You are on page 1of 1

Otkriće nove čestice na LHC-u: EGGERON!

Veliki hadronski sudarač čestica (LHC) u CERN-u (Evropski centar za nuklearna


istraživanja) je objavio
1.4.2018. godine, da je
jedan (LHCb) od četiri
detektora u LHC-u
(ALICE, ATLAS, CMS i
LHCb) potvrdio
otkriće Eggeron čestice
ηgg (eta-gg), koja je
inače poznata pod
nazivom „Humpty-
Dumpty“ čestica.

Ovo je izuzetno važno


otkriće jer se radi o
prvom otkriću nove
čestice nakon otkrića
Higgsovog bozona
2012. godine. Eggeron
čestice su teoretski
predviđene još prije

više od četrdeset Slika: Sophia Bennett i Daniel Dominguez (CERN)


godina, a mogli bismo
reći da su građene od „čiste sile“, budući da se radi o nakupini gluona, odnosno,
eggeroni su građeni samo od gluona koji su zapravo čestice koje prenose jaku
nulearnu silu između kvarkova (čestica koje grade protone i neutrone). Iako se radi o
čestici građenoj od gluona, čestica prenosnika jake nuklearne sile, eggeron ima masu
od 1.8 GeV/c2, što je otprilike dva puta više od mase protona (938 MeV/c2). Eggeroni
jako kratko žive i brzo se raspadaju na fotone (čestice svjetlosti). Upravo zbog
činjenice da se raspadaju na fotone, ovoj čestici je dodijeljen naziv Humpty-Dumpty
što je zapravo lik iz poznatog djela „Alisa s onu stranu ogledala“ Luisa Kerola (Lewis
Carroll), koji pada sa zida i nepovratno se raspada na mnogo sitnih komada.

Ova čestica je proizvedena u sudaru mlazova visokoenergetskih teških jona. Naime,


u ovakvim sudarima nastaje materija visoke temperature i s jako mnogo gluona.
Upravo prisustvo gluona u velikom broju i na visokoj temperaturi je omogućilo
njihovo koaguliranje i nastanak eggerona.

https://home.cern/about/updates/2018/04/humpty-dumpty-particle-discovered

http://lhcb-public.web.cern.ch/lhcb-public/Welcome.html#Egg