You are on page 1of 38

“Εκπαιδευτικό πρόγραμμα

συμμετοχικού σχεδιασμού
στο 2ο δημοτικό σχολείο
και στο 5ο νηπιαγωγείο
Δήμου Αγίας Παρασκευής”

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
της από 22/08/17 σύμβασης (ΑΠ 28360)

Φεβρουάριος 2018
Το παρόν τεύχος αποτελεί παραδοτέο της από 22/08/2017 σύµβασης, µε ΑΠ 28360, µεταξύ του ∆ήµου
Αγίας Παρασκευής και της CPD - Creating Spaces ΚΟΙΝΣΕΠ µε ανιτκείµενο το “ Εκπαιδευτικό
πρόγραµµα συµµετχοχικού σχεδιασµού στο 2ο δηµοτικό σχολείο και στο 5ο νηπιαγωγείο ∆ήµου
Αγίας Παρασκευής” (Παράρτηµα 1).

Με βάση την υποχρεωτική µετάπτωση όλων των ΚΟΙΝΣΕΠ σε νέες νοµικές µορφές (ν. 4430/16) η
CPD Creating Spaces ΚΟΙΝΣΕΠ έχει επίσηµα πλέον µετατραπεί σε Συνεταιρισµό Εργαζοµένων µε
Επωνυµία: ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ COMMONSPACE - Αρχιτεκτονική, Αστικός Σχεδιασµός,
Χωρικές Στρατηγικές και Συµµετοχικός Σχεδιασµός και ∆ιακριτικό Τίτλο: COMMONSPACE ΣΥΝ.ΕΡΓ.

ΑΓΕΜΚΟ: 000046804011
ΑΦΜ: 997338034
∆.Ο.Υ.: ΧΟΛΑΡΓΟΥ
Χώρα: Ελλάδα
Ηµεροµηνία Ίδρυσης: 25/08/2015 και µετάπτωσης 9/10/2017
Νοµική Μορφή: Αστικός Συνεταιρισµός Κοινωνικού Σκοπού περιορισµένης ευθύνης.

Ε∆ΡΑ
∆ιεύθυνση: Αρκαδίου 4
Πόλη: Χολαργός
Ταχ. Κώδικας: 155 62
Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 2130434084
Website: www.commonspace.gr
e-mail: info@commonspace.gr

∆ιοικούσα Επιτροπή:
Πρόεδρος και Νόµιµος Εκπρόσωπος: ∆ηµήτρης Πούλιος
Τηλέφωνο: 6934535084, mail: dimipoul@gmail.com

Πληρεξούσια: Αθουσάκη Παναγιώτα, 6976790025, pathousaki@yahoo.gr

Γραµµατέας: Σοφία Τσάδαρη


Αντιπρόεδρος - Ταµίας: Ελένη Μουγιάκου

Οµάδα έργου

Σοφία Τσάδαρη
∆ηµήτρης Πούλιος
∆άφνη Ανδρίτσου
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. Χρονοδιάγραµµα υλοποίησης προγράµµατος


2. Τα εργαστήρια

3. Τα αποτελέσµατα των εργαστηρίων

4. ∆ιαµόρφωση της τελικής πρότασης

5. Παραρτήµατα
ΧΡΟΝΟ∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1
9 Νοεµβρίου 2017:
Εισαγωγική παρουσίαση ενηµέρωσης συλλόγου γονέων και κηδεµόνων και της διεύθυνσης του
∆ηµοτικού σχολείου. (Παράρτηµα 2)

10 Νοεµβρίου - 15 ∆εκεµβρίου:
Προετοιµασία των εργαστηρίων, αναµονή τελικής έγκρισης του προγράµµατος από το ΙΕΠ (7/12/2017
- παράρτηµα 3), αναζήτηση σχεδίων παλαιών οικοδοµικών αδειών (παράρτηµα 4), συνεργασία για την
εκπόνηση νέου τοπογραφικού από την αρµόδια υπηρεσία του ∆ήµου (παράρτηµα 5).

15 ∆εκεµβρίου 2017:
Άσκηση 1- Ερωτηµατολόγιο: Στους µαθητές όλων των τάξεων του Νηπιαγωγείου και του ∆ηµοτικού
µοιράστηκαν τα ερωτηµατολόγια, τα οποία συµπληρώθηκαν στο σπίτι εντός 2 ηµερών (παράρτηµα 6).
Τα ερωτηµατολόγια των τάξεων του Νηπιαγωγείου και των Α-Β-Γ τάξεων του ∆ηµοτικού περιείχαν
ερωτήσεις σχετικά µε τις δραστηριότητες των παιδιών στην αυλή και απαντήθηκαν µε τη βοήθεια των
δασκάλων ή των γονέων τους.
Στο ερωτηµατολόγιο των τάξεων ∆-Ε-ΣΤ ∆ηµοτικού υπήρχε επιπλέον σκαρίφηµα της αυλής, όπου
µπορούσαν να σηµειώσουν στοιχεία της καθηµερινής εµπειρίας τους.

18-19 ∆εκεµβρίου 2017:


Σχεδιαστική Άσκηση 1: Οι µαθητές του Νηπιαγωγείου και των Α-Β-Γ τάξεων του ∆ηµοτικού, αφού
συζήτησαν στην τάξη µε τους υπεύθυνους του εργαστηρίου για τα προβλήµατα και τις ιδέες τους, στη
συνέχεια ζωγράφισαν σε ενιαίο ρολό χαρτί τις προτάσεις τους για την αυλή.
-
20-22 ∆εκεµβρίου 2017:
Σχεδιαστική Άσκηση 2: Οι µαθητές των ∆-Ε-Στ τάξεων του ∆ηµοτικού συζήτησαν στην τάξη τα
προβλήµατα και τις προτάσεις / ιδέες τους, φτιάχνοντας ένα κολλάζ µε τη µορφή του «∆έντρου Ιδεών».

10-15 Ιανουαρίου 2018:


Σχεδιαστική Άσκηση 3: Οι µαθητές των ∆-Ε-Στ τάξεων του ∆ηµοτικού, σε οµάδες των 8-10 ατόµων
παρουσίασαν πάνω σε κάτοψη τις ιδέες τους για το σχολείο, µε τη χρήση χρωµάτων και κολλάζ.

18 Ιανουαρίου 2018:
Εργαστήριο µε γονείς-εκπαιδευτικούς: Σύντοµη παρουσίαση της µέχρι τώρα πορείας των
εργαστηρίων, αποτελέσµατα επεξεργασίας υλικού από µαθητές (παράρτηµα 7).

1 Φεβροαρίου 2018:
Συζήτηση - διαβούλευση επί της πρότασης που διαµορφώθηκε στη βάση των εργαστηρίων του
συµµετοχικου σχεδιασµού (παράρτηµα 8).

12 Φεβρουαρίου 2018:
Παρουσίαση της τελικής πρότασης στις υπηρεσίες του ∆ήµου (παράρτηµα 9).
ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 2

Τα συµµετοχικά εργαστήρια µε τους µαθητές του 5ου Νηπιαγωγείου και


2ου ∆ηµοτικού Αγίας Παρασκευής ξεκίνησαν το ∆εκέµβριο του 2017 και
ολοκληρώθηκαν τον Ιανουάριο του 2018. Συνολικά πραγµατοποιήθηκαν 24
συναντήσεις-εργαστήρια σε διάστηµα τριών εβδοµάδων, όπου συµµετείχαν
συνολικά πάνω από 350 µαθητές από όλες τις τάξεις, συµβάλλοντας µε τις
ιδέες και τις προτάσεις τους.

Η οργάνωση των εργαστηρίων βασίστηκε στο τρίπτυχο:


- ανάλυση του χώρου από τους χρήστες
- συγκρότηση ιδεών-προτάσεων
- δηµιουργία τελικής πρότασης

Παράλληλα, επιλέχθηκε ως µέθοδος η διάκριση των ηλικιακών οµάδων,


για την καλύτερη και πιο εύκολη οργάνωση του προγράµµατος και για την
άντληση αυτοτελών συµπερασµάτων ανά ηλικιακή οµάδα.

Με βάση το τρίπτυχο Ανάλυση - Όραµα - Σχεδιασµός, τα εργαστήρια


πραγµατοποιήθηκαν σε τρεις φάσεις και βασίστηκαν σε µια σειρά
µεθοδολογιών και τεχνικών συµµετοχικού σχεδιασµού, όπως
ερωτηµατολόγια, συζήτηση µε τους µαθητές και τους εκπαιδευτικούς,
εργαστήρια ζωγραφικής, κολλάζ και εργαστήρια σχεδιασµού, όπου οι
προτάσεις και οι στόχοι πήραν πλέον τη µορφή σχεδίου.
ΜΑΘΗΤΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ:

Στους µαθητές του 5ου Νηπιαγωγείου, σε πρώτη φάση, µοιράστηκε ένα ερωτηµατολόγιο, το οποίο
συµπλήρωσαν στο σπίτι, µε τη βοήθεια των γονιών τους. Το ερωτηµατολόγιο περιελάµβανε ερωτήσεις
σχετικά µε την καθηµερινότητα των παιδιών στην αυλή, όπως:

“Τι παιχνίδια σου αρέσει να παίζεις στην αυλή του σχολείου σου;”

“Τι κάνεις µε τους φίλους σου στην αυλή;”

“Τι σου αρέσει και τι δεν σου αρέσει στην αυλή;”

“Σε ποιό σηµείο της αυλής σου αρέσει περισσότερο να παίζεις;”

Στη συνέχεια, πραγµατοποιήθηκε ένα εργαστήριο µε δύο µέρη. Στο πρώτο µέρος, οι υπεύθυνοι των
εργαστηρίων, σε συνεργασία µε τους εκπαιδευτικούς, συζήτησαν µε τα παιδιά για τον τρόπο που
χρησιµοποιούν το χώρο. Στο δεύτερο, ζωγράφισαν πάνω σε ενιαίο ρολό χαρτί, σε οµάδες ή ατοµικά,
τις προτάσεις και τις ιδέες τους.

Αξιοποιώντας την ανεξάντλητη φαντασία τους και δίχως να έχουν κανένα περιορισµό, δηµιούργησαν
ένα πραγµατικά ενδιαφέρον συλλογικό “κολλάζ”, µε προτάσεις που κανένας ενήλικας δεν θα
µπορούσε να σκεφτεί. Ταυτόχρονα, όµως, εντόπισαν και πραγµατικά προβλήµατα και ελλείψεις στην
υπάρχουσα κατάσταση της αυλής.
Α-Β-Γ ∆ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Στις τρεις πρώτες τάξεις του δηµοτικού, ακολουθήθηκε περίπου η ίδια µεθοδολογία µε το νηπιαγωγείο.
Οι µαθητές απάντησαν στο ερωτηµατολόγιο, συζήτησαν µαζί µας για τις δραστηριότητές τους στην αυλή
και ζωγράφισαν σε ενιαίο ρολό χαρτί τις ιδέες τους. Μέσα από τις ζωγραφιές τους αποτυπώθηκε µια
πληθώρα διαφορετικών προτάσεων, από παιχνίδια µέχρι κατασκευές. Ωστόσο, παρά την διαφορετικότητα
των προτάσεων, οι περισσότεροι µαθητές συµφώνησαν ως προς τα βασικά προβλήµατα και τους
κινδύνους της αυλής.

∆-Ε-ΣΤ ∆ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Στις τρεις τελευταίες τάξεις του ∆ηµοτικού επικεντρώθηκε ο κύριος όγκος των εργαστηρίων και της
συνολικής προσπάθειας, καθώς θεωρήθηκε ότι, σε αυτές τις ηλικίες, οι µαθητές έχουν πλέον τη
δυνατότητα να διαµορφώσουν και να σχεδιάσουν συνολικές προτάσεις. Αρχικά, στα ερωτηµατολόγια
που µοιράστηκαν, δόθηκε επιπλέον και µια κάτοψη, πάνω στην οποία οι µαθητές κλήθηκαν
να σηµειώσουν ή να ζωγραφίσουν στιγµές της καθηµερινότητάς τους στην αυλή. Στη συνέχεια
πραγµατοποιήθηκαν τα εργαστήρια, τα οποία χωρίστηκαν σε δύο φάσεις.

Στην πρώτη φάση, τα παιδιά κατέγραψαν τα θετικά, τα αρνητικά και τις προτάσεις τους για την αυλή,
σχηµατίζοντας ένα κολλάζ µε τη µορφή του “∆έντρου Ιδεών”. Οι µαθητές και των τριών τάξεων
δυσκολεύτηκαν αρκετά να εντοπίσουν θετικά στοιχεία, ενώ αντιθέτως δεν σταµατούσαν να αναφέρουν
τα αρνητικά, αλλά και τις αµέτρητες ιδέες τους.

Τα τελευταία εργαστήρια ήταν σχεδιαστικά. Αρχικά, οι υπεύθυνοι των εργαστηρίων, παρουσίασαν


στα παιδιά παραδείγµατα εξοπλισµού και παιχνιδιών που θα µπορούσαν να τοποθετηθούν στην
αυλή, βασισµένα στις δικές τους προτάσεις. Στη συνέχεια, οι µαθητές της κάθε τάξης χωρίστηκαν σε
τρεις οµάδες (περίπου 6-8 άτοµα ανά οµάδα) και µέσα από συζήτηση και συνεργασία αποτύπωσαν
την κοινή τους πρόταση για την αυλή σε µια κάτοψη, χρησιµοποιώντας χρώµατα και χαρτόνια. Η
προσπάθεια συνδιαµόρφωσης και συµµετοχικού σχεδιασµού ήταν µια διαδικασία πρωτόγνωρη για
τα παιδιά, µε πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσµατα. Αρκετές οµάδες επέλεξαν να συναποφασίσουν για
την πρόταση τους µέσα από ψηφοφορία, ενώ άλλες επέλεξαν να εντάξουν όλες τις διαφορετικές ιδέες
πάνω στην κάτοψη.
“ΔΕΝΤΡΟ ΙΔΕΩΝ”
3
ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

Μέσα από την ολοκλήρωση των εργαστηρίων σε όλες τις τάξεις, καταφέραµε
να συγκεντρώσουµε ένα σηµαντικό και πλούσιο υλικό, µέσα από το οποίο
αντλήσαµε αρκετά συµπεράσµατα προς επεξεργασία. Ταυτόχρονα, συζητώντας
µε τους µαθητές και τους εκπαιδευτικούς και παρατηρώντας τη ζωή και τη
δραστηριότητά τους, κατά τη διάρκεια του διαλείµµατος, προσπαθήσαµε, έστω
και προσωρινά, να “µπούµε στη θέση τους” και να µάθουµε περισσότερα για
τα προβλήµατα και τις ανάγκες τους.

Η ανάλυση του παραπάνω υλικού και η εξαγωγή συµπερασµάτων που


ακολούθησε, διαµόρφωσε τις βασικές αρχές σχεδιασµού, µε βάση τις οποίες
καθορίστηκε και η τελική σχεδιαστική πρόταση. Συγκεκριµένα, η παραπάνω
διαδικασία µας βοήθησε να προσδιορίσουµε τους βασικούς στόχους, να
ιεραρχήσουµε τις ανάγκες και τα προβλήµατα προς επίλυση, να σχεδιάσουµε
τις βασικές χαράξεις και λειτουργίες, να επιλέξουµε τα υλικά και τον εξοπλισµό.
Στόχος ήταν η µεγαλύτερη δυνατή σύνθεση των διαφορετικών οπτικών και
απαιτήσεων σε ένα σύνολο το οποίο να µπορεί να τα ενσωµατώνει οργανικά και
όχι απλώς να τα παραθέτει αθροιστικά. Γι’ αυτό το λόγο, πριν προχωρήσουµε
στην παρουσίαση της τελικής πρότασης, θα ήταν σκόπιµο να δούµε πώς
συµπυκνώνονται τα αποτελέσµατα των εργαστηρίων που πραγµατοποιήθηκαν.
ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ:

Τόσο τα παιδιά, όσο και οι εκπαιδευτικοί του Νηπιαγωγείου, από την πρώτη στιγµή µας µετέφεραν την
επιθυµία τους για τη δηµιουργία µια δικής τους αυλής. Πράγµατι, η έλλειψη ξεχωριστής αυλής για το
Νηπιαγωγείο, δηµιουργεί µεγάλα προβλήµατα στον προαυλισµό των νηπίων, ενώ υπάρχουν µέρες
που δεν τους δίνεται καν η δυνατότητα να χρησιµοποιήσουν την αυλή.

Γενικότερα, τα παιχνίδια που προτιµούν κατά τη διάρκεια του διαλείµµατος είναι το κρυφτό, το
κυνηγητό, το ποδόσφαιρο, το µπάσκετ, το κουτσό , καθώς και οµαδικά παιχνίδια µε τη δασκάλα τους.
Στη νέα αυλή που επιθυµούν, ζητούν να υπάρχουν περισσότερα παιχνίδια, χρώµατα και πράσινο.

Στην υπάρχουσα αυλή ∆ΕΝ ΤΟΥΣ ΑΡΕΣΕΙ: το σκληρό δάπεδο, οι λακκούβες που υπάρχουν σε
ορισµένα σηµεία, τα χαλίκια στην µπροστινή αυλή και η έλλειψη προστασίας από τη βροχή και τον
ήλιο.

Στις προτάσεις τους για ΠΑΙΧΝΙ∆ΙΑ συµπεριέλαβαν: τέρµατα ποδοσφαίρου, ξύλινα σπιτάκια,
δεντρόσπιτο, τρενάκι, κούνιες, τσουλήθρα, τραµπολίνο, αναρρίχηση, καθώς και την κατασκευή ενός
πολυπαιχνιδιού που να συνδυάζει πολλές, διαφορετικές δραστηριότητες.

Στο κοµµάτι των ΦΥΤΕΥΣΕΩΝ θα ήθελαν να υπάρχουν περισσότερα δέντρα, παρτέρια µε λουλούδια
και λαχανόκηπος.

Ως προς τον ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ πρότειναν: µεγαλύτερο υπόστεγο, τραπέζια και παγκάκια για φαγητό και
αµµοδόχο.
∆ΗΜΟΤΙΚΟ:

Παρά το γεγονός ότι ακολουθήθηκε διαφορετική µεθοδολογία στις µικρότερες και µεγαλύτερες
τάξεις του ∆ηµοτικού, παρατηρούµε ότι οι προβληµατισµοί και οι προτάσεις των µαθητών και των έξι
τάξεων παρουσιάζουν αρκετά κοινά σηµεία. Οι περισσότεροι µαθητές συµφώνησαν τόσο ως προς τα
προβληµατικά σηµεία της αυλής, όσο και ως προς τις προσθήκες και τις αλλαγές που θα ήθελαν να
δουν.

Τα παιχνίδια που τους αρέσει να παίζουν είναι: κυνηγητό, κρυφτό, ποδόσφαιρο, µπάσκετ, βόλεϊ ή
και άλλα παιχνίδια µε µπάλα (όπως µήλα), κουτσό, τυφλόµυγα, αγώνες τρεξίµατος. Αρκετοί µαθητές
ανέφεραν ότι λόγω του περιορισµένου χώρου στην αυλή δεν έχουν τη δυνατότητα να παίξουν κάποιο
παιχνίδι, ενώ άλλοι επιλέγουν να κάθονται και να συζητούν µε τους φίλους τους.

Στα θετικά της αυλής αναφέρουν µόνο τα δέντρα, τη µπασκέτα, τα παγκάκια και τη ζωγραφιά που
υπάρχει σε έναν τοίχο του σχολείου.

Αντιθέτως, στα αρνητικά έχουν να πουν πολλά:

- είναι πολύ µικρή


- δεν έχει πολλά δέντρα
- δεν έχει πολλά χρώµατα
- οι λάσπες γύρω από τις βρύσες
- οι λακκούβες κοντά στην µπασκέτα
- το δάπεδο “είναι σκληρό και γλιστράει”
- δεν έχει πολλά παιχνίδια, είναι πολύ απλή
- τα κάγκελα µε το λύκειο είναι σκουριασµένα και επικίνδυνα
- δεν υπάρχει µεγάλο υπόστεγο για σκίαση και προστασία από βροχή
Οι ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ τους είναι αρκετές και αφορούν κυρίως πέντε κατηγορίες παρεµβάσεων, όπως συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα:
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΤΙΚΟΥΣ

Μετά την αρχική ενηµέρωση που έγινε στους γονείς και τη διεύθυνση του δηµοτικού σχολείου κατά την
έναρξη του προγράµµατος ακολούθησαν τα εργαστήρια µε τους µαθητές. Όταν αυτά ολοκληρώθηκαν
πραγµατοποιήθηκε το πρώτο εργαστήριο (18-01-2018) µε τους ενήλικους χρήστες του χώρου. Εκεί
παρουσιάστηκε η δουλειά που είχε γίνει µε τα παιδιά και τα συµπεράσµατά της καθώς και πρώτες
ιδέες για την υλοποίηση που θα µπορούσε να υποσηριχθεί απο την αρχιτεκτονική πρόταση. Με βάση
τις απόψεις που ακούσθηκαν η αρχιτεκτονική οµάδα ανέλαβε να προχωρήσει σε προσχέδιο για το
εργαστήριο που θα ακολουθούσε.

Στο εργαστήριο της 1ης Φεβρουαρίου µε τους γονείς και τους εκπαδευτικούς παρουσιάστηκε το
προσχέδιο τελικής πρότασης ως η κατάληξη των προηγούµενων εργαστηρίων. Βάσει του σχεδίου που
πρότεινε η commonspace έγινε µια ουσιαστική συζήτηση και καταλήχθηκαν οι προτεραιότητες ως
ακολούθως:

- ∆ιαχωρισµός της εισόδου των µαθητών του νηπιαγωγείου από αυτήν των µαθητών του δηµοτικού.
Η ενότητα δράσεων για την υλοποίηση του διαχωρισµού περιλαµβάνει α) τη δηµιουργία δεύτερης
εξωτερικής πόρτας εισόδου στην περίφραξη του σχολείου, β) τη µετακίνηση του υπάρχοντος WC
AMEA και δηµιουργία πυρήνα τουαλετών για το νηπιαγωγείο, γ) τη µετακίνηση των βρυσών, δ)
δυνατότητα επιλογής διαχωρισµού και επικοινωνίας των προαύλειων χώρων και ε) δυνατότητα
εισόδου στις τάξεις του νηπιαγωγείου από τη νέα αυλή.

- Παρεµβάσεις για τη βελτίωση κυρίως της ασφάλειας και δευτερευόντως της αισθητικής στους
υπάρχοντες και τους νέους χώρους προαυλισµού των µαθητών, µε ταυτόχρονη ενσωµάτωση
λειτουργικών αναγκών. (περίφραξη, στέγαστρα, αθλητικές εγκαταστάσεις και εξοπλισµός, χώροι
καθιστικών - κερκίδων, ενίσχυση του πρασίνου, ασφαλείς δαπεδοστρώσεις - κατάργηση του
υπάρχοντος κρασπέδου).

- Επέκταση της αυλής µε κατάργηση της υπάρχουσας σκάλας προς το λύκειο.


∆ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ
ΤΕΛΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ 4
ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ / ΑΡΧΕΣ ΣΧΕ∆ΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Λαµβάνοντας υπόψη τον πλούτο των προτάσεων που κατατέθηκαν και συνδιαµορφώθηκαν µέσα στις
διαδικασίες των εργαστηρίων του συµµετοχικού σχεδιασµού, η οµάδα των αρχιτεκτόνων επιχείρησε
να διαµορφώσει ένα σχέδιο γενικής διάταξης / masterplan. Οι απόψεις αναλύθηκαν, οµαδοποιήθηκαν
και διατάχθηκαν σε ενότητες και κατηγορίες προκειµένου εν τέλει να µπορέσουν δώσουν ένα
συµπέρασµα που να έχει συνοχή, συνάφεια και εσωτερική συγκρότηση. To σχέδιο που παράχθηκε
από αυτήν τη διαδικασία - και παρουσιάζεται εδώ - δεν έχει τον χαρακτήρα τελικής πρότασης ή ακόµη
περισσότερο µιας άρτιας µελέτης, αλλά είναι κατευθυντήριο και οφείλει να επιλυθεί συγκεκριµένα σε
επόµενο στάδιο µελέτης και κατασκευής.
Ο σχεδιασµός υπηρετεί τον κεντρικό σκοπό της δηµιουργίας ενός προσβάσιµου χώρου,
περιβαλλοντικά βελτιωµένου, αισθητικά ευχάριστου, λειτουργικού, κοινωνικά χρήσιµου και
περισσότερο ασφαλούς. Οι βασικές επιλογές έγιναν ώστε να ικανοποιούν τις προτεραιότητες που
τέθηκαν στα εργαστήρια του συµµετοχικού σχεδιασµού και επισηµαίνονται στις προηγούµενες
ενότητες.

Για τον διαχωρισµό της εισόδου των µαθητών του νηπιαγωγείου από αυτήν των µαθητών
του δηµοτικού δηµιουργείται δεύτερη πόρτα στην υφιστάµενη περίφραξη της εισόδου του
σχολείου. Επιπλέον τοποθετείται διαχωριστικό σε κατάλληλο ύψος µεταξύ των δύο διαδροµών
ώστε να επιτυγχάνεται µε ασφάλεια η ανεξάρτητοποίηση της εισόδου. Για την υλοποίηση αυτού
του διαχωρισµού είναι απαραίτητη η κατεδάφιση της υφιστάµµενης τουαλέτας των ΑΜΕΑ, των
υπαρχουσών βρυσών και του διαχωριστικού που σήµερα αποκλείει την πρόσβαση στην πίσω
(νοτιοανατολική) αυλή.
Οι βρύσες µετακινούνται στο βόρειο όριο της αυλής δίπλα στις υφιστάµενες τουαλέτες του δηµοτικού.
Η νέα τουαλέτα των ΑΜΕΑ χωροθετείται στον υπόστεγο χώρο αφήνοντας διάδροµο διέλευσης 1,5
µέτρου. Στο τέλος του διαδρόµου προτείνεται η τοποθέτεις ανοιγόµενης κατασκευής προκειµένου να
υπάρχει η δυνατότητα επικοινωνίας των δύο προαυλίων. Σε συνέχεια της νέας τουλέτας των ΑΜΕΑ
προβλέπεται η δηµιουργία ενός πυρήνα τουαλετών για τους µαθητές του νηπιαγωγείου.

Στον νέο χώρο τοποθέτησης των βρυσών και έξω από τις τουαλέτες τοποθετείται στέγαστρο. Το
στέγαστρο αυτό και γενικά η χρήση στεγάστρων (θα µπορούσε δυνητικά να τοποθετηθεί ώστε να
στεγάζει τις κερκίδες) προτείνεται να είναι διάφανου υλικού µε χρώµα (π.χ. fiberglass) καθώς ο κύριος
ο στόχος είναι η προστασία από την βροχή. Η αυλή του σχολείου µε βάση τον βορινό προσανατολισµό
της και τη χωροθέτηση του κτιρίου είναι αρκετά σκιερή και δεν είναι επιθυµητός ο περαιτέρω
αποκλεισµός του ηλιακού φωτός.

Ο χρωµατισµός των δαπέδων αποτελεί βασικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής πρότασης. Μπορεί να
υλοποιηθεί µε χρήση χυτού ελαστικού δαπέδου ασφαλείας. Συνολικά διαµορφώνεται ένα “χαλί”
που ενοποιεί τον χώρο της παρέµβασης και του δίνει αναγνωρισιµότητα. Ταυτόχρονα µέσω και
των επιµέρους αποχρώσεων µπορούν να δηµιουργούνται ζώνες διαφορετικών λειτουργιών /
δραστηριοτήτων (όπως τα γηπεδα ή / και να ζωγραφίζονται παιχνίδια και σύµβολα. Με τη χρήση του
χρώµατος σε όλη τη λύση επιτυγχάνεται ένα ευχάριστο περιβάλλον για τους χρήστες του χώρου και
ιδιαίτερα τα παιδιά. Το χυτό ελαστικό δάπεδο χρησιµοποιείται εντός της σχολικής αυλής βελτιώνοντας
τις συνθήκες προστασίας και ασφάλειας. Μέριµνα για τις ασφαλείς συνθήκες λαµβάνεται και στον
σχεδιασµό του αστικού εξοπλισµού.

Ο λειτουργικός διαχωρισµός της αυλής ενισχύεται και µε τη χωροθέτηση των κερκίδων. Οι κερκίδες
στις οποίες ενσωµατώνονται και παρτέρια συµβάλλουν στην εναλλαγή διαφορετικής ποιότητας
και λειτουργίας χώρων. Ταυτόχρονα αποτελούν και µια υποδοµή που µπορεί να υποδεχθεί κόσµο
κατά τη διάρκεια µιας αθλητικής εκδήλωσης ή µιας σχολικής γιορτής. Η κατάληξη των επιπέδων
των κερκίδων συναντά τη νέα προτεινόµενη περίφραξη µε οριζόντιες περσίδες, πηχάκια ή τάβλες
χρωµατισµένα µε 4 χρώµατα αντίστοιχα των δαπεδοστρώσεων. Προτείνεται να είναι τάβλες στην
περίπτωση που χρησιµοποιηθεί αντίστοιχο υλικό (ξύλο ή συνθετικού deck τύπου WPC) ή µεταλλικές /
αλουµινίου στην περίπτωση που οι κερκίδες διαµορφωθούν από χυτό υλικό όπως beton. Η απόσταση
µεταξύ των οριζόντιων στοιχείων προτείνεται να είναι τέτοια ώστε το όριο µεταξύ των αυλών να
επιτρέπει την ορατότητα και τον αερισµό αλλά να αποκλείει τη δυνατότητα σωµατικής επαφής ή
διέλευσης αντικειµένων ακόµη και µικρού µεγέθους.

Στην νοτιανατολική αυλή που θα χρησιµοποιείται κυρίως από τα παιδιά του νηπιαγωγείου προτείνεται
η τοποθέτηση επιτοίχιων παιχνιδιών για την αξιοποίηση της κάθετης επιφάνειας του τοίχου. Τέτοια
µπορεί να είναι η αναρρίχηση (η οποία τοποθετείται και επί της υφιστάµµενης ράµπας), πίνακες σε
διάφορα σχήµατα όπως λουλούδια ή ζωάκια καθώς και άλλα παιχνίδια αφής κ.ο.κ. Επίσης στο πρώτο
τµήµα της επιµήκους αυλής µπορούν να τοποθετηθούν συρµατόσχοινα τα οποία γεφυρώνουν το
άνοιγµα των 3-4 µέτρων και στα οποία µπορούν να αναρτηθούν έγχρωµα ελαφριά αντικείµενα (π.χ.
σφαιρικού σχήµατος ή άλλα).
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 5
Παράρτηµα 1: Σύµβαση µεταξύ ∆ήµου Αγίας Παρασκευής και της CPD - Creating Spaces ΚΟΙΝΣΕΠ

Παράρτηµα 2: Εισαγωγική παρουσίαση ενηµέρωσης συλλόγου γονέων και κηδεµόνων


και της διεύθυνσης του ∆ηµοτικού σχολείου 9-11-2017

Παράρτηµα 3: Τελική έγκριση του προγράµµατος από το ΙΕΠ (7-12-2017 )

Παράρτηµα 4: Σχέδια από προηγούµενες οικοδοµικές άδειες

Παράρτηµα 5: Νέο τοπογραφικό διάγραµµα

Παράρτηµα 6: Ερωτηµατολόγια µαθητών

Παράρτηµα 7: Παρουσίαση της πορείας των εργαστηρίων 18-01-2018

Παράρτηµα 8: Παρουσίαση στο σχεδιαστικό εργαστήριο 01-02-2018

Παράρτηµα 9: Τελική πρόταση


Παράρτηµα 1: Σύµβαση µεταξύ ∆ήµου Αγίας Παρασκευής και της CPD - Creating Spaces ΚΟΙΝΣΕΠ
Παράρτηµα 2: Εισαγωγική παρουσίαση ενηµέρωσης συλλόγου γονέων και κηδεµόνων
και της διεύθυνσης του ∆ηµοτικού σχολείου 9-11-2017
Παράρτηµα 3: Τελική έγκριση του προγράµµατος από το ΙΕΠ (7-12-2017 )
Παράρτηµα 4: Σχέδια από προηγούµενες οικοδοµικές άδειες
Παράρτηµα 5: Νέο τοπογραφικό διάγραµµα
Παράρτηµα 6: Ερωτηµατολόγια µαθητών
Παράρτηµα 7: Παρουσίαση της πορείας των εργαστηρίων 18-01-2018
Παράρτηµα 8: Παρουσίαση στο σχεδιαστικό εργαστήριο 01-02-2018
Παράρτηµα 9: Τελική πρόταση
Φεβρουάριος 2018