kullan rken geçici tablespace kullan l r. indexleri. bu da veritaban nda herhangi bir i lem yapamayaca anlam na gelir. Bu hesaplar mutlaka kilitli olmal d r. Bir kullan c sadece kendisiyle ayn isimde olan ema ile ili kilendirilebilir. bu nedenle kullan c ad ve ema ad birbirinin yerine kullan labilir. yani kullan c bu hesapla oturum açamamal . seri. ANY ifadesi ile yetki vermek. Checklist for Creating Users Bir kullan c olu turmak için. Varsay lan olarak. Not: Varsay lan ve geçici tablespace leri veritaban seviyesinde tan mlamak mümkündür. ve Kiliteme Varsay lan tablespace e er bir tablespace belirtilmemi se nesnelerin olu turuldu u yerdir. Mesela . bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u nesnelerin birle imidir. Mesela tablespace olu turabilme bir sistem yetkisidir. Veritaban Kullan c lar ve emalar ema. Yetkiler Yetki. veritaban na ba lanmas na ve baz nesneleri olu turabilmesine müsaade eden baz yetkileri verir. kullan c olu turuldu unda herhangi bir yetki verilmez. Yeni kullan c lar n durumlar varsay lan olarak serbest yap l r. görünüm. Yetkiler iki kategoriye ayr lmaktad r: Sistem Yetkisi: Her bir sistem yetkisi kullan c ya veritaban üzerinde belirli i lemleri yerine getirebilme olana verir. bir yetkilendirme metodu seçmeli. Bir kullan c olu turuldu unda onunla ayn isimde ve ona ait olan emas da olu turulur. Sistem Yetkileri Sistem yetkisi vermek için. ema nesneleri özellikle belirtilmediyse kullan c n n varsay lan tablespace inde olu turulur. E er siz belirtmez iseniz sistem tan ml geçici tablespace kullan l r. tabloyu. 100 farkl sistem yetkisi bulunmaktad r.Varsay lan ve Geçici Tablespace. Bir kullan c olu turuldu unda kilitli ve serbest durumlar na sahiptir. görünümleri. System Privileges ba lant s na t klay n. Baz kullan c lar kullan c n n veritaban nda oturum açmalar için de il de sadece ema olu turmas için olu turulur. ema üzerinde her türlü yetkiye sahiptir ve di er kullan c lar n bu nesneleri kullanmalar na izin verebilir. Buna ra men kullan c n n herhangi bir tablespace de kotas yok ise nesne olu turamayacak. Kilitli olmas demek sistemde oturum açamamas demektir. belirli tipteki SQL ifadelerini çal t rabilmek veya ba ka kullan c lar n nesnelerine ula abilmektir. ema sahibi olan kullan c ile ayn ada sahiptir.

Admin Option dü mesini seçmek bu kullan c n n bu yetkiyi yönetebilmesine ve di er kullan c lara sistem yetkisi olarak verebilmesini sa lar. SYSDBA ve SYSOPER: Bu yetkiler kullan c ya veritaban n durdurma. kurtarma ve di er yönetimsel görevleri yapabilme yetkisi verir. CREATE.CREATE TABLE yetkisi kullan c ya verildi inde. ALTER TABLESPACE: Yönetici olmayan kullan c lar genellikle tablespaceleri kontrol edememelidir. kodun bulundu u i letim sistemi dizini sanal Oracle dizinine ba lanm olmal d r. Sistem yetkilerini vermeden önce güvenlik gereksinimlerini dü ünmek gereklidir. ). sadece SYS ve SYSTEM kullan c lar SYSTEM veya SYSAUX tablespace üzerinde nesne olu turabilmelidir. Sonra uygun yetkiyi listeden seçiniz ve ekleyiniz Kullan c lara kota verme Kota tablespace içinde belirlenen yer miktar d r. Güvenlik önlemi. GRANT ANY OBJECT PRIVILEGE: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesne üzerine di er kullan c lara yetki verebilmesine izin verir. SELECT ANY TABLE yetkisi kullan c ya di erlerinin tablolar n da sorgulayabilme yetkisi verir. MB. Kullan c lara SYSTEM ve SYSAUX tablespace inde kota vermemelisiniz. DROP. CREATE ANY DIRECTORY yetkisi ile kullan c güvensiz kodlar ça rabilmektedir. Baz sistem yetkileri genelde sadece yöneticilere verilir: KISITLI OTURUM: Bu yetki kullan c ya veritaban k s tl modda aç k olsa bile oturum açabilme imkan verir.object ile de verilebilir. MANAGE. Nesne Yetkileri Nesne yetkisi vermek Object Privileges ba lant s ndan yap labilir. Bu kullan c ya bu kadar yerin tahsis edilece i anlam na gelmez. De er: Kullan c ya verilen kotan n say sal ifadesidir. Varsay lan olarak kullan c lar n herhangi bir tablespace de kotas olmamaktad r. Benzer olarak. Kullan c lar n kendilerine atanan geçici ve undo tablespacelerinde kotaya ihtiyac yoktur. Bu yetki verilirken dikkatli olunmal . ALTER DATABASE ve ALTER SYSTEM: Yönetici olmayanlar n veritaban veya Instance de i tirmesine izin verilmemelidir. Add Buton ile yetkiyi ekleyiniz. Yani tablespace içinde bu kadar yer yok ise kullan c kotas kadar yer kullanamayacakt r. DROP ANY object: Bu yetki kullan c n n sahibi olmad nesneleri silebilme yetkisi verir. SYSTEM ve SYSAUX içerir. UNLIMITED TABLESPACE sistem yetkisi: Bu sistem yetkisi bütün bireysel tablespace kotalar n n üzerine yazar ve kullan c ya tüm tablespace ler üzerinde s n rs z kota verir. Ya da bu i i username.(KB. Kullan c ya bir tablespace içinde kota vermenin 3 yolu var: S n rs z: Kullan c n n tablespace içinde mümkün oldu u kadar alan kullanabilmesine müsaade eder. CREATE ANY DIRECTORY: Oracle geli tiricilere PL/SQL içinden harici kod (C kütüphanesi) ça rabilmelerine izin verir. ba latma. Vermek istedi iniz nesne yetki tipini seçiniz. EXEMPT ACCESS POLICY: Bu yetki kullan c ya tabloda veya görünümlerdeki güvenlik fonksiyonlar atlamas n sa lar. kullan c sadece kendi emas içinde olu turabilir. .

. insert ve update i lemlerini yerine getirebilir. Orace roller ile yetkileri kolayca kontrol ve yönetim imkan sunuyor. Varsay lan olarak Enterprise Manager otomatik olarak kullan c lara veritaban na ba lanma ve kendi emalar nda veritaban nesneleri olu turabilmelerine izin verir. HR_MGR rolünün ise employees tablosu üzerinde ve HR_CLERK rolü üzerinde DELETE ve INSERT yetkileri vard r. Yöneticiye HR_MGR rolü verilmi tir. Roller Ço u sistemde her kullan c ya gerekli yetkileri vermek çok zaman almaktad r. SELECT_CATALOG_ROLE veri sözlü ü görünümlerine ve paketlerine eri im için kullan l r. Rolün aktif edilmesi için parola gerekmektedir. Rollerin Faydalar Daha kolay yetki yönetimi Yetkilerin yönetimini kolayla t rmak için rol kullan l r. Veritaban içinde yetkilerin daha kolay yönetimi için tasarlanm t r. Rol birbiriyle ili kili yetkiler toplulu una verilen isimdir. Rol Özellikleri Yetkiler rollere verilebilir ve rolden geri al nabilir. Rol. Yukar da ki örne e göre. Bir rolü aktif etme kullan c ya o rolün verilip verilmedi ini do rulamak içinde kullan labilir. Bir rol kendisine verilen kullan c için aktif veya de-aktif edilebilir. Role yetkiler ekleyebilir ve rolü bir kullan c ya atayabilirsiniz. Dinamik yetki yönetimi Bir rol ile ili kilendirilen bir yetki güncellendi inde kendisine verilen bütün kullan c lar için derhal de i tirilmeli güncellenmelidir ve bu otomatik yap l r. Kullan c rolü aktif edebilir ve kullanabilir. CONNECT yetkisi Enterprise Manager ile olu turulan her bir kullan c ya otomatik olarak verilir. kullan c lara veya di er rollere verilebilecek yetkiler toplulu udur. Bir sürü yetkiyi kullan c ya vermektense yetkileri rollere verip. Ve art k employees tablosunda select. Ve burada hata yapma olas l çok yüksektir. Rolleri veritaban yetkilerini yönetebilmek için kullanabilirsiniz. letim sistemi yoluyla yetkilendirme Veritaban nda rollerin kullan c lara atanmas için i letim sistemi komutlar veya hizmetleri kullan labilir. DBA rolü neredeyse bütün yetkileri içerir ve yönetici olmayan kullan c lara verilmemelidir. delete. kendisine verilen tüm yetkileri içerir.Kullan c lara Rol atama Rol. Dolay s yla güvenli i geli tirir. Roller hem sistem hem de nesne yetkileri içerebilir. Yetki eri ilebilirli ini seçme Roller yetkileri geçici olarak kapat p açmak için aktif veya de-aktif edilebilir. daha sonra rolleri kullan c lara vermek daha iyi. Rollerin sahibi yoktur. Roller e er sistem yetkileri ise kullan c lara verilebilen ve onlardan geri al nabilir. Önceden tan mlanm roller Baz roller otomatik olarak veritaban olu turma scriptini çal t rd n zda tan mlan r. herhangi bir ema ya ait de ildir. HR_CLERK rolünün employees tablosunda SELECT ve UPDATE yetkisi vard r.

Rolü non-default yapma. Rol bir kullan c ya verilmi se. Örne in. program hangi kullan c n n çal t rd . Çünkü yanl l kla gerekli bir fonksiyonu de-aktif edebilirsiniz. gibi do rulu u kontrol edilmesi gereken ihtiyaçlar kontrol eder. Rol için ilave yetkilendirme NONE gelir. PL/SQL yordam kullan c n n network adresi. E er bir rol kullan c ya verilmi se kullan c bu roldeki yetkileri kullanabilir. AQ_ADMINISTRATOR_ROLE geli mi kuyruklamay yönetmek için gerekli yetkileri içerir. zaman. XDBADMIN XML veritaban n yönetmek için gerekli yetkileri içerir. Bu yetkileri Oracle destek asistan olmadan de i tirmeyin. Sadece PL/SQL yordamlar do ru bir ekilde çal t r ld nda güvenli uygulama rolleri olu turma aktif edilir. Art k kullan c bu yetkileri kullanmadan rolü aktif etmelidir. . Güvenlik rolleri Roller varsay lan olarak genelde aktif olurlar. HS_ADMIN_ROLE heterojen hizmetleri yönetmek için gerekli yetkileri içerir. DEFAULT check box kald r l r. Ama istenirse ilave yetkilendirme ayarlanabilir.Fonksiyonel roller Bu roller baz özel fonksiyonlar yönetebilmeniz için fonsiyonalite kuruldu unda olu turulur.

com.daneprairie. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www. .

dolar($) ve diyez (#) i aretini içerebilir. Oracle veritaban n n tam bir kurulumu s ras nda. emalar Bir veritaban yarattt n zda belirli emalar veritaban yla beraber yarat l r.ema Nedir? ema belirli bir veritaban kullan c s n n sahip oldu u veritaban nesneleridir. OE: Order Entry emas orta seviyede karma kl a sahiptir. SYSTEM emas nda herhangi bir ek nesne yaratmamal s n z. Ayn emalar içindeki nesneler farkl tablespacelerde bulunabilirler ve bir tablespace de i ik emalardan nesneleri tutabilir. Veri sözlü ünü read-only kullanabilirsiniz. ema Nesnelerine Eri mek Database Administration sayfas ndan Schema k sm nda ema nesnelerine kolayca eri ebilirsiniz. Bu önerilmez çünkü e er bir ismi bir çift t rnak kullanarak isimlendirirseniz hep böyle kullanman z gerekir. Veri sözlü ü Oracle veritaban n tan mlayan tablolar toplulu udur. Not: tablespace ve emalar aras nda bir ili ki yoktur. Veri sözlü ü kullan c lar ema nesneleri ve depolama yap lar hakk nda bilgileri içerir.SYS emas ndaki nesneler herhangi bir kullan c veya veritaban taraf ndan de i tirilmemelidir ve SYS kullan c s n n emas nda hiç kimse bir tablo yaratmamal d r. ema nesneleri tablolar. Enterprise Manager kulland n zda veri sözlü üne viewlar üzerinden ula rs n z. indeksler gibi yap lar bulundururlar. . viewlar.) ve @ i areti içerebilirler. OC(Online Catalog) alt emas nda OE emas nda bulunan nesne ili kisel veritaban nesnelerinin toplulu udur. Bunu yapt n zda isimlendirme kurallar ndan baz lar na uyman z gerekmez. SH: Sales History emas büyük miktarlarda veri gerektiren örnekler için kullan l r. Veritaban linkleri periyot(. Search k sm nda belirli bir nesneyi aramak için ema ismini ve nesne ismini girebilirsiniz. SYSTEM emas : Yönetimsel bilgileri içeren tablolar ve viewlar ve de i ik Oracle araçlar nca kullan lan içsel tablolar ve viewlar içerir. QS: Queued Shipping emas Oracle Advanced Ouerying özelliklerini göstermek için kullan lan emalar kümesidir. Örnek emalar Oracle örnekleri için ortak bir platform sa lar. emaya sahip olan kullan c yla ayn ada sahiptir. Veritaban Nesnelerini simlendirmek Veritaban ndaki bir nesneyi isimlendirirken ismi çift t rnak i areti ile çevreleyebilirsiniz. Veri sözlü ü veritaban yarat ld zaman SYSTEM tablespaceinde yarat l r ve DDL komutu çal t r ld nda Oracle veritaban sunucusu taraf ndan güncellenir. ema nesneleri direct olarak veritaban verilerini gösteren mant ksal yap lard r. Linklerden birini t klad ktan sonar Result sayfas görüntülenir. HR: Human Resources ana ba l klar içeren basit bir emad r. Bir SQL komutundaki isimler büyük harfle çevrilirler. Bunlardan 2 tanesi önemlidir: SYS emas : Veritaban n n veri sözlü ünü olu turan tüm temel tablolar ve viewlar SYS emas n n içinde yarat l r. ema. Çift t rnak ile isimlendirilmemi isimler büyük harfle tutulur ve case sensitive de ildirler. PM: Product media emas multimedia veri tiplerine ayr lm t r. çekirdek veritaban yla beraber örnek emalar otomatik olarak yüklenir. OE emas nda çok say da veri tipi mevcuttur. Çift t rnak içine al nmayan isimler veritabn n z n karakter kümesinde bulunan alfanümerikkarakterleri ve altçizgi. Karma kl klar na ba l olarak farkl emalar bulunur.

ROWID pseudo sütunu ile döndürülür. BLOB: Binary large object CLOB:Tekbir byte veya çoklu byte karakterleri içeren character large object . Maksimum büyüklük 2000 bytet r. NCHAR veritaban karater kümesi kullan l r. Default ve minimum 1 byte. Nesneyi yerle tirdikten sonra Oracle yap lmas istenen i lemi gerçekle tirir. ay ve gün de erlerini ayn zamanda saat. scale ise -84ten 127e de i ir.Çift t rnak içine al nan isimler herhangi bir karakter yada noktalama i areti içerebilir. Maksimum 2000 byte. Precision 1 den 38 e . ayn ema içindeki bir tablo ve view ayn ismi ta yamazlar. Oracle veritaban n sahip oldu u veri tipleri: CHAR: Byte büyüklü ündeki sabit uzunluktaki karakter verileri içindir.0) NCHAR(length): NCHAR veri tipi Unicode veri tpidir.(binary precision p bulunur) Default precision 126 binarydir veya decimal 38dir. Oracle SQL komutunun içeri ine göre nesneyi uygun isimalan na yerle tirir. maksimum uzunlu u 4000 byted r ve bo luklarla tamamlanmaz. VARCHAR2: Maksimum büyüklü ü byte veya karakter olan de i ken uzunluktaki karakter stringidir. Bu yüzden ayn emadaki tablo ve indeksler ayn isimde olabilirler. INTEGER:Bu NUMBER veri tipine e ittir.(p. ema Nesnelerinin simalanlar Oracle veritaban ema nesnelerinin referanslar n çözmek için isimalanlar kullan r. DATE: Saniyeye kadar zaman ve tarihi tutar. VARCHAR2 için uzunluk belirtmelisiniz. ROWID: Tablodaki sat r n unique adresini gösteren 64 taban nda string bir de erdir. Maksimum büyüklü ü 2000 byted r. Maksimum büyüklü ü 4000byed r. dakika saniye de erlerini tutar. Maksimum büyüklü ü 4000 byted r. . E er sütun uzunlu undan daha k sa bir de er girlirse Oracle uzunlu u bo lujklarla tamamlar. NUMBER: Scale s ve precision p k s mlar ndan olu ur. UROWID: Indeks kullan lan tablolarda sat rlar n mant ksal adresini gösteren 64 taban ndaki stringdir. NVARCHAR2 (length): Unicode veri tipindedir. LONG: De i ken uzunluktaki karakter verilerinin uzunlu u 2GB veya 231-1byet olabilir. Tablolardaki Veri Tiplerini Tan mlamak Bir tablo yaratt n zda her sutuna ait veri tipini tan mlamal s n z. TIMESTAMP: Y l. Veritaban n yarat rken ulusal karakter setini tan mlamal s n z. FLOAT veri tipi kayan noktal say d r. Ancak tablolar ve indeksler farkl isim alan nda bulunurlar. NCHAR tipine benzer. RAW de eri için bir büyüklük belirtmelisiniz. NCHAR sutununa sahip bir tablo yaratt n zda sütun uzunlu unu karakter olarak tan mlamal s n z. Veritaban ndaki her ema içerdi i nesneler için kendi isimalan na sahiptir. E er istenen nesne için uygun bir isimalan bulunamazsa Oracle hata dönürür. De i ken büyüklüklü veya sabit büyüklüklü karakter kümeleri desteklenir. Bu veri tipleri alabilecekleri belirli de erlere sahiptirler. FLOAT: ANSI veri tipidir. LONG RAW: Raw binary verinin de i ken uzunlu u 2GB kadar olabilir. Ancak hem çift t rna a al nan isimler hem de al nmayan isimler çift çift t rnak i areti içermemelidir. Tablolar ve viewlar ayn isimalan nda oldu u için. NCHAR alan na CHAR bir de er yerle tirebilirsiniz tam tersi gerçekle mez. Yani farkl emalardaki 2 tablo farkl isim alan ndad r ve ayn isimde olabilirler. Bir prosedür veya fonksiyon yaratt n zda her eleman n veri tipini tan mlamal s n z. RAW(size): Raw binary veri uzunlu u byte büyüklü ündedir. SQL sorgusunda bir nesne ça rd m z zaman.

veri tipi ve büyüklü ü girilir. Referential integrity kurallar bu ili kilerin saklanaca n garanti eder. 5 Tablo ad Name sahas na girilir.Belirtilen sütun veya sütunlardaki de erle ba ka bir sat rda tekarar edilemez. . NOT NULL: Default olarak tablodaki tüm sütunlar null de ere izin verir. 7 Tablespace ismi girilir veya yandaki buton yard m yla eçilir. Applya bas l r.Primary key null olamaz.Tablo Yaratmak ve De i tirmek Tablolar. PRIMARY KEY 2 durumu garanti eder: . Null bir de er olmamas d r. Örne in employees tablosunda department_id foreign key olsun. Kullan c lar n ula abilecekleri tüm verileri tutarlar. PRIMARY KEY: Veritaban ndaki her tablo en çok bir PRIMARY KEY k s t na sahiptir. 3 Yeni sütunun ad . Tablo organizasyonu sayfas gelir. . E er ema ad n bilmiyorsan z ema alan n n yan ndaki buton t klan r. 4 Update mesaj belirir. Bu k stta foreign key ayn tablonun birincil anahtar na referans eder. 9 OK bas l r. Her sat r n primary key olan sütunlar nda bir de er olmal d r Oracle PRIMARY KEY k s t n indeksler kullanarak yap lmas na zorlar Referential integrity constraints: li kisel veri taban ndaki de i ik tablolar ortak sütunlar sayesinde ili kilendirilebilir ve sütunlar n ili kilerinin yönetildi i kurallar devam etmelidir. ema penceresi belirir. 6 ema ismi Schema alan na girilir yada yandaki buton kullan l r. veritaban n temel veri depolama birimidir. Create Table sayfas gelir. Güncelleme mesaj görülür. Bu k s t ile employees tablosundaki department_id sutununa ait her de erin departments tablosunun birincil anahtar olan department_id ile uyumlu olaca n garanti eder. 2 E er ema ad n biliyorsan z ema k sm nda tümü yada bir k sm n girmelisiniz.sütun de erine k s t uygulamak için kullanabilirsiniz. Tablo yaratmak Enterprise Manager kullanarak tablo yaratmak 1 Administration sayfas nda Schema k sm nda Table t klan r. 3 Create e bas l r. Sütun listesi gelir. NOT NULL k s t bir sütunun null de eri almamas d r. Ba ka bir referential integrity k s t da self-referential integritydir. Belirtilen bir sütun veya sütun kümesindeki de erle ba ka bir sat rda tekrar edilmemelidir. Veri Bütünlü ünü Anlamak Bu bütünlük k s tlar n . Tabloyu de i tirmek Enterprise Manager kullan larak tablolar de i tirilebilir. Örnek olarak sütun eklemek için: 1 Table sayfas nda tabloyu seçip Edite bas n 2 Edit Table sayfas nda sütun eklem seçene i seçilir. Referential integrity k s t tablonun her sat r için foreign key de erinin parent key ile uyu mas d r. Heap Organized Continue butonun bas larak kabul edilir. 4 Default de erler olna Standart. Tablo sayfas gelir. Her tablo sütun ve sat rlardan olu ur. 8 Sütun k sm nda sütun ad ve veri tipi girilir. Bir veya daha fazla sütunun de erleri tekil tan mlay c olul tururlar. UNIQUE: Bu k s t bir sütundaki veya sütun toplulu undaki her de er tekil olmal d r.

View Data: Tablo üzerinde bir select sorgusu çal t rabilirsiniz. Günlük istatistikler SQL sorgular m z n performans n geli tirmede kullan l r. 3 stenilen k s t seçilir. Grant Privileges: Default olarak tablo yaratold nda sadece sahibi üzerinde i lem yapabilir. Run Segment Advisor: Bu araç ile nesnelerin kullan lmayan alanlara sahip olup olamad klar anla labilir ve gelecek için alan gereksinimi tahmininde bulunulabilir. Create Trigger : Tablo seviyesindeki trigger tablo üzerinde bir olay oldu unda çal an PL/SQL blo udur. Create Like: Bu seçenek ile eçti iniz tablo özelliklerine sahip bir tablo yaratabilirsiniz. Tablo için Viewe Data sayfas belirir. Results k sm nda tablo için sorgulanmam veri görülür. Tablo ad n ve k s t isimlerini de i tirebilirsiniz. Veriyi de i tiremezsiniz. Indeksler sadece sütunlar üzerinde yarat l r.K s tlar Tan mlamak Bir tabloya k s t eklemek için: 1 Table sayfas ndaki tabloyu seçin ve Edite t klay n 2 K s tlara t klayal m. 2 Action menüsünden View Data seçilir. Bu tahminler geçmi davran lara göre yap l r. 1 Tables sayfas ndan tablo seçilir. E er employees tablosundan silinen her veriyi ba ka bir tabloda tutmak istenirse kullanabilir. Veri sözlü ünde istatistikler tutul ur ve ücretli bir optimizer taraf ndan kullan l r. Tablo sayfas ndaki Refine Query görüntülemek istedi iniz sütunlar seçebilir ve WHERE ile belirtece iniz k s tlar tan mlayabilirsiniz. Synonym private veya public olabilir. Tablo Özelliklerini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablo özellikleri görülebilir. Tablo çeri ini Görmek Enterprise Manager kullanarak tablonun sat rlar kolayca görülebilir. Create Index: Tablo üzerinde indeks yaratabi lirsiniz. tablo üzerinde tan ml tüm k s tlar Constraints sayfas nda gösterilir. Yarat ld nda tablo bo olacakt r. 2 Tablolardan istenilen seçilir ve view butonuyla tablonun özellikleri görülür. Show Dependencies: Bu tabloya ba l olan nesneleri ve bu tablonun ba l oldu u nesneleri gösterir. Reorganize: Reorg Sihirbaz sayesinde indeks veya tablolar yeniden olu turabilir. Shrink Segment: mevcut alanalr s k t rarak yer açmaya yarar. Create Synonym: Synonym tam bir tablo üzerinde bir isimdir. Bu sayfada herhangi bir sütuna t klayarak veriyi azalan veay artan s arad s ralayabilirsiniz. Tablo sahibi di er kullan c lara baz haklar vermelidir. . 4 K s t tan mlayacak yugun bilgi girilir ve Oke bas l r. Gather Statistics: Gather Statistics sihirbaz optimizer istatistiklerini üretmeye ve de i tirmeye yarar. Before delete gibi bir trigger ile bu sa lanmal d r. 1 Data Administration sayfas n n ema k sm nda Tables eçene i seçilir. ba ak de i ikliklerde yapabilirsiniz. Tablolarla Yapabileceklerimiz Bir tablo seçip a a daki i lmeleri yapabilirsiniz. Sorguyu de i tirmek isterseniz Refine Query butonuna bas n. Generate DDL: Seçilen tabloda DDL komutu üretilir. stenilen sonuçlar üretmek için Query k sm n kullanabilir. Sütun silip ekleyebilir. nesneleri farkl tablespacelere ta yabilir veya belirli neslerin depolama özelliklerini iyile tirebiliriz.

Flashback Table: Bu özellik izin bir tabloyu belirli bir andaki haline dönürebilmenizi sa lar. Kazayla bu kullan c veya uygulam taraf ndan de i tirilmi tablolar için geri yükleme sa lar. Tabloyu indeksler,tiriggerlar gibi tüm özellikleriyle geri yükleyebilirsiniz. Bu veritaban online oldu unda sadece istedi imiz tablo rollback yap larak sa lan r. Flashback by Row Versions: Flashback Versions Query metadatay ve belirli bir zaman aral ndaki tarihsel veriyi sorgulam n z sa lar. Indeks Yaratmak Injdeksler tablolarla ili kili olan seçimlik yap lard r. Veri getirilirken performans n artmas için olu turulurlar. Oracle indeksi tablo verilerine do rudan ula mak için bir yol sa lar. Indeksler tablo üzerindeki bir veya daha fazla sütun üzerinde olu turulurlar. Bir indeks yarat ld ktan sonra otomatik olarak Oracle sunucusu taraff ndan sürdürülür ve kullan l r. Tablo verisindeki sat r ekleme, güncelleme, veya silme gibi bir güncelleme i lemi otomatik olarak indekslere ayarlan r. Administration sayfas n n Schema k sm n n alt nda Index t klan r. Indeks özelliklerini görebilir. Veya bir indeksle ba lant lar n görmek için Actions menüsü kullan labilir. Indeksler aç kca veya kapal olarak tablodaki k s tlara göre yarat l rlar. View Nedir? Viewlar bir veya daha fazla tablo veya di er viewlar n içindeki verinin düzenlenmi bir gösterimidir. Depolanm sorgular olaraka dü ünülebilir. Viewlar gerçekte veri içermezler ancak temel ald klar tablodan veri derlerler. Bu tablolar viewin temel tablolar olarak adland r l rlar. View Yaratmak Tablolar gibi viewlarda sorgulanabilir, güncellenebilir, sat r eklenebilir ve sat r silinebilr ancak baz k s tlar vard r. View üzerinde yapt m z bütün i lemler view n temel tablolar n etkiler. View ile tablonun sat r ve sütunlar na eri imi k s tlayarak belirli bir güvenlik sa lar. Ayr ca veri karma kl n gizleyerek karma k sorgular saklar. Administration tab n n Schema k sm nda Viewsa t klayarak mevcut viewlar görebilirsiniz. Sequence Nedir? Sequence pekçok kullan c n n unique tamsay üretebilece i veritaban nesnesidir. Genellikle sequenceleri primary key de eri üretmek için kullan r z. Name: Sequence ismi Schema: Sequencein sahibi Type: Artan veya azalan s rada olaca n gösterir. Maximum value: Sequencein olu turabilece i maksimum de eri belirtir. Bu tamsay de er 28 veya daha az basamakl olur. Bu minimum ve ba lang ç de erinden büyük olmal d r. Defaultu Unlimitedir. Unlimited artan sequence için 1027 ,azalan için -1dir. Minimum value: Sequencein minimum de erini belirtir. Bu tamsay 28 basamakl veya daha az olabilir. Ba lang ç de erinden az veya e i, maksimum de erden az olmamal d r. Defaultu unlimitedir. Unlimited artan için 1, azalan için -1026 d r. Interval: Sequence numaralar aras nda bir aral k belirlemelisiniz. Tamsay de eri pozitif veya negatif olabilir, ancak 0 olamaz. Bu de er 28 veya daha az basamak olmal d r. Cycle values: Artan sequence maksimum de erine ula t ktan sonra, minumum de erine döner. Azalan squence minimum de erine ula t ktan sonra maksimum de erine döner. E er bu seçene i seçmezseniz sequence de eri bitince hata döner.

Order Values: Sequence numaralar n bir s ra ile üretilmesini sa lar. Bu seçenek sequenci tarih bilgisi olarak kulllan yorsan z faydal d r. Sequencein s ral olmas primary key üreten sequencelar için önemli de ildir. Cache Options: Daha h zl eri im için kaç tane sequencein bellekte tutulaca n d eridir. Bu tamsay ençok 28 basamak olabilir. Bu parametre için minimum de er 2 dir. Dönen sequencelar için bu de er dönen de er miktar ndan az olmal d r. Sequence Kullanmak SQL komutlar nda pseudo sutunlar kullanarak sequence de erlerine ula abilirsiniz. CURRVAL: Sequencecin o anki de erini döndürür. NEXT VAL: Sequence artt r r ve bir sonraki de eri döndürür. Bu 2 de eri sequence ad yla beraber kullanmal s n z. NEXTVAL e ilk eri im sequencein ba lang ç de erini döndürür. Daha sonraki eri imlerde NEXTVAL sequence de eri bir artt r larak yeni de er döndürülür. CURRVALe her eri im sequencein o anki de erini döndürür.

Veri Yönetimi SQL Yoluyla Verileri De i tirme Veritaban içinde verilerin de i tirilmesinin temel yolu DML(Data Manipulating Language) ifadeleridir.
SQL> INSERT INTO employees VALUES 2 (9999,'Bob','Builder','bob@abc.net',NULL,SYSDATE, 3 'IT_PROG',NULL,NULL,100,90); 1 row created. SQL> UPDATE employees SET SALARY=6000 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row updated. SQL> DELETE from employees 2 WHERE EMPLOYEE_ID = 9999; 1 row deleted.

INSERT Komutu Basit bir INSERT komutu veritaban nda ayn anda 1 sat r olu turur. INSERT komutu alt sorgularla birlikte ça r ld nda veritaban nda 1den fazla sat r olu turur. Bu yönteme INSERT SELECT yöntemi denir.
insert into dept_80 (select * from employees where department_id = 80);

Bu sorgudaki dept_80 tablosu ile employees tablosu yap sal olarak ayn d r. Ama tablonun kolon isimleri farkl olabilir. Kolonlar n de erleri birbirleriyle uyu acakt r. Bütün gereksinim veri tiplerinin uyu mas d r. Mesela :
insert into just_names (first, last) (select first_name, last_name from employees);

Burada just_names tablosunun 2 alan vard r ve employees tablosundaki first_name ve last_name alnlar yla ayn tiptedir. Bu yöntemle 1 tablodan ba ka tabloya veri aktar labilir. UPDATE Komutu Update komutu tablo içinde sat r düzenlemek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r düzenlenebilir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar de i tirilir. WHERE art na hiçbir sat r uymaz ise hiçbir sat r güncellenmez. DELETE Komutu DELETE komutu tablodan sat rlar silmek için kullan l r. WHERE art na göre 1 sat r veya 1den fazla sat r silinir. WHERE art koyulmazsa bütün sat rlar silinir. WHERE art yla hiçbir sat r uyu mazsa hiçbir sat r silinemez. Hiçbir sat r silinemedi inde hata dönmez. 0 sat r silindi diye mesaj verir. COMMIT ve ROLLBACK Komutlar Varsay lan olarak DML komutlar COMMIT edilmez. Baz araçlar n her komutta veya bir grup komuttan sonra COMMIT etme özellikleri ayarlanabilmektedir. COMMIT ve ROLLBACK ten önce de i iklikler bekleme durumundad r. De i en verileri sadece de i ikli i yapan kullan c n n görmesine izin verilir. Di er kullan c lar verinin de i memi halini göreceklerdir. Bir kullan c veriyi de i tirirken di er kullan c lar veri üzerinde DML kullanamazlar. Varsay lan olarak ba kalar n n de i tirdi i veriyi de i tirmek isteyen kullan c

Bu otomatik olarak Oracle n kilitleme mekanizmas taraf ndan kontrol edilir. UPDATE i leminde bir de er null yap lamaz. ORDPLUGINS.ilk kullan c de i ikliklerini aktif edene kadar bekleyecek. E er sizin EXP_FULL_DATABASE rolünüz yoksa sadece kendi sahip oldu unuz emay export edebilirsiniz. Schema = Bu yöntem bir veya daha fazla eman n tüm nesnelerini export etmeye yarar. kalan zaman tahmin gibi bilgiler vard r. Bütünlük K s tlamalar ve DML DML ifadeleri çal t r l rken bütünlük k s tlamalar na bak l r. 1-)Birinci sayfada export tipini ve host oturum bilgilerini girmeniz gerekmektedir. LBACSYS. MDSYS. and XDB emalar metadata içerdi i için export edilmez. UNIQUE kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde NULL hariç ayn de eri alamazlar. DELETE i leminde birincil tabloda en az ndan 1 sat r bulunmal d r. Burada max say da yapabilece iniz paralel export say s n . Sahibi olmad n z eman n tablolar n export etmek için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahip olman z gerekmektedir. Data Pump Export Oracle n Data Pump hizmeti bir veritaban ndan di erine yüksek h zla veri transferi için kullan l r. Buna full export denir. Import zaman nda tablo tan mlamas n n var oldu u varsay l r. FOREIGN KEY kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde birincil tabloda mutlaka bulunmal d r. SYS. PRIMARY KEY kolonlar: UNIQUE KEY ve NOT NULL kolonlar kurallar uygulan r. veriyi veya her ikisini birlikte export edebilece iniz seçenek sunuluyor. 3-)Database seçtiyseniz direkt olarak Option page e dü ersiniz. 2-)E er schema veya tables seçmi seniz bir sonraki pencerede schemalar veya tablolar seçtirir. . nekadar büyük export yapabilece inizi. Database = Bütün veritaban n export eder. Content = Metadatay . Tables = Bu yöntemde sadece belirli tablo kümeleri export edilir. CTXSYS. CHECK kolonlar: INSERT ve UPDATE i lemlerinde de erler k s tlama durumlar ile kar la t r lmal . Bu modda tablo tan mlamalar export edilmez. ORDSYS. Tabi bunu yapabilmeniz için EXP_FULL_DATABASE rolüne sahibolmal s n z. NOT NULL kolonlar: INSERT i leminde verisiz ekleme yap lamaz.

expb03. expa%u => expa01. expa03. 6-)Son sayfa Review . Bu sayfada her bir kullan c n n verilerini yine kendisinin emas na m yoksa farkl kullan c lar n emalar na m yüklenece ini belirleyebilirsiniz. diye gider.dmp. 4-) Bir sonraki sayfa files . . Ve bu yetkiyi di er kullan c lara ve rollere verebilirsiniz.dmp. bütün bu ad mlarda yap lan i lemlerin PL/SQL kodunu görebilirsiniz. 3-)Re-Mapping = Bu sayfa bir önceki sayfadaki select objects de nesne seçmi iseniz gözükür. dosya ismi ve export dosyalar için maximum boyutu belirleyebilirsiniz.Flashback = Belirli bir zamanda tutarl export al r. Data Pump için directory nesneleri gibi directory yollar n da belirlemek gerekir.dmp. Expb%u=> expb01dmp. Bunu kopyalayabilir ama de i tiremezsiniz. Dosyalar n s ras için %U de i keni kullan labilir. Dosya sistem üzerinde directory object ismini directory yoluna haritalar. otomatik olarak directory üzerinde okuma ve yazma nesne yetkisi verilirsiniz . 2-)Select Objects= Bu sayfa sadece Files sayfas nda belirli nesneleri import etme seçildi inde gözükür. Görsel arayüzden yapabilece iniz gibi CREATE_DIRECTORY komutuyla da directory nesnesi olu turulabilir. expa02.dmp.dmp. nesne olu turma hatalar ve kullan s z indexler için kullan l r. expb02. 4-)Options = Bu sayfa veri dosyalar n n tekrar kullan m n ayarlamak. expa04. Planlama sayfas i leri planlamak için kullan l r.dmp. Query = Sadece veriler al n r. 5-)Schedule = Planlamak için kullan l r. Directory olu turdu unuz zaman. Burada export alaca m z dizin ismi. 5-) Bir sonraki sayfa schedule . log files ve SQL files lara server temelli dizin yollar yla eri ilir. Maintenance-> Import From Files 1-)Files=Yüklenecek dosyan n yolu ve ad belirlenir. Data Pump Import Data Pump export ile olu turulan dosyay geri yüklemek için kullan l r. diye de di er paralel exportlar isimlendirilir. expb04. DIRECTORY Objects Data Pump program server tabanl veya temelli oldu undan dump files.dmp. 6-)Review = Bütün bu yap lan i lerin PL/SQL kodlar n görmek için kullan l r. 3 seçene iniz var: Belirli dosyalar Belirli emalar Belirli tablolar Log dosyalar n olu turur ve host U/P bilgilerini girebilirsiniz.

Bölüm: Seçeneklidir. Log File= SQL*Loader çal maya ba lad nda log dosyas olu turur. Control File. Not: Oracle sizin belirledi iniz directory gerçekten var m yok mu diye do rulamaz. Sat r say s . nas l parse edip yorumlayaca n . Giri geçersiz oldu u zaman veri dosyas kay tlar SQL*Loader taraf ndan reddedilir. SQL*Loader i leminden kabul edildikten sonra bir tabloya kay t olarak eklenmek üzere ORacle veritaban na gönderilir. Bu nedenle .Bölüm: 1 veya 1den fazla INTO TABLE blo u içerir. E er bir kay t format belirlenmemi se varsay lan olarak stream record format olur.DIRECTORY nesnesi olu turabilmeniz için CREATE ANY DIRECTORY sistem yetkisine sahip olman z gerekmektedir. gibi bilgileri anlat r. E er dosyay (log) olu turamaz ise çal ma sonland r l r. Veri dosyalar fixed record format. de geçerli bir directory belirledi inize dikkat edin. SQL*Loader perspektifinden bak ld nda dosya içinde veriler kay tlar olarak organize olmu tur. niz büyük küçük harfe duyarl ysa buna da dikkat edin ve do ru format kullan n.S. reddedilen kay tlar.dsc ) . 1. SQL*Loader ile kullan lan baz dosyalar: Input Data Files = SQL*Loader n içinden veri okudu u Control File içinde belirtilen 1 veya 1den fazla dosyad r.This is a sample control file LOAD DATA INFILE SAMPLE. 3. E er . SQL*Loader SQL*Loader harici dosyalardan oracle veritaban na veri yükler. Discard File= Sadece ihtiyaç duyuldu unda olu turulan bir dosyad r.bad DISCARDFILE sample. Bad File = SQL*Loader veya oracle veritaban taraf ndan reddedilen kay tlar içerir. Control file içindeki kriterlere uymad için süzülerek yükleme d na al n r.S. INFILE ile verinin nerede bulundu unu söyler. variable record format olabilir. E er oracle veritaban bu sat r n geçerli oldu una karar verirse tabloya ekler. . Kay t format Control file içinde INFILE ile belirtilir. E er sat r geçersiz kabul kabul edilirse reddedilir ve SQL*Loader onu BAD FILE a koyar. Veri dosyas n n içindeki veri formatlar na baz k s tlamalar koyar.S. Ama varsa da veri dosyas n içerir. Log file yükleme detaylar n içerir.DAT BADFILE sample. SQL*Loader a veriyi nerede bulaca n . verileri nereye ekleyece ini anlat r. kaç kay t atlanaca . SQL*Loader Control File SQL*Loader Control File DDL komutlar n içeren bir text dosyad r. 2.Bölüm: Oturum bilgilerini tutar. Örnek bir Control File= 1 2 3 4 5 -. Bu dosya. Control File=SQL*Loader n anlayaca bir dilde yaz lm text dosyad r. yükleme kesilme yönetimi. Çok güçlü bir çözümleme motoruna sahiptir. Ve e er bu dosyan n olu turulmas n istiyorsan z aktif etmelisiniz. i directory içindeki dosyalar n güvenli ini kontrol edecektir. Genelde 3 bölümden olu ur. band boyutu. SQL*Loadera Yüklenecek veriyi nerede bulaca n Verinin format n n nas l olaca n Yap land rma (bellek yönetimi.

.6 APPEND 7 INTO TABLE emp 8 WHEN (57) = . 8. Büyük küçük harfe duyars zd r. INTO TABLE tablo. E er tablo bo ise INSERT kullan l r.999. WHEN ifadesi yükleme i lemine baz k s tlamalar koyar. Control File Syntax Consideration Syntax free-formatt r. 6. Bu di er variable stream formattan daha iyi sonuç verir. empno POSITION(45) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. 3. ename POSITION(34:41) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "UPPER(:ename)". Potansiyel bir karma kl ktan kaç nmak için CONSTANT ifadesini kullanmamak gerekir. sal POSITION(51) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE "TO_NUMBER(:sal. APPEND veri eklenecek tablonun içi bo de ilse sonuna ekleyerek devam etmesini sa lar. Bu nedenle en az esnek olan format budur.dat "fix 10" into table example fields terminated by . DISCARDFILE elenen.99 )". NULLIF mgr=BLANKS. Aç klamalar -. 9 TRAILING NULLCOLS 10 (hiredate SYSDATE. Input Data and Datafiles Fixed Record Format Fixed Record Formatl bir dosyada. BADFILE reddedilen kay tlar içerir. comm INTEGER EXTERNAL ENCLOSED BY ( AND % ":comm * 100" ) 1. saf d b rak lan kay tlar içerir. LOAD DATA ifadesi SQL*Loader a yeni bir yükleme i leminin ba lad n söylüyor. INFILE yüklenecek veri dosyas n belirtir.ile ba layan sat r aç klamad r. CONTROL FILE hat rlat c s alanlar n listesini içerir. 2. INFILE <datafile_name> fix n söylenmektedir. Her kayd n n byte uzunlu unda olaca load data infile example. 10. TRAILING NULLCOLS ifadesi SQL*Loader a kay t içinde yer almayan kolonlara null kolon olarak dikkate almay sa lar. alanlar ve veri tiplerini belirlemenizi sa lar.ile ba lar. 5.. 4. bütün kay tlar ayn boyuttad r. 7. . Daha önce yar da kesilmi bir yükleme i lemi varsa CONTINUE LOAD DATA ifadesi kullan lmal d r. CONSTANT ifadesinin SQL*Loader için özel bir anlam oldu undan ayr lm t r. job POSITION(7:14) CHAR TERMINATED BY WHITESPACE NULLIF job=BLANKS "UPPER(:job)". 9. $99. mgr POSITION(28:31) INTEGER EXTERNAL TERMINATED BY WHITESPACE. deptno POSITION(1:2) INTEGER EXTERNAL(3) NULLIF deptno=BLANKS.

Bu say 40 dan büyük olursa hata al n r.name is. SQL*Loader kay tlar sonundaki record terminator ile ay r r. 2. Ama bununda performanstan kayb vard r.dat "var 3 into table example fields terminated by .(col1. optionally enclosed by (col1 char(5). Terminator_string baz özel (yazd r lamayan) karakterler içerirse X hex_string olarak belirlenmeli. (Veya di er sat ra geçme anlam na gelir. En esnek formatt r. Belirtilmez ise varsay lan olarak 5 al n r. " Bu örnekte kay t uzunlu u alan 3 byte ile gösterilmi tir.fghi 0003. Bu fixed-record formata göre daha esneklik sa lar. 1.kay t = 9 bytel k. INFILE <datafile_name> [ str_terminator_string ] Terminator string ya char_string ile ya da X hex_string ile belirtilir. INFILE datafile_name var n Bu gösterimde n kay t uzunlu u alan n gösterir. 012my. Char_string= Tek veya çift t rnakla sonland r lan karakter stringine denir. Ama baz karakterler ise char_string olarak dü ünülebilir : \n newline \t yatay tab \v dikey tab \r return E er terminator_string belirtilmemi se \n al n r. 10.dat: 0001. . X hex_string= hexadecimal formatl byte stringdir. Her kay tta 9 byte karakter vard r. col2) example. load data infile example. Her kay t 10 byte uzunlu undad r.abcd 0002. byte ise return anlam na gelir.kay t = 10 byte. 010world.im. Veri dosyas n n 3 fiziksel kayd var.cd.kay t = 12 byte Stream-Record Format Stream-Record Formatl dosyada kay t uzunluklar say ile belirlenmez.dat: 009hello.col2 char(7)) example. Stream formata göre daha performansl d r. 3.) Variable-Record Format Variable-Record Formatl bir dosyada her kay t ba nda o kayd n kaç bytedan olu aca belirtilir.klmn Örnekte fixed record formatl bir veri dosyas vard r.

Data save transaction sonland rmaz. Direct Path Load.world. Control file da belirtilen tabloya eklemek için dizi olu turulur. CHECK k s tlamalar in aktif . Direct Path Load bütün oracle veri bloklar n olu turmak için alan özelliklerini kullan r ve bloklar oracle veri dosyalar na direkt yazar. Kümelenmi ve kümelenmemi tablolara veri eklenebilir. 2-Direct Path Load:Bellekte veri bloklar olu turulur ve bu bloklar extendler içine kaydedilir. ç kaynaklar data save den sonra da t lmaz. veritaban tampon önbelle ini bypass geçer ve SGA ya sadece extent yönetimi için eri ir.| james. Her bir data save de indexler güncellenmez. Direct Path Load kullan rken redo giri i üretilmedi i durumlar : Veritaban NOARCHIVELOG modundaysa Veritaban ARCHIVELOG modundaysa ama loglama inaktif ise loglama NOLOGGING özelli ini ayarlamakla veya control file içinde UNRECOVERABLE ifadesini kullanarak inaktif edilebilir. Direct Path Loads Oracle veri dosyalar na veri bloklar n yazmak için veri kaydetme kullan r. kay tlar alan baz nda parse edilir. " 1-Conventional Path Load : Veri sat rlar n eklemek için dizi olu turur ve INSERT ifadesini kullan r.bond. Kriterlere uymayan sat rlar reddedilir.| Loading Methods SQL*Loader 2 veri yükleme yöntemi sunar. Çünkü di er sat rlara ve tablolara referans eder. Herbir yükleme i lemi birkaç transaction içerebilir. Direct ve Conventional Path Loads K yaslamala Veri kaydetme metodu:Conventional Path Loads verileri kaydetmek için SQL ve COMMIT kullan r. col2 char(7)) example. sadece bütün veritaban bloklar veritaban na yaz l r.dat "str |\n into table example fields terminated by .load data infile example. K s tlamalar n Gerçekle tirilmesi: Conventional Path Loads s ras nda. FOREIGN KEY ve CHECK k s tlamalar in aktif edilir ve çal man n sonunda aktif edilir. Veritaban ARCHIVELOG modunda olmad kça online redolog file giri leri olu maz. optionally enclosed by (col1 char(5). Loglama farklar : Conventional Path Loading herhangi bir DML ifadesine benzer redo giri leri üretir.dat: hello. COMMIT i lemiyle kay t dizileri eklenir. bütün aktif k s tlamalar gerçekle tirilir. Veri kaydetmenin COMMITten fark : Veri kaydetme an nda. Yükleme s ras nda. Direct Path Loads s ras nda k s tlamalar öyle yönetilir: Diziler olu turuldu unda NOT NULL k s tlamalar kontrol edilir.

2. Loading Data With SQL*Loader Harici bir kaynaktan veritaban na veri ekleme sihirbaz ile de yap labilir. INSERT Tetikleyicileri: WHILE INSERT tetikleyicileri conventional load s ras nda tetiklenirse. Ayarlamalar tekrar gözden geçirme 9. PRIMARY KEY ve UNIQUE k s tlamalar çal ma s ras nda ve sonras nda kontrol edilir ve ihlal edilmi se in aktif edilebilir. 5. Data file n tam yolunu girin. çünkü onlar SQL fonksiyonlar n kullanabilir. Derhal çal mas için Immediately to run seçilir. Control File n tam yolunu girniz ve host makinan n oturum bilgilerini giriniz. EM ye SYS olarak giri yap n z. E er referans edilen nesne çal ma sonunda eri ilmezse inaktif kal r.edilir. View Job ile yap lan i in özetini görebilirsiniz. Maintenance > Utilities ->Load Data From 3. ismi ve tan mlamas yap l r. Generate Log File 7. Kümelenmi tabloya yükleme:: Direct Loads kümelenmi tabloya veri ekleyemez conventional laod ekleyebilir. Yüklenen verileri onaylars n z. direct path load öncesinde in aktif edilir ve çal man n sonunda tekrar aktif edilir. 10. Sadece küçük say da sat rlar geni tabloya yaz l yorsa conventional loads kullan l r. 8. Kilitleme: Direct Path Load i lemi sürerken di er transactionlar tabloda de i iklik yapamaz. 4. . lem ba ar l bir ekilde tamamlanm sa status(durum) sayfas gözükür. Loading Method seçilir (Direct Path Laoding) 6. Maintenance -> Utilities ->Load Data From u ad mlarla yükleme yap labilir: 1.

. The unregistered version of Win2PDF is for evaluation or non-commercial use only.This document was created with Win2PDF available at http://www.daneprairie.com.

Kullan c lar yetkilendirme Eri im kontrolü yapmak için öncelikle sistem verilere kimin eri meye çal t n bilmelidir. kemik dokusu yap s gibi biometrik özelliklerine göre yetkilendirme üpheli aktivitelerin izlenmesi Bazen yetkili ve yetkilendirilmi kullan c lar bile sisteme zarar verebilir.Veritaban Güvenli i Oracle Veritaban 10g endüstrinin en iyi güvenlik arabirimi sa lar. Veri ve servislere eri imi k s tlama Bütün kullan c lar bütün verilere ula amamal d r. mü teri beklentileriniz. Ancak bu arabirimin etkili olabilmesi için veritaban yöneticilerinin a a daki ad mlar takip etmesi gerekir ve veritaban sürekli izlemelidirler. Parola için basit kurallar takip edilerek sistem güvenli i fazlaca art rmak mümkündür. irisi. Eri im k s tlama en az yetki prensibini içerir. Gömülü güvenlik özelliklerini ve temel güvenlik prensiplerini do ru bir ekilde kullanmak veritaban n ataklara ve sald r lara kar güvenli yapacakt r. Oracle veritaban na k s tl eri im için çok iyi bir yetkilendirme mekanizmas sunar. ara t rma sonuçlar veya di er gizli bilgileri sorguluyor ise bunu fark edip müdahale etmek bilgi h rs zl n tespit etmenin ilk ad m olabilir. ki isel bilgilerinize yetkisiz kullan c lar n eri imi k s tlanmal d r. örne in bir çal an aniden çok büyük miktarda kredi kart bilgisi. sa l k bilgileriniz. Genel olmayan veritaba aktiviteleri saptand nda. kredi kart bilgileriniz. örne in ki iye özel olan parmak izi. letme ortamlar nda bütün güvenlik özellikleri Oracle n tavsiye etti i ekilde yap l rsa güvenli i en üst düzeye ç karabilirsiniz. daha En az yetki prensibi . En az yetki prensibini uygulama Oracle 10g veritaban endüstrisinde güvenlik alan nda veritaban sunucular n n lideridir. Oracle kullan c aktivitelerini ve üpheli davran lar izlemek için çok fazla araç sunmaktad r. Daha güçlü yetkilendirme yöntemleri de vard r. Kullan c y yetkilendirme için en çok kullan lan yöntem parolal eri imdir. Veritaban nda ne tuttu unuza ba l olarak i letme bilgileriniz.

Bu yüzden veri sözlü ü tablolar n * ANY TABLE yetkisinden ç karmak FALSE için.En az yetki demek. kullan c n n görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan minimum yetki demektir. Veri sözlü ünü koruma Yönetici olmayan kullan c lar n veri sözlü üne eri mesine gerek yoktur. Bu da kullan c n n bilinçsizce veya bilinçli bir ekilde kendisini ve i ini ilgilendirmeyen verileri görmesini. O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY ba lang ç parametresini yapman z gerekmektedir. Kötü niyetli kullan c lar veritaban n n içerdi i verilere de i tirebilecek veya sisteme zarar verebilecektir. Ama. Oracle 8i ve daha önceki versiyonlar nda varsay lan olarak bu de er TRUE gelmekte ve siz istedi inize bu de eri veri sözlü ünü korumak için el ile FALSE yapmak zorunda idiniz. SELECT ANY DICTIONARY sistem yetkisini kullan c ya vermek onun bütün veri sözlü üne eri mesine izin vermektir. Uyar : E er bu parametre TRUE ise. de i tirmesini engelleyecektir. Oracle 10g ve 9i de O7_DICTIONARY_ACCESSIBILITY parametresi varsay lan olarak FALSE gelmektedir. E er yönetici olmayan ve veri sözlü üne ihtiyaç duyan bir kullan c n z varsa sadece o kullan c n n eri imine izin verebilirsiniz. . GRANT komutunu kullanarak kullan c n n görmesi gereken özel veri sözlü ü nesnelerini görmesine izin verebilirsiniz. Ama siz kullan c ya * ANY TABLE sistem yetkilerini (mesela SELECT ANY TABLE veya UPDATE ANY TABLE) verirseniz bundan mutlaka bir fayda sa layacakt r. bir kullan c kötü niyetle veya yanl l kla DROP ANY TABLE sistem yetkisi ile veri sözlü ünün bir bölümünü silebilir.

UTL_HTTP: Veritaban n n http yoluyla veri istemesine ve almas na müsaade eder. E er eri im k s tlama pratik bir çözüm olmuyorsa o zaman audit access eri im izlemeyi kontrol edebilirsiniz. DBMS_* ve UTL_* paketlerinin ço u PUBLIC grubuna EXECUTE yetkisiyle verilm tir. . En az yetki ilkesine dayanarak bunun gibi önemli paketlerden bu yetkileri geri almak gerekmektedir. UTL_FILE: E er do ru yap land r lmaz ise. Ve sadece buna kim ihtiyaç duyuyor ise o kullan c ya çal t rma yetkisi vermek gerekmektedir. Sonuç olarak herhangi bir uygulama UTL_FILE a eri ip keyfi veriler yazabilir. gereksiz yetkileri ve rolleri veritaban sunucusunun PUBLIC grubundan al nmal d r. Bu paketi PUBLIC e vermek kötü niyetli web siteleriden HTML yoluyla veri gönderilmesine izin vermek demektir. u paketlerin yanl kullan lma olas l daha yüksektir: UTL_SMTP:Veritaban n bir SMTP mail sunucu gibi kullanarak keyfi mail göndermeye müsaade eder.PUBLIC ten gereksiz yetkileri geri alma Çünkü herhangi bir veritaban kullan c s PUBLIC grubuna verilen yetkileri deneyecektir. UTL_TCP: Veritaban taraf ndan d ar ya giden ba lant lar n ba ar l bir ekilde kurulmas na müsaade eder. PUBLIC yetkisinin eri imlerini k s tlamak bu yetkiye sahip olan tüm kullan c lar etkileyecektir. lgili sistem bile enlerini test etmelisiniz. Do ru yap land rsan z dahi bu paket ça r lma uygulamas n (nereden ça r ld n ) ay ramayabilir. Bu paketi PUBLIC e verirseniz yetkisiz ve gereksiz bir mail trafi i olur. Baz yetkiler PL/SQL paketleri üzerinde minimum yetkili eri ime izin veren EXECUTE içerir. sunucu üzerinde duran i letim sistemi text dosyalar na eri im izni verir. Bu da veritabanlar aras nda veya veritaban ile ba ka bir a servisi aras nda keyfi veri ileti imine sebep olur.

PUBLIC ten bu yetkileri geri almal ve sadece bireysel kullan c lara gerekti inde izin vermelisiniz. Ama güvenlik için do ru yap land r lmalar gerekmektedir. Bu paketler onlara ihtiyaç duyan uygulamalar için çok kullan l d r. XMLTYPEEXTRA XMLTYPEPI 437 rows selected. ço u kullan c ya verileri ifreleme anahtar güvenli olarak depolan p yönetilemez ise ifrelenmi veri de ifrelenemez. Genelde. Bu nedenle gerekmedikçe.DBMS_OBFUSCATION_TOOLKIT: Verileri ifreleme yetkisi verilmemelidir. Çünkü ifreler. PUBLIC taraf ndan çal t r labilen nesneleri listeleme SYS nin sahibi oldu u ve PUBLIC taraf ndan çal t rma yetkisi bulunan nesnelerin listesini görmek için u sorguyu çal t r n: SQL>SELECTtable_name 2 3 4 5 6 / FROM dba_tab_privs WHERE owner='SYS' AND privilege = 'EXECUTE' AND grantee='PUBLIC' TABLE_NAME -------------------AGGXMLIMP AGGXMLINPUTTYPE .. SQL> ..

Instance bu dizin varm yokmu diye kontrol etmez. Dizinler Oracle Instance için mutlaka eri ilebiliyor olmal d r. Dizin yolunda ortam de i kenlerini kullanmay unutmay n. USERNAME -----------------------------SYS SYSDBA -----TRUE SYSOPER ------TRUE . Yönetici olmayan kullan c lara DBA rolü verilmemelidir. Bu parametre dinamik olmad için yap lan de i ikliklerin aktif olmas için instance yeniden ba lat lmal d r. Çoklu dizin belirlemek için. gerekli bütün dizinler ekilde görüldü ü gibi t rnak içinde ve birbirinden virgül ile ayr larak listelenir. dolay s yla daha sonra parametreyi de i tirebilir ve dizini olu turabilirsiniz.Kullan c lar n letim sistemi dizinlerine eri imini k s tlama UTL_FILE_DIR yap land rma parametresi i letim sisteminin hangi dosyalar n n PL/SQL yoluyla okunup yaz labildi ini tan mlar. ). Yönetici yetkili kullan c lar k s tlama Veritaban kullan c lar na gerekti inden fazla yetki vermeyin. Bütün PL/SQL kullan c lar bu parametre ile belirtilen dosyalar okuyabilir ve yazabilir. Uyar : UTL_FILE_DIR = * parametresini asla böyle ayarlamay n çünkü bu bütün dizinlere eri imi aktif eder(datafile. redo log dizinleri. Veritaban n ba latan kullan c için bile eri ilemez durumdad r. bütün PL/SQL kullan c lar na bu dosylar için güveniliyor olmal d r. Hangi kullan c lar n SYSDBA or SYSOPER yetkilerine sahip oldu unu görmek için: SQL> SELECT * FROM V$PWFILE_USERS. kullan c ya sadece ihtiyaç duydu u yetkiler belirlenerek verilmelidir. En az yetkiyi verebilmek için u tip yetkileri k s tlamal s n z: Sistem ve nesne yetkileri verme SYSDBA and SYSOPER gibiSYS hakk ile veritaban n a ba lant lar DROP ANY TABLE gibi di er DBA yetkileri Slayttaki komut bize DBA rolü verilen bütün kullan c lar gösterir. Varsay lan olarak hiçbir dizin eri ilemezdir. Onun yerine.

.

sahip olduklar PL/SQL veya Java kodlar n depolamak için tasarlanm t r. olu turulursa varsay lan kullan c lar kilitlenmez. Bir veritban olu turmak için Database Configuration Assistant (DBCA) kullan ld nda otomatik olarak a a daki kullan c lar haricindekileri kilitler ve parolalar n n süresini doldurur: SYS SYSTEM DBSNMP SYSMAN Oracle özel veritaban olu turma betiklerini destekler. Bu hesaplar veri. Bunun anlam instance.letim sistemine uzaktan oturum açmay pasif yapma Bu özellik varsay lan olarak pasif gelir. Bu yöntem çok kötü bir güvenlik politikas d r. veritaban ba lant s için de il. Ço u uygulama kendi veritabanlar n n belirli ve otomatik bir olu turma beti i ile olu mas n bekler. nda harici yetkilendirilmi Varsay lan kullan c hesaplar n yönetme Oracle 10g varsay lan olarak belirli say da veritaban kullan c s ile kurulur. Uzak i letim sistemlerinin ço u. do ru bir ekilde yetkilendirilmi istemci PC ve kullan c lara güvenir ve tekrar bir kullan c do rulamaya gerek duymaz. Bu özellik aktif yap ld kullan c lar uzak sisteme zarar verebilirler. Profiller bir çok standart güvenlik özellikleri içerir: . özellikle PC den ba lanan kullan c lar için harici kimlik do rulama yöntemine güvenilmemelidir. Harici kimlik do rulamas kullanan veritaban kullan c s n n i letim sistemi kullan c ad ile veritaban kullan c ad uyu tu u sürece veritaban na ba ka bir parola gerekmeden girebilir. Veritaban bu yolla Standart Parola Güvenlik özellikleri geli tirme Oracle parola yönetimi kulan c profilleri ile geli tirilir.

Veritaban hesab ALTER USER komutuyla veya EM kullan larak kilitlenebilir. SQL> CONNECT / as sysdba Connected. User altered. Parola karma kl do rulama: Kötü niyetli ele geçirme sald r lar na kar l k parola üzerinde n do rular veya reddeder. Parola hesab n n kilitlenmesi Oracle veritaban sunucusu FAILED_LOGIN_ATTEMPTS say s kadar yanl takdirde hesab n otomatik olarak kilitler. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT LOCK. Ya am süresi doldu unda de i tirilmesi gerekmektedir. Bu durumda hesap PASSWORD_LOCK_TIME zaman sonra otomatik olarak aç lmayacakt r. User altered. Parola geçmi i: Yeni parolan n belirlenen say kadar önceki parolalar kullanamamay sa lar. Hesap ya PASSWORD_LOCK_TIME parametresi ile belirlenen zaman kadar sonra otomatik olarak aç l r veya veritaban yöneticisi ALTER USER komutuyla açmal d r. girildi i . SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28000: the account is locked Warning: You are no longer connected to ORACLE.Hesap Kilitleme: Kullan c sisteme belirlenen say kadar yanl giri yaparsa hesab kilitlenir. Bir karma kl k kontrolü yapar ve baz kurallara göre karma kl kullan c olu turuldu unda otomatik varsay lan olarak DEFAULT profili atan r. Parola Ya lanma: Parolan n bir ya am süresinin olmas n sa lar. DBA manual olarak açmal d r. SQL> ALTER USER hr ACCOUNT UNLOCK.

User altered. parolan n süresi dolduktan sonraki ilk ba ar l oturum açmada ba layan ve parolan n de i tirilmesine kadar geçebilecek maximum gün say s n temsil eden süreyi belirleyebilir. uygulama parola süresi dolmadan de i tirme aktif edebilir. Kullan c oturum açmaya çal t her defas nda uyar al r ve belirtilen zamana kadar parolas n de i tirmez ise PASSWORD_GRACE_TIME zaman sonra hesab kilitlenir. DBA lerin ço u uygulama kullan c hesab için ayr profil atan r.Parola ya lanma ve süresi dolma Veritaban yöneticisi PASSWORD_GRACE_TIME ile belirtilen. SQL> CONNECT hr/hr ERROR: ORA-28001: the password has expired Changing password for hr New password: ******** Retype new password: ******** Password changed . SQL> ALTER USER hr PASSWORD EXPIRE. Bir kullan c hesab n n manual olarak da süresi doldurulabilir. Not: E er hesap bir uygulama hesab ise (SQL*Plus ile eri emez ise).

Bu kontrol u parametre ile yap labilir: PASSWORD_REUSE_TIME: Bu parametre ile verilen gün kadar parola tekrar kullan lamaz. Bu iki parametre kar l kl birbirine özeldir. PASSWORD_REUSE_MAX: Mevcut parolan n tekrar kullan labilmesi için parolan n kaç defa de i tirilmesi gerekti idir. dolay s yla bir parametreye de er atanm di erine UNLIMITED atanmal d r.Parola Geçmi i Parola geçmi i. parolan n belirlenen süre kadar ayn parolan n tekrar kullan lmas n önler. ise .

sql veya veritaban yöneticisi kendi özel ihtiyaçlar na cevap verebilecek bir PL/SQL fonksiyonu yazabilir. Oracle varsay lan olarak bir parola do rulama beti i sunar: $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. password_parameter IN VARCHAR2. . PL/SQL fonksiyonlar parolan n geçerli olup olmad n do rular. Bunlara ek olarak. bir hata mesaj al n r ve ALTER USER veya CREATE USER komutlar sonland r l r. old_password_parameter IN VARCHAR2) RETURN BOOLEAN E er parola fonksiyonu bir hata ç kar r veya geçersiz olursa. özel parola do rulama fonksiyonlar giri de i kenlerini u ekilde belirterek kullan labilir: function_name(userid_parameter IN VARCHAR2.Parola do rulama Bir kullan c ya yeni bir parola atanmadan.

Parola do rulama fonksiyonu SYS emas n n içinde olu turulmu olmal d r. Bu fonksiyon $ORACLE_HOME/rdbms/admin/utlpwdmg. utlpwdmg beti i VERIFY_FUNCTION olu turmas na ek olarak DEFAULT profili ALTER komutuyla de i tirmeye de yarar.sql beti i ile olu turulabilir.Parola do rulama fonksiyonu: VERIFY_FUNCTION Oracle VERIFY_FUNCTION ad nda bir karma kl k fonksiyonu sunar. ALTER PROFILE default LIMIT PASSWORD_LIFE_TIME 60 PASSWORD_GRACE_TIME 10 PASSWORD_REUSE_TIME 1800 PASSWORD_REUSE_MAX UNLIMITED FAILED_LOGIN_ATTEMPTS 3 PASSWORD_LOCK_TIME 1/1440 PASSWORD_VERIFY_FUNCTION verify_function. PROFILE .

oldu u bütün kullan c lara default profili Administration Profiles Create Kullan c lar parola profiline atama Bir kullan c y bir parola profiline atama: 1. Ayn zamanda kullan c lar n hesaplar n n aktif veya pasif yap lmas yap labilir. 3. Enterprise Manager varolan parola profillerini edit etmek için de kullan l r. Profili de i tirdi inizde kullan c oturum açm ise de i iklik bir sonraki oturum aç l na kadar aktif olmayacakt r. Ve düzenle seçilir. Parola profilini silme E er siz bir profili silerseniz.Parola profili olu turma Parola profili olu turmak için. Profil seçilir ve uygulan r. Edit User bölümünden . Bir günde 1440 dakika vard r. Enterprise Manager butonuna t klan r. Enterprise Manager Administration 2. Kullan c seçilir. bu profilin atanm atan r. Ama kesirle de ifade edilebilir. Her bir ayar için listeden genel de erler seçilebilir veya özel de erler girilebilir. Unutmay n bir kullan c ayn anda sadece bir profile sahip olabilir. Bütün zaman periyodlar gün olarak ifade edilmi tir.

Sadece olay izlemez. . Biraz daha daralt lm Audit succeeded. Audit succeeded. deletes) verideki de i iklikleri ve çok olaya konumlanmak Value-based izleme standart veritaban izlemeyi geni letir. n Standard Database Auditing Veritaban n izlemeyi kullanacaksan z öncelikle dinamik olmayan AUDIT_TRAIL parametresini izleme kay tlar n gösterecek ekilde ayarlamal s n z.employees WHENEVER SUCCESSFUL. Herhangi tabloda ne oluyorsa her eyi yakalar: SQL> AUDIT TABLE. Veritaban nda yap lan bütün i leri izlemek ve bu bilgileri depolamak çok yer ve sistemin i ini art racakt r. A a daki komut gereksizdir çünkü iyi odaklanmam t r. olay n ne zaman oldu unu. nesne yetkisiyle yap lan i leri yakalar. SQL ifadelerini izlemek için ise Fine-Grained Auditing (FGA) kullan l r. FGA standart veritaban izlemeyi geni letir. zleme bilgisi ancak odaklanma do ru oldu unda i e yarar. Standard database auditing . Value-based izleme veritaban tetikleyicileri ile gerçekle tirilir. u sorgu daha iyi bir örnektir: SQL> AUDIT DELETE ON hr. gerçek verileri izler. kullanarak (inserts. Do ru olaya odaklanarak izleme sistem performans nda minimum etkiye sahiptir. zlemeye sebep olan olay hangi SQL ifadesinin yapt ortaya ç kar r. hangi kullan c n n olaya sepep oldu unu ve hangi istemci makinen n olaya sebep oldu u bilgilerini de tutar. Value-based auditing izleyebilirsiniz. Veritaban izleme oturum hakk nda bilgi yakalar. updates. Bu nedenle izleme sadece ilgilenen olaylar üzerine yo unla mal . Yönetici veritaban ndaki bütün hareketleri izler.üpheli aktiviteleri izleme Oracle veritaban 10g 3 farkl izleme yöntemi sunar. sistem yetkisiyle yap lan i leri. Yanl sistem performans n kötü yönde etkiler. Bu parametre için normal ayar DB: izleme kay tlar n n DBA_AUDIT_TRAIL tablosunda tutulmas n sa lar.

Sistem yetkisinin izlenmesi DROP ANY TABLE gibi herhangi bir sistem yetkisinin yapt i leri izlemek için kullan l r. kullan c oturumlar n n olu umunu izler. Nesne yetkisi izleme. Varsay lan olarak. Varsay lan olarak BY SESSION seçene i aktiftir.000 kay t güncellemi se sadece bu eklenir. Bu tip izleme de yine ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir ve SESSION veya ACCESS diye gruplanabilir. zleme kayd izleme tablosuna ba lanma zaman nda eklenir ve ba lant n n kesilmesi zaman güncellenir. Bu özellik e sizdir. AUDIT SESSION özelli i. Yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z oturum açmaya odaklan labilir. SQL> AUDIT TABLE BY hr WHENEVER NOT SUCCESSFUL. Çünkü her bir oturum olu turuldu unda ve bir instance a ba land nda bir izleme kayd olu turur. tablolar. sequences. ifade CREATE TABLE. Bu izleme de yine kullan c ad veya ba ar l /ba ar s z diye odaklanabilir. Hemen hemen bütün veritabanlar nda AUDIT SESSION WHENEVER NOT SUCCESSFUL kullan lmal çünkü bu komut veritaban n za olas sald r lar tespit etmenize yarar. izleme zaman her bir sistem yetkisinin yapt kayd olarak eklenir. Oturum ile ilgili. BY SESSION : Bir oturumda kullan c n n toplamda kaç kay t üzerinde i lem yap ld kaydedilir. ki tür kay t ekleme yöntemi vard r.) BY ACCESS : Varsay lan olarak bu özellik gelir. (Mesela kullan c kendisine ait olmayan bir tablo üzerinde i izleme 100. DROP TABLE. TRUNCATE TABLE gibi herhangi bir DDL ifadesini izleyecektir.zleme Özelliklerini belirleme SQL ifadelerini izleme : Slayttaki 1. Bundan ziyade BY LIMIT i kullanmak sistem yetkilerini izlemenin. ba lant s n kesme zaman . gibi toplu bilgiler tekbir kay t olarak eklenir. Bunun yerine izlenen nesne üzerinde yap lan her i lemin kayd n tutmak istiyorum derseniz BY ACCESS seçene ini aktif etmelisiniz. görünümler. Ço u veritabanlar nda genelde AUDIT SESSION komutu kullan l r. . mant ksal ve fiziksel G/Ç i lemleri. sistem üzerindeki performans ve depolama aln n azaltmas n en aza indirecektir. dizinler ve kullan c tan ml veri tipleri üzerinde yap lan i leri izlemek için kullan l r. yordamlar. ba lant zaman . SQL ifadeleri izleme kullan c n n do ru veya yanl giri lerinde olmak üzere daralt labilir.

Not: Genelde izleme özelliklerini odaklanm de ildir. AUDIT ALL komutu çok geni bir aral ifadedir. Bu kullan c n n bütün nesneler için kulland DDL ifadeleri izlenir. E er nesne yetkisi izleme ile birlikte kullan ld nda: E er AUDIT ALL özelli i kullan c ad ile kullan lm ise: SQL> AUDIT ALL BY hr. Çünkü ilk ba ta neyi izleyece inizi izlemenize yarayan genel bir bilemezsiniz. .

upd FROM dba_obj_audit_opts WHERE object_name = 'EMPLOYEES OBJECT_NAME OBJECT_TY INS UPD -----------. . Her eri im ba na izleme kay tlar toplan r. SQL> SELECT object_name. zleme özellikleri SUCCESSFUL/NOT SUCCESSFUL olarak 3 mümkün de er ile belirtilir: S A zlenmiyor Oturum ba na izleme kay tlar toplan r. ins.--. object_type.--EMPLOYEES TABLE A/S -/- Standard Database Auditing Veritaban yöneticisi veritaban izlemeyi aktif ettikten sonra ve izleme özelliklerini belirledikten sonra veritaban izleme bilgilerini toplamaya ba lar. zleme kay tlar ile ilgilenmek önemli bir yönetim i idir. DBA_OBJ_AUDIT_OPTS her bir izlenebilir nesne için bir kay t içerir. AUDIT_TRAIL parametresinin DB seçildi ini varsayarsak izleme kay tlar SYS emas nda bir tabloda tutulur. Windows ortam nda ise.zleme özelliklerini görme Hangi izleme özelli ini seçti inizi görmek için slayttaki listeyi kullanmal s n z. DBA_STMT_AUDIT_OPTS ve DBA_PRIV_AUDIT_OPTS sadece ifadelerin ve yetki izleme kay tlar n tutar. zleme özelliklerine ba l olarak kay tlar çok h zl ve geni ce büyüyebilir.--------. bu olay kay tlar Windows Event Log ta tutulur. Görünüm her bir izlenebilir nesne için kolonlar gösterir. INSERT izleme özellikleri INS kolonunda gösterilir. Örne in. E er AUDIT_TRAIL parametresi OS olarak seçilirse. izleme kay tlar yolu AUDIT_FILE_DEST parametresi ile belirtilen dosyada tutulur. UNIX ve Linux sistemlerde. E er do ru özellikler ve odaklanma seçilmez ise izleme kay tlar çok fazla sistem depolama alan ve performans harcayacakt r. izleme kay tlar i letim sisteminin izleme dosyalar nda tutulacakt r.

tetikleyici izlemeyi tetikler kullan c bu i lemleri yaparken arka planda bütün yap lanlar izlenir ve gerekli yere yaz l r. Value-based izleme database auditingi geni letir ve de i tirilen gerçek verileri içerir. silme ve güncelleme de çal r. E er gerekirse gerekli kullan c ya DELETE_CATALOG_ROLE yetkisi vererek izleme kay tlar üzerinde i lem yapmas na izin verebilir. güncelleme yapar. Bu azalma tetikleyicinin kodunun ne kadar verimli oldu una ba l d r. silme. Value-based auditing sadece Standard database auditing ile elde edilen bilgiler yetersiz kald nda kullan lmal d r. Value-Based Auditing Database auditing kay tlar . Value-based auditing Standard database auditing e göre sistem kaynaklar n daha az tüketir ve performansa daha az etki eder. Genelde izleme kay tlar n yönetme i i veritaban yöneticisi taraf ndan yönetilir.zleme sonuçlar n görme zleme kay tlar na eri im kontrol alt na al nmal çünkü önemli bilgiler içerebilir. Value-based auditing veritaban tetikleyicileri ile tetiklenir. güncelleme. izlenen nesne üzerinde ekleme. Çünkü sadece ekleme. Access to audit records should be tightly controlled because they may contain sensitive information. silme gibi i lemleri içerir. ama üzerinde de i iklik yap lan gerçek veriyi içermez. . Bir kullan c ne zaman ki bir tabloya ekleme.

salary|| ' to '||:new. FGA veritaban tetikleyicisine gerek duymaz ve di er yöntemlere göre daha az performans tüketir. ve gerçek salary de erini içerir.employees REFERENCING NEW AS NEW OLD AS OLD FOR EACH ROW BEGIN IF :old. END. Bir sat r güncellendi inde tetikleyici salary kolonunu kontrol eder. FGA audit tablo veya görünüm içindeki kolonlara bile odaklanabilir.'ip_address').audit_employees VALUES (sys_context('userenv'. Bir SELECT sorgusu binlerce sat r olu turmas na ra men onunla ilgili sadece 1 sat r izleme kayd olu turulur. sysdate. E er sorgu sonucu izlenen kolonla kar la l rsa izleme ba lar ve ilgili kay tlar izleme tablosuna yaz l r. kullan c ad .salary THEN INSERT INTO system.salary != :new. E er eski salary alan yeni salary alan na e it de ilse bir izleme kayd audit_employees tablosuna eklenir. IP adresi. / Bu tetikleyici hr.employees tablosunun de i tirilen salary alan n izlemeye odaklanm t r. Bir izleme kayd . :new. .salary). Örnek bir izleme tetikleyicisi: CREATE OR REPLACE TRIGGER system.employee_id ||' salary changed from '||:old. hangi sat r n Fine-Grained Auditing (FGA) Fine grained auditing (FGA) verilerin de i mesine sebep olan SQL ifadesini yakalar.'os_user'). FGA Standard database ve value-based auditing e göre daha dar bir alana odaklanabilir. sys_context('userenv'.Value-based auditing te anahtar tetikleyicilerdir. de i kli in yap ld de i tirildi i. END IF. Yönetici tablo veya görünüm üzerinde izleme kural olu turmak için DBMS_FGA PL/SQL paketini kullan rlar.hrsalary_audit AFTER UPDATE OF salary ON hr. Yönetici taraf ndan tan mlanm özel bir belirtimle kar la ld nda izleme yap l r.

ADD_POLICY prosedürü ile olu turulan bir FGA kural n göstermektedir. . olay yöneticisi izleme s ras nda yöneticiye uyar gönderebilir. Örnekte sales Statement Type Ne tür ifadeler izlenecek? SELECT. FGA Policy (continued) Audit Column zlenecek veriyi tutan kolon ismidir. Object zlenen nesne tablo veya görünüm olabilir. E er belirtilmemi se.FGA Kural Slayttaki örnek DBMS_FGA. Örnekteki kural n ismi AUDIT_EMPS_SALARY. ve izlemenin ne zaman ba layaca n bölümündeki a a daki artla izleme yap l r: audit_condition => 'department_id = 10' belirtir. E er tan mlanmam sa kay tlar sadece ilgili yere yaz l r.DELETE. izlemenin olup olmayaca n AUDIT_CONDITION argüman belirtir. INSERT. Prosedürü a a daki argümanlar içerir: Policy Name FGA kural n olu turdu unuzda ona bir isim vermek zorundas n z.UPDATE. ki argüman ile birlikte kullan l r: Nesneyi içeren ema Nesnenin ismi Örnekte hr emas n n employees tablosu izlenmektedir: object_schema => 'hr' object_name => 'employees' sadece Handler Örne in bir PL/SQL prosedürü olabilir. Örnekteki izleme SALARY kolonu üzerindedir ve u ekilde tan malan r: audit_column => 'salary' Bu argüman seçeneklidir. izleme s ras nda yap lacak i leri tan mlar. ve öyle kullan l r: policy_name => 'audit_emps_salary' Audit Condition Bir SQL ifadesidir. E er tan mlanm sa. izleme kay tlar ilgili yere yaz l rken olay yöneticisi çal t r l r. Bu kolon e er bir SELECT ifadesi içinde kullan l rsa izleme ba lat l r. Mesela.

Bütün argümanlar gereklidir. çal t r lan SQL ifadesini içerir. Örnek kural n nas l aktif/pasif edilece ini anlatmaktad r. Tekrar aktif ederek izlemeyi ba latabilirsiniz. Çünkü önemli ve gizli bilgiler içerebilir. enable => TRUE DBMS_FGA Package DBMS_FGA paketi fine-grained izleme fonksiyonlar için yönetim arac d r. Her iki prosedür için de bütün argümanlar gerekmektedir.LOG_EMPS_SALARY prosedürü u iki parametre ile çal t r r: handler_schema => 'secure' handler_module => 'log_emps_salary' Status FGA kural n n durumunu gösterir(enabled/disabled). Olay yöneticisi iki argüman ile belirtilir: PL/SQL kodlar n içeren ema PL/SQL kodlar n n ad Slayttaki örnek SECURE. u parametre ile durumu de i tirilebilir. . Ve sadece yöneticiye verilmelidir.zleme kayd FGA kural n . DBMS_FGA üzerine çal t rma yetkisi gerekmektedir. FGA kural n aktif/pasif etme FGA kural n pasif etme demek kural n izleme kayd üretmemesi demektir. Yani izlememesi demektir.DROP_POLICY ile silebilirsiniz. Varsay lan olarak olu turuldu unda aktif gelir. FGA kural n silme Bir FGA kural na daha fazla ihtiya duymuyorsan z DBMS_FGA.

Ve varsa olay yöneticisi tetiklenir. zleme fonksiyonu bir otomatik transaction gibi çal t r l r. Di er 3 görünüm kural tan mlamalar n içerir. formatted as: #n(s):v: where n is the number of the bind variable in the statement s is the bind variable length. Girdiler DBA_FGA_AUDIT_TRAIL görünümünde saklan r.Triggering Audit Events ( zlemeyi tetikleme) Genelde. fine-grained izleme kullan c lar n yazd klar SQL ifadelerindeki kolonlar nda izlemektedir. v is the bind variable value COMMENT$TEXT Yorum Not: Bu liste dba_fga_audit_trail tablosunun bir parças . SQL ifadesi parse edilirken FGA kural nda tan ml bir ifade ile kar la ld SQL izlenmeye ba lar. Çünkü department_id = 10 bölümündeki salary alan sorgulanm t r. DBA_FGA_AUDIT_TRAIL Ad TIMESTAMP DB_USER OS_USER OBJECT_SCHEMA OBJECT_NAME POLICY_NAME SCN SQL_TEXT SQL_BIND Tan mlamas Çal ma tarihi ve zaman Kullan c n n çal t rd Kullan c n n çal t kullan c ad i letim sistemi ismi zlenen nesnenin sahibi zlenen nesnenin ismi zlemeye sebep olan kural n ismi The SCN of the transaction zlemeye sebep olan SQL ifadesi The bind variable of the audit event. Üçüncü örnek salary alan içermedi i için izlenmeye sebep olmaz. Örnek Slayttaki iki örnek izlemeye sebep ol r. Data Dictionary Views FGA girdileri ve yetki izleme kay tlar farkl tablolara yaz lm lard r. zlenen nesne üzerinden nekadar veri sorgularsa sorgulas n veya nekadar veri de i tirirse de i tirsin her bir sorgu için bir kay t üretilir. kinci sorguda salary alan na eri ti inden izlenir. .

'YYMMDDHH24MI') 2 3 4 5 6 7 AS timestamp. policy_name.employees AUDIT_EMPS_SALARY SQL> . FORMAT A20 FORMAT A60 TIMESTAMP DB_USER POLICY_NAME SQL_BIND ---------. db_user.employees AUDIT_EMPS_SALARY #1(4):1000 WHERE department_id = 10 AND salary > :b1 0201221741 SYSTEM SELECT FROM salary hr. sql_bind.------.DBA_FGA_AUDIT_TRAIL (continued) FGA zleme tablosundan seçme A a daki örnek iki izleme kayd n n gösterir. sql_text FROM dba_fga_audit_trail.-----------------SQL_TEXT ---------------------------------------------------------0201221740 SYSTEM SELECT FROM count(*) hr.-------------------. Örnek SQL> COL timestamp SQL> COL db_user FORMAT A10 FORMAT A7 SQL> COL policy_name FORMAT A20 SQL> COL sql_bind SQL> COL sql_text SQL> SQL> SELECT to_char(timestamp.

yanl sat rlar izlenir. Audit Column Errors E er izlenecek kolon tablo içnde yoksa. E er varolan bir isim veriseniz u hatay al rs n z: ORA-28101: policy already exists olu turulurken bu özellik null yap l rsa bunun anlam bütün ifadelerin Audited Object Errors Kural olu turdu unuzda tablo veya görünüm var olmal d r. Policy Name Error Veritaban nda kural ismi e siz olmal d r.FGA Rehberi Audit Condition FGA kural izlenece idir. hiçbir sat r izlenmez. kural bir hata almadan olu turulur ama nesneye eri ildi inde u hata al n r: ORA-28112: failed to execute policy function E er izleme özellikleri geçerli bir sözdizime sahipse ama yanl ise. E er izlenecek kolon ismi do ru sözdizimi ile verilmi fakat yanl ise yanl kolon izlenir. çünkü izlenen kolon asla eri ilmeyecektir. . Sahibi yoktur. Event Handler Error E er kural olmayan veya geçersiz olay yöneticisine referans ediyor ise. kural olu turulur ama izleme s ras nda hiçbir sat r getirilmez. E er yoksa u hatay al rs n z: ORA-00942: table or view does not exist Audit Condition Errors E er izleme özelikleri geçersiz bir sözdizime sahipse.

E er sizde bir güvenlik aç görür bulursan z direkt mail atabilirsiniz : secalert_us@oracle. Ama ç kan yama ve güncellemeleri sadece mü terileri indirebilir. düzeltmeleri. Güvenlik Güncellemeleri Oracle güvenlik ile ilgili duyurular . Oracle Technology Network Web ve OracleMetaLink (MetaLink). ipuçlar n ve bilgileri sitesinde duyurmaktad r. Oracle otomatik olarak bu kullan c lar n oturum açma i lemlerini izler ama özellikle belirtilmedikçe daha fazlas n yapmaz. audit_file_dest ba lang ç parametresi bununla ilgili izleme kay tlar n n nerede tutulaca n varsay lan olarak Windows Event belirtir. and suspect that someone may be trying to guess the passwords of privileged users so they can gain access to sensitive data. Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) Background While conducting user training you discover that some users are using very simple passwords.SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n izleme SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n veritaban ba latma ve durdurma yetkileri vard r.com. Dolay s yla bu kullan c lar ile ilgili izleme kay tlar veritaban d nda tutulmal d r. UNIX veya Linux platformunda ise $ORACLE_HOME/rdbms/audit de saklan r. Windows ortam nda. izleme kay tlar Log. SYSDBA ve SYSOPER kullan c lar n n izlenmesini aktif eden ba lang ç parametresi: audit_sys_operations=TRUE (varsay lan olarak FALSE) E er SYS i lemleri izlenirse. Çünkü onlar veritaban kapal iken bile i lem yapabilmelidirler. Configure your database to prevent the use of simple passwords and to detect attempts to guess passwords Tasks Prevent the use of simple passwords Force accounts to lock for 10 minutes after four failed login attempts Exempt the application server login from forced password changes Audit unsuccessful attempts to connect to the database .

Passwords may not be reused within 1800 days.sql script. 2. . the account will be locked. Prevent the use of simple passwords a) What profiles exist within the database? b) Use Enterprise Manager to see what password restrictions are enforced by the default profile? c) Using SQL*Plus.sql script located in $ORACLE_HOME/rdbms/admin SQL> connect / as sysdba SQL> @?/rdbms/admin/utlpwdmg. .sql Function created. Edit the default profile so that users who fail to log in correctly four times in a row will have their accounts locked for 10 minutes.If a user doesn t change his or her password within 10 days of expiration. connect to the database as sysdba and run the utlpwdmg. . d) Using Enterprise Manager.Passwords now expire every 60 days. view the changes made to the default profile by the utlpwdmg.After a user fails to provide the correct password within three consecutive login attempts the account will automatically lock for one minute.1. . Note that: . Profile altered.

2. The HRPROFILE would be dropped and the HR user would be unable to log in until the administrator assigned a different profile. b) Edit the new profile to make password expiration unlimited. The HR user would also be dropped. d) Why did you have to restart the instance after changing the AUDIT_TRAIL initialization parameter? e) What would have happened if you had left AUDIT_TRAIL at its default setting of NONE? . The drop statement would fail because the HRPROFILE cannot be dropped while a user is assigned to it. Store the audit information in the database. 3. c) Verify that unsuccessful attempts to connect to the database are captured. Audit unsuccessful attempts to connect to the database a) Enable collection of audit information. a) Create a new profile called HRPROFILE using the default profile as a template. Nothing would happen to the HR user. b) Begin collecting audit records for users who unsuccessfully attempt to log in. Exempt the HR user from forced password changes. The HR user would be automatically assigned the DEFAULT profile.Practice 11-1 Overview: Database Security (Part 1) (continued) 3. 4. d) If you were to drop the HRPROFILE what would happen to the HR user? 1. c) Assign user HR to the new profile. 4.

Only capture audit information if someone reads the salary column. Capture old value . Configure your database to detect unauthorized access to salary data and capture any changes to salary information. Tasks Audit select on the SALARY column of the EMPLOYEES table Audit changes to the SALARY column of the EMPLOYEES table. Make the table a standard. Audit changes to the salary column of the employees table. Audit select on the salary column of the employees table. a) Create a table called AUDIT_EMPLOYEES in the SYSTEM schema to hold information captured through database auditing.Practice 11-2: Database Security (Part 2) Background You suspect that someone has been viewing and possibly changing employee salary data without proper permission. Remember that value-based auditing is implemented through the use of database triggers. heap-organized table with four columns: who varchar2(10) event_date date ipaddress what varchar2(16) varchar2(2000) b) Create a trigger to capture changes to the salary column.sql system/manager@dba10g .is used to continue a statement on a new line in PL/SQL a) Use the DBMS_FGA package to add a fine grained audit policy to HR s employees table. you must use value-based auditing rather than standard database auditing. 2. 1. Connect Run SQL> the as script connect user system $HOME/LABS/hrsalarytrig. Because you want to capture the old and new values rather than just the fact that a change happened. b) Verify that only SELECT statements that include the salary column generate an audit trail.what location the change was made from.new value which user made the change . Note: . Because we only want to capture audit information if someone selects the salary column we must use fine grained auditing rather than standard database auditing.

@$HOME/LABS/hrsalarytrig.sql c) Verify that audit information about changes to the salary column are now captured. . SQL> Trigger Created.Connected.

Bir isim ve çal aca sunucunya ait IP adresi girilir. A oturumu kurulduktan sonra. Named Pipes(NMP) ve SSL ile TCP/IP dir.Listener n cevap zaman (response time): TNS Ping (ms) . Oracle Net veritaban na eri mek isteyen herhangi bir uygulama taraf ndan eri ilen arkaplan bile enidir. Di er seçenekler veritaban sunucusunda bulunan yerel uygulamalar n ba lant lar için kullan lan Internal Process Communication(IPC). Oracle Net veya Oracle Netin görevini taklit eden Java Database Connectivity(JDBC). Oracle Net istemci uygulamas yla veritaban sunucusu aras nda verileri ta yan kurye görevi görür. d kod kütüphaneli için EXTPROC. Oracle Net Listener veritaban ve d uygulamalar aras ndaki ba lant y ayarlamakla görevlidir. Oracle Net Listener. Listenerlar. Listener özellikleri sayfas gelir: 1 Administer menüsünden listener seçilir ve go butonuna bas l r. Database Control veya komut sat r ndan lsnrctl komutu ile kontrol edilir. gedit veya Notepad gibi text editörleri kullanarak da yönetebilirler. sadece yugulama kullan r. A protokolü seçili.Listener için ilk dinleyece i adres . Kullan c lar asla Oracle Neti görmezler. 1 . Oracle Netin default portu 1521dir. istemci uygulams yla veritaban sunucusu aras nda ba lant y sa lamak ve sürdürmekle görevlidir ayn zamanda ikisi aras ndaki mesajlar da ta r. Veritaban sunucusunda.Listener ba latmakda kullan lan konfigürasyon dosyalar n n yeri . Gerekli olan ayar sadece listener konumunun ayarlanmas d r. File seçilir ve Network Configuration kaydedilir. Oracle Net Listener olu turmak için Related Links k sm ndan Net Services Administration seçilir.Bir dakikada kabul edilen/rededilen ortalama ba lant say s Listener Olu turmak Her listener n en az 1 dinledi i konum bulunmal d r. veritaban yla konu an her bilgisayarda olmal d r. Database Control parola koruma ve log dosyalar n n konumlar gibi genel parametrele aktif listiner n konfigürasyonundan sorumludur.Oracle A Servisleri Oracle a servisleri istemcinin veya orta katman uygulamalar n n Oracle Veritaban sunucusuna ba lanmas n sa lar. Listener için di er tüm konfigürasyon ad mlar seçimliktir. Database Control kullan larak konfigüre edilirler. Listener olmadan veritaban na d ardan ba lanmak mümkün de ildir.Listener n durumu ve ne zaman ba lat ld . Daha ileri seviyedeki yöneticiler Oracle Net servislerini Vi. Oracle Net Listener Oracle Net Listener. stemci makinede. Tek bir listener pekçok veritaban instance na ve binlerce istemci ba lant s na hizmet verebilir. Listener Görüntülemek Enterprise Manager ana sayfas ndan Listener linki t klanaral lsitener status page e geçilir. Ayr ca listener n dinleyece i port da belirtilir. Oracle Net listener ad verilen aktif bir process içerir. tüm yerel olmayan kullan c ba lant lar için Oracle instance na bir yoldur.Listener versiyonu ve ORACLE_HOME bilgisi . E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. Sunucu için. Bu sayfada: . Detail k sm nda listener n dinleyece i bir konum yaratmak için Add Address butonuna bas l r. Oracle Net. TCP/IP en çok kullan lanve default oland r.

Oracle9i ve Oracle 10g instancelar veritaban ba lad zaman default listeneri otomatik olarak kaydeder. . 3 Listener ad girilir. Listener tekrar ba lat larak de i iklikler geçerlilik kazan r. 4 Dinleyece i adres eklenir. . Bu isim sunucu için unique olmal d r. lsnrctl ile: . port belirtilir. Default listener için ek bir listener konfigürasyonuna gerek yoktur.Listener n durumu kontrol edilir.Listener servislerinin durumu kontrol edilir. 8 Listener için di er tüm seçenekler seçimliktir. TCP/IP en çok kullan lan ve default olan d r.Pek çok listener dinamik olarak konfigüre edilir.Listener parolas de i tirilir 2 . . -Uygulama static service regisration gerektiriyorsa. 5 A protokolü seçilir. Listener bu bilgiye 2 yolla ulasabilir: . . . Listener Kontrol Listner control utility ile listener kontrol edersiniz. Servis ad (veritaban ismiyle ayn ) ve SID girilir.Tracing: Oracle Net ba lant s hakk nda detayl bilgi tutulmas n isteyip istemedi imizi belirtiyoruz. E er 1521 den ba ka bir port seçerseniz listener veya instance n z için baz ayarlar yapman z gerekir. Edit Listener sayfas ndan Static Database Registration seçilir ve Add Database butonuna bas l r.Konfigürasyon dosyas parametreleri sayesinde listener tekrar ilklenir. -Listener default port olan 1521de de ilse ve instance n default olmayan bir portla kay t olmas n istemiyorsan z.Listener ba lat l r. Dinlenen Adresler Her listener n en az 1 tane dinledi i adres bulunmal d r. 7 Listener n çal aca sunucunun ismi veya IP adresi girilir. Oke bas l r. .Static service registration: Oracle n eski versiyonlar listener ile otomatik olark kay t olmaz ve bu yüzden listener n servis verece i tüm veritaban servislerinin listeleri listener configuration dosyas nda bulunmal yd . Adresi kaydetmek için OKe bas n.2 Create e bas l r. Deafult port 1521 dir.Loglama: Oracle Net ba lant s n n logunu tutmak isteyip istemedi imizi ve nerde tutmak istedi imizi belirtiriz.Listener durdurulur. seçimlik parametreleri de konfigüre edebiliriz: . . 6 Listener n çal aca sunucnun ad veya IP adresi girilir. 9 Yeni listener ba latmak için Actions menüsunden Start/Stop seçilir.Dynamic service registration: Oracle8i. E er detayl bilgi tutacaksak ne kadar bilgi toplanmal (Trace Level) ve bu dosyalar nerde saklanmal ? Static Veritaban Kay tlanma Bir listener için istemci ba lant s n bir instancea iletmek için listener instance n ad n ve instance n ORACLE_HOME konumunu bilmelidirler. Seçimlik Paramatrelerin Ayarlanmas Listener için sadece adres gerekse de. Hala baz durumlarda static service registration seçilebiliyor. .

Servisin durumunu(statik servislerin durumu UNKNOWN olarak gözükürler) . Listener_name in gözard edildi ine dikkat edelim. All rights reserved. Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to Listener Kontrol ile Görüntülemek Lsnrctl servis komutu statik veya dinamik olmas na bakmaks z n her Oracle Net Service in durumunu yönetebilir. Ç kt lar: . LSNRCTL> SET PASSWORD Password: The command completed successfully 3 . 2003.Sa lanan ba lant say s n veya dediceted ve shared için kabul edilmeyen ba lant lar.Temel komut sözdizimi: LSNRCTL> komut [listener ad ] Lsnrctl komutu i lendi inde listener ad belirtilmezse default listener kabul edilir. lk olarak komut sat r sözdizimi: # lsnrctl start Prompt sözdizimi ise: #lsnrctl LSNRCTL> start Genellikle komut sözdizimi tekbir komutu çal t rmak için uygundur.1. Promt sözdizimi e er listener n z parola ile korunuyorsa kullan lmal d r. Listener kontrol durum komut listener hakk nda detayl bilgi döndürür ve listener n bulundurdu u tüm servisler hakk nda bilgi getirir. A a daki iki komut ayn etkiyi gösterir. Listener Kontrol Sözdizimi Komut sat r kullan larak lsnrctl komutu çal t r l r.0.0 on 05-NOV-2003 15:19:33 Copyright (c) 1991. to Komut sat r sözdizimi ile de bu i lemleri yapabilirsiniz: /home/oracle> lsnrctl stop backup LSNRCTL for Linux:Version 10. Oracle.Servisin ad n . Listener nn z n ad n n BACKUL oldu unu varsayal m: LSNRCTL> stop backup Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully to A a daki uygulamalar ayn yukar daki sonucu verir: LSNRCTL> set cur backup Current Listener is backup LSNRCTL> stop Connecting (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=rhel)(PORT=5521))) The command completed successfully Not: Üstteki sözdiziminde current_listener cur eklinde k salt lm t r. komut LITENER ad ndaki listener etkileyecektir. E er listener n z n ad LISTENERdan farkl ysa listener ad n komutla beraber kullanmal s n z yada SET CURRENT_LISTENER komutu kullan lmal d r. Pekçok ard k lsnrctl komutunu kullanmak için promt sözdizimi daha uygundur.1.

Instance "dba10g". Service "rhel" has 1 instance(s)... 40 min. Instance "dba10g"....0 . has 1 handler(s) for this service.1..log Listening Endpoints Summary..0. Instance "dba10g".ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener.Host. Service "dba10g" has 2 instance(s).Trace seviyesi ve güvenlik durumu . Instance "dba10g".Listener n ne zaman ba alt ld ve ne kadard r çal t . Service "dba10g" has 2 instance(s).. has 1 handler(s) for this service...... Service "rhel" has 1 instance(s)..Konfigürasyon ve log dosyalar m n yerleri .0.. has 1 handler(s) for this service. status READY.0 .LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10. 40 min..Listener ad ve versiyonu . Instance "dba10g".Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr. status UNKNOWN.. status READY.1. The command completed successfully The command completed successfully LSNRCTL> STATUS Connecting to (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=IPC)(KEY=EXTPROC))) STATUS of the LISTENER -----------------------Alias LISTENER Version TNSLSNR for Linux: Version 10.ora Listener Log File /oracle/product/ora10g/network/log/listener. 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener. has 1 handler(s) for this service. The command completed successfully Durum bilgisinin içerdikleri: .. status READY. (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary..1. Instance "dba10g". 2 sec Trace Level off Security ON: Local OS Authentication SNMP OFF Listener Parameter File /oracle/product/ora10g/network/admin/listener.1.Beta Start Date 05-NOV-2003 15:48:08 Uptime 0 days 16 hr. prot ve protokol serivslerini içeren listener adres bilgisi 4 . has 1 handler(s) for this service.log Listening Endpoints Summary.. has 1 handler(s) for this service. status UNKNOWN. status READY. (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=ipc)(KEY=EXTPROC))) (DESCRIPTION=(ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=rhel)(PORT=1521))) Services Summary.

5 . Oracle Net bilinen servislerin d (harici) listesini aliasa kar l k kontrol eder. E er servis ad sa lanmazsa Oracle Net ba lant stringinde bulunan veritaban servisi ve host ad n n ayn oldu unu varsayar. Yerel isimlendirme ile DBA öncelikle kullan c lar yeni ve de i mi servislere ba lanmak için bu de i iklikleri içeren tnsnames. Distributed Computing Environment (DCE) veya Cell Directory Services (CDS) gibi üçüncü k s m isimlendirme servislerini kullanmakt r. Listner n TCP/IP protokolü kulland n .ora Yerel isimlendirme Oracle Net servis ba lant lar n n çok s k de i medi i kurumlar için uygundur. Bu bilginin içinde listener n bulundu u adres. Yerel isimlendirmenin bir avantaj kullan c lar n kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan lmas d r. Oracle Net Ba lant lar Bir uygulaman n Oracle Net listener üzerinden bir servise ba lanabilmesi için uygulama servise hakk ndaki bilgiye sahip olmal d r. Dizin simlendirme(Directory Naming) Dizin isimlendirme ile kullan c lar Oracle Net servisi için alias sa larlar. sim Çözümleme (Names Resolution) Easy Connect. DB_DOMAIN=us.- Listenerda bulunan her servis için özet bilgi.protokol.com oldu unu varsayarsak ba lant stringimiz: SQL> connect hr/hr@db. listener n kabul etti i protkol ve listener n dinledi i port bulunmal d r.port ve servis ad na dönü türür. Bu ba lant bilgilerinin tan mlanmas i lemi Names Resolution olarak adland r l r. E er listener portu sa lanmazsa Oracle net default olarak 1521in kullanaca n varsayar. Oracle Net bilinen servislerin yerel listesini aliasa kar l k kontrol eder. External naming. Yerel isimlendirme gibi kullan c lar kolay ba lant da hat rlamalar geren uzun stringler yerine k sa aliaslar kullan rlar.oracle.us. Kolay Ba lanma(Easy Connect) Easy connect ile kullan c Oracle Net ba lant s na gereken bilgiler bir ba lant stringi olarak sa lar. Bilinen servislerin listesi text bir dosyada saklan r. Dizin isimlendirmenin ba ka bir avantaj da yeni bir servis ad LDAP dizinine eklendi inde servis ad hemen kullan c lar n eri imine aç l r. Yerel simlendirme(Local Naming) Yerel isimlendirme ile kullan c Oracle Net servisi için bir alias(takma isim) sa lan r.oracle.ora dosyas da t lmal d r. 1521 portunu dinledi ini ve instance parametrelerinin SERVICE_NAMES=db.com Not: SERVICE_NAMES ilkleme parametresi virgülle ayr larak pekçok de er içerebilir. e er uyan bir de er bulursa alias host. $ORACLE_HOME/network/admin/tnsnames. Externel naming dizin isimlendirmeye benzer. local naming ve directory naming daha sonra anlat lacakt r. uygulaman n bilmesi gereken hangi service ba lanaca n n ismidir. Oracle Net servislerinin konfigürasyonu çok s k de i en kurumlar için uygundur.protokol. <username>/<password>@<hostname>:<listener port>/<service name> Listener portu ve servis ad seçimliktir. Statically registered serviceler iBa lant zaman çin durum bilgisi UNKNOWNdur. Listener yerle tikten sonra. Network Information Services (NIS). Dizin isimlendirme. e er uyan bir de er bulursa alias host.port ve servis ad na dönü türür.

E er ilk adres eri ilmezse ikincisi denenir. Oracle Net Manager.port ve listener taraf ndan ba lan lmak istenen servisin hostu girilir. sa tarafta ise ayr nt penceresi bulunur. Go ve arkas ndan da Create e bas l r. alias iki veya daha fazla listener adresine sahip olur. Oracle Connection Manager. Oracle Net s ras yla adresleri denemeye devam eder ta ki çal an bir listener bulana veya tüm adresler denenip ba ar s z olana kadar. Directory Naming içinse ayn listeden Directory Naming seçene i seçilir. Adresler için protokol. . Oracle Connection Manager ile kullan l r. Oracle Net Manager aç ld nda sol tarafta izleme a ac görülür. 6 .Oracle Net profilleri o Güvenlik o Troubleshooting o sim çözümleme metodlar içerir. Oracle Net ba lant lar n n istemci taraf n konfigüre etmekte kullan lan grafiksel bir araçt r. Oracle Net Manager ba latmak için komut sat r ndan netmgr yaz l r. Real Application Clusterlarda ayn veritaban ndaki farkl instancelar aras nda i yükünün dengelenmesini sa lar. Ba lant zaman hatas ve yük dengeleme için 5 seçenek oldu una dikkat ediniz: Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan - Oracle Net Manager Enterprise Manager Database Control. Oracle Net trafi i için proxy sunucu olarak hizmet verir ve Oracle Net trafi inin firewalldan güvenli bir biçimde yönlendirilmesini sa lar. Not: E er dizin isimlendirme önceden yap lm sa.Oracle Net servis isimleri . connect-time failover sa land nda. Oracle Net listenerlar n olu turulmas ve ayarlanmas için de kullan labilir. Oracle Net Manager. Oracle Net in sunucu taraf n konfgüre eder. Ayr ca Lightweight Directory Access Protocol(LDAP) servi ismi çözümlemesini de ayarlar. stemci veya orta katman konfigürasyonlar na yard m etmez. Veritab n z n servis ad ve SIDsini girin ve servis ad n eklemek için Add butonuna bas n.Servis Aliaslar n n Ayarlanmas Yerel Oracle Net servis aliaslar n n olu turulmas için Administor aç l r listesinden Local Naming seçilir. Source routing. leri Ba lant Seçenekleri leri ba lant seçeneklrei ile listener n bozulmas ve yük dengesi konular nda Oracle Net avantaj sa lar. Load balancing ile Oracle Net adres listesinden rastgele adres seçilir. Directory Naming seçene ini seçemezsiniz. Create Net Service Name sayfas nda Net Service Name sahas na unique bir isim girin.

protokolü. E er directory namingin Easy Connectten önce olmas n istiyorsak LDAPyi seçmeli ve Promote butonuna basmal y z. Oracle. Servis Aliaslar n Net Manager ile Ayarlamak Local naming veya directory naming komunlar na Oracle Net servis aliaslar n eklemek için Oracle Net Manager kullanabiliriz. adresi ve portu seçebiliriz ve en son listener n dinleyece i servis ad n veririz. Edit menusunden Create seçilir.168.Production on 06-NOV-20 Copyright (c) 1997.ora Used EZCONNECT adapter to resolve the alias Attempting to contact (DESCRIPTION=(CONNECT_DATA=(SERVICE_NAME=dba10g)) (ADDRESS=(PROTOCOL=TCP)(HOST=192. port ve protokol de erlendirilir. Yerel isimlendirme(Local naming) için Local dü ümü geni letilir ve a aç yap s ndan Services Names seçilir.0. Buradan alias ad n . H zl bir test sa lar # tnsping db.0 .2.61)(PORT=1521))) OK (380 msec) Bu i lemle host ad .oracle.us. Oracle Net Manager Kullanarat leri Ba lant Seçenekleri Veritaban kontrol gibi Oracle Net Manager da ileri ba lant seçeneklerini seçebilmenizi sa lar. Seçenekler leri levsellik Her adresi s rayla biriyle ba lanana kadar dene Failover Her adresi rasgele biriyle ba lanana kadar dene Failover Yük Dengeleme Rasgele seçilmi bir adresi dene Yük Dengeleme Kaynak Yönlendirme Sadece ilk adresi kullan Oracle Net Ba lant s n Test Etmek Tnsping TCP/IP ping i leminin Oracledaki kar l olarak dü ünülebilir. directory sunucusunu kontrol eder ve en son olarak host naming dener. Oracle Net önce yerel isim çözümleme dosyas na bakar. Easy Connect kullanmaya çal r.simlendirme Metotlar n n Seçimi Default isim çözümleme metotlar yerel isimlendirme(TNSNAMES).1. Used parameter files: /oracle/prodouct/ora10g/network/admin/sqlnet. Directory naming için servis aliaslar n konfigüre edeceksek Directory dü ümünü geni letip ayn i lemleri yapmal y z. Bu seçimler sonucunda bir konfigürasyon sihirbaz ç kar. easy connect(EZCONNECT) ve host namingdir.com:1521/dba10g TNS Ping Utility for Linux: Version 10. 2003. All rights reserved.1. 7 .

Server processin görevleri: -Uygulamada bulunan SQL statementlar n parse ve çal t rma -SQL statementlar n n çal t r lmas için gerekli database buffer cache data bloklar yaratmak -Disk üzerindeki data filelardan gerekli data bloklar n SGA n n database buffer cache k sm na okumak -Tüm sort i lemlerinin yürütülmesi. Otomatik olarak PGA_AGGREGATE_TARGET ve WORKAREA_SIZE_POLICY ile kontrol edilir. Dedicated server process taraf ndan kullan lan bellek miktar pekçok initialization parameter ayar na ba l d r. Process olu tuktan sonra. Bu noktadan sonra listener ba lant da bulunmaz ve tüm i lemler server process e geçer Server process. CONNECT paketini tekrar gönderir. E er servis ismi istenmedi inde (TNSPING iste i gibi) Listener ba lant n n do rulu unu onaylar ve ba ka bir ey yapmaz. kullan c processine RESEND paketi gönderir. Dedicated Server Process E er Connect paketi gçerli bir servis ismi içeriyorsa. E er geçersiz bir sevis ismi istenirse listener kullanc processine hata mesaj döndürür. Bu process server process olarak bilinir ve bazen shadow process olarak da adland r l r. Listener CONNECT paketini al r ve CONNECT paketinin geçerli bir Oracle Net Service ismini isteyip istemedi ini kontrol eder. Kullan c Oturumu: Dedicated Server Dedicated Server Processi ile server processleri ve kullan c processleri aras nda bire-bir oran olur. server process sunucu üzerinde kullan c n n ajan olarak çal maya ba lar. Her server process CPU cycle ve belle i de içeren sistem kaynaklar n tüketir. Dedicated Server process: Oturum kurulmas yla. listener ba lant sa lamak için yeni bir process üretir.Oracle Shared Servers Ba lant Kurmak Oracle Net isim çözümleme bittikten sonra. Server process kullan c authentication kontrol eder ve geçerliyse user session yarat l r. Server processler bitmap ve hash joins gibi i lemler için ayr lm belle e sahiptir. Bellek ve CPU kaynaklar n n dedicated server processleri taraf ndan kullan lmas engelleyici ve sistem ölçeklenirli ini negatif etkileyebilir. -Uygulaman n i ledi i bilginin sonuçlar n kullan c ya döndürür. -Sistem kaynaklar n daha fazla bellek ve CPU ekleyerek artt rmak -Oracle Shared Server mimarisini kullanmak . E er sisteminiz dedicated server mimarisinin kaynak isteklerinden negatif etkileniyorsa 2 seçene imiz vard r. ba lant iste i kullan c da veya middle-tier uygulamadan(kullan c processi) Oracle Net Listener a ula r. listener process e ba lan r ve kullan c process için adres bilgisini de içeren baz bilgileri iletir. Kullan c Oturumu Kullan c RESEND paketini ald ktan sonra. Server processin PGA(Program Global Area) olarak adland r lan k sm sort i lemlerinde kullan lmak üzere sort area denen bellek alan bulundurur.

Shared serverlar yeni requestler için request queue ye bakarlar. Her dispatcher n kendine ait response queue vard r. Shared server processleri dedicated server processlerinin ço u i ini yaparlari iste i kuyruktan çekerler ve tamamlanana kadar i lerler. Ba lant iste i yükü en az olan dispatcher a ba l olarak servis ismine yönlendirilir. shared server process b rak l r ve ba ka bir kullan c n n iste i yerine getirmek üzere kuyruktan istek al n r. Sahred server mimarisinde ço u bellek alanlar SGAn n large pool k sm nda tutulur.Text ve parse edilmi tüm SQL sorgular SGAda tutulur.User process iste i dispatchera yönlendirir. . Bir ste i lemek Kullan c shared server mimarisine ba lanmak için veritaban iste i gönderir: 1. Priority yoktur.Bir request queue tüm dispatcherlar taraf ndan payla l r . Bunun yerine listener her servis ismi için çal an dispatcherlar n listesini bulundurur.Cursor durumu.User-session datalar güvenlik ve kaynak kullan m bilgilerini içerir. E er çoklu kullan c destekliyorsa LARGE_POOL_SIZE in artt r lmas gerekir. . Dispatcher kullan c isteklerini ele almazlar Bunun yerine kullan c isteklerinin SGA n n shared pool k sm ndaki ortak bir kuyru a atarlar. Teknik Not SGA ve PGA daki de i imler kullan c ya effaft r. SGA ve PGA System Global Area ve Progran Global Area içerikleri dedicated server veya shared sevre kullan m na ba l olarak de i ir: . Dedicated server processden fark . .Dispatcher cevab kullan c ya döndürür. 2.Dispatcher sonucu response queue den al r 6. listener dedicated server processi yaratmaz. Tek bir kullan c oturumu çoklu shared server processleri taraf ndan i lenen isteklere sahip olabildi i için. Oturumun devam nda kullan c lar ayn dispatcher a ba lan r. Getirilen sat rlar gibi . stek Kuyru u . SQL statement için run-time memory de erlerini içerir. ço unlukla PGA da tutulan bellek yap lar n n ço u shared memory locationda olmal d r.Bir sonraki geçerli(bo ) shared server istek kuyru undan iste i al r ve iste i i ler. böylece herhangi bir server herhangi bir oturumdan iste i .Dispatcher iste i SGAdaki ortak istek kuyru una koyar. tek bir dispatcher yüzlerce kullan c oturumunu yönetebilir. 4.Stack spacede process için lokal de i kenleri içerir. 5. Ba lant iste i geldi inde.Shared server cevab (sonucu) ça r lan dispatcher n response kuyru una koyar. Kullan c n n ça r s bittikten sonra. 3. Her shared server processi tüm oturumlar n data spaceine eri melidir.Requestler first-in first-out mant yla çal rlar. her dispatcher için ba lant yükü (üzerinde mevcut ba lant lar) de tutulur.Kullan c Oturumu:Shared Servers Shared mimarisindeki her server en az bir(genellikler dah fazla) dispatcher processe sahiptir.

Sadece gerekli dispatcher özelli i PROTOCOL dür. Set the alias to a name which is resolved through a naming method. Databasei yarat rken seçti imize ba l olarak DISPATCHERS parametresi XML database servis vermek üzere 1 dispatcher ba lat lacak ekilde konfigüre edilebilir. 1024 is the default for Sun Solaris and Windows. Most operating systems have a default of 16 K. LISTENER Specifies an alias name for the listeners with which the (LIS or LIST) PMON process registers dispatcher information. E er verilmezse dispatcher n kay t de eri SERVICE_NAMESdir. SGA da bulunan space her session n data space i içindir. Dispatcher DISPATCHERS parametresi her dispatcher için de i ik özellikleri sa lar(enable). Ço u sistemde DISPATCHER parametresi konfigüre edilmelidir. The default is operating system specific. CONNECTIONS Specifies the maximum number of network connections (CON or CONN) to allow for each dispatcher. Di erleri seçimliktir. DISPATCHERS= (PROTOCOL = TCP)(DISPATCHERS=3) Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er String Dinamik Null (hiçbir Dispatcher ba lat lmayacak Dispatcher n tutabilece i ba lant say s i yo unlu una göre de i sede. . Ço u optional parametreler default olarak seçilir. This attribute need only be specified if the listener is a local listener that uses a nondefault port (not 1521) and is not specified with the LOCAL_LISTENER parameter or the listener is on another node.gerçekle tirebilir. SESSIONS The maximum number of network sessions for each (SES or SESS) dispatcher. The default is operating system specific. Oracle Database 10g name value syntax destekler. For example. en iyi ölçü 1 dispatcher n mevcut veritaban ba lant lar n n %50sini kullanmas d r. Attribute Description PROTOCOL Dispatcher n kullanaca a protakolünü (PRO or PROT) belirler(genellikle TCP) DISPATCHERS Ba lat lacak dispatcher say s d r (Default 1) (DIS or DISP) SERVICE Distapcher n Listenerla birlikte kay t oldu u Oracle Net (SER or SERV) Service ad d r. Bir session n alabilece i spacei limitlendirebiliriz(PRIVATE_SGA ile) Oracle Shared Server Konfigürasyonu Oracle Shared Server konfigure etmek içini instance n initialization parametrelerini editlemeliyiz.

. Aksi halde de er 0d r. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er E er Oracle Shared Server konfigüre edilmi se CIRCUITS de eri SESSIONS de erine uyar. Bu parametrenin kullan m dedicated kullan c oturumlar için kaynaklar n ayr lmas n sa lar. DISPATCHERS a de er atanm sa 1 letim sistemine ba l Max_Shared_Servers MAX_SHARED_SERVERS e zamanl çal abilecek maksimum server process say s n gösterir.PROCESS server side processleri kontrol eder.Shared-Servers SHARED_SERVERS elde bulunan minimum server process say s n belirtir. CIRCUITS parametresi gelen ve giden network oturumunda bulunan virtual circuits say s n gösterir. Bu parametrenin belirlenmesi kritiktir çünkü instance Ortak stek kuyru unu gör ntüler ve kuyru u kullanacak ba ka shared serverlar ba lat r gerekmedi inde de bunlar bitirir.LARGE_POOL_SIZE large poolun büyüklü ü byte cinsinden belirtilir. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) li kili Parametereler . Bu parametreyi shared-server mimarisinde kullan c lar n kurabilece i ba lant say s n s n rland rmak için set etmeliyiz. Oracle Shared Server dedicated server durumunda PGA da tutulan oturum bilgilerinin large pollda tutar . Bu parametre önemlidir çünkü instance gerekti i zaman shared server process yarat labilir. Shared Server Sessions Bu parametre belirli bir zamanda toplam aç k shared server oturumlar n n say s n kontrol eder. Parametre Tipi Integer Parametre S n f Dinamik Dafault De er Yok (Limitsiz) De er Aral letim sistemine ba l Circuits Virtual circuitler veritaban ndan dispatcher ve servera do ru kullan c ba lant lar d r. Parametre Tipi Parametre S n f Dafault De er De er Aral Integer Dinamik DISPATCHERS Null ise 0. .SESSIONS system taraf ndan yarat labilecek maksimum session say s n gösterir. Bu parametre bir instance n toplam SGA gereksinimini etkileyen parametrelerden biridir.

Kay tlanmay do rulamak için: $ lsnrctl services Service "TEST" has 1 instance(s). pid: 8705> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db. Shared Server Kurulum nu Do rulamak Oracle Shared Server kullan rken önce listener ba latmal y z.us. porttan dinlemiyorsa veya birden fazla listener varsa LOCAL_L STENER konfigüre etmek gerekir. SQL ve sahared poolu kullanan di er servislerin performans etkilersiniz. servislerin kay t olmas için beklemek gerekir. Her shared server ba lant s V$CIRCUITe giri yapar.oracle. V$SHARED_SERVER Shared server processler hakk nda bilgi içerir V$DISPATCHER Dispatcher processler hakk ndaki bilgileri tutar V$SHARED_SERVER_MON TOR Shared server processlerinin ayarlar n n tutuldu u view V$QUEUE request ve response queue bilgileri bulunur. E er listenera restart atarsan z.us. V$SESSION mevcut session için session bilgilerini tutar Ba lant Tipini Seçmek Oracle Netin default connection tipi shared serverd r Ne Zaman Shared Server Kullanmamal y z . sonra database ba lamal . server. DISPATCH -------82890064 8288F9E4 8288FD24 CIRCUIT -------8257BA64 8257BBB0 8257BCFC SERVER -------8288F6A4 00 00 STATUS ---------------NORMAL NORMAL NORMAL Data Dictionary View V$CIRCUIT virtual circuitlerin bilgilerini tutar. E er LARGE_POOL_SIZE de erini set etmezseniz.us.oracle. böylece dispatcher listener ile register olabilir. Ayr ca gelen ba lant lar için listener n yük dengelemesi yapt da görülebilir.com. Oracle her oturum için shared poolun belirli bir k sm n ay r r. Oracle Shared Server kullan c oturum belle i için shared pollu kullan r. has 3 handler(s) for this service. E er listener TCP/IP 1521.com.. Handler(s): "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D001 <machine: db.us. SQL>select dispatcher.oracle.oracle.com)(PORT=35230)) "DISPATCHER" established:1 refused:0 curr:0 max:1022 state:ready D000 <machine: db. status from v$circuit. Bu yüzden PL/SQL. pid: 8703> (ADDRESS=(PROTOCOL=tcp)(HOST=db. circuit. Oracle. Instance "TEST".com)(PORT=35229)) "DEDICATED" established:0 refused:0 V$CIRCUIT view sorgulanarak her shared server ba lant s için kay t görülür.LOCAL_LISTENER listener taraf ndan kullan lan port ve protokol belirtilir. status READY.

Tüm DBA oturumlar nda dedicated server seçilmelidir.fakat her ba lant için uygun olmayabilir. Ortak request queue ve dispatcher response queue payla m yüzünden. büyük miktarda verilerle u ra rken shared Serverlar çok verimli çal maya bilirler.Oracle shared server mimarisi process ve bellek kullan m için verimli bir modeldir. Bunlar instance n ba lams ve durdurulmas i tablespace veya datafile yarat lmas . Ço u administration görevleri shared server ba lat s ile yap lamaz. index ve tablo bak m i istatistikerin analizi gibi. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful