You are on page 1of 1

28 | Κοινωνία Χανιώτικα νέα | Τρίτη 8 Ιανουαρίου 2019

Προστασία του Πολίτη και Καθημερινότητα - 359

Οι νέες απειλές από το διαδίκτυο
νύματα τα οποία διαμορφώνονται
ΠαναγιΩτης με βάση τον κατακερματισμό του
αλεβαντης*
εκλογικού σώματος σε επιμέρους
ομοιογενείς – όπως γίνεται και
Το διαδίκτυο κατακλύζε- στο σύγχρονο μάρκετιγκ.
ται όλο και περισσότερο Αλλά και ο πολιτικός δεν επικοι-
νωνεί με τον ίδιο τον πολίτη αλλά
από ψευδείς μετρήσεις, χρή- με την εικόνα του. Όπως αυτή
στες και ειδήσεις που μπο- διαμορφώνεται από δημοσκοπή-
ρούν να επηρεάσουν μα- σεις, στατιστικές και ενημερωτικά
κροπρόθεσμα την πορεία σημειώματα που προετοιμάζουν γι’
μας αυτόν κάποιοι ανώνυμοι, ανεύθυ-
νοι σύμβουλοι και γραφειοκράτες.
Οι οποίοι μάλιστα συχνά δεν έχουν
Ο Βάτσλαβ Χάβελ (1936 - 2011).
ούτε κι οι ίδιοι σχέση με την πραγ-

ς
το παρελθόν συνήθιζα να δυστυχώς και στο πλαίσιο της πο- ματικότητα αλλά την αντιλαμβά-
αφιερώνω το πρώτο άρθρο λιτικής αντιπαράθεσης. Με την νονται μέσα από στατιστικές και εκ-
της χρονιάς σε έναν απο- παρεμβολή και ξένων κέντρων πα- θέσεις άλλων.
λογισμό των άρθρων του προη- ραγωγής ψευδών ειδήσεων έτσι «Πιστεύω» είπε στο λόγο του ο Χά-
γούμενου έτους. Φέτος συνέπεσε το ώστε να παραπλανηθούν οι ψη- βελ, «στις προσωπικές επαφές - έτσι
πρώτο άρθρο να δημοσιευτεί ακρι- φοφόροι κατά τις προεκλογικές πε- όπως αυτό συνέβαινε στην αρχαία
βώς την Πρωτοχρονιά και ήταν Σκίτσο του Peter Steiner από το The New Yorker. ριόδους. Οι σύγχρονες μέθοδοι «αγορά». Και μεγάλη πρόκληση της ση-
αφιερωμένο στην ανάγκη για πε- ακόμη κι αν είναι παράνομες ή ανή-
ρό ποσό (της τάξεως των 150.000 ellinikahoaxes.gr). Επιπλέον, έχουν μερινής εποχής αποτελεί η αναζήτη-
ρισσότερο Σεβασμό στην καθημε- θικες, τίθενται στην υπηρεσία της
δολαρίων). αναπτυχθεί εξειδικευμένες πλατ- ση τέτοιων μορφών της δημοκρατίας
ρινότητά μας. Σκέφτηκα λοιπόν, πολιτικής με στόχο την κατάκτηση
Όμως ακόμη κι αν οι μετρήσεις φόρμες για τον εντοπισμό ψευδών οι οποίες θα συμβαδίζουν με την επο-
αντί για απολογισμό να γράψω ή την διατήρηση της εξουσίας.
ήταν σωστές, οι χρήστες δεν είναι ειδήσεων που σχετίζονται με εκλο- χή μας, αλλά ταυτόχρονα θα αναζω-
κάτι για τις σημαντικότερες απειλές Αυτό δεν είναι βέβαια κάτι και-
πάντα αληθινοί. Πάνω από το 40% γικές αναμετρήσεις (π.χ. EU Disinfo ογονούν αυτό που υπήρξε κατά τη γέν-
με τις οποίες θα έλθουμε αντιμέ- νούργιο …
ή και το 50% της επισκεψιμότητας Lab). Και εργαλεία για τον εντοπι- νηση της δημοκρατίας και που απο-
τωποι μέσα στο 2019. Επικοινωνία ψεύτικων ειδώλων.
γίνεται από αυτοματοποιημένα λο- σμό ψευδών ή παραποιημένων καλώ “απ' ευθείας συνάντηση του
Διαδίκτυο. Κατά τη γνώμη μου, η Στις 23 Μαΐου 1993, κατά την
γισμικά (μποτ από το ρομπότ). φωτογραφιών και βίντεο (βλ. Χ.Ν. βλέμματος δύο ανθρώπων”».
μεγαλύτερη απειλή στη χρονιά που αποδοχή του βραβείου Ωνάση, για
Έτσι, μπορείτε να αγοράσετε 5.000 15/5/2018). Και συμπλήρωσε: «Ο σημερινός κό-
αρχίζει προέρχεται από το διαδί- την προστασία την ανθρωπότητας,
επισκέψεις στο βίντεό σας έναντι 15 Ωστόσο, οι σύγχρονες τεχνικές επι- σμος όπως γνωρίζουμε όλοι, δέχεται
κτυο. Έχω γράψει στο παρελθόν (βλ. ο Τσέχος θεατρικός συγγραφέας και
δολαρίων από κάποια φάρμα ψεύ- τρέπουν την κατασκευή εξαιρετικά πολύπλευρες απειλές. Από όποια πλευ-
Χ.Ν. 3/8/2011) για τους κινδύνους πολιτικός Βάτσλαβ Χάβελ αναφέρ-
τικων κλικ. Και θα μπορέσετε εν- πειστικών οπτικοακουστικών τεκ- ρά κι αν σκεφτώ τις απειλές αυτές, πά-
που αντιμετωπίζουμε όταν χρησι- θηκε στην επικοινωνία των πολι-
δεχομένως να μαζέψετε χρήματα μηρίων που είναι στην πραγματι- ντα τελικά καταλήγω στο συμπέρασμα
μοποιούμε το διαδίκτυο. Αλλά και τικών με τους πολίτες ως μια επι-
από επιπλέον διαφήμιση … Ή μπο- κότητα «βαθιά ψεύδη» (deepfakes). ότι η μόνη σωτηρία για τον κόσμο μας
για τα μέτρα προστασίας που πρέ- κοινωνία ψεύτικων «εικόνων».
ρείτε να προωθήσετε μια είδηση ή Κι έτσι ο μέσος χρήστης δεν μπο- είναι η αφύπνιση του σύγχρονου αν-
πει να λαμβάνουμε όταν «κυκλο- Οι πολίτες δεν επικοινωνούν με τον
ένα βίντεο που είναι από την αρχή ρεί να καταλάβει άμεσα ότι πρό- θρώπου, ο οποίος θα συνειδητοποιή-
φορούμε» σε αυτό. ίδιο τον πολιτικό αλλά με την εικόνα
κατασκευασμένο για να χρησιμεύ- κειται για απάτη! Μάλιστα, υπάρ- σει την αποκλειστικά προσωπική του
Χρησιμοποιούμε επικαιροποιημέ- του, όπως αυτή προβάλλεται από τα
σει ως προπαγάνδα. χει φόβος ότι οι «κατασκευασμένες» και ταυτόχρονα σφαιρική ευθύνη.
να προγράμματα κατά κακόβουλου Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Με
Ευτυχώς, σήμερα υπάρχουν εργα- αυτές ειδήσεις θα ξεπεράσουν σε Δηλαδή βλέπω τη μόνη σωτηρία στη
λογισμικού. Αποφεύγουμε τις επι- μια εικόνα που διαμορφώνεται
λεία για να εντοπίζονται οι ψευδείς αριθμό τις πραγματικές ειδήσεις δημοκρατία, αλλά σε μια δημοκρατία
σκέψεις σε ύποπτες σελίδες. Δια- από πλήθος επικοινωνιολόγων και
ειδήσεις. Κατ’ αρχάς υπάρχουν έτσι ώστε κάποια στιγμή να μην ξέ- η οποία υπενθυμίζει τις αρχαίες της ελ-
γράφουμε ύποπτα μηνύματα. Δεν σχολιαστών και η οποία στοχεύει
εξειδικευμένες ιστοσελίδες που ξε- ρουμε τι είναι αλήθεια και τι ψέμα…. ληνικές καταβολές. Μια δημοκρατία
δίνουμε ποτέ προσωπικά δεδομέ- στον επηρεασμό συγκεκριμένων
σκεπάζουν απάτες (π.χ. snopes.com, Όλα τα παραπάνω αξιοποιούνται βασιζόμενη σε μια ολοκληρωμένη
να και κωδικούς εκεί που δεν πρέ- ομάδων του πληθυσμού. Με μη- ανθρώπινη προσωπικότητα που ανα-
πει. Προστατευόμαστε από τον εθι-
λαμβάνει τις ευθύνες για τη μοίρα της
σμό και την εξάρτηση. Ιδιαίτερη
πολιτείας».
προσοχή καταβάλουμε για την εκ-
Ας τα αναλογιστούμε όλα τα πα-
παίδευση και επιτήρηση των παι-
ραπάνω φέτος καθώς θα κολυ-
διών (βλ. Χ.Ν. 17/4/2018). Πέρα
μπούμε μέσα σε μια προεκλογική
όμως από τις παραπάνω αυτο-
εκστρατεία, η οποία έχει ήδη αρ-
νόητες προφυλάξεις υπάρχει και
χίσει να κατακλύζεται από ειδήσεις,
κάτι ακόμη που πρέπει να έχουμε
πρόσωπα και υποσχέσεις εν πολ-
υπόψη μας.
λοίς ψεύτικα και παραπλανητικά.
Σήμερα, το διαδίκτυο είναι δυστυ-
Στο χέρι μας είναι να ξεχωρίσουμε
χώς κατά το μεγαλύτερο μέρος του
την ήρα από το σιτάρι ως υπεύθυ-
παραπλανητικό! Αυτό είναι το συ-
νοι πολίτες …
μπέρασμα στο οποίο καταλήγει
Την επόμενη εβδομάδα θα αναλύ-
ένα ενδιαφέρον άρθρο που δημο-
σουμε τους πραγματικούς και φα-
σιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό
νταστικούς κινδύνους από τα έξυ-
των New York Times. Κατ’ αρχάς
πνα κινητά …
μετά από καταγγελίες, οι μετρήσεις
της επισκεψιμότητας και της δη-
μοφιλίας των βίντεο στο Facebook *Φυσικός, τέως στέλεχος
αποδείχτηκαν λανθασμένες. Πα- της Ευρωπαϊκής
ράλληλα, οι αντίστοιχες μετρήσεις Επιτροπής. Οι απόψεις είναι προ-
που παρέχει η Google δωρεάν σωπικές και δεν εκφράζουν κατ’
στηρίζονται σε δειγματοληψίες – αν ανάγκη την Ευρωπαϊκή
κάποιος θέλει όλα τα δεδομένα θα Επιτροπή.
πρέπει να πληρώσει κάποιο σοβα- http://alevantis.blogspot.com