You are on page 1of 4

roei!

materiaal
OOOR JOS WASSIN(

Australiër ontwerpt strips tegen diepen

Roeien met
ZI JWI ELTJES
Een strip aan de bovenkant van het blad, de RandallFoil,zou bijzonder voordelig uitwerken
bij het roeien. Vorige jaar besloot wereldroeibond FISA de innovatie toe te laten zodat
iedereen er gebruik van kan maken. Maar wat is het?

I! op de wortd Rowing sports moet werken. Dus als er een optimale dat langs - en dus niet langer over -
Medicine, Science and Coaches diepte bestaat voor het blad tijdens de bovenzijde van het blad stroomt.
a
Conference, november 2018 in Berlijn, de haal, hoe kun je dan een riem ont- Hij noemt het een 'foil' zoals ín een
presenteerde lan Randall zijn Randall werpen die precies op die diepte draagvleugel. Door die opwaartse
Foí1, een hydrodynamische strip die brijf t? druk zou de bovenzijde van blad auto-
. de diepte van het blad tijdens de haal matisch aan het wateroppervlak
beperkt. Vorig jaar augustus had de Opwaartse druk blijven.
FISA na een test besloten de strips Randall ging aan de slag in zijn ln Berlijn vertelde Randall hoe hij zijn
toe te Íaten voor wedstrijden en daar- schuurtje met PVC uit de bouwmarkt idee via een prototype tot een pro-
mee werd het een interessant onder- Hij zaq dat Braëa- en Croker- riemen duct ontwikkelde dat nu wereldwijd
werp voor de roeiconferentie. produceren waarvan de bovenrand verkrijgbaar is via de webshop van
lndustrieel ontwerper Randall uit iets naar achter gebogen was. Dat Aram Lemmerer (aramtraining.com,
Australië vertelde daar dat hij het 100 euro voor een set). De FISA-
idee had opgedaan tijdens een sab- toelating was een belangrijke stap
batical. Tijdens lange tochten in de Volgens Randall houdt opwaartse voor hem, maar hij beseft dat het
skiff begon hij zich te realiseren dat moeilijkste nog moet komen: accepta-
druk de bovenzijde van het blad
het gedeelte van de steel die tijdens tie van zijn vernieuwing in een nogal
de haal door het water gaat extra aan het wateroppervlak. traditioneel wereldje.
wrijving oplevert. Hij noemde dat'oar Lees de documentatie en je hebt het
shaft drag', en kwam erachter dat gevoel dat je in een Tel Sell terecht
roei-theoreticus dr. Valery Kleshnev randje was bedoeld om overspoelend bent gekomen: alles wordt beter met
(Biorow) dat 'braking splash' noemt. water tíjdens de haal te verminderen. een strip op je blad. 'Beheersinq van
Hoe je het ook noemt, het is een on- Maar Randall ging verder en con- de bladdiepte, qeen steel door het
gewenst verschijnsel. Daar komt bij strueerde een tamelijk vlakke strip waten betere plaatsinq, een rechte
dat diepen, het te diep door het water over de hele lengte van het blad met haal van inpik tot uitpik, betere boot-
halen van het blad tijdens de haal, een breedte van een paar centimeter. stabiliteít, snellere startjes, duidelij-
ook onbalans geeft. Zijn studenten Volgens zijn theorie creëert die strip ker in- en uitpik van de hete ploeq,
leert hij altijd dat een product precies een öpwaartse druk door het water helpt nieuwelinqen met hun techniek,

24 norrr 3r APRIL2org
,: iot 5 seconden sneller in de skiff slagen per minuut. Eén set riemen terste tests mel de strips

: ter 500 rnefe/:' tenol, rlrnoDlcrlc THr


RANDALL ForL). was met Randall Foils uitgerust, de wijzen op lets minder slrp,

,\raar het op neerkomt is dat de strip andere niet. Na de duizend meter iets meer rendement en een

iorgt dat het blad niet diept, en dat werd er van riemen gewisseld en de iets hogere stlelheld.

le techniek daardoor verbetert. test herhaald. Dat voerde hij uit Dick lJbbink van De

met vier koppels en dat leverde Dordtsche roeide op 31

Onderzoek data op over slip bij de inpik, rende- maart de SkiÍthead met de

Maar hoeveel scheelt het echt? ment van het blad en gemiddelde strips var Randa l

Kleshnev heeft daar onderzoek naar bootsnelheid. De slip werd één


gedaan. Hij heeft twee topboten van graad kleiner (van 8,7 naar7,6
Wintech uitgerust met meetappara- graad), het rendement verbeterde
tuur en een radiozendertje. Telkens met 0,3 procentpunt (van 78,6 naar
roeiden twee jonge ervaren gasten 78,9) en de bootsnelheid nam met
duizend meter tegen elkaar in opklim 0,2 procent toe (van 4,17 naar 4,18
mend tempo van 20, 24,28,32 en 4a meter per seconde). !§"
roei!materiaal

T
Randall komt op gunstiger resultaten Dick tibbink brengt de strips

omdat hij de cijfers bij veertig slagen op zijn riemen aan:

per minuut buiten beschouwing laat. 1. Verwarmen om de

Daar presteren de bladen met strips kromming overeen te laten

minder dan de bladen zonder, waar- komen met die van het blad.

schijnlijk vanwege het extra gewicht.

Ervaring
t.
De roeicoach met de meeste ervaring l

met de Randall Foils is Rich Kesor,


natuurkundeleraar en roeicoach bij
Montgomery Bell Academy, University
of Michigan (VS). Hij heeft alle riemen
in de rekken van de strips voorzien
omdat hij erg gunstige effecten zag 2. Liim aanbrenqen op de

bij zijn eerstejaars ploegen. Doordat strips en op het b1ad.

de hoogte van het blad vastligt, na-


melijk op de waterspiegel, schept dat
duidelijkheid bij zijn roeiers. Kesor
moedigt ze aan de schouders te ont-
spannen en merkt dat er meer stabili-

"Ais je ontspant
komt je hlad vanzelf
op de qoede hoogte tereeht."

teit in de boot komt, zodat de studen- 3. Tape volstaat a1s

ten zich beter kunnen concentreren lijmklem

op het roeien. Kesor merkt dat hij,


anders dan voorheen, nauwelijks
meer op het diepen hoeft te corrige-
ren. "Als je echt wilt, dan kun je tegen
de strips in werken en toch diepen.
Maar het is een stuk eenvoudiger
coachen als je kunt zeggen: ontspan
je maar, dan komt je blad vanzelf op
de goede hoogte terecht", vertelt
Kesor in een skype-interview. Bij de
slotwedstrijden zag hij dat zijn ploeg
een stuk schoner roeide dan de

26 norrr 3r APRIL2org
::lenstanders. Ook eindigde zijn De strip zorgt dat het blad

: ceg hoger in het klassement dan in niet diept.

, corgaande jaren. Wel zijn de bladen


=en tikje zwaarder, vertelt Kesor, en
'rnctioneren ze het best bij een hoek
, an drie graden ten opzichte van de

,erticaal - bij gewone bladen is dat


. ier graden. Als nadeel noemde hij de

xrvetsbaarheid van de strips. Op een


blad gaan staan is voor geen enkel
model bevorderlijk, maar een striP
igt er geheid af.

Bisonkit
De redactie heeft twee sets strips meer qrip na de inpik, en ervoer extra Zijwieltjes
aangeschaft om zelf de magie te er- stabiliteit tijdens de haal. Hij voelde Gaan we de strips straks zien oP
varen. Roeier en bouwkundige Dick dat de riemen iets zwaarder waren, topwedstrijden? lk vermoed van
Ubbink heeft een stel gemonteerd, hij had iets meer druk nodig op de niet. lk denk dat de belangrijkste
net als de klusploeg van RV Hemus. hendels tijdens de recover. Zelf heb ik winst zit bij beginnende roeiers. Die
Dat bleek minder eenvoudig dan ge- er ook mee gevaren en merkte dat moeten al op zoveel dingen tegelijk
dacht. Zo komt de kromming van de diepen niet onmogelijk is. Je moet letten dat het fijn is als de bladen,
strip vaak niet precies overeen met ec ^r oe 'iemen ontspannen naar je en daarmee de hoogte van de han-
die van de bovenkant van het blad. roe rrel.ken, dan blijven ze mooi op den, zich min of meer vanzelÍ
Dus moet je voor het plakken de strip hoogte. Bij het rondmaken blijft de correct instellen. Wat dat betreÍt is
in de juiste vorm buigen door 'm de Randallstrip vergelijkbaar met
plaatselijk te verhitten met een verf- zijwieltjes aan een kinderfiets. Zelf
stripper. Als lijm koos Ubbink aan- verzet Randall zich overigens tegen
vankelijk voor een tweecomponenten-
Meer inÍormatie op die vergelijking. Hij vindt een gyros-
lijm, maar die bleek geen vat te krij- roeiblad.nllnummer3l EI ! coop een betere metafoor. Dat ont-
gen op de strip. Een tweede Poging gaat mij dan weer, want ik zie niks
met Bisonkit (Max Repair Extreme) snel draaien. Ook twijfel ik aan het
bleeÍ wel zitten. De klusploeg op draagvleugeleÍÍect van de striPs
Hemus gebruikte Sikaflex vanwege de str p aan de strijkzijde tijdens de omdat dat effect pas optreedt bij
waterbestendigheid. Om de strip op Tecover makkelijk in het water haken. forse stroomsnelheden, in de orde
het blad te drukken maakten ze ge- Dick Ubbink meldde: 'Natuurlijk moet van vijÍtien kilometer per uur, terwij
bruik van lijmtangen en ducttape. je even wennen maar het is wel dege- een roeiblad zo ongeveer stilstaat in
ijk zo dat je niet of niet meer diept. het water. Niettemin zou ik coaches
lmpressie De steel ging ongeveer tien centime- willen aanraden om eens een boot
En dan het roeien. Een test zoals ter onder water en dat lijkt mij accep- uit te rusten met Randall Foiis, en te
Kleshnev die heeft gedaan is voor tabeL. Je voelt ook dat het blad aan kijken oÍ het je het eens bent met
ons te hoog gegrepen, maar we kun- de oppervlakte blijÍt. Mijn roeimaten Rich Kesor: meer stabiliteit in de
nen wel wat impressies noteren. vonden het wel mooi stabiel, gelijk- boot, meer aandacht voor de
Ervaren skiffeur Jan Breg voelde matig aan beide kanten.' techniek, en een schonere haal. ,li:l

norrr:r lpnrLzors 27