You are on page 1of 10

Strana 30 - Broj 94 SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE ^etvrtak, 28. septembar 2006.

Zakona o radu i Kolektivnog ugovora, platama, uslovima stupa na snagu u roku od osam dana po objavqivawu u
rada, na~inu za{tite prava radnika, op{tem stawu i “Slu`benom glasniku Republike Srpske”.
perspektivi poslodavca i djelatnosti te planovima za (2) Tro{kove objavqivawa ovog kolektivnog ugovora
budu}i razvoj, perspektivi radnog odnosa, uslovima rada u “Slu`benom glasniku Republike Srpske” snose obje
i za{tite na radu. strane solidarno.
(2) Poslodavac je du`an da radnika obavje{tava o (3) Stupawem na snagu ovog kolektivnog ugovora pre-
svim aktivnostima vezanim za utvr|ivawe prestanka staje da va`i Poseban kolektivni ugovor za zaposlene u
potrebe za radom radnika, a svakog radnika li~no da oblasti informisawa i grafi~ke djelatnosti Republike
upozna sa mogu}nostima za rje{avawa wegovog radno- Srpske, objavqen u “Slu`benom glasniku Republike
pravnog statusa. Srpske”, broj 12/98.
(3) Sindikat ima pravo da zahtijeva od poslodavca i
druge informacije zna~ajne za ostvarivawe prava radni- Broj: 68/06
ka. 20. septembra 2006. godine
Udru`ewe poslodavaca
XII - POSEBNE ODREDBE Broj: 57/06 grafi~ke i informativne
20. septembra 2006. godine djelatnosti, kinematografije,
1. Ostvarivawe prava na {trajk Sindikat medija i proizvodwe celuloze, papira
^lan 72. grafi~ara RS i proizvoda od papira RS
Predsjednik, Predsjednik,
Poslodavac i Sindikat su du`ni preduzeti sve mjere Sekul Popovi}, s.r. Ranko Batini}, s.r.
u ciqu otklawawa uzroka koji dovode do {trajka, a uko-
liko, i pored preduzetih mjera, do {trajka do|e, orga- Sindikat trgovine, ugostiteqstva, turizma i
nizuje se i vodi u skladu sa Zakonom o {trajku i
Pravilima sindikata o {trajku. uslu`nih djelatnosti Republike Srpske i
Udru`ewe poslodavaca trgovine, turizma i
2. Zajedni~ka komisija ugostiteqstva Republike Srpske
^lan 73.
(1) Za tuma~ewe i pra}ewe primjene ovog kolektivnog Na osnovu ~lana 130. Zakona o radu (“Slu`beni gla-
ugovora, rje{avawe spornih pitawa koja nastanu u spro- snik Republike Srpske”, br. 38/00, 40/00, 47/02, 38/03 i
vo|ewu Kolektivnog ugovora u~esnici sporazumno 66/03) i ~l. 3. i 65. Op{teg kolektivnog ugovora
formiraju komisiju u koju ulaze po dva predstavnika (“Slu`beni glasnik Republike Srpske”, br. 27/06 i
ovog ugovora. 31/06), Sindikat trgovine, ugostiteqstva, turizma i
(2) Komisija donosi zakqu~ke konsenzusom. uslu`nih djelatnosti Republike Srpske i Udru`ewe
poslodavaca trgovine, turizma i ugostiteqstva
3. Kontrola i nadzor Republike Srpske z a k q u ~ u j u
^lan 74.
(1) Kontrolu i nadzor nad primjenom ovog kolek- GRANSKI KOLEKTIVNI UGOVOR
tivnog ugovora vr{i organ nadle`an za inspekcijske ZA ZAPOSLENE U OBLASTI TRGOVINE,
poslove putem Republi~ke inspekcije rada. UGOSTITEQSTVA, TURIZMA I USLU@NIH
(2) Kontrolu isplata po odredbama ovog kolektivnog DJELATNOSTI REPUBLIKE SRPSKE
ugovora vr{i Poreska uprava.
I - OSNOVNE ODREDBE
XIII - PRELAZNE I ZAVR[NE ODREDBE
^lan 1.
^lan 75.
Ovim kolektivnim ugovorom ure|uju se na~in i po-
(1) U~esnici u zakqu~ivawu ovog kolektivnog ugovo- stupak zakqu~ivawa ugovora o radu, radno vrijeme rad-
ra mogu sporazumno da mijewaju odredbe ovog ugovora. nika, odmori i odsustva, plate i naknade po osnovu rada,
(2) Postupak za izmjenu i dopunu ovog kolektivnog za{tita prava iz radnog odnosa, postupak kolektivnog
ugovora mo`e pokrenuti svaki wegov u~esnik. ugovarawa, sastav i na~in rada tijela ovla{}enih za
(3) Izmjene i dopune ovog kolektivnog ugovora vr{e mirno rje{avawe kolektivnih sporova izme|u radnika i
se na na~in i po postupku po kojem je i zakqu~en. poslodavca i druga pitawa od zna~aja za ure|ivawe
odnosa izme|u radnika i poslodavca.
(4) Svaki od u~esnika ovog kolektivnog ugovora mo`e
otkazati kolektivni ugovor ili wegove pojedine ^lan 2.
odredbe. Ovim kolektivnim ugovorom ne mo`e se odrediti
(5) Otkazni rok traje tri mjeseca od dana obavje{ta- mawi obim prava od onog koji je utvr|en Zakonom o radu,
vawa ostalih u~esnika o otkazu. Otkaz se saop{tava pi- Op{tim kolektivnim ugovorom i Me|unarodnim kon-
smeno i objavquje u “Slu`benom glasniku Republike vencijama o radu.
Srpske”. Poslodavac i Sindikat kod poslodavca zakqu~uju
(6) Nakon isteka otkaznog roka u~esnici su du`ni pojedina~ni kolektivni ugovor za specifi~na pitawa,
pokrenuti postupak za zakqu~ivawe novog kolektivnog ali ne mogu utvrditi mawi obim prava od onih
ugovora ili wegove izmjene i dopune u roku od trideset utvr|enih ovim kolektivnim ugovorom.
dana. ^lan 3.
(7) Do zakqu~ivawa izmjena i dopuna ili novog Radnikom, u smislu ovog ugovora, smatra se lice koje
kolektivnog ugovora primjewuju se odredbe Kolektivnog je zaposleno na osnovu ugovora o radu, na odre|eno ili
ugovora koje su otkazane. neodre|eno vrijeme, s punim, nepunim ili skra}enim
(8) U slu~aju spora, u~esnici u zakqu~ivawu ovog radnim vremenom.
kolektivnog ugovora rje{avawe spora mogu povjeriti Poslodavac iz ovog ugovora je svako pravno ili
arbitra`i. fizi~ko lice koje zapo{qava radnika po osnovu ugovora
(9) Odluka arbitra`e donosi se konsenzusom i o radu.
obavezuju}a je za strane u sporu.
^lan 4.
^lan 76. Kolektivni ugovor se primjewuje na podru~ju
(1) Ovaj kolektivni ugovor zakqu~uje se na Republike Srpske i odnosi se na privredna dru{tva i
neodre|eno vrijeme, potpisivawem strana ugovornica, a fizi~ka lica koja obavqaju sqede}e djelatnosti:
^etvrtak, 28. septembar 2006. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 94 - Strana 31

- trgovina na veliko i malo - unutra{wa i spoqna Ako radnik nakon isteka roka iz stava 2. ovog ~lana
trgovina, uz izri~itu ili pre}utnu saglasnost poslodavca nastavi
- ugostiteqstvo i turizam, da radi, smatra}e se da je zasnovao radni odnos na ne-
- trgovinske usluge (posredovawe, zastupawe, komi- odre|eno vrijeme.
sione usluge), Ukoliko se radnik vi{e puta zapo{qava kod poslo-
- usluge skladi{tewa, {pedicija, kontrola kvalite- davca na osnovu ugovora o radu na odre|eno vrijeme i na
ta robe, berzanske usluge, taj na~in ostvari 24 mjeseca rada u toku posqedwe tri
godine, smatra}e se da je zasnovao radni odnos na ne-
- tr`nice na veliko i malo i trgovinski centri,
odre|eno vrijeme.
- robne berze i marketing,
3. Probni rad
- djelatnosti turisti~kih-putni~kih agencija i tur-
operatera, ^lan 8.
- usluge zanatstva, ugradwa-dogradwa opreme, autome- Zakqu~ivawem ugovora o radu mo`e se ugovoriti
hani~arske i druge usluge u toj oblasti, frizersko- probni rad, koji ne mo`e trajati du`e od tri mjeseca.
kozmeti~arske usluge, opti~ari, ~asovni~ari i sl. Radnik za vrijeme probnog rada ima sva prava iz
- i druge djelatnosti, ukoliko se radi o poslodavcu - radnog odnosa u skladu sa poslovima radnog mjesta koje
preduze}u registrovanom za obavqawe i drugih djelat- obavqa za vrijeme probnog rada.
nosti, a jedna od prete`nih djelatnosti je iz oblasti Probni rad prati i ocjewuje stru~na komisija poslo-
trgovine, ugostiteqstva ili turizma (poqoprivredna, davca sastavqena od ~lanova koji imaju najmawe isti ste-
saobra}ajna, zdravstvo). pen stru~ne spreme koji ima radnik na probnom radu.
Odredbe ovog ugovora odnose se i na strane koje po Ocjena o probnom radu daje se u pismenoj formi i
zakonu mogu biti strane kolektivnog ugovora, a koje mu saop{tava radniku po isteku roka probnog rada.
naknadno pristupe.
U slu~aju pozitivne ocjene probnog rada, smatra se da
II - PRIMJENA UGOVORA O RADU je radnik zasnovao radni odnos sa danom potpisivawa
1. Forma i sadr`aj ugovora o radu ugovora o probnom radu, odnosno stupawa na rad po tom
^lan 5. ugovoru koji prestaje da va`i, ali se ne mo`e uzimati kao
raskidni uslov.
Zakqu~ivawe ugovora o radu izme|u radnika i poslo-
davca u pismenom obliku i stupawe radnika na rad sma- 4. Rad pripravnika
tra se danom zasnivawa radnog odnosa. ^lan 9.
Ugovor o radu sadr`i naro~ito podatke o sqede}em: Poslodavac mo`e zakqu~iti ugovor o radu na
- nazivu i sjedi{tu poslodavca, odre|eno vrijeme sa pripravnikom.
- imenu, prezimenu, stru~noj spremi i prebivali{tu, Pripravnikom se smatra lice koje je zavr{ilo sred-
odnosno boravi{tu radnika, wu, vi{u {kolu ili fakultet, a koje prvi put zasniva
radni odnos u svom stru~nom zvawu.
- datumu stupawa radnika na rad,
Pripravni~ki sta`, s obzirom na stepen stru~ne
- radnom mjestu na kome se radnik zapo{qava i mjestu spreme, mo`e trajati:
rada, sa podacima o du`ini i rasporedu radnog vremena,
a) {est mjeseci za lica koja imaju zavr{enu sredwu
- plati, nov~anim naknadama i drugim primawima {kolu,
radnika po osnovu rada,
b) devet mjeseci za lica koja imaju zavr{enu vi{u
- du`ini godi{weg odmora,
{kolu,
- trajawu ugovora, ako se zakqu~uje ugovor o radu na
v) dvanaest mjeseci za lica koja imaju zavr{en fakul-
odre|eno vrijeme,
tet, odnosno visoku stru~nu spremu.
- rokovima za otkazivawe ugovora o radu zakqu~enog
Trajawe pripravni{tva na osnovu ocjene stru~nog
na neodre|eno vrijeme,
lica, u skladu sa programom rada pripravnika, mo`e se
- poslovima sa posebnim uslovima rada na radnom skratiti do polovine vremena predvi|enog u prethodnom
mjestu, ako postoje, stavu.
- drugim podacima koje poslodavac i radnik smatra- Istekom pripravni~kog sta`a pripravnik pola`e
ju zna~ajnim za ure|ivawe odnosa koji nastaju po osnovu ispit pred komisijom, ~iji ~lanovi moraju imati isti
rada radnika. ili vi{i stepen stru~ne spreme od one koju ima
Umjesto podataka iz alineja 5. do 10. stava 2. ovog pripravnik.
~lana, u ugovoru o radu mogu se navesti odredbe odgo- Za vrijeme trajawa pripravni~kog sta`a pripravnik
varaju}eg zakona, kolektivnog ugovora ili pravilnika o ima pravo na platu i sva druga prava po osnovu radnog
radu kojim su ta pitawa ure|ena. odnosa u skladu sa ovim kolektivnim ugovorom, pravil-
Poslodavac je du`an da primjerak ugovora o radu nikom o radu i ugovorom o radu.
uru~i radniku prije stupawa radnika na rad. 5. Raspore|ivawe radnika
^lan 6. ^lan 10.
Prije zakqu~ivawa ugovora o radu poslodavac je Radnik se raspore|uje na radno mjesto za koje zasniva
du`an omogu}iti radniku upoznavawe sa zakonskim radni odnos i koje je navedeno u ugovoru o radu.
propisima o radu, propisima iz oblasti za{tite na
radu, ovim ugovorom i pravilnikom o radu. Radnik mo`e zasnovati radni odnos na radnom mjestu
koje ne odgovara wegovoj stru~noj spremi (vrsti ili ste-
2. Vrste i trajawe ugovora o radu penu), ukoliko je to u interesu poslodavca, a radnik na
^lan 7. to pristane potpisivawem ugovora o radu.
Ugovor o radu u kome nije nazna~eno vrijeme trajawa Poslodavac mo`e radnika za vrijeme trajawa ugovora
smatra}e se ugovorom o radu na neodre|eno vrijeme. o radu privremeno uputiti na rad u druga mjesta u BiH
Ugovor o radu na odre|eno vrijeme ne mo`e se gdje ima svoje pogone ili druge organizacione dijelove
zakqu~iti na period du`i od dvije godine. pod uslovom da mu obezbijedi:
Strana 32 - Broj 94 SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE ^etvrtak, 28. septembar 2006.

- najmawe sama~ki smje{taj sa osnovnim higijenskim sedmi~ni dan odmora, poslodavac je du`an da naknadno,
uslovima za boravak, u dogovoru sa radnikom, odredi kada }e radnik iskori-
- najmawe dva besplatana obroka u radne dane, kao i stiti dan odmora.
terenski dodatak, ^lan 14.
- nov~anu naknadu tro{kova putovawa za posjetu Radnici koji rade na naro~ito te{kim i po zdravqe
porodici najmawe jedanput u mjescu, ukoliko radnik ima {tetnim poslovima imaju pravo na skra}ewe radnog vre-
porodicu. mena do 10 ~asova sedmi~no.
Stav 3. ovog ~lana ne mo`e se primijeniti na rad- Inicijativu za skra}ewe radnog vremena mo`e dati
nicu koja je trudna ili koja ima dijete do sedam godina sindikat preduze}a - grane.
starosti, kao i na invalide.
Radno vrijeme iz stava 1. ovog ~lana, u pogledu prava
6. Rad radnika u posebnim slu~ajevima radnika, smatra se punim radnim vremenom.
^lan 11.
2. Prekovremeni i no}ni rad radnika
Radnik je du`an, privremeno, obavqati poslove koji ^lan 15.
ne odgovaraju ni vrsti ni stepenu wegovog stru~nog
obrazovawa, znawa i radnog iskustva u slu~aju vi{e sile Kada je u skladu sa Zakonom o radu odre|en prekovre-
(prirodnih ili drugih nesre}a u kojima su ugro`eni meni rad, on ne mo`e trajati vi{e od 10 ~asova sedmi~no
ili 150 ~asova u toku kalendarske godine.
`ivot i zdravqe qudi ili imovina), iznenadnog kvara
sirovina i materijala koji prouzrokuju potpun ili dje- ^lan 16.
limi~an zastoj radnog procesa kod poslodavca, ako je Prekovremeni rad se ne mo`e uvesti:
osposobqen za rukovawe sredstvima rada i sredstvima
- radnicima mla|im od 18 godina `ivota,
za{tite na radu na poslovima koje je du`an privremeno
obavqati. - radnici za vrijeme trudno}e,
Poslodavac mo`e radnika, privremeno, rasporediti - majkama sa djetetom do tri godine `ivota,
na druge poslove koji ne odgovaraju vrsti i stepenu - samohranom roditequ ili usvojiocu djeteta mla|eg
wegovog stru~nog obrazovawa u slu~aju iznenadnog od {est godina `ivota,
pove}awa obima posla, zamjene odsutnog radnika ili - invalidu kome bi takav rad mogao ugroziti, odno-
obaveze izvr{avawa ugovorenog posla. sno pogor{ati zdravstveno stawe.
Privremeni raspored iz stava 2. ovog ~lana mo`e Izuzetno, radnicima iz stava 1. alineje 3. i 4. ovog
trajati najdu`e tri mjeseca. ~lana mo`e se odobriti da rade prekovremeno, uz wihovu
Radnik za vrijeme obavqawa poslova iz st. 1. i 2. ovog pismenu saglasnost.
~lana ima pravo na platu svog radnog mjesta, odnosno No}nim radom smatra se rad izme|u 22 ~asa i {est
platu koja je za wega povoqnija. ~asova narednog dana.
7. Dopunsko osposobqavawe, stru~no obrazovawe No}ni rad je zabrawen:
i usavr{avawe - radnicima mla|im od 18 godina `ivota,
^lan 12. - trudnim `enama, po~ev{i od {estog mjeseca trud-
Poslodavac je du`an da u skladu sa promjenama u pro- no}e,
cesu rada, tehnolo{kim unapre|ewima ili potrebama - majkama sa djetetom do jedne godine starosti.
organizacije rada obezbijedi stru~no obrazovawe i
usavr{avawe radnika. 3. Preraspodjela radnog vremena
^lan 17.
Poslodavac koji nije radniku obezbijedio dopunsko
osposobqavawe, stru~no obrazovawe i usavr{avawe u Ako priroda i potreba posla to zahtijevaju, puno
skladu sa zahtjevima procesa rada na radnom mjestu nema radno vrijeme mo`e se preraspodijeliti tako da tokom
pravo na obe{te}ewe u slu~aju materijalne {tete koja jednog perioda traje du`e, a tokom drugog perioda kra}e
od punog radnog vremena, s tim da prosje~no radno vrije-
nastane kao posqedica nestru~nog rada, niti radnik me ne mo`e da traje du`e od 52 ~asa sedmi~no, a za
mo`e po tom osnovu trpjeti druge {tetne posqedice. sezonske poslove najdu`e 60 ~asova sedmi~no.
Za vrijeme stru~nog usavr{avawa radniku pripada Preraspodjelom radnog vremena prosje~no radno
naknada plate. vrijeme tokom kalendarske godine ili drugog perioda
Visina naknade i drugi uslovi pod kojima se radnik odre|enog pravilnikom o radu ne mo`e biti du`e od 40
stru~no usavr{ava reguli{u se posebnim ugovorom ~asova u sedmici.
izme|u radnika koji je na stru~nom usavr{avawu i Ako je uvedena preraspodjela radnog vremena, takvo
poslodavca, zakqu~enim na osnovu odredaba odgovara- radno vrijeme ne smatra se prekovremenim radom.
ju}eg pravilnika.
IV - ODMORI I ODSUSTVA
III - RADNO VRIJEME
1. Godi{wi odmori
1. Puno radno vrijeme ^lan 18.
^lan 13.
Radnik koji ima najmawe {est mjeseci neprekidnog
Puno radno vrijeme iznosi 40 ~asova sedmi~no, rada ima pravo na pla}eni godi{wi odmor u trajawu od
ukuqu~uju}i i 30 minuta odmora dnevno. najmawe 18 radnih dana.
Poslodavac je du`an da izvr{i raspored radnog vre- Godi{wi odmor uve}ava se:
mena najmawe za 30 narednih dana i da to oglasi na na~in
koji je pristupa~an svim radnicima, kao i da vodi - po osnovu radnog sta`a - po jedan dan za svake tri
dnevnu evidenciju o prisutnosti radnika na radu. navr{ene godine radnog sta`a,
Ukoliko je rad organizovan u smjenama, zamjena smje- - roditequ, staraocu i usvojiocu hendikepiranog
na vr{i se u okviru utvr|enog radnog vremena. djeteta - tri radna dana,
Radnik ima pravo na dnevni odmor izme|u dva radna - invalidu rada i ratnom vojnom invalidu od 1. do 4.
dana u trajawu od najmawe 12 ~asova neprekidno, i grupe - dva radna dana.
sedmi~ni odmor u trajawu od najmawe 24 ~asa neprekid- Maloqetni radnik ima pravo na godi{wi odmor od
no, a ukoliko je neophodno da radnik radi na svoj najmawe 24 radna dana.
^etvrtak, 28. septembar 2006. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 94 - Strana 33

^lan 19. pod starateqstvo i druga djeca bez roditeqa uzeta na


Radnik koji nema najmawe {est mjeseci neprekidnog izdr`avawe, majka, otac, usvojilac.
rada ima pravo na godi{wi odmor u trajawu od jedan dan ^lanom {ire porodice smatraju se: o~uh, ma}eha, djed
za svaki navr{eni mjesec rada. i baba po majci i po ocu, bra}a i sestre.
^lan 20. Poslodavac mo`e, na zahtjev radnika, odobriti
pla}eno odsustvo du`e od {est radnih dana u toku kalen-
Radnik koji radi na poslovima sa posebnim uslovima darske godine u opravdanim slu~ajevima.
rada iz ~lana 36. Zakona o radu, ima pravo na godi{wi
odmor najmawe u trajawu od 30 radnih dana. 3. Nepla}eno odsustvo
^lan 24.
^lan 21.
Poslodavac mo`e radniku, na wegov zahtjev, odobri-
Godi{wi odmor se po pravilu koristi neprekidno. ti odsustvovawe sa posla bez naknade - nepla}eno odsu-
Polaze}i od potrebe rada, poslodavac mo`e stvo u slu~ajevima:
odlu~iti da se odmor koristi u dva dijela, s tim {to - obrazovawa i stru~nog usavr{avawa na vlastiti
jedan dio godi{weg odmora mora iznositi neprekidno tro{ak,
najmawe dvije sedmice.
- wege ~lana porodice,
Poslodavac je du`an da radniku omogu}i da neisko-
ri{}eni dio godi{weg odmora iskoristi najdaqe do - u~estvovawa u dru{tvenim, nau~nim, kulturnim,
kraja juna naredne kalendarske godine. sportskim i drugim javnim manifestacijama u zemqi i
inostranstvu,
^lan 22. - gradwe ili popravke ku}e ili stana,
Plan kori{}ewa godi{wih odmora donosi poslo- - obavqawe neophodnih li~nih i porodi~nih poslo-
davac, uz mogu}nost da se uzme u obzir opravdana `eqa va koje je radnik du`an obrazlo`iti u svom zahtjevu,
radnika, kao i mi{qewe i prijedlozi sindikata.
- u drugim opravdanim slu~ajevima.
Ako je kod poslodavca radno vrijeme raspore|eno u
{est radnih dana u sedmici, kod odre|ivawa du`ine Za vrijeme nepla}enog odsustva prava i obaveze rad-
godi{weg odmora smatra}e se da je radno vrijeme ra- nika po osnovu rada miruju, a tro{kove penzijskog i
spore|eno u pet radnih dana u sedmici, tako da se subota invalidskog osigurawa snosi korisnik nepla}enog
ne}e ura~unati u dane godi{weg odmora. odsustva.
U vrijeme trajawa godi{weg odmora ne ra~una se vri- V - ZA[TITA RADNIKA
jeme odsustvovawa sa rada po drugim osnovima, vrijeme
nesposobnosti za rad, vrijeme praznika u koje se ne radi, 1. Za{tita na radu
kao i drugo vrijeme odsustvovawa sa rada koje se radniku ^lan 25.
priznaje u sta` osigurawa. Poslodavac je du`an da obezbijedi uslove rada i sve
potrebne mjere li~ne i kolektivne za{tite na radu kojim
2. Pla}eno odsustvo se {titi fizi~ko i psihi~ko zdravqe, li~na i kolektiv-
^lan 23. na bezbjednost radnika u procesu rada, u skladu sa
Radnik ima pravo na pla}eno odsustvo do {est rad- Zakonom o za{titi na radu i drugim propisima iz
nih dana u toku kalendrske godine u slu~ajevima: oblasti za{tite na radu.
- sklapawa braka - tri radna dana, ^lan 26.
- ro|ewe djeteta - dva radna dana, Radnik ima pravo da odbije da radi ukoliko mu nisu
- sklapawa braka djeteta - dva radna dana, obezbije|ena propisana sredstva za{tite na radu i uko-
- te{ke bolesti ~lana u`e porodice - dva radna dana, liko poslodavac nije ispunio svoju obavezu da ga upozna
sa propisima o za{titi na radu i rukovawu sa sredstvi-
- prilikom smrti ~lana u`e porodice - tri radna ma rada ~ije kori{}ewe mo`e da ugrozi `ivot ili
dana, zdravqe qudi i okolinu.
- prilikom smrti ~lana {ire porodice - jedan radni ^lan 27.
dan,
Radnik je du`an da se pri radu koristi odgova-
- dobrovoqnog davawa krvi - dva radna dana za svako raju}im sredstvima na radu, u suprotnom odgovara za
davawe, povredu radnih obaveza.
- selidbe u drugi stan u istom mjestu stanovawa -
jedan radni dan, ^lan 28.
- selidbe u drugi stan u drugom mjestu stanovawa - dva Poslodavac je odgovoran za posqedice nesre}e na
radna dana, radu koje mogu nastupiti zbog neispravnosti objekata,
ma{ina, ure|aja i drugih materijalnih sredstava koja se
- radi zadovoqewa vjerskih i tradicijskih potreba - koriste u procesu rada, kao i zbog neovla{}enog i
jedan radni dan, nestru~nog rukovawa tim sredstvima.
- elementarne nesre}e kojom je ugro`ena egzistencija ^lan 29.
radnika i wegove porodice - tri radna dana,
Pored propisa o za{titi na radu, poslodavac je
- u slu~aju sindikalnog obrazovawa i usavr{avawa obavezan da upozna radnike sa propisima o radnim
na kursevima i seminarima za vrijeme dok traju, ali ne odnosima, ukqu~uju}i i prava i obaveze koji proizilaze
du`e od pet radnih dana u toku kalendarske godine. iz kolektivnog ugovora i pravilnika o radu.
Radnik, u slu~aju potrebe, mo`e u toku kalendarske
godine koristiti pla}eno odsustvo po vi{e osnova. ^lan 30.
U slu~aju smrti ~lana porodice radnik ima pravo na Tro{kovi mjera za{tite na radu, kao i tro{kovi
vi{e od {est dana pla}enog odsustva ukoliko je u toku nabavke radne i za{titne opreme (radna odje}a i obu}a)
kalendarske godine ve} koristio prava iz stava 1. ovog padaju na teret poslodavca.
~lana. ^lan 31.
^lanom u`e porodice u smislu ovog ugovora smatra- Poslodavac je du`an da radnike kolektivno osigura
ju se lica: bra~ni i vanbra~ni supru`nici, wihova djeca za slu~aj povrede na radu, tjelesne nesposobnosti ili
(bra~na, vanbra~na i usvojena), pastor~ad, djeca uzeta smrti, kod odgovaraju}e organizacije za osigurawe.
Strana 34 - Broj 94 SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE ^etvrtak, 28. septembar 2006.

^lan 32. Podaci o pojedina~nim isplatama nisu javni.


Radnik mla|i od 18 godina ne mo`e biti raspore|en Poslodavac je du`an da radniku uru~i obra~un plate
da radi na naro~ito te{kim poslovima koji bi mogli da prilikom svake isplate.
predstavqaju pove}an rizik za wegov `ivot, zdravqe i Poslodavac koji na dan dospjelosti ne isplati platu
psihofizi~ki razvoj. i naknadu plate du`an je do kraja mjeseca u kojem je
2. Posebna za{tita `ene i materinstva dospjela isplata plate ili naknada plata uru~iti rad-
niku pismeni obra~un plate ili naknade koju je bio
^lan 33.
du`an da isplati.
Poslodavac ne mo`e odbiti da primi u radni odnos
`enu zbog toga {to je trudna, niti joj mo`e otkazati 1. Osnovna plata
ugovor o radu zbog trudno}e ili zbog toga {to `ena ^lan 36.
koristi porodiqsko odsustvo. Osnovna plata za puno radno vrijeme utvr|uje se tako
@ena za vrijeme trudno}e i dok doji dijete, na osnovu {to se cijena rada kao izraz vrijednosti za najjedno-
preporuke nadle`nog doktora, mo`e biti privremeno stavniji rad, pomno`i sa odgovaraju}im koeficijentom
raspore|ena na druge (lak{e) poslove u interesu o~uvawa iz grupe slo`enosti poslova utvr|enih ovim ugovorom, a
zdravqa, a ukoliko poslodavac nije u mogu}nosti da joj tome se dodaju dodaci na platu.
to obezbijedi, ima pravo na odsustvo sa rada uz naknadu Sastavni dio osnovne plate je uve}awe po osnovu
plate koja ne mo`e biti mawa od one koju bi ostvarila da ukupnog radnog sta`a radnika, koje iznosi 0,50% za svaku
je ostala na svom radnom mjestu. godinu radnog sta`a.
U ciqu potpunije i kvalitetnije zdravstvene za{tite Osnovna plata pripravnika i drugih radnika koji
`ena radnica, poslodavac }e na teret svojih sredstava, nemaju polo`en stru~ni ili drugi odgovaraju}i ispit,
jednom godi{we omogu}iti qekarski pregled, radi pre- koji su po zakonu du`ni polo`iti, umawuje se za 20%.
vencije i blagovremenog otkrivawa bolesti speci- Radniku koji radi kra}e od punog radnog vremena
fi~nih za `ene. osnovna plata se utvr|uje srazmjerno radnom vremenu
3. Posebna za{tita bolesnih i invalidnih radnika koje je utvr|eno ugovorom o radu.
^lan 34. 2. Utvr|ivawe cijene rada i osnova za obra~un naknada
Radniku koji je pretrpio povredu na radu ili obolio ^lan 37.
od profesionalne bolesti, za vrijeme dok je privremeno Cijenu rada utvr|uje komisija (od {est ~lanova - od
nesposoban za rad poslodavac ne mo`e otkazati ugovor o kojih svaka strana ugovornica imenuje po tri ~lana), u
radu. posqedwem kvartalu teku}e godine za narednu godinu.
Radnik iz stava 1. ovog ~lana koji je nakon lije~ewa i Prilikom utvr|ivawa cijene rada u~esnici }e imati
oporavka osposobqen za rad ima pravo da se vrati na u vidu kretawe plata, vrijednost potro{a~ke korpe, rast
poslove koje je obavqao ili druge poslove koji odgovara- proizvodwe i `ivotnog standarda u Republici Srpskoj.
ju stru~nim sposobnostima.
U slu~aju da se u~esnici ne dogovore o visni cijene
Ako nadle`na slu`ba Javnog fonda za penzijsko i rada, primjewuje se prethodno utvr|ena cijena rada, ne
invalidsko osigurawe, nakon zavr{enog lije~ewa i opo- du`e od {est mjeseci.
ravka radnika, kod wega utvrdi preostalu radnu sposob-
nost ili opasnost od nastupawa invalidnosti, poslo- Odluku o visini cijene rada u~esnici ugovora
davac je du`an da ga rasporedi na drugi posao koji odgo- objavquju u “Slu`benom glasniku Republike Srpske”.
vara wegovoj preostaloj radnoj sposobnosti, u skladu sa Cijenu rada utvr|enu ovim ugovorom poslodavac
zakonom. mo`e uve}ati u zavisnosti od ostvarenih rezultata
Preostala radna sposobnost radnika iz stava 3. ovog poslovawa.
~lana ne mo`e predstavqati razlog za otkaz ugovora o ^lan 38.
radu. Osnov za obra~un naknada i ostalih primawa radni-
Radniku - invalidu pripada pravo na naknadu plate, ka predstavqa najni`a plata utvr|ena Op{tim kolek-
najmawe u visini od 80% od osnovne plate za vrijeme dok tivnim ugovorom.
ga poslodavac ne rasporedi na posao koji odgovara 3. Koeficijenti i grupe slo`enosti poslova
wegovoj preostaloj radnoj sposobnosti.
^lan 39.
Radnik kod koga, nakon lije~ewa i oporavka od Koeficijenti slo`enosti poslova utvr|uju se kao
povrede na radu ili profesionalne bolesti, ostanu najni`i koeficijenti za grupu slo`enosti poslova od 1.
posqedice po zdravqe ima prednost u odnosu na ostale grupe kao najjednostavnijih do 9. grupe kao najslo`enijih
radnike kod ostvarivawa prava na stru~no osposobqa- poslova:
vawe i usavr{avawe.
I grupa
VI - PLATE I NAKNADE JEDNOSTAVAN RUTINSKI RAD
^lan 35. - za obavaqawe poslova ne tra`i se stru~no obrazovawe
Za obavqen rad radniku pripadaju plata i naknade - prvi stepen - NK najni`i koeficijent 1,80;
plate u skladu sa Zakonom o radu, Op{tim kolektivnim II grupa
ugovorom, ovim kolektivnim ugovorom, pravilnikom o
radu poslodavca i ugovorom o radu. MAWE SLO@ENI POSLOVI I ZADACI
Plata se sastoji od: - za obavqawe ovih poslova zahtijeva se stru~na interna
osposobqenost u trajawu od {est mjeseci do dvije godine
a) osnovne plate - koju je radnik ostvario za puno
radno vrijeme i standardne rezultate rada, - drugi stepen - PK - najni`i koeficijent 2,00;
b) uve}awa plate. III grupa
Plata se ispla}uje za period koji ne mo`e biti du`i SREDWE SLO@ENI POSLOVI I ZADACI
od 30 dana. - za obavqawe ovih poslova zahtijeva se stru~na
Podaci o platama po odredbama ovog kolektivnog osposobqenost koja se sti~e trogodi{wim {kolovawem
ugovora su javni. - tre}i stepen - KV - najni`i koeficijent 2,70;
^etvrtak, 28. septembar 2006. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 94 - Strana 35

IV grupa 5. Najni`a plata


SLO@ENIJI I RAZNOVRSNIJI POSLOVI I ^lan 42.
ZADACI UZ POTREBNE KONSULTACIJE Najni`u platu u Republici Srpskoj utvr|uju u~esni-
- za obavqawe ovih poslova zahtijeva se stru~na ci Op{teg kolektivnog ugovora, u posqedwem kvartalu
osposobqenost koja se sti~e sredwim obrazovawem teku}e godine za narednu godinu.
- ~etvrti stepen - SSS - najni`i koeficijent 3,00; U slu~aju kad je iznos osnovne plate radnika
V grupa obra~unat u skladu sa ovim kolektivnim ugovorom ispod
iznosa najni`e plate u Republici Srpskoj, utvr|enog u
SLO@ENIJI POSLOVI I ZADACI KOJI skladu sa prethodnim stavom ovog ~lana, radniku se
ZAHTIJEVAJU VE]U SAMOSTALNOST
ispla}uje najni`a plata.
- za obavqawe ovih poslova potreban je peti stepen
stru~ne spreme Najni`a plata se ispla}uje samo za puno radno vrije-
me i prosje~no ostvarene rezultate radnika u skladu sa
- peti stepen - VKV - najni`i koeficijent 3,10; aktima poslodavca.
VI grupa
6. Naknada plate
POSLOVI KOJI ZAHTIJEVAJU SAMOSTAL- ^lan 43.
NOST I VE]U KREATIVNOST
Poslodavac je du`an radniku isplatiti naknadu neto
- kao uslov za obavqawe ovih poslova zahtijeva se
plate u visni 100% u slu~ajevima:
stru~nost koja se sti~e visokim obrazovawem
- {esti stepen - V[S - najni`i koeficijent 4,10; - godi{weg odmora,
VII grupa - pla}enog odsustva,
POSLOVI KOJI ZAHTIJEVAJU DODATNO - dr`avnog praznika i neradnih dana utvr|enih
POZNAVAWE U@EG PODRU^JA DJELOVAWA zakonom,
- za obavqawe ovih poslova zahtijeva se stru~nost koja se - za vrijeme prekida rada do kojeg je do{lo bez kri-
sti~e fakultetskim obrazovawem vice radnika.
- sedmi stepen - VSS - najni`i koeficijent 5.00; Visina naknade za vrijeme sprije~enosti za rad zbog
bolesti radnika odre|ena je propisima o zdravstvenom
VIII grupa
osigurawu.
VRLO SLO@ENI POSLOVI KOJI ZAHTIJEVA-
JU INICIJATIVU I KREATIVNOST, TE DODAT- Poslodavac mo`e zadr`ati isplatu naknade iz
NA SPECIJALISTI^KA ZNAWA prethodnog stava pod uslovom:
- najni`i koeficijent 6,00; - da radnik u roku od dva dana ne obavijesti poslo-
davca o privremenoj sprije~enosti za rad zbog bolesti,
IX grupa
- ako radnik za vrijeme privremene sprije~enosti
NAJSLO@ENIJI POSLOVI I ZADACI SA obavqa druge poslove, ukoliko se u disciplinskom po-
POSEBNIM ZNA^AJEM ZA POSLOVAWE
stupku to doka`e.
- najni`i koeficijent 7,00.
7. Ostala primawa radnika
Poslodavac pravilnikom o radu utvr|uje bli`e kri-
^lan 44.
terijume za razvrstavawe poslova po grupama slo`enosti
poslova, imaju}i u vidu specifi~nost posla svakog Poslodavac radniku ispla}uje:
radnog mjesta (uslovi rada, odgovornost, rukovo|ewe, 1. dnevnicu za slu`beno putovawe u Republici
specifi~na znawa, vje{tine i sl.). Srpskoj, Federaciji BiH i u inostranstvu - u visini
Najni`i koeficijent grupe slo`enosti poslova koju odredi Vlada Republike Srpske posebnim aktom;
predstavqa polazni osnov kod vrednovawa radnih mjesta 2. naknadu tro{kova prevoza kod dolaska na posao i
u smislu prethodnog stava i ne ograni~ava poslodavca da povratka s posla u visini do pune cijene prevozne karte
utvrdi gorwu vrijednost koeficijenata za odre|ene u javnom saobra}aju, a najmawe 50%;
poslove. 3. naknadu za pove}awe tro{kova boravka za vrijeme
U skladu sa poslovnom politikom, poslodavac mo`e rada na terenu u visini 10% dnevno od cijene rada
sa radnikom ugovoriti posebnu platu za odre|eni peri- utvr|ene ovim ugovorom;
od, izvan kriterijuma utvr|enih ovim kolektivnim ugo- 4. tro{kove jednog toplog obroka - za vrijeme jednog
vorom. radnog dana, kao i u slu~aju obavqawa prekovremenog
^lan 40. rada - u visini 50% najni`e plate utvr|ene Op{tim
kolektivnim ugovorom srazmjerno broju dana provedenih
Osnovna plata radnika uve}ava se po osnovu:
u redovnom radnom vremenu, odnosno prekovremenom
- obavqawa poslova pod posebno ote`anim uslovima, radu ukoliko kod poslodavca nije organizovana ishrana
- posebnih rezultata u radu, radnika;
- posebnih odgovornosti pri radu. 5. regres za kori{}ewe godi{weg odmora - u visini
Pravilnikom o radu poslodavca i pojedina~nim tri cijene rada utvr|ene ovim ugovorom;
kolektivnim ugovorom utvr|uju se na~in i visina 6. otpremnina prilikom odlaska radnika u penziju -
uve}awa osnovne plate u smislu prethodnog stava. u visini trostruke plate radnika obra~unate u skladu sa
^lan 41. ovim ugovorom, odnosno trostruke prosje~ne plate u pre-
duze}u ukoliko je to povoqnije za radnika;
Osnovna plata radnika uve}ava se:
7. naknada tro{kova za kori{}ewe sopstvenog auto-
- po osnovu rada no}u za 35%, mobila kod obavqawa slu`benog posla, po nalogu poslo-
- po osnovu prekovremenog rada za 35%, davca - u visini od 20% cijene goriva po jednom litru za
- za rad na dane dr`avnog praznika i druge dane u koje svaki pre|eni kilometar.
se po zakonu ne radi za 50%. Poslodavac mo`e radnicima isplatiti sredstva za
Ako se prekovremeni rad obavqa no}u, uve}awe se obezbje|ewe zimnice i ogreva u visini tri cijene rada
vr{i po oba osnova iz alineja 1. i 2. iz prethodnog stava. utvr|ene ovim ugovorom za svako davawe.
Strana 36 - Broj 94 SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE ^etvrtak, 28. septembar 2006.

^lan 45. ^lan 54.


Radniku ili wegovoj porodici ispla}uje se pomo} u Radniku za koga se utvrdi da je izvr{io te`u povredu
slu~aju: radne obaveze i da je za wu odgovoran izri~e se mjera:
- smrti radnika - u visini do tri prosje~ne plate u - prestanka radnog odnosa,
Republici Srpskoj, - nov~ana kazna u visini 30% od neto plate radnika u
- smrti ~lana u`e porodice - u visini do dvije pro- trajawu od tri mjeseca.
sje~ne plate u Republici Srpskoj, ^lan 55.
- te{ke invalidnosti i dugotrajne bolesti radnika - Protiv odluke disciplinskog organa radnik ima
u visini do jedne prosje~ne plate u Republici Srpskoj, pravo da podnese direktoru zahtjev za za{titu prava u
- elementarnih nepogoda ili po`ara u stanu radnika roku od 30 dana od dana prijema odluke.
- u visini do jedne prosje~ne plate u Republici Srpskoj. Direktor je du`an da u roku od 30 dana od dana kad je
radnik podnio zahtjev za za{titu prava odlu~i po tom
^lan 46. zahtjevu.
Radniku se mo`e isplatiti jubilarna nagrada za Odluka direktora po zahtjevu za za{titu prava rad-
ostvaren sta` kod poslodavca za: nika je kona~na.
- 10 godina radnog sta`a - u visini jedne prosje~ne Ako direktor u roku iz stava 2. ovog ~lana ne donese
plate poslodavca, odluku po zahtjevu radnika, smatra}e se da je zahtjev pri-
- 20 godina radnog sta`a - u visini dvije prosje~ne hva}en.
plate poslodavca, ^lan 56.
- 30 godina radnog sta`a - u visini tri prosje~ne Pokretawe postupka za utvr|ivawe odgovornosti
plate poslodavca. radnika zastarijeva u roku od trideset dana kad je povre-
VII - ODGOVORNOST ZA POVREDU OBAVEZA da u~iwena, odnosno od dana saznawa za povredu, a naj-
daqe u roku od tri mjeseca od dana kad je povreda
IZ UGOVORA O RADU I MATERIJALNA u~iwena.
ODGOVORNOST
Vo|ewe postupka zastarijeva protekom {est mjeseci
1. Povreda obaveza iz ugovora o radu od strane radnika od dana pokretawa postupka za utvr|ivawe odgovornosti
^lan 47. radnika.
Povredu obaveza iz ugovora o radu radnik ~ini Izvr{ewu izre~ene mjere za povredu radne obaveze ne
mo`e se pristupiti ako je proteklo vi{e od dva mjeseca
neizvr{avawem ili nemarnim, neblagovremenim i od kona~ne odluke kojom je mjera izre~ena.
nesavjesnim izvr{avawem.
4. Naknada materijalne {tete i zabrana konkurencije
Za povredu radne obaveze radnik odgovara u postupku
poslodavcu
za utvr|ivawe odgovornosti radnika.
^lan 57.
Odgovornost za povredu radne obaveze ne iskqu~uje Radnik koji na radu ili u vezi sa radom namjerno ili
krivi~nu, prekr{ajnu i materijalnu odgovornost. iz krajwe nepa`we po~ini materijalnu {tetu poslo-
2. Lak{a povreda radne obaveze davcu du`an je da tu {tetu nadoknadi.
^lan 48. Iznos {tete koju je po~inio radnik ili vi{e radni-
Lak{e povrede radne obaveze su propusti koje radnik ka zajedno mo`e se, u skladu sa pravilnikom o radu,
utvrditi u pau{alnom iznosu.
u~ini u radu ili u vezi sa radom, a koje se ne smatraju
te`om povredom radnih obaveza u smislu Zakona o radu. Pau{alni iznos naknade utvr|uje posebna komisija,
koju imenuje direktor preduze}a, koja }e iznos naknade
^lan 49. utvrditi na osnovu odredbi pravilnika o {teti, kalu i
Organ nadle`an za vo|ewe postupka i izricawa mjere rasturu te odgovaraju}ih zakonskih propisa.
za lak{u povredu radne obaveze je lice odre|eno pravil- ^lan 58.
nikom o radu poslodavca.
Radnik ima pravo na naknadu {tete od poslodavca
^lan 50. koju pretrpi na radu ili u vezi sa radom, osim ako je
Za lak{u povredu radne obaveze izri~e se mjera upo- {teta nastala zbog wegove krivice ili nepa`we.
zorewa ili nov~ana kazna u visini 10% od neto plate Ako se izme|u poslodavca i radnika ne postigne
radnika u trajawu do tri mjeseca. saglasnost o visini i na~inu naknade {tete, o{te}ena
strana ima pravo da svoje pravo ostvaruje putem
3. Te`a povreda radne obaveze nadle`nog suda u skladu sa zakonom.
^lan 51.
^lan 59.
U slu~aju te`e povrede radnih obaveza predvi|enih Radnik koji je zasnovao radni odnos s punim radnim
Zakonom o radu, poslodavac mo`e jednostrano raskinuti vremenom ne mo`e, bez saglasnosti poslodavca, da za svoj
ugovor o radu. ili tu|i ra~un ugovara ili obavqa poslove iz djelatno-
sti koje obavqa poslodavac.
^lan 52.
Radnici su obavezni ~uvati poslovne tajne.
Postupak za vo|ewe te`e povrede radne obaveze spro-
vodi disciplinska komisija od najmawe tri ~lana koju Pojam i sadr`aj poslovne tajne u skladu sa zakonom
rje{ewem imenuje direktor preduze}a, s tim da jednog odre|uje poslodavac pravilnikom o radu, o ~emu radni-
~lana komisije bira nadle`an organ sindikata u pre- ci moraju biti upoznati.
duze}u. VIII - ZA[TITA PRAVA RADNIKA
^lan 53. ^lan 60.
Rje{ewe o pokretawu disciplinskog postupka Radnik koji smatra da mu je poslodavac povrijedio
dostavqa se radniku protiv koga je pokrenut disciplin- pravo iz radnog odnosa mo`e, u pisanoj formi, podnijeti
ski postupak kao i sindikatu u preduze}u, najkasnije pet zahtjev poslodavcu da mu obezbijedi ostvarivawe tih
dana prije dana odre|enog za raspravu. prava.
^etvrtak, 28. septembar 2006. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 94 - Strana 37

Zahtjev iz stava 1. ovog ~lana mo`e se podnijeti u od 50% prosje~ne plate koju je ostvario u posqedwih
roku od 30 dana od dana saznawa za povredu prava, a naj- {est mjeseci.
daqe u roku od tri mjeseca od dana u~iwene povrede.
3. Otkaz ugovora o radu od strane radnika
Poslodavac je du`an da odlu~i po zahtjevu radnika u ^lan 68.
roku od 30 dana od dana dostavqawa zahtjeva, a ako u tom
roku ne odlu~i, smatra}e se da je zahtjev prihva}en. Radnik ima pravo da poslodavcu otka`e ugovor o
radu zbog povrede obaveza iz ugovora o radu koje izvr{i
^lan 61. poslodavac, kao i u slu~aju kad radnik `eli da prekine
Za za{titu prava iz radnog odnosa radnik mo`e pod- radni odnos kod poslodavca.
nijeti tu`bu nadle`nom sudu koja nije uslovqena Otkaz ugovora o radu radnik dostavqa poslodavcu u
prethodnim obra}awem poslodavcu za za{titu tih prava. pismenoj formi uz navo|ewe razloga zbog kojih se daje
Tu`bu za za{titu prava radnik mo`e podnijeti u otkaz ugovora, a najdaqe u roku od 30 dana od dana kada je
roku od jedne godine od saznawa za povredu prava, a naj- saznao da je poslodavac izvr{io povredu obaveza iz ugo-
daqe u roku od tri godine od dana u~iwene povrede. vora o radu.
^lan 62. U slu~aju otkaza ugovora o radu navedenih u stavu 1.
ovog ~lana, radnik ima sva prava po osnovu rada kao i u
Nezavisno od na~ina na koji tra`i za{titu svojih slu~ajevima kad je poslodavac nezakonito otkazao ugovor
prava, radnik mo`e tra`iti za{titu prava kod o radu.
nadle`nog inspektora rada u roku od tri mjeseca od dana
saznawa za u~iwenu povredu, a najdaqe u roku od {est 4. Otkazni rok
mjeseci od dana u~iwene povrede. ^lan 69.
Poslodavac je du`an da zatra`i mi{qewe Ako otkaz ugovora o radu daje radnik, otkazni rok
Sindikata ukoliko se za za{titu prava obratilo naj- iznosi:
mawe deset radnika ili najmawe 10% od ukupnog broja - do 10 godina penzijskog sta`a - 15 kalendarskih dana,
zaposlenih radnika.
- od 10 do 20 godina penzijskog sta`a - 20 kalen-
^lan 63. darskih dana,
U slu~aju pojedina~ne ili kolektivne za{tite prava - od 20 do 30 godina penzijskog sta`a - 25 kalen-
iz radnog odnosa, radnici imaju pravo za{tite od strane darskih dana,
sindikata, sporazumnim rje{avawem spornih pitawa - preko 30 godina penzijskog sta`a - 30 kalendarskih
ili postupkom pred arbitra`om. dana.
Arbitra`u od tri ~lana ~ine po jedan predstavnik
poslodavca, sindikata i nezavisni arbitar sa liste ^lan 70.
arbitara, koju zajedni~ki utvrde poslodavac i sindikat. Kod prestanka radnog odnosa radnik ima pravo na
Odluka arbitra`e je kona~na i obavezuju}a za radni- otkazni rok, koji po~iwe te}i od dana uru~ewa otkaza
ka i poslodavca. radniku.
Otkazni rok, kad ga uru~uje poslodavac, iznosi:
IX - PRESTANAK RADNOG ODNOSA
- od dvije do 10 godina penzijskog sta`a - 30 dana,
^lan 64. - od 10 do 20 godina penzijskog sta`a - 45 dana,
Ugovor o radu prestaje da va`i pod uslovima predvi- - od 20 do 30 godina penzijskog sta`a - 75 dana,
|enim u Zakonu o radu i u skladu sa ovim kolektivnim
ugovorom. - preko 30 godina penzijskog sta`a - 90 dana.
Za vrijeme trajawa otkaznog roka poslodavac je
1. Otkaz ugovora o radu od strane poslodavca
du`an radniku omogu}iti da koristi jedan slobodan dan
^lan 65. u sedmici radi tra`ewa novog posla.
Poslodavac mo`e otkazati ugovor o radu radniku
zbog te`e povrede radnih obaveza, odnosno neizvr{ewa ^lan 71.
obaveza iz ugovora o radu, ili ako se iz ekonomskih, Kad poslodavac otka`e ugovor o radu uz istovremenu
organizacionih ili tehnolo{kih razloga uka`e potreba ponudu da radnik potpi{e novi ugovor pod izmijewenim
za prestankom rada radnika, a ne mo`e mu obezbijediti uslovima, radnik ima pravo na otpremninu i ako odbije
drugi odgovaraju}i posao. da zakqu~i ugovor pod izmijewenim uslovima.
Otkaz ugovora o radu poslodavac daje u pisanom ^lan 72.
obliku, uz navo|ewe razloga zbog kojih se otkazuje ugovor
i primjerak akta dostavqa radniku. Poslodavac je du`an u pismenoj formi obavijestiti
sindikat o namjerama otkazivawa ugovora o radu kad
^lan 66. zbog smawewa obima posla, organizacionih, ekonomskih
U slu~aju sudskog spora, ako nadle`ni sud utvrdi da i tehnolo{kih razloga ima opravdawe za to.
je otkaz ugovora o radu koji je poslodavac dao radniku Aktivnosti shodno stavu 1. ovog ~lana poslodavac je
nezakonit, poslodavac }e radnika vratiti na posao i du`an obaviti kad ima vi{e od 15 radnika i ima namjeru
rasporediti na ranije ili druge poslove koji odgovaraju otkazati ugovor za najmawe 10% radnika, ali ne mawe od
stru~nim i radnim sposobnostima radnika te isplatiti pet radnika, najkasnije na 30 dana prije namjeravanog
naknadu na izgubqene plate i druga primawa na koje rad- otkazivawa ugovora o radu radnicima.
nik ima pravo prema kolektivnom ugovoru, pravilniku o
radu i ugovoru o radu. ^lan 73.
Poslodavac kod koga postoje ekonomski, tehnolo{ki,
2. Udaqewe radnika sa rada organizacioni i drugi razlozi za otkaz ugovora o radu
^lan 67. radnika mo`e tog radnika, uz wegovu saglasnost, uputi-
Poslodavac mo`e radnika udaqiti sa posla i prije ti na rad kod drugog poslodavca kao mjeru zbriwavawa
raskida ugovora o radu ako je radnik zate~en u radwi vi{ka radnika, o ~emu se mora sa~initi ugovor izme|u
koja predstavqa krivi~no djelo ili ugro`ava imovinu poslodavca i radnika i poslodavca kojem se upu}uje.
ve}e vrijednosti. Upu}ivawe radnika u smislu stava 1. ovog ~lana mo`e
Udaqewe, ako protiv radnika nije pokrenut biti i privremeno, ukoliko je izvjesno da }e se u roku od
krivi~ni postupak, mo`e da traje najdu`e tri mjeseca, za godinu dana kod ranijeg poslodavca stvoriti
to vrijeme radnik ima pravo na naknadu plate u visini mogu}nosti za wegov povratak.
Strana 38 - Broj 94 SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE ^etvrtak, 28. septembar 2006.

5. Otpremnina Zbog sindikalnog djelovawa poslodavac ne mo`e


^lan 74. sindikalnom predstavniku, bez saglasnosti nadle`nog
Prije prestanka radnog odnosa radnika, u smislu organa sindikata kojem pripada, smawiti platu, niti
Zakona o radu, poslodavac je du`an radniku obezbijedi- zbog sindikalnog djelovawa pokrenuti protiv wega
ti sqede}e: disciplinski ili od{tetni postupak, niti ga na drugi
na~in dovesti u neugodan ili podre|en polo`aj.
- isplatu neispla}enih plata, naknada plata i drugih
davawa utvr|enih zakonom i kolektivnim ugovorom, Pravo iz prethodnog stava ovog ~lana traje za vrije-
me obavqawa funkcije i godinu dana nakon isteka
- isplatu neizmirenih doprinosa za penzijsko i inva- funkcije.
lidsko osigurawe i osigurawe za slu~aj nezaposlenosti,
- isplatu otpremnine u skladu sa odredbama ovog Sindiklani predstavnici u smislu ovog ~lana su i
ugovora, s obzirom na osnov prestanka radnog odnosa. funkcioneri sindikata na vi{im nivoima koji svoju
funkciju obavqaju volonterski, a zaposleni su kod
^lan 75. poslodavca.
Radniku kome prestane radni odnos otkazom ugovora ^lan 80.
o radu od strane poslodavca zbog prestanka potrebe za
radom radnika iz ekonomskih, organizacionih i tehno- Predstavnicima sindikata mora se omogu}iti
lo{kih razloga pripada pravo na otpremninu na teret odsustvovawe sa posla radi prisustvovawa sindikalnim
poslodavca. sastancima, konferencijama, sjednicama i kongresima i
Visina otpremnine zavisi od du`ine rada radnika radi osposobqavawa na kursevima i seminarima.
kod poslodavca i iznosi: Predstavnicima sindikata obezbje|uje se pristup
- za rad od dvije do 10 godina - 40% prosje~ne mjese~ne svim radnim mjestima kod poslodavca kad je to potrebno
plate radnika ispla}ene u posqedwa tri mjeseca prije za obavqawe wihove funkcije.
prestanka ugovora o radu, ili koja mu pripada u skladu U slu~aju potrebe ubirawa sredstava solidarnosti,
sa kolektivnim ugovorom za svaku navr{enu godinu rada, predstavnici radnika koje sindikat za to ovlasti, imaju
- za rad od 10 do 20 godina - 45% plate iz alineje 1. pravo da ovu aktivnost obavqaju u odgovaraju}im pro-
stav 2. ovog ~lana, storijama ili pogonima poslodavca.
- za rad od 20 do 30 godina - 50% plate iz alineje 1. Predstavnicima sindikata dozvoqeno je da isti~u
stav 2. ovog ~lana, obavje{tewa sindikata u prostorijama poslodavca na
- za rad preko 30 godina - 55% plate iz alineje 1. stav mjestima koja su pristupa~na radnicima.
2. ovog ~lana. Predstavnicima sindikata dozvoqava se da koriste
^lan 76. najmawe dva ~asa mjese~no u toku radnog vremena za sa-
stanke u preduze}u i dva ~asa sedmi~no za ostale
Sindikat }e aktivno u~estvovati u konsultacijama sindikalne aktivnosti.
oko razloga za prestanak radnog odnosa, o broju i struk-
turi radnika kojima treba da prestane radni odnos, kao Poslodavac ili predsjednik organa upravqawa su
i o mjerama kojima bi se moglo izbje}i otkazivawe ugo- obavezni pozvati predsjednika sindikalne organizacije
vora o radu (preraspore|ivawe, skra}ewe radnog vreme- na sjednicu organa upravqawa sa utvr|enim dnevnim
na, penzionisawe i sl.). redom, kada se na sjednici raspravqa o ekonomsko-soci-
jalnom polo`aju radnika.
X - USLOVI ZA RAD SINDIKATA
Poslodavac je du`an da predstavnicima sindikata
^lan 77. dozvoli da radnicima dostavqaju informacije, biltene,
Poslodavac je du`an da sindikatu omogu}i djelovawe publikacije, letke i druga dokumenta sindikata.
u skladu sa wegovom ulogom i zadacima, statutom, pro- Poslodavac je du`an obezbijediti slobodan pristup
gramom i me|unarodnim konvencijama o radu: vawskim sindikalnim predstavnicima u organizaciju
a) da pokre}e inicijative, podnosi zahtjeve i prije- sindikata organizovanu kod wega, s tim da te aktivnosti
dloge i da zauzima stavove od zna~aja za materijalni, i posjete budu ranije najavqene direktoru.
ekonomski i socijalni polo`aj radnika, Aktivnosti sindikata vr{e se tako da ne idu na
b) da se mi{qewa i prijedlozi sindikata razmotre {tetu redovnog funkcionisawa poslodavca i radne di-
prije dono{ewa odluke od zna~aja za materijalni, scipline.
ekonomski i socijalni polo`aj radnika i da se u odnosu
na wih opredijeli. ^lan 81.
Poslodavac je du`an obezbijediti obra~un i uplatu
^lan 78. sindikalne ~lanarine obustavom iznosa ~lanarine iz
Poslodavac obezbje|uje sindikatu sqede}e uslove za plata radnika - ~lanova sindikata prilikom svake
wegovo djelovawe: isplate plate, a prema odluci nadle`nog organa
a) kori{}ewe odgovaraju}e prostorije i potrebne sindikata, uz pismenu saglasnost, odnosno sindikalnu
administrativno-tehni~ke i ra~unovodstvene usluge, pristupnicu radnika.
b) naknadu plate u visini od 15% predsjedniku ili XI - INFORMISAWE RADNIKA
povjereniku sindikata kod poslodavca do 100 radnika,
odnosno za svakih narednih 100 radnika jo{ po 2,5% na ^lan 82.
osnovnu platu, Poslodavac je du`an informisati radnika o pravi-
v) naknadu od 25% na osnovnu platu za profesional- ma, du`nostima i odgovornostima, a posebno iz Zakona o
no obavqawe funkcije predsjednika (povjerenik), gdje je radu i kolektivnog ugovora, platama, uslovima rada,
broj zaposlenih preko 500, o ~emu se zakqu~uje poseban na~inu za{tite prava radnika, op{tem stawu i perspek-
ugovor. tivi poslodavca i djelatnosti te planovima za budu}i
^lan 79. razvoj, perspektivi radnog odnosa, uslovima rada i
Sindikalnog predstavnika, zbog wegove sindikalne za{tite na radu.
aktivnosti, ako djeluje u skladu sa va`e}im zakonima, Poslodavac je du`an da radnika obavje{tava o svim
kolektivnim ugovorima i op{tim aktima, nije mogu}e aktivnostima vezanim za utvr|ivawe prestanka potrebe
bez saglasnosti nadle`nog organa sindikata, rasporedi- za radom radnika a svakog radnika li~no da upozna sa
ti na drugo radno mjesto, niti uputiti na rad kod drugog mogu}nostima za rje{avawe wegovog radno-pravnog sta-
poslodavca. tusa.
^etvrtak, 28. septembar 2006. SLU@BENI GLASNIK REPUBLIKE SRPSKE Broj 94 - Strana 39

Sindikat ima pravo da zahtijeva od poslodavca i Postupak za izmjenu i dopunu ovog kolektivnog ugo-
druge informacije zna~ajne za ostvarivawe prava radnika. vora mo`e pokrenuti svaki wegov u~esnik.
XII - ME\USOBNI ODNOSI U RJE[AVAWU Izmjene i dopune ovog kolektivnog ugovora vr{e se
SPOROVA U^ESNIKA UGOVORA na na~in i po postupku po kojem je i zakqu~en.
Svaki od u~esnika ovog kolektivnog ugovora mo`e
^lan 83. otkazati kolektivni ugovor ili wegove pojedine odredbe.
Potpisnici ugovora }e svim raspolo`ivim sred- Otkazni rok traje tri mjeseca od dana obavje{tavawa
stvima nastojati da se ovaj ugovor izvr{ava, a wegove ostalih u~esnika o otkazu.
odredbe po{tuju.
Za rje{avawe sporova nastalih izme|u potpisnika Otkaz se saop{tava pismeno i objavquje u
ugovora koji se ne mogu rije{iti me|usobnim prego- “Slu`benom glasniku Republike Srpske”.
varawem i dogovorom osniva se mirovno vije}e u skladu Nakon isteka otkaznog roka u~esnici su du`ni
sa zakonom i arbitra`a u skladu sa ovim ugovorom. pokrenuti postupak za zakqu~ivawe novog kolektivnog
ugovora ili wegove izmjene i dopune u roku od trideset
1. Arbitra`a dana.
^lan 84.
Do zakqu~ivawa izmjena i dopuna ili novog kolek-
Ako mirovno vije}e ne postigne saglasnost oko tivnog ugovora primjewuju se odredbe kolektivnog ugo-
rje{avawa spornog pitawa ili ga strane u sporu ne pri- vora koje su otkazane.
hvate, ono se ustupa arbitra`i.
Arbitra`a broji tri ~lana, sa {ire liste arbitara, ^lan 88.
koju saglasno utvrde u~esnici ugovora. Ovaj ugovor zakqu~uje se na neodre|eno vrijeme,
Na~in rada arbitra`e i wena ovla{}ewa utvr|uju potpisivawem strana ugovornica, a stupa na snagu u roku
u~esnici ugovora posebnim sporazumom. od osam dana po objavqivawu u “Slu`benom glasniku
Odluka arbitra`e o spornom pitawu je kona~na i Republike Srpske”.
protiv we nije dopu{tena `alba. ^lan 89.
2. Ostvarivawe prava na {trajk Tro{kove objavqivawa ovog kolektivnog ugovora
^lan 85. snose potpisnice ugovora u istoj srazmjeri.
Poslodavac i sindikat su du`ni preduzeti sve mjere ^lan 90.
u ciqu otklawawa uzroka koji dovode do {trajka, a uko- Stupawem na snagu ovog kolektivnog ugovora presta-
liko i pored preduzetih mjera do {trajka do|e, orga-
je da va`i Posebni kolektivni ugovor trgovine, ugo-
nizuje se i vodi u skladu sa Zakonom o {trajku.
stiteqstva i turizma Republike Srpske (“Slu`beni
Ako se {trajk organizuje i vodi zbog neispla}enih glasnik Republike Srpske”, broj 34/97).
plata, radnici koji u~estvuju u {trajku za vrijeme {traj-
ka imaju pravo na naknadu plate kao da su radili. Broj: 27-08/06 Broj: 58/06
Organizovawe i sudjelovawe u {trajku na na~in 25. avgusta 2006. godine 25. avgusta 2006. godine
utvr|en zakonom i pravilima sindikata o {trajku ne Sindikat trgovine, Udru`ewe poslodavaca
predstavqa povredu radne obaveze i ne mo`e biti osnov ugostiteqstva, turizma i trgovine, turizma i
za utvr|ivawe bilo kakve odgovornosti, ni za prestanak uslu`nih djelatnosti RS ugostiteqstva RS,
radnog odnosa. Predsjednik, Predsjednik,
Goran Savanovi}, s.r. Zdravko Ostoji}, s.r.
3. Zajedni~ka komisija
^lan 86. U Odluci o meritumu Ustavnog suda Bosne i
Za tuma~ewe i pra}ewe primjene ovog kolektivnog Hercegovine, broj: AP-704/05, objavqenoj u “Slu`benom
ugovora, rje{avawe spornih pitawa koja nastanu u spro- glasniku Republike Srpske”, broj 61/06, u tekstu Odluke
vo|ewu kolektivnog ugovora potpisnici obrazuju vr{i se ispravka kako slijedi:
komisiju, u koju ulaze po tri predstavnika ovog ugovora. - na stranici 20 ta~ka 4. alineja 12. tekst: “zbog
Komisija donosi zakqu~ke konsenzusom. gubitka bliskog lica” bri{e se, a dodaje se novi, koji
glasi: “zbog umawewa op{te `ivotne aktivnosti,
XIII - PRELAZNE I ZAVR[NE ODREDBE pretrpqenog fizi~kog bola, straha i naru`enosti,
^lan 87. nastalih usqed saobra}ajne nezgode”.
U~esnici u zakqu~ivawu ovog kolektivnog ugovora Broj: AP-704/05 Generalni sekretar
mogu sporazumno da mijewaju odredbe ovog kolektivnog 14. avgusta 2006. godine Ustavnog suda BiH,
ugovora. Sarajevo Du{an Kalember, s.r.