You are on page 1of 2

NGOẠI LỰC

 Định nghĩa
- Là lực có nguồn gốc bên ngoài và trên bề mặt Trái Đất
- Nguồn năng lượng bức xạ mặt trời sinh ra ngoại lực
- Tác nhân ngoại lực: khí hậu (nhiệt độ, gió…), các dạng nước (nước ngầm,
sóng biển…), sinh vật, con người
 Tác động
- Tác động đến địa hình bề mặt Trái Đất
- Bằng các quá trình: phong hóa, bóc mòn, vận chuyển, bồi tụ
1. Quá trình phong hóa
Là quá trình phân hủy, làm biến đổi các loại đá và khoáng vật do nhiệt
độ, nước, oxi, cacbonic, axit trong tự nhiên và sinh vật.
a. Phong hóa lí học
Đá được phân hủy thành khối vụn có kích thước to nhưng màu sắc và
thành phần khoáng vật, hóa học không thay đổi.
b. Phong hóa hóa học
- Phân hủy đá và khoáng vật nhưng biến đổi thành phần, tính chất
hóa học của chúng.
- Quá trình cacxto: do nước hòa tan đá (thạch cao, đá vôi…), khoáng
vật => xuất hiện nước ngầm, khí cacbonic => tạo thành những dạng
địa hình khác nhau trên mặt đất và dưới sâu.
c. Phong hóa sinh học
- Đá và các khoáng vật bị phá hủy về cả mặt cơ giới và mặt hóa học
chủ yếu do sinh vật
- Sản phẩm phong hóa một phần bị nước cuốn, phần còn lại tạo
thành lớp vỏ phân hóa trên đá, tạo vật liệu cho quá trình vận
chuyển và bồi tụ.
 Nguyên nhân chủ yếu của các sự phong hóa: hiện tượng thiên nhiên (thay
đổi nhiệt độ, nước đóng băng, ma sát, va đập của nước…)/phản ứng hóa
học, cacbonic, oxit, axit/sinh vật/hoạt động sản xuất của con người.
2. Quá trình bóc mòn
- Là quá trình các tác nhân ngoại lực làm sản phẩm phong hóa có sự di
chuyển.
- Chia thành các loại tên khác: xâm thực, mài mòn, thổi mòn…
- Địa hình xâm thực do nước chảy tạo ra: các rãnh nông (nước chảy
tràn), khe rãnh xói mòn (dòng chảy tạm thời), các thung lũng sông,
suối (dòng chảy thường xuyên)
- Tác động của xâm thực: vách biển, bậc thềm sóng vỗ…
- Tác động của gió: hố trũng thổi mòn, bề mặt đá rỗ tổ ông…
- Tác động của băng hà (địa hình băng hà): vịnh hẹp, đá trán cừu…
3. Quá trình vận chuyển
- Là quá trình di chuyển vật liệu nơi này sang nơi khác.
- Sự xê dịch gần xa phụ thuộc: động năng; điều kiện địa lí, thiên nhiên;
kích thước, trọng lượng
- 2 hình thức: vật liệu nhỏ, nhẹ => ngoại lực cuốn
Vật liệu lớn, nặng => có trọng lực, lăn trên đất dốc
4. Quá trình bồi tụ
- Là quá trình tích tụ phức tạp các vật liệu phá hủy
- Phụ thuộc: động năng của nhân tố ngoại lực