You are on page 1of 32

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2019

Ἀφιερωµένο στὸ ἀργυρὸ ἰωβηλαῖο τῆς Ἀρχιερατείας


τοῦ Σεβασµιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας Ναούσης & Καµπανίας
κ.κ. Παντελεήµονος
(Εἰκονογραφηµένο µὲ 14 πίνακες τῆς Μαρίας Χατζάκη)
Ὁ Σεβασµιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης καὶ Καµπανίας κ.κ.
Παντελεήµων (κατά κόσµον Ἰωάννης) Καλπακίδης ἐγεννήθη εἰς
Θεσσαλονίκην τῷ 1945. Ἐχειροτονήθη Διάκονος ἐν Λονδίνῳ τῷ 1969. Τῷ 1975
ἔλαβε τὸ πτυχίον τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστηµίου
Θεσσαλονίκης. Τῷ 1976 ἐχειροτονήθη Πρεσβύτερος ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ
µετέβη εἰς Ὀξφόρδην, ὅπου παρηκολούθησε περαιτέρω θεολογικὰς σπουδάς.
Τῷ 1978 ἐπανῆλθεν εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ὑπηρέτησεν εἰς τὴν Ἱερὰν
Μητρόπολιν Θεσσαλονίκης ὡς Πρωτοσύγκελλος καὶ Προϊστάµενος τοῦ Ιεροῦ
Ναοῦ Ἁγίου Δηµητρίου ἐπὶ 16ετίαν. Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης καὶ
Καµπανίας ἐχειροτονήθη εἰς τὰς 29.5.1994.
Μὲ τὴν ἐµπνευσµένη πρωτοβουλία του θεσπίστηκαν τὰ «Παύλεια», ἐτήσιες,
οἰκουµενικῆς ἀκτινοβολίας, ἐπιστηµονικές, καλλιτεχνικές, πολιτιστικές,
ἀθλητικὲς καὶ λατρευτικὲς ἐκδηλώσεις, στὸ τελευταῖο πενθήµερο τῶν ὁποίων
διεξάγεται τὸ Διεθνὲς Ἐπιστηµονικὸ Συνέδριο, ποὺ κάθε χρόνο ἐξετάζει πτυχὲς
τῆς Παύλειας θεολογίας:

Α' (1995): «Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ ἡ Βέροια». / Β' (1996): «Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ ἡ Μακεδονία». / Γ' (1997):
«Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ ὁ εὐρωπαϊκὸς πολιτισµός». / Δ' (1998): «Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ ἡ Ἑλλάδα». / Ε'
(1999): «Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ τὸ φυσικὸ περιβάλλον». / ΣΤ' (2000): «Ὁ Χριστὸς στὸ κήρυγµα τοῦ Ἀποστόλου
Παύλου». / Ζ' (2001): «Ἐκκλησία καὶ κόσµος κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / Η' (2002): «Ὁ ἄνθρωπος κατὰ τὸν
Ἀπόστολο Παῦλο». / Θ' (2003): «Ἡ γυναῖκα κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / Ι' (2004): «Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καὶ ὁ
ἀρχαῖος πολιτισµός». / ΙΑ' (2005): «Ἐκκλησία καὶ κοινωνία κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / ΙΒ' (2006): «Παύλεια
θεολογία καὶ σύγχρονη εἰδωλολατρεία». / ΙΓ' (2007): «Ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο στὸν Ἱερὸ Χρυσόστοµο». / ΙΔ'
(2008): «Ξενοφοβία καὶ φιλαδελφία κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / ΙΕ' (2009): «Ἡ οἱκογένεια: Παύλεια θεολογία
καὶ σύγχρονη θεώρηση». / ΙΣΤ' (2010): «Ἐκκλησία: θεσµὸς καὶ χάρισµα κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / ΙΖ' (2011):
«Ἡ πνευµατικὴ πατρότητα κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / ΙΗ' (2012): «Ἐλευθερία καὶ εὐθύνη κατὰ τὸν
Ἀπόστολο Παῦλο». / ΙΘ' (2013): «Ἐξουσία καὶ διακονία κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / Κ' (2014): «Ὁ Ἀπόστολος
Παῦλος καὶ ὁ Πολιτισµός». / ΚΑ' (2015): «Ὑποµονὴ καὶ καρτερία στὴ σύγχρονη ἐποχὴ κατὰ τὸν Ἀπόστολο
Παῦλο». / ΚΒ' (2016): «Ἀπόστολος Παῦλος καὶ Φιλόσοφοι - 2.400 χρόνια ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ Ἀριστοτέλη». / ΚΓ'
(2017): «Πόλεµος καὶ εἰρήνη κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / ΚΔ' (2018): «Εὐαγγελισµὸς καὶ Ἱεραποστολὴ κατὰ
τὸν Ἀπόστολο Παῦλο». / ΚΕ' (2019): «Ἡ διακονία τῆς Ἐκκλησίας κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο».

Ἡµερολόγιο 2019
Ἀφιερωµένο στὸ ἀργυρὸ ἰωβηλαῖο τῆς Ἀρχιερατείας
τοῦ Σεβασµιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας Ναούσης & Καµπανίας
κ.κ. Παντελεήµονος
ψῆγµα πενιχρὸ εὐγνωµοσύνης γιὰ τὴν µεστὴ ἀγάπης πατρική του σκέπη

(Εἰκονογραφηµένο µὲ 14 πίνακες τῆς Μαρίας Χατζάκη)


ISBN 978-618-82134-3-2
© Ἀπόστολος Ἰωσηφίδης / ΤέΧΝΗς X-art-ή/ί/ύ-σεις
**
Ἡ φωτογράφηση ἔγινε
ἀπὸ τὸ SΤUDIO Μιχαὴλ Ἀσικίδη, Μητροπόλεως 31, Βέροια
**
Ἐκτύπωση: ΚΑΡΑΜΑΝΛΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ
Νέα Νικοµήδεια Ἠµαθίας, τηλ.: 2331090234, 2331090339
9
διὰ τὴν ἀγάπην µᾶλλον παρακαλῶ·
τοιοῦτος ὤν, ὡς Παῦλος πρεσβύτης,
νυνὶ δὲ καὶ δέσµιος Ἰησοῦ Χριστοῦ,
10
παρακαλῶ σε περὶ τοῦ ἐµοῦ τέκνου,
ὃν ἐγέννησα ἐν τοῖς δεσµοῖς µου, Ὀνήσιµον,
11
τὸν ποτέ σοι ἄχρηστον,
νυνὶ δὲ σοὶ καὶ ἐµοὶ εὔχρηστον, ὃν ἀνέπεµψα·
12
σὺ δὲ αὐτόν, τοῦτ᾿ ἔστι τὰ ἐµὰ σπλάγχνα, προσλαβοῦ·
[…]
15
τάχα γὰρ διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη πρὸς ὥραν,
ἵνα αἰώνιον αὐτὸν ἀπέχῃς,
16
οὐκέτι ὡς δοῦλον, ἀλλ᾿ ὑπὲρ δοῦλον, ἀδελφὸν ἀγαπητόν,
µάλιστα ἐµοί, πόσῳ δὲ µᾶλλον σοὶ καὶ ἐν σαρκὶ καὶ ἐν Κυρίῳ!
17
Εἰ οὖν µε ἔχεις κοινωνόν, προσλαβοῦ αὐτὸν ὡς ἐµέ.
18
Εἰ δέ τι ἠδίκησέ σε ἢ ὀφείλει, τοῦτο ἐµοὶ ἐλλόγει·
19
Ἐγὼ Παῦλος ἔγραψα τῇ ἐµῇ χειρί, ἐγὼ ἀποτίσω· …

Πρὸς Φιλήµονα

Ἡ Ἐκκλησία συνεχίζει νὰ διακονεῖ τὸν ἄνθρωπο ἀδιακρίτως φυλῆς καὶ


γένους, πεποιθήσεων καὶ ἰδεολογίας, ὅπως ὁ καλὸς Σαµαρείτης τῆς
παραβολῆς, καὶ χρησιµοποιεῖ κάθε µέσο γιὰ νὰ κηρύττει χωρὶς φανατισµὸ καὶ
χωρὶς µισαλλοδοξία µέσα στὸν κόσµο, µὲ ὅποια µορφὴ κι ἂν ἔχει, µὲ ὅποια
προβλήµατα καὶ ἂν ἀντιµετωπίζει, τὸ ὄνοµα τοῦ Χριστοῦ, γιατὶ πιστεύει ὅτι
«ἐν οὐδενὶ ἄλλῳ ἡ σωτηρία εἰ µὴ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ».

Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΣΤ΄ Παύλεια (2000), Προσφώνηση στὸ «Βῆµα».
40
… ἀλλ᾿ ἑτέρα µὲν ἡ τῶν ἐπουρανίων δόξα,
ἑτέρα δὲ ἡ τῶν ἐπιγείων.
41
ἄλλη δόξα ἡλίου, καὶ ἄλλη δόξα σελήνης,
καὶ ἄλλη δόξα ἀστέρων· ἀστὴρ γὰρ ἀστέρος διαφέρει ἐν δόξῃ.
42
οὔτω καὶ ἡ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν.
σπείρεται ἐν φθορᾷ, ἐγείρεται ἐν ἀφθαρσίᾳ·
43
σπείρεται ἐν ἀτιµίᾳ, ἐγείρεται ἐν δόξῃ·
σπείρεται ἐν ἀσθενείᾳ, ἐγείρεται ἐν δυνάµει·
44
σπείρεται σῶµα ψυχικόν, ἐγείρεται σῶµα πνευµατικόν.
ἔστι σῶµα ψυχικόν, καὶ ἔστι σῶµα πνευµατικόν.
45
οὔτω καὶ γέγραπται·
ἐγένετο ὁ πρῶτος ἄνθρωπος Ἀδὰµ εἰς ψυχὴν ζῶσαν·
ὁ ἔσχατος Ἀδὰµ εἰς πνεῦµα ζωοποιοῦν.
46
ἀλλ᾿ οὐ πρῶτον τὸ πνευµατικόν, ἀλλὰ τὸ ψυχικόν,
ἔπειτα τὸ πνευµατικόν.
47
ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐκ γῆς χοϊκός,
ὁ δεύτερος ἄνθρωπος ὁ Κύριος ἐξ οὐρανοῦ.
48
οἷος ὁ χοϊκός, τοιοῦτοι καὶ οὶ χοϊκοί,
καὶ οἷος ὁ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι·
49
καὶ καθὼς ἐφορέσαµεν τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ,
φορέσοµεν καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου.

Πρὸς Κορινθίους Α΄, κεφ. 15

Ὁ Χριστὸς δὲν ἀποκαλύπτεται στὸν Σαῦλο τυχαῖα στὸν δρόµο πρὸς τὴ


Δαµασκό. Ἐκεῖνος γνωρίζει τὸν χρόνο. Ἐκεῖνος ἐπιλέγει τὸν τρόπο. Ἐκεῖνος
γνωρίζει καὶ τὴν ἔκβαση. Εἶναι ἀδύνατο γιὰ ἐµᾶς τοὺς χοϊκοὺς ἀνθρώπους νὰ
κατανοήσουµε τὶς ἐπιλογὲς τοῦ Χριστοῦ, καὶ δὲν ἔχει καµµία σηµασία, γιατὶ
καὶ ἐὰν θὰ κατανοούσαµε κάποια ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἐπιλογές, δὲν θὰ διευκόλυνε
αὐτὸ νὰ κατανοήσουµε καὶ τὶς ὑπόλοιπες ἢ ἀκόµη νὰ κατανοήσουµε ποιὰ θὰ
εἶναι ἡ στιγµὴ τῆς δικῆς µας συναντήσεως µὲ τὸν Θεό. Γιατὶ οἱ ἐπιλογὲς τοῦ
Χριστοῦ εἶναι ἐπιλογὲς τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἐπιλογὲς στὶς ὁποῖες δίδεται χάρη καὶ
προσφέρεται χάρισµα. Ἡ µετεξέλιξη τοῦ Σαύλου σὲ Παῦλο, ἡ µεταβολὴ τοῦ
διώκτου σὲ πρωτοκορυφαῖο ἀπόστολο εἶναι ἔργο τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, ὅπως ὁ
ἴδιος µᾶς διαβεβαιώνει «δι᾿ οὗ ἐλάβοµεν χάριν καὶ ἀποστολὴν εἰς ὑπακοὴν
πίστεως».

Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΙΣΤ΄ Παύλεια (2010), Χαιρετισµὸς κατὰ τὴν ἔναρξη τῶν Παυλείων.
13
ὃς ἐρρύσατο ἡµᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους
καὶ µετέστησεν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ υἱοῦ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ,
14
ἐν ᾧ ἔχοµεν τὴν ἀπολύτρωσιν, τὴν ἄφεσιν τῶν ἁµαρτιῶν·
15
ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου,
πρωτότοκος πάσης τῆς κτίσεως,
16
ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα,
τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς,
τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα,
εἴτε θρόνοι εἴτε κυριότητες εἴτε ἀρχαὶ εἴτε ἐξουσίαι·
τὰ πάντα δι᾿ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται·
17
καὶ αὐτός ἐστι πρὸ πάντων,
καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκε,
18
καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώµατος, τῆς ἐκκλησίας·
ὅς ἐστιν ἀρχή, πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν,
ἵνα γένηται ἐν πᾶσιν αὐτὸς πρωτεύων,
19
ὅτι ἐν αὐτῷ εὐδόκησε πᾶν τὸ πλήρωµα κατοικῆσαι
20
καὶ δι᾿ αὐτοῦ ἀποκαταλλάξαι τὰ πάντα εἰς αὐτόν,
εἰρηνοποιήσας διὰ τοῦ αἵµατος τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ,
δι᾿ αὐτοῦ εἴτε τὰ ἐπὶ τῆς γῆς εἴτε τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

Πρὸς Κολοσσαεῖς, κεφ. 1

Τὸ ὅραµα τῆς Δαµασκοῦ ἀνοίγει τὴν πύλη τῆς σωτηρίας γιὰ τὸν Παῦλο, τὸ
ὅραµα τῆς Τρωάδας ἀνοίγει τὴν πύλη τῆς σωτηρίας τῆς Μακεδονίας. «Διαβὰς
εἰς Μακεδονίαν βοήθησον ἡµῖν». Πρὶν ἀπὸ τετρακόσια περίπου χρόνια εἶχε
φθάσει ὁ νεαρὸς Μακεδόνας στρατηλάτης, ὁ Ἀλέξανδρος, µέχρι τὴν πατρίδα
τοῦ ἀποστόλου φέρνοντας τὸν πολιτισµὸ τῆς Ἑλλάδος, τὴν Ἑλληνικὴ γλῶσσα
καὶ τὴ φιλοσοφία. Τώρα ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἔρχεται στὴ Μακεδονία γιὰ νὰ
προσφέρει ὡς ἀνταπόδοση γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ γλῶσσα τὴ γλῶσσα τῆς
χριστιανικῆς ἀγάπης, ποὺ εἶναι ἀνώτερη καὶ ἀπὸ τὴ γλῶσσα τῶν ἀγγέλων,
καὶ γιὰ νὰ διδάξει ἀντὶ γιὰ τὴ φιλοσοφία καὶ τὴν «κενὴν ἀπάτην» τὸ κήρυγµα
τοῦ Σταυροῦ «Ἰουδαίοις µὲν σκάνδαλον, Ἕλλησι δὲ µωρία».

Μητροπολίτης Παντελεήµων
Β΄ Παύλεια (1996), Χαιρετισµὸς κατὰ τὴν ἔναρξη τοῦ Συνεδρίου.
12
ὥστε, ἀγαπητοί µου, καθὼς πάντοτε ὑπηκούσατε,
µὴ ὡς ἐν τῇ παρουσίᾳ µου µόνον,
ἀλλὰ νῦν πολλῷ µᾶλλον ἐν τῇ ἀπουσίᾳ µου,
µετὰ φόβου καὶ τρόµου τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν κατεργάζεσθε·
13
ὁ Θεὸς γάρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν ἐν ὑµῖν
καὶ τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ὑπὲρ τῆς εὐδοκίας.
14
πάντα ποιεῖτε χωρὶς γογγυσµῶν καὶ διαλογισµῶν,
15
ἵνα γένησθε ἄµεµπτοι καὶ ἀκέραιοι,
τέκνα Θεοῦ ἀµώµητα ἐν µέσῳ γενεᾶς σκολιᾶς καὶ διεστραµµένης,
ἐν οἷς φαίνεσθε ὡς φωστῆρες ἐν κόσµῳ,
16
λόγον ζωῆς ἐπέχοντες, εἰς καύχηµα ἐµοὶ εἰς ἡµέραν Χριστοῦ,
ὅτι οὐκ εἰς κενὸν ἔδραµον οὐδὲ εἰς κενὸν ἐκοπίασα.
17
ἀλλ᾿ εἰ καὶ σπένδοµαι
ἐπὶ τῇ θυσίᾳ καὶ λειτουργίᾳ τῆς πίστεως ὑµῶν
καὶ χαίρω καὶ συγχαίρω πᾶσιν ὑµῖν·
18
τὸ δ᾿ αὐτὸ καὶ ὑµεῖς χαίρετε καὶ συγχαίρετέ µοι.

Πρὸς Φιλιππησίους, κεφ. 2

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἔχει ἀπόλυτη συναίσθηση τῶν δυσκολιῶν, τὶς ὁποῖες


ἀντιµετωπίζει κάθε πιστὸς προκειµένου νὰ βαδίσει «ἀξίως τῆς κλήσεως ἣν
ἐκλήθη», καὶ ἰδιαιτέρως οἱ πιστοὶ τῆς ἐποχῆς του, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀσπασθεῖ µὲ
τὸ κήρυγµά του τὴ νέα θρησκεία, δὲν ἔπαυαν ὅµως νὰ εἶναι νεόφυτοι καὶ νὰ
ζοῦν µέσα σὲ ἕνα εἰδωλολατρικὸ καὶ ξένο πρὸς τὴ χριστιανικὴ πίστη
περιβάλλον.
Ἔχει ἀπόλυτη συναίσθηση ὅτι τὸ δικό του ἔργο δὲν σταµατᾶ στὸ κήρυγµα
τοῦ Εὐαγγελίου, ἀλλὰ συνεχίζεται καὶ µὲ τὴν ἐνίσχυση καὶ στήριξη τῶν
πιστῶν, ὥστε καὶ νὰ διατηρηθοῦν στὴν πίστη καὶ νὰ προοδεύσουν ἐν Χριστῷ.
Ὁ ἀπόστολος Παῦλος δὲν ἀντιλαµβάνεται τὴν ἀποστολή του ὡς ἀποστολὴ
ἱεροκήρυκος, ἀλλὰ ὡς ἀποστολὴ πνευµατικοῦ πατρὸς ὁ ὁποῖος δὲν
ἐγκαταλείπει τὰ ἐν Χριστῷ ἀναγεννηθέντα τέκνα του µόνα, καὶ ἀγωνίζεται
καὶ ἀγωνιᾶ «ἄχρις οὗ µορφωθῇ Χριστὸς ἐν αὐτοῖς».

Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΙΖ΄ Παύλεια (2011), Προσφώνηση στὸ «Βῆµα».
5
… ὑπὲρ δὲ ἐµαυτοῦ οὐ καυχήσοµαι εἰ µὴ ἐν ταῖς ἀσθενείαις µου.
6
ἐὰν γὰρ θελήσω καυχήσασθαι, οὐκ ἔσοµαι ἄφρων·
ἀλήθειαν γὰρ ἐρῶ·
φείδοµαι δὲ µὴ τις εἰς ἐµὲ λογίσηται
ὑπὲρ ὃ βλέπει µε ἢ ἀκούει τι ἐξ ἐµοῦ.
7
καὶ τῇ ὑπερβολῇ τῶν ἀποκαλύψεων ἵνα µὴ ὑπεραίρωµαι,
ἐδόθη µοι σκόλοψ τῇ σαρκί,
ἄγγελος σατᾶν ἵνα µὲ κολαφίζῃ ἵνα µὴ ὑπεραίρωµαι.
8
ὑπὲρ τούτου τρὶς τὸν Κύριον παρεκάλεσα ἵνα ἀποστῇ ἀπ᾿ ἐµοῦ.
9
καὶ εἴρηκέ µοι· ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις µου·
ἡ γὰρ δύναµίς µου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται.
ἥδιστα οὖν µᾶλλον καυχήσοµαι ἐν ταῖς ἀσθενείαις µου,
ἵνα ἐπισκηνώσῃ ἐπ ἐµὲ ἡ δύναµις τοῦ Χριστοῦ.
10
διὸ εὐδοκῶ ἐν ἀσθενείαις, ἐν ὕβρεσιν, ἐν ἀνάγκαις,
ἐν διωγµοῖς, ἐν στενοχωρίαις, ὑπὲρ Χριστοῦ·
ὅταν γὰρ ἀσθενῶ, τότε δυνατός εἰµι.

Πρὸς Κορινθίους Β΄ κεφ. 12

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἔχει ὁ ἴδιος βιώσει καθ᾿ ὑπερβολὴν τὶς θλίψεις καὶ τὶς
δοκιµασίες, ἀλλὰ καὶ τὴν ἄρνηση τοῦ Θεοῦ νὰ τὸν ἀπαλλάξει ἀπὸ τὸν
σκόλοπα τῆς σαρκός, διαβεβαιώνοντάς τον ὅτι «ἡ δύναµίς» του «ἐν ἀσθενείᾳ
τελειοῦται». Μέσα σ᾿ αὐτὴ τὴ φράση τὴν ὁποία µᾶς παραδίδει ὁ µέγας
ἀπόστολος φυλάσσεται ὡς ἱερὰ παρακαταθήκη τὸ νόηµα τῆς ὑποµονῆς στὶς
θλίψεις καὶ τὶς δοκιµασίες. Ἡ ὑποµονὴ εἶναι λυδία λίθος διὰ τῆς ὁποίας
δοκιµάζεται ἀλλὰ καὶ ἐνισχύεται ἡ ἐµπιστοσύνη µας στὸν Θεό, ἡ ὑπακοή µας
στὸ θέληµά του καὶ ἡ ταπείνωσή µας. Ἡ ὑποµονὴ εἶναι αὐτὴ ποὺ ἐπιτρέπει
στὸν Θεὸ νὰ ἐνεργήσει στὴν ψυχή µας µὲ ὅποιον τρόπο Ἐκεῖνος νοµίζει
καταλληλότερο γιὰ τὸ συµφέρον της. Ἡ υποµονὴ εἶναι τὸ ἀποτέλεσµα τῆς
πίστεως καὶ ἡ προϋπόθεση τῆς ἐλπίδος καὶ τῆς παρακλήσεως.

Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΚΑ΄ Παύλεια (2015), Χαιρετισµὸς κατὰ τὴν ἔναρξη τοῦ Συνεδρίου.
1
ὑποµίµνησκε αὐτοὺς ἀρχαῖς καὶ ἐξουσίαις ὑποτάσσεσθαι,
πειθαρχεῖν, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἑτοίµους εἶναι,
2
µηδένα βλασφηµεῖν, ἀµάχους εἶναι, ἐπιεικεῖς,
πᾶσαν ἐνδεικνυµένους πρᾳότητα πρὸς πάντας ἀνθρώπους.
3
ἦµεν γάρ ποτε καὶ ἡµεῖς ἀνόητοι, ἀπειθεῖς, πλανώµενοι,
δουλεύοντες ἐπιθυµίαις καὶ ἡδοναῖς ποικίλαις,
ἐν κακίᾳ καὶ φθόνῳ διάγοντες, στυγητοί, µισοῦντες ἀλλήλους·
4
ὅτε δὲ ἡ χρηστότης καὶ ἡ φιλανθρωπία ἐπεφάνη
τοῦ σωτῆρος ἡµῶν Θεοῦ,
5
οὐκ ἐξ ἔργων τῶν ἐν δικαιοσύνῃ ὧν ἐποιήσαµεν ἡµεῖς,
ἀλλὰ κατὰ τὸν αὐτοῦ ἔλεον ἔσωσεν ἡµᾶς
διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως Πνεύµατος Ἁγίου,
6
οὗ ἐξέχεεν ἐφ᾿ ἡµᾶς πλουσίως διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ σωτῆρος ἡµῶν,
7
ἵνα δικαιωθέντες τῇ ἐκείνου χάριτι κληρονόµοι γενώµεθα
κατ᾿ ἐλπίδα ζωῆς αἰωνίου.
8
πιστὸς ὁ λόγος· καὶ περὶ τούτων βούλοµαί σε διαβεβαιοῦσθαι,
ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ.
ταῦτά ἐστι τὰ καλὰ καὶ ὠφέλιµα τοῖς ἀνθρώποις.
9
µωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας
καὶ ἔρεις καὶ µάχας νοµικὰς περιΐστασο·
εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ µάταιοι.
10
αἱρετικὸν ἄνθρωπον µετὰ µίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ,
11
εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος
καὶ ἁµαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος.

Πρὸς Τῖτον, κεφ. 3


Ἀδελφοί µου, […] σὲ ἕνα κόσµο ὁ ὁποῖος θεωρεῖ ὅτι ὁ πολιτισµὸς ἐξαντλεῖται
στὴν ἐξέλιξη καὶ τὴν πρόοδο τῆς τεχνολογίας καὶ δὲν διστάζει καὶ αὐτὸν τὸν
πολιτισµὸ νὰ τὸν χρησιµοποιήσει γιὰ τὴν καταστροφὴ τοῦ κόσµου, ὁ λόγος
τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ὁ ὁποῖος καθορίζει τὸ στίγµα τῆς ζωῆς τῶν εἰς Χριστὸν
πιστευόντων, µᾶς δίνει µία ἄλλη προοπτική.
«Ἡµῶν τὸ πολίτευµα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει», ὄχι γιὰ νὰ ξεχνοῦµε τὴ γῆ, ἀλλὰ
γιὰ νὰ ἀγωνιζόµαστε νὰ τὴν κάνουµε σὰν τὸν οὐρανό. Ὄχι γιὰ νὰ ἀδιαφοροῦµε
γιὰ τὸ σήµερα, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἀγωνιζόµαστε νὰ γίνει τὸ σκαλοπάτι ποὺ θὰ µᾶς
ὁδηγήσει στὸ αὔριο. Ὄχι γιὰ νὰ ἀγνοοῦµε τὸν ἀδελφό µας, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸν
ἀγκαλιάζουµε προκειµένου νὰ ζήσουµε µαζὶ τὸ οὐράνιο πολίτευµά µας στὴ γῆ.

Μητροπολίτης Παντελεήµων
Κ΄ Παύλεια (2014), Προσφώνηση στὸ «Βῆµα».
1
τοῦτο δὲ γίνωσκε,
ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡµέραις ἐνστήσονται καιροὶ χαλεποί·
2
ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι φίλαυτοι, φιλάργυροι, ἀλαζόνες,
ὑπερήφανοι, βλάσφηµοι, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀχάριστοι, ἀνόσιοι,
3
ἄστοργοι, ἄσπονδοι, διάβολοι, ἀκρατεῖς, ἀνήµεροι, ἀφιλάγαθοι,
4
προδόται, προπετεῖς, τετυφωµένοι, φιλήδονοι µᾶλλον ἢ φιλόθεοι,
5
ἔχοντες µόρφωσιν εὐσεβείας, τὴν δὲ δύναµιν αὐτῆς ἠρνηµένοι.
καὶ τούτους ἀποτρέπου.
6
ἐκ τούτων γάρ εἰσιν οἱ ἐνδύνοντες εἰς τὰς οἰκίας
καὶ αἰχµαλωτίζοντες γυναικάρια σεσωρευµένα ἁµαρτίαις,
ἀγόµενα ἐπιθυµίαις ποικίλαις,
7
πάντοτε µανθάνοντα
καὶ µηδέποτε εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν δυνάµενα.
8
ὃν τρόπον δὲ Ἰαννῆς καὶ Ἰαµβρῆς ἀντέστησαν Μωϋσεῖ,
οὕτω καὶ οὗτοι ἀνθίστανται τῇ ἀληθείᾳ,
ἄνθρωποι κατεφθαρµένοι τὸν νοῦν, ἀδόκιµοι περὶ τὴν πίστιν.
9
ἀλλ᾿ οὐ προκόψουσιν ἐπὶ πλεῖον·
ἡ γὰρ ἄνοια αὐτῶν ἔκδηλος ἔσται πᾶσιν, ὡς καὶ ἡ ἐκείνων ἐγένετο.

Πρὸς Τιµόθεον Β΄, κεφ. 3

Ἀδελφοί µου, ἐὰν ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος καὶ ὁ σύγχρονος κόσµος


ταλαιπωρεῖται καὶ δυστυχεῖ ἐξ αἰτίας τῆς συγκρούσεως τῶν πολιτισµῶν καὶ
τῆς ἐγωιστικῆς ἀντιµετωπίσεως τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν ἄλλο καὶ τοῦ ἑνὸς
πολιτισµοῦ ἀπὸ τὸν ἄλλο, ὁ ἀπόστολος Παῦλος µᾶς ὑπενθυµίζει καὶ πάλι ἀπὸ
ἐδῶ, ἀπὸ τὸ Βῆµά του στὴ Βέροια, ἀπὸ ὅπου ἐκήρυξε πρὶν ἀπὸ δύο χιλιάδες
περίπου χρόνια τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ, ὅτι τὸ µέσο γιὰ τὴν εἰρηνικὴ
συνύπαρξη τῶν ἀνθρώπων εἶναι ὁ σεβασµὸς τοῦ ἄλλου καὶ ἡ ἐν ἀγάπῃ
ἀντιµετώπισή του, καθὼς ὁ καθένας ἀπὸ ἐµᾶς ὀφείλει νὰ αἰσθάνεται αὐτὸ ποὺ
διακήρυττε ὁ πρωτοκορυφαῖος ἀπόστολος, ὀφείλει νὰ αἰσθάνεται ὅτι
«Ἕλλησίν τε καὶ βαρβάροις, σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις ὀφειλέτης ἐστί».

Μητροπολίτης Παντελεήµων
Ι΄ Παύλεια (2004), Προσφώνηση στὸ «Βῆµα».
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2019

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2019
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2019

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2019
7
οὐδὲν γὰρ εἰσηνέγκαµεν εἰς τὸν κόσµον,
δῆλον ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάµεθα·
8
ἔχοντες δὲ διατροφὰς και σκεπάσµατα, τούτοις ἀρκεσθησόµεθα.
9
οἱ δὲ βουλόµενοι πλουτεῖν ἐµπίπτουσιν εἰς πειρασµὸν
καὶ παγίδα καὶ ἐπιθυµίας πολλὰς ἀνοήτους καὶ βλαβεράς,
αἵτινες βυθίζουσι τοὺς ἀνθρώπους εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν.
10
ῥίζα γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστιν ἡ φιλαργυρία,
ἧς τινες ὀρεγόµενοι ἀπεπλανήθησαν ἀπὸ τῆς πίστεως
καὶ ἑαυτοὺς περιέπειραν ὀδύναις πολλαῖς.
11
σὺ δέ, ὦ ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ταῦτα φεῦγε·
δίωκε δὲ δικαιοσύνην, εὐσέβειαν, πίστιν,
ἀγάπην, ὑποµονήν, πραότητα.
12
ἀγωνίζου τὸν καλὸν ἀγῶνα τῆς πίστεως·
ἐπιλαβοῦ τῆς αἰωνίου ζωῆς, εἰς ἣν καὶ ἐκλήθης
καὶ ὡµολόγησας τὴν καλήν ὁµολογίαν
ἐνώπιον πολλῶν µαρτύρων.

Πρὸς Τιµόθεον Α΄, κεφ. 6

Τὴν ἀπάντηση στὴν ἀγωνία τῶν ἀνθρώπων γιὰ τὸ σύγχρονο οἰκολογικὸ


πρόβληµα καὶ στὸ ἐρώτηµά τους ἐὰν ὑπάρχει ἀκόµη ἐλπίδα γιὰ τὸν πλανήτη
γῆ ποὺ κινδυνεύει, γιὰ τὶς οἰκολογικὲς καταστροφὲς ποὺ ὑπονοµεύουν τὸ
µέλλον τῶν ἐµβίων ὄντων καὶ τοῦ ἀνθρώπου, γιὰ τὰ ποικίλα προβλήµατα ποὺ
θέτουν σὲ κίνδυνο τὴν ζωή, δίνει γιὰ µία ἀκόµη φορὰ ὁ ἀπόστολος Παῦλος
ὑπενθυµίζοντάς µας […], ὅτι ἡ ἀντιµετώπιση τῆς κτίσεως ὡς δηµιουργήµατος
τοῦ Θεοῦ καὶ ὡς µέσου διαρκοῦς ἐπικοινωνίας καὶ προσεγγίσεως τοῦ
ἀνθρώπου πρὸς τὸν Θεὸ εἶναι ὁ µόνος τρόπος καὶ ὁ µόνος δρόµος γιὰ τὴ
σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Ὑπ᾿ αὐτὴν τὴν προϋπόθεση καὶ προοπτικὴ ὁ
ἄνθρωπος ὁδηγεῖται στὸν σεβασµὸ καὶ προστασία τῆς φύσεως,
ἀπαλλασσόµενος ἀπὸ τὰ ἐξουσιαστικὰ ἐπ᾿ αὐτῆς αἰσθήµατα, τὰ ὁποῖα
ἐπισωρεύουν τόσα δεινὰ στὴ φύση.

Μητροπολίτης Παντελεήµων
Ε΄ Παύλεια (1999), Προσφώνηση στὸ «Βῆµα».
16
εἰ δὲ ἡ ἀπαρχὴ ἁγία, καὶ τὸ φύραµα·
καὶ εἰ ἡ ῥίζα ἁγία, καὶ οἱ κλάδοι.
17
εἰ δέ τινες τῶν κλάδων ἐξεκλάσθησαν,
σὺ δὲ ἀγριέλαιος ὢν ἐνεκεντρίσθης ἐν αὐτοῖς
καὶ συγκοινωνὸς τῆς ῥίζης καὶ τῆς πιότητος τῆς ἐλαίας ἐγένου,
18
µὴ κατακαυχῶ τῶν κλάδων·
εἰ δὲ κατακαχαυσᾶσαι, οὐ σὺ τὴν ῥίζαν βαστάζεις, ἀλλ᾿ ἡ ῥίζα σέ.
19
ἐρεῖς οὖν· ἐξεκλάσθησαν οἱ κλάδοι, ἵνα ἐγὼ ἐγκεντρισθῶ.
20
καλῶς· τῇ ἀπιστίᾳ ἐξεκλάσθησαν,
σὺ δὲ τῇ πίστει ἔστηκας. µὴ ὑψηλοφρόνει, ἀλλὰ φοβοῦ·
21
εἰ γὰρ ὁ Θεὸς τῶν κατὰ φύσιν κλάδων οὐκ ἐφείσατο,
µήπως οὐδὲ σοῦ φείσεται.
22
ἴδε οὖν χρηστότητα καὶ ἀποτοµίαν Θεοῦ,
ἐπὶ µὲν τοὺς πεσόντας ἀποτοµίαν,
ἐπὶ δὲ σὲ χρηστότητα, ἐὰν ἐπιµείνῃς τῇ χρηστότητι·
ἐπεί καὶ σὺ ἐκκοπήσῃ.
23
καὶ ἐκεῖνοι δέ, ἐὰν µὴ ἐπιµείνωσι τῇ ἀπιστία, ἐγκεντρισθήσονται·
δυνατὸς γὰρ ὁ Θεός ἐστιν πάλιν ἐγκεντρίσαι αυτούς.
24
εἰ γὰρ σὺ ἐκ τῆς κατὰ φύσιν ἐξεκόπης ἀγριελαίου
καὶ παρὰ φύσιν ἐνεκεντρίσθης εἰς καλλιέλαιον,
πόσῳ µᾶλλον οὗτοι οἱ κατὰ φύσιν ἐγκεντρισθήσονται τῇ ἰδίᾳ ἐλαία;

Πρὸς Ῥωµαίους, κεφ. 11


Στὴν πρωτεύουσα τῆς Ρωµαϊκῆς αὐτοκρατορίας, στὴν καρδιὰ τῆς Εὐρώπης,
ὁ ἀπόστολος Παῦλος θέτει µὲ τὴ διδασκαλία του τὰ θεµέλια τοῦ νέου
Εὐρωπαϊκοῦ Πολιτισµοῦ, καθορίζει τοὺς βασικοὺς ἄξονες µιᾶς ἑνωµένης
Εὐρώπης καὶ δίνει στὴν ἑνότητα ἕνα νέο περιεχόµενο, στηρίζοντάς την σὲ τρεῖς
βασικὲς ἀρχές. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ ἱσότητα ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Στὴν αὐστηρὰ
ταξικὴ κοινωνία τῆς ἐποχῆς τὸ κήρυγµα τοῦ ἀποστόλου Παύλου εἶναι
ριζοσπαστικό· εἶναι ὅµως ρεαλιστικό, γιατὶ ἡ ἱσότητα ποὺ διακηρύσσει
ἑδράζεται στὴν πίστη ὅτι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι…εἶναι παιδιὰ τοῦ Θεοῦ. …Ἡ
δεύτερη ἀρχή, εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης: «ὀφείλοµεν ἡµεῖς οἱ
δυνατοὶ τὰ ἀσθενήµατα τῶν ἀδυνάτων βαστάζειν»…προτρέπει ὁ ἀπόστολος
Παῦλος. …Στὴν ἀρχὴ τῆς ἱσότητας τῶν ἀνθρώπων καὶ στὴν κατάργηση τῶν
κοινωνικῶν διακρίσεων στηρίζει ὁ µέγας ἀπόστολος µία ἄλλη ἀρχή, τὴν ἀρχὴ
τῆς δίκαιης ἀντιµετωπίσεως τῆς ἐργασίας.

Μητροπολίτης Παντελεήµων
Γ΄ Παύλεια (1997), Χαιρετισµὸς κατὰ τὴν ἔναρξη τοῦ Συνεδρίου.
1
περὶ δὲ τῶν χρόνων καὶ τῶν καιρῶν,
ἀδελφοί, οὐ χρείαν ἔχετε ὑµῖν γράφεσθαι·
2
αὐτοὶ γὰρ ἀκριβῶς οἴδατε ὅτι ἡ ἡµέρα Κυρίου
ὡς κλέπτης ἐν νυκτὶ οὕτως ἔρχεται.
3
ὅταν γὰρ λέγωσιν, εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια,
τότε αἰφνίδιος αὐτοῖς ἐφίσταται ὄλεθρος,
ὥσπερ ἡ ὠδὶν τῇ ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ, καὶ οὐ µὴ ἐκφύγωσιν.
4
ὑµεῖς δέ, ἀδελφοί, οὐκ ἐστὲ ἐν σκότει,
ἵνα ἡ ἡµέρα ὑµᾶς ὡς κλέπτης καταλάβῃ·
5
πάντες ὑµεῖς υἱοὶ φωτὸς εστε καὶ υἱοὶ ἡµέρας.
6
οὐκ ἐσµὲν νυκτὸς οὐδὲ σκότους.
ἄρα οὖν µὴ καθεύδωµεν ὡς καὶ οὶ λοιποί,
ἀλλὰ γρηγορῶµεν καὶ νήφωµεν.
7
οἱ γὰρ καθεύδοντες νυκτὸς καθεύδουσι,
καὶ οἱ µεθυσκόµενοι νυκτὸς µεθύουσιν·
8
ἡµεῖς δὲ ἡµέρας ὄντες νήφωµεν,
ἐνδυσάµενοι θώρακα πίστεως καὶ ἀγάπης
καὶ περικεφαλαίαν ἐλπίδα σωτηρίας·
9
ὅτι οὐκ ἔθετο ἡµᾶς ὁ Θεὸς εἰς ὀργήν,
ἀλλ᾿ εἰς περιποίησιν σωτηρίας διὰ τοῦ Κυρίου ἡµῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ,
10
τοῦ ἀποθανόντος ὑπὲρ ἡµῶν,
ἵνα εἴτε γρηγορῶµεν εἴτε καθεύδωµεν ἅµα σὺν αὐτῷ ζήσωµεν.
11
διὸ παρακαλεῖτε ἀλλήλους καὶ οἰκοδοµεῖτε εἷς τὸν ἕνα,
καθὼς καὶ ποιεῖτε.

Πρὸς Θεσσαλονικεῖς Α΄, κεφ. 5

Πνευµατικὴ οἰκογένεια εἶναι ἡ Ἐκκλησία, στὴν ὁποία συµµετέχουν οἱ


ἄνθρωποι ὡς τέκνα Θεοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἡ φυσικὴ οἰκογένεια εἶναι καὶ ὀφείλει νὰ
εἶναι κατ᾿ οἶκον Ἐκκλησία, ἐφόσον συνίσταται διὰ τοῦ ἱεροῦ µυστηρίου τοῦ
γάµου. […]
ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐπιλέγει ἄλλους δρόµους ἀπὸ αὐτὸν τῆς
οἰκογένειας, ἢ ἐπιλέγει τὴν οἰκογένεια χωρὶς νὰ ἔχει συνειδητοποιήσει τὸ
περιεχόµενο τὸ ὁποῖο τῆς ἔχει προσδώσει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὁδηγεῖται σὲ
ἀποτυχίες µὲ σοβαρὸ κοινωνικὸ ἀντίκτυπο, σὲ ἀποτυχίες ποὺ µεταβάλλουν
τοὺς ἀρχικὰ εὐτυχεῖς πρωταγωνιστές τους σὲ δυστυχισµένους ἀνθρώπους καὶ
ποὺ πλήττουν ἀνεπανόρθωτα, πολλὲς φορές, τὴν προσωπικότητα καὶ τὸν
ψυχισµὸ ἀθώων ὑπάρξεων, ὅπως εἶναι τὰ παιδιά.

Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΙΕ΄ Παύλεια (2009), Προσφώνηση στὸ «Βῆµα».
10
τὸ λοιπόν, ἀδελφοί µου, ἐνδυναµοῦσθε ἐν Κυρίῳ
καὶ ἐν τῷ κράτει τῆς ἰσχύος αὐτοῦ.
11
ἐνδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ
πρὸς τὸ δύνασθαι ὑµᾶς στῆναι πρὸς τὰς µεθοδείας τοῦ διαβόλου.
12
ὅτι οὐκ ἔστιν ἡµῖν ἡ πάλη πρὸς αἷµα καὶ σάρκα,
ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας,
πρὸς τοὺς κοσµοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου,
πρὸς τὰ πνευµατικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις.
13
διὰ τοῦτο ἀναλάβετε τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ,
ἵνα δυνηθῆτε ἀντιστῆναι ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ πονηρᾷ
καὶ ἅπαντα κατεργασάµενοι στῆναι.
14
στῆτε οὖν περιζωσάµενοι τὴν ὀσφὺν ὑµῶν ἐν ἀληθείᾳ,
καὶ ἐνδυσάµενοι τὸν θώρακα τῆς δικαιοσύνης,
15
καὶ ὑποδησάµενοι τοὺς πόδας
ἐν ἑτοιµασίᾳ τοῦ εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης,
16
ἐπὶ πᾶσιν ἀναλαβόντες τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως,
ἐν ᾧ δυνήσεσθε πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ τὰ πεπυρωµένα σβέσαι·
17
καὶ τὴν περικεφαλαίαν τοῦ σωτηρίου δέξασθε,
καὶ τὴν µάχαιραν τοῦ Πνεύµατος, ὅ ἐστι ῥῆµα Θεοῦ,
18
διὰ πάσης προσευχῆς καὶ δεήσεως,
προσευχόµενοι ἐν παντὶ καιρῷ ἐν Πνεύµατι,
καὶ εἰς αὐτὸ τοῦτο ἀγρυπνοῦντες ἐν πάσῃ προσκαρτερήσει καὶ δεήσει
περὶ πάντων τῶν ἁγίων.
Πρὸς Ἐφεσίους, κεφ. 6

Ἡ σύνδεση τῆς ἐλευθερίας µὲ τὴν ἐν Χριστῷ ζωὴ τὴν ὁποία διακηρύσσει καὶ
βιώνει ὁ πρωτοκορυφαῖος ἀπόστολος προσδιορίζει καὶ τὸν χαρακτῆρα τῆς
ἐλευθερίας γιὰ τὴν ὁποία ὁµιλεῖ. […] Ἡ ἐν Χριστῷ ἐλευθερία συνδέεται µὲ τὴν
ἀνακαίνιση τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου διὰ τοῦ πνευµατικοῦ ἀγῶνος καὶ τῆς διὰ
τῶν ἱερῶν µυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας ἐνεργούσης Χάριτος τοῦ Θεοῦ, ἡ οποία
διαλύει καὶ συντρίβει τὰ δεσµὰ τῆς ἁµαρτίας, τὰ ὁποῖα κρατοῦν δέσµιο τὸν
ἄνθρωπο, καὶ τοῦ χαρίζει τὴν δυνατότητα νὰ εἶναι ἀπελεύθερος Θεοῦ, τέκνο
καὶ κληρονόµος τοῦ οὐρανίου πατρός.
Ἐναπόκειται ὅµως στὴ διάθεση καὶ τὴν ἐλευθέρα βούληση τοῦ ἀνθρώπου
νὰ ἀκολουθήσει τὸν δρόµο τῆς ἐλευθερίας διὰ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Καὶ στὴν
περίπτωση αὐτὴ δὲν πρόκειται γιὰ τὴν ἐλευθέρα βούληση ὡς ἀόριστη ἔννοια
καὶ ἰδιότητα τοῦ ἀνθρώπου ἀλλὰ ὡς ἐνσυνείδητη ἐπιλογή του.

Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΙΗ΄ Παύλεια (2012), Χαιρετισµὸς κατὰ τὴν ἔναρξη τοῦ Συνεδρίου.
23
πρὸ τοῦ δὲ ἐλθεῖν τὴν πίστιν
ὑπὸ νόµον ἐφρουρούµεθα συγκεκλεισµένοι
εἰς τὴν µέλλουσαν πίστιν ἀποκαλυφθῆναι.
24
ὥστε ὁ νόµος παιδαγωγὸς ἡµῶν γέγονεν εἰς Χριστόν,
ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶµεν·
25
ἐλθούσης δὲ τῆς πίστεως οὐκέτι ὑπὸ παιδαγωγόν ἐσµεν.
26
πάντες γὰρ υἱοὶ Θεοῦ ἐστε διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ·
27
ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε.
28
οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην,
οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος,
οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ·
πάντες γὰρ ὑµεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Πρὸς Γαλάτας, κεφ. 3

Γιὰ τὸν κορυφαῖο ἀπόστολο δὲν ὑπάρχουν οὐσιαστικά ξένοι. Εἴµαστε ὅλοι
ξένοι στὴ γῆ, γιατὶ «οὐκ ἔχοµεν ὧδε µένουσαν πόλιν ἀλλὰ τὴν µέλλουσαν
ἐπιζητοῦµεν», τὴν ἐπουράνιο Ἱερουσαλὴµ «ἧς τεχνίτης καὶ δηµιουργὸς ὁ
Θεός».
Δὲν εἴµαστε ὅµως ξένοι, διότι εἴµαστε ἐν δυνάµει «συµπολῖται τῶν ἁγίων καὶ
οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ», ἐφόσον ὅλοι ἀνεξαιρέτως εἴµαστε τέκνα τοῦ Θεοῦ καὶ ἔχουµε
διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ «τὴν προαγωγὴν … ἐν ἑνὶ πνεύµατι πρὸς τὸν πατέρα».
Γι αὐτὸ καὶ ἡ ἰδέα τῆς ξενοφοβίας δὲν ὑφίσταται γιὰ τὸν ἀπόστολο Παῦλο.
Στὸν κόσµο στὸν ὁποῖο ζεῖ καὶ στὸν ὁποῖο ἐπιθυµεῖ νὰ εἰσάγει τοὺς πάντες
ἰσχύει αὐτὸ ποὺ θαρραλέα διακηρύσσει ὁ ἀπόστολος Παῦλος «οὐκ ἔνι Ἕλλην
καὶ Ἰουδαῖος, περιτοµὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος,
ἐλεύθερος, ἀλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσιν Χριστός».

Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΙΔ΄ Παύλεια (2008), Χαιρετισµὸς κατὰ τὴν ἔναρξη τοῦ Συνεδρίου.
6
παραγγέλλοµεν δὲ ὑµῖν, ἀδελφοί,
ἐν ὀνόµατι τοῦ Κυρίου ἡµῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ,
στέλλεσθαι ὑµᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος
καὶ µὴ κατὰ τὴν παράδοσιν ἣν παρέλαβον παρ᾿ ἡµῶν.
7
αὐτοὶ γὰρ οἴδατε πῶς δεῖ µιµεῖσθαι ἡµᾶς,
ὅτι οὐκ ἠτακτήσαµεν ἐν ὑµῖν,
8
οὐδὲ δωρεὰν ἄρτον ἐφάγοµεν παρά τινος,
ἀλλ᾿ ἐν κόπῳ καὶ µόχθῳ, νύκτα καὶ ἡµέραν ἐργαζόµενοι,
πρὸς τὸ µὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑµῶν·
9
οὐχ ὅτι οὐκ ἔχοµεν ἐξουσίαν,
ἀλλ᾿ ἵνα ἑαυτοὺς τύπον δῶµεν ὑµῖν εἰς τὸ µιµεῖσθε ἡµᾶς.
10
καὶ γὰρ ὅτε ἦµεν πρὸς ὑµᾶς, τοῦτο παρηγγέλλοµεν ὑµῖν,
ὅτι εἴ τις οὐ θέλει ἐργάζεσθαι, µηδὲ ἐσθιέτω.
11
ἀκούοµεν γάρ τινας περιπατοῦντας ἐν ὑµῖν ἀτάκτως
µηδὲν ἐργαζοµένους, ἀλλὰ περιεργαζοµένους·
12
τοῖς δὲ τοιούτοις παραγγέλλοµεν καὶ παρακαλοῦµεν
διὰ τοῦ Κυρίου ἡµῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ,
ἵνα µετὰ ἡσυχίας ἐργαζόµενοι τὸν ἑαυτῶν ἄρτον ἐσθίωσιν.
13
ὑµεῖς δέ, ἀδελφοί, µὴ ἐκκακήσητε καλοποιοῦντες.
14
εἰ δέ τις οὐχ ὑπακούει τῷ λόγῳ ἡµῶν διὰ τῆς ἐπιστολῆς,
τοῦτον σηµειοῦσθε, καὶ µὴ συναναµίγνυσθε αὐτῷ, ἵνα ἐντραπῇ·
15
καὶ µὴ ὡς ἐχθρὸν ἡγεῖσθε, ἀλλὰ νουθετεῖτε ὡς ἀδελφόν.
Πρὸς Θεσσαλονικεῖς Β΄, κεφ. 3
Ἡ ἐξουσία δὲν εἶναι ἄσκηση βίας ἢ ἔκφραση ὑπεροχῆς ἀλλὰ δωρεὰ τοῦ
Θεοῦ «εἰς ἔργον διακονίας». Εἶναι ἐργασία κοπιώδης ὄχι πρὸς τὸ ἴδιον
συµφέρον ἀλλὰ πρὸς τὸ κοινὸ, δηλαδὴ πρὸς σωτηρία τῶν ψυχῶν. Εἶναι
µόχθος καθηµερινὸς καὶ ὄχι ἄνεση καὶ τρυφὴ καὶ ἀνάπαυση. Εἶναι προσφορὰ
καὶ ὄχι ἀπολαβή. Εἶναι θυσία καὶ ὄχι ἀπόλαυση. Εἶναι µέριµνα καὶ ὄχι
διασκέδαση. Εἶναι ὀδύνη καὶ ὄχι τέρψη. […]
Ὁ ἀπόστολος Παῦλος εἶναι σαφής: ὅποιος ἔχει πραγµατικὴ ἐξουσία δὲν τὴν
ἐπιδεικνύει µὲ τὴ βία καὶ τὸν αὐταρχισµό, δὲν τὴν ἀποδεικνύει µὲ τὴν
ἐκµετάλλευση τῶν ἄλλων ἀλλὰ µὲ τὴν προσωπικὴ καὶ ἀνιδιοτελῆ προσφορά
του πρὸς ὅλους, ὄχι διότι δὲν ἔχει ἐξουσία ἀλλὰ διότι δι᾿ αὐτῆς ἐπιδιώκει νὰ
παραδειγµατίσει τοὺς ἀνθρώπους, ὅπως γράφει καὶ ὁ ἴδιος στοὺς
Θεσσαλονικεῖς: «Οὐχ ὅτι οὐκ ἔχοµεν ἐξουσίαν, ἀλλ᾿ ἵνα ἑαυτοὺς τύπον δῶµεν
ὑµῖν εἰς τὸ µιµεῖσθαι».
Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΙΘ΄ Παύλεια (2013), Προσφώνηση στὸ «Βῆµα».
15
καὶ περισσότερον ἔτι κατάδηλόν ἐστιν,
εἰ κατὰ τὴν ὁµοιότητα Μελχισεδὲκ ἀνίσταται ἱερεὺς ἕτερος,
16
ὃς οὐ κατὰ νόµον ἐντολῆς σαρκικῆς γέγονεν,
ἀλλὰ κατὰ δύναµιν ζωῆς ἀκαταλύτου.
17
µαρτυρεῖ γὰρ ὅτι σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα
κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ.
18
ἀθέτησις µὲν γὰρ γίνεται προαγούσης ἐντολῆς
διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενὲς καὶ ἀνωφελές·
19
οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ νόµος, ἐπεισαγωγή δὲ κρείττονος ἐλπίδος,
δι᾿ ἧς ἐγγίζοµεν τῷ Θεῷ.
20
καὶ καθ᾿ ὅσον οὐ χωρὶς ὁρκωµοσίας·
21
οἱ µὲν γὰρ χωρὶς ὁρκωµοσίας εἰσὶν ἱερεῖς γεγονότες,
ὁ δὲ µετὰ ὁρκωµοσίας διὰ τοῦ λέγοντος πρὸς αὐτόν·
ὤµοσε Κύριος, καὶ οὐ µεταµεληθήσεται·
σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ.
22
κατὰ τοσοῦτον κρείττονος διαθήκης γέγονεν ἔγγυος Ἰησοῦς.
23
καὶ οἱ µὲν πλείονές εἰσι γεγονότες ἱερεῖς
διὰ τὸ θανάτῳ κωλύεσθαι παραµένειν.
24
ὁ δὲ διὰ τὸ µένειν αὐτὸν εἰς τὸν αἰῶνα
ἀπαράβατον ἔχει τὴν ἱερωσύνην.
25
ὅθεν καί σώζειν εἰς τὸ παντελὲς δύναται
τοὺς προσερχοµένους δι᾿ αὐτοῦ τῷ Θεῷ,
πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ αὐτῶν.
26
τοιοῦτος γὰρ ἡµῖν ἔπρεπεν ἀρχιερεύς,
ὅσιος , ἄκακος, ἀµίαντος, κεχωρισµένος ἀπὸ τῶν ἁµαρτωλῶν
καὶ ὑψηλότερος τῶν οὐρανῶν γενόµενος,
27
ὃς οὐκ ἔχει καθ᾿ ἡµέραν ἀνάγκην, ὥσπερ οἱ ἀρχιερεῖς,
πρότερον ὑπὲρ τῶν ἰδίων ἁµαρτιῶν θυσίας ἀναφέρειν,
ἔπειτα τῶν τοῦ λαοῦ·
τοῦτο γὰρ ἐποίησεν ἐφάπαξ ἑαυτὸν ἀνενέγκας.
28
ὁ νόµος γὰρ ἀνθρώπους καθίστησιν ἀρχιερεῖς ἔχοντας ἀσθένειαν,
ὁ λόγος δὲ τῆς ὁρκωµοσίας τῆς µετὰ τὸν νόµον,
υἱὸν εἰς τὸν αἰῶνα τετελειωµένον.
Πρὸς Ἑβραίους, κεφ. 7
Ἡ ὁδὸς τῆς µιµήσεως τοῦ ἀποστόλου Παύλου εἶναι δισυπόστατη, ἀλλὰ καθόλου
ἀντιφατική, διότι ἡ κοινωνία µὲ τὸν ἄνθρωπο µεταποιεῖται στὸν Χριστιανισµὸ σὲ
κοινωνία µὲ τὸν Χριστὸ καὶ ἡ κοινωνία µὲ τὸν Χριστὸ µετασχηµατίζεται σὲ κοινωνία µὲ
τὸν ἄνθρωπο.
Ἡ ἀληθινὴ κοινωνία τοῦ ἀνθρώπου µὲ τὸν συνάνθρωπό του εἶναι ἡ προέκταση καὶ ἡ
πραγµατοποίηση τῆς κοινωνίας του µὲ τὸν Χριστό, ἡ ὁποία δὲν µπορεῖ νὰ ὑφίσταται
πραγµατικὰ χωρὶς τὴν κοινωνία µὲ τὸν συνάνθρωπο. Στὸ πρόσωπο τοῦ
ἐνανθρωπήσαντος γιὰ τὴ δική µας σωτηρία Χριστοῦ ὁ ἄνθρωπος κοινωνεῖ µὲ τὸν
συνάνθρωπό του, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ, ὅπως καὶ ὁ ἴδιος, µέλος τοῦ σώµατος τοῦ Χριστοῦ,
εἴτε ὡς µέλος τῆς Ἐκκλησίας, εἴτε ἀκόµη ὡς µέτοχος τῆς κοινῆς ἀνθρωπίνης φύσεως,
τὴν ὁποία ανέλαβε ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ σώσει τὸν ἄνθρωπο.

Μητροπολίτης Παντελεήµων
ΙΑ΄ Παύλεια (2005), Προσφώνηση στὸ «Βῆµα».
Συλλεκτικὴ ἔκδοση
διατίθεται φιλικὰ δωρεὰν
ἀποκλειστικὰ σὲ συλλέκτες.
Κυκλοφορεῖ ἐκτὸς ἐμπορίου
σὲ περιορισμένο πλῆθος
ἀριθμημένων ἀντιτύπων.

**
ὅλοι οἱ Πίνακες: ἀκρυλικὸ καὶ µολύβια σὲ χαρτὶ
ἐξωφύλλων και ἐσωτερικῶν σελίδων: 29,5 Χ 42 ἑκ.

**

ΤέΧΝΗς X-art-ή/ί/ύ-σεις
ARSCELAREARTEM
Ἡµερολόγια / 10

є❻э
e-mail: ggverias@gmail.com

Τὰ «Ἡµερολόγια»
τῶν ἐτῶν 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 καί 2018
στὸ διαδίκτυο: http://artemnotes.blogspot.com/search/label/Δράσεις

ἐπιµέλεια:
Ἀπόστολος Ἰωσηφίδης

ΜΑΡΙΑ ΧΑΤΖΑΚΗ: «Μεγάλωσα σὲ ἕνα χωριὸ τοῦ Ρεθύµνου τῆς Κρήτης, τὸν
Ἅγιο Κωνσταντῖνο. Πρῶτα σπούδασα οἰκονοµικὰ στὸ Πανεπιστήµιο
Μακεδονίας καὶ ἀργότερα πέρασα στὴν Σχολὴ Καλῶν Τεχνῶν ΑΠΘ, ὅπου
τώρα φοιτῶ. Στὸ µεταξὺ παρακολούθησα µαθήµατα δηµιουργικῆς γραφῆς,
θεατρικῆς γραφῆς καὶ συµµετεῖχα σὲ θεατρικὲς ὁµάδες, µὲ τὶς ὁποῖες
ἀνεβάσαµε παραστάσεις. Ζωγράφιζα πάντα. Τὴν ὥρα τῶν σχολικῶν
µαθηµάτων καὶ ἔπειτα τὴν ὥρα τῶν µαθηµάτων στὴν Σχολὴ τῶν
Οἰκονοµικῶν. Μαθήµατα ζωγραφικῆς ἄρχισα ἀφότου πέρασα στὴν Σχολὴ
τῶν Οἰκονοµικῶν σὲ ἕνα πολιτιστικὸ κέντρο, συνέχισα στὸ Ἐργαστήριο τοῦ
Χρήστου Ἀντζελόττι, ἐνῶ τώρα ἐργάζοµαι καὶ φοιτῶ στὸ Α' Ἐργαστήριο τῆς
Σχολῆς Καλῶν Τεχνῶν ΑΠΘ. Ἔχω εἰκονογραφήσει παιδικὰ παραµύθια καὶ
ἔχω ἐκδώσει µιὰ τριλογία παραµυθιῶν µου µὲ τίτλο «Τρία παραµύθια, τρία
δέντρα» (ἐκδόσεις «Μέθεξις»)».
ISBN 978-618-82134-3-2