You are on page 1of 4

Hoïc nhanh VAÄT LYÙ CAÁ

CAÁPP3
3

VAÄT LYÙ PHAÂN TÖÛ VAØ NHIEÄT HOÏC


CHAÁT RAÉN
1. Ñònh luaät Huc (Hooke) : F = K. 
F : Löïc ñaøn hoài (N) K : Heä soá ñaøn hoài hay ñoä cöùng (N/m)  : Ñoä bieán daïng cuûa vaät ñaøn hoài (m)
K 0
2. Suaát ñaøn hoài (hay suaát Young) : E=
S
S : Tieát dieän ngang cuûa vaät ñaøn hoài (m2) 0 : Chieàu daøi ban ñaàu cuûa vaät ñaøn hoài (m) E : Suaát ñaøn hoài (Pa hay N/m2)
b : Giôùi haïn beàn cuûa vaät lieäu laøm daây (N/m2)
Fb
3. Giôùi haïn beàn : = Fb : Löïc keùo nhoû taùc duïng laøm daây bò ñöùt (N)
S S : Tieát dieän ngang cuûa daây (m2)
4. Söï phuï thuoäc cuûa chieàu daøi  vaø theå tích V cuûa moät vaät theo nhieät ñoäâ :
 = 0 (1 + t) : Heä soá nôû daøi 0 ,  : Chieàu daøi cuûa vaät ôû O0C vaø ôû t0C
V = V0(1 + t) : Heä soá nôû khoái V0, V : Theå tích cuûa vaät ôû O0C vaø ôû t0C
CHAÁT LOÛNG
1. Löïc caêng maët ngoaøi : F= 
 : Chieàu daøi ñöôøng giôùi haïn maët ngoaøi cuûa chaát loûng (m) : Heä soá caêng maët ngoaøi cuûa chaát loûng (N/m)
2. Hieän töôïng mao daãn : Ñoä cao cuûa coät chaát loûng trong oáng mao daãn : h = 4
gdD
g : Gia toác troïng tröôøng (m/s2) : Heä soá caêng maët ngoaøi cuûa chaát loûng (N/m)
d : Ñöôøng kính trong cuûa oáng (m) D : Khoái löôïng rieâng cuûa chaát loûng (kg/m3)
h : Ñoä cao coät chaát loûng trong oáng (daâng leân neáu dính öôùt, haï thaáp neáu khoâng dính öôùt)
ÑOÄ AÅM KHOÂNG KHÍ
a a : Ñoä aåm tuyeät ñoái cuûa khoâng khí
Ñoä aåm töông ñoái (f) cuûa khoâng khí : f =
A A : Ñoä aåm cöïc ñaïi cuûa khoâng khí

ÑIEÄN HOÏC
TÓNH ÑIEÄN HOÏC
1. Ñònh luaät Coulomb : q1q2
F=k
k = 9.109(N/m2) : Heä soá tæ leä r2
q1q2 : Ñoä lôùn cuûa 2 ñieän tích ñieåm r : Khoaûng caùch giöõa 2 ñieän tích ñieåm
F : Löïc töông taùc giöõa 2 ñieän tích ñieåm : Haèng soá ñieän moâi . Trong chaân khoâng : = 1
2. Ñieän tröôøng :
F
E=
q
k Q
E=
r2
5
Hoïc nhanh VAÄT LYÙ CAÁ
CAÁPP3
3

E = E1 + E2 + . . .
A
3. Hieäu ñieän theá : U= A : Coâng cuûa löïc ñieän tröôøng q : Ñieän tích
q
4. Lieân heä giöõa cöôøng ñoä ñieän tröôøng ñeàu vaø hieäu ñieän theá : E = U
d
5. Tuï ñieän :
Q Q : Ñieän tích tuï ñieän
a. Ñieän dung cuûa tuï ñieän : C =
U U : Hieäu ñieän theá giöõa 2 baûn tuï ñieän
Ñieän dung cuûa tuï ñieän phaúng :
S : Haèng soá ñieän moâi d : Khoaûng caùch giöõa 2 baûn tuï ñieän
C= 9
9.10 .4 d S : Dieän tích cuûa moät baûn (phaàn ñoái dieän vôùi baûn kia)
b. Gheùp tuï ñieän : 1 1 1 1
= + + ... +
Gheùp C = C1 + C2 + ... + Cn Gheùp C C1 C2 Cn
song song U = U1 = U2 = ... = Un noái tieáp U = U1 + U2 + ... + Un
Q = Q1 + Q2 + ... + Qn Q = Q1 = Q2 = ... = Qn
c. Naêng löôïng ñieän tröôøng cuûa tuï ñieän :
1 1 1 Q2 ÑV : F(N) ; Q,q(C) ; r(m) ; E(V/m)
W= QU = CU2 =
2 2 2 C C(F) ; U(V) ; W(J)

DOØNG ÑIEÄN KHOÂNG ÑOÅI


1. Cöôøng ñoä doøng ñieän : q
I=
t
2. Ñònh luaät OHM cho ñoaïn maïch thuaàn ñieän trôû : I= U I(A) ; U(V) ; R( )
R
3. Ñieän trôû : R =  S : Tieát dieän thaúng cuûa daây daãn (m2)
S : Ñieän trôû suaát ( m)  : Chieàu daøi daây daãn(m)
Ñieän trôû cuûa daây daãn phuï thuoäc vaøo nhieät ñoä : Rt = R0 (1 + t)
: Heä soá nhieät cuûa ñieän trôû R0 , R t : Ñieän trôû vaät daãn ôû O0C vaø ôû t0C
4. Ñoaïn maïch noái tieáp vaø song song :
a. Maéc noái tieáp : A I R1 R2 Rn B
I = I1 = I2 = ... = In UAB = U1 + U2 + ... + Un RAB = R1 + R2 + ... + Rn
R1 I = I1 + I2 + ... + In
A I B
b. Maéc song song : R2
UAB = U1 = U2 = ... = Un
Rn 1 1 1 1
= + + ... +
RAB R1 R2 Rn
5. Suaát ñieän ñoäng cuûa nguoàn ñieän (E) :
A A : Coâng cuûa löïc laï laøm di chuyeån
E=
q ñieän tích döông q beân trong nguoàn ñieän
6
Hoïc nhanh VAÄT LYÙ CAÁ
CAÁPP3
3

6. Coâng vaø Coâng suaát cuûa doøng ñieän - Ñònh luaät Jun - Lenxô (Joule - Lenz) :
a. Ñoái vôùi doøng ñieän : Coâng A = q U = U I t Coâng suaát P = A / t = U I
b. Ñoái vôùi nguoàn ñieän : Coâng A = q E = E I t Coâng suaát P = E I
c. Ñònh luaät Jun Lenxô : Q = R I 2 t
7. Coâng vaø Coâng suaát cuûa maùy thu ñieän :
a. Maùy thu chæ toûa nhieät (chæ chöùa ñieän trôû thuaàn) :
U2 A U2
A = U I t = R I 2t = t vôùi : U = I R P= = U I = R I 2=
R t R
b. Maùy thu coù suaát phaûn ñieän E' :
A = A' + Q' = E'I t + r'I 2t P = A/t = E'I + r'I 2 = UI vôùi : U = E' + r' I
8. Ñònh luaät OHM cho toaøn maïch :
a. Maïch kín goàm 1 nguoàn ñieän (E.r) vaø ñieän trôû (R) : E,r I= E
R+r

b. Neáu maïch ñieän coù theâm maùy thu (E',r') : E,r I = E − E'
R + r + r'
9. Ñònh luaät OHM cho caùc loaïi ñoaïn maïch :
a. Ñoaïn maïch chöùa maùy phaùt ñieän : U +E
A I B
I = AB vôùi RAB = R + r
RAB
E,r
b. Ñoaïn maïch chöùa maùy thu : UAB − E '
I I= vôùi RAB = R + r '
A B RAB
E',r'
c. Ñoaïn maïch chöùa nguoàn ñieän vaø maùy thu maéc noái tieáp :
A I B I = UAB + E − E '
vôùi RAB = R + r + r'
E,r E',r' RAB
10. Maéc nguoàn ñieän thaønh boä : A I B
a. Maéc noái tieáp : E1,r1 E2,r2 En,rn
Eb = E1 + E2 + ...+ En rb = r1 + r2 + ...+ rn
E = nE
* Neáu coù n nguoàn gioáng nhau, moãi nguoàn coù suaát ñieän ñoäng E vaø ñieän trôû trong r : r b= nr
b
* Neáu coù 2 nguoàn maéc xung ñoái :
A I B
E = E − E (E > E ) r = r + r
b 1 2 1 2 b 1 2 E1,r1 E2,r2
b. Maéc song song : Giaû söû coù n nguoàn ñieän gioáng nhau
maéc song song Eb = E rb = r / n A B
c. Maéc hoãn hôïp ñoái xöùng : Giaû söû coù nhieàu nguoàn ñieän
gioáng nhau ñöôïc maéc thaønh m haøng, moãi haøng
A B
coù n nguoàn maéc noái tieáp Eb = n E r b = nr / m

7
Hoïc nhanh VAÄT LYÙ CAÁ
CAÁPP3
3

DOØNG ÑIEÄN TRONG CHAÁT ÑIEÄN PHAÂN


* Ñònh luaät Faraday : F = 9,65.107 (C/kg) : Haèng soá Faraday
m = 1 A It (q = I t ) A : Nguyeân töû löôïng ; n : Hoùa trò
F n Ñôn vò : m(kg) ; I (A) ; t(s)
TÖØ TRÖÔØNG
1. Löïc töø taùc duïng leân moät daây daãn mang doøng ñieän :
Ñoä lôùn : F = BI  sin ( : goùc hôïp bôûi höôùng cuûa I vaø B )
2. Töø tröôøng cuûa doøng ñieän trong caùc maïch coù daïng khaùc nhau :
a. Trong daây daãn daøi :
b. Trong khung daây troøn : Töø tröôøng taïi taâm O
(R : Baùn kính cuûa khung daây troøn)
c. Trong oáng daây daøi :
(n : soá voøng treân moãi meùt chieàu daøi cuûa oáng)

3. Nguyeân lyù choàng chaát töø tröôøng : B = B1 + B2 + . . .


I 1I 2
4. Töông taùc giöõa 2 daây daãn song song mang doøng ñieän :
r
5. Momen cuûa ngaãu löïc töø taùc duïng leân khung daây mang doøng ñieän I :
M = I BSsin ( : Goùc hôïp bôûi B vôùi phaùp tuyeán n cuûa khung daây ; S : Dieän tích khung daây)
6. Löïc Lorenxô (Lorentz) :
Ñoä lôùn : F = q vBsin ( : goùc hôïp bôûi caûm öùng töø B vôùi vaän toác v )

CAÛM ÖÙNG ÑIEÄN TÖØ


1. Töø thoâng : = BScos Ñôn vò : : Veâbe (Wb) ; B : Tesla (T) ; S (m2)
n : Soá voøng cuûa cuoän daây
2. Suaát ñieän ñoäng caûm öùng : Ec = n
t : Toác ñoä bieán thieân cuûa töø thoâng
t
3. Hieän töôïng töï caûm :
a. Ñoä töï caûm cuûa oáng daây L=
I
b. Suaát ñieän ñoäng töï caûm E= =L
I
t t L : (H)
ÑV: I : (A)
c. Naêng löôïng töø tröôøng oáng daây W = ½ .LI 2 W : (J)
8