DASHURIA NDAJ ALLAHUT

HARUN JAHJA

Published by: GLOBAL PUBLISHING Talatpasa Mah. Emir Gazi Cad. Ibrahim Elmas Ismerkezi A Blok Kat.4 Okmeydani-Istanbul/Turkey Phone: +90 212 2220088

By Harun Yahya

Translated by Murat Gurdag Edited by Jay Willoughby

All translations from the Qur'an are from The Noble Qur'an: a New Rendering of its Meaning in English by Hajj Abdalhaqq and Aisha Bewley, published by Bookwork, Norwich, UK. 1420 CE/1999 AH.

Abbreviations used: (saas-sall-Allahu 'alyahi wa sallam): May Allah bless him and grant him peace (following a reference to Prophet Muhammad) (as-'alayhi's-salam): Peace be upon him (following a reference to the prophets)

Printed and bound by Secil Ofset in Istanbul 100 Yil Mah. MAS-SIT Matbaacilar Sitesi 4. Cadde No:77 Bagcilar-Istanbul / Turkey Phone: +90 212 6290615

www.harunyahya.com

PËRMBAJTJA
PARATHËNIE DASHURIA NDAJ ALLAHUT FRIKA, RESPEKTI DHE DASHURIA NDAJ ALLAHUT DUHET TË QËNDROJNË SË BASHKU ATA TË CILËT E DUAN ALLAHUN I DUAN PROFETËT DHE BESIMTARËT PROFETI YNË (SAVS) REKOMANDOI DASHURINË E NDËRSJELLË TË DUASH PËR HIR TË ALLAHUT KUPTIMI KUR’ANOR I DASHURISË PËRFUNDIM MASHTRIMI I EVOLUCIONIT

Për lexuesin
Arsyeja pse një kapitull i veçantë i është kushtuar teorisë së evolucionit është se kjo teori përmban bazat e të gjitha filozofive anti-shpirtërore (fetare). Pasi që Darvinizmi kundërshton faktin e krijimit – dhe me këtë, ekzistencën e Zotit, në këto 140 vitet e fundit ka bërë që shumë njerëz ta braktisin besimin e tyre apo të bien në dyshim. Kështu që, të treguarit se kjo teori është një mashtrim është një detyrë e rëndësishme, e cila është ngushtë e lidhur me religjionin. Është e domosdoshme që ky shërbim i rëndësishëm t’i ofrohet secilit. Disa nga lexuesit tanë mund të kenë shansin që të lexojnë vetëm një nga librat tonë. Kështu që, ne mendojmë se është me vend që një kapitull t’ia kushtojmë kësaj teme. Të gjitha librat e autorit shpjegojnë në dritën e vargjeve Kur’anore çështje që kanë të bëjnë me besimin dhe njerëzit ftohen që të mësojnë fjalët e Allahut dhe të jetojnë sipas tyre. Të gjitha temat që kanë të bëjnë me vargjet e Allahut janë të sqaruara në atë mënyrë sa që nuk lënë hapësirë për dyshim apo pyetje në mendjen e lexuesit. Stili i qartë dhe i rrjedhshëm bëjnë që lexuesi i çdo moshe dhe nga cilido grup shoqëror t’i kuptoj ato me lehtësi. Ky tregim efektiv dhe i qartë bën të mundur që ato të lexohen shumë shpejt. Edhe ata të cilët ashpërsisht kundërshtojnë natyrën shpirtërore janë të influencuar nga faktet që këto libra dokumentojnë dhe nuk mund të hedhin poshtë vërtetësinë e përmbajtjes së tyre. Ky dhe të gjithë librat e tjerë të autorit mund të lexohen në mënyrë individuale, apo të diskutohen në grup. Lexuesit e etshëm që të marrin sa më shumë nga librat e shikojnë të dobishëm diskutimin duke ia treguar njëri tjetrit mendimet dhe përvojat. Përveq kësaj, është në shërbim të madh të religjionit që të kontribohet në prezentimin dhe leximin e këtyre librave, të cilat janë të shkruara vetëm për kënaqësin e Allahut. Të gjithë librat e autorit janë jashtëzakonisht bindës. Për këtë arsye, ata të cilët dëshirojnë t’ju komunikojnë fenë njerëzve të tjerë, njëra nga metodat më efektive është inkurajimi i tyre që të lexojnë këta libra. Shpresojmë se lexuesi do të shikojë pasqyrën e librave të tjerë në fund të këtij libri dhe të vlerësoj materialin e pasur në çështjet e lidhura me besimin, të cilat janë të dobishme dhe kënaqësi për t’u lexuar. Në këta libra, nuk do të gjeni, sikurse në disa libra tjerë, pikëpamje personale të autorit, sqarime të bazuara në burime të dyshimta, stile të zhveshura nga respekti dhe nderimi i duhur i temave të shenjta, e as rrëfrime të pashpresa, dyshim-nxitëse dhe pesimiste që krijojnë dyshime në mendje dhe devijime në zemër.

Për Autorin
Autori, i cili shkruan me pseudonimin Harun Jahja, u lind në Ankara më 1956. Shkollën fillore dhe të mesme i kreu në Ankara, pastaj studioj artet në Universitetin Mimar Sinan të Stambollit dhe filozofinë në Universitetin e Stambollit. Që nga 1980 ka botuar shumë libra lidhur me çështjet e besimit dhe shkencës. Harun Jahja është i njohur si një autor që ka shkruar shumë punime në demaskimin e mashtrimit të evolucionistëve, shfuqizimin e pohimeve të tyre dhe lidhjen e errët ndërmjet Darvinizmit dhe ideologjive të përgjakshme siç janë fashizmi dhe komunizmi. Pseudonimi i tij përbëhet nga emrat “Harun” (Aaron) dhe “Jahja” (John), në përkujtim të profetëve të nderuar të cilët luftuan kundër mungesës së besimit (fesë). Vula e Profetit në kopertinën e librave ka kuptim simbolik që është i lidhur me përmbajtjen e tyre. Ajo prezanton Kur’anin (shpalljen e fundit) dhe Profetin Muhamed, i fundit nga profetët. Nën udhëzimin e Kur’anit dhe sunetit autori qëllim të tij bën përgënjeshtrimin e doktrinave fundamentale të ideologjive pa fe dhe ka “fjalën e fundit” që të shuan plotësisht kundërshtimet e ngritura kundër religjionit. Vula e Profetit të fundit, i cili arriti mençuri dhe moral perfekt, përdoret si një shenjë e qëllimit të tij të thënies së fjalës së fundit. Të gjithë librat e autorit janë të përqendruara në një qëllim: të bartet porosia e Kur’anit te njerëzit, inkurajimi i tyre në të menduarit e çështjeve themelore lidhur me fenë (siç është ekzistenca e Zotit, uniteti I Tij dhe Amshueshmëria), dhe të ekspozohet themeli i brishtë dhe i prishur i ideologjive të sistemeve pa fe. Punimet e Harun Jahjasë lexohen në shumë vende, nga India në Amerikë, Anglia në Indonezi, Polonia në Bosnje dhe Spanja në Brazil. Disa nga librat e tij janë në dispozicion në gjuhën angleze, frënge, gjermane, spanjolle, italiane, portugeze, urdeze, arabe, shqipe, ruse, serbo-kroate (boshnjake), polake, malai, ujgur, turke dhe indoneziane. Shumë të çmuara në botë, këto punime janë bërë instrumente që shumë njerëz të rigjejnë besimin në Zot dhe shumë të tjerë të depërtojnë më thellë në fenë e tyre. Stili i qartë, i lehtë dhe i rrjedhshëm për tu kuptuar iu jep këtyre librave një veçanti, të cilat drejtpërdrejt kanë efekt në secilin që i lexon dhe i studion ato. Imune ndaj kundërshtimeve, këto punime karakterizohen me veçori të efektit të menjëhershëm, rezultate definitive dhe të pakundërshtueshme. Ata të cilët lexojnë këto libra dhe i kushtojnë vëmendje serioze nuk munden më tutje sinqerisht të përkrahin filozofin materialiste, ateizmin apo çfarëdo ideologjie apo filozofie të prishur. Nëse vazhdojnë edhe më tutje ashtu, do të jetë vetëm për shkak të këmbënguljes sentimentale meqenëse këto libra përgënjeshtrojnë ideologjitë e tilla që nga themeli. Të gjitha lëvizjet bashkëkohore të mohimit janë tashmë ideologjikisht të mposhtura duke iu falënderuar përmbledhjeve të librave të shkruara nga Harun Jahja. Nuk ka dyshim së këto veçori rezultojnë nga urtësia dhe qartësia e Kur’anit. Modestia e autorit synon të shërbej si mjet në kërkimin e njerëzimit për në shtegun e drejtë të Zotit. Asnjë përfitim material nuk kërkohet në botimin e këtyre punimeve. Duke marr parasysh këto fakte, ata të cilët inkurajojnë njerëzit që të lexojnë këta libra, të cilët hapin “sytë” e zemrës dhe udhëzojnë për t’u bërë shërbëtorë më të devotshëm të Zotit, ofrojnë një shërbim tejet të çmueshëm. Përvoja ka treguar se është humbje kohe dhe energjie propagandimi akoma i librave të tjerë, të cilët sjellin vetëm konfuzion dhe dyshim në zemrat e njerëzve. Është e qartë që për librat që kanë efekt aq të madh, është e pamundur që të theksohet më tepër fuqia letrare e autorit se sa qëllimi fisnik i shpëtimit të njerëzve nga

humbja e besimit.Ata të cilët dyshojnë në këtë munden me lehtësi të shikojnë se qëllimi i vetëm i Harun Yahya-së është që të mposht mosbesimin dhe të përhap vlerat morale të Kur’anit. Suksesi dhe ndikimi i këtij shërbimi manifestohen në bindjen e lexuesit. Një çështje duhet të mbahet në mend: Arsyeja kryesore e mizorisë së vazhdueshme, konfliktit, dhe sprovave që shumica e njerëzve kalojnë është mbizotërimi i ideologjisë së mosbesimit. Kjo gjendje mund të marr fund vetëm me mposhtjen ideologjike të mosbesimit dhe me transmetimin e mrekullive të krijimit dhe moralit të Kur’anit në mënyrë që njerëzit të jetojnë sipas tij. Duke pasur parasysh gjendjen e botës sot, e cila udhëheq njerëzit në tatëpjetën e spirales së dhunës, korrupcionit dhe konfliktit, është e qartë se ky shërbim duhet të ofrohet sa më shpejt dhe në mënyrë efektive. Përndryshe, mund të jetë shumë vonë. Nuk është ekzagjerim të thuhet që përmbledhja e librave të Harun Yahya-së kanë këtë rol prijës. Me vullnetin e Zotit, këto libra do të jenë mjete përmes të cilave njerëzit në shekullin 21 do të arrin paqën, drejtësinë dhe lumturinë e premtuar në Kur’an. Punimet e autorit përfshijnë: Rregulli i Ri Masonik, Judaizmi dhe Frankmasoneria, Frankmasoneria Globale, Tempujt e Kalorësve, Islami Denon Terrorizmin, Terrorizmi: Ritual i Dreqit, Fatkeqësitë që Darvinizmi ia Solli Njerëzimit, Komunizmi në Pritë, Fashizmi: Ideologjia e Përgjakshme e Darvinizmit, “Dora e Fshehtë” në Bosnje, Prapa Skenave të Hollokaustit, Prapa Skenave të Terrorizmit, Karta Kurde e Izraelit, Politika Shtypëse e Kinës Komuniste dhe Turkistani Lindor, Palestina, Zgjidhje: Vlerat e Kur’anit, Dimri Islam dhe Pranvera e Tij e Pritur, Artikuj 1-2-3, Arma e Satanës: Romantizmi, Shenja nga Kapitulli i Shpellës për Periudhat e Fundit, Shenjat e Ditës së Fundit, Kohërat e Fundit dhe Bisha e Tokës, Të Vërtetat 1-2, Bota Perëndimore kthehet nga Zoti, Mashtrimi Evolucionist, Përgjigje Precize Evolucionistëve, Gabimet e Evolucionistëve, Pranimet (Konfesionet) e Evolucionistëve, Kur’ani Mohon Darvinizmin, Popujt e Zhdukur, Për Njeriun që Kupton, Profeti Musa, Profeti Jusuf, Profeti Muhamet (saas), Profeti Sylejman, Periudha e Artë, Mjeshtëria e Allahut në Ngjyra, Madhështia është Gjithkund, Rëndësia e Fakteve të Krijimit, E Vërteta e Jetës së Kësaj Bote, Ankthi i Mosbesimit, Duke Ditur të Vërtetën, Amshueshmëria Tashmë ka Filluar, Pafundësia e Kohës dhe Realiteti i Fatit, Materia: Emër tjetër për Iluzionin, Njeriu i Vogël në Shtyllë (Kullë), Islami dhe Filozofia e Karmës, Magjia e Errët e Darvinizmit, Religjioni i Darvinizmit, Kollapsi i Teorisë së Evolucionit në 20 Pyetje, Allahu Njihet Përmes Arsyes, Kur’ani Prin Rrugën Drejt Shkencës, Origjina e Vërtet e Jetës, Vetëdija në Qelizë, Teknologjia Imiton Natyrën, Një Varg Mrekullish, Krijimi i Universit, Mrekullitë e Kur’anit, Projektimi në Natyrë, Vet-Sakrifica dhe Modelet Intelegjente të Sjelljes së Kafshëve, Fundi i Darvinizmit, Të Mendosh Thellë, Kurrë Mos Kërko Injorancën, Mrekullia e Gjelbër: Fotosinteza, Mrekullia në Qelizë, Mrekullia në Sy, Mrekullia në Marimangë, Mrekullia në Mushkonjë, Mrekullia në Milingonë, Mrekullia e Sistemit Imunologjik, Mrekullia e Krijimit në Bimë, Mrekullia në Atom, Mrekullia në Bletë, Mrekullia e Farës, Mrekullia e Hormoneve, Mrekullia e Termitit, Mrekullia e Trupit të Njeriut, Mrekullia e Krijimit të Njeriut, Mrekullia e Proteinave, Mrekullia e Nuhatjes dhe Shijes, Mrekullia e Mikrobotës, Sekreti i ADN-së. Librat e autorit për fëmijë janë: Mrekullitë e Krijimit të Allahut, Bota e Kafshëve, Madhështia e Qiejve, Krijesat e Mrekullueshme, Të mësojmë Islamin Tonë, Bota e Miqëve Tonë të Vegjël: Milingonat, Bletët që Ndërtojnë Hojet Perfekte, Ndërtuesit e Shkathtë të Pendës: Kastorët.

Punimet tjera të autorit me temë Kur’anore përfshijnë: Konceptet Themelore në Kur’an, Vlerat Morale të Kur’anit, Kapje e Shpejt e Besimit 1-2-3, A Keni Menduar Ndonjëherë Rreth të Vërtetës?, Të Kuptuarit e Thjeshtë të Mosbesimit, I Përkushtuar Ndaj Allahut, Të Braktisurit e Shoqërisë së Injorancës, Shtëpia e Vërtet e Besimtarëve: Parajsa, Dituria e Kur’anit, Indeksi Kur’anit, Emigrimi Për Shkak të Allahut, Karakteri i Hipokritit në Kur’an, Sekretet e Hipokritit, Emrat e Allahut, Komunikimi i Mesazhit dhe Kontestimi sipas Kur’anit, Përgjigje nga Kur’ani, Vdekja, Ringjallja dhe Ferri, Injoranti, Arroganca e Satan-ës, Lutja në Kur’an, Teoria e Evolucionit, Rëndësia e Vetëdijes sipar Kur’anit, Dita e Ringjalljes, Kurrë Mos Harro, Mospërfillja e Vendimeve (Gjykimeve) të Kur’anit, Karakteret e Njeriut në Shoqërinë e Injorancës, Rëndësia e Durimit në Kur’an, Informacione të Përgjithshme nga Kur’ani, Besimi i Pjekur, Para se të Pendohesh, Të Dërguarit Tanë Thonë, Mëshira e Besimtarëve, Frika Nga Allahu, Isai (Jesusi) – Do Të Kthehet, Bukuritë e Paraqitura në Kur’an për Jetën, Një Buket Bukurishë nga Allahu 1-2-3-4-, Ligësia e Quajtur “Tallje” (përqeshje), Misteri i Testit, Mençuria-Urtësia e Vërtet Sipas Kur’anit, Luftimi i pafesë me fe, Shkolla e Jusufit, Aleanca e të Mirës, Shpifjet e Përhapura Kundër Muslimanëve Gjatë Historisë, Rëndësia e Përcjelljes së Fjalës së Mirë, Pse e Mashtron Veten?, Islami: Religjion i Lehtësis, Entuziazmit dhe Dalldisja sipas Kur’anit, Duke Parë Mirë në Gjithçka, Si të Paditurit Interpretojnë Kur’anin?, Disa Sekrete të Kur’anit, Guximi i Besimtarëve, Të Qenit Shpresues në Kur’an, Drejtësia dhe Toleranca në Kur’an, Parimet Themelore në Islam, Ata të cilët Nuk ia Vënë Veshin Kur’anit, Marrja e Kur’anit si Udhëzues, Kërcënimi në Pritë: Neglizhenca, Sinqeriteti në Kur’an.

PARATHËNIE
Dashuria është njëra prej mirësive më të mëdha që Allahu u dhuron njerëzve. Gjatë gjithë jetës së tyre, çdonjëri dëshiron të jetë me ata të cilët i do, tek të cilët mbështetet dhe që janë të afërt. Shumë prej mirësive të Allahut dhe kuptimet e tyre të vërteta mund të gjinden vetëm në një mjedis ku ekzistojnë dashuria dhe miqësia e vërtetë. Për shembull, një person i cili kënaqet me një pamje madhështore dëshiron t’i ndajë ndjenjat e tij të frikë-respektit dhe lumturisë me dikë që ai e do. Po ashtu, festa më madhështore apo shtëpia e mobiluar më së bukuri mund të mos duken tërheqëse nëse jeni vetëm. Allahu i ka krijuar njerëzit ashtu që ata të ndiejnë kënaqësi kur të tjerët i duan ata apo kur ata i duan të tjerët dhe janë të kënaqur me miqësi dhe afërsi. Të jesh me ata të cilët jetojnë sipas parimeve morale të Kur’anit dhe të kesh miqësi që përmbushin qenien dhe t’i duash ata është, për secilin besimtar, shumë më e kënaqshme se shumë mirësi tjera. Kjo është arsyeja pse Parajsa, të cilën Allahu ua premton atyre robërve besnik të cilët Ai i do dhe me të cilët është i kënaqur, është një vend jashtëzakonisht i bukur ku dashuria, miqësia dhe afërsia e vërtetë jetohen me gëzim të madh. Në Kur’an, Allahu na njofton se si do të jetojnë besimtarët në Parajsë: Ajo do të jetë një jetë e gëzimit, miqësisë, dashurisë së përhershme, bisedave të qeta, fjalëve të bukura dhe paqes së plotë. Banorët e saj nuk do të hasin në asnjë pengesë për dashurinë dhe miqësinë që njohën në Tokë. Për shembull, një ajet në Kur’an shpall se e gjithë ligësia dhe urrejtja do të shkulen nga zemrat e atyre të cilët do të hyjnë në Parajsë (Surja A’raf: 43). Me fjalë tjera, çfarëdo që ndalon dashurinë dhe miqësinë (si xhelozia, armiqësia, rivaliteti, zemërimi, inati apo fyerja) nuk do të gjinden në Parajsë. Njëra prej tipareve dalluese më të rëndësishme të Muslimanëve që jetojnë në Parajsë do të jetë aftësia e tyre për të dashur, mu ashtu siç bënë në Tokë, të gjithë profetët, ata besimtarë të devotshëm të cilët luftojnë në rrugën e Allahut dhe të gjithë Muslimanët të cilët jetuan në të kaluarën. Gjithë besimtarët ndiejnë afërsi ndaj besimtarëve tjerë të devotshëm të cilët bëjnë përpjekje për ta kënaqur vetëm Allahun dhe kështu i zgjedhin ata që të jenë shokë të tyre të afërt dhe mbrojtës të tyre. Nën çfarëdo rrethana dhe në mënyrë të pakushtëzuar, ata nxjerrin kënaqësi të madhe prej qenies në shoqërinë e Muslimanëve tjerë. Kjo dashuri e madhe buron prej frikës dhe respektit ndaj Allahut dhe si shpërblim për afërsinë e tyre të brendshme me Zotin tonë, ata do të shpërblehen me Parajsën, banesën më të bukur të dashurisë dhe sinqeritetit. Burimi i vërtetë i dashurisë në zemrat e besimtarëve është dashuria e tyre e thellë ndaj Allahut. Besimtarët e duan Allahun së tepërmi dhe, në çdo moment, bëjnë përpjekje të fitojnë dashurinë dhe kënaqësinë e Tij. Allahu ka krijuar gjithçka nga asgjëja. Përderisa një person ende ishte në gjendje të “mosqenies”, Allahu i dhuroi atij apo asaj jetën si mirësi. Zoti ynë, i Gjithëmëshirshmi, Mëshirëploti dhe zotëruesi i mëshirës së pafund, ka siguruar çdo gjë për robërit e Tij: shumëllojshmëri ushqimesh, fruta dhe lule; krijesa dhe peizazhe të bukura të cilat zgjojnë kënaqësinë tonë dhe çdo gjë tjetër, prej Diellit tek uji, prej ajrit që marrim deri tek vitaminat që na nevojiten. Ai i krijoi të gjitha këto në formë të përkryer në botën tonë, e cila udhëton me mija kilometra në orë në hapësirën e jashtme dhe e mban atë në siguri absolute. Besimtarët të cilët mendojnë për mirësitë që u janë dhuruar atyre, të cilët janë të vetëdijshëm se Ai mund të bëj çdo gjë dhe është i vetmi Sundues i gjithësisë, Krijuesi i çdo gjëje në formën më të mirë të mundshme, do të ndjejnë që dashuria e tyre

për Allahun po bëhet më e fuqishme. Ata të cilët e duan dhe ia kanë frikën Allahut dhe ndiejnë frikë-respekt ndaj Tij, me besnikëri do t’i respektojnë kufijtë të cilët Ai i ka vendosur për njerëzimin, tregojnë ndjeshmëri të madhe kur zbatojnë urdhrat e Tij dhe bëjnë gjithçka është e mundshme për të fituar kënaqësinë, dashurinë, mëshirën dhe Parajsën e Tij. Secili besimtar i cili e do dhe e respekton Allahun dhe i cili përpiqet që Ai të jetë i kënaqur me të, e pasuron botën me mirësi. Kushdo që e do Allahun po ashtu i do krijimet e Tij, ndjen dhembshuri dhe mëshirë për to dhe ka dëshirë t’i mbrojë ato duke sjellë më shumë mirësi dhe bukuri në botë. Të dërguarit e Allahut, njerëzit më të mrekullueshëm dhe më të moralshëm në botë, gjithnjë i thërrisnin popujt e tyre drejt dashurisë dhe afërsisë ndaj njëri tjetrit dhe ndaj Allahut. Allahu jep lajmin e mirë për këta njerëz si vijon: Kështu i gëzon Allahu robërit e Vet, që kanë besuar dhe që kanë bërë vepra të mira. Thuaju: “Për këtë nuk kërkoj kurrfarë shpërblimi tjetër prej jush, përveç respektit (për mua) për hir të farefisnisë (që kemi).” Atij që bën vepër të mirë, Ne do t’ia shtojmë shpërblimin. Allahu, me të vërtetë, është Falës dhe Mirënjohës. (Surja Shura: 23) Ca njerëz, të cilët nuk janë të vetëdijshëm për parimet morale të Kur’anit dhe të cilët, si pasojë, nuk mund ta njohin dhe vlerësojnë Allahun ashtu siç duhet, janë të privuar nga dashuria dhe miqësia dhe jetojnë një jetë që karakterizohet me dhimbje dhe ndëshkim. Madje edhe ata nga mesi i tyre të cilët në dukje kanë jetët më të suksesshme nuk mund ta gjejnë lumturinë dhe paqen e vërtetë. Ata të cilët bëjnë një jetë të vetmuar në të cilën nuk ka vend për dashuri dhe miqësi dhe të cilët nuk jetojnë sipas Kur’anit, nuk gjejnë asnjë moment që është vërtetë i mirë dhe i kënaqshëm. Një gjendje e tillë është ndëshkim për ata të cilët karakterizohen me vrazhdësi shpirtërore dhe të kësaj bote ndaj të tjerëve dhe me mungesë besimi. Ata kurrë nuk do të duan vërtetë dhe nuk do të duhen. Dashuria e përjetuar nga këta njerëz (që i shoqërojnë shokë Allahut) nuk është dashuri e vërtetë dhe ajo atyre do t’ju sjellë vetëm pesimizëm, dëshpërim dhe dhimbje. Siç na bën me dije Allahu, vetmia dhe mungesa e miqësisë janë të veçanta për Ferrin: Sepse ai, me të vërtetë, nuk ka besuar në Allahun e Madhërishëm dhe nuk është kujdesur për të ushqyer të varfrit e shkretë. Prandaj, ai sot këtu s’ka mik të afërt. (Surja Hakka: 33-35) Ky libër është një përpjekje për t’i përkujtuar besimtarët për rëndësinë e ndjenjës së dashurisë ndaj Zotit tonë, i Cili posedon mëshirë të pafund dhe për rëndësinë që ka dashuria e Allahut ndaj krijimeve të Tij dhe besimtarëve, si edhe për të treguar se mungesa e dashurisë, e cila është shenjë e atyre të cilët e mohojnë ekzistencën e Tij, është një gjëmë dhe ndëshkim i madh. Besimtarët duhet ta bëjnë më të mirën për t’iu shmangur kësaj gjendje duke jetuar një jetë plot me dashuri me shpresën e arritjes së Parajsës dhe të lidhjes me dashuri dhe besnikëri me Zotin tonë, Mikun dhe Mbrojtësin e vërtetë të njerëzimit dhe të besimtarëve.

DASHURIA NDAJ ALLAHUT
Njerëzit prej natyre kanë dëshirë t’ua shprehin lumturinë e tyre atyre të cilët u shfaqin sado pak mirësjellje dhe dashamirësi. Për shembull, njeriu do të ishte shumë i lumtur nëse një person e mirëpret atë në shtëpinë e vet dhe i ofron atë që ai dëshiron, në veçanti nëse mikpritësi është një person i ndjeshëm që ofron gjithçka nevojitet pa u kërkuar kjo prej tij. Gjithashtu, një njeri i cili vuan prej një sëmundje të rëndë dhe i cili rimerr veten në sajë të trajtimit të mjekut nuk do të dijë se si t’i falënderohet atij ashtu si duhet. E njëjta vlen për këmbësorin i cili shpëtohet nga një i huaj prej një makine që i afrohet, sepse ai do të bëjë gjithë ç’është e mundshme për të shprehur mirënjohjen e tij. Dikush që është i sëmurë dhe i varur prej të tjerëve vazhdimisht do ta falënderoj personin që kujdeset për të, i cili siguron që të përmbushen nevojat e tij. Në shenjë mirënjohjeje për këtë shërbim, ai do ta shpreh dashurinë dhe mirënjohjen e tij duke e trajtuar atë me respekt shumë të madh. Çdo njeri i do ata të cilët janë të mirë ndaj tij dhe do të përpiqet të sillet ndaj tyre në të njëjtën mënyrë. Mirëpo, ka njerëz që harrojnë se vetëm Allahu mund t’i bëjë njerëzit të lumtur, t’i trajtojë ata me respekt, t’iu ofrojë atyre furnizim të mirë dhe mirësi, të krijojë pamje të këndshme për ta, t’iu dhurojë atyre kontratë të re të jetës çdo mëngjes, t’i mbrojë ata prej gjitha rreziqeve, t’i shërojë ata kur janë të sëmurë, t’ua lehtësojë atyre dhimbjen dhe vuajtjen nëpërmjet barërave dhe se Ai zotëron gjithçka që ekziston. Prandaj, pasi që të gjitha bekimet dhe mirësitë që njerëzit përjetojnë vijnë vetëm prej Allahut, ata duhet t’ia drejtojnë gjithë dashurinë e tyre, respektin, ndjenjën e obligimit, besnikërinë dhe falënderimet Atij. Derisa i falënderojmë të tjerët për ndihmën e tyre, kurrë s’duhet të harrojmë se Zoti ynë i ka frymëzuar ata të jenë të mëshirshëm dhe të na ndihmojnë. Allahu na njofton se: Njëmend, Allahut i takon sundimi i qiejve dhe i Tokës; Ai e jep jetën dhe vdekjen. Përveç Allahut, ju nuk keni tjetër mbrojtës apo përkrahës. (Surja Teube: 116) Kur’ani rrëfen po ashtu për lutjen e Profetit Ibrahim (as), e cila vë në pah mëshirën e Tij ndaj njerëzimit: “Ai i Cili më ka krijuar dhe më udhëzon (në rrugë të drejtë), i Cili më ushqen dhe më jep të pi, i Cili, kur sëmurem, më shëron, i Cili do të bëjë që të vdes e pastaj do të më ringjallë.” (Surja Shu‘ara’: 78-82)

Allahu është burimi i bukurisë së secilit njeri
Allahu i dhuroi jetë çdo njeriu nga asgjëja dhe krijoi botën në formën më të bukur dhe më të dobishme. Për shembull, njerëzit mund të marrin frymë me lehtësi, sepse, prej mëshirës së Tij, Ai krijoi përmasat e sakta të gazrave atmosferike që nevojiten që njeriu të marr frymë. Ne të gjithë e dimë se është shumë vështirë të marrësh frymë në një ambient të mbyllur dhe se me zvogëlimin e sasisë së ajrit që është në dispozicion, dhimbja që si pasojë ndien një person rritet. Mund të kishim lindur në një botë ku frymëmarrja të ishte e

vështirë. Megjithatë, për shkak të vullnetit dhe mëshirës së Allahut, nuk ndodhi kështu. Në fakt, ajri në planetin tonë na qetëson dhe na kënaq. Allahu e ka mbushur këtë botë me shumëllojshmëri të pafund të perimeve, frutave, drithërave dhe bimëve. Po të donte Ai, Ai mund të kishte krijuar vetëm një lloj ushqimi të pashijshëm dhe ta bënte atë jetik për mbijetesën tonë, ashtu që do të ishim të detyruar që të vazhdonim ta prodhonim dhe konsumonim atë. Mirëpo, si pjesë e mëshirës dhe dashurisë së pafund të Tij, Allahu krijoi një shumëllojshmëri të madhe frutash dhe perimesh me shije të ndryshme. Allahu i ka krijuar njerëzit në atë mënyrë që atyre u duhet të hanë për të mbijetuar dhe për arsye të mëshirës së Tij, e ka bërë ngrënien një përvojë të këndshme. Veç kësaj, të gjitha kafshët kanë një bukuri të fshehtë. Kafshët e tilla të zbutura si kuajt, devetë dhe qenët janë të afta t’i ndihmojnë njerëzit, përderisa kafshët tjera të lidhura për shtëpi si shpezët dhe macet kanë veçori që i bëjnë ato të dashura. Për shembull, Ai u ka dhënë papagajve aftësinë të imitojnë të folurit njerëzor dhe i ka mbuluar ata me pendla estetikisht tërheqëse me ngjyrë të kaltër, të verdhë, të gjelbër dhe tone tjera të ndryshme dhe i bëri ata të aftë t’i përgjigjen dashurisë së njeriut. Me fjalë të tjera, Allahu krijoi këtë krijesë të vogël si burim dashurie dhe argëtimi për njerëzit. Nga ajri që ne thithim deri tek shiu që bie, prej produkteve që rriten mbi tokë dhe nën të, prej kafshëve që na pëlqejnë e deri tek uji, gurthemeli i jetesës sonë, gjithçka në natyrë na arrin ne pa bërë ne asnjë përpjekje. Që njerëzit të jetojnë dhe të vazhdojnë të jetojnë, ndodh funksionimi më i hollë i mekanizmave dhe raportet më të ndjeshme mbahen në jetë pandërprerë në mbarë gjithësinë. Krijesat jonjerëzore janë të pavetëdijshme për karakteristikat e tyre të veçanta. Një lepur jeton pa qenë i vetëdijshëm se sa i dashur është ai; një flutur nuk ka vetëdije për simetrinë, ndërtimin dhe organizimin e krahëve të saj dhe një pallua, shembulli më i jashtëzakonshëm për sa i përket ngjyrës, dizajnit dhe simetrisë, është i pavetëdijshëm se pse është krijuar dhe nuk mund t’i kuptoj gjërat e bukura. Në fakt, dizajni dhe ngjyrat e bishtit, një prej pamjeve më të bukura në botë, mjafton për t’i përkujtuar njerëzit që ta falënderojnë Allahun dhe është vetëm njëra prej mirësive që dëshmon fuqinë dhe aftësinë e Tij për të krijuar. Allahu na paraqet gjithë këto krijesa të bukura si bekim për njerëzimin. Kështu njerëzit të cilët shohin estetikën, simetrinë dhe ngjyrat e këtyre kafshëve duhet ta pranojnë fuqinë e Allahut dhe ta falënderojnë Atë, Krijuesin e gjithë këtyre bukurive. Krijimet e Allahut nuk mund të numërohen. Për shembull, ekziston një bukuri estetike e pashembullt në çdo trëndafil. Petalet e tij kanë një simetri absolute dhe janë të vendosura me kujdes të veçantë. Sipërfaqja e çdo petali i ngjason një materiali shumë të shtrenjtë të butë pothuajse si kadifeja. Përkundër asaj se mbillet dhe kultivohet në dhe të zi me baltë, ngjyrat e tij plot gjallëri kurrë nuk ndoten as nuk ndryshojnë. Në anën tjetër, njerëzit që përdorin teknologjinë më të përparuar që ekziston ende nuk mund të riprodhojnë karakteristikat e veçanta të aromës së tij. Madje edhe parfumi më i shtrenjtë me kalimin e kohës bëhet i padurueshëm; e megjithatë, secili trëndafil vazhdimisht liron të njëjtën aromë të mrekullueshme dhe të freskët. Prapëseprapë, ai është plotësisht i pavetëdijshëm për tiparet e tij të mrekullueshme dhe asnjë bimë apo krijesë tjetër nuk u krijua për t’i shijuar kënaqësitë e tij. Por, Allahu i ka lejuar njerëzit që secilin trëndafil ta shijojnë si një mirësi. Çdo gjë e bukur është një bekim prej Zotit tonë dhe pasqyrim i bukurisë së Tij të pafund. Për këtë arsye, secili njeri që mendon dhe posedon vetëdije duhet ta falënderoj Allahun me mirënjohje dhe dashuri të madhe, sepse Ai është zotëruesi i gjithë kësaj bukurie. Allahu na bën me dije se të gjitha krijimet e Tij përmbajnë shumë prova për të cilat njerëzit duhet të mendojnë:

Ai ka krijuar në Tokë për ju çdo gjë me ngjyra dhe cilësi të ndryshme. Natyrisht që në këto ka shenja për njerëzit që ua vënë veshin. (Surja Nahl: 13) Ne kemi përmendur vetëm ca prej mirësive që Ai u ka dhuruar njerëzve. Mirëpo, të reflektuarit vetëm për njërin prej këtyre shembujve mjafton për të kuptuar mëshirën e Allahut për gjithë njerëzit. Ata njerëz të cilët, me dëshirën e Allahut, kanë një shkallë të të kuptuarit dhe si pasojë mund të sjellin vendime, do të duhej ta përdornin këtë aftësi për ta kuptuar dhe për ta dashur Allahun ashtu siç e meriton. Ata të cilët e pranojnë këtë sistem madhështor të krijimit, duke e përdorur vetëdijen e tyre, do të kuptojnë se në këtë botë ka shumë arsye për ta shtuar dashurinë e tyre për Allahun. Shumë ajete Kur’anore u bëjnë thirrje njerëzve që të arsyetojnë për shumë prej mirësive që u janë dhuruar atyre dhe për t’i përkujtuar ata për disa prej këtyre mirësive: Ai e ka krijuar njeriun prej një pike fare, por ja që ky bëhet kundërshtar i hapët! Kafshët Ai i ka krijuar për ju. Nëpërmjet tyre ju siguroni rroba të ngrohta dhe dobi të tjera. Prej tyre ju ushqeheni dhe shikoni pamje të bukura, kur i ktheni nga kullota dhe, kur i nxirrni në kullotë. Ato mbajnë barrët tuaja deri në vende të largëta, tek të cilat ju do të arrinit me mundim të madh; me të vërtetë, Zoti juaj është i Butë dhe Mëshirëplotë. (Ai ka krijuar) edhe kuajt, mushkat dhe gomarët, që ju t’i shaloni dhe t’i mbani për bukuri. Ai krijon edhe gjëra që ju nuk i dini. Allahut i takon që t’ju tregojë rrugën e drejtë, kur ka prej tyre edhe të shtrembra; sikur të donte Allahu, do t’i udhëzonte të gjithë. Është Ai që zbret nga qielli shi, i cili ju siguron ujë për të pirë dhe bën që të rriten bimët, që shërbejnë si ushqim për kafshët. Nëpërmjet tij (ujit) rriten të lashtat, ullinjtë, palmat, rrushi dhe fruta të llojllojshme. Këtu ka vërtet tregues (të fuqisë hyjnore) për njerëzit, që kuptojnë. Ai ka bërë që ju ta shfrytëzoni natën dhe ditën, Diellin dhe Hënën. Edhe yjet janë vënë në shërbimin tuaj me urdhrin e Tij. Njëmend, në këto ka shenja për njerëzit që mendojnë. Ai ka krijuar në Tokë për ju çdo gjë me ngjyra dhe cilësi të ndryshme. Natyrisht që në këto ka shenja për njerëzit që ua vënë veshin. Është Ai që ju ka vënë në shërbim detin, që ju të hani prej tij mish të freskët dhe të nxirrni nga ai stolitë që mbani. Ti sheh se si anijet e çajnë atë, që ju të kërkoni mirësitë e Allahut dhe të jeni mirënjohës. Ai ka vendosur male të palëvizshme në Tokë, që ajo të mos tundet bashkë me ju, dhe ka krijuar lumenj e rrugë për të arritur aty ku synoni. (Surja Nahl: 4-15) Këto mirësi janë vetëm një shembull i mirësive që i janë dhuruar njerëzimit, sepse në ajetin vijues, Allahu shpall: “Nëse do t’i numëronit mirësitë e Allahut, nuk do të mund t’i llogarisnit ato. Allahu është vërtet Falës dhe Mëshirëplotë.” (Surja Nahl: 18). Nëse një person arsyeton bile për mirësitë që i përkujtohen në këto vargje, kjo do të mjaftonte që ai ta kuptoj bujarinë, dhembshurinë dhe mëshirën e pafund të Allahut. Allahu na ka dhuruar jetën, ka siguruar furnizimin tonë, na ka bërë të lumtur dhe ka krijuar secilën krijesë dhe ndodhi që ne na bën të lumtur. Kjo është arsyeja pse ne duhet ta falënderojmë Atë vazhdimisht për këto mirësi dhe të ndiejmë një dashuri të madhe për Të. Allahu i ka krijuar të gjithë njerëzit nga asgjëja dhe u ka dhënë jetë atyre. Njerëzit do ta kuptojnë mirësinë e Allahut ndaj tyre, si edhe mëshirën dhe dhembshurinë e amshueshme të Tij, kur arsyetojnë për mënyrën se si janë krijuar, si kanë ardhur në jetë dhe kanë qenë të mbrojtur me kujdes

që nga momenti kur kanë lindur e deri në këtë moment. Allahu u bën thirrje njerëzve të reflektojnë për krijimin e tyre në vargun vijues: A nuk e mban mend njeriu se Ne e kemi krijuar atë, kur ende nuk ishte asgjë?! (Surja Merjem: 67) Allahu e vendos fetusin në pozicionin më të mbrojtur, duke ndaluar në këtë mënyrë që fëmija që do të lind të jetë i gjymtuar apo që të përjetoj dhimbje dhe vuajtje. Gjithçka që i nevojitet foshnjës u krijua miliarda vite më parë. Nga ajri që ai merr deri tek qumështi i nënës që përmban çdo element ushqyes që i nevojitet atij, gjithçka është e gatshme për të. Trupi i secilit njeri është i mbrojtur gjatë gjithë jetës së tij brenda sistemit të përkryer që Allahu ka krijuar. Për shembull, zemra e secilit njeri rrah pa pushim, edhe pse njeriu nuk bën asgjë për ta siguruar këtë. Po t’i duhej atij të siguronte që zemra e tij të rrah çdo sekondë të jetës së tij, jeta do t’i bëhej e padurueshme, sepse s’do të ishte në gjendje për të fjetur, për të ngrënë apo për të bërë çfarëdo qoftë tjetër pos të mendoj për rrahjet e zemrës së tij. Megjithatë, Allahu ka urdhëruar zemrën e secilit njeri të rrah që nga momenti i parë i jetës e deri në momentin e vdekjes. Si rezultat, Ai siguron që zemra e secilit person të mos ndaloj së rrahuri, as edhe për një sekondë. Njeriu nuk ka kontrollin përfundimtar mbi trupin e tij apo saj, përkundër pohimit të së kundërtës. Zoti ynë Lavdiplotë është i vetmi kontrollues i secilës pjesë të trupit të njeriut. Njeriu nuk mund ta kontrolloj dhe udhëheq në mënyrë të pavarur qarkullimin e gjakut me shpejtësi të madhe, sasinë e gjakut që pompon zemra, kohën që i nevojitet për t’u mpiksur dhe të gjitha sistemet e ndryshme (si atë të frymëmarrjes, tretës, imun, nervor dhe kështu me radhë) që ekzistojnë brenda trupit të tij. Njeriu është i varur nga Allahu për gjithçka, siç shpall Allahu: O njerëz! Ju jeni të varfër e nevojtarë për Allahun, kurse Allahu s’ka nevojë për asgjë dhe është i Denjë për çdo lavd. (Surja Fatir: 15) Çdo mëngjes kur të zgjoheni, e vëreni se trupi juaj punon në mënyrë të përkryer që ju të mund të jetoni. Merrni frymë me lehtësi dhe shikoni një botë të pasur me ngjyra pa bërë as përpjekjen më të vogël. Do të dëgjoni zhurmat qartë, t’i ndieni të gjitha erërat me lehtësi dhe të hani çfarëdo që dëshironi. Nuk duhet të përqendroheni dhe të mendoni se ku shkojnë vitaminat që ju konsumoni me ushqimin tuaj, për mënyrën se si funksionon sistemi juaj i imunitetit dhe se si bashkëvepron me mikrobet dhe viruset, për mënyrën se si truri juaj i prodhon pamjet e një pjese të orendive apo çfarëdo detali tjetër. Pa asnjë mund, ju mund të kujtoni se çfarë keni bërë dje apo shumë vite më parë dhe të ruani gjithë këtë informacion në kujtesën tuaj. Çfarë është edhe më e rëndësishme, edhe pse trupi juaj funksionon sipas baraspeshave të ndjeshme, ju do të gëzoni shëndet të mirë, sepse Allahu vazhdimisht i kontrollon të gjitha sistemet tuaja. Kjo është arsyeja pse njerëzit duhet të reflektojnë për sistemet e përkryera dhe mirësitë e panumërta që Allahu u ka dhuruar atyre. Siç na përkujton Allahu në Kur’an:

O njerëz. Çfarë ju ka mashtruar ju që të mos respektoni Zotin tuaj Fisnik – Atë i Cili ju krijoi, ju formoj.... (Surja Infitar: 6-8) Prandaj, nëse një njeri do t’i hidhte një vështrim trupit të tij, do të mund të gjente shumë dëshmi që do ta shtynin atë të arrij një dashuri të thellë dhe të madhe për Allahun. Veç kësaj, gjithësia përmban shumë hollësi, secila prej të cilave përfaqëson mirësi të panumërta që u janë dhuruar njerëzve. Të gjitha këto mirësi të jashtëzakonshme janë krijuar dhe mbrohen nga miku ynë një dhe i vetëm: Allahu. Ata të cilët reflektojnë për këto hollësi e kuptojnë se janë vazhdimisht të varur nga Allahu, i Cili i ka krijuar ata dhe ua ka bërë të mundshme të jetojnë. Pa pëlqimin e Tij, ata s’do të mund madje as të merrnin frymë. Kështu, ata mund të kuptojnë se Allahu është miku më i afërt i tyre dhe mbrojtësi i tyre. Allahu na njofton për këtë realitet në ajetin vijues: Ndëshkimit të Tij nuk mund t’i shpëtoni as në Tokë e as në qiell dhe, përveç Allahut, nuk keni as mbrojtës, as ndihmës. (Surja Ankebut: 22)

Gjithçka që ka krijuar Allahu është gjëja më e bukur dhe më e dobishme
Gjithçka që ka krijuar Zoti ynë, zotëruesi i drejtësisë dhe mëshirës së pafund, si edhe çdo vendim që Ai ka sjellë, është gjëja më e dobishme dhe më e bukur për gjithë njerëzit. Madje edhe ndodhitë në dukje të parëndësishme posedojnë mirësi, urtësi dhe bukuri të madhe. Allahu na bën me dije për këtë realitet me këto ajete: Mund ta urreni një gjë, ndërkohë që ajo është e mirë për ju e mund ta doni një gjë, ndërkohë që ajo është e dëmshme për ju. Allahu di, kurse ju nuk dini. (Surja Bekare: 216) Ne i treguam atij rrugën e drejtë, që ai të jetë ose mirënjohës, ose mosmirënjohës. (Surja Insan: 3) Ata besimtarë të cilët e jetojnë jetën duke e ditur këtë të vërtetë do të jenë të kënaqur me gjithçka që përjetojnë, çfarëdo që dëgjojnë, dhe gjithmonë do t’i drejtohen Allahut për ta falënderuar Atë për çdo gjë që Ai ka krijuar. Pra, ata e kujtojnë Allahun me dashuri dhe lavdërim.

Allahu dëshiron lehtësim për njerëzit
Zoti ynë, zotëruesi i mëshirës dhe dhembshurisë së pafund, u ka bërë thirrje njerëzve për të ndjekur rrugën më të lehtë dhe më të bukur përmes librave dhe të dërguarve të Tij. Parimet morale fetare në të cilat na thërret Ai janë më të lehtat për t’u pasuar dhe namazi i urdhëruar janë gjëra të arritshme për aftësinë e secilit njeri. Ata të cilët nuk mund t’i përmbushin obligimet e tyre fetare janë informuar për shumë mënyra të lehta që

mund t’i përdorin për ta ndryshuar këtë gjendje dhe për ta fituar kënaqësinë e Zotit tonë. Siç lexojmë në ajetet në vazhdim: Do të ta lehtësojmë ty rrugën e drejtë. (Surja A‘la: 8) Ai ju ka zgjedhur dhe nuk ju ka vënë asnjë barrë në fenë tuaj, fenë e babait tuaj, Ibrahimit. (Surja Haxhxh: 78) Ne nuk ta kemi shpallur Kuranin ty (o Muhamed), për të të munduar, por që të jetë kujtesë për atë që ka frikë (nga Allahu). (Surja Ta Ha: 2-3) Në një ajet tjetër, Allahu thotë se Ai nuk dëshiron t’i ngarkojë njerëzit me atë që ata nuk mund ta bartin: Allahu nuk e ngarkon askënd përtej fuqisë që ka: në dobi të tij është e mira që bën, kurse në dëm të tij është e keqja që punon. Zoti ynë, mos na ndëshko për atë që harrojmë ose veprojmë pa qëllim! Zoti ynë, mos na ngarko barrë të rëndë, ashtu si i ngarkove ata para nesh! Zoti ynë, mos na ngarko me diçka që nuk mund ta bartim! Na i shlyej gjynahet tona, na i fal ato dhe na mëshiro! Ti je Zoti Ynë! Prandaj na jep fitore kundër atyre që nuk besojnë!” (Surja Bekare: 286) Ky lehtësim është manifestim i mëshirës, faljes dhe dhembshurisë së Tij. Allahu ka ngritur një fe të lehtë për robërit e Tij dhe në fund të kësaj prove kalimtare, Ai jap lajmin e mirë për bukurinë e pashembullt dhe përsosmërinë e paimagjinueshme përplot mirësi në jetën e amshueshme të Parajsës: Zoti i tyre u jep lajmin e mirë për mëshirën dhe miratimin e Tij, si dhe për kopshtet ku do të ketë kënaqësi të përhershme për ta dhe ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Me të vërtetë, vetëm tek Allahu është shpërblimi i madh. (Surja Teube: 21-22) Allahu nuk ka nevojë për asgjë dhe është i lirë nga çdo mungesë. Në anën tjetër, njerëzit kanë nevojë të bëjnë ibadet, të falen dhe të shfaqin moral të mirë. Madje edhe personi më i vrazhdë, më i dhunshëm dhe më i pabesë në botë nuk mund t’i shkaktojë asnjë dëm Allahut në asnjë mënyrë, sepse Ai është zotëruesi dhe sunduesi i vetëm i çdo gjëje që ekziston. E megjithatë, Allahu thotë se Ai do t’i shpërblejë ata të cilët shfaqin përsosmëri morale. Kjo është njëra prej shumë shenjave të faljes dhe mëshirës së Allahut të Plotfuqishëm. Shpalljet që përmbajnë librat e vërtetë të Allahut i nxorën njerëzit nga errësira në dritë dhe dërgimi nga ana e Tij e profetëve dhe të dërguarve për ta udhëzuar çdo njeri në rrugën e drejtë është edhe një tjetër manifestim i mëshirës së Zotit tonë. Allahu e ka bërë Kur’anin burim të dritës që i informon njerëzit për rrugën e drejtë dhe atë të gabueshme dhe që shpall gjithçka. Zoti ynë na ka treguar për të gjitha format e adhurimit, besimit dhe sjelljes për të cilat ne do të mbajmë përgjegjësi në Ahiret (Jetën e përtejme):

Ne u kemi zbritur atyre një Libër, të cilin e kemi shpjeguar gjerësisht, që të jetë udhërrëfyes dhe mëshirë për njerëzit që besojnë. (Surja A‘raf: 52) Allahu shpall në Kur’an se asnjë prej germave të tij kurrë nuk do të ndryshohet: Ne e kemi shpallur Kuranin dhe, sigurisht, Ne do ta ruajmë atë. (Surja Hixhr: 9) Atij nuk mund t’i afrohet gënjeshtra nga asnjëra anë. Kjo është shpallje prej një të Urti që meriton të gjitha lavdet. (Surja Fussilet: 42) Kur’ani do të jetë i mbrojtur dhe do të mbetet i pandryshuar deri në Ditën e Gjykimit. Në formën e tij të përsosur dhe të plotë, ai është një mirësi e mrekullueshme dhe lehtësi për gjithë njerëzimin. Allahu ua bën me dije këto fakte besimtarëve, si vijon: Ne ta zbritëm ty Librin, si shpjegim për çdo çështje, si udhërrëfyes, si mëshirë dhe si lajm të mirë për myslimanët. (Surja Nahl: 89) Për më tepër, gjatë historisë Allahu u ka dërguar të dërguarit dhe profetët e Tij gjithë popujve. Këta popuj të bekuar, të cilët Allahu i ka zgjedhur, janë të besueshëm, të devotshëm dhe të pajisur me moral të mirë. Ata bënin përpjekje vetëm ta arrinin kënaqësinë e Allahut, madje edhe me çmimin e vdekjes dhe jetën e kalonin duke i thirrur njerëzit në rrugën e drejtë. Veç kësaj, ata ishin shumë të mëshirshëm, sepse gjithnjë mendonin për besimtarët, i mbronin ata dhe ishin të ndjeshëm dhe vet-flijues ndaj tyre. Përzgjidhja e këtyre njerëzve të veçantë me tipare kaq të përsosura dhe dërgimi i tyre njerëzimit është edhe një tjetër shembull i mirësisë së Tij ndaj besimtarëve. Shprehje e mëtejshme e mëshirës dhe mbrojtjes së Tij është se Ai i ka njoftuar njerëzit për çdo gjë dhe u ka dërguar librat e vërtetë, si edhe të dërguarit dhe profetët e besueshëm, për t’i thirrur njerëzit në një rrugë të lehtë. Allahu ka siguruar lehtësim për gjithë njerëzit gjatë gjithë historisë, është kujdesur për ta në mënyrën më të mirë të mundshme dhe është betuar t’i ruaj dhe mbrojë ata të cilët e pasojnë thirrjen e Tij. Dhe mbi të gjitha, Ai u ka premtuar besimtarëve Parajsën me gjithë bukurinë e saj. Allahu, i Gjithëmëshirshmi, është Mbrojtësi dhe Furnizuesi për gjithë njerëzit si në këtë botë ashtu edhe në Jetën e përtejme dhe posedues i mëshirës së pafund.

Allahu pranon pendimin dhe i fal ata të cilët pendohen
Allahu, i Cili posedon falje të pafund, shpall se: Sikur Allahu t’i dënonte njerëzit për shkak të mbrapshtive të tyre, nuk do të linte asgjë të gjallë në Tokë. Por Ai i lë ata deri në një afat të caktuar dhe, kur atyre u vjen afati, ata nuk mund ta shtyjnë atë e as ta shpejtojnë, qoftë edhe për një çast. (Surja Nahl: 61)

Madje edhe derisa jeni duke e lexuar këtë libër, Allahu e ka caktuar një periudhë të veçantë për ju dhe për të gjithë njerëzit tjerë. Kjo është një periudhë më e dobishmja për besimtarët. Çdo njeri i cili i frikësohet, respekton dhe i bindet Allahut dhe pastaj i kthehet Atij me pendim për çdo gjynah që ai ose ajo ka bërë do të jetë i falur, me kusht që të jenë të sinqertë. Dhembshuria e pafund e Allahut shpallet në ajetin vijues: Sikur të mos ishin mirësia dhe mëshira e Allahut ndaj jush, si dhe fakti se Ai është Pranues i pendimit e i Urtë (dënimi i Tij do të shpejtonte)! (Surja Nur: 10) Pasi që Allahu është Zotëruesi i mëshirës së pafund, ekziston gjithmonë shpresa e faljes. Zoti ynë ofron mundësinë për shpëtim për secilin njeri për aq kohë sa të jetë gjallë dhe për këtë fakt ka vënë në dijeni çdo njeri. Përkundër gjithë të mirave dhe mëshirës së Allahut, ata të cilët e harrojnë Atë apo jetojnë duke mos menduar për mbështetjen e tyre në Allahun janë, në realitet, në një gjendje të pakujdesisë absolute. Në paaftësi për ta pranuar në mënyrë të duhur mëshirën e Allahut, dashurinë dhe mirësitë e kësaj jete, ata do të ndëshkohen në Ahiret.

Allahu i mbron dhe i ndihmon ata të cilët ndjekin rrugën e Tij
Ata të cilët i drejtohen Allahut me sinqeritet dhe ndjekin rrugën e Tij do të ndiejnë mbrojtjen dhe praninë e Tij. Allahu do ta hap rrugën për ata të cilët besojnë në mënyrë të sinqertë tek Ai, i shmangen të ndaluarës dhe merren me punë të lejueshme, duke u siguruar atyre lehtësi në çfarëdo që bëjnë ata. Allahu na njofton në shumë vargje se Ai do t’i ndihmojë, do t’i mbrojë dhe do t’i ngritë ata në shkallë të larta, sepse: ...Është detyra Jonë që t’i ndihmojmë besimtarët. (Surja Rum: 47) Njëri prej shembujve më të mirë të ndihmës dhe mbështetjes së Allahut mund të shihet në jetën e Profetit Musa (as), i cili u largua nga qyteti i tij, iu drejtua Allahut dhe bëri këtë lutje: “Zoti im, çfarëdo dhuntie që të më japësh, unë jam nevojtar!” (Surja Kasas: 24). Allahu pranoi lutjen e tij, duke i mundësuar Profetit Musa (as) të gjej një bashkësi njerëzish me të cilët mund të rrinte dhe në të cilët mund të mbështetej. Pas shpalljes së pejgamberllëkut të Profetit Musa (as), Allahu caktoi vëllanë e tij, Profetin Harun (as), për ta mbështetur dhe ndihmuar atë në misionin e tij tek Faraoni. Allahu i ndihmoi ata të dy kur Faraoni dhe ushtritë e tij u vunë në ndjekje të tyre. Ai çau detin, duke iu mundësuar kështu Profetit Musa (as) dhe Bijve të Izraelit të bëhen të lirë ndërsa fundosi Faraonin dhe ushtrinë e tij. Allahu na jap këtë informacion lidhur me këtë ngjarje: Ne i dhamë dhuntinë Tonë Musait dhe Harunit dhe i shpëtuam ata të dy dhe popullin e tyre nga mjerimi i madh. Ne i ndihmuam dhe ata ngadhënjyen. (Surja Saffat: 114-116)

Allahu ndihmoi Profetin Nuh (as), duke e frymëzuar atë të ndërtoj një anije për ta mbrojtur atë dhe pasuesit e tij nga përmbytja e afërt; shpëtoi Profetin Isa (as) nga vdekja e sigurt duke e ngritur atë në praninë e Tij; dhe mbrojti Profetin Jusuf (as) duke e liruar atë nga burgu i vezirit Egjiptian dhe duke e ngritur atë pastaj në pozitë të lart dhe në pushtet. Zoti ynë vazhdimisht e ndihmoi Profetin tonë (savs) duke ia lehtësuar barrën atij. Allahu na bën me dije se Ai ishte kujdestari, mbrojtësi i Profetit tonë (savs) dhe burim i ndihmës, e cila bëri që zemrat e besimtarëve të jenë në gjendje të qetësisë dhe besimit të plotë: Thuaju: “Kush është ai, që do t’ju ruajë nga Allahu, nëse Ai dëshiron që t’ju godasë e keqja?! Kush mund ta pengojë Atë, nëse Ai do që t’ju japë mëshirë?!” Ata nuk do të gjejnë as mbrojtës, as ndihmës tjetër, përveç Allahut. (Surja Ahzab: 17) Shumë kohë më parë Ne u premtuam robërve Tanë të dërguar se ata do të ndihmohen (prej Nesh) dhe se ushtritë tona do të jenë me siguri fitimtare! (Surja Saffat: 171-173) O besimtarë, nëse e ndihmoni Allahun, edhe Ai do t’ju ndihmojë dhe do t’ju bëjë të qëndroni fort në këmbët tuaja. (Surja Muhammed: 7) Njerëzit mbështeten në Allahun në çdo moment, sepse nuk ka ndihmues tjetër përveç Tij. Kurdo që përjetoni çfarëdo lloj shqetësimi, Allahu është i Vetmi i Cili mund t’ju ofroj ndihmë. Nga mëshira, Allahu krijoi shumë mirësi që njerëzit të mund t’i përdorin ato kur hasin në vështirësi. Ndërsa njerëzit përfitojnë prej këtyre mirësive, do të ishte gabim shumë i rëndë të pandehet se këto të mira janë burim i fuqisë së pavarur. Duke pasur parasysh se Allahu i ka krijuar gjithë këto mirësi, ato duhet të merren si shfaqje e mirësisë dhe mëshirës së Tij mbi njerëzimin. Për shembull, nëse dikush shkon për vizitë tek një mjek, vetëm Allahu mund ta shërojë atë. Dhe mjeku mund ta shëroj një njeri vetëm me lejen e Tij. Në të njëjtën mënyrë, nëse njeriu e angazhon një avokat si kujdestar të tij për të mbrojtur atë që i takon me të drejtë, kujdestari i vërtetë i tij është Allahu. Një avokat mund t’i mbrojë vetëm të drejtat e një personi apo të sigurojë përfaqësim ligjor vetëm me vullnetin e Allahut. Në të vërtetë, Allahu çdo çështje e çon deri në fund dhe kujdeset për të mirat e një personi në mënyrën më të mirë të mundshme. Për ata të cilët kërkojnë ndihmën e Allahut dhe e konsiderojnë Zotin tonë si kujdestarin, mikun e vetëm dhe ndihmësin e tyre të vërtetë, Allahu garanton se ndihma e Tij do t’iu vjen atyre nga shumë drejtimeve të ndryshme. Ata të cilët janë të vetëdijshëm për këto fakte kurrë s’do të kërkojnë këso garanci prej njerëzve apo burimeve tjera, sepse ata e dinë se e gjithë ndihma vjen prej Allahut dhe kështu kërkojnë gjithçka prej Tij. Si rezultat i kësaj ndihme hyjnore, ata e shohin Zotin tonë me dashuri të thellë dhe respekt të jashtëzakonshëm. Allahu na përkujton se Ai është kujdestari i vërtetë dhe burimi i vetëm i ndihmës për secilin njeri në ajetin vijues: Për çdo varg (Kurani) që Ne e shfuqizojmë apo që e bëjmë të harrohet, Ne sjellim ndonjë tjetër më të mirë ose të ngjashëm me të. A nuk e di ti se Allahu është i Fuqishëm për (të bërë) çdo gjë?! A nuk e di ti se vetëm Allahut i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës? Përveç Allahut ju nuk keni tjetër mbrojtës e as ndihmës. (Surja Bekare: 106-107)

Allahu pranon lutjet
Asnjëri prej nesh nuk posedon kurrfarë fuqie të pavarur. Në çdo moment të jetës sonë, ne varemi nga Allahu që të na ofrojë mëshirën e Tij, që të na dhurojë prej mirësisë dhe bekimeve të Tij dhe që të na mbrojë dhe të na garantojë sigurinë tonë. Zoti ynë, poseduesi i mëshirës së pafund, i njofton njerëzit se Ai do t’iu përgjigjet lutjeve dhe faljeve të tyre. Kur robërit e Mi (besimtarë) të pyesin për Mua, (thuaju se) Unë jam afër, i përgjigjem lutjeve të lutësit, kur ai më lutet Mua. Prandaj, le t’i përgjigjen thirrjes Sime dhe le të më besojnë Mua, për të qenë në rrugë të drejtë. (Surja Bekare: 186) Zoti juaj thotë: “Lutmuni Mua, se do t’ju përgjigjem! Me të vërtetë, ata që tregohen mendjemëdhenj e nuk duan të Më adhurojnë, do të hyjnë në Xhehenem të poshtëruar”! (Surja Gafir: 60) Fakti se Allahu, i vetmi zotërues dhe pronar i çdo gjëje që ekziston, qoftë shpirtërore apo kalimtare, i Cili dëgjon çdo lutje, di çdo gjë që përshkon mendjen e njeriut dhe i përgjigjet secilës lutje është një mirësi dhe mëshirë e madhe. Kur lutemi, mund të kërkojmë gjithçka dëshirojmë, me kusht që të pasojmë vullnetin e Allahut dhe t’i respektojmë kufijtë që Ai i ka caktuar për njerëzimin. Kur’ani përmban shumë prej lutjeve të profetëve dhe zbulon se si Ai u përgjigj në to: (Kujtoje) Ejubin, kur iu lut Zotit të vet: “Mua më ka goditur fatkeqësia e Ti je më mëshiruesi i mëshiruesve!” Ne iu përgjigjëm atij, ia larguam mjerimin që kishte dhe ia kthyem familjen të dyfishuar në numër. (Këtë e bëmë) nga mëshira Jonë dhe që të jetë përkujtesë për ata që Na adhurojnë. (Surja Enbija: 83-84) (Kujtoje) Zekerijan, kur iu lut Zotit të vet: “O Zoti im, mos më lër vetëm (pa fëmijë), e Ti je trashëgimtari më i mirë.” Ne iu përgjigjëm atij dhe i dhuruam Jahjain, duke ia bërë gruan të aftë (për lindje). Me të vërtetë, ata nxitonin për vepra të mira dhe Na luteshin, me shpresë e frikë dhe ishin të përulur ndaj Nesh. (Surja Enbija: 89-90) Kur Nuhu Na thirri (në ndihmë), Ne iu përgjigjëm bukur, e shpëtuam atë dhe familjen e tij prej katastrofës së madhe, i lamë në jetë vetëm pasardhësit e tij (Surja Saffat: 75-77) Për më tepër, Ai pranon lutjet e çdo njeriu që është në rrezik dhe që ka nevojë për të:

A ka më të mirë se Ai që i vjen në ndihmë nevojtarit të këputur, kur i lutet Atij, që jua largon të keqen dhe ju bën juve trashëgimtarë në tokë?! Vallë, a ka krahas Allahut zot tjetër?! Sa pak që reflektoni! (Surja Neml: 62) Një njeri i cili përjeton plotësimin e lutjeve të tij apo saj përjeton një kënaqësi të madhe. Të jesh i vetëdijshëm se Allahu është gjithnjë me ty, që vazhdimisht të sheh, dëgjon dhe di gjithçka që ka të bëj me ty ngjall tek njeriu shpresën se Allahu do t’i ndihmojë në çdo punë që ndërmarrin ata dhe do të pranojë çdo kërkesë që bëjnë ata për aq kohë sa janë të sinqertë. Kjo shton dashurinë, nënshtrimin dhe afërsinë e besimtarit me Allahun.

Allahu posedon drejtësi të pafund
Gjatë gjithë jetës sonë, çdonjëri prej nesh mbase ka përjetuar dhe ka qenë dëshmitar që shumë njerëz veprojnë në mënyrë të padrejtë. Një sjellje e tillë rëndom shihet në punë, gjatë të dëshmuarit apo sjelljes së një vendimi. Ata vazhdimisht mbrojnë interesat e tyre vetjake, apo, së paku, nuk marrin parasysh të jenë të drejtë. Drejtësia është një tregues se njeriu posedon përsosmëri morale, si edhe ndershmëri dhe sinqeritet. Të tillët që zbatojnë drejtësinë madje edhe me humbje të tyre personale do të fitojnë dashurinë dhe respektin e komunitetit të tyre dhe përkundër faktit se kanë mendime të ndryshme për çështje të ndryshme, do të respektohen dhe madje do të shpallen heronj. Allahu, burimi i drejtësisë së pafund, i sjell të gjitha vendimet e Tij me drejtësi të saktë. Gjithë njerëzit kanë pranuar hisen e tyre të drejtësisë dhe kështu do të jetë edhe në të ardhmen. Çdo njeri do të marr shpërblimin e plotë për veprat e veta nga Allahu. Kur’ani na tregon se si drejtësia e Tij do të zbatohet në mënyrë të përkryer në Jetën e përtejme: Ditën, kur Ne do t’i thërrasim të gjithë popujt me prijësin (të dërguarin) e vet, ata, që do t’u jepet libri në anën e djathtë, do ta lexojnë librin e vet dhe nuk do të pësojnë as padrejtësinë më të vogël. (Surja Isra’: 71) Thuaju: “Ne do të na mbledhë Zoti ynë e do të gjykojë ndërmjet nesh me drejtësi. Ai është Gjykatës i drejtë e i Gjithëdijshëm.” (Surja Sebe’: 26) Duke qenë i sigurt se do të pranojë drejtësinë e Allahut, njeriu i nënshtrohet Allahut me dashuri të pafund dhe besim absolut. Pastaj, në çdo situatë ai e di se drejtësia e Allahut manifestohet në atë ndodhi dhe kështu e mirëpret me dashuri dhe lumturi absolute çdo ndodhi që krijon Zoti ynë.

FRIKA, RESPEKTI DHE DASHURIA NDAJ ALLAHUT DUHET TË QËNDROJNË SË BASHKU
Ka njerëz që pandehin se dashuria ndaj Allahut mjafton për ata të cilët përpiqen të jetojnë sipas normave morale fetare për të fituar kënaqësinë e Allahut. Mirëpo, Allahu na bën me dije se robërit e Tij të cilët kanë moral të lartë dhe e duan Atë kanë gjithashtu frikë dhe respekt të sinqertë për Të. Çdo njeri i cili e pranon Allahun me të gjitha vetitë e Tij dhe e vlerëson madhështinë e Tij, si edhe ata të cilët kanë zgjuarsi dhe ndërgjegje, do t’i frikësohen dhe do ta respektojnë Allahun deri në shkallën më të lartë. Allahu u mundëson robërve të tillë, të cilët gjithashtu veprojnë në përputhje me vullnetin e Tij, që ta dallojnë të mirën prej të keqes dhe t’i respektojnë kufijtë që Ai ka caktuar për njerëzimin. Allahu na njofton për të mirat që Ai u dhuron besimtarëve në ajetin vijues: O besimtarë! Nëse i frikësoheni Allahut, Ai do t’ju japë aftësinë e të gjykuarit drejt, do t’ju lirojë nga gjynahet tuaja dhe do t’ju falë. Allahu zotëron mirësi të madhe. (Surja Enfal: 29) Për shembull, të tillët nuk gënjejnë. Madje edhe nëse interesat e tyre pësojnë humbje, ata do të jenë të brengosur për mos-fitimin e kënaqësisë së Allahut dhe në këtë mënyrë fitimin e ndëshkimit të Tij. Prandaj, ata do të veprojnë në mënyrë të ndershme. Nëse ata zhyten madje në një moment të pavëmendshmërisë dhe thonë diçka që nuk është e drejtë, ata do të pendohen menjëherë dhe do të marrim përsipër që kurrë më të mos e përsërisin atë veprim në të ardhmen. Ngjashëm, përkundër se janë në gjendje shumë të vështirë, ata nuk do të përpiqen të fitojnë për jetesë përmes mënyrave të ndaluara sepse ata e kanë frikë (dhe e respektojnë) Allahun. Çdo njeri i cili nuk e ka frikë dhe nuk e respekton Allahun ashtu siç e meriton Ai ka kufijtë e vet privat. Madje edhe nëse ai është i sinqertë deri në atë kufi, ai do të veproj në pajtim me interesat e veta përtej atij kufiri. Ata të cilët e kanë frikë dhe e respektojnë Allahun, në anën tjetër, kurrë nuk do të devijojnë nga rruga e drejtë, pavarësisht se sa e vështirë është gjendja e tyre. Kur të përballen me çfarëdo vështirësie qoftë, ata menjëherë i kthehen Atij me besim të plotë dhe e lusin Atë që t’iu tregoj rrugëdaljen. Allahu i do robërit e Tij, iu dëshiron të mirën atyre, është shumë-falës dhe i mëshirshëm, i ndihmon ata në çdo rast dhe derdh prej mirësisë së Tij mbi robërit e Tij pa kërkuar kompensim. Idhujtarët dhe mosbesimtarët janë shumë larg prej mëshirës së Allahut. Zoti ynë, poseduesi i drejtësisë së pafund, kujdeset për robërit e Tij të devotshëm të cilët kanë zemër të çiltër dhe besim të vërtetë në Allahun dhe do t’i shpërblejë ata në këtë botë dhe në Jetën e përtejme. Ata të cilët këmbëngulin në mosbesim do të vuajnë dhimbjet e Ferrit. Ata të cilët e kuptojnë fuqinë e pafund dhe aftësinë e Zotit tonë për të ndëshkuar në Jetën e përtejme e besojnë Allahun me frikë dhe respekt të plotë. Si rezultat, ata janë të kujdesshëm për të mos përvetësuar një sjellje që nuk lejon fitimin e kënaqësisë së Zotit tonë. Mirëpo, në anën tjetër, si rezultat i dashurisë së tyre të drejtë dhe të vërtetë ndaj Allahut, duke shpresuar se Allahu do t’iu falë gjynahet dhe do ta pranojë pendimin e tyre, ata bëjnë gjithçka munden për të fituar kënaqësinë e Tij dhe për t’u shpërblyer me Parajsë për përpjekjet e tyre në rrugën e Tij. Kur’ani përmend moralin e besimtarëve, si vijon:

Vërtet, për ata që i frikësohen Zotit të tyre pa e parë Atë, do të ketë falje dhe shpërblim të madh! (Surja Mulk: 12) O besimtarë! Kini frikë Allahun ashtu si i takon Atij dhe vdisni vetëm duke qenë myslimanë! (Surja Al ‘Imran: 102) Çdo besimtar i cili e do sinqerisht Allahun do të ndiejë një frikë të madhe për ndëshkimin e Allahut dhe, duke u përpjekur për të mos e humbur dashurinë dhe pëlqimin e Tij, do të përpiqet për të fituar kënaqësinë e Tij. Allahu thotë për ata besimtarë, të cilët e kanë këtë moral: Sa për atë që dëshiron botën tjetër dhe përpiqet për të me gjithë shpirt e duke qenë besimtar, përpjekja e tij do të shpërblehet. (Surja Isra’: 19)

ATA TË CILËT E DUAN ALLAHUN I DUAN PROFETËT DHE BESIMTARËT
Për shkak të dashurisë së tyre të fuqishme dhe afërsisë së vërtetë të tyre, ata të cilët kanë besim i duan të gjitha krijimet e Allahut dhe në çdo krijim shohin shfaqjen e vetive të Tij. Siç shpall Kur’ani: “Miqtë dhe mbrojtësit tuaj janë vetëm Allahu, i Dërguari i Tij dhe besimtarët që falin namazin dhe japin zeqatin, duke qenë të përulur (në adhurim) ndaj Allahut.” (Surja Ma’ide: 55). Prandaj, ata të cilët kanë besim ushqejnë një dashuri të thellë plot respekt ndaj besimtarëve të sinqertë si edhe ndaj profetëve të Tij, të cilët Ai i dërgoi të gjithë për ta udhëzuar njerëzimin në rrugën e drejtë. Profetët janë shembujt më të mirë për parimet morale të Kur’anit dhe shërbejnë si shembuj të besimit dhe moralit të lartë. Allahu thotë: Në të Dërguarin e Allahut ka një shembull të mrekullueshëm për atë që shpreson tek Allahu dhe Dita e Fundit dhe e përmend shumë Allahun. (Surja Ahzab: 21). Jeta dhe morali i Profetit tonë (savs) përmbajnë shumë shembuj të bukur dhe urtësi për besimtarët, si lojaliteti i thellë i tij ndaj Allahut, devotshmëria, durimi, butësia, dhembshuria, zgjuarsia, trimëria, pastërtia, mëshira dhe besnikëria ndaj Allahut. Profeti Muhammed (savs) na ka përkujtuar rëndësinë e dashurisë ndaj Allahut dhe të dërguarve të Tij, si vijon: Askush prej jush nuk do të besojë derisa unë (i dërguari i Allahut) të mos jem më i dashur për të se babai i tij, fëmija i tij dhe mbarë njerëzimi. (Sahih Buhariu dhe Sahih Muslimi) Enesi (ra) transmeton se: “I dërguari i Allahut (savs) ka thënë: ‘Kushdo që ka këto tri cilësi do të ketë ëmbëlsinë e besimit: Ai i cili e do Allahun dhe të dërguarin e Tij (savs) më tepër se gjithçka tjetër; ai i cili e do një njeri vetëm për hir të Allahut; dhe ai i cili urren të kthehet në mosbesim pasi Allahu e ka shpëtuar atë, siç do të urrente të hidhej në Zjarr.’” (Sahih Buhariu dhe Sahih Muslimi) Gjithë profetët dhe të dërguarit e Allahut, të cilët Allahu i zgjodhi, kanë fituar kënaqësinë e Zotit tonë dhe kanë moral të lartë. Në Kur’an, Allahu jep shembuj për moralin e tyre të bukur dhe i përmend ata duke i lavdëruar. Profeti ynë (savs), Profeti Musa (as), Profeti Isa (as), Profeti Ibrahim (as), Profeti Ismail (as), Profeti Sulejman (as), Profeti Davud (as) dhe gjithë profetët dhe të dërguarit tjerë kanë qenë të gjithë shembujt më të mirë të besimit të sinqertë në Allahun, të frikës përplot respekt, të devotshmërisë dhe moralit të bukur. Përmes këtyre njerëzve të lavdëruar, të cilët e përdorën Kur’anin si udhëzues, besimtarët mësuan për tiparet e tyre të shkëlqyera dhe bënë përpjekje për ta arritur të njëjtën shkallë të moralit në mënyrë që edhe ata ta fitojnë kënaqësinë e Tij dhe t’iu bashkëngjiten atyre në Parajsë. Prandaj, ata përpiqen të dallohen për sa i përket respektimit të kufijve që Ai ka caktuar për njerëzimin dhe për të përmbushur obligimin e tyre ndaj Tij. Dashuria e thellë e besimtarëve për profetët dëshmon kuptimin e tyre të dashurisë. Dashuria e tyre për të tjerët buron nga besimi, morali i mirë dhe devotshmëria e tyre. Njohja e tipareve të tilla të një njeriu, madje edhe nëse kurrë nuk e takon atë njeri, shërben si mjet që atë njeri ta duam thellësisht dhe me entuziazëm. Madje edhe nëse ata të cilët kanë besim kurrë nuk shihen, takohen apo kanë kontakt, ata do të ndiejnë një dashuri të brendshme, respekt dhe një afërsi që i bashkon me të dërguarit e Allahut. Allahu i dërgoi të gjithë profetët si mëshirë dhe fakti që Ai i përmend me dashuri dhe lavd në shumë ajete e lartëson dashurinë e besimtarëve ndaj tyre. Këta besimtarë gjithmonë përmendin profetët dhe të dërguarit e Allahut me respekt, dashuri dhe lavdërim dhe gjithmonë i mbajnë ata para dhe mbi veten e tyre. Kurdo që u jepet mundësia, ata u

flasin njerëzve për nënshtrimin e këtyre njerëzve të mëdhenj ndaj Allahut, afërsinë e tyre, dashurinë dhe moralin e tyre të mirë dhe u bëjnë thirrje të tjerëve që ta pasojnë rrugën e profetëve. Allahu shfaq dashurinë e besimtarëve për profetët dhe na njofton se ata gjithnjë i vënë profetët para vetes së tyre: I Dërguari është më i afërt për besimtarët, sesa ata për njëri tjetrin; gratë e tij janë (si) nënat e tyre. Sipas Librit të Allahut, pjesëtarët e farefisit janë më të afërt për njëri-tjetrin, sesa besimtarët e tjerë dhe të mërguarit, përveç rastit kur doni t’u bëni ndonjë të mirë miqve tuaj të afërt (me anë të testamentit). Kjo është shënuar në Libër. (Surja Ahzab: 6) Shumë ajete rrëfejnë për moralin e mirë dhe tiparet e larta të profetëve. Disa prej këtyre paraqiten më poshtë: Dhe i lamë atij (Ibrahimit) kujtim të mirë në brezat e mëvonshëm. “Paqja qoftë mbi Ibrahimin!” Ja, kështu, Ne i shpërblejmë punëmirët. Ai ka qenë vërtet një nga robërit Tanë besimtarë. Ne i dhamë atij lajmin e mirë për (lindjen e) Is’hakut, profet prej njerëzve të mirë. Dhe Ne e bekuam atë dhe Is’hakun, por midis pasardhësve të tyre, përveç punëmirëve, ka edhe të atillë që e kanë ngarkuar dukshëm veten me gjynahe. (Surja Saffat: 108-113) Dhe u lamë kujtim të mirë për ta brezave të mëvonshëm. “Paqja qoftë mbi Musain dhe Harunin!” Ja, kështu, Ne i shpërblejmë punëmirët! E pa dyshim, ata të dy janë nga robërit Tanë besimtarë. (Surja Saffat: 119-122) Dhe Ne i lamë atij kujtim të mirë te brezat e mëvonshëm: “Paqja qoftë mbi Iljasin!” Ja, kështu, Ne i shpërblejmë punëmirët! Ai ka qenë vërtet një nga robërit Tanë besimtarë. (Surja Saffat: 129-132) Ne i dhuruam atij Isakun dhe Jakubin. Që të dy këta i udhëzuam në rrugë të drejtë, ashtu siç patëm udhëzuar më parë Nuhun. Ndër pasardhësit e tij Ne udhëzuam Daudin, Sulejmanin, Ejubin, Jusufin, Musain dhe Harunin. Kështu i shpërblejmë punëmirët. Ne udhëzuam edhe Zekerijan, Jahjain, Isain, Iljazin - të gjithë këta kanë qenë nga njerëzit e mirë. Po ashtu, udhëzuam edhe Ismailin, Eljesain, Junusin dhe Lutin - secilin prej tyre e ngritëm mbi të gjithë njerëzit. Ne zgjodhëm dhe udhëzuam në rrugë të drejtë edhe disa nga paraardhësit, pasardhësit dhe vëllezërit e tyre. (Surja En‘am: 84-87) Në Kur’an, Allahu u dërgon të dërguarve përshëndetjet e Tij: Paqja qoftë mbi të dërguarit, dhe të gjitha lavdet e falënderimet qofshin për Allahun, Zotin e botëve! (Surja Saffat: 181-182) Profetët janë njerëzit më të dashur të Allahut, miqtë e Tij më të afërt dhe besimtarët më të devotshëm. Si rezultat, ata janë po ashtu njerëzit më të dashur të besimtarëve. Ata e shprehin këtë dashuri, ashtu siç duhet,

duke u dërguar atyre përshëndetjet e veta (si në vargjet më lartë), duke e ndjekur rrugën e tyre dhe duke përvetësuar moralin e tyre.

Ata të cilët e duan Allahun i duan besimtarët po ashtu
Ata të cilët i do Allahu i duan edhe besimtarët; ata të cilët miqësohen me Allahun miqësohen edhe me besimtarët; ata të cilët fitojnë kënaqësinë e Tij fitojnë edhe kënaqësinë e besimtarëve; dhe kushdo që e do Allahun duhet po ashtu t’i dojë edhe robërit e Tij. Ata besimtarë të devotshëm të cilët ndjekin rrugën e Tij janë prej atyre njerëzve që Allahu i do më së shumti. Për këtë arsye, besimtarët e duan njëri tjetrin dhe interesohen shumë për njëri tjetrin. Shumë ajete rrëfejnë për dashurinë e besimtarëve ndaj njëri tjetrit, afërsinë e tyre me njëri tjetrin, mëshirën e tyre për njëri tjetrin dhe dhembshurinë e tyre për njëri tjetrin. Disa prej këtyre ajeteve janë si vijon: Dhe qëndro me ata që i luten Zotit të vet në mëngjes dhe mbrëmje, duke dëshiruar Fytyrën (kënaqësinë) e Tij dhe mos i shmang sytë nga ata (tek të tjerët), duke dëshiruar stolitë e shkëlqimin e kësaj jete. Mos dëgjo atë zemrën e të cilit ia kemi lënë mospërfillëse ndaj përmendjes Sonë e, që shkon pas dëshirave të veta, duke shkelur çdo kufi në veprimet e veta. (Surja Kehf: 28) Vërtet, Allahu i do ata që luftojnë në rrugën e Tij, të radhitur si të ishin një ndërtesë solide. (Surja Saff: 4) Të gjithë mbahuni fort për litarin e Allahut (Kuranin) dhe mos u përçani! Kujtoni dhuntinë e Allahut për ju, sepse, kur ishit në armiqësi, Ai i pajtoi zemrat tuaja e, në saje të dhuntisë së Tij, u bëtë vëllezër. Dhe ju ishit buzë greminës së zjarrit, ndërsa Ai ju shpëtoi prej saj. Kështu, Allahu jua shpjegon shpalljet e Veta, që ju të drejtoheni në udhën e drejtë. (Surja Al ‘Imran: 103)

PROFETI YNË (SAVS) KËSHILLOI DASHURINË E NDËRSJELLË
Al-Miqdam ibn Ma’di Karib transmeton se: I Dërguari i Allahut (savs) ka thënë: “Kur njeriu e do vëllanë e tij (për hir të Allahut), le t’i tregojë atij se e do.” (Tirmidhiu dhe Sunan Abu Davud) I Dërguari i Allahut (savs) ka thënë: “Shtrëngoni duart dhe mëria do të zhduket. Dhurojini dhurata njëri tjetrit dhe duajeni njëri tjetrin dhe armiqësia do të zhduket.” (Sahih Muslimi) Profeti (savs) ka thënë: “Dhurojini dhurata njëri tjetrit dhe atëherë do të ndieni dashuri për njëri tjetrin.” (Imam al-Ghazzali, Ihya’ `Ulum ad-Din) Sjellja e mirë është burimi i dashurisë për njëri tjetrin dhe sjellja e keqe është burimi i urrejtjes, zilisë dhe armiqësisë. (Imam al-Ghazzali, Ihya’ `Ulum ad-Din) Profeti (savs) ka thënë: “Nëse dy vëllezër takohen me njëri tjetrin, ata janë si dy duar, njëra prej të cilave e fshinë pluhurin nga dora tjetër.” (Imam al-Ghazzali, Ihya’ `Ulum ad-Din) Mos kini zili njëri tjetrin, mos e urreni njëri tjetrin, mos i ktheni shpinën njëri tjetrit (në shenjë pakënaqësie), dhe jini robërit e Allahut si vëllezër. (Sahih Buhariu dhe Sahih Muslimi) Duajeni Allahun, sepse Ai ju ushqen dhe mban gjallë. Më duani, sepse Allahu më do mua. (Tirmidhiu) Profeti (savs) ka thënë: “Allahu e ngritë atë i cili përulet për Allahun. Ai poshtëron atë i cili është përbuzës. Allahu e do atë i cili e përkujton Atë shumë.” (Imam al-Ghazzali, Ihya’ ‘Ulum ad-Din)

TË DUASH PËR HIR TË ALLAHUT
Besimtarët, objektivi i vetëm i të cilëve në këtë jetë është të fitojnë kënaqësinë e Allahut, mëshirën dhe Parajsën dhe të cilët kanë nënshtrim të çiltër ndaj Allahut, do ta jetojnë jetën e tyre për hir të Tij. Siç përvijohet në ajetin: Thuaj: “Në të vërtetë, namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime, i përkasin vetëm Allahut, Zotit të botëve.” (Surja En’am: 162), ata kanë për qëllim të fitojnë kënaqësinë e Allahut në çfarëdo që bëjnë dhe në çdo rast. Ata përdorin gjithçka që posedojnë në përpjekjen e tyre për ta realizuar këtë synim. Ata të cilët pranojnë të gjitha vetitë e Allahut; të cilët vazhdimisht dëshmojnë për fuqinë, madhështinë, mëshirën, dashurinë dhe dhembshurinë e Tij; të cilët e ndiejnë dashurinë e Allahut në çdo moment – dashuria e tyre nuk mund të krahasohet me asnjë lloj tjetër të dashurisë. Allahu e përshkruan këtë dashuri si një dashuri “më të lartë”, ndërsa dashuria e shtrembëruar e idhujtarëve përshkruhet si: E megjithatë, disa njerëz zgjedhin (për të adhuruar) në vend të Allahut (zota) të tjerë, (duke i konsideruar) si të barabartë me Atë dhe duke i dashur siç duhet Allahu. Por ata që besojnë, e duan shumë më tepër Allahun. (Surja Bekare: 165) Siç përmendet në ajetin më lartë, disa njerëz i shoqërojnë shokë Allahut dhe i duan krijesat tjera me dashurinë që do të duhej t’ia jepnin vetëm Atij (Pa dyshim se Allahu është i pastër nga çfarë i shoqërojnë ata). Besimtarët, në anën tjetër, janë të vetëdijshëm se askush apo asnjë pjesë e krijimit nuk ka asnjë fuqi apo bukuri të bashkëlindur, sepse Allahu është Ai i Cili i krijoi ata të gjithë nga asgjëja. Asnjë krijesë e gjallë nuk mund të ndërtoj apo përgatis bukurinë e saj. Bukuria që posedon fytyra e një personi apo natyra e këndshme e një kafshe, jetëgjatësia e tyre dhe koha e vdekjes, si edhe gjithçka tjetër që ka të bëj me ta u krijua nga Allahu dhe çdo gjë e bukur ekziston vetëm me urdhrin e Tij). Andaj, duke qenë të vetëdijshëm për këtë fakt, besimtarët do ta duan atë bukuri pasi që ajo reflektohet në njerëz, kafshë dhe natyrë. Si pasojë, dashuria e një besimtari i drejtohet vetëm Allahut, i Cili furnizon çdo gjë dhe i Cili posedon gjithçka. Profeti ynë (savs) na ka përkujtuar po ashtu se dashuria që ndiejmë për njëri tjetrin duhet të jetë për hir të Allahut: Vepra më e mirë është të duash për hir të Allahut dhe të urresh për hir të Allahut. (Sunan Abu Davud) Kushdo që do dhe urren për hir të Allahut dhe kushdo që mbyll një miqësi apo shpall armiqësi për hir të Tij, do të marr, për shkak të kësaj, mbrojtjen e Allahut. (Sahih Muslimi) Ata të cilët i shoqërojnë shokë Allahut pretendojnë se çdo njeri është zotërues i bukurisë së tij apo saj dhe si pasojë e himnizojnë atë bukuri. Kjo është sikur një person i cili është i pranishëm në një ekspozitë arti dhe bukurinë e pikturave ia shoqëron veprës artistike, edhe pse personi i cili meriton të lavdërohet është artisti i cili ka pikturuar ato piktura. Duke e ditur këtë të vërtetë, njerëzit të cilët ballafaqohen me një pamje të bukur, një tingull të këndshëm, një ushqim të shijshëm duhet menjëherë të mendojnë për Zotin tonë, Krijuesin e gjithë këtyre gjërave të bukura dhe t’i drejtojnë dashurinë, kënaqësinë dhe falënderimet që pasojnë si rezultat i kësaj Atij. Ata të cilët kanë besim të sinqertë dhe, prandaj, nuk i shoqërojnë shokë Allahut, kanë një lidhje të fuqishme dashurie me Allahun, sepse ata e dinë se gjithçka që kanë i takon Atij. Allahu na njofton se Profeti Ibrahim (as) ia tërhoqi vërejtjen popullit të tij idhujtar me këto fjalë:

Dhe ai (Ibrahimi) tha: “Ju, në vend të Allahut, keni zgjedhur idhujt, për shkak të dashurisë midis jush në këtë jetë. Por, në Ditën e Kiametit do ta mohoni njëri-tjetrin dhe do ta mallkoni njëri tjetrin. Streha juaj do të jetë zjarri dhe nuk do të ketë për ju kurrfarë ndihmësi.” (Surja Ankebut: 25) Pra, “dashuria” midis atyre të cilët i shoqërojnë shokë Allahut në fund do të kthehet në urrejtje të madhe në Jetën e përtejme. Duke harruar ekzistencën e Tij, ata ndikojnë tek njëri tjetrin që të humbasin tërë qëllimin e jetës së tyre. Si përgjigje ndaj kësaj, Allahu kthen dashurinë dhe afërsinë e tyre idhujtare në neveri dhe mëri të amshueshme në Ahiret. Kur’ani përmend ata të cilët vënë përpara fitimit të kënaqësisë së Tij përfitimet e dynjasë dhe miratimin dhe dashurinë e të tjerëve: Thuaj: “Nëse etërit tuaj, bijtë tuaj, vëllezërit tuaj, gratë tuaja, farefisi juaj, pasuria juaj që e keni fituar, tregtia për të cilën keni frikë se nuk do të shkojë mirë dhe shtëpitë ku e ndieni veten rehat, janë më të dashura për ju sesa Allahu, i Dërguari i Tij dhe lufta në rrugën e Tij, atëherë pritni deri sa Allahu të sjellë vendimin (dënimin) e Tij. Allahu nuk e udhëzon në rrugën e drejtë popullin e pabindur.” (Surja Teube: 24) Ata të cilët kanë besim pranojnë se të gjitha gjërat e dynjasë i takojnë Allahut dhe, prandaj, i duan ato sepse janë manifestim i Tij. Për shembull, dashuria e madhe, afërsia dhe miqësia që ata ndiejnë do të drejtohet kah besimtarët tjerë, të cilët shfaqin moral të mirë me të cilin është i kënaqur Allahu. Kjo dashuri nuk varet nga raca, kombësia apo çfarëdo interesi tjetër vetjak. Ajo nuk varet as nga paratë, pozita, kultura, madje as nga pasuria materiale, sepse të gjitha këto nuk kanë ndonjë vlerë reale. Allahu përshkruan dashurinë midis besimtarëve, si vijon: Ndërsa ata që banojnë në Medinë dhe që e kanë pranuar besimin qysh më parë, i duan mërgimtarët që vijnë në Medinë dhe në zemrat e tyre nuk ndjejnë kurrfarë rëndimi, për atë, që u është dhënë atyre, por duan t’u bëjnë më mirë mërgimtarëve sesa vetes, edhe pse vetë janë nevojtarë. Kushdo që ruhet nga lakmia e vetvetes, me siguri që do të jetë fitues. (Surja Hashr: 9) Siç u përmend, besimtarët do t’i pranojnë të gjithë besimtarët tjerë si vëllezërit dhe motrat e tyre. Si pasojë, për ta siguruar mirëqenien e besimtarëve, besimtarët tjerë me dëshirë do të bëjnë sakrificat e domosdoshme për ta arritur këtë synim. Një dashuri e tillë e ndërsjellë është e mundshme vetëm përmes të besuarit dhe të jetuarit sipas parimeve morale të Kur’anit. Profeti ynë i dashur (savs) ka theksuar rëndësinë e një dashurie të tillë dhe ngritjen në shkallë të larta të atyre besimtarëve të cilët e jetojnë një jetë me dashuri të vërtetë: Profeti (savs) ka thënë: Allahu ka thënë: ‘Ata të cilët e duan njëri tjetrin për madhështinë Time do të kenë minber prej drite dhe profetët dhe dëshmorët do të dëshironin ta kishin të njëjtën gjë’” (Tirmidhiu) Allahu u dhuron dashuri, një mirësi shumë e rëndësishme, besimtarëve. Këtë e shohim në rastin e Profetit Jahja (as), për të cilin Kur’ani thotë:

(Pasi lindi djali, iu tha): “O Jahja, rroke fort Librin (Teuratin).” Dhe Ne, kur ende ishte fëmijë, i dhamë mençuri, butësi prej Nesh dhe dëlirësi. Ai ishte besimtar i përkushtuar. (Surja Merjem: 12-13) Në një ajet tjetër, Allahu shpall se Ai do t’iu dhurojë dashuri të vërtetë besimtarëve të cilët bëjnë vepra të mira: Në të vërtetë, atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, i Gjithëmëshirshmi do t’u dhurojë dashuri. (Surja Merjem: 96) Këtu na duhet të përqendrohemi në një tjetër pikë të rëndësishme: Një njeri i cili do për hir të fitimit të kënaqësisë së Allahut duhet ta dojë personin i cili posedon cilësitë më të larta morale, i cili është më i afërti me Allahun dhe i cili posedon shkallën më të lartë të devotshmërisë. Për këtë arsye, për të gjithë besimtarët Profeti ynë (savs) është miku më i dashur dhe më i afërt.

Dashuria e vërtetë mund të jetohet vetëm bashkë me parimet morale të Kur’anit
Njerëzit të cilët janë plotësisht të devotshëm ndaj Allahut ndiejnë brenda vetes një ndjenjë dashurie dhe kënaqësie kur përballen me të gjitha gjërat e bukura që Ai ka krijuar: një lule, një flutur, një zog, një mace apo madje edhe një pamje të bukur. Ngjashëm, njerëzit të cilët i zbatojnë parimet morale të Kur’anit apo një person me një fytyrë tërheqëse do të ngjallin mahnitje të sinqertë, sepse gjithçka që shohin e konsiderojnë si manifestim të Allahut. Dashuria e papërmbajtur që ndiejnë ndaj Allahut do të lind një dashuri dhe pëlqim të natyrshëm në shpirtrat e tyre për gjithçka që manifeston bukurinë, mjeshtërinë, urtësinë dhe fuqinë e Tij të amshueshme. Vetëm të tillët përjetojnë dashurinë “e vërtetë” në kuptimin shpirtëror. Vlerat morale të Kur’anit formojnë bazën e dashurisë së vërtetë, sepse ato mund ta frymëzojnë një person ta dojë dikë tjetër shumë për moralin e tij apo të saj, personalitetin dhe të gjitha vetitë individuale. Duke bërë një jetë të tillë, e cila bën që ata të fitojnë kënaqësinë e Allahut, ata do të fitojnë shumë veti të dashura dhe të bukura. Duke e ditur se “Veprat e mira që mbesin, janë të shpërblyera më mirë te Zoti yt dhe kanë përfundim më të mirë.” (Surja Merjem: 76), ata ngulmojnë në të gjitha këto veti të bukura morale. Cilësi si besnikëria, sinqeriteti, respekti, dashuria, modestia, sakrifica, ndershmëria, toleranca, falja, mëshira, një natyrë e butë dhe trimëria mund të jenë të qëndrueshme vetëm duke jetuar një jetë me frikë dhe respekt ndaj Allahut dhe duke pasuar vlerat morale të Kur’anit. E njëjta gjë vlen për dashurinë. Baza e kësaj dashurie është të kesh besim dhe respekt për Allahun dhe duke përvetësuar moralin e Kur’anit, këto të dyja do të bëjnë që ata t’i duan të tjerët për hir të Allahut me një dashuri të fuqishme dhe të thellë. Miqësitë me besimtarët tjerë që do të rezultojnë, do të shpijnë drejt miqësive të përjetshme në Ahiret. Shkalla e lartë e vlerave morale e një besimtari të sinqertë do të sigurojë respekt të lartë të tij apo të saj në praninë e Allahut dhe në sytë e vëllezërve besimtarë. Besimtarët e tillë do të presin dhe shpresojnë vetëm për dashurinë dhe kënaqësinë e Allahut. Si shpërblim, Allahu do të sigurojë që këta besimtarë do të duhen nga ana

e Tij, si edhe nga ana e besimtarëve tjerë, që atyre do t’iu dhurohet një nur dhe bukuri, dhe se njerëzit tjerë do të kenë ndjenja të ngrohta për ta.

Keqkuptimet lidhur me natyrën e vërtetë të dashurisë
Ata të cilët nuk i pasojnë parimet morale të Kur’anit kanë një kuptim të gabueshëm të dashurisë. Pa marr parasysh se sa besojnë se po jetojnë një jetë përplot me dashuri dhe respekt për të tjerët, këto bashkëveprime janë, në përgjithësi, të bazuara në baza të pavend dhe çorientuese. Disa prej tyre do t’i shqyrtojmë tani në vazhdim.

Dashuria idhujtare midis një mashkulli dhe një femre
Shembuj të dashurisë së bazuar në të menduarit idhujtar mund të gjenden me lehtësi në marrëdhëniet në mes të meshkujve dhe femrave. Ka njerëz që dashurinë dhe përkushtimin e tyre e drejtojnë kah njerëzit tjerë të cilët janë, në thelb, të dobët, në vend se ta drejtojnë atë kah Allahu. Ndonjëherë, e bëjnë një person tjetër qëllimin e jetës së tyre, përmendin emrin e tyre kurdo që të kenë mundësi, dhe përpiqen ta përfitojnë dashurinë e tyre. Ky person do të jetë në qendër të vëmendjes së tyre gjatë gjithë ditës. Ose, ata mendojnë për këtë person gjithë natën dhe kështu nuk mund të flenë. Në vend se ta kërkojnë kënaqësinë e Allahut, ata do të bëjnë përpjekje vetëm për ta kënaqur atë person, madje edhe nëse kjo nënkupton se ata duhet të bëjnë diçka që dhunon parimet morale të Kur’anit dhe shkel kufijtë që Allahu i ka caktuar për njerëzimin. Ata do të bëjnë çdo lloj sakrifice për atë person, por nuk bëjnë përpjekje për ta fituar kënaqësinë e Allahut. Me fjalë të tjera, ata i shndërrojnë objektet e vëmendjes së tyre në hyjni të vogla. Kjo është arsyeja pse ca poema, shkrime apo madje edhe diskutime romantike pohojnë se autori “adhuron” objektin e dashurisë së tij apo saj. Një kuptim i tillë i dashurisë, Allahut i shoqëron të tjerë, është i ndaluar, sepse dashuria e njeriut për Allahun është një lloj dashurie shumë më e fuqishme dhe më e lartë. Përmendeni Allahun ashtu siç i kujtoni prindërit tuaj, madje edhe më tepër! (Surja Bekare: 200) Nëse dikush do çfarëdo tjetër, qoftë ai person, gjë apo ide, më shumë se që ai apo ajo e do Allahun, ai apo ajo do të bien në idhujtari dhe do t’i afrohen më shumë Ferrit. Çuditërisht, shumë njerëz nuk e kuptojnë të vërtetën e kësaj deklarate dhe vazhdojnë kështu me idhujtarinë e tyre. Është e qartë se të duash të tjerët, të jesh i interesuar për mirëqenien e tyre dhe t’i mbrosh me dashuri familjet dhe të afërmit e tyre janë vepra të admirueshme dhe mirësi që Allahu u ka dhuruar njerëzve. Një dashuri e tillë, kur mbështetet në dashurinë për Allahun, siguron që njeriu të arrijë lumturinë në të dy botët. Nëse një dashuri e tillë nuk mbështetet në dashurinë për Allahun, njerëzit do të përjetojnë dhimbje dhe agoni në të dy botët. Allahu na njofton se ky grup i dytë i njerëzve, në Ahiret, për ta liruar veten nga dënimi i Ferrit do ta sakrifikonin edhe njëri tjetrin:

Për të liruar veten nga dënimi i asaj dite, fajtori do të sakrifikonte me gjithë qejf fëmijët e vet, edhe gruan, edhe vëllanë e vet, edhe farefisin, që i gjendej pranë (ne jetën e Tokës), si dhe të gjithë ata që gjenden në faqe të Tokës, nëse kjo do të mund ta shpëtonte. (Surja Me’arixh: 11-14) Atë Ditë njeriu do të ikë nga i vëllai, nga e ëma dhe nga i ati, nga e shoqja dhe nga fëmijët e vet. Atë Ditë, secili prej tyre do të ketë aq shqetësim për veten, sa do t’i mjaftojë. (Surja ‘Abese: 34-37)

Miqësitë e bazuara në egoizëm
Disa marrëdhënie, qoftë me vetëdije apo ndërdije, janë të bazuara në egoizëm. Ca njerëz, të cilët ndiejnë gëzim kur e takojnë një njeri nga i cili shpresojnë të përfitojnë, e interpretojnë këtë kënaqësi si “dashuri.” Mirëpo, në realitet ajo nuk është asgjë më shumë se një “dëshirë e ndikuar” nga ajo që ai person ka. Në të vërtetë, një dashuri e tillë shpeshherë varet nga shkalla e pasurisë dhe pozitës së atij personi “të dashur.” Pasuria i ngazëllen njerëzit dhe kështu ata ndiejnë gëzimin më të madh ndaj personit më të pasur. Siç u përmend më lartë, kjo lloj kënaqësie nuk është asgjë tjetër veçse dashuri për të mirat e dynjasë. Të pasurit nuk “duhen” në radhë të parë për moralin dhe vetitë e tyre dhe kështu gjithnjë duket sikur kanë shumë “miq” edhe pse ata fare lehtë inatosen, janë të pasjellshëm, egoist, të palogjikshëm, të pamëshirshëm, që gjithmonë kërkojnë të përfitojnë, të pasinqertë apo madje edhe të shkujdesur. Ka njerëz që kanë dëshirë të jenë me ata të cilët dëfrehen: “Një person i cili më do duhet të jetë në gjendje të më bëj të qeshi.” Si rezultat, çfarëdo afërsie mbështetet në një interes mashtrues vetjak, sepse të kënaqesh të jesh me një person i cili ju bën të qesheni dhe të ndiheni të lumtur nuk është e njëjta gjë si ta duash atë person. Megjithatë, pasi që shumë njerëz e ngatërrojnë lehtësimin që ndiejnë që kanë fituar diçka për dashuri, ata pohojnë se e duan shumë atë person. Të tjerët pandehin se të jesh në shoqërinë e njerëzve të mirë kjo do të ndikojë në ngritjen e respektit ndaj tyre. Si rezultat, ata zgjedhin njerëzit “e mirë” për t’u bërë miq me ta, duke i marr parasysh tiparet e tyre fizike si gjatësinë, ngjyrën e syve dhe të flokëve. Shpeshherë, të tillët mund ta shohin vetëm bukurinë fizike të personit tjetër, jo zgjuarsinë, ndërgjegjen apo karakteristikat e tij. Ata nuk i konsiderojnë si të rëndësishme këto aspekte, sepse pohojnë se dashuria e tyre i ka “verbuar” ata. Mirëpo, kjo “dashuri” do të thotë “Unë e dua dashurinë që ngjall në mua bukuria e këtij personi.” Përveç bukurisë së atij personi, shpirti i tij apo saj nuk ka kurrfarë rëndësie për ta. Vetëm pse ai apo ajo është e bukur, shumë karakteristika tjera të pahijshme dhe të padëshirueshme si të qenit i pamëshirshëm, i pandjeshëm apo përbuzës mund të shpërfillen në tërësi. Një tjetër lloj i rëndësishëm i egoizmit përpiqet ta sigurojë të ardhmen e vet duke u martuar. Shumë njerëz kanë frikë të jetojnë vetëm, kanë frikë mos nuk do të jenë në gjendje ta mbajnë vetveten apo se nuk do të kenë askënd që të kujdeset për ta kur të sëmuren. Ca njerëz përpiqen ta largojnë çdo lloj frike të tillë duke u martuar. Për këtë arsye, ata bashkohen me personin më premtues në këtë aspekt dhe e bindin veten se kanë rënë në “dashuri.” Gjatë gjithë pjesës së mbetur të jetës së tyre, ata ndajnë dëshpërimet dhe pakënaqësitë e tyre për bashkëshortët e tyre me fqinjët dhe të afërmit e tyre. Por kur pyeten se pse rrinë me atë person, ata pohojnë se e duan shumë. Mirëpo, Kur’ani dhe sistemi i tij i vlerave thotë se dashuria nuk duhet të pres asgjë si shpërblim, sepse ai person është manifestim i Allahut. Ata nuk duhet kurrë t’i përgojojnë, por, si rezultat i kësaj dashurie të sinqertë, duhet të flasin vetëm mirë për ta. Ata nuk “i tolerojnë” të tjerët në mënyrë të detyrueshme sepse ata e

trajtojnë njëri tjetrin me dhembshuri dhe mëshirë, ua mbulojnë dyshimet e tyre, përpiqen që t’i bëjnë ata të ndihen të qetë dhe i përgjigjen çdo nevoje në mënyrën më të mirë të mundshme. Dashuria e sinqertë, miqësia dhe afërsia provohen më së miri përmes këtyre veprimeve.

Dashuria jetëshkurtër, kalimtare
Dashuria që nuk bazohet në Kur’an në mënyrë të pashmangshme do të jetë jetëshkurtër për nga natyra. Për shembull, është krejtësisht normale që njerëzit të mos i duan apo të ndihen të shqetësuar me të tjerët kur kuptojnë se nuk mund të përfitojnë asgjë prej tyre. Ngjashëm, ata të cilët më herët keni pohuar se i doni bëhen njerëz që duhet t’i toleroni nëse kanë përjetuar ndonjë fatkeqësi apo kanë ndonjë problem fizik. Për shembull, ju mund të mos e duani më një person nëse ai apo ajo shëmtohet nga një aksident apo sëmundje. Martesa e qiftit “të përkryer” mund të rrënohet brenda natës kur njëri prej bashkëshortëve sëmuret për vdekje, përjeton ndonjë fatkeqësi personale apo profesionale, apo nuk është më i bukur apo i pasur si më herët. Ndonjëherë, përkundër bukurisë fizike apo pasurisë së bashkëshortit, qifti ndahet, sepse nuk “e duan” më tjetrin pasi të kenë mësuar për dobësinë e tij apo saj gjatë sëmundjes. Po ashtu, edhe pse dukej se shkonin mirë atëherë kur kishin pasuri e bollëk, ca njerëz humbin në mënyrë të pashmangshme dashurinë dhe afërsinë që ndienin ndaj njëri tjetrit kur pasuria dhe bollëku i tyre pakësohet. Në thelb, dashuria e vërtetë kurrë s’do të duhej të dobësohet, por vetëm të rritet me kalimin e kohës. Një njeri i cili e vlerëson një njeri tjetër për vlerat e tij morale zbulon se dashuria e saj për të do të shtohet me të bërë gjithnjë e më të dukshme tiparet e tij të mira. Madje edhe nëse po ky person mbetet sakat, trokë apo shëmtohet fizikisht, dashuria e saj ndaj tij nuk dobësohet. Ka mundësi që këto vështirësi, në të vërtetë, të ngritin modestinë dhe maturinë e një personi dhe në këtë mënyrë ta bëjnë atë një person më të mirë dhe më të moralshëm. Si rezultat, dashuria e tyre për njëri tjetrin vetëm se bëhet më e fortë. Këto vështirësi nuk kanë ndikim në dashurinë e vërtetë, sepse dashuria e vërtetë bazohet në moralin e Kur’anit dhe në dëshirën për ta fituar kënaqësinë e Allahut duke iu bindur kufijve që Ai ka përcaktuar për njerëzimin.

TË KUPTUARIT KUR’ANOR TË DASHURISË
Njerëzit të cilët nuk jetojnë në pajtim me parimet morale të Kur’anit nuk mund të duan apo të duhen në kuptimin e vërtetë të fjalës. Që dashuria e vërtetë të jetë e ndërsjellë, dy njerëz duhet ta duan Allahun me respekt të thellë dhe duhet të shfaqin atë moral që fiton kënaqësinë e Allahut. Allahu do ta mbjell dashurinë në zemrat e robërve të Tij të dashur dhe do të sigurojë që njerëzit e tjerë t’i duan ata. Nuk duhet harruar se Allahu është burimi i vërtetë dhe zotëruesi i dashurisë. Për t’i mundësuar dikujt të jetoj me dashuri të vërtetë, që ka vlerë të madhe dhe është një mirësi e madhe, një person duhet të përpiqet të jetë i denjë për këtë bekim duke zbatuar parimet morale të Kur’anit dhe duhet të lutet që Allahu t’ia dhurojë dashurinë e vërtetë. Njerëzit të cilët nuk zbatojnë parimet morale të Kur’anit jetojnë një jetë të privuar nga dituria e vërtetë, shpresa dhe miqtë e vërtetë në të dy botët. Allahu na njofton se dashuria është një mirësi që Ai na ka dhuruar: Dhe butësi prej Nesh dhe dëlirësi. Ai ishte besimtar i përkushtuar. (Surja Merjem: 13) Në të vërtetë, atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, i Gjithëmëshirshmi do t’u dhurojë dashuri. (Surja Merjem: 96) Dhe një prej shenjave të Tij është që prej jush krijoi për ju bashkëshortet tuaja, që të qetësoheni pranë tyre, duke vënë ndërmjet jush dashuri dhe mëshirë. Me të vërtetë, në këtë ka shenja, për njerëzit që mendojnë. (Surja Rum: 21) Më poshtë jepen disa prej tipareve që Allahu i konsideron si të denja për dashurinë e vërtetë:

Të jesh vet-flijues
Ca njerëz të cilët nuk besojnë në Allahun dhe në Ahiret e gjykojnë këtë botë si një vend të një lufte të madhe dhe prandaj besojnë se i forti do ta mposht të dobëtin në mënyrë të pashmangshme. Kjo pikëpamje, produkt i një mënyre plotësisht të gabuar të të menduarit, bazohet në largimin e njerëzve nga morali i mirë dhe në përpjekjen për të mbrojtur fitimet dhe interesat e veta. Një komunitet që qeveriset sipas pretendimeve të tilla nuk sheh ndonjë nevojë t’i ndihmojë ata të cilët kanë nevojë për ndihmë; të jetë vet-flijues apo i brengosur për mirëqenien, lumturinë dhe qetësinë e një personi tjetër; t’i vendos interesat e tij apo saj mbi interesat e veta. Si pasojë, veprimet e tilla shmangen sepse ato nuk u sjellin kurrfarë përftimi atyre që angazhohen në to. Kështu, këta njerëz nuk mund ta duan vërtet njëri tjetrin, sepse njerëzit nuk mund t’i duan me të vërtetë ata të cilët mendojnë për mirëqenien e vetes së tyre para se të mendojnë për mirëqenien e tjetërkujt. Për shembull, ata të cilët e përjetojnë egoizmin e një personi tjetër ndiejnë se si dashuria e tyre për atë person vdes ngadalë. Nëse një person mendon vetëm për rehatinë e vet, duke mbajtur për vete një ushqim të shijshëm apo

një shtrat të rehatshëm dhe duke mos menduar për fqinjët e tij apo saj, kjo pashmangshmërisht do ta shkatërrojë dashurinë që ndien për atë person. Pasi që njerëzit janë rregullisht dëshmitar të mënyrës së tillë të sjelljes, ata në mënyrë të nën-ndërgjegjshme kanë një pikëpamje negative ndaj njerëzve të tillë. Ca njerëz të cilët janë të distancuar shumë nga parimet morale të Kur’anit nuk mund të kërkojnë madje as prej shokëve më të afërt të bëjnë ndonjë sakrificë. Për shembull, një nënë e cila duhet të kujdeset për fëmijën e saj të sëmurë nuk mund t’i kërkoj koleges së saj të punës ta kryej punën e saj derisa ajo t’ia plotësojë nevojat fëmijës së saj. Madje edhe nëse njeriu i ndihmon prindërit e vet, mund të ndodhë që të lind ndonjë telashe me vëllezërit dhe motrat e tij. Në anën tjetër, kur pyeten, shumica e njerëzve thonë se ata i duan shumë prindërit e tyre. E megjithatë, nëse kërkohet vet-flijim dhe nuk ekziston ndonjë përfitim në horizont për atë person, shumica e njerëzve do të përpiqen t’iu shmangen obligimeve të tilla. Mirëpo, ata të cilët vërtet e duan dikë tjetër do të bëjnë të gjitha sakrificat e mundshme dhe kurrë nuk do të lodhen apo të mërziten nga një sakrificë e tillë. Njëri prej tipareve më të dukshme të besimtarëve të sinqertë është se ata në mënyrë bujare do të vënë interesat e tyre prapa interesave të besimtarëve tjerë. Allahu jep një shembull të tillë në Kur’an kur rrëfen për mërgimin e Muslimanëve të Mekës në Medine dhe për mënyrën se si i mirëpritën ata Muslimanët e Medinës. Kur’ani na njofton për moralin e bukur të besimtarëve në ajetin vijues: Ndërsa ata që banojnë në Medinë dhe që e kanë pranuar besimin qysh më parë, i duan mërgimtarët që vijnë në Medinë dhe në zemrat e tyre nuk ndjejnë kurrfarë rëndimi, për atë, që u është dhënë atyre, por duan t’u bëjnë më mirë mërgimtarëve sesa vetes, edhe pse vetë janë nevojtarë. Kushdo që ruhet nga lakmia e vetvetes, me siguri që do të jetë fitues. (Surja Hashr: 9) Besimtarët e Mekës mërguan në mënyrë që të mund të jetojnë sipas fesë së tyre. Ata lanë prapa gjithçka që u përkiste, të afërmit, shtëpitë, vreshtat, kopshtet dhe vendet e tyre të punës për ta fituar kënaqësinë e Allahut. Kjo vërteton moralin e lartë të tyre dhe tregon faktin se ata kanë zgjedhur Allahun si kujdestar dhe kanë qenë njerëz të besueshëm. Morali i tyre i bukur bëri që Muslimanët e Medinës t’i mirëpresin ata në mënyrën më të mirë të mundshme me dashuri të thellë, respekt dhe mëshirë. Pa i marr parasysh nevojat dhe interesat e veta, ata u kujdesen për interesat dhe nevojat e vëllezërve të tyre kur bëhej fjalë për ushqim dhe jetesë. Veprat e tyre të vet-flijimit mbështeteshin në dashurinë e tyre të fuqishme dhe të sinqertë për Allahun dhe për gjithë besimtarët tjerë. Morali i bukur i tyre gjithashtu ngjalli dashurinë e besimtarëve tjerë ndaj tyre. Allahu i përmend këta besimtarë në Kur’an me dashuri dhe lavdërim dhe për 1,400 vitet e shkuara ata kanë lënë një mbresë të pashlyeshme në zemrën e çdo besimtari. Në ajetin vijues është dhënë një tjetër shembull: Ata i ushqejnë të varfrit, jetimët dhe të zënët rob edhe pse vetë janë nevojtarë, duke thënë: “Ne ju ushqejmë vetëm për hir të Zotit. Për këtë, nuk duam shpërblim e as falënderim! Ne i frikësohemi Zotit tonë në një Ditë të ashpër, që do t’i bëjë fytyrat të jenë të vrenjtura.” (Surja Insan: 8-10) Përkundër faktit se vet ishin nevojtarë, ata të cilët u ofrojnë ushqimin e tyre të uriturve do të duhen dhe respektohen në mënyrë të natyrshme. Le të shtjellojmë më në hollësi këtë me një shembull pasues. Le të

supozojmë se ju dhe dy njerëz tjerë jeni shumë të lodhur dhe të uritur. Para jush ka ushqim të mjaftueshëm vetëm për një person dhe vetëm një shtrat. Njëri prej tyre vendos ta haj ushqimin dhe ta shfrytëzoj shtratin pa kërkuar lejen tuaj, ndërsa personi tjetër, përkundër se është i uritur, ju ofron ushqimin e tij dhe këmbëngul që ju të flini në shtrat. Në këtë situatë, ju do të ndiheni krejtësisht i ftohtë ndaj personit egoist, por do të ndieni shumë ngrohtësi dhe dashuri ndaj atij i cili nevojat e tij i vendosi prapa nevojave tua. Allahu krijoi shpirtin e njeriut ashtu që ai të jetë i kënaqur me moralin e mirë dhe të ndiej dashuri dhe ngrohtësi ndaj njerëzve të tillë.

Të jesh falës
Ca njerëz të cilët nuk jetojnë sipas parimeve morale të Kur’anit zemërohen lehtë dhe bëhen të pakënaqur me të tjerët dhe nevrikosen me ata të cilët nuk i përmbushin pritjet e tyre. Shumë njerëz u japin fund miqësive të tyre të gjata me “shokët e tyre më të afërt” dhe bëhen armiqtë më të mëdhenj të tyre për një çast për shkak të çështjeve relativisht të parëndësishme. Kjo ndodhë për shkak se ata nuk jetojnë sipas parimeve morale të Kur’anit dhe prandaj nuk mund të falin, të jenë të durueshëm apo të dashur ndaj të tjerëve dhe çojnë një jetë që është shumë e distancuar nga parimet e larta morale dhe tiparet që rezultojnë prej tyre. Besimtarët, të cilët janë shumë të durueshëm dhe falës, nuk do të zemërohen dhe t’iu japin fund miqësive vetëm për shkak të ca gabimeve dhe dyshimeve të vogla. Në vend të kësaj, ata do t’ia japin personit tjetër një mundësi tjetër, t’i përkujtojnë ata për të vërtetën dhe t’i ndihmojnë ata që ta ndryshojnë sjelljen e tyre. Në vend se të ndiejnë zemërim dhe armiqësi ndaj miqve të tyre haptas, ata përpiqen që t’i korrigjojnë gabimet dhe dyshimet e tyre duke iu dhënë shembuj nga Kur’ani. Në dashuri të sinqertë, mbretërojnë ndjenja të mirëkuptimit dhe të tolerancës së madhe. Çdo situatë zgjidhet me dashuri, mirëkuptim dhe në paqe. Allahu shpall se besimtarët duhet të jenë falës: Njerëzit e ndershëm dhe të pasur ndër ju të mos betohen se nuk do t’u japin të afërmve, të varfërve dhe të mërguarve në rrugën e Allahut; le t’i falin ata dhe të mos ua marrin për keq! Vallë, a nuk doni ju që t’ju falë Allahu? Allahu është Falës e Mëshirëplotë. (Surja Nur: 22) Ti përherë do ta vëresh tradhtinë e tyre, përveç një pakice të tyre; pra, falua fajet dhe mos i qorto! Se, Allahu i do bamirësit. (Surja Ma’ide: 13) Kur’ani nuk vendos kufizime në mënyrën se si besimtarët duhet t’i falin tjerët. Pra, madje edhe ata të cilët vazhdimisht u shkaktojnë dëm besimtarëve duhet të falen. Besimtarët fare lehtë do ta falin një person tjetër, madje edhe nëse pësojnë humbje të madhe si rezultat i veprimeve të atij personi. Duke e falur një thashetheme, një ngatërrestar apo ndonjërin i cili i shkakton atij humbje serioze materiale dhe duke qenë në këtë mënyrë një shembull i shkëlqyeshëm i moralit të lartë, po ai person mund të bëhet një mik i afërt. Në fakt, kur falet një besimtar, ai apo ajo do të ndiejë një dashuri dhe mirënjohje të madhe ndaj falësit. Allahu shpall në Kur’an se njeriu duhet të jetë në gjendje për të falur në mënyrë që të krijoj dashuri të vërtetë:

Nuk barazohet e mira me të keqen! Të keqen ktheje me të mirë e atëherë armiku yt do të të bëhet menjëherë mik i ngushtë. (Surja Fussilet: 34)

Të jesh modest
Njeriu mund të arrij dashuri të vërtetë vetëm pasi ta mposht egoizmin, të punuarit për përfitim, josinqeritetin, mendjemadhësinë dhe sjellje të ngjashme. Në anën tjetër, modestia është njëri prej aspekteve më të rëndësishme të dashurisë, sepse ata të cilët e shohin veten si superior ndaj të tjerëve vlerësojnë vetëm veten e tyre. Duke i parë të tjerët si të pavlerë dhe inferior, ata besojnë se ata janë më të zgjuarit, më të ndërgjegjshmit dhe më të denjët për respekt. Me fjalë të tjera, ata shndërrohen në hyjni të vogla. Një person i tillë e ka të pamundshme të shoqërohet me ata të cilët janë “inferior” dhe kështu nuk mund të sakrifikohen për ta apo t’i vendosin në radhë të parë nevojat e tyre. Si rezultat, ata nuk mund të ndiejnë dashuri të vërtetë dhe të sinqertë për ta. Pra, dashuria dhe mendjemadhësia janë reciprokisht përjashtuese. Një person i cili është mendjemadh nuk mund as të duhet dhe as të ndiej dashuri të thellë dhe të sinqertë ndaj kujtdo. Ka shumë arsye pse njerëzit mendjemëdhenj çojnë një jetë pa dashuri. Ata në përgjithësi kanë veti që janë të përshtatshme për t’u tallur me njerëz për të ngritur vlerën e vet në sytë e tyre. Ata mendojnë se duke i bërë publike të metat e njerëzve të tjerë do të vënë në pah epërsitë e tyre. Askush s’do të ndiejë një dashuri të sinqertë në zemrat e tyre për ata të cilët vazhdimisht tallen apo poshtërojnë të tjerët. Në anën tjetër, njerëzit modest duhen gjithmonë, sepse ata e çmojnë njeriun që kanë para vetes dhe, për shkak të besnikërisë së tyre ndaj vlerave Kur’anore, të tjerët do të ndihen rehat me ta. Të tillët dëgjojnë me vëmendje dhe me sinqeritet çdo këshillë që u jepet dhe kurrë nuk grinden dhe nuk pohojnë se ata dinë më mirë. Në vend se të bëhen mendjemëdhenj, ata shfaqin qëndrim të mirë dhe pozitiv. Ata nuk do ta vënë në dyshim të vërtetën dhe nuk e zmbrapsin të gabuarën me zemërim. Ata u përgjigjen të gjitha pyetjeve me ndjeshmëri të madhe dhe kurrë nuk kërkojnë që njerëzit e tjerë t’iu shfaqin dashuri apo respekt në fillim. Madje edhe kur kanë punë me një person mendjemadh dhe polemizues, ata do të përgjigjen duke qenë modest, i vlerësojnë mendimet e të tjerëve, u përgjigjen përshëndetjeve të secilit në mënyrën më të mirë të mundshme dhe kanë shumë dashuri dhe respekt për secilin. Shkurt, modestia e nxitur nga parimet morale të Kur’anit do të zhvillohet në një person shembull i cili është shumë miqësor, i hapur ndaj pikëpamjeve të ndryshme dhe që nuk është kryelartë. Në fakt, ata do të jenë shembull i ndershmërisë, kujdesit ndaj të tjerëve dhe që i çmojnë të tjerët. Për këtë arsye, njerëzit modest zakonisht duhen shumë. Allahu na njofton lidhur me këtë, si vijon: Robërit e të Gjithëmëshirshmit janë ata që ecin thjesht nëpër Tokë dhe, kur të paditurit i sulmojnë me fjalë, ata përgjigjen: “Paqe qoftë!” (Surja Furkan: 63) Në një ajet tjetër, Ai na njofton se: Zoti juaj është një Zot i vetëm, prandaj vetëm Atij përuljuni. Dhe jepu lajme të mira atyre që janë të përulur. (Surja Haxhxh: 34)

Për më tepër, si rezultat i modestisë dhe natyrës së butë tij, njerëzit u bashkuan rreth Profetit tonë (savs): Në sajë të mëshirës së Allahut, u solle butësisht me ta (o Muhamed). Sikur të ishe i ashpër dhe i vrazhdë, ata do të largoheshin prej teje. Prandaj falua atyre gabimin, kërkoi falje Allahut për ata dhe këshillohu me ata për çështje të ndryshme. Kur të vendosësh për diçka, mbështetu tek Allahu. Vërtet, Allahu i do ata që mbështeten tek Ai. (Surja Al ‘Imran: 159)

Të jesh i ndershëm
Ca jobesimtarë ndihen shumë rehat kur thonë gënjeshtra. Nëse këta njerëz nuk i pranojnë gënjeshtrat e tyre dhe nuk ndalojnë të zhyten në këso lloj sjellje mashtruese, askush nuk do t’i dojë ata. Gënjeshtarët shpesh humbin lidhjen me të vërtetën dhe si pasojë janë njerëz shumë të pabesueshëm dhe të pasigurt. Njerëzit nuk mund t’i duan ata tek të cilët nuk kanë besim. Mirëpo, besimtarët kurrë nuk gënjejnë, pavarësisht nga pasojat për interesat e tyre. Pra, ata janë plotësisht të sigurt dhe të besueshëm, sepse ata nuk e fshehin apo shtrembërojnë të vërtetën apo nuk bëjnë premtime që ndoshta s’mund t’i mbajnë. Për besimtarët, nuk ekziston diçka e tillë si gënjeshtër e bardhë. Si rezultat, ata nuk priren nga gënjeshtra që në sytë e të tjerëve të duken se po veprojnë mirë apo për ta mbrojtur nderin e tyre në sytë e të tjerëve, për t’u mburrur, për të siguruar përfitim material apo për t’iu shkaktuar çfarëdo lloj humbje të tjerëve. Kjo vlerë e bukur morale është njëri prej faktorëve që e kthen shpirtin e një njeriu drejt dashurisë, sepse shpirti do të formojë ndjenjat e dashurisë së vërtetë ndaj një personi i cili shfaq ndershmëri dhe sinqeritet. Profeti ynë (savs) ka theksuar rëndësinë e dashurisë midis besimtarëve dhe ka thënë se para se të mund të krijohet dhe forcohet kjo dashuri, së pari duhet vendosur sinqeriteti dhe besimi: Ebu Hurejra (ra) transmeton: “I dërguari i Allahut (savs) ka thënë: ‘Nuk do të hyni në Parajsë për aq kohë sa nuk do ta pohoni besimin (në gjithë ato gjëra që janë pjesë e besimit), dhe nuk do të besoni për aq kohë sa nuk e duani njëri tjetrin. A doni t’ju udhëzoj për një gjë që, nëse e bëni, do ta forcojë dashurinë mes jush: (praktikimi i dhënies së selamit njëri tjetrit duke thënë) es-selamu aleikum.’” (Sahih Muslimi)

Të jesh i durueshëm
Kur’ani na përkujton se “Njerëzit janë të prirur nga koprracia” (Surja Nisa: 128). Pra, ne duhet të përpiqemi të mbrohemi prej tipareve të tilla negative të karakterit që të mund të arrijmë moral të lartë të përshtatshëm për Parajsën. Megjithatë, përkundër kësaj, njerëzit bëjnë gabime. Njerëzit të cilët përpiqen të jetojnë një jetë të dashurisë dhe miqësisë së vërtetë s’duhet ta harrojnë këtë fakt. Ata duhet të jenë shumë të durueshëm dhe falës ndaj atyre të cilët i duan, të jenë të durueshëm kur miqtë e tyre bëjnë diç të gabueshme dhe të përpiqen t’i mbulojnë të metat e tyre, sepse vetëm ata të cilët janë të durueshëm dhe bujar mund të duan dhe të duhen. Durimi forcon dhe zhvillon dashurinë dhe tolerancën e ndërsjellë. Besimtarët mbështeten në njëri tjetrin dhe, duke qenë besimtarë e respektojnë njëri tjetrin, i durojnë gabimet e njëri tjetrit me tolerancë dhe

falje. Për t’i kompensuar gabimet e veta, ata dyfishojnë përpjekjet e tyre për të jetuar në pajtim me parimet morale të Kur’anit në mënyrën më të mirë të mundshme, gjë që vetëm i afron më shumë me vëllezërit e tyre besimtarë. Për këtë arsye, ata janë gjithmonë të durueshëm me të tjerët, pa marr parasysh sa i madh është gabimi i tyre. Profeti ynë (savs) i urdhëron besimtarët që t’ua mbulojnë gjynahet vëllezërve të tyre besimtarë dhe që t’i përkrahin ata: Çdo Musliman është vëlla i Muslimanit, që as nuk i bën keq atij dhe as nuk lejon që atij t’i bëhet keq. Nëse dikush e ndihmon vëllanë e tij kur ka nevojë, Allahu do ta ndihmojë atë kur ai të ketë nevojë. Nëse dikush ia largon një fatkeqësi një Muslimani (tjetër), Allahu do t’ia largojë atij disa prej fatkeqësive të Ditës së Ringjalljes. Nëse dikush e mbron një Musliman (tjetër) nga turpërimi, Allahu do ta mbrojë atë nga turpërimi në Ditën e Ringjalljes. (Sahih Buhariu dhe Sahih Muslimi) Durimi i një njeriu i cili e do Allahun dhe është vazhdimisht i kënaqur me Të dallon në masë të madhe nga të kuptuarit e durimit nga ana e jobesimtarëve. Jobesimtarët përpiqen “të jenë të durueshëm” në disa situata nëse mendojnë se do të kenë ndonjë përfitim nga një person tjetër ose nëse iu frikësohen reperkusioneve të komunitetit të tyre. Ata mendojnë se ata kanë të drejtë të hidhërohen, të ankohen apo të sillen keq. Ata do të mendojnë: “Unë po i bëj ballë gjithë kësaj, kështu që kam të drejtë të bëj si dëshiroj,” ose pohime tjera të ngjashme. Për shembull, një jobesimtar i cili është duke u kujdesur për shokun e tij të sëmurë dikur do të fillojë të mërzitet, të zemërohet dhe do të fillojë të ankohet. Ai do të ankohet se nuk mund të flejë, se është shumë i lodhur, se puna që e bën është e shumë e vështirë apo madje edhe se askush nuk mund të jetë aq vet-flijues sa ai. Këto ndjenja do të bëhen të dukshme dhe ai do të ndikojë që shoku i tij i sëmurë të ndihet i detyruar ndaj tij, sepse ai do t’ia përkujtojë atij gjatë gjithë kohës se apo ia bën një të mirë. Mirëpo, një njeri i durueshëm, u përgjigjet gjithë këtyre nevojave me kënaqësi dhe bën gjithçka është e nevojshme për ta ndihmuar atë. Ai kurrë s’do ta bëj atë person të ndihet se i detyrohet atij. Allahu u thotë gjithë besimtarëve të jenë të durueshëm me të tjerët, sepse ajo është njëra prej veçorive më të bukura të karakterit: O besimtarë! Bëhuni të durueshëm dhe nxiteni njëri-tjetrin të jeni të tillë; bëhuni të vendosur dhe vigjilentë (në vepra të mira dhe në ruajtjen e kufijve) dhe kijeni frikë Allahun, që të shpëtoni! (Surja Al ‘Imran: 200)

Të jesh besnik
Një tjetër tipar që ngjallë dashurinë e të tjerëve është besnikëria. Allahu i bën me dije besimtarët se Ai do t’i shpërblejë ata për besnikërinë e tyre. Për këtë arsye, të gjithë besimtarët e zbatojnë këtë tipar pa rezervë. Siç na tregon Allahu në Kur’an: Nuk ka dyshim se Allahu do t’i shpërblejë të sinqertët për sinqeritetin e tyre e do t’i dënojë hipokritët, nëse do ose do t’u pranojë pendimin. Vërtet, Allahu është Falës dhe Mëshirëplotë. (Surja Ahzab: 24)

Madje edhe në rrethanat më të vështira, besimtarët kurrë nuk do të bëjnë kompromis për besnikërinë e tyre ndaj Allahut dhe besimtarëve. Allahu përmend Profetin Musa (as) dhe pasuesit e rinj të tij si shembuj për gjithë besimtarët: Por Musait nuk i besoi askush, përveç një pakice nga populli i tij, nga frika se do t’i keqtrajtonte Faraoni dhe paria e tij. Faraoni ishte vërtet një tiran në tokë dhe në të keqe kalonte çdo kufi. Musai tha: “O populli im! Nëse besoni Allahun, mbështetuni tek Ai, nëse jeni myslimanë!” (Surja Junus: 83-84) Gjatë historisë, besimtarët dhe profetët kanë bërë jetë të tillë e cila ka rezultuar me vrasjen e tyre, me humbjen e pasurisë apo respektit të tyre dhe kanë qenë të akuzuar për keqbërje të ndryshme. Besimtarët, të cilët nuk e kanë braktisur kurrë njëri tjetrin, si rezultat i dashurisë së tyre për Allahun dhe frikës, respektit dhe afërsisë ndaj Tij, u kanë rezistuar gjithë këtyre rreziqeve dhe nuk janë dorëzuar përballë tyre. Besnikëria e çiltër dhe e pakushte e tyre ndaj Allahut është arsye e mjaftueshme për besimtarët që të ndiejnë dashuri për njëri tjetrin. Allahu na bën me dije për këtë në ajetin në vazhdim: Besimtarë të vërtetë janë vetëm ata që besojnë Allahun dhe të Dërguarin e Tij dhe pastaj nuk dyshojnë, por luftojnë në rrugën e Allahut me pasurinë dhe jetën e tyre. Këta janë besimtarë të sinqertë. (Surja Huxhurat: 15)

Të jesh i mëshirshëm
Mëshira është një pjesë e dashurisë. Prandaj, njeriu nuk mund të ketë dashuri të sinqertë nëse nuk ka mëshirë për të tjerët. Mëshira e Profetit tonë (savs) është një shembull i shkëlqyeshëm për gjithë besimtarët. Siç pohon Allahu në Kur’an, Profeti Muhammed (savs) shfaqte moralin më të lartë të mundshëm: Tashmë ju ka ardhur një i Dërguar nga gjiri juaj. Atij i vjen rëndë për gjynahet që bëni ju, jua dëshiron të mirën me gjithë zemër që ju të shkoni rrugës së drejtë dhe është i butë e i mëshirshëm me besimtarët. (Surja Teube: 128) Njerëzit e mëshirshëm nuk kanë dëshirë që njerëzit që jetojnë rreth tyre të bëjnë jetë të mjerueshme pa marr parasysh se sa e rëndësishme është vet jeta e tyre, sa mirë jetojnë, sepse ata njerëz kanë po aq rëndësi, madje janë edhe më të rëndësishëm se vet nevojat e tyre. Për këtë arsye, njëra prej tipareve më të dallueshme të një njeriu të mëshirshëm është se ai brengoset për problemet e të tjerëve dhe bën gjithçka mundet për t’i zgjidhur problemet e tyre. Profeti ynë (savs) i urdhëron të gjithë besimtarët të sillen në mënyrë të mëshirshme ndaj gjithë njerëzve tjerë: Ata të cilët janë të mëshirshëm do të mëshirohen nga i Gjithëmëshirshmi. Kini mëshirë ndaj atyre që janë në tokë dhe Ai që është në qiell do të mëshirohet mbi ju. (Tirmidhiu)

Njeriu do të mendojë për Jetën e përtejme të atij që e do sinqerisht
Jeta e vërtetë e një njeriu, jeta e përjetshme e Ahiretit, fillon vetëm pas vdekjes, sepse kjo botë nuk është tjetër pos një vendbanim i përkohshëm në të cilin gjithë njerëzit vihen në provë. Besimtarët, të cilët janë të vetëdijshëm për këtë realitet, tregojnë dashuri për njëri tjetrin duke u përgatitur për Ahiret. Po aq sa do të dëshironin ta fitonin kënaqësinë e Allahut, mëshirën dhe Parajsën, ata do të donin që njerëzit e dashur të tyre t’i përjetonin po të njëjtat mirësi dhe bukuri që ata vet i përjetojnë. Duke e ditur se njeriu mund të përballet me përjetësinë në Ferr, ata sillen në një mënyrë që është projektuar për t’i udhëhequr të tjerët drejt rrugës së drejtë. Kurdo që shohin ndonjë gabim në sjelljen e njëri tjetrit, ata menjëherë do të bëjnë çmos për t’i ndihmuar njerëzit e tyre të dashur që ta ndryshojnë sjelljen dhe moralin e tyre në mënyrë që ta fitojnë kënaqësinë e Allahut. Ata e thërrasin njëri tjetrin drejt asaj që është e mirë dhe e bukur dhe ndalojnë nga ajo që Ai e ka shpallur si të ndaluar. Malli dhe dashuria e sinqertë e tyre për njëri tjetrin janë prej tipareve më të mira të tyre. Allahu na njofton për të kuptuarit e kësaj dashurie të fuqishme: Besimtarët dhe besimtaret janë miq për njëri-tjetrin. Ata urdhërojnë që të bëhen vepra të mira dhe i ndalojnë të këqijat; falin namazin, japin zeqatin dhe i binden Allahut dhe të Dërguarit të Tij. Këta janë ata që do t’i mëshirojë Allahu. Se, Allahu me të vërtetë, është i Plotfuqishëm dhe i Urtë. (Surja Teube: 71)

Në dashurinë e sinqertë, dëshirat e personit tjetër gjithmonë kanë përparësi
Për shumë njerëz, gjëja më e rëndësishme në jetën e tyre është mirëqenia e tyre. Mirëpo, ata të cilët i duan të tjerët me sinqeritet harrojnë dëshirat e veta dhe i vënë ato të njerëzve të tyre të dashur në radhë të parë. Ata bëjnë gjithçka që është e nevojshme që ai person të ketë rehati dhe për t’ia plotësuar nevojat e tij apo të saj. Për shembull, nëse dy njerëz e përfundojnë një çështje me sukses, ai më parë do të donte që njeriut të dashur të tij t’i bëhen komplimente. Ai do të ishte tejet i kënaqur nëse njeriu i dashur ka të drejtë, në vend të vetes së tij dhe më parë do ta bënte punën vet se sa ta shihte atë që e do të lodhej. Ai kurrë s’do ta turbullonte, nënvleftësonte apo lëndonte atë që e do, sepse dëshira e vetme e tij është të fitojë kënaqësinë dhe dashurinë e Allahut, si edhe Parajsën e Tij. Si rezultat, ai do të jetë në gjendje të shfaqë një dashuri dhe kuptim të sinqertë për personin tjetër.

PËRFUNDIM
Këtë libër mbi dashurinë e kemi shkruar sepse dashuria ka një rol të rëndësishëm në moralin e Parajsës. Ata besimtarë të cilët kanë besim dhe duan të hyjnë në Parajsë dhe të banojnë aty përgjithmonë me gjithë profetët, vërtetuesit e të vërtetës dhe të drejtët duhen, derisa janë në këtë botë, të mësojnë t’i duan të tjerët dhe të fitojnë veçori që të tjerët i duan. Njëra prej bukurive më madhështore të Parajsës është miqësia e përjetshme midis atyre të cilët e duan njëri tjetrin dhe posedojnë moral të bukur. Rruga për në Parajsë është ta duash Allahun plotësisht dhe të bëhesh një njeri të cilin Allahu e do shumë. Të tillët ia kanë frikën (dhe respektojnë) Allahun (Surja Teube: 4, Surja Ali Imran: 76), pastrohen (Surja Teube: 108, Surja Bekare: 222), janë të paanshëm (Surja Huxhurat: 9) dhe të palëkundur (Surja Ali Imran: 146), janë bamirës (Surja Bekare: 195), ndalojnë nga keqbërja (Surja Bekare: 222) dhe mbështetën në Të (Surja Ali Imran: 159). Lutja për dashurinë e përmendur nga Profeti ynë (savs) është shembull i rëndësishëm për të kuptuar dashurinë që duhet ta ndiejmë për Allahun dhe besimtarët: Profeti (savs) ka thënë: “Njëra prej lutjeve të Hazreti Davudit (as) ishte: ‘Allah, Të lutem për dashurinë Tënde, për dashurinë e atyre të cilët Të duan dhe për aso sjellje që do t’më udhëzojë drejt dashurisë Tënde. Allah, bëje dashurinë Tënde më të dashur për mua se shpirtin tim dhe familjen time dhe më të dashur se ujët e ftohtë.’” (Tirmidhiu)

MASHTRIMI I EVOLUCIONIT
Darvinizmi, me fjalë të tjera teoria e evolucionit, u prezantua me qëllim të mohimit të faktit të krijimit, por që në të vërtetë nuk është asgjë përveç një marrëzi e dështuar joshkencore. Kjo teori, e cila pretendon se jeta lindi rastësisht nga materia e pajetë, u zhvlerësua nga faktet shkencore të “projektimit” të qartë në gjithësi dhe në gjërat e gjalla. Në këtë mënyrë, shkenca vërtetoi se Allahu krijoi gjithësinë dhe gjallesat në të. Propaganda e zhvilluar sot për të mbajtur në jetë teorinë e evolucionit mbështetet kryekëput në shtrembërimin e fakteve shkencore, interpretimin e paragjykuar dhe gënjeshtrat dhe pavërtetësitë e maskuara si shkencë. Mirëpo kjo propagandë nuk mund ta fsheh të vërtetën. Fakti se teoria e evolucionit është mashtrimi më i madh në historinë e shkencës ka ardhur në shprehje shumë e më shumë në botën shkencore gjatë 20-30 viteve të fundit. Hulumtimet e bëra pas viteve të 80-ta në veçanti kanë zbuluar se pohimet e Darvinizmit janë krejtësisht të pabaza, gjë që është thënë nga një numër i madh i shkencëtarëve. Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës në veçanti, shumë shkencëtarë prej fushave të ndryshme biologjia, biokimia dhe paleontologjia pranojnë gjymtinë e Darvinizmit dhe e përdorin konceptin e projektimit inteligjent për të shpjeguar zanafillën e jetës. Ky “projektim inteligjent” është një shprehje shkencore e faktit se Allahu i krijoi të gjitha gjallesat. Ne kemi ekzaminuar rënien e teorisë së evolucionit dhe provat e krijimit në mënyrë shumë të hollësishme shkencore në shumë prej punimeve tona dhe vazhdojmë ta bëjmë këtë. Duke pasur parasysh rëndësinë e madhe të kësaj çështjeje, do të jetë shumë e dobishme që ta bëjmë një përmbledhje të saj këtu.

Dështimi shkencor i Darvinizmit
Teoria e evolucionit, edhe pse është një doktrinë që i ka fillimet në Greqinë e lashtë, u përqafua gjerësisht në shekullin e nëntëmbëdhjetë. Zhvillimi më i rëndësishëm që e bëri teorinë temën kryesore të botës së shkencës ishte botimi në vitin 1859 i librit Origjina e Llojeve të Çarls Darvinit. Në këtë libër, ai doli me pretendimin se llojet e ndryshme në tokë nuk janë krijuar veç e veç, por rrjedhin nga një stërgjysh i përbashkët dhe kanë ndryshuar nga njëra-tjetra nëpërmjet ndryshimeve të vogla me kalimin e kohës. Teoria e Darvinit nuk mbështetet në asnjë zbulim shkencor konkret, siç e pranoi edhe ai vet, ajo ishte vetëm një “supozim”. Veç kësaj, ashtu siç e pranoi Darvini në kapitullin e gjatë të librit të tij të titulluar “Vështirësitë e Teorisë”, teoria dështoi përballë një sërë çështjesh vendimtare. Darvini mbështeti të gjitha shpresat e tij në zbulimet e reja shkencore, të cilat shpresonte që do të zgjidhnin këto vështirësi. Mirëpo, në kundërshtim me atë që ai shpresonte, zbulimet shkencore zgjeruan përmasat e këtyre vështirësive. Disfata e darvinizmit përballë shkencës mund të përmblidhet në tre tituj kryesorë: 1) Teoria nuk arrin të shpjegoj se si ka zënë fill jeta në tokë. 2) Nuk gjendet asnjë zbulim shkencor që tregon se “mekanizmat e evolucionit” të propozuara nga kjo teori, posedojnë asnjë force evoluese. 3) Të dhënat fosile provojnë pikërisht të kundërtën e ideve të parashtruara nga kjo teori. Në këtë pjesë, do të shtjellojmë në vija të përgjithshme këto tri çështje themelore:

Pengesa e parë e pakapërcyeshme: Zanafilla e jetës
Teoria e evolucionit pretendon se të gjitha speciet rrjedhin nga një qelizë e vetme e shfaqur në Tokën primitive 3.8 miliardë vjet më parë. Si është e mundur që një qelizë e vetme të ndërtojë miliona specie të gjalla e të komplikuara dhe, nëse me të vërtetë ka ndodhur diçka e tillë, përse nuk gjendet asnjë gjurmë në të dhënat fosile janë disa nga pyetjet në të cilat teoria nuk është në gjendje të jap përgjigje. Por në fillim, duhet të pyetemi: Si u krijua kjo “qelizë e parë”? Meqë teoria e evolucionit e mohon krijimin dhe çfarëdo ndërhyrje të mbinatyrshme, ajo supozon se “qeliza e parë” është shfaqur rastësisht pa asnjë projektim, planifikim apo rregullim, përbrenda ligjeve të natyrës. Sipas kësaj teorie, materia e pajetë duhet të ketë krijuar rastësisht qelizën e gjallë. Por kjo hipotezë bie ndesh me ligjet më të pakundërshtueshme të biologjisë.

"Jeta rrjedh nga jeta"
Darvini, në librin e tij, nuk ka folur kurrë mbi zanafillën e jetës. Koncepti primitiv shkencor në periudhën kur jetoi ai supozonte se gjallesat zotërojnë një konstrukt shumë të thjeshtë. Sipas teorisë së krijimit të rastësishme që besohej në mesjetë, lëndët e pajetë/inorganike, duke u bashkuar, mund të formojnë një qenie të gjallë. Në atë periudhë ishte shumë i përhapur mendimi se insektet formoheshin nga tepricat e ushqimeve, ndërsa minjtë nga gruri. Për të provuar diçka të tillë janë bërë eksperimente nga më të çuditshmet: Një leckë e ndotur me pak grurë mbi të, në një anë, ndërsa në anën tjetër një shkencëtar, duke pritur që pas një kohe të formoheshin minj. Gjithashtu mendohej se shfaqja e krimbave në një copë mishi ishte dëshmi e krijimit të vetvetishëm/spontan. Por më vonë do të kuptohej se ata krimba nuk formoheshin vetvetiu në mish, por nga larvat e padukshme për syrin që silleshin nga mizat. Madje edhe kur Darvini shkroi librin Origjina e Llojeve, besimi se bakteret formoheshin nga materia e pajetë ishte një gjë e pranuar gjerësisht në botën e shkencës. Por vetëm 5 vite pas botimit të librit të Darvinit, Lui Paster shpalli përfundimet e arritura pas shumë studimeve dhe eksperimenteve të gjata që rrëzuan plotësisht krijimin spontan, i cili përbënte gur-themelin e teorisë së Darvinit. Në ligjëratën e tij triumfale në Sorbonë në vitin 1864, Pasteri tha: “Kurrë më nuk do të rimarr veten krijimi spontan prej grushtit vdekjeprurës të dhënë nga ky eksperiment i thjeshtë.”1 Mbrojtësit e teorisë së evolucionit i kundërshtuan për një kohë të gjatë zbulimet e Pasterit. Mirëpo shkenca, e cila po përparonte duke nxjerrë në dritë ndërtimin kompleks të qelizës së organizmit të gjallë, e përforcoi edhe më tepër pavlefshmërinë e pretendimeve mbi krijimin e rastësishëm të jetës.

Përpjekjet e pafrytshme të shekullit njëzet
Evolucionisti i parë, i cili u mor me çështjen e zanafillës së jetës në shekullin e njëzet ishte biologu i njohur rus Aleksandër Oparin, i cili u mundua të provonte, me anë të një sërë tezash të hedhura nga vetë ai në vitet 1930, se qeliza e gjallë mund të krijohej rastësisht. Por këto punime do të dilnin të pasuksesshme dhe Oparin do të detyrohej ta bënte këtë rrëfim:

Mirëpo, fatkeqësisht, çështja e zanafillës së qelizës përbën ndoshta pikën më të errët të gjithë studimit të evolucionit të organizmave.2 Pasuesit evolucionist të Oparinit u munduan të bënin eksperimente për të gjetur një zgjidhje për këtë çështje. Më i njohuri nga këto eksperimente ishte ai që u ndërmor në vitin 1953 nga kimisti amerikan Stenli Miler, i cili, duke bashkuar gazrat, që ai pretendonte se kishin ekzistuar në atmosferën primitive në një ambient eksperimental dhe duke i ekspozuar ato ndaj një burimi të jashtëm energjie, Milleri formoi disa molekula organike (aminoacide) të pranishme në strukturën e proteinave. Mezi kishin kaluar disa vite para se të zbulohej se ky eksperiment, i cili atëherë u paraqit si një hap i rëndësishëm në emër të evolucionit, ishte i pavlefshëm, sepse atmosfera e përdorur në këtë eksperiment ishte shumë më e ndryshme nga kushtet reale të Tokës.3 Pas një periudhe të gjatë heshtjeje, Milleri pranoi se atmosfera e përdorur nga ai nuk ishte reale.4 Të gjitha përpjekjet evolucioniste që u ndërmorën gjatë shekullit të njëzet për të shpjeguar zanafillën e jetës përfunduan pa sukses. Xhefri Bada, gjeo-kimisti i njohur nga Instituti Skrips i San Diegos, në një artikull të botuar në vitin 1998 në revistën “Earth (Toka)”, pranon këtë fakt: Sot, duke e lënë pas shekullin e njëzet, akoma përballemi me problemin më të madh të pazgjidhur që kishim kur hymë në shekullin e njëzet: Si zuri fill jeta në tokë?5

Ndërtimi i ndërlikuar i jetës
Shkaku kryesor që çështja mbi zanafillën e jetës ka hyrë në një dilemë të tillë është se madje ata organizma të gjallë që mendohej të jenë më të thjeshtat kanë ndërtim jashtëzakonisht të ndërlikuar. Qeliza e një gjallese është shumë më e ndërlikuar se të gjitha produktet teknologjike që ka arritur të prodhojë njeriu. Sot, madje edhe në laboratorët më të përparuara të botës, duke bashkuar materie kimike organike, nuk do të mund të arrijmë kurrë të përfitojmë një qelizë të vetme. Kushtet që nevojiten për formimin e një qelize janë aq të shumta sa kurrë nuk mund të shpjegohen me rastësi. Probabiliteti që proteinat, njësia bazë e qelizës, të sintetizohen rastësisht është 1 në 10 950 (për një proteinë mesatare me 500 aminoacide). Në matematikë probabilitetet më të vogla se 1050 konsiderohen të pamundura. Molekula e ADN-së përmban informacionet gjenetike si një bankë informacionesh me kapacitet të pabesueshëm. Nëse do ta hidhnim në letër informacionin që përfshin ADN-ja e njeriut, do të krijohej një bibliotekë me 900 volume enciklopedike me nga 500 faqe secili. Në këtë pikë shfaqet një dilemë shumë interesante: ADN-ja mund ta kopjoj/përsëris vetveten vetëm me ndihmën e disa proteinave të specializuara (enzimave). Mirëpo, sinteza e këtyre enzimave mund të realizohet vetëm me anë të informacionit të koduar në ADN. Pasi që ato të dyja janë të varura nga njëra tjetra, ato duhet të ekzistojnë në të njëjtën kohë për kopjim/përsëritje. Kjo e sjellë skenarin se jeta ka zënë fill vetvetiu në një rrugë pa krye. Prof. Lesli Orgel, një evolucionist me reputacion nga Universiteti i San Diegos në Kaliforni, e pranon këtë fakt në botimin e revistës Scientific American të Shtatorit të vitit 1994: Është krejtësisht e pamundshme që proteinat dhe acidet nukleike, duke qenë të dyja komplekse për nga ndërtimi, të jenë krijuar vetvetiu në të njëjtin vend dhe në të njëjtën kohë. Po ashtu duket e pamundshme ta

kemi njërën pa tjetrën. Dhe kështu, në shikim të parë, njeriut do t’i duhej të vjen në përfundimin se, në të vërtetë, jeta kurrë nuk ka mundur të zë fill me anë të mjeteve kimike.6 Padyshim, nëse është e pamundur që jeta të ketë zënë fill nga shkaqet natyrore, atëherë duhet të pranohet se jeta u “krijua” në mënyrë të mbinatyrshme. Ky fakt zhvlerëson në mënyrë të qartë teorinë e evolucionit, qëllimi kryesor i së cilës është të mohoj krijimin.

Mekanizmat imagjinarë të evolucionit
Çështja e dytë e rëndësishme që e bën teorinë e Darvinit të pavlefshme është se të dy konceptet e paraqitura nga kjo teori si “mekanizma të evolucionit”, u kuptua se në të vërtetë nuk zotërojnë asnjë forcë evoluese. Darvini e mbështeti hipotezën e tij në tërësi në mekanizmin e “seleksionimit natyror.” Rëndësia që i jepte këtij mekanizmi mund të kuptohet fare lehtë edhe nga titulli i librit të tij: Origjina e Llojeve nëpërmjet seleksionimit natyror”… Seleksionimi natyror pohon se ato gjallesa që janë më të fuqishme dhe që i përshtaten më mirë kushteve natyrore të vendbanimeve të tyre do të mbijetojnë në luftën për jetë. P.sh., në një kope sorkadhesh që kërcënohet prej kafshëve të ndryshme grabitqare, do të mbijetojnë vetëm ato sorkadhe që vrapojnë më shpejt. Kështu që kopeja e sorkadheve do të përbëhet nga individët më të fortë dhe më të shpejtë. Mirëpo, sigurisht që ky mekanizëm nuk mund të shkaktojë evoluimin e sorkadheve e t’i kthejë në një lloj tjetër gjallese, për shembull, në kuaj. Për këtë arsye, mekanizmi i seleksionimit natyror nuk zotëron asnjë forcë evoluese. Edhe Darvini ishte i ndërgjegjshëm për këtë realitet, ndaj në librin e tij Origjina e Llojeve u detyrua të pohonte: Seleksionimi natyror s’mund të bëjë asgjë përderisa nuk shfaqen dallime dhe ndryshime të dobishme individuale.7

Ndikimi i Lamarkut
Si mund të formoheshin këto ndryshime të dobishme? Darvini, kësaj pyetjeje u mundua t’i përgjigjej nga këndvështrimi i të kuptuarit primitiv të shkencës së asaj kohe. Sipas biologut francez Shevalie Lamark (17741829), i cili ka jetuar para Darvinit, gjallesat ia përcollën brezit pasardhës të gjitha ndryshimet fizike, të cilat kishin fituar gjatë jetës së tyre. Ai pohonte se këto cilësi, të cilat u akumuluan nga një brez në tjetrin, bënë që të formohen specie të reja. Për shembull, ai pohonte se gjirafat evoluuan nga antilopat gjatë përpjekjeve të tyre për të arritur gjethet e pemëve të larta, qafat e tyre u zgjatën nga njëri brez në tjetrin Edhe Darvini ka dhënë shembuj të ngjashëm. Në librin e tij Origjina e Llojeve, për shembull, ai thotë se disa arinj për të gjetur ushqim në thellësi të detit me kohë u shndërruan në balena.8 Por zbulimet e Gregor Mendelit (1822-1884) të ligjeve të trashëgimisë, të cilat u saktësuan nga shkenca e gjenetikës, e cila lulëzoi në shekullin e njëzet, hedhën poshtë plotësisht legjendën e përcjelljes së karakteristikave të fituara në brezat pasardhës. Kështu, u vërtetua përfundimisht se seleksionimi natyror ishte një mekanizëm joefektiv.

Neo-darvinizmi dhe mutacionet
Për të gjetur një zgjidhje, darvinistët nxorën në dritë “Teorinë Sintetike Moderne”, apo siç njihet ndryshe Neo-Darvinizmin, në fund të viteve 1930. Neo-Darvinizmi shtoi mutacionet, të cilat janë shtrembërime të formuara në gjenet e gjallesave për shkak të faktorëve të tillë të jashtëm si rrezatimi apo gabimet në përsëritje, si “shkaqe të ndryshimeve të dobishme” përveç mutacionit natyror. Modeli, i cili edhe sot e ruan vlerën në emër të evolucionit, është Neo-Darvinizmi. Sipas kësaj teorie miliona gjallesa në botë u formuan si rezultat i një procesi me anën e të cilit organe të shumta komplekse të këtyre organizmave (p.sh., veshët, mushkëritë dhe krahët) iu nënshtruan “mutacioneve,” domethënë çrregullimeve gjenetike. Por ekziston një fakt i prerë shkencor që plotësisht e hedh poshtë këtë teori: Mutacionet nuk i zhvillojnë gjallesat, përkundrazi, ato janë gjithmonë të dëmshme. Arsyeja për këtë është shumë e thjeshtë: ADN-ja zotëron një ndërtim shumë të ndërlikuar dhe çdo ndikim spontan mbi këtë molekulë, mund vetëm t’i shkaktojë dëm asaj. Gjeneticisti amerikan B. G. Ranganathan e shpjegon këtë fakt si në vazhdim: Së pari, mutacionet e vërteta janë shumë të rralla në natyrë. Së dyti, shumica e mutacioneve janë të dëmshme pasi që janë të rastësishme, më parë se ndryshime të rregullta në strukturën e gjeneve; çfarëdo ndryshimi i rastësishëm në një sistem tejet të rregullt do të ndikojë për të keq, jo për të mirë. Për shembull, nëse një tërmet do të dridhte një ndërtim tejet të rregullt siç është një ndërtesë, do të ndodhte një ndryshim i rastësishëm në kornizën e ndërtesës, i cili sipas të gjitha gjasave, nuk do të ishte një përmirësim.9 Nuk çudit fakti se deri më sot nuk është vëzhguar asnjë rast i ndonjë mutacioni të dobishëm, domethënë, i cili është parë të zhvilloj kodin gjenetik. Është vërtetuar se të gjitha mutacionet janë të dëmshme. Është kuptuar se mutacioni, i cili është paraqitur si një “mekanizëm i evolucionit,” është në të vërtetë një dukuri gjenetike që dëmton gjallesat dhe i lë të gjymtuara. (Efekti më i zakonshëm i mutacionit në qeniet njerëzore është kanceri.) Natyrisht, një mekanizëm shkatërrues nuk mund të jetë “mekanizëm evolutiv.” Seleksionimi natyror, në anën tjetër, “s’mund të bëj asgjë i vetëm,” siç e pranoi edhe Darvini. Ky fakt na tregon se nuk ekziston ndonjë “mekanizëm evolutiv” në natyrë. Pasi që nuk ekziston asnjë mekanizëm evolutiv, asnjë proces i tillë i imagjinuar i quajtur “evolucion” nuk ka mundur të ndodhë.

Të dhënat fosile: asnjë gjurmë e formave kalimtare
Të dhënat fosile janë treguesi më i qartë se skenari që sugjerohet nga teoria evolucionit nuk ka ndodhur kurrë. Sipas kësaj teorie, të gjitha gjallesat kanë evoluar nga një paraardhës. Një specie, e cila ekzistonte më parë, me kalimin e kohës, u shndërrua në diçka tjetër dhe të gjitha speciet u krijuan në këtë mënyrë. Me fjalë të tjera, ky transformim u zhvillua gradualisht gjatë një periudhe të gjatë prej qindra miliona vjetësh. Po të kishte qenë kështu, lloje të shumta kalimtare duhej të kishin ekzistuar dhe jetuar brenda kësaj periudhe të gjatë transformimi. Për shembull, disa krijesa gjysmë peshk–gjysmë zvarranik duhej të kishin jetuar në të kaluarën të cilat kishin fituar disa tipare zvarranikësh, përveç tipareve të peshkut të cilat ato tashmë i kishin. Apo duhej të kishin

ekzistuar disa zvarranik-zogj, të cilët fituan disa tipare të zogjve përveç tipareve të zvarranikëve që ato tashmë i kishin. Meqë këto gjallesa do të duhej të kishin ekzistuar në një periudhë kalimtare, gjallesat duhet të kenë qenë të gjymtuara dhe me një sërë të metash. Evolucionistët, këto qenie imagjinare që besojnë të kenë jetuar në të kaluarën, i quajnë “forma kalimtare”. Nëse me të vërtetë do të kishin ekzistuar gjallesa të tilla në të kaluarën, atëherë do të duhej të kishte me miliona dhe madje miliarda sosh për nga numri dhe llojllojshmëria. Ajo që është më me rëndësi, mbetjet e këtyre qenieve të çuditshme do të duhej të haseshin në të dhënat fosile. Darvini, në librin Origjina e Llojeve, këtë fakt e shpjegon kështu: Nëse teoria ime është e vërtetë, atëherë forma kalimtare të panumërta që lidhin speciet e të njëjtit grup, duhet të kenë ekzistuar sigurisht... Si rrjedhim, provat për ekzistencën e tyre të mëparshme do të mund të gjendeshin vetëm në mbetjet fosile.”10

Shpresat e venitura të Darvinit
Mirëpo, edhe pse janë bërë shumë kërkime intensive për të gjetur fosilet që nga mesi i shekullit të nëntëmbëdhjetë në mbarë botën, ende nuk është gjetur asnjë formë kalimtare. Të gjitha fosilet, në kundërshtim me atë që shpresonin evolucionistët, tregojnë se jeta në Tokë u shfaq rastësisht, krejt papritur dhe plotësisht e formuar. Një paleontolog i njohur britanik, Derek V. Ager, edhe pse një evolucionist, e pranon këtë realitet: Problemi ynë është ky: Tek analizojmë me hollësi të dhënat fosile në nivelin e klasave apo llojeve, hasim gjithmonë e më tepër jo evolucion gradual, por shpërthim të papritur të një lloji në llogari të një tjetri.11 Me fjalë të tjera, te fosilet e gjetura, të gjitha llojet e gjallesave shfaqen papritmas dhe në formën e tyre të përfunduar, pa asnjë formë të ndërmjetme në mes. Kjo është pikërisht e kundërta e supozimeve të Darvinit. Për më tepër, kjo është një provë shumë e fortë që gjallesat janë krijuar. I vetmi shpjegim që një specie e gjallë të shfaqet papritmas e plotë dhe pa paraardhës nga i cili të ketë evoluar është se ajo u krijua. Kjo e vërtetë është pranuar po ashtu nga biologu i mirënjohur evolucionist Douglas Futuyuma: Krijimi dhe evolucioni janë dy shpjegimet e vetme që mund të bëhen rreth origjinës së qenieve të gjalla. Krijimi dhe evolucioni, në mes tyre, shter shpjegimet e mundshme për zanafillën e gjallesave. Organizmat ose janë shfaqur në tokë të zhvilluara plotësisht, ose jo. Në rast se nuk janë zhvilluar gradualisht, ato duhet të jenë zhvilluar nga specie që kanë ekzistuar më parë me anë të ndonjë procesi modifikimi. Në rast se janë shfaqur plotësisht të zhvilluara, ato me të vërtetë duhet të jenë krijuar nga ndonjë intelekt i plotfuqishëm.12 Fosilet tregojnë se qeniet e gjalla u shfaqën në Tokë të formuara plotësisht dhe në gjendje të përkryer. Me fjalë të tjera “origjina e llojeve,” në kundërshtim me supozimin e Darvinit, nuk është evolucioni, por krijimi.

Përralla e evolucionit të njeriut
Çështja që trajtohet më shpesh nga mbrojtësit e teorisë së evolucionit është prejardhja e njeriut. Mendimi darvinist mbi këtë çështje thotë se qeniet njerëzore moderne që jetojnë sot kanë evoluar nga disa krijesa të ngjashme me majmunët. Gjatë kësaj periudhe të supozuar, e cila mendohet të ketë filluar rreth 4-5 milionë vjet

më parë, pretendohet se kanë jetuar “forma kalimtare” midis njeriut modern dhe të parëve të tij. Ka katër “kategori” bazë në gjithë këtë skenar të imagjinuar: 1. Australopiteku 2. Homo habilis 3. Homo erektus 4. Homo sapiens Evolucionistët i japin emrin “Australopitek” (që do të thotë “majmuni i jugut”), të ashtuquajturit paraardhës të parë të njeriut të ngjashëm me majmunët. Këto qenie të gjalla nuk janë në fakt asgjë tjetër, përveçse një specie e zhdukur majmuni. Kërkimet e shumta të Lordit Solli Cukerman dhe Profesorit Çarlls Oksnard, dy anatomistë me famë botërore nga Anglia dhe SHBA-ja, rreth mbetjeve të australopitekëve tregojnë se këto qenie i përkisnin një lloji të majmunit të zhdukur dhe se nuk kishin asnjë ngjashmëri me qeniet njerëzore. 13 Evolucionistët e quajnë fazën tjetër të evolucionit njerëzor “homo,” domethënë “njeri”. Sipas këtij pretendimi, qeniet e gjalla të serisë “homo” ishin më të zhvilluara se australopitekët. Evolucionistët i vendosën fosilet e këtyre krijesave të ndryshme pranë njëra-tjetrës me një renditje të caktuar dhe përpiluan një plan imagjinar evolucioni. Ky plan është imagjinar, sepse faktikisht asnjë lidhje evolucionare mes këtyre klasave të ndryshme nuk është provuar. Ernst Majër, njëri prej mbrojtësve më të rëndësishëm të teorisë së evolucionit në shekullin e njëzet në librin e tij Një argument i gjatë pohon se: “në veçanti (enigmat) historike si zanafilla e jetës apo e Homo sapiensit, janë tejet të vështira dhe mund madje t’i bëjnë ballë një shpjegimi përfundimtar të kënaqshëm.”14 Kur konturojnë zinxhirin Australopitek > Homo Habilis > Homo Erektus > Homo Sapiens, evolucionistët nënkuptojnë se këto specie kanë qenë paraardhëse të njëra-tjetrës. Mirëpo, zbulimet më të fundit të paleo-antropologëve tregojnë se Austrolopiteku, Homo Habilis dhe Homo Erektus kanë jetuar në të njëjtën periudhë në pjesë të ndryshme të botës.15 Për më tepër, një segment i caktuar njerëzish i klasifikuar si Homo Erektus ka jetuar deri në kohërat moderne. Homo sapiensi, Neandertalët dhe Homo Sapiens Sapiens (njeriu modern) kanë bashkëjetuar në të njëjtin rajon.16 Kjo, sigurisht, provon përfundimisht se këto specie nuk ishin paraardhëse të njëra-tjetrës. Stefën Xhej Gould, njëri prej paleontologëve të universitetit të Harvardit, megjithëse është evolucionist, e shpjegon qorrsokakun në të cilin gjendet teoria darviniste në këtë mënyrë: Çfarë i ndodhi shkallës sonë, nëse bashkekzistojnë tri linja hominide (A. Afrikanus, Robust Australopitekët robust (shtatmëdhenj) dhe H. Habilis) që nuk rrjedhin nga njëra-tjetra? Për më tepër, asnjë nga të tre nuk shfaq ndonjë tendencë evolutive gjatë qëndrimit të tyre në tokë.17 Me pak fjalë, i gjithë skenari i evolucionit njerëzor që po mbahet gjallë me ndihmën e vizatimeve të ndryshme të krijesave imagjinare “gjysmë-majmun-gjysmë-njeri”, që shfaqen në media apo libra shkollorë, domethënë, sinqerisht, me anë të metodave propagandistike, s’janë gjë tjetër veçse një mit pa asnjë bazë shkencore.

Lordi Solli Cukerman, një nga shkencëtarët më të njohur dhe më të spikatur të Mbretërisë së Bashkuar, e ka studiuar këtë çështje për vite me radhë dhe ka kryer një punë kërkimore 15-vjeçare mbi fosilet e Australopitekut. Edhe pse evolucionist, ai arriti në përfundimin se, në të vërtetë, nuk ekziston asnjë pemë gjenealogjike midis majmunit dhe njeriut. Cukerman gjithashtu bëri një “spektër interesant të shkencave”, duke i radhitur ato nga ato që ai i konsideronte si më shkencoret tek ato që i konsideronte si më joshkencoret. Sipas spektrit të Cukermanit, më “shkencoret,” duke marrë parasysh mbështetjen e tyre në argumente, janë shkenca e fizikës dhe kimisë. Më pas vijnë shkencat biologjike dhe pastaj shkencat shoqërore. Në fund fare, në pjesën që konsiderohet të jetë si pjesa më “joshkencore”, radhitet “perceptimi jashtë-shqisor” – konceptet si telepatia dhe shqisa e gjashtë – dhe në fund të fundit u vendos “evolucioni i njeriut”. Cukerman shpjegon kështu arsyetimin e tij: Më pas zhvendosim regjistrin e të vërtetës objektive në drejtim të atyre fushave të shkencës të konsideruara si shkenca biologjike, si p.sh. perceptimi jashtë-shqisor apo interpretimi i historisë së fosileve të njeriut, ku për (evolucionistin) besnik gjithçka është e mundur – dhe ku besimtari i zjarrtë (i evolucionit ndonjëherë është në gjendje të besojë shumë gjëra kontradiktore në të njëjtën kohë.18 Siç shihet, evolucioni njerëzor nuk është gjë tjetër veçse një përmbledhje e “disa interpretimeve të paragjykuara të fosileve të zhvarrosura prej njerëzve të caktuar, të cilët ndjekin verbërisht teorinë e tyre.

Formula e Darvinit
Përveç të gjitha provave teknike me të cilat jemi marrë gjer më tani, le ta shtjellojmë njëherë, se çfarë paragjykimi kanë evolucionistët me një shembull të thjeshtë që të kuptohet madje edhe prej fëmijëve: Teoria e evolucionit pohon se jeta u krijua rastësisht. Sipas këtij pohimi, atomet e pajetë dhe të pavetëdije u bashkuan për të formuar qelizën dhe pastaj ata disi formuan gjallesat tjera, duke përfshirë edhe njeriun. Le të mendojmë për këtë. Kur i bashkojmë elementet që janë bazë e ndërtimit jetës si karboni, fosfori, nitrogjeni dhe potasiumi, vetëm një grumbull formohet. Pa marrë parasysh se çfarë trajtimi i nënshtrohet, ky grumbull atomesh nuk mund të formojë madje as edhe një gjallesë të vetme. Nëse dëshironi, le ta formulojmë një “eksperiment” në lidhje me këtë çështje dhe ta shtjellojmë në emër të evolucionistëve atë që ata vërtet e pohojnë pa e shprehur zëshëm me emrin “formula e Darvinit”: Le të vendosin materialistët plot materiale të pranishme në përbërjen e gjallesave si fosfori, nitrogjeni, karboni, oksigjeni, hekuri dhe magneziumi në fuçi të mëdha. Veç kësaj, le të shtojnë në këto fuçi çfarëdo lloj materiali që nuk ekziston në kushte normale, por që ata mendojmë se është i domosdoshëm. Le të shtojnë në këtë përzierje aq sa të dëshirojnë amino acide – të cilat nuk kanë mundësi të formohen në kushte natyrore – dhe proteina – që një e vetme e ka probabilitetin e formimit 10 në 950 – sa të duan. Le t’ia ekspozojnë këto përzierje deri në masën që dëshirojnë nxehtësisë dhe lagështisë. Le t’i përziejnë këto me çfarëdo pajisje të përparuar teknologjike që të duan. Le t’i vënë shkencëtarët më të shquar pranë këtyre fuçive. Le të presin këta ekspert me radhë

pranë këtyre fuçive për miliarda dhe trilionë vite. Le të lejohen të përdorin të gjitha llojet e kushteve që ata besojnë të jenë të domosdoshme për formimin e një njeriu. Pa marrë parasysh se çfarë bëjnë, ata nuk mund ta krijojnë një njeri prej këtyre fuçive, të themi një profesor që ekzaminon strukturën e qelizës së tij nën një mikroskop elektronik. Ata nuk mund të krijojnë gjirafa, luanë, bletë, kanarina, kuaj, delfinë, trëndafila, orkide, zambakë, karafila, banane, portokaj, molla, hurma, domate, pjepra, shalqi, fiq, ullinj, rrush, pjeshka, pallonj, fazanë, flutura shumëngjyrëshe apo me miliona gjallesa si këto. Me të vërtetë, ata nuk do të mund të përfitonin as edhe një qelizë të vetme prej cilësdo prej tyre. Thënë shkurt, atomet e pavetëdijshme nuk mund të formojnë qelizën duke u bashkuar. Ato nuk mund të marrin një vendim të ri dhe ta ndajnë këtë qelizë më dysh dhe pastaj të marrin vendime tjera dhe të krijojnë profesorët të cilët së pari shpikin mikroskopin elektronik dhe pastaj ekzaminojnë strukturën e qelizës së vet nën atë mikroskop. Materia është një grumbull i pavetëdijshëm, i pajetë dhe ajo vjen në jetë me krijimin e lartë të Allahut. Teoria e evolucionit, e cila pohon të kundërtën e kësaj, është një gjykim plotësisht i gabuar i kundërt me arsyen. Të menduarit madje edhe vetëm për pak kohë për pohimet e evolucionistëve zbulon këtë të vërtetë, sikurse në shembullin më lartë.

Teknologjia e syrit dhe veshit
Një çështje tjetër që mbetet pa përgjigje nga teoria e evolucionit është cilësia e shkëlqyer e perceptimit të syrit dhe veshit. Para se të kalojmë te syri, le t’i përgjigjemi shkurtimisht pyetjes “Si shohim ne?” Rrezet e dritës që vijnë nga një objekt, bien në retinën e syrit duke dhënë një imazh të përmbysur të objektit. Këtu, këto rreze drite transformohen në sinjale elektrike nga qelizat dhe pastaj përcillen në një zonë të vogël në pjesën e prapme të trurit, ku ndodhet “qendra e shikimit”. Këto sinjale elektrike perceptohen në këtë qendër të trurit si imazh pas një sërë procesesh. Le të mendojmë pak, duke u bazuar në këto njohuri teknike. Truri është i izoluar tërësisht nga drita. Kjo do të thotë se pjesa e brendshme e trurit është në errësirë të plotë dhe drita nuk arrin atje. Qendra e shikimit është një vend në errësirë të plotë ku nuk hyn kurrë dritë. Ka mundësi që të jetë vendi më i errët që ekziston. Megjithatë, ne shikojmë një botë të ndritshme plot dritë në këtë errësirë të plotë. Imazhi i formuar në sy është kaq i mprehtë dhe i qartë, sa që as teknologjia e shekullit njëzet nuk ka arritur ta realizojë. Për shembull, shikoni librin që jeni duke e lexuar, duart me të cilat e mbani atë dhe pastaj ngrini kokën dhe shikoni përreth. A keni parë ndonjëherë një imazh të tillë të mprehtë e të qartë si ky në ndonjë vend tjetër? Edhe ekrani më i zhvilluar i televizorit i prodhuar nga prodhuesi më i fuqishëm i televizorëve në botë nuk mund të sigurojë një imazh aq të mprehtë për ju. Ky është një imazh tre-dimensional, me ngjyra dhe jashtëzakonisht i pastër. Për vite të tëra, mijëra inxhinierë janë përpjekur të prodhojnë një televizor tredimensional, i cili mund të arrijë cilësinë e shikimit të syrit. Ata kanë arritur të shpikin një sistem TV tredimensional, por ai nuk mund të shihet pa vendosur një palë syze speciale 3-D. Për më tepër, bëhet fjalë vetëm

për një tre-dimensional artificial. Sfondi është më i mjegulluar, ndërsa plani i parë duket sikur është dekor prej letre. Asnjëherë s’ka qenë e mundur të arrihet një imazh me cilësinë e syrit. Edhe në kamera apo në televizor, ka një humbje të cilësisë së imazhit. Evolucionistët pretendojnë se mekanizmi që prodhon këtë imazh të mprehtë e të qartë është formuar krejt rastësisht. Nëse dikush do t’ju thoshte se televizori në dhomën tuaj është formuar si rezultat i bashkimit të rastësishëm të miliona atomeve, çfarë do të mendonit ju? Si mund ta bëjnë atomet atë që mijëra njerëz s’e bëjnë dot? Nëse një pajisje që prodhon një imazh më primitiv se syri nuk mund të jetë formuar rastësisht, atëherë është shumë e qartë që edhe syri apo imazhi që shikohet prej tij nuk mund të jenë krijuar rastësisht. E njëjta gjë vlen edhe për veshin. Veshi i jashtëm i kap tingujt dhe i drejton te veshi i mesëm, i cili ia përcjell veshit të brendshëm duke i përforcuar ato. Veshi i brendshëm ia dërgon valët zanore trurit, duke i kthyer në sinjale elektrike. Ashtu si me shikimin, procesi i dëgjimit përfundon në qendrën e dëgjimit në tru. Ajo që thamë për syrin është e vërtetë edhe për veshin. Do të thotë, truri është i izoluar nga tingujt, ashtu si është i izoluar edhe nga drita: asnjë tingull nuk mund të depërtojë brenda. Prandaj, s’ka rëndësi sa zhurmë ka jashtë, brenda trurit mbizotëron një qetësi absolute. Megjithatë edhe tingujt më të mprehtë perceptohen nga truri. Nëpërmjet trurit tonë, i cili është i izoluar nga tingujt, ne dëgjojmë simfoninë e ekzekutuar nga një orkestër apo zhurmat në një vend të mbushur plot me njerëz. Megjithatë, nëse bëhet një matje ekzakte e nivelit të tingujve në trurin tonë në këto momente, do të kuptonim se një qetësi absolute mbizotëron aty. Ashtu si në rastin e imazhit, dekada të tëra përpjekjesh kanë kaluar për të krijuar dhe riprodhuar tinguj sa më të afërt me origjinalin. Rezultatet e këtyre përpjekjeve janë regjistruesit e zërit, sistemet HI-FI dhe sistemet e ndryshme për kapjen e tingujve. Pavarësisht nga teknologjia e përparuar dhe përpjekjet e mijëra inxhinierëve e ekspertëve, nuk është përfituar asnjë tingull që të ketë të njëjtën mprehtësi dhe qartësi si tingulli që kapet nga veshi. Mendoni për sistemet HI-FI të cilësisë më të lartë të prodhuar nga kompania më e madhe e industrisë së muzikës. Edhe në këto pajisje, kur regjistrohet zëri, humbet një pjesë e cilësisë. Kur ndizni një HI-FI gjithmonë dëgjoni një zhurmë të lehtë para se të fillojë muzika. Veshi i njeriut asnjëherë nuk e kap një tingull të shoqëruar me zhurmë; ai e kap tingullin pikërisht ashtu siç është, i mprehtë e i qartë. Kështu ka qenë gjithmonë që nga krijimi i njeriut. Deri më sot, asnjë aparat vizual apo regjistrues i bërë nga njeriu nuk ka qenë aq i ndjeshëm dhe i suksesshëm në marrjen e të dhënave shqisore si syri dhe veshi. Mirëpo, për sa i përket të pamurit dhe të dëgjuarit, një e vërtetë shumë më madhështore qëndron pas gjithë kësaj.

Kujt i takon ndërgjegjja që sheh dhe dëgjon në brendi të trurit?
Kush shikon një botë joshëse në trurin tonë, dëgjon simfonitë dhe cicërimën e zogjve dhe ndien aromën e trëndafilit? Nxitjet që vijnë prej syve, veshëve dhe hundës së një personi shkojnë në tru si impulse nervore elektrokimike. Në librat e biologjisë, fiziologjisë dhe biokimisë, mund të gjeni shumë hollësi për mënyrën se si ky

imazh formohet në tru. Mirëpo, kurrë nuk do të mund të ndesheni me faktin më të rëndësishëm: Kush i pranon këto impulse nervore elektro-kimike si imazhe, tinguj, aroma dhe ngjarje shqisore në tru? Ekziston një ndërgjegje në tru që i pranon gjithë këto pa ndier ndonjë nevojë për një sy, vesh apo hundë. Kujt i takon kjo ndërgjegje? Natyrisht se nuk u takon nervave, shtresës yndyrore dhe neuroneve që e përbëjnë trurin. Kjo është arsyeja pse darvinistët-materialist, të cilët besojnë se gjithçka përbëhet prej materies, nuk mund të japin përgjigje në këto pyetje. Sepse kjo ndërgjegje është shpirti i krijuar prej Allahut, i cili nuk ka nevojë as për syrin për të shikuar imazhet dhe as për veshin për t’i dëgjuar tingujt. Për më tepër, nuk ka nevojë për trurin për të menduar. Çdo njeri që e lexon këtë fakt të qartë shkencor do të duhej të mendonte thellë për Allahun e Gjithëfuqishëm dhe të ketë frikë dhe të kërkoj strehim tek Ai, sepse Ai ngjesh tërë gjithësinë në një vend plotësisht të errët prej disa centimetrave kub në një formë tre-dimensionale, me ngjyra, me hije dhe të ndritshme.

Një besim materialist
Informacioni që kemi paraqitur deri tani tregon se teoria e evolucionit është një pretendim që bie hapur në kundërshtim me faktet shkencore. Pretendimi i teorisë në lidhje me prejardhjen e jetës është në kundërshtim me shkencën, mekanizmat e evolucionit të propozuara nga kjo teori nuk kanë asnjë forcë evolutive, dhe fosilet tregojnë se format kalimtare nuk kanë ekzistuar kurrë. Prandaj, teoria e evolucionit duhet të hidhet poshtë si një ide joshkencore. Në këtë mënyrë shumë ide, si modeli i gjithësisë me qendër Tokën, janë nxjerrë jashtë agjendës së shkencës gjatë historisë. Por teoria e evolucionit vazhdon të mbahet me vendosmëri në listën e teorive shkencore. Disa njerëz madje përpiqen t’i paraqesin kritikat në adresë të saj si “sulm ndaj shkencës”. Po pse ndodh kjo gjë? Arsyeja për këtë situatë të krijuar është se për disa njerëz të cilët u përkasin disa qarqeve të caktuara, teoria e evolucionit është shndërruar në një besim dogmatik të domosdoshëm. Këto qarqe kapen fort pas filozofisë materialiste dhe ndikohen nga Darvinizmi, i cili për ta është shpjegimi i vetëm materialist për natyrën. Nganjëherë ata e pranojnë hapur këtë. Riçard Levontin, gjeneticist i famshëm nga universiteti i Harvardit dhe në të njëjtën kohë një evolucionist i njohur pranon se është “së pari materialist, pastaj shkencëtar”: Nuk është puna se metodat dhe institucionet e shkencës në njëfarë mënyre na detyrojnë të pranojmë një shpjegim material për botën, por përkundrazi, ne jemi të detyruar nga përkrahja jonë arbitrare e kauzës materialiste të krijojmë një aparat hetimi dhe një sërë konceptesh që japin shpjegime materiale, edhe nëse janë kundër intuitës, pa marrë parasysh se sa të mjegullta janë për të panisurën. Për më tepër, materializmi është absolut, kështu që ne nuk mund të lejojmë të dalë në skenë një Qenie Hyjnore.19 Këto fjalë janë deklarata të qarta se Darvinizmi është një dogmë e mbajtur gjallë për hir të lidhjes me filozofinë materialiste. Sipas kësaj dogme asgjë nuk ekziston përveç materies. Prandaj, ajo predikon se materia e pajetë dhe e pavetëdijshme krijoi jetën. Ajo këmbëngul se miliona specie të gjalla, (si zogjtë, peshqit, kafshët, insektet, pemët, lulet, balenat dhe qeniet njerëzore) u shfaqën si pasojë e bashkëveprimit të materies si shiut, rrufeve dhe kështu me radhë prej materies së pajetë. Ky besim është në kundërshtim të plotë si me arsyen ashtu

edhe shkencën. Por darvinistët vazhdojnë të mbrojnë këtë besim me qëllim që “të mos lejojnë daljen në skenë të një Qenie Hyjnore.” Kushdo që nuk e shikon prejardhjen e gjallesave me paragjykim materialist do ta kuptojë këtë të vërtetë të qartë: të gjitha gjallesat janë rezultat i krijimit të një Krijuesi, i Cili zotëron fuqi, dije dhe inteligjencë superiore. Ky Krijues është Allahu, i Cili krijoi tërë gjithësinë nga asgjëja, i Cili e konstruktoi atë në mënyrën më të përkryer dhe u dha formë të gjitha gjallesave.

Teoria e evolucionit: Magjia më e fuqishme në botë
Çdo njeri i lirë prej paragjykimit dhe ndikimit të çfarëdo ideologjie të caktuar, që përdor arsyen dhe logjikën e tij apo të saj, do të kuptojë qartë se besimi në teorinë e evolucionit, i cili na përkujton besëtytnitë e shoqërive pa dijeni të shkencës apo qytetërimit, është plotësisht i pamundshëm. Siç u shpjegua më lartë, ata që besojnë në teorinë e evolucionit mendojnë se disa atome dhe molekula të hedhura në një fuçi të madhe do të mund të krijonin profesorë dhe studentë universiteti që janë në gjendje të mendojnë dhe gjykojnë; shkencëtarë si Ajnshtajni dhe Galileo; artistë si Hemfri Bogart, Frenk Sinatra dhe Luçano Pavaroti; si edhe antilopa, drurë limoni dhe karafila. Për më tepër, pasi që shkencëtarët dhe profesorët të cilët besojnë në këto gjepura janë njerëz të shkolluar, është krejtësisht e arsyeshme të flitet për këtë teori si për “magjinë më të fuqishme në histori.” Asnjëherë më parë asnjë besim apo ide tjetër nuk ua ka larguar aftësinë e të gjykuarit të njerëzve, nuk ka pranuar t’i lejojë ata të mendojnë me mençuri dhe me arsye dhe ua ka fshehur të vërtetën sikur ata t’i kishin sytë e lidhur. Kjo është një verbëri madje edhe më e keqe dhe më e pabesueshme se adhurimi i Zotit të Diellit Ra nga egjiptianët, adhurimi i totemeve në disa pjesë të Afrikës, adhurimi i Diellit nga populli i Sebës, adhurimi i idhujve që kishin mbaruar me duart e tyre nga ana e fisit të Profetit Ibrahim (paqja qoftë mbi të) apo adhurimi i Viçit të Artë nga ana e popullit të Profetit Musa (paqja qoftë mbi të). Në të vërtetë, Allahu ka theksuar këtë mungesë arsyeje në Kuran. Në shumë vargje, Ai zbulon se mendjet e disa njerëzve do të jenë të mbyllura dhe se ata do të jenë të pafuqishme të shohin të vërtetën. Disa nga këto vargje jepen në vazhdim: Sa për ata që mohojnë, njësoj është, i paralajmërove apo nuk i paralajmërove - ata nuk besojnë. Allahu i ka vulosur zemrat e tyre, ndërsa në veshët dhe sytë e tyre kanë mbulesë; ata i pret një dënim i madh. (Sure Bekare: 6-7) …Ata kanë zemra me të cilat nuk kuptojnë. Ata kanë sy me të cilët nuk shohin. Ata kanë veshë me të cilët nuk dëgjojnë. Ata janë si kafshët, bile edhe më të humbur! Ata janë të pavetëdijshëm. (Sure A’raf: 179) Edhe sikur Ne t'u hapnim atyre një derë në qiell dhe të ngjiteshin vazhdimisht lart në të (e të shihnin engjëjt e fshehtësitë), ata vetëm do të thoshin: "Neve na janë ndalë sytë (të parët). Jo, ne jemi njerëz të magjepsur. (Sure Hixhr: 14-15) Fjalët nuk mund ta shprehin se sa është e habitshme se si kjo magji ka arritur të mbajë një komunitet aq të gjerë në skllavëri, t’i largojë njerëzit nga e vërteta dhe të mos ndërpritet për 150 vjet. Është e kuptueshme se një apo disa njerëz do të mund të besonin në skenarë dhe pohime të pabesueshme përplot marrëzi dhe mungesë arsyeje. Mirëpo, “magjia” është shpjegimi i vetëm i mundshëm për njerëzit në mbarë botën që besojnë se atomet e pavetëdijshme dhe të pajetë papritur vendosën të bashkohen dhe të formojnë një gjithësi që funksionon me një sistem të organizimit, rregullit, arsyes dhe vetëdijes së përkryer; një planet të quajtur Tokë

me të gjitha veçoritë e saj të përshtatura në mënyrë aq të përkryer për jetën; dhe gjallesat përplot sisteme të panumërta komplekse. Në të vërtetë, Kurani rrëfen ngjarjen e Profetit Musa dhe Faraonit për të treguar se disa njerëz të cilët përkrahin filozofitë ateiste në të vërtetë ndikojnë tek të tjerët me anë të magjisë. Kur iu tha Faraonit për fenë e vërtetë, ai i tha Profetit Musa të ndeshet me magjistarët e tij. Kur Musai e bëri këtë, ai u tha atyre që të tregojnë aftësitë e tyre të parët. Vargjet pasojnë: “Hidhni ju!” – u përgjigj ai. Kur magjistarët hodhën shkopinjtë e tyre, i magjepsën sytë e njerëzve, i frikësuan ata dhe shfaqën një magji të madhe. (Sure A’raf: 116) Siç kemi vënë re, magjistarët e Faraonit ishin në gjendje të mashtrojmë çdo njeri, përveç Musait dhe atyre të cilët i besuan atij. Mirëpo, dëshmia e tij zhduki magjinë, apo “gëlltiti atë që ata kishin sajuar,” siç përshkruhet në ajet. Atëherë Ne i kumtuam Musait: “Hidhe shkopin tënd!” - dhe ai filloi të gëlltiste gjithçka që trilluan ata. Në këtë mënyrë, doli në shesh e vërteta dhe dështoi ajo që kishin bërë ata. (Sure A’raf: 117-118) Siç kemi vënë re, kur njerëzit e kuptuan se ata u magjepsën dhe se ajo që panë ishte vetëm një iluzion, magjistarët e Faraonit humbën gjithë besueshmërinë e tyre. Edhe në ditët tona, përveç nëse ata të cilët, nën ndikimin e një magjie të ngjashme, besojnë në këto pretendime qesharake nën maskën e tyre shkencore dhe kalojnë jetët e tyre duke i mbrojtur ato, i braktisin besimet e tyre paragjykuese, ata po ashtu do të poshtërohen kur e vërteta e plotë shfaqet dhe magjia prishet. Në të vërtetë, Malkolm Magerixh, një filozof ateist dhe përkrahës i evolucionit, pranoi se ishte i brengosur pikërisht nga kjo perspektivë: Unë personalisht jam i bindur se teoria e evolucionit, posaçërisht shtrirja e zbatimit të saj, do të jetë njëra prej shakave më të mëdha në librat e historisë në të ardhmen. Brezat e ardhshëm do të çuditen se si një hipotezë aq jo bindëse dhe e dyshimtë ka mundur të pranohej me naivitetin e pabesueshëm që ajo posedon. 20 Se e ardhmja nuk është larg: Përkundrazi, njerëzit së shpejti do ta shohin se “rasti” nuk është hyjni dhe do të shikojnë prapa në teorinë e evolucionit si në mashtrimin më të keq dhe magjinë më të tmerrshme në botë. Ajo magji tashmë ka filluar të ngrihet me shpejtësi prej shpatullave të njerëzve në mbarë botën. Shumë njerëz që e shohin fytyrën e saj të vërtetë po pyeten me habi se si është e mundur që të jenë kapluar prej saj.

“Qofsh i lavdëruar! - thanë ata – Ne dimë vetëm atë që na ke mësuar Ti. Në të vërtetë, Ti je i Gjithëdituri, i Urti.” (Surja Bekare: 32)

NOTES
1. Sidney Fox, Klaus Dose, Molecular Evolution and The Origin of Life, W.H. Freeman and Company, San Francisco, 1972, 4. 2. Alexander I. Oparin, Origin of Life, Dover Publications, NewYork, 1936, 1953 (reprint), 196. 3. “New Evidence on Evolution of Early Atmosphere and Life”, Bulletin of the American Meteorological Society, vol 63, November 1982, 1328-1330. 4. Stanley Miller, Molecular Evolution of Life: Current Status of the Prebiotic Synthesis of Small Molecules, 1986, 7. 5. Jeffrey Bada, Earth, February 1998, 40. 6. Leslie E. Orgel, “The Origin of Life on Earth”, Scientific American, vol. 271, October 1994, 78. 7. Charles Darwin, The Origin of Species by Means of Natural Selection, The Modern Library, New York, 127. 8. Charles Darwin, The Origin of Species: A Facsimile of the First Edition, Harvard University Press, 1964, 184. 9. B. G. Ranganathan, Origins?, Pennsylvania: The Banner Of Truth Trust, 1988, 7. 10. Charles Darwin, The Origin of Species: A Facsimile of the First Edition, Harvard University Press, 1964, 179. 11. Derek A. Ager, “The Nature of the Fossil Record”, Proceedings of the British Geological Association, vol 87, 1976, 133. 12. Douglas J. Futuyma, Science on Trial, Pantheon Books, New York, 1983. 197. 13. Solly Zuckerman, Beyond The Ivory Tower, Toplinger Publications, New York, 1970, 75-14; Charles E. Oxnard, “The Place of Australopithecines in Human Evolution: Grounds for Doubt”, Nature, vol 258, 389. 14. “Could science be brought to an end by scientists’ belief that they have final answers or by society’s reluctance to pay the bills?” Scientific American, December 1992, 20. 15. Alan Walker, Science, vol. 207, 7 March 1980, p. 1103; A. J. Kelso, Physical Antropology, 1st ed., J. B. Lipincott Co., New York, 1970, 221; M. D. Leakey, Olduvai Gorge, vol. 3, Cambridge University Press, Cambridge, 1971, 272. 16. Jeffrey Kluger, “Not So Extinct After All: The Primitive Homo Erectus May Have Survived Long Enough To Coexist With Modern Humans”, Time, 23 December 1996. 17. S. J. Gould, Natural History, vol. 85, 1976, 30. 18. Solly Zuckerman, Beyond The Ivory Tower, 19. 19. Richard Lewontin, “The Demon-Haunted World,” The New York Review of Books, January 9, 1997, 28. 20. Malcolm Muggeridge, The End of Christendom, Grand Rapids:Eerdmans, 1980, 43.

Dashuria është njëra prej mirësive më të mëdha që Allahu u dhuron njerëzve. Allahu i ka krijuar njerëzit ashtu që ata të ndiejnë kënaqësi kur të tjerët i duan ata apo kur ata i duan të tjerët. Burimi i vërtetë i dashurisë në zemrat e besimtarëve është dashuria e tyre e thellë ndaj Allahut. Besimtarët e duan shumë Allahun dhe, në çdo moment, përpiqen të fitojnë dashurinë dhe kënaqësinë e Tij. Kushdo që e do Allahun i do krijimet e Tij, ndien dhembshuri dhe mëshirë për ta. Ky libër bënë përpjekje që t’i përkujtoj njerëzit për rëndësinë e ndjenjës së dashurisë ndaj Zotit tonë dhe rëndësinë e dashurisë së Allahut ndaj krijimeve të Tij dhe besimtarëve, si edhe për të dëshmuar se mungesa e dashurisë, e cila është shenjë e atyre të cilët e mohojnë ekzistencën e Tij, është një gjëmë dhe ndëshkim i madh.

PËR AUTORIN
Autori, i cili shkruan me pseudonimin Harun Jahja, u lind në Ankara më 1956. Shkollën fillore dhe të mesme i kreu në Ankara, pastaj studioj artet në Universitetin Mimar Sinan të Stambollit dhe filozofinë në Universitetin e Stambollit. Që nga viti 1980 ka botuar shumë libra lidhur me çështjet e besimit dhe shkencës. Shumë të çmuara në botë, këto punime janë bërë instrumente që shumë njerëz ta rigjejnë besimin në Zot dhe shumë të tjerë të depërtojnë më thellë në fenë e tyre. Librat e Harun Jahjas joshin të gjithë lexuesit, pavarësisht nga mosha, raca apo nacionaliteti i tyre, sepse ato përqendrohen në një qëllim: të zgjerojnë perspektivën e lexuesit duke e inkurajuar atë për të menduar mbi një numër çështjesh kritike, siç është ekzistenca e Allahut dhe njësia e Tij dhe për të jetuar sipas vlerave që Ai urdhëroi për ta.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful