You are on page 1of 7

“Tulang Pampango"

Salin ni Olivia P. Dantes ng "PABANUA” ni DIOSDADO MACAPAGAL

Isang taon ngayon ng iyong pagpanaw


Tila kahapon lang nang ika’y lumisan;
Subalit sa akin ang tanging naiwan,
Mga alaalang di – malilimutan.

Kung ako’y nasa pook na limit dalawin


Naaalala ko ang ating paggiliw;
Tuwa’y dumadalaw sa aking paningin
Kung nagunita kong tayo’y magkapiling.

Kung minsan sadya kong dalawin ang bahay


Na kung saan unang tayo’y nag-ibigan ;
Sa bakura’t bahay , sa lahat ng lugar ,
Itong kaluluwa’y hinahanap ikaw.

Sa matandang bahay napuno ng saya


Sa araw na iyo’y pinagsaluhan ta;
Ang biyayang saglit , kung nababalik pa
Ang ipapalit ko’y ang aking hininga.

Bakit ba, mahal ko, kay- agang lumisan


At iniwan akong sawing – kapalaran
Hindi mo ba talos , kab'yak ka ng buhay
At sa pagyaon mo’y para ring namatay ?

Marahil tinubos ka ni bathala


Upang sa isipa’y hindi ka tumanda ;
At ang larawan mo sa puso ko’t diwa
Ay manatiling maganda at bata.

Sa paraang ito kung nagkaedad na


Ang puting buok ko’y di mo makikita
At ang larawan kong tandang tanda mo pa
Yaong kabataan taglay na tuwina

At dahil nga rito, ang pagmamahalan


Ay hanggang matapos ang kabataan,
Itong alaala ay lalaging buhay,
Lalaging sariwa sa kawalang-hanggan.

Kaya, aking , mahal , sa iyong pagpanaw


Tayo’y nagtagumpay sa dupok ng buhay,
Ang ating pagsintang masidhi’t marangal
Hindi mamamatay, walang katapusan

Ang kaugalian ng ninuno natin


Isang taon akong nagluluksa mandin;
Ngunit ang puso ko’y sadyang maninimdim;
Hanggang kalangitan tayo’y magkapiling.
1) "Huwag kang magkakaroon ng ibang diyos sa harap ko." Ang kautusang
ito ay nagbabawal sa pagsamba sa sino mang diyos maliban sa Nag-iisa at
Totoong Diyos. Lahat ng ibang diyos ay huwad na diyos.

2) "Huwag kang gagawa ng imahe ng anumang nilalang na nasa langit, nasa


lupa, o nasa tubig upang sambahin; Huwag mo silang yuyukuran ni
sasambahin sapagkat akong si Yahweh na iyong Diyos ay mapanibughuing
Diyos. Ang kasalanan ng mga magulang ay sinisingil ko sa kanilang mga
anak hanggang sa ikatlo at ikaapat na salinlahi; Ngunit ipinadarama ko ang
aking pag-ibig sa libu-libong salinlahi ng mga umiibig sa akin at tumutupad
sa aking mga kautusan." Ang kautusang ito ay nagbabawal sa paggawa ng
anumang imahe, diyos-diyosan o anumang nakikitang representasyon ng
Diyos. Walang imaheng sukat na makapaglalarawan sa wangis ng Diyos. Ang
paggawa ng imahe ng Diyos ay pagsamba sa huwad na diyos.

3) "Huwag mong babanggitin ang pangalan ng Panginoon mong Diyos sa


walang kabuluhan; sapagkat hindi aariin ng Panginoong walang sala ang
bumanggit ng Kanyang pangalan sa walang kabuluhan." Ang kautusang ito
ay pagbabawal sa pagsambit ng Ngalan ng Panginoon ng walang kabuluhan.
Nararapat na gamitin lamang ang Kanyang pangalan sa pagpupuri at
pagsamba sa Kanya.

4) "Ilaan mo para sa Akin ang Araw ng Pamamahinga; Anim na araw kang


magtatrabaho, at tapusin mo ang dapat gawin; Ngunit ang ikapitong araw ay
para sa Panginoon mong Diyos; Sa araw na iyan ay huwag kang
magtatrabaho; ikaw, ang iyong mga anak, ang mga aliping lalake o babae, ni
alinman sa mga alaga mong hayop, ni ang iyong tagaibang lupa na nasa
loob ng iyong pintuang daan; Sapagkat sa anim na araw ay ginawa ng
Panginoon ang langit at lupa, ang dagat, at lahat ng nangaroon, at
nagpahinga sa ikapitong araw; ano pa't pinagpala ng Panginoon ang araw ng
sabbath, at pinakabanal" Ang kautusang ito ay nagtatakda sa ikapitong araw
bilang araw ng kapahingahan para sa Panginoon.

5) "Igalang mo ang iyong ama at ang iyong ina: upang ang iyong mga araw
ay tumagal sa ibabaw ng lupa na ibinibigay sa iyo ng Panginoon mong Dios."
Ang kautusang ito ay patungkol sa paggalang sa mga magulang.

6) "Huwag kang papatay." Ang kautusang ito ay pagbabawal sa intensyonal


na pagkitil sa buhay ng kapwa tao.
7) "Huwag mangangalunya" Ito ay pagbabawal sa pagkakaroon ng sekswal
na relasyon maliban sa iyong asawa.

8) "Huwag kang magnanakaw." Ang kautusang ito ay pagbabawal ng


pagkuha ng kahit anung hindi sayo ng walang paalam sa nagmamay-ari dito.

9) "Huwag kang magbibintang sa iyong kapwa." Ito ay patungkol sa


pagbabawal sa pagsasabi ng mali tungkol sa kapwa o sa madaling salita, ito
ay kautusan ukol sa pagsisinungaling.

10) "Huwag mong pagnanasaan ang bahay ng iyong kapwa, huwag mong
pagnanasaan ang asawa ng iyong kapwa, ni ang kanyang aliping lalake o
babae, ni ang kanyang baka, ni ang kanyang asno, ni anumang bagay ng
iyong kapwa." Ito ay nagpapatungkol sa paghahangad ng di mo pag-aari
sapagkat ang pagnanasa ng mga bagay na hindi sa "yo ay maaaring
magtulak sa "yo upang suwayin ang mga naunang kautusan: tulad ng
pagpatay, pangangalunya at pagnanakaw. Kung mali ang isang gawain, mali
ang paghangad sa katulad nitong gawain.

Para sa mga nakararami, ang pagsunod sa Sampung Utos ng Diyos ay ang


paraan upang masigurong makararating sila sa langit pagkatapos ng
kamatayan. Ngunit ang layunin ng paglalahad ng Sampung Utos ay upang
ipakita na walang sinumang makasusunod sa lahat ng mga utos (Roma 7:7-
11), samakatuwid lahat ay nangangailangan ng awa at biyaya ng Diyos.
Malinaw itong inihayag sa kwento ng isang binatang mayaman sa Mateo
19:16, walang sinoman ang perpektong makasusunod sa Sampung Utos
(Mangangaral 7:20). Ang Sampung Utos ay patunay na lahat tayo ay
nagkasala (Roma 3:23) at dahil dito lahat ay nangangailangan ng habag at
biyaya ng Diyos sa pamamagitan ng pananampalataya kay Kristo Hesus.
1. Ang tao na nilikha ng Diyos na kanyang kawangis ag siyang nasa itaas ng
lahat ng kaniyang mga nilikha ay marapat na may pananagutang gamitin at
pangalagaan ang kalikasan bilang pakikiisa sa banal na gawain ng pagliligtas
.

2. Ang kalikasan ay hindi nararapat na gamitin bilang isang kasangkapan na


maaaring manipulahin at ilagay sa mas mataas na lugar na higit pa sa
dignidad ng tao .

3. Ang responisbilidad na pang-ekolohikal ay gawaing para sa lahat bilang


paggalang sa kalikasan na para rin sa lahat , kabilang na ang henerasyon
ngayon at sa hinaharap .

4. Sa pagharap sa mga suliraning pangkalikasan, nararapat na isaalang-


alang muna ang etika at dignidad ng tao bago ang makabagong teknolohiya.

5. Ang kalikasan ay hindi isang banal na reyalidad na taliwas sa paggamit ng


tao.

6. Ang politika ng kaunlaran ay nararapat na naaayon sa politika ng


ekolohiya.

7. Ang pagtatapos o wakas ng pangmundong kahirapan ay may kaugnay sa


pangkalikasang tanong na dapat nating tandaan, na ang lahat ng likas na
yaman sa mundo ay kailangang iabahagi sa bawat tao na may
pagkakapantay-pantay.

8. Ang karapatan sa isang malinis at maayos na kapaligiran.

9. Ang pangangalaga sa kapaligiran ay nangangailangan ng pagbabago sa


uri ng pamumuhay (lifestyles).

10. Ang mga isyung pangkalikasan ay nangangailangan ng espiritwal na


pagtugon .
MGA BATAS UKOL SA
PANGANGALAGA NG
PINAGKUKUNANG-YAMAN
Republic Act 7586 . Kilala rin bilang National Integrated Protected Areas System Act of 1992.
Ang batas na ito ay kumikilala sa kritika...

PANGANGAILANGAN AT KAGUSTUHAN, and kanilang pagkakaiba

ALOKASYON SA IBA’T IBANG SISTEMANG PANG-EKONOMIYA. Araling Panlipunan 10

ANG SESTEMANG PANG-EKONOMIYA. Araling Panlipunan 10

Republic Act 7586. Kilala rin bilang National Integrated Protected Areas System Act of 1992.

Ang batas

na ito ay kumikilala sa kritikal na kahalagahan ng pangangalaga at pagpapanatili sa mga likas na

biyolohikal at pisikal na pagkakaibaiba sa kapaligiran.

Republic Act 7942. Kilala rin bilang Philippine Mining Act of 1995. Itinatakda ng batas na ito ang

pagkilala sa lahat ng yamang mineral na matatagpuan sa mga lupaing pampubliko at pribado na

nasa loob ng hangganan at tanging sonang ekonomiko ng Pilipinas bilang pag-aari ng Estado.
Republic Act 9003. Ecological Solid Waste Management Act of 2003. Ang mga kinauukulan ay

nagtakda ng iba’t ibang mga pamamaraan upang makolekta at mapagbukod-bukod ang mga

solid waste sa bawa’t barangay.

Republic Act 8749. Philippine Clean Air Act of 1999. Itinataguyod ng Estado ang isang

patakaran upang makamit ang balance sa pagitan ng kaunlaran at pangangalaga ng kalikasan.

Kinikilala ng Estado ang karapatan ng mga mamamayang makalanghap ng malinis na hangin at

magamit nang kasiya-siya ang lakas ng yamang likas.

Presidential Decree 1067. Kilala bilang Water Code of the Philippines ang P.D 1067, Tinutukoy

ng batas na ito ang tubig sa karagatan na nasa hurisdiksiyon ng Pilipinas. Pangunahing layunin

ng batas na maitatag ang batayan sa konserbasyon ng tubig. Hangarin din na matukoy ang mga

karapatan at obligasyon ng mga gumagamit ng tubig gayundin ang proteksiyon ng mga nasabing

karapatan.

Republic Act 9147. Wildlife Resources Conservation and Protection Act. Ang batas na ito ay

naglalaan para sa konserbasyon at proteksiyon ng maiilap na hayop at ng kanilang tirahan.