You are on page 1of 7

Bureau van de Vincentiaanse familie

Voorzitter

Bureau van de Vincentiaanse familie Voorzitter Vasten 2019 Pelgrimstocht van het hart Geestelijke leiding Sacrament van

Vasten 2019

Pelgrimstocht van het hart

Geestelijke leiding Sacrament van de verzoening Delen van het geloof

Bureau van de Vincentiaanse familie Voorzitter

Rome, Vasten 2019

Beste leden van de Vincentiaanse familie over de ganse wereld,

Moge de genade en de vrede van Jezus altijd met ons zijn!

Nu wij aan de Vasten begonnen zijn, danken wij Jezus met een grote innerlijke vreugde voor deze heilige tijd van het jaar die ons helpt om zijn gebaren van oneindige barmhartigheid tegenover ons, tegenover anderen en tegenover de ganse mensheid te verstaan en te zien met de ogen van het hart.

Wij zetten onze reflectie verder naar het voorbeeld van de vorige brieven over de elementen die de Vincentiaanse spiritualiteit vorm gegeven hebben en die ertoe geleid hebben dat de heilige Vincentius a Paulo een mysticus van de Caritas werd. In de laatste brief van de Advent hebben wij één van de belangrijkste bronnen opgeroepen waaruit Vincentius geput heeft als mysticus van de Caritas: het dagelijks gebed. In deze brief van de Vasten zou ik willen nadenken over andere bronnen die van Vincentius een mysticus van de Caritas gemaakt hebben: de spirituele leiding, het sacrament van de Verzoening en het delen van het geloof.

Ik nodig ons allen uit om van deze Vasten een pelgrimstocht te maken, een bedevaart van het hart, naar het Hart van Jezus en naar ons hart. Indien die twee harten elkaar ontmoeten, indien beide harten vervuld zijn van dezelfde gedachten en dezelfde verlangens, zullen alle daden die wij stellen, op elk moment van ons leven, heilige daden zijn. Jezus zal ons hart vervullen door zijn aanwezigheid, zelfs in de kleinste hoekjes en ons hart zal een hart zijn naar zijn Hart.

In de archieven van het Moederhuis van de Congregatie van de Missies in Parijs worden twee lijsten bewaard van conferenties die Vincentius gegeven heeft in Saint-Lazare. De ene lijst bevat de periode van 1656 tot 1660 en is van de hand van René Alméras, assistent in het Moederhuis en later opvolger van Vincentius als Generale Overste. De andere lijst gaat van 1650 tot 1660 en werd geschreven door Jean Gicquel, plaatsvervangend assistent. Geen van beide lijsten is volledig, maar de aangeduide data en onderwerpen voor de conferenties van februari 1652, 1653, 1654 en begin maart 1655 duiden aan dat Vincentius zich jaarlijks, in het begin van de Vasten, richtte tot zijn medebroeders. Ziehier een typisch voorbeeld:

Februari 1652 – Deze vasten goed doorbrengen

De verplichtingen die wij hebben om deze vasten vromer en aandachtiger door te brengen dan alle vorigevoorbeeld: Februari 1652 – Deze vasten goed doorbrengen Wat iedereen denkt dat goed is om te

Wat iedereen denkt dat goed is om te doen om hem goed door te brengen (Coste XII, 457).goed doorbrengen De verplichtingen die wij hebben om deze vasten vromer en aandachtiger door te brengen

2

Bureau van de Vincentiaanse familie Voorzitter

Vincentius zelf zegt ons dat de leden van de Conferenties op dinsdag elk jaar over het goed gebruik van de Vasten spraken (Coste XI, 89) en, niettegenstaande wij slechts enkele allusies op de Vasten gevonden hebben in zijn conferenties aan de Dochters van Liefde, kan men zich moeilijk voorstellen dat hij zich daarover ook niet met de Zusters onderhouden zou hebben.

Spijtig genoeg heeft geen enkele Vastenconferentie van Vincentius ons bereikt. In zijn brieven en andere geschriften verschijnen verspreide referenties, maar de meeste van zijn woorden over de Vasten zijn verdwenen. Bewust van het belang dat Vincentius hechtte aan het “goed doorbrengen van die Vasten”, ondernemen wij een pelgrimstocht, een bedevaart van het hart terwijl wij nadenken over drie belangrijke bronnen die aanwezig zijn in de Vincentiaanse traditie en spiritualiteit, namelijk: de geestelijke leiding, het sacrament van de verzoening en het delen van het geloof.

De geestelijke leiding

De geestelijke leiding die ons moet helpen op onze levensweg, bestaat erin op een eenvoudige en vertrouwelijke manier te spreken met een geestelijke leidsman over onze vreugden en verdriet, over onze dagelijkse strijd, over ons succes en onze mislukkingen. Weinig dingen zijn nuttiger voor het omgaan met diepe gevoelens, zorgen en problemen dan een “vertrouwenspersoon” die ons begrijpt en de valstrikken kent die op onze weg kunnen komen. De strijd die we kennen rond delicate kwesties zoals seksualiteit is dikwijls hinderlijk, maar er open over spreken met een ervaren begeleider is meestal de eerste wijze stap om een oplossing te vinden.

De heilige Vincentius heeft dikwijls gesproken over de noodzaak van geestelijke leiding. Op 23 februari 1650 schreef hij aan Zuster Jeanne Lepintre: “Het is waar, mijn Zuster, de geestelijke leiding is zeer nuttig; zij is een plaats van raad in moeilijkheden, een aanmoediging in tegenslag, de toevlucht bij beproevingen, de sterkte bij vervolging; uiteindelijk is zij een bron van het goede en van troost wanneer de begeleider zeer liefdevol, verstandig en ervaren is” (Coste III, 614). Omgekeerd kunnen problemen die te lang achtergehouden worden of die wij zelf proberen alleen op te lossen, leiden tot grote persoonlijke verwarring en uiteindelijk ontploffen. Vincentius was er zich van bewust dat de uitoefening van de geestelijke leiding helaas soms in onbruik geraakt na de priesterwijding of na het afleggen van de geloften. Daarom heeft hij die uitdrukkelijk aanbevolen aan diegenen die naar Saint-Lazare gingen voor de retraites van de wijdelingen (Coste XIII, 142).

Het doel om te spreken met een geestelijke begeleider, duidelijk uitgedrukt sinds de tijd van de woestijnvaders en -moeders, is eenvoudig: het gaat om de zuiverheid van het hart. Vincentius heeft geestelijke leiding dan ook minstens enkele keren per jaar aanbevolen (vgl. de algemene regels van de Congregatie van de Missie X, 11), in het bijzonder tijdens de retraites of de liturgische tijden zoals de vasten.

3

Bureau van de Vincentiaanse familie Voorzitter

Zoals de heilige Vincentius a Paulo al zijn medebroeders, de zusters en in het algemeen alle gewijde personen zo duidelijk aangespoord heeft om een geestelijke begeleider te hebben, een menslievende vertrouwensman die voorzichtig is en ervaren, zou ik elk lid van de Vincentiaanse familie, zowel gewijde leden als leken, willen aanmoedigen om een geestelijke begeleider te hebben om hem te vergezellen op zijn pelgrimstocht. De heilige Vincentius heeft de gewijde personen aangespoord om de geestelijke leiding niet te beperken tot de periode van initiële vorming - het postulaat, intern seminarie, seminarie - zonder het verder te zetten, maar de geestelijke leiding te integreren in hun geestelijk parcours gedurende heel hun leven.

Iedere persoon neemt met zijn geestelijke begeleider een beslissing over het ritme van de ontmoetingen voor de geestelijke leiding. Onze stichter heeft gesuggereerd om die tenminste enkele keren per jaar te houden. Dat zou om de twee of drie maanden kunnen. In dit opzicht heeft elk van de verschillende congregaties die tot de Vincentiaanse familie behoren, zijn eigen Constituties en Statuten die op een concrete manier spreken over geestelijke leiding en over de manier waarop deze in zijn leven uitgevoerd kan worden.

Het sacrament van de Verzoening

Paus Franciscus heeft een sterk accent gelegd op de goddelijke barmhartigheid. Het eerste woord van zijn spreuk is: Miserando atque Eligendo (wat we vrij kunnen vertalen als: “door de barmhartige keuze van God”). In het begin van zijn pontificaat heeft hij op een zondag, bij het Angelus, zijn toehoorders aanbevolen om het boek van Kardinaal Walter Kasper te lezen: Barmhartigheid: fundamenteel begrip van het Evangelie, sleutel van het christelijk leven.

Vier eeuwen eerder dacht de heilige Vincentius ook dat de barmhartigheid de kern vormt van de Blijde Boodschap. Hij beschrijft haar als “… deze mooie deugd waarover gezegd wordt: ‘Het kenmerk van God is de barmhartigheid’ ” (Coste XI, 364).

Het sacrament van de Verzoening is de viering van Gods barmhartigheid jegens ieder van ons. Het is een rituele dialoog tussen: 1) God die, in zijn grote barmhartigheid, voortdurend probeert om bij ons te komen, en 2) wijzelf, die de noodzaak van zijn barmhartigheid erkennen. Hij biedt vrede aan al wie in alle nederigheid zijn zonden erkent.

De waarheid in eenvoud vertellen is essentieel in het sacrament van de Verzoening, net als bij de geestelijke leiding. Wij gaan biechten om onze zonden eenvoudigweg tegenover God uit te drukken, omdat wij ervan overtuigd zijn dat zijn helende liefde ons bereikt via de sacramentele tekenen. De kwaliteit van onze relatie met de biechtvader zal grotendeels afhangen van de transparantie waarmee we onszelf onthullen. Het is dus noodzakelijk dat een dergelijke relatie gekenmerkt wordt door een vrije openheid van zichzelf en door de zorg om te vermijden dat “verborgen hoeken” van ons leven behouden blijven.

4

Bureau van de Vincentiaanse familie Voorzitter

De heilige Vincentius a Paulo roept ons op om dikwijls onze toevlucht te nemen tot het sacrament van de Verzoening “om in staat te zijn ons te verzekeren van een voortdurende bekering en trouw aan onze roeping” (Constituties van de Congregatie van de Missie 45 § 2). In het licht van die aanmoediging en geïnspireerd door de geest van Jezus, nodig ik elk lid van de Vincentiaanse familie uit om Jezus persoonlijk en regelmatig te ontmoeten in het sacrament van de Verzoening.

Velen onder u, misschien de meesten onder u, ontmoeten Jezus in het sacrament van de Verzoening tenminste elke maand, zelfs vaker. Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om de leden van de Vincentiaanse familie die misschien de gewoonte niet hebben om Jezus regelmatig te ontmoeten in het sacrament van de Verzoening, aan te moedigen om de uitnodiging van Jezus eenmaal per maand te beantwoorden en er een regelmatige oefening van te maken in hun spirituele tocht.

Het delen van het geloof

Ten tijde van Vincentius gaven oefeningen, zoals de herhaling van een gebed en het beoefenen van berouw, aan de leden van de Vincentiaanse familie de gelegenheid om hun geloof dikwijls te delen en openlijk hun fouten te erkennen. Na verloop van tijd zijn die oefeningen jammer genoeg conventioneel en een routine geworden zodat zij geleidelijk de spontaniteit verloren hebben die hen levendig maakte.

Nochtans heeft het delen van het geloof nog steeds waarde. Doorheen de eeuwen zijn verschillende vormen van het delen van het geloof opgedoken. Geestelijke vaders hebben ons een methode of stappen doorgegeven om ons te helpen bij het luisteren naar het Woord van God, om open te staan om Hem in ons hart te ontvangen en om de inspiratie van de Heilige Geest te ontvangen teneinde te verstaan wat Jezus ons persoonlijk wil zeggen via een bepaalde tekst. Daarna, in alle eenvoud en nederigheid, delen wij die met de groep, de communiteit. Het is een “heilig land” waar wij ons veilig vinden, niet worden beoordeeld, zonder kritiek, maar waar naar ons geluisterd wordt en waar we als gelijken aanvaard worden, zoals wij zijn op dit ogenblik van onze spirituele tocht. In een dergelijke omgeving, in zulke communiteit, in zo’n ontmoeting van het delen van het geloof, verdiepen wij onze relatie met Jezus, met onszelf, met de anderen.

Vincentius hield er van dat het delen openhartig en concreet zou zijn. Hij zei:

“Het is een goede gewoonte om tot het detail van vernederende dingen te komen wanneer de voorzichtigheid toelaat dat men die luidop verklaart, wegens het voordeel dat men eruit trekt, terwijl men zichzelf overwint in de afkeer die men voelt om te ontdekken en te onthullen wat de trots liever verborgen wil houden. De heilige Augustinus zelf heeft de geheime zonden van zijn jeugd gepubliceerd in

5

Bureau van de Vincentiaanse familie Voorzitter

een boek opdat de hele wereld alle brutaliteit van zijn vergissingen en de excessen van zijn losbandigheid zou kennen. En heeft dat uitverkoren werktuig, de heilige Paulus, de grote apostel die naar de hemel weggerukt was, niet bekend dat hij de Kerk vervolgd had? Hij heeft het zelfs neergeschreven opdat men tot het einde der eeuwen zou weten dat hij een vervolger geweest was” (Coste XI, 53-54).

Onder andere vormen van het delen van het geloof die u kent of die u in prakrijk kan stellen in uw eigen communiteiten of groepen, laat mij toe u een model voor te stellen dat het opschrift “de zeven stappen” kreeg, een schema dat gebruikt kan worden in onze communiteiten of in elke andere groep.

Zeven stappen:

Wij herinneren ons de aanwezigheid van de Heer. Iemand begint met een gebed of een lied. Iemand begint met een gebed of een lied.

Wij lezen een tekst.van de Heer. Iemand begint met een gebed of een lied. een Vincentius of een andere.

een Vincentius of een andere.

tekst

Iemand

leest

uit

de

Bijbel, een

uittreksel

van

de

heilige

Wij laten God spreken in stilte. Wij zwijgen gedurende een bepaalde tijd en laten God tot ons spreken. . Wij zwijgen gedurende een bepaalde tijd en laten God tot ons spreken.

Wij kiezen woorden of zinnen die ons treffen. Elke persoon kiest een korte zin of een woord en zegt die luidop in het Elke persoon kiest een korte zin of een woord en zegt die luidop in het gebed, terwijl de anderen zwijgen.

Wij delen wat we gehoord hebben in ons hart. Wat heeft ons persoonlijk getroffen in de lezing of in het gebed? Wat heeft ons persoonlijk getroffen in de lezing of in het gebed?

Wij spreken over wat elk van ons of de gehele groep geroepen is om te doen. Is er iets waartoe wij geroepen zijn om het te doen? Is er iets waartoe wij geroepen zijn om het te doen?

Wij bidden samen. Wij eindigen met een gebed of een lied. Wij eindigen met een gebed of een lied.

Het delen van het geloof is een “heilig land” waar wij onze schoenen uitdoen om ons in alle eenvoud en nederigheid voor Jezus te stellen. Het delen van het geloof is geen moment waarop wij, na het beluisteren en mediteren over het Woord van God, een korte homilie houden of een korte exegese geven van de tekst die we zopas gelezen hebben terwijl wij de rol overnemen van een leraar. Het delen van het geloof bestaat er veeleer in te luisteren en te mediteren over wat Jezus persoonlijk zegt tot elk van ons, en dat daarna te delen met de groep, met onze communiteit.

Jezus is degene die geneest en wij zijn geroepen om genezers te worden met onze wonden, volgens zijn Hart. Het is mogelijk om onze zwakheden, onze uitdagingen, ons onbehagen en onze innerlijke strijd te delen met een groep, met de

6

Bureau van de Vincentiaanse familie Voorzitter

communiteit, wanneer we ons niet bedreigd, beoordeeld of verworpen voelen, maar ook wanneer wij ons ten volle gerespecteerd, aanvaard, geliefd voelen, in een context waar we ons als echte broeders en zusters voelen, zeer dierbare vrienden die elkaar helpen op hun levensweg.

In onze communiteiten van gewijd leven is onze gebruikelijke manier om samen te zijn waarschijnlijk de Eucharistie, het dagelijks gebed, de gezamenlijke gebedsstonden, de maaltijden, de ontspanningen, de communautaire vergaderingen enz. Op die verschillende momenten zou ik graag de congregaties van gewijd leven uitnodigen, evenals alle lekenafdelingen van de Vincentiaanse familie, om na te denken over de mogelijkheid een uitwisseling over het delen van het geloof in te voeren, volgens een methode die elke congregatie of groep het meest aanspreekt, waarbij zij er één kiezen tussen de vele die zij zelf kennen of die hen voorgesteld worden. De methode die ik in deze vastenbrief voorgesteld heb, is een voorbeeld.

Elke communiteit kan nadenken en beslissen met welke frequentie een ontmoeting over het delen van het geloof georganiseerd kan worden: eenmaal per week, een keer in de maand, meermaals in het jaar, in functie van de liturgische kalender of volgens een totaal ander ritme dat door de communiteit of de groep gekozen wordt. Veel communiteiten en groepen beoefenen reeds het delen van het geloof. Ik richt deze uitnodiging en deze aanmoediging aan de communiteiten en aan de groepen waar dit nog niet van toepassing is.

We ondernemen samen een “pelgrimstocht van het hart”. Een diepere reflectie over de geestelijke leiding, het sacrament van de Verzoening, het delen van het geloof en hun invoering als onze regelmatige “gezellen” verzekeren ons dat onze pelgrimstocht zijn doel zal bereiken: het Hart van Jezus verenigen met ons eigen hart om als zendelingen van de armen het hart van iedereen effectiever te bereiken.

Uw broeder in de heilige Vincentius,

hart van iedereen effectiever te bereiken. Uw broeder in de heilige Vincentius, Toma ž Mavri č

Toma ž Mavri č , C.M. Voorzitter

7
7