You are on page 1of 20

ΑΠΡΙΛΙΟΣ / ΜΑΙΟΣ / ΙΟΥΝΙΟΣ

στα Μετέωρα
ΔΟΚΙΜΑΣΤΕ ΜΙΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ
ΕΚΔΟΤΗΣ
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων &
Μουσείο Μανιταριών
περιεχομενα
ΤΕΥΧΟΣ 14 / ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ
Γκανάς Γουίλιαμ
Κωνσταντινίδης Γιώργος
Λεγάκης Αναστάσιος
Μάνου Βασιλική
Παπακώστα Ελευθερία
Παραλυκίδης Νίκος

3 4
Σελιώνη ¨Έλενα
Σιακαβάρας Γιώργος

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΥΛΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ


Σελιώνη Έλενα
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΥ / DESIGN
Σημείωμα Περιβάλλον &
Σιακαβάρας Γιώργος έκδοσης οικοσυστήματα

6
Πουλιά που
8
Ξεκίνησε το Κυνήγι
κινδυνεύουν Τρούφας στα Μετέωρα

10
Έγραψαν για
11
Περιβαλλοντικές
μας οργανώσεις

15
Δράσεις μουσείων
17
Αρθρογραφία

19
Τα προϊόντα μας
Νίκος Πάλλας
Διευθυντής του Μουσείου

Από το τεύχος αυτό η έκδοση του περιοδικού θα είναι μόνον ηλεκτρονική.


Δυστυχώς, ανυπέρβλητα εμπόδια μας αναγκάζουν να διακόψουμε την έντυπη
έκδοση, υιοθετώντας ταυτόχρονα και μια σειρά από αλλαγές, που αφορούν τη
δομή και το περιεχόμενο του περιοδικού. Εκείνη ασφαλώς, που μένει
αναλλοίωτη, είναι η βασική του στόχευση, η οποία αναδεικνύει, πέραν των
δραστηριοτήτων του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείου
Μανιταριών και σειρά μηνυμάτων περιβαλλοντικού χαρακτήρα. Εξυπηρετεί
δηλαδή βασικούς μας στόχους, που έχουν σχέση με τη διαφύλαξη και ανάδειξη
της φυσικής μας κληρονομιάς, καθώς και τη προστασία του περιβάλλοντος.
Στα πλαίσια αυτά και μέσα από τις σελίδες του περιοδικού, διατηρείται η
συνεργασία μας με τις κυριότερες περιβαλλοντικές οργανώσεις, με τις
μανιταροφιλικές οργανώσεις αλλά και με επιστημονικά και τεχνολογικά
ιδρύματα, καθώς και μεμονωμένους επιστήμονες. Η ανάδειξη των δράσεων και
των απόψεών τους, αποτελούν για μας υποχρέωση και ως εκ τούτου είμαστε
πάντα πρόθυμοι να τις φιλοξενήσουμε. Όπως πρόθυμα θα φιλοξενήσουμε και
κάθε δράση ανάλογου περιεχομένου, που μπορεί να μας αποστέλλουν πολίτες,
φορείς και συλλογικότητες. Ξεφυλλίζοντας τις σελίδες, θα διαπιστώσετε
επίσης αλλαγές στη μορφή του περιοδικού. Ελπίζουμε ότι η νέα αυτή μορφή
θα καταστήσει το περιοδικό ευανάγνωστο και τα μηνύματά του εύληπτα και
κατανοητά. Αποφεύγουμε τα μεγάλα και δυσανάγνωστα κείμενα, το
εμπλουτίζουμε με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και γενικά προσπαθούμε να
δημιουργήσουμε μια εικόνα ενός μοντέρνου και σύγχρονου ηλεκτρονικού
περιοδικού, ικανού να συμβάλλει με αποτελεσματικότητα στην επίτευξη των
στόχων μας.
3
επιμέλεια
Ελευθερία Παπακώστα
Υπεύθυνη Λειτουργίας & Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ &
ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

meteoramuseum.gr
4
Κίνα και Ινδία υποστηρίζει ότι ο πλανήτης διαθέτει σήμερα
συντριπτικά μεγαλύτερους αριθμούς δένδρων και

δείχνουν τον φυτών σε σχέση με το 2000.

Βασικοί υπεύθυνοι γι’ αυτό, είναι η Κίνα και η Ινδία. Οι


δρόμο χώρες δηλαδή εκείνες που εκπέμπουν το μεγαλύτερο
αριθμό ρύπων παγκοσμίως, ξεκίνησαν πριν από αρκετά
χρόνια, ένα πολύ μεγάλο και φιλόδοξο σχέδιο
“Σε δύο δεκαετίες αναδάσωσης στα εδάφη τους.
δενδροφύτευσαν έκταση όσο
το δάσος του Αμαζονίου” Το σχέδιο αυτό φαίνεται ότι έχει αρχίσει και αποδίδει,
γεγονός που αποτελεί μία αισιόδοξη νότα, αν σκεφθεί
Μέσα από την πληθώρα δυσάρεστων ειδήσεων για το κανείς ότι είναι πλέον φανερές και στους πλέον
κλίμα και το περιβάλλον, αναδεικνύεται και μία η οποία δύσπιστους οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και
είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρα: Οι δύο πολυπληθέστερες της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Σύμφωνα πάντα με τη
χώρες στον κόσμο, η Κίνα και η Ινδία υλοποίησαν ένα NASA, το σύνολο της έκτασης που δενδροφυτεύτηκε τα
ιδιαίτερα φιλόδοξο πρόγραμμα. Μέσα σε δύο τελευταία είκοσι χρόνια, είναι τόσο μεγάλο, που
δεκαετίες, αναδάσωσαν τεράστιες εκτάσεις, γεγονός αντιστοιχεί σε περίπου δύο εκατομμύρια τετραγωνικά
που οδήγησε την Αμερικανική Υπηρεσία Διαστήματος, μίλια, ή αλλιώς σε μία έκταση όσο είναι σχεδόν
τη γνωστή μας NASA να ανακοινώσει ότι ο πλανήτης ολόκληρο το τροπικό δάσος του Αμαζονίου, που είναι
μας είναι πιο “πράσινος”, σε σχέση με το ξεκίνημα του και το μεγαλύτερο στον πλανήτη.
21ου αιώνα.
Χωρίς αμφιβολία είναι μία θετική εξέλιξη, που πέραν
Με τη βοήθεια δεκάδων δορυφόρων που έχει στη της ουσιαστικής, έχει και συμβολική αξία, αφού δείχνει
διάθεσή της, αφού συνέκριναν δορυφορικές καθαρά τον δρόμο που όλες οι χώρες πρέπει να
απεικονίσεις της Γης τις τελευταίες δεκαετίες, ακολουθήσουν.
Πηγή: naftemporiki.gr

5
Γράφει ο:
Γιώργος Ι. Χανδρινός
Ορνιθολόγος

ΜΑΥΡΟΓΥΠΕΣ
ΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ
ΤΟΥ
ΘΡΑΚΙΩΤΙΚΟΥ
ΔΑΣΟΥΣ
‘Ο Μαυρόγυπας Aegypius monachus είναι ο πιο μεγαλόσωμος γύπας στην Ευρώπη : οι
ενήλικες έχουν μήκος 108 εκ., άνοιγμα φτερούγων 280 εκ. και βάρος 10 κιλά. Πρόκειται για
μονόχρωμα πουλιά, με καστανόμαυρο φτέρωμα ( πιο σκούρο στα νεαρά πουλιά), ενώ τα γυμνά
τους πόδια έχουν γκριζογάλανο ή ρόδινο χρώμα. Ο λαιμός τους, καλύπτεται από
ξανθοκάστανα φτερά, που στον αυχένα σχηματίζουν κάτι σαν κουκούλα που θυμίζει μοναχό
του Μεσαίωνα, εξ ού και η επιστημονική ονομασία του είδους.

Οι Μαυρόγυπες απαντώνται συνήθως ανά ζεύγη ή σε μικρές ομάδες των 3-4 ατόμων.
Τρέφονται αποκλειστικά με νεκρά ζώα, σπανιότατα δε με ζωντανή λεία π.χ. χελώνες, μικρά
τρωκτικά κ.α. Είναι δυνατά πουλιά και πρώτοι αυτοί ανοίγουν το νεκρό ζώο με το ισχυρό τους
ράμφος, κυριαρχώντας έναντι των άλλων γυπών, με τους οποίους μοιράζονται το ψοφίμι. ”
6
Το είδος, δυστυχώς, αναπαράγεται με αργούς ρυθμούς. Ζευγαρώνουν σε ηλικία 5-6 ετών, δεν
φωλιάζουν κάθε χρόνο, γεννούν δε ένα μόνον αυγό. Φτιάχνουν τις φωλιές τους πάντοτε
σε δέντρα (στην Ελλάδα όλες οι γνωστές φωλιές βρίσκονται σε πεύκα), που με τα χρόνια γίνονται
τεράστιες, με πλάτος περί τα 3μ, και ύψος τα 2μ . Το αυγό γεννιέται στις αρχές του Μάρτη, το
κλωσούν δε και οι δύο γονείς για 50-55 ημέρες. Ο ευάλωτος νεοσσός παραμένει στην φωλιά για 3-4
μήνες και ανεξαρτητοποιείται περί τα τέλη Αυγούστου, δεχόμενος πάντως την φροντίδα των
γονέων του για αρκετό ακόμα διάστημα.

Αν και είχαν πάντοτε αραιά κατανομή, η εξάπλωση του είδους


στην Ελλάδα ήταν, κάποτε, πολύ ευρύτερη απο την σημερινή.
Στα μέσα του 19ου αι., Μαυρόγυπες φώλιαζαν ακόμα και στην
Αττική, την Βοιωτία, την νότια Θεσσαλία κ.α., ενώ μέχρι την
Κατοχή υπήρχαν και στην Κρήτη, αλλά και σε περιοχές της
Μακεδονίας, ακόμα και γύρω από την Θεσσαλονίκη. Από την
δεκαετία του ΄60, ο πληθυσμός του είδους παρουσίασε
δραματική μείωση και σταδιακά περιορίστηκε στην Θράκη.
Τά δύο τελευταία ζευγάρια της υπόλοιπης ηπειρωτικής Ελλάδας
φώλιαζαν στον Κάτω Όλυμπο μέχρι τα 1987/88, σήμερα δε ο
Μαυρόγυπας στην Ελλάδα επιβιώνει μόνο στην ευρύτερη
περιοχή της Δαδιάς, Έβρου. Αυτός είναι και ο μοναδικός
σκίτσο Γ. Χανδρινός αναπαραγόμενος πληθυσμός του είδους στα Βαλκάνια.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’70, ο πληθυσμός του Μαυρόγυπα στην Ελλάδα αντιμετώπιζε
σοβαρά προβλήματα: τα ζευγάρια είχαν φτωχή αναπαραγωγική επιτυχία και δυσκολίες στην
ανεύρεση τροφής, λόγω της υλοτόμησης του πευκοδάσους και της ανεξέλεγκτης χρήσης
δηλητηριασμένων δολωμάτων που στόχευαν στην εξόντωση των δήθεν «επιβλαβών»
ζώων. Χρειάστηκαν πολλές και επίπονες προσπάθειες για την βελτίωση της κατάστασης, αρχικά
με τη θεσμοθέτηση του δάσους της Δαδιάς ως προστατευόμενης περιοχής και σταδιακά, με την
υλοποίηση συγκεκριμένων μέτρων διαχείρισης του πευκοδάσους ως βιότοπου φωλιάσματος
των αρπακτικών. Το 1987 ξεκίνησε η πρώτη στην Ελλάδα τεχνητή ταΐστρας για τους γύπες,
μέτρο που εξακολουθεί να αποδίδει θεαματικά αποτελέσματα .

Τα διαχειριστικά αυτά μέτρα, σε συνδυασμό με την συνεχή, πολύπλευρη επιστημονική έρευνα,


την ενημέρωση / ευαισθητοποίηση κατοίκων και επισκεπτών της περιοχής και την αναβάθμιση
της νομικής προστασίας απέδωσαν πραγματικούς καρπούς. Οι εντυπωσιακοί, αλλά
ευάλωτοι ακόμη Μαυρόγυπες προσαρμόστηκαν γρήγορα και σήμερα ο πληθυσμός τους, παρότι
εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα από δολώματα, ηλεκτροπληξίες κλπ αριθμεί περί τα
100 άτομα, με 25-28 αναπαραγόμενα ζευγάρια. Η δορυφορική, μάλιστα, παρακολούθηση έδειξε
οτι αρκετοί Μαυρόγυπες από την Δαδιά, επισκέπτονται τακτικά γειτονικές περιοχές όπως π.χ η
Βουλγαρία, τα βουνά της Κομοτηνής ή της Ξάνθης, σπανιότερα δε ακόμη και τη νότια Ελλάδα.

Ο Μαυρόγυπας δεν είναι απλώς το έμβλημα της Δαδιάς αλλά το χαρακτηριστικότερο ίσως
παράδειγμα στην Ελλάδα ενός απειλούμενου είδους που με τη βοήθεια των απλών αμθρώπων,
των επιστημόνων, των φορέων προστασίας; κλπ κέρδισε το μεγάλο στοίχημα. Και αυτή είναι η
καλύτερη ανταμοιβή για όλους εκείνους που αγωνίζονται εκεί στον Εβρο για περισσόετρα από
40 χρόνια.
7
ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΤΟ
ΚΥΝΗΓΙ ΤΡΟΥΦΑΣ
ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

Η περίοδος του Κυνηγιού


Τρούφας, που διοργανώνει το
μουσείο, ξεκίνησε. Από το
Μάρτιο έως τον Οκτώβριο,
οι επισκέπτες της περιοχής
μπορούν να συμμετέχουν σε μία
μοναδική, για τα ελληνικά
δεδομένα, εμπειρία.

Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη


δράση, που στην κυριολεξία
συνδυάζει τη γνώση με την
ψυχαγωγία, εμπεριέχει
έντονες γαστρονομικές πινελιές,
φέρνει τον επισκέπτη κοντά στη
φύση, ενώ ταυτόχρονα τον μυεί
στον εν πολλοίς άγνωστο κόσμο
των μανιταριών.
2019
EDITION
“στην δραστηριότητα αυτή, μπορούν να
συμμετάσχουν απο 2 - 50 άτομα , ενώ
απευθύνεται και σε σχολεία, ως μια
εκπαιδευτικού και ψυχαγωγικού
χαρακτήρα δράση, με ιδιαίτερα
ελκυστική τιμή”

ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ;
Ένας έμπειρος τρουφοκυνηγός με τα εκπαιδευμένα από
τον ίδιο τρουφόσκυλα του, βρίσκουν τις τρούφες, τις
οποίες περιμένει ένας έμπειρος σεφ, για να τις
μετατρέψει σε μια γευστικότατη
τρουφομακαρονάδα μέσα στο δάσος.

Αφού την απολαύσουν οι επισκέπτες και γευτούν ένα


τοπικό κρασί, μεταφέρονται στο Μουσείο Φυσικής
Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών, με τα 350
είδη ζώων και τα 250 είδη μανιταριών, ξεναγούνται
σ’ αυτό και συμμετέχουν σε γευσιγνωσία μανιταριών
που περιλαμβάνει 4-5 είδη αλλά και γλυκό κουταλιού
μανιτάρι, που αποτελεί μία παγκόσμια ελληνική
πρωτοτυπία.
Εύκολα λοιπόν αντιλαμβάνεται κανείς ότι πρόκειται για
κάτι ασυνήθιστο για τα τουριστικά μας δρώμενα, που
εμπλουτίζει το τοπικό τουριστικό προϊόν, αλλά ανοίγει
και νέους δρόμους για τον τουρισμό εμπειρίας στην
Ελλάδα.

Γι’ αυτό εξάλλου και δεν είναι τυχαίο ότι το έχουν


«αγκαλιάσει» μεγάλοι tour operators, καθώς
αναζητούν κάτι νέο, το οποίο αναβαθμίζει την παραμονή
τους και προσφέρει μοναδικές παραστάσεις και
συγκινήσεις.

Όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν, μπορούν να


απευθυνθούν στο μουσείο, τ: 2432024959, m: info@me-
teoramuseum.gr, ενώ περισσότερες πληροφορίες
μπορείτε να βρέιτε εδώ( http://www.trufflehunting.net/ ) και για
βίντεο της δράσης εδώ ( https://bit.ly/2UxC3of ).

9
Το Κυνήγι Τρούφας, που διοργανώνει το
μουσείο, έχει γίνει αντικείμενο    

ευρύτατου σχολιασμού στον έντυπο και
τον ηλεκτρονικό τύπο. Εκαντοντάδες
είναι τα δημοσιεύματα, αναφέρουμε

 μ 
ενδεικτικά ορισμένα απο αυτά.

επιμέλεια:
Γιώργος Σιακαβάρας
Web Administrator / Social Media Manager

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
“Το πρώτο 15ήμερo του Μαρτίου
ξεκινά το κυνήγι τρούφας στα
Μετέωρα”

ΤΟ ΒΗΜΑ
“Χωρίς αμφιβολία, πρόκειται για μια
μοναδική και ολοκληρωμένη
πρόταση, που προσφέρει μία
πρωτόγνωρη για τα ελληνικά
δεδομένα εμπειρία.”

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
“Μέσα στα καταπράσινα δάση της
περιοχής και κάτω από τη σκιά των
Μετέωρων, τα ειδικά εκπαιδευμένα
τρουφόσκυλα αναζητούν τα μοναδικά
υπόγεια και πανάκριβα μανιτάρια”

REAL.GR
“Ξεκινά το Κυνήγι Τρούφας
στα Μετέωρα!”

IEFIMERIDA.GR
“...δεν είναι τυχαίο ότι την έχουν
αγκαλιάσει μεγάλα τουριστικά γραφεία
στην Ελλάδα και το εξωτερικό.”

10
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών στα πλαίσια της συνεργασίας του
με Περιβαλλοντικές Οργανώσεις, αναδημοσιεύει κείμενα από τις ιστοσελίδες τους.

επιμέλεια: Βασιλική Μάνου / Υπεύθυνη Πωλητηρίου / Sales

Δράση για την Άγρια Ζωή


www.ciwf-int.endthecageage.eu

Οι αναγνώστες του περιοδικού γνωρίζουν ότι η “Οι συνθήκες εκτροφής


Δράση για την Άγρια Ζωή είναι μια μη κερδοσκοπική είναι απαράδεκτες
οργάνωση που ασχολείται με την περίθαλψη άγριων
ζώων. Βασικό της μέλημα είναι η παροχή πρώτων και συχνά
βοηθειών σε τραυματισμένα, άρρωστα ή εξαντλημένα βάναυσες.”
άγρια ζώα και εν συνεχεία η επανένταξη αυτών
στο φυσικό τους περιβάλλον.

Τέλος στην εποχή


των κλουβιών
Η Δράση για την άγρια ζωή συμμετέχει μαζί με
άλλες οργανώσεις στην εκστρατεία της διεθνούς
οργάνωσης Compassion in World Farming (CIWF)

END
«END OF CAGE AGE» για την κατάργηση της
χρήσης κλωβών στην κτηνοτροφία στις χώρες της

OF
Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της Ευρωπαϊκής
Πρωτοβουλίας Πολιτών (European Citizens’ Initiative

CAGE
- ECI). Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών 'Τέλος
στα κλουβιά' έχει ως στόχο την απαγόρευση της

AGE
εκτροφής ζώων σε κλουβιά.

11
ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ
www.arcturos.gr

Ξύπνησαν οι αρκούδες
από τον χειμέριο
λήθαργο Η Sandy, η Mira και ο Duke μαζί με τον
Γιώργο ξύπνησαν νωρίτερα και άρχισαν
τα παιχνίδια, ενώ και ο Κυριάκος με τον
Μανώλη γρήγορα εγκατέλειψαν τις
Την άφιξη της άνοιξης προαναγγέλλουν φωλιές τους για να απολαύσουν τις
οι αρκούδες στο Καταφύγιο του ηλιόλουστες ημέρες. Οι γηραιότερες Σάσα
ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ στο Νυμφαίο, καθώς οι και Αλεξάνδρα που αποσύρθηκαν πρώτες
θερμοκρασίες των τελευταίων ημερών στις φωλιές τους ήδη από τα μέσα
σήμαναν τη λήξη του χειμέριου Δεκεμβρίου, έχουν πλέον ξυπνήσει και
λήθαργου και οδήγησαν τις αρκούδες περνούν αρκετές ώρες έξω. Οι
έξω από τις φωλιές τους. περισσότερες αρκούδες επέλεξαν να
Όπως κάθε χρόνο, οι νεαρότερες κοιμηθούν στις τεχνητές φωλιές, εκτός
αρκούδες ήταν εκείνες που ξύπνησαν από την Ειρήνη και την Μπάρμπαρα που
πρώτες. επέλεξαν μία φυσική.

“Παρoλο που φeτος υπhρξε


έντονη χιονοκaλυψη στο
Καταφυγιο, πλeον τα χιoνια eχουν
λιωσει και οι αρκουδες περνανε
πολλες ωρες στη διαρκεια της
ημερας κανοντας βολτες”

Οι επισκέπτες μπορούν και πάλι να


επισκέπτονται το Καταφύγιο που
λειτουργεί καθημερινές εκτός Τετάρτης
και Σαββατοκύριακα 10.00-17.00 (ώρες
ξεναγήσεων: 10.00, 11.00, 12.00, 13.00,
14.00, 15.00, 16.00, 16.30)

12
WWF
www.wwf.gr

“οι ελληνικές θάλασσες και ολόκληρη η Μεσόγειος


φιλοξενούν ορισμένα από τα σημαντικότερα
είδη παγκοσμίως’’

Το WWF φέρνει για πρώτη φορά


στην Ελλάδα το μεγαλύτερο
διεθνές συνέδριο για τα
θαλάσσια θηλαστικά
Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές, το
μεγαλύτερο διεθνές συνέδριο το οποίο
Δελφίνια, φάλαινες, φώκιες και άλλα είναι αφιερωμένο σε αυτούς τους
θαλάσσια θηλαστικά έχουν «κατοίκους» των θαλασσών μας.
πρωταγωνιστικό ρόλο στον πλούτο Συγκεκριμένα, η 5η κατά σειρά Παγκόσμια
ζωής των θαλασσών μας, ενώ η δική Συνδιάσκεψη για τα Θαλάσσια Θηλαστικά
τους υγεία αντανακλά τη συνολική και τις Θαλάσσιες Προστατευόμενες
υγεία του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Περιοχές θα πραγματοποιηθεί στη
Παρά όμως τη μοναδική τους αξία, οι Μεσσηνία, από τις 8 έως και τις 12
απειλές που αντιμετωπίζουν Απριλίου 2019, και θα φέρει κοντά
συνεχίζουν να είναι μεγάλες. Η επιστήμονες, ειδικούς στη διαχείριση
προστασία των θαλάσσιων θηλαστικών θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών,
αποτελεί προτεραιότητα για το WWF εκπροσώπους ιδιωτικού τομέα, καθώς και
Ελλάς, το οποίο φέτος συνδιοργανώνει κρατικούς και μη κυβερνητικούς φορείς
με τη Διεθνή Επιτροπή για τα από όλο τον κόσμο για να συζητήσουν
Θαλάσσια Θηλαστικά και τις το μέλλον των θαλασσών μας.
13
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
www.ornithologiki.gr

Χρυσαετός με
δορυφορικό
πομπό νέο θύμα
δηλητηρίασης στον
Έβρο

...εντοπίστηκε χάρη στον


δορυφορικό πομπό που έφερε
στην πλάτη του, ο οποίος είχε
τοποθετηθεί μόλις δυο μέρες πριν!

φωτογραφία: Λαυρέντης Σιδηρόπουλος

Μια μόλις εβδομάδα μετά τον ο οποίος είχε τοποθετηθεί μόλις δυο
εντοπισμό του νεκρού Μαυρόγυπα μέρες πριν, από υποψήφιο διδάκτορα
στην περιοχή της Λύρας – Φυλακτού του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στο
στον Έβρο, άλλο ένα σπάνιο αρπακτικό πλαίσιο επιστημονικής μελέτης για τις
πουλί εντοπίστηκε νεκρό στην περιοχή μετακινήσεις του είδους στην περιοχή.
του χωριού Σιδηρώ. Και τα δυο Πριν προλάβει όμως ο άτυχος
περιστατικά εντοπίστηκαν σε πολύ Χρυσαετός να μας δώσει τις πρώτες
κοντινή απόσταση από την πληροφορίες για τις μετακινήσεις του
προστατευόμενη περιοχή του Εθνικού στην ευρύτερη περιοχή της φωλιάς του,
Πάρκου δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – βρήκε τραγικό θάνατο δίπλα σε νεκρά
Σουφλίου (400 μέτρα και 4 χιλιόμετρα κτηνοτροφικά ζώα, που είχαν δεθεί με
αντίστοιχα). Ο Μαυρόγυπας σχοινί σε δέντρα, στο ένα από τα
εντοπίστηκε σε αγροτική περιοχή, ενώ οποία εντοπίστηκε υπόλειμμα από
ο Χρυσαετός σε δασική. Ο Χρυσαετός σκασμένη κάψουλα κυανίου
εντοπίστηκε χάρη στον δορυφορικό (δηλητηριασμένο δόλωμα).
πομπό, που έφερε στην πλάτη του,
14
επιμέλεια:
Έλενα Σελιώνη , MSc
Βιολόγος / Υπεύθυνη Περιοδικού

Δράσεις: Μουσεία &


Οργανώσεις
Natural History Museum, London

Πάνω από 270 νέα είδη ανακάλυψε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας


του Λονδίνου μέσα στο 2018.
15
Τα βάθη των ωκεανών απεδείχθησαν ιδιαίτερα πλούσια σε νέα είδη,
“Οι ερευνητές καθώς οι ερευνητές έχουν τεκμηριώσει την ύπαρξη 13 νέων
περιέγραψαν μια θαλάσσιων σκουληκιών και τριών σφουγγαριών βαθέων υδάτων. Με
μόλις το ένα πέμπτο του βυθού της Γης να έχει χαρτογραφηθεί με
εκπληκτική ποικιλία λεπτομέρεια, είναι βέβαιο ότι υπάρχουν πολλά περισσότερα πλάσματα
που ζουν στον πυθμένα της θάλασσας και περιμένουν να
ειδών, τόσο ζωντανών ανακαλυφθούν.

όσο και Δεδομένου ότι πάνω από το 95% όλων των γνωστών ειδών ζώων είναι
εξαφανισμένων” ασπόνδυλα, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ασπόνδυλα είναι και
τα περισσότερα από τα νέα είδη που περιγράφονται από τους
ερευνητές του Μουσείου. Συμπεριλαμβανομένων πεταλούδων,
αραχνών, βρυόζωων, παρασιτικών σφηκών, κωπήποδων και
σαρκοφαγίδων, η βιοποικιλότητα καλύπτει ένα τεράστιο φάσμα.
Όμως, ο αριθμός των νέων ειδών ασπονδύλων, που περιγράφονται,
δεινόσαυροι, αρχαίος κυριαρχείται από μια ενιαία ομάδα εντόμων: τα σκαθάρια. Αυτό το έτος
έχουν καταγραφθεί τουλάχιστον 107 νέα είδη σκαθαριών! Μεταξύ
φασκωλόμυς, γιγάντιος αυτών, το Μουσείο είναι περήφανο για την καταγραφή 7 νέων ειδών
καρχαρίας τροπικών βρουκετών, σκαθάρια που ζουν σε τροπικά δάση και μάλιστα
αποτελούν ένα καινούριο γένος, ονόματι Titilayo από τη γλώσσα
Γιορούμπα, που ομιλείται σε πολλές χώρες της Δυτικής Αφρικής, και
σημαίνει «αιώνια χαρά».

16
B-ΓΛΥΚΑΝΕΣ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ
ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ & ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

γράφουν: Ευαγγελία Κερεζούδη (Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο)


Γεώργιος Ζερβάκης (Εργαστήριο Γενικής & Γεωργικής Μικροβιολογίας, Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Βασιλική Πλέτσα (Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
Αδαμαντίνη Κυριακού (Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο)

τι είναι;
Οι β-γλυκάνες είναι πολυσακχαρίτες που απαντώνται στο πίτουρο
των δημητριακών, αλλά και στο κυτταρικό τοίχωμα των μανιταριών Μειώνουν, την ολική και την
“κακή” χοληστερόλη (LDL),
(βασιδιομύκητες). Όταν καταναλώνονται μέσω της δίαιτας, ενώ συνεισφέρουν στην
καταλήγουν άπεπτες στο παχύ έντερο, όπου υφίστανται ζύμωση αύξηση της “καλής” (HDL)
από τα μικρόβια του εντέρου αυξάνοντας τους πληθυσμούς χοληστερόλης . Επίσης
συμβάλλουν στη μείωση της
ευεργετικών βακτηρίων, γεγονός που τις καθιστά υποψήφια
αρτηριακής πίεσης
πρεβιοτικά συστατικά.
Αποτελούν ένα χρήσιμο
αντιοξειδωτικό:
Προστατεύουν τον οργανισμό
από τις βλαβερές ελεύθερες
ρίζες, ενώ διαθέτουν και
αξιοσημείωτη
ηπατοπροστατευτική δράση

Ρυθμίζουν την υψηλή


συγκέντρωση σακχάρου στο
αίμα

Συμβάλλουν στην καλή


λειτουργία του εντέρου: Oι
β-γλυκάνες φαίνεται να δρουν
ως πρεβιοτικά συστατικά, ενώ
βοηθούν και στην
αντιμετώπιση της
δυσκοιλιότητας
Οι β-γλυκάνες είναι πολυσακχαρίτες που απαντώνται στο πίτουρο
των δημητριακών, αλλά και στο κυτταρικό τοίχωμα των Βελτιώνουν το
ανοσοποιητικό σύστημα : Οι
μανιταριών (βασιδιομύκητες). Όταν καταναλώνονται μέσω της β-γλυκάνες φαίνεται να έχουν
δίαιτας, καταλήγουν άπεπτες στο παχύ έντερο, όπου υφίστανται ανοσορρυθμιστική –
ζύμωση από τα μικρόβια του εντέρου αυξάνοντας τους ανοσοενισχυτική δράση και
πληθυσμούς ευεργετικών βακτηρίων, γεγονός που τις καθιστά αυξάνουν συνολικά την
άμυνα του οργανισμού,
υποψήφια πρεβιοτικά συστατικά. απέναντι σε παθογόνα

Αρκετές από τις ευεργετικές ιδιότητες των μανιταριών για την Προστατεύουν από τη
καρκινογένεση
υγεία του ανθρώπου (αντικαρκινικές, ανοσορρυθμιστικές,
υποχοληστερολαιμικές, αντιοξειδωτικές και νευροπροστατευτικές)
αποδίδονται στις β-γλυκάνες που περιέχουν. Πιο συγκεκριμένα: 17
Β-γλυκάνες “νέα γνώση ενσωματώνεται σε
ελληνικά καινοτόμα
στα ελληνικά ανταγωνιστικά προϊόντα ενώ
μανιτάρια
ταυτόχρονα δημιουργούνται νέες
θέσεις εργασίας”

Ο χαρακτηρισμός των ευεργετικών για την υγεία ιδιοτήτων, που διαθέτουν τα πλούσια σε
β-γλυκάνες εδώδιμα μανιτάρια της Ελλάδας και η ανάπτυξη καινοτόμου διατροφικού
προϊόντος, είναι οι στόχοι ενός νέου ερευνητικού προγράμματος στο πλαίσιο της Δράσης
Εθνικής Εμβέλειας «Ερευνώ –Δημιουργώ –Καινοτομώ», που χρηματοδοτείται από την Ειδική
Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής Δράσεων στους τομείς Έρευνας, Τεχνολογικής
Ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΕΥΔΕ-ΕΤΑΚ) – (ΕΣΠΑ 2014-2020). Σε αυτό το έργο με τίτλο
«Ανάπτυξη Καινοτόμου Λειτουργικού Τροφίμου Εμπλουτισμένου με β-γλυκάνες από
Μανιτάρια Ελληνικών Βιότοπων» (FUNglucan - ΚΕ Τ1ΕΔΚ-03404), η εταιρεία Ε.Ι.
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ σε συνεργασία με το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, το Γεωπονικό
Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
στοχεύουν στην ανάπτυξη ενός νέου,
καινοτόμου, λειτουργικού προϊόντος,
εμπλουτισμένου με εκχύλισμα β-γλυκανών
από ελληνικά μανιτάρια.
Εδώδιμα μανιτάρια (από επιλεγμένα στελέχη
των γενών Pleurotus, Hericium ή/και Cyclocy-
be) θα εξετασθούν ως προς την
περιεκτικότητα σε β-γλυκάνες, μέσω
καλλιέργειας τους σε επιλεγμένα
υποστρώματα. Η βιολογική δράση
(πρεβιοτική, ανοσορρυθμιστική,
αντι-καρκινική) των πιο πλούσιων σε
β-γλυκάνες μανιταριών θα αξιολογηθεί
προκειμένου να επιλεγεί το καταλληλότερο
για την παρασκευή του νέου τροφίμου. Στη
συνέχεια θα χορηγηθεί σε πειραματόζωα, ενώ
στο τέλος θα πραγματοποιηθεί μία πιλοτική
κλινική μελέτη σε υγιείς ηλικιωμένους
εθελοντές.
Με το ερευνητικό αυτό πρόγραμμα μέσω της
συνεργασίας του ακαδημαϊκού τομέα με τη
βιομηχανία τροφίμων, αξιοποιούνται
αυτόχθονες μυκητιακοί γενετικοί πόροι προς
όφελος της εθνικής οικονομίας, νέα γνώση
ενσωματώνεται σε καινοτόμα ανταγωνιστικά
προϊόντα ενώ ταυτόχρονα δημιουργούνται
18
νέες θέσεις εργασίας.
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥ Μ ΟΥΣΕΙΟΥ

 
μ μ
Οι σ ο ύ πε ς κα ι τα μ ε ί γ μ α τ α μ α ν ι τ α ρ ι ώ ν τ ο υ Μο υ σ ε ί ο υ
εί να ι α πο τ έ λε σ μ α πολλών και επίπονων
πε ιρ α μ α τ ισ μ ών, πρ ο κ ε ι μ έ ν ο υ ν α κ α τ α λ ή ξ ο υ μ ε σ ε
πρ ο ϊό ντ α υ ψ ηλής πο ι ό τ η τ α ς , γ ε υ σ τ ι κ ή ς ε π ά ρ κ ε ι α ς κ α ι
μ ε γά λης δ ι α τ ρ ο φ ι κ ή ς α ξ ί α ς .

επιμέλεια:
Γουίλιαμ Γκανάς / Υπεύθυνος Διακίνησης Προϊόντων

εύκολη και γρήγορη χρήση / έτοιμες σούπες και μείγματα /


υψηλή ποιότητα πρώτων υλών / αναλογίες που ενισχύουν τη διατροφική
τους αξία 19
Γι α υτό το τεύχος επιλέξ αμε

ΧΟΡΤΟΣ Ο ΥΠΑ ΜΕ
ΜΑΝΙΤΑ Ρ Ι
Π εν τα ν ό σ τ ιμή χορτόσουπα μ ε
α φ υ δα τ ω μέ να λαχανι κά, αλεύ ρι
σ ίτ ο υ, π ο ύδρα και μι κρά κο μ μ άτ ι α
α φ υ δα τ ω μέ νου Βωλίτη . Μίξη
μ ον αδ ικών γεύσεων με εξα ι ρετ ι κ ό
α π οτ έ λε σ μ α .

Η ισχ υρ ή δ ι α τρ ο φ ικ ή της α ξ ί α δι ασφ αλίζ ετ αι απ ό τ η ν επι λεκ τ ι κ ή


αξιο π ο ί ηση π ρ ώ τ ω ν υ λ ώ ν α λ λ ά κ αι τ η ν τ ή ρη ση π αραδοσι ακ ώ ν συ νταγ ών
σ ε πα ρ αγω γή μ ικ ρ ής κ λ ί μ α κ α ς. Το υ ψη λό ποσοστ ό π ρω τ εϊνώ ν π ο υ
π εριέχ ει σ υ μ β ά λ λ ε ι σ τη δια τήρ ηση , ανάπ τ υ ξ η κ αι επανόρθω ση τ ων
ιστών , αλλά κ α ι σ ε ιρ ά ς λ ε ιτο υ ρ γι ώ ν τ ου ανθρώ π ι νου οργανι σμ ού, εν ώ
η υψηλή β ι ο λο γ ικ ή το υ ς α ξ ί α το κ αθι στ ά ι δανι κ ό γι α χορτ οφάγους.
Είναι ι δ ι αίτ ερα π ρ ο σ φ ιλ έ ς σ ε άτ ομ α που β ρίσκ οντ αι σε δίαι τ α χ α μηλ ή
σ ε αλ ά τ ι και λ ιπ α ρ ά .
20