You are on page 1of 32

www.ceipocastineiro.es.

vg

SAMAÍN 2010
A FESTA DAS CABAZAS

CEIP O CASTIÑEIRO
Proxecto Fomento Galego 2010 - 2011

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

ORIXES DO SAMAÍN ORIXES DO SAMAÍNORIXES DO SAMAÍN
As orixes do samaín 2

A noite do 31 de outubro comezaba o aninovo celta, como
aínda se celebra na illa de Man.

Nesta noite as ánimas dos finados voltan visitar as
súas familias e as súas vellas casas para
quentarense ao carón do lume e comer dos
alimentos que con agarimo lles teñen preparados
os parentes.

O cristianismo, adoptando o ano novo dos celtas
e a súa festa á honra dos mortos, designaría o
primeiro de novembro como día de Todos os
Santos, e no século XII, ao día seguinte como día
de Defuntos.
Traballo Orixinal de:

As LENDA DA CABAZA. CATRO TEXTOS.

.
Chega o outono. Tempo de castañas, noces, vento, follas secas e días escuros. É o
tempo de recoller o maínzo e as cabazas. É tamén o tempo en que a rapazada fai as
caveiras na cortiza das cabazas, seguindo unha antiga tradición dos tempos dos celtas.

Os celtas foron uns antigos habitantes de Galicia.
Un dos seus costumes era poñer unha luz acesa
dentro das caveiras dos inimigos mortos. Xa hai
moitos séculos que tal costume se perdeu, máis
hoxe en día aínda fica a tradición de tallar unha
caveira na cortiza dos melóns e poñer no seu
interior unha candea que escentile pola noite.

Os celtas, antigos habitantes de terras galegas,
tiñan un grande respecto polos mortos. Nas
súas caveiras poñían unha candea para que,
ao escentilar pola noite, puxera medo no corazón da xente.
Tal cousa facíana ao chegar os tempos escuros do ano, que ao andar o tempo,
foise transformando na festa dos defuntos.

Hoxe en día xa non se practican tales crenzas, máis ao longo do tempo mantívose un
costume derivado destas: tallar caveiras na cortiza das cabazas e alumealas cunha
candea no seu interior.

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Contesta as seguintes cuestións: 3
1. En que estación se celebra o Samaín?

2. Quen foron os celtas?

3. Por que puñan unha candea nas súas caveiras pola noite?

4. Elixe cinco palabras da lectura que podan aparecer, sen cambios, nun dicionario, e
escríbeas a continuación por orden alfabético

5. Clasifica estas palabras segundo o lugar que ocupa a súa sílaba tónica: Samaín,
celtas, caveiras, tradición, rápido, tímido.

Último lugar Penúltimo lugar Antepenúltimo lugar

_________________ _________________ _________________

_________________ _________________ _________________

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

COMO SE TALLA UNHA CABAZA? 4

Escolle a túa cabaza. O tamaño Coa axuda dun familiar maior
non importa pero procura que es- corta a parte superior da cabaza e
tea máis verde que madura. Dura- gárdaa. Servirache de tapa.
rá máis tempo.

Colle unha culler e valeira o inte- Talla unha cara que produza moi-
rior da cabaza. Límpaa moi ben to medo. Cun coitelo ide tallando
para que quede só a tona dura do os ollos, o nariz e a boca.
exterior.

Colocade agora unha candea
no interior e... a meter medo
á veciñanza!

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

5

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

6

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Unha cabaza para o Samaín
Recorta a cabaza, pícalle os ollos, nariz e a boca e pégalle papel celofán de cores nos 7
ocos. Cólgaa dun fío.

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

8

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Un móbil de cabazas ( 1 de 2)
Colorea a cabaza, faille cun punzón os seis furados, recórtaa e átalle uns fíos dos que 9
colgarás as cabazas máis pequenas da seguinte ficha.

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

10

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Un móbil de cabazas ( 2 de 2)
Colorea as cabazas,failles cun punzón un furadiño no gorro, recórtaas e cólgaas da 11
.cabaza grande da ficha anterior.

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

12

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Outro móbil de cabazas ( 1 de 2)
Colorea a cabaza,pícalle cun punzón os ollos e pégalle un papel celofán pola parte pos 13
terior, pícalle tamén os cinco furados marcados, recórtaa e cólócalle uns fíos para
colgar as cabaciñas da ficha seguinte.

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

14

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Outro móbil de cabazas (2 de 2)
Colorea as cabazas,failles cun punzón un furadiño, recórtaas e cólgaas da cabaza 15
gran de da ficha anterior

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

16

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

O estandarte do Samaín ( 1 de 2)
Colorea a cabaza das dúas fichas. Recórtaas e pega unha coa outra e mételle un 17
listón polo medio. Adórnaa con cintas de cores

12

12345

12345

12
2345

12345

1245 12 12345678

12345
12345678

12345
12 12345678

12345678

12345
12 12345678
12345

12345678
12345

12345 12345678

12345678

12345678

12345678

12345678 123

12345678 2345

12345678 12345 123

12345678 12345

12345 123

12345

12345

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

18

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

O estandarte do Samaín ( 2 de 2)
Colorea a cabaza das dúas fichas. Recórtaas e pega unha coa outra e mételle un 19
listón polo medio. Adórnaa con cintas de cores

.

12345

12
12345

12345

12345 12

12345
1234567

12345
12 1234567

12345
1234567

12345
12 1234567
12345678 12345

1234567
12345678 12345

12345678 12345 1234567

12345678 1234567

12345678

12345678

12345678

12345678

12345678

12345678 123

12345678

12345678 12345 123

12345678 12345

12345678 12345 123

12345

12345

12345

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

20

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Un quebracabezas (1 de 2)
Recorta cada unha destas pezas do crebacabezas e móntaas. 21

--------

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

22

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Un quebracabezas (2 de 2)
Monta as pezas do quebracabezas neste recadro e colorea. 23

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Que é?
Une os puntos do 1 ao 21 e colorea. 24

1

21 3
2
19 20
4

18

17 5

16
6

15 7

14

13 9 8
10
12
11

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

A lenda da cabaza 25

Fai moito tempo, nun pequeno
pobo irlandés había un monxe chamado
Jack. Jack, segundo algunhas lendas, era
un tipo alto e delgado, que lle gustaba
gastar bromas e facer maldades. Pero era
un home astuto, e tanto o cría el, que ata
fixo un pacto co demo. O pacto, contan,
consistía en que o demo non o deixaría ir
ao inferno se Jack facía o mal na terra. E
así foi. Pero Jack era mortal, e como a
todos os mortais chegoulle a súa hora.

No ceo non o deixaron entrar, non
podían deixar entrar a un ser tan malo, e
claro no inferno o diaño cumpriu o seu parte e non lle deixou pasar, pero deu a Jack
unha lanterna, unha peculiar lanterna en compensación por todo o mal causado. Esta
lanterna consistía nun nabo oco cun carbón que sería incandescente por sempre. E
desde entón cóntase que Jack (coñecido por Jack of the Lantern, Jack da lanterna)
deambula polo mundo coa súa lanterna en busca dun lugar onde descansar.

Existe outra variante da lenda na que Jack fixo unha broma ao diaño; fíxolle
rubir por unha árbore seca e quedou encerrado no seu tronco. A cambio da súa
liberdade, o diaño teríalle que deixar de tentar coa bebida. E claro, como fora unha
persoa que fixera malas accións, e como o diaño en vinganza pola broma non lle
deixou entrar, quedou por "aí", vagando
eternamente coa súa lanterna.

A lanterna era a base de nabo,
entón... de onde vén a cabaza? Cando
chegaron os primeiros colonos ingleses e
irlandeses, tiñan a tradición do nabo, pero
se atoparon coa cabaza. Esta ofrecía
mellores características que o nabo: en
primeiro lugar é máis grande que un nabo
e pódese introducir unha vela, dando máis
luz; en segundo lugar proporciona máis
alimento; e en terceiro lugar é máis vistosa.

Existe tamén a lenda que se recorta
a cabaza en forma de monstro e acéndese
unha vela dentro para que Jack, Jack o da
Lanterna, non se achegue a esa casa,
empuñando a súa eterna luz para ver nas
tebras...

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Contesta as seguintes cuestións: 26
De onde era Jack?

2. Con quen fixo un pacto?

3. Como é a lanterna de Jack?

4. Por que deambula polo mundo coa súa lanterna?

5. Que se usaba antes de coñecer as cabazas?

6. Completa con palabras do texto que teñan o número de sílabas indicado:

Bisílabas Trisílabas Polisílabas

_________________ _________________ _________________

_________________ _________________ _________________

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Invento unha historia terrorífica do Samaín!!!! 27

Inventa unha historia de terror na que unha das súas personaxes sexa unha cabaza
moi, moi , fea e malvada. Ao rematar fai un debuxo da historia.

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

28
Fai aquí o teu debuxo!!!!

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

Sudoku
Enche cada casa baleira, cada liña e cada columna con cabazas, de maneira que non 29
se repita ningunha nunha mesma fila, liña ou columna. Ademais en cada recadro
rodeado por unha grosa liña negra só debe aparecer unha vez cada cabaza.
.

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

30

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

31

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro
A FESTA DAS CABAZAS - SAMAÍN 2010 CEIP O CASTIÑEIRO

32

Traballo Orixinal de:

Cod.: 32015165 - R/ Castiñeiro 1, 32620 Laza (Ourense) - Tel. Fax.: 988 42 20 14
e-mail: ceip.castinheiro@edu.xunta.es - web: centros.edu.xunta.es/ceipocastineiro