You are on page 1of 16

123.

alea · 2019ko uztaila · Doako alea · Hamargarren urtea · Harpidetzak: 944213031 telefonoan · Lege Gordailua: BI - 0371 - 08

Jarraitu ezazu
es.scribd.com-en
Aldakorra baino, ELKARRIZKETA

finkoa nahiago
Grebek gora egin
dute sektore
guztietan
Félix Garciandía
Kontrako noranzkoan doaz Tellería
zenbakiak eta errealitatea Pasaiako Portuko
EAEko lantokietan. Estatis-
Agintaritzako Lehendakaria
tikei erreparatuz gero, geroz
eta oparoagoa da ekonomia
“Portua gogor ari
euskal lurraldeetan, baina da azken urteotan
kalean eta lantokietan oso dibertsifikazioaren
bestelako giroa nabari da. alde”
Zorrek itota edo eskari-mu-
rrizketa handiak pairatzen 10-11. orrialdeak
ari dira euskal enpresak; da- Asko dira pisu, etxe edo jabetza hots, epeka eta banketxeek baina baita eraldatu ere. Mar-
tuek hala azaleratu zein ez. bat eskuratzeko diru nahikorik ezarritako baldintza batzuk txoan, Hipoteka Lege berria
Egoerak egoera, langileak ez dutenak. Behintzat, unean betez apurka-apurka jabego onartu zuen gobernuak, eta GRAFIKOAK
hasiak dira urteetan galduta- bertan. Horren irtenbide gisa berria ordaintzeko era. Meto- zenbait aldaketa nabaritzen
koa eskatzen. 3. orrialdea aurkeztu da hipoteken eredua; doa poliki-poliki finkatu da, hasiak dira. 8. orrialdea

Euskal herritarren %28,5


atzerrian jaio da
Etengabeko giza joan-etorriak protagonista dituen aro berri ho- Herritarrek denbora
netan, gerrak, pobreziak edota mundu berri baten esperantzak gehiago eskaini diete
bultzaturik sorterritik ihes egindako asko iritsi dira Euskal lanari eta norberaren
Herrira azken urteetan. Gertaera globala den heinean, immigrazioak zainketari
eragin zuzena du euskal jendartearen eraketan. 4. orrialdea 6. orrialdea
2 2019ko uztaila

ADITUAREN GORA BEHERA


IRITZIA
EAEko 268 zergadunek 52,2 milioi euro
zor dizkiete hiru lurraldeetako ogasunei
Bizkaiko, Gipuzkoako eta Arabako ogasunek jakinarazi
dutenez, 2018an milioi bat eurotik gorako zorra zuten
268 zergadun daude. Orotara, 823 milioi euroko zorra
dute, eta Lurbenor Promociones enpresa bizkaitarra da
zordun nagusia –52,2 milioi euro zor ditu–. Gainerako

Carlos Etxeberri
Kapitalaren inbertsioak ere goranzko joerari eusten dio. zordunak enpresak dira gehienbat, azken hamarkadako
krisi ekonomikoaren ondorioak pairatzen ari direnak.

Kazetaria
Lurraldeka, zergadunen zerrenda luzeena du Bizkaiak; 165
%2,9 egin du gora Nafarroako zergadun daude bertan, 66 Gipuzkoan eta 32, berriz, Araban.
Gipuzkoa: Europako BPGd-ak, barne-kontsumoari esker Zordun nagusia
ekintzaileen lurraldea
Nafarroako BPGd %2,9 handitu da aurtengo lehen hiru- Jabyer Fernándezek zuzendutako Lubernor Promocie-
Kezkatzekoa da EAEk berri- hilekoan, iazko epe berberarekin alderatuz gero; laugarren nesekin batera, Moldis Echarro S.L. –20,4 milioi euroko
kuntzaren alorrean bizi duen hiruhilekoan baino 0,1 gutxiago. Aurreko hiruhilekoarekin zorra–, Industrias Domesticas –17,8 milioi euroko zorra–
egoera. Azken datuek jakinarazi konparatuz gero, %0,9koa da aldea, Nafarroako Estatistika eta Abaroa S.L. –16,7 milioi euroko zorra– ageri dira ze-
dutenez, aztertu diren 238 es- Erakundeak jakinarazi duenez. rrendan zordun nagusi gisa.
kualdeen artean 132.a da EAE. Eskaintzari dagokionean, BPGd-ak urtero lehen hiruhilekoan
Bi urteren buruan, zerrenda- izan ohi duen hazkundea zerbitzuetatik eta eraikuntzatik
buru izatetik erdialdera igaro eratorria da; %3,8 eta %3,3 egin dute gora bi sektoreek,
gara. Gainerakoak aurrera doaz, hurrenez hurren. Bilakaera nabarmen positibo horrekin alde-
eta aldeak handituz doaz. ratuz, industriak gorakada xumeagoa izan du: %1,6 hazi da.
Barne-kontsumoari esker
Panorama lazgarri horren
aurrean, baina, bada garaile
ateratzen den eremu bat EAEn: Eskariari erreparatuz gero, ostera, BPGd-aren hazkundea
Gipuzkoa. Bizkaia eta Araba ez barne-kontsumoari dago lotuta. Hazkundearen kausa
bezala, egoera onean dago Gi- nagusia da, eta BPGd erantsiaren %2,5 da. Kapitalaren Jabyer Fernández da zordun nagusia.
puzkoa ekintzailetasunari eta inbertsioak ere goranzko joerari eusten dio, % 2,3rekin.
berrikuntzari dagokienez. Di-

Komikia STAFF:
rulaguntza kopururik handiena
Gipuzkoan sortutako proiek-
tuek eskuratu dute, eta, era be-
HARREMANETARAKO TELEFONOA: 94 421 30 31
rean, etorkizunerako bermerik Banaketa:
handiena proiektu gipuzkoa- POSTA ELEKTRONIKOA: ekonomiarenkz@leizaola.eus
POSTA HELBIDEA: 612 Posta Kutxatila, 48080 Bilbo
rrek erakusten dute. EUSKARA ARDURADUNA: Labayru Ikastegia
EGILEA: Leizaola Fundazioa - Mediagune
Proiektu horiek Europa oso- HARPIDETZAK: 94 421 30 31 telefonoan.
Aldizkari hau USOA LANTEGIAK eta EGUNON
ko beste batzuekin aritu dira POSTING ZERBITZU PROFESIONALAK banatu dute
lehian, eta, hortaz, argi geratu
da Gipuzkoan badela ezagutza, Egin zaitez harpide!
berrikuntza eta etorkizun opa- Ekonomiaren KZ etxean hilero doan jaso nahi baduzu, bidal ezazu ondorengo
roa izango duten proiektuak kupoia honako helbidera:
612 Posta Kutxatila. 48080 Bilbo,
ontzeko gaitasuna. Horregatik, edo idatz ezazu ekonomiarenkz@leizaola.eus posta helbidera, zure izen-
ezinbestekoa da instituzioek, deiturak, helbidea, telefonoa eta posta elektronikoa adieraziz.
ABIZENAK: ____________________________ IZENA:_______________
kasu honetan Gipuzkoako Foru HELBIDEA: __________________________________________________
TELEFONOA: _______________ E-MAILA: _______________________
HERRIA: _______________________________________ P.K: _________
Aldundiak, ekintzailetasuna
sustatzen jarraitzea. blazquezcobo.blogspot.com

LAGUNTZAILEAK: ELKARLANEAN:

KULTURA ETA HIZKUNTZA POLITIKA SAILAK (HIZKUNTZA Ekintza honek Bizkaiko Foru
Aldundiaren Kultura Sailaren
POLITIKARAKO SAILBURUORDETZAK) DIRUZ LAGUNDUA laguntza jaso du.
2019ko uztaila 3

ALBISTEAK

Grebek gora egin dute


sektore guztietan
Kontrako noranzkoan doaz kontrajarriek talka nabarme-
zenbakiak eta errealitatea nak sortu dituzte, eta, aurten,
EAEko lantokietan. Estatisti- tentsioak gora besterik ez du
kei erreparatuz gero, geroz egin.
Metalgintza mugarri
eta oparoagoa da ekonomia
euskal lurraldeetan, baina ka-
lean eta lantokietan oso bes- Bizkaiko metalgintza da, za-
telako giroa nabari da. Zorrek lantzarik gabe, talkaren era-
itota edo eskari-murrizketa kusle nagusietako bat. Maia- 1962. urtean Eibarren jaioa, ekonomia-ikasketak egin zituen Deustuko unibertsitatean.

Eduardo Zubiaurre
handiak pairatzen ari dira tza eta ekaina bitartean bost
euskal enpresak; datuek hala greba-egun deitu dituzte sek-
azaleratu zein ez. torean, eta 50.000 beharginen
Egoerak egoera, langileak parte-hartzea zen eskaria.

izango da Confebaskeko
hasiak dira urteetan galdu- Eragina agerikoa da, baina
ez da salbuespena.
Nabarmena da aurten Nabarmena da aurten

presidente berria
mobilizazioetan aritu diren
mobilizazioetan aritu lan-eremu eta enpresen ko-
diren lan-eremu purua: supermerkatuetako
eta enpresen kopurua langileak, suhiltzaileak edota
kiroldegietako langileak dira
takoa eskatzen. Arazoa alda- adibideetako batzuk. Pil-pi- Dena ondo bidean, Confebas- izan zen 2006. eta 2012. ur- gutxira, Jaz Zubiaurre SA en-
rrikapen horien aurrean en- lean dago lan-baldintzen ga- kek presidente berria izango teen artean, eta orain salto presako arduradun komer-
presek duten jarreran suma- tazka, eta protestan irten di- du: Eduardo Zubiaurre Arzi- bat haratago bultzatu nahi tziala bilakatu zen, eta gaur-
tzen dute beharginek, eta ez- ren langileen kopurua haz- nabarretak lekukoa hartuko dute haren lidergoa. gaurkoz enpresako arduradun
tanda egin du egoerak aurten. kunde esanguratsua bizitzen dio Roberto Larrañagari, eus- Txandaka hautatzen dute nagusia da, negozioa sortu
Batzuen eta besteen interes ari da. kal patronalaren gidaritzan. Confebaskeko presidentetza, zuen Domingo Zubiaurreri le-
Lau urteko agintaldiaren on- eta Arabatik Gipuzkoara iga- kukoa hartuta.
doren, uda honetan iraungiko roko da aginte-makila orain-
da Larrañagaren agintaldia. goan, lau urteren buruan Biz- Negozio-ibilbide luzeko
Gipuzkoako Adegi elkar- kaira jauzi egiteko.
gizona da Zubiaurre
Lidergoan murgildua
teak, Bizkaiko Cebek konfe-
derazioak eta Arabako SEA SEAk proposatu zuen La-
elkarteak osatzen dute euskal 1962. urtean Eibarren jaioa, rrañaga ere gipuzkoarra da
patronala; aurten, Adegik ekonomia-ikasketak egin zi- izatez, baina ibilbide profe-
zuen presidentea hautatzeko tuen Deustuko unibertsita- sionala Araban egin zuen, eta
txanda, eta etxe-etxeko gizon tean, eta Andersen Consulting gipuzkoarretik gipuzkoarrera
baten alde egin du apustu. enpresan abiatu zuen bere pasatuko da Confebaskeko
Protestan irten diren langileen kopurua hazkunde esanguratsua bizitzen ari da. Zubiaurre Adegiko presidente ibilbide profesionala. Handik buruzagitza oraingoan.
4 2019ko uztaila

ALBISTEAK

EBk eta Mercosurrek


akordio “historikoa”
lortu dute
20 urteko negoziazio-epe lu- tzordeko presidenteordeak,
zearen ondoren, merkataritza Cecilia Malmström Merkata-
librerako ituna egin dute Eu- ritza komisarioak eta Phil
ropar Batasunak eta Merco- Hogan Nekazaritza komisa-
sur erakundeak (Argentina, rioak osatu dute; eta Merco-
Brasil, Uruguai eta Paraguai). surren izenean, bestalde, lau
Akordioaren berri Argenti- herrialdeetako atzerri-minis-
Gertaera globala den heinean, immigrazioak eragin zuzena du euskal jendartearen eraketan. nako Kanpo Harremanetara- troak izan dira.
“Historikoaren” garrantziaz

Euskal herritarren %28,5 Donald Trumpen


protekzionismoari Hitzarmena adostu eta bere-

atzerrian jaio da
hala nazioarteko erreakzioak
aurre egin nahi diote sortzen hasi dira. Historiko
hitza darabilte zenbaitek, Jean
ko Ministerioak eman du, eta Claude Juncker Europako Ba-
Europako Batzordeak berre- tzordeko presidenteak kasu-
Etengabeko giza joan-etorriak dinak daude eraikitzen ari den rritarren jatorriari dagokionez tsi egin du berria. Akordio rako. Tentuz erabiltzeko deia
protagonista dituen aro berri jendarteari dagokionean, eta euskal gizartea plurala da gaur- “historiko” horren bitartez, egin du: “Une historikoa dela
honetan, gerrak, pobreziak horrek ezinbestean gizarte- gaurkoz: euskal herritarren Donald Trumpen protekzio- diodanean, esan nahi dut na-
edota mundu berri baten es- dinamika kasik antagonikoak %28,5 Euskal Herritik kanpo nismoari aurre egin nahi dio- zioarteko merkataritza ten-
perantzak bultzaturik sorte- eraikitzera daramatza lurral- jaio da. Aurretik aipatutako lu- te erakunde sinatzaileek. tsioetan murgilduta dagoen
rritik ihes egindako asko iritsi dearen bi eremuak. Ikuspegi rraldeen arteko ezberdintasuna Bi aldeetako ordezkariek honetan mezu indartsua bi-
dira Euskal Herrira azken ur- kontrajarri horiek ondorio ez- nabarmena da, ordea. Ipar Eus- adostu dute akordioa. Euro- daltzen ari garela: arauetan
berdinak dakartzate, fenome- kal Herriaren kasuan, biztan- par Batasunaren ordezkaritza oinarritutako merkataritza
no beraren bi errealitateak. leen %42,8 Euskal Herritik Jyrki Katainen Europako Ba- babesten dugu".
Euskal gizartea plurala
Errealitate berria
kanpo sortu da, baina gehienak
da gaur-gaurkoz frantziar Estatuko herritarrak
Ukaezina da azken hamarka- dira (%39,2).
teetan. Gertaera globala den detan gure artera bizitzera eto- Hego Euskal Herriko he-
heinean, immigrazioak eragin rritako pertsonen jatorriak rritarren artean, ordea, %27
zuzena du euskal jendartearen aniztasun handiko gizartea sor- da Euskal Herritik kanpo jaio-
eraketan, baina eragina ez da tu duela. Mendebaldeko eko- takoa, eta espainiar Estatuan
homogeneoa Ipar eta Hego nomia industriala eta garatua sortutako herritarrak dira
Euskal Herrian. Joera ezber- duten beste lekuen eran, he- horien erdia baino gehiago. Merkataritza librerako ituna egin dute Europar Batasunak eta Mercosur erakundeak.

Argiaren prezioak %9 egin du behera urtebetean


Argia iaz baino merkeagoa raka. Zenbaki absolutuetan, tsiera dela-eta. Izan ere, ga-
da. Azken datuek ohartarazi 2019ko ekainean, argiaren saren jaitsieraren ondorioz
dutenez, argindarra maia- faktura 2018ko ekainean bai- ziklo konbinatuak dira mix
tzean baino %1,5 merkeagoa no 4,87 euro merkeagoa izan energetikoen zerrendaburu.
izan da ekainean. Aurreko da herritarrentzat. Eta azken Gasa urtetik urtera %57 mer-
urteko hilabete berarekin er- hileko jaitsiera 86 zentimokoa katu da, eta, horrela, CO2 emi-
katuz gero, are nabarmena- izan da. sioen prezio-igoerarekin ore-
Gasarekin bat
goa da aldea: %9 merkatu katu daiteke. Izan ere, CO2
da argiaren prezioa urtebe- emisioek eragin handia dute
tean. Aurreko hileetako joe- Handizkako merkatuan ere gas-energiarengan. ASE ahol-
rari eutsi dio oraingoan ere, beherakada adierazgarria da. kularitzak ohartarazi du uda
eta ekaina bederatzigarren %20 merkatu da argia, gasa- ostean gasaren prezioa igo-
Azken hileko jaitsiera 86 zentimokoa izan da. hilabetea du segidan behe- ren prezioan izandako jai- tzen has daitekeela.
2019ko uztaila 5

EKINTZAILETASUNA

Egurrez eginiko bizikletak,


natura eta berrikuntza orekan
Gipuzkoan dago Axalko bi-
zikleta-negozio xumea. Ber-
tako langileek hogei urte bai-
no gehiago daramatzate egu-
rra lehengai gisa erabiltzen,
eta material hori landuz sor-
tutako bizikletetan espezia-
lizatu dira. Jasangarritasuna,
kalitatea eta teknologia uz-
tartzea helburu, “balio erantsi
handiko produktuak” eskain-
tzen ahalegintzen dira.
Txirbil kooperatibaren gi-
daritzapean, zurgintzaren jar-
dun tradizionala bizikleta-zer-
bitzu moderno bilakatu dute

Goi-mailako teknologia
baliatuz ikertzen dute
bizikletak eta egurrak Bertako langileek hogei urte baino gehiago daramatzate egurra lehengai gisa erabiltzen, eta material hori landuz sortutako bizikletetan espezializatu dira.
bete beharreko zesu eramaten dituzte au- izan dadin. Bestetik, aurreko rraren mozketa eta egur-za- bat da. Horretaz ohartu, eta
baldintzak rrera bizikleta-ekoizleek; bi- baldintzak betetzeaz gain, tien lotura. Alderdi horiek produktuarekin bat zetorren
zikletaren erresistentziari, garrantzi handia ematen dio- ondo landuta lortu dute bi- zerbitzu-eskaintza egiten hasi
behargin eta jabeek. Horrela, diseinuari eta fabrikazioari te Axalkon bizikletaren itxu- zikleten merkatuan toki be- ziren Axalkon, bizikleta erosi
herri eta auzo gehienetan da- dagozkionak, besteak beste. rari; horregatik, esaterako, rezitua. ondotik ere bezero/saltzaile

Produktutik zerbitzura
goen zerbitzu bat eskaintzetik Goi-mailako teknologia ba- egurra beste zer materiale- harremanak jarrai dezan.
merkatu erabat esklusibo ba- liatuz ikertzen dute bizikle- kin konbinatu ikertu dute. Pertsonalizaziorako bidea ere
tera egin zuten salto. tak eta egurrak bete beha- Azkenik, ekoizpen-proze- Bizikleta garraiobide bat iza- jorratu nahi dute, eta zerbitzu
Produktu erabat borobila rreko baldintzak, ibilgailu suak hiru pauso nagusi ditu: nik, mantentze-lanak behar- mota horiek bezeroaren be-
eskaini nahian, hainbat pro- seguru, eroso eta egonkorra egurraren aukeraketa, egu- beharrezkoak dituen objektu harren arabera egokitu.
6 2019ko uztaila

HILEKO GRAFIKOAK

Hamar landunetik hiruk zailtasunak izan dituzte lana eta adin txikikoen zaintza bateratzeko
Euskal Autonomia Erkidegoan bizi diren pertsona landunen %30ek dio zailtasun handiak
dituela lana eta adin txikiko seme-alaben zaintza uztartzeko, eta %37k ziurtatu du zailta-
sun-maila bera duela mendekotasuna duten pertsonak artatzeko. Hala ondorioztatu du Eus-
tatek. Lana eta jarduera pertsonalak kontziliatzerakoan ere antzeko oztopoekin egiten
dutela topo esan du galdera erantzun dutenen %27k. Genero-ikuspegiari begira, pareko
zailtasunak antzematen dituzte gizon zein emakumeek lana eta bizitzako gainerako alder-
diak bateratzeko, baina seme-alabak zaintzen egunero emandako denborari dagokionean
bada alderik. Etxetik kanpo lan egiten duten eta 15 urtetik beherako seme-alabak dituzten
emakumeek 1,4 ordu gehiago eskaintzen diote seme-alaben zaintzari, egoera berean dau-
den gizonek baino (4,7 eta 3,3 ordu, hurrenez hurren).
Iturria: EUSTAT

Enplegu-tasa igo eta langabezia-tasa jaitsi egin da 2018an, eskualde guztietan


Eskualde guztietan eta EAEko udalerrien %85ean, 16 urtetik gorako herritarren en-
plegu-tasak gora egin du 2018an, 2016ko datuekin alderatuz gero. Eta, era berean,
langabezia-tasak behera egin du eskualde guztietan. Enpleguaren igoera batez beste-
kotik gora dago Navaridasen, Moredan, Lanestosan eta Larraulen, eta 21 udalerritan
%60tik gorako tasa dute. Hiriburuei dagokienez, 1,7 puntu hazi da Bilbon, eta 1,5 Do-
nostian eta Gasteizen. Eskualdeka behatuta, igoerarik handiena izan dute Urola-Kosta
(+2,5), Debabarrena (+2,2) eta Bidasoa Behereak (+2,1). Langabezia-tasari errepara-
tuz, eskualde denetan izan du jaitsiera, maila ezberdinetan izan bada ere: 4,5 puntu
egin du behera Enkarterrin eta 1,4 puntu Arabako Mendialdean. Udalerriei dagokienez,
langabezia-tasarik txikienak tamaina txikiko udalerrietan daude.
Iturria: EUSTAT

Herritarrek denbora gehiago eskaini diete lanari eta norberaren zainketari


2018. urtean, EAEko 16 urtetik gorako biztanleek denbora gehiago eskaini diete lanari
eta prestakuntzari, premia fisiologikoei eta norberaren zainketari, etxeko pertsonen
zaintzari eta aisia aktiboari, eta gutxiago aisia pasiboari, joan-etorriei, etxeko lanei eta
bizitza sozialari, Eustatek landutako Denbora Aurrekontuen Inkestaren arabera.
2013ko datuekin alderatuta, eta lurraldeen arteko alde esanguratsurik gabe, herritar
arrunt baten denbora honela banatzen da egunean zehar: 12 ordu eta 17 minutu pre-
mia fisiologikoetan eta norberaren zainketan (2013an baino 21 minutu gehiago), 4
ordu eta 9 minutu aisia pasiboan (17 minutu gutxiago), 3 ordu eta 11 minutu ordain-
dutako lanean edo prestakuntzan (23 minutu gehiago).

Iturria: EUSTAT

Euskal administrazioetako aurrekontu-saldo ez-finantzarioa hirukoiztu egin da 2017an


Eustaten arabera, Euskal Administrazioen –Eusko Jaurlaritza, Foru Aldundiak eta udal
administrazioak, beren erakunde autonomoekin eta udalaz gaindiko eta azpiko era-
kundeekin batera– diru-sarrera sendotuak 18.150 milioi eurokoak izan ziren 2017an,
aurreko urtean baino %5,7 handiagoak. Gastua orotara, aldiz, 17.502 milioi eurokoa
izan zen, 2016an baino %5 handiagoa. Eragiketa ez-finantzarioen kasuan ere, gehiago
hazi ziren diru-sarrerak gastua baino: %7,5 diru-sarrerak eta %5,1 gastua. Horren-
bestez, aurrekontu-saldo ez-finantzarioa 2016an 200 milioi eurokoa izatetik 2017an
599 milioi eurokoa izatera igaro zen; hots, hirukoiztu egin zen urtebetean. Are, Eusko
Jaurlaritzaren saldoak ere balio positiboak lortu zituen (+235 milioi).

Iturria: EUSTAT
2019ko uztaila 7

I+G+b ALBISTEAK

Big Datan aditua izateko


gradua eskainiko du
Mondragon Unibertsitateak
Oztopo izan daitezkeen alorrak era mahaigaineratu ditu Innobasquek. Mondragon Unibertsitateak dute ezinbestean, eta hala ponbidea bilatzea” izango

EAEko berrikuntzaren
Businnes Data Analyticsen behar du egin harekin ba- dute ikasleek azken eginki-
trebatzeko gradua eskainiko tera hezkuntza sistemak eta zun, ikasitako eduki teorikoak
du datorren ikasturtetik ha- eskaintzak. Eguneraketa aplikatze aldera. Era berean,
etorkizunerako aukerak sita. Jakinarazi dutenez, Bil-
boko campusean jarriko da
prozesu horri erantzun nahi
dio graduak. “Graduaren hel-
alorrean espezialistak diren
profesionalekin harreman zu-

eta mehatxuak aurkeztu martxan gradua, eta 40 plaza


inguru iragarri dituzte. Mun-
burua datuen zientzia men-
peratzen duten profesiona-
zena izango dute, eta azken
urtean praktiketan arituko

ditu Innobasquek dua eta enpresen beharrak


aldatzen ari direla ohartuta,
lak formatzea da, datuak en-
presentzat material balia- Alorrean espezialistak
enpresek datu-analisiaren garria bihur daitezen”; hala
Aldaketa demografikoa, Txi- du ditu Salaverriak: digitali- alorrean duten hutsuneari azaldu dute unibertsitateko
diren profesionalekin
naren protagonismoa, klima- zazioa eta datuen erabilera, eta eskariari erantzuteko sor- arduradunek. harreman zuzena
Gradua nola gauzatu izango dute
aldaketa eta iraultza tekno- negozio-eredu eta ekoizpen- tu dituzte ikasketak.
logikoa. Euskadiko berrikun- prozesu berrien lehengai gisa. Teknologia eta etengabe-
tza joeretan erabakigarriak Zentzu berean, ekonomia zir- ko berrikuntzak ezaugarr- Errealitatea izan dute oinarri dira enpresa batean. Horrez
izango diren lau aferak jaso kularra eta gizarte- eta osa- itzen dute egungo mundua, gradua ontzerakoan, berau gain, bi bidaia aurreikusi di-
ditu 2019 Innobasque Pros- sun-zerbitzuak eskaintzeko eta gizartearen alor guztie- martxan jartzeko eta baita tuzte graduaren arduradunek,
pektika txostenak. Innobas- modu berriak ikertzeko au- tan da nabaria eragina. En- gradua nola eskaini zehazteko ikasleak “errealitate berrie-
quek –Berrikuntzaren Euskal kerak plazaratu ditu presi- presek ere errealitate berri ere. Enpresetan suertatzen kin” kontaktuan jartzeko as-
Agentziak– egindako Batzar denteak. horretara egokitu behar diren “erronka errealei kon- moz.
Nagusian aurkeztu dute do- Potentzialki jarraitu beha-
kumentua, eta lau alor horiek rreko bideen mapa marraz-
Euskadin izan ditzaketen on- teaz gain, oztopo izan daitez-
dorioak azaldu dituzte. Bi keen alorrak era mahaigaine-
multzotan bereizi dituzte: au- ratu ditu Innobasquek. La-
kerak eta mehatxuak. burbilduz, Txina da abiadura

Abaguneak eta trabak


izugarrian hazten ari den
erraldoi ekonomikoa, eta era-
Innobasqueren presidente bat atzean uzten du Europa.
Manuel Salaverriak aurkeztu Egoera horri digitalizazioak
du dokumentua, eta joera glo- edota prezioen gorabeherek
balen berri eman ondotik, sortzen dituzten arazoak
aukeren artean bi nabarmen- erantsi behar zaizkio. Errealitatea izan dute oinarri gradua ontzerakoan, berau martxan jartzeko eta baita gradua nola eskaini zehazteko ere.
8 2019ko uztaila

ERREPORTAJEA

Hipoteken aro berria:


Aldakorra baino, finkoa nahiago
Asko dira pisu, etxe edo jabetza bat eskuratzeko diru nahikorik ez dutenak. Behintzat, unean bertan. Horren irtenbide gisa aurkeztu da hipoteken eredua;
hots, epeka eta banketxeek ezarritako baldintza batzuk betez apurka-apurka jabego berria ordaintzeko era. Metodoa poliki-poliki finkatu da, baina baita
eraldatu ere. Martxoan, Hipoteka Lege berria onartu zuen gobernuak, eta zenbait aldaketa nabaritzen hasiak dira: hipoteka aldakorren zenbatekoak behera
egin duen bitartean, interes finkoko hipoteka bihurtu da alternatiba, eta Espainiako Bankuak dio maileguak garestitzea ekarri duela araudi-aldaketak.

Etxebizitza bat erosteko ja- eta hortaz, dio garestiagoa


rraitu beharreko urratsetako dela orain hipoteka bat es-
bat bihurtu da kasik hipoteka kuratzea.
bidez ordaintzea. Hori egiteko Izan ere, zenbait aldaketa
prozesua, ordea, ez da beti izan dira. 2018ko azarotik,
bera izan. Irizpide batzuk bete bankuek Ondasun Higiezinen
behar dituzte eskatzaileek, gaineko Zerga ordaindu behar
eta banketxeek ere interes, dute hipoteka berri bat izen-
zerga eta hipoteka motekin petzen den bakoitzean. Al-
dantzan aritzeko aukera dute. daketan sakontzen segitu du
Gobernuak, banketxeek eta ondoren ere gobernuak, eta
herritarrek hartzen dute parte martxoan Hipoteka Lege be-
prozesuan, nor bere interesen rria onartu zuen. Araudi be-
2018ko azarotik, bankuek Ondasun Higiezinen gaineko Zerga ordaindu behar dute hipoteka berri bat izenpetzen den bakoitzean.
alde egin nahian, eta aldatuz rriak jasotzen duenez, ban-
doa hipoteken mundua. kuek gastu handiagoa hartu sistemak ziurtasun juridikoa teresa. “Kasik minimo histo- du eragina, eta aurretik mar-
Espainiako Bankuak jaso- beharko dute beren gain; are, izango du hemendik aurrera. rikoetan egon da”, zehaztu txan ziren inertziak areagotu
tako datuen arabera, hipote- atzerapen-interesa eta amor- Zenbait irizpide eta baldintza dute. Alabaina, orain egoera eta bizkortu egin dira. Kasu-
ka-maileguen batez besteko tizazio aurreratua merkatu berri jasotzen ditu arau-sor- guztiz iraultzen hasia da. Iazko rako, interes aldakorreko hi-
interesa garestitu egin da; egingo dira, eta ez-ordaintze tak, prozesua eta zerbitzua iraila eta aurtengo apirila bi- poteken beherakada areagotu
zehazki, % 2,4 igo da kostua epealdi luzeagoa izango dute hobetze aldera. tartean, 20 puntu hazi da etxe- egin da, eta 2018an maile-

Muturreko bilakaera
2018ko irailetik 2019ko api- bezeroek. bizitza eskuratzeko kostua, guen %36 besterik ez zi-
rilera bitartean. Iturri berak Espainiako Hipoteka El- eta beste 10 puntu eransten ren –%43 ziren 2017an–. Ba-
ondorioztatu du igoera azken karteak azaldu duenez, lege Espainiako Bankuak oharta- zaizkio igoerari, banketxeen tzuen kaltetan dena besteen
hilabeteetan etxebizitza mai- berriak bezeroen babesa in- razi du orain artean oso baxua komisioa dela medio. Inguru- mesedetan izaten denez, kon-
legu eta salerosketen arau- dartu eta gardentasun-neurri izan dela familia- eta enpre- ko herrialdeetan ez da halako
dian izandako aldaketekin
erlazionatuta egon daitekeela;
batzuk ezartzea du helburu;
eta, era horretan, finantza-
sa-mailegu zein finantzaketa-
zerbitzuetan aplikaturiko in-
fenomenorik antzeman.
Garestitzeak garestitze,
2018an maileguen
Pablo Hernández de Cosek %36 besterik ez ziren
zuzentzen duen entitateak aldakorrak
uste du etxebizitza zein en-
presei dagozkien finantzake- trakoa gertatu zaie interes
ta-baldintzak “malguak” di- finkoa duten hipotekei, eta
rela. Hala ere, erne daude; alternatiba ziur gisa egon-
izan ere, litekeena da azken kortu dira. EHEk ziurtatu du
urteetako epealdi lasaia 2016an abiaturiko maldan
agortzear egotea. Bada, beherako bidean jarraitzen
2019ko azken hiruhilekoan dutela interes aldakorra du-
gogortu egin da zertxobait ten hipotekek. Kolpearen au-
etxebizitza-maileguak onar- rretik, hegemonikoak ziren
tzeko irizpideen exijentzia, guztiz; eta orain leiho berri
eta lege berriak gogortze hori bat ireki da. “Interes finkodun
du arrisku nagusi. maileguak kontsumitzaileen-
Garestitze-prozesuak be- tzako alternatiba erakarga-
Iazko iraila eta aurtengo apirila bitartean, 20 puntu hazi da etxe-bizitza eskuratzeko kostua. zeroen erabakietan ere izan rriena dira”, dio elkarteak.
2019ko uztaila 9
10 2019ko uztaila

ELKARRIZKETA

Félix Garciandía Tellería


Pasaiako Portuko Agintaritzako Lehendakaria

“Portua gogor ari da azken


urteotan dibertsifikazioaren alde”
Pasaiako Portua tamaina txikikoa izan arren, eragin handia du Gipuzkoako BPGd-n (Barne Produktu Gordinean), lurralde honetako %1,6 baita. Lana sortzen
duen enpresa handienetarikoa ere bada, 1.500 langilerekin. Hori horrela, portuaren bilakaerak eragin handia du Gipuzkoa osoan. Portuaren bilakaera oso
positiboa izaten ari da, eta urteko lehenengo lauhilekoan %6,5eko hazkundea izan du, iazko denboraldi berarekin alderatzen badugu. Produktu
siderurgikoak, txatarra eta automobilen garraioa dira portuaren trafiko nagusiak. Gurutzaontziak ere gero eta gehiago datoz Pasaiara, eta aurten iazko
bidaiariak bikoiztea espero da. Gehiago jakin nahian, Félix Garciandía Tellería Pasaiako Portuko Agintaritzako Lehendakariarekin hitz egin dugu.

Zeintzuk dira une honetan Kontainerren garraioa ga- zerealek, bentonitak, kokeak portuko salgaiak biltegiratzeko Lan horien artean garran-
portuaren erronka nagu- ratu ahal izango du por- eta horrelako ontziratu gabeko ahalmena bikoiztuko lukeena. tzitsuena, agian, “Lezoko ka-
siak? tuak? Antza denez, lurzo- solidoek portuko trafiko guz- Ildo berean, portuko era- nalerako sarbidean nabigaga-
ruaren gabezia da hori lor- tiaren %16 osatzen dute, eta gile garrantzitsu batek eginiko rritasuna hobetzeko ikerketa
Pasaiako Portua Gipuzkoako tzeko traba nagusia. horrek talde dibertsifikatua 2.000 metro koadroko biltegi praktikagarria” esleitzeko le-
potentzia ekonomikoetako dela erakusten du. baten eraikuntzaren eskaki- hiaketa izan zen, 2018ko irai-
bat da, eta, horrenbestez, bere Produktu siderurgikoek eta Lurzoruari edo metatze- zuna egin du, eta berauen es- lean zabaldutakoa eta Acciona,
eragin-eremuko industriare- txatarrak portuko tona guztien ahalmenari dagokionez, Pa- leipen administratiboa azter- ALG eta Siport 21 kontsulto-
kin estu lan egiteko obligazioa %55 osatzen dute, gutxi go- saiako Portua eraberritze plan tzen ari gara une honetan. reei egokitu zitzaiena.
dauka, Gipuzkoako BPGd hori rabehera; ehuneko hori 10 batean sartuta dago aurreko Datu horiek esku artean, Ikerketa horrek, beste
mantentzeko eta, ahal bada, puntu inguru jaitsi da azken urtetik, portu-eremuko gaina- ikus daiteke lurzoru gabezia hainbat alderdiren artean,
handitzeko. urteotan; izan ere, Pasaiako zala berrantolatuko duenean, ez dela portu honen arazo porturako irisgarritasuna eta
Une honetan, modu eragin- Portua gogor ari da azken ur- besteak beste. Plan horrek, ha- nagusia. Are gehiago, edu- maniobra egiteko aukera gai-
korrean gabiltza lanean bai an- teotan dibertsifikazioaren laber, hainbat ekimen ditu au- kiontziak erakarri ahal iza-
tolaketa arloan, bai portuko alde. 2019ko ekaineko trafiko rreikusita portu-inguruko lu- teko lurzorua ere badago; “Lurzoru gabezia
antolamenduan ere, Pasaiako estatistikek, esaterako, igel- rretan, adibidez, La Herrera bide hori erakartzearen alde
Portua Gipuzkoako ekonomian tsuak, magnesitak, gatzak, inguruan 7.000 metro koadro- lan egitea funtsezkoa da Pa- ez da portu honen
eragile garrantzitsua izan dadin. pentsuek, zuhainak, ongarriek, ko biltegi bat eraikitzeko lana, saiako Portuarentzat. arazo nagusia”
Zein da 2018an Price Water- tasuna hobetzeko aukerak az-
house Coopers-ek argitaratu tertu eta proposamenak egi-
zuen txostenari buruz duzuen tea dauka helburu, eta, une
iritzia? Bertan, portuaren ta- honetan, parada horietako
mainak bere biziraupena ko- bakoitzaren simulazio lanetan
lokan jarriko zuela esaten da... ari gara, behin betiko emai-
tzak uda ostean ateratzeko.
Pasaia, hiri-portua denez, ta- Honekin batera, lehen ai-
maina-mugak dituela onartu patu dugun lurrazalaren bi-
behar bada ere, Price Water- ziberritzea dago, non, besteak
house-ren 2018ko otsaileko beste, biltegi berrien erai-
txosten horrek hainbat deu- kuntzaren bitartez, salgai ge-
seztapen izan ditu ordutik hiago biltegiratzeko aukera
hona, bai gipuzkoar adminis- egongo den.
trazioaren aldetik, bai portu Pasaiako Portuak, beraz,
honetako eragileen aldetik, bai baditu ez bakarrik aurrera
eta portu-agintaritzaren aldetik jarraitzeko aukerak, baizik
ere; izan ere, ugariak izan dira eta handitzeko edo trafiko
informazio hori ez sostenga- gehiago erakartzeko moduak
Pasaiako Portuko erronketaz mintzatu da Garciandía. tzeko plazaratu diren lanak. ere.
2019ko uztaila 11

ELKARRIZKETA

Zeintzuk izan daitezke portu lurrazalaren aukera da, 5,5


txikiago baten abantailak hektareako eremuan jarduera
edo eman dezakeen balio ekonomiko berriak har bai-
erantsia, alboan ditugun por- titzake.
tu erraldoiengandik (Bilbo- Arrazoi horiek guztiek, bai
koa, bereziki) bereizteko? salgaien dibertsifikazioa, bai
salgaien biraketa handiagoa,
Kanpoko portuaren eraikun- portu horren balio erantsiak
tza ez da, une honetan, Pa- izan daitezke.
saiako Portu Agintaritzaren
erronka; hori dela eta, gure Halako ibilbide oparoa atze-
lurraldeak dituen baliabidee- an egindako lan trinkoaren
kin lan egin behar dugu. Ba- fruitua da, zalantzarik gabe.
tetik, abantaila geografikoak, Zein da arrakasta horren
Pasaiakoa asteko 7 egunetan sekretua? Zer eskaintzen die-
zue Pasaiara etortzeko?
Jose Llorca, Estatuen Portuko Presidentea, Felix Garciandia eta Arantxa Tapia, Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapena
24 orduz lan egiteko aukera eta Azpiegituretako Sailburua.
duen portu malgu, arin eta
segurua delako. Salgaien bilakaera orain arte Pasaia salgai batzuetan (pro- Lezo-Errenteriako gelto- matzen duten egitasmoak,
aipatu dugun baliabide eta lan duktu siderometalurgikoak, kian egitera doazen obrei esaterako: 2018an inauguratu
“Kanpoko portuaren egiteko erarekin bat dator. Gu- automobilak...) espezializatuta esker, baita Gaintxurizke- genuen Herrerako topoaren
rutzaontzien kasuan, berriz, dago; Bilbo, berriz, beste ba- tan eraikiko den geltoki in- geltokitik Trintxerpera arteko
eraikuntza ez da, une gakoa lurraldea da, alegia, Eus- tzuetan. Horregatik, merkan- termodalari esker ere. Ho- oinezkoentzako eta txirrin-
honetan, Pasaiako kal Herria, eta ez Pasaia edo tzia batzuk, Gipuzkoan egon bekuntza horiek nahikoak dularientzako konexioa,
Bilbo. Gurutzaontzietako bi- arren, Bizkaiko portutik atera dira porturako? 20.400 metro koadroko aza-
Portu Agintaritzaren daiariak leku berriak ezagutu behar dituzte, eta alderantziz. leraren urbanizazioa, non,
erronka” nahi ditu urtero, eta, bertan, Gaintxurizketako geltoki in- behealdea biltegiak diren eta
ahal dituen esperientzia guz- “Eskualdeko termodalak trenbide bidezko goialdea, berriz, herritarren-
Ildo horretan, Pasaia lo- tiak bizi. Zentzu horretan, Pa- eta errepide bidezko salgaien tzako gune garbi, eroso eta
tura zuzena dauka Ten-T-are- saiak Donostian Michelin izar- biztanleekiko irisgarritasunean asko lagun- segurua. Arrain-lonjako zer-
kin (Europako Barneko Ga-
rraiobide Sarea), eta horrek
dun jatetxeetako batean jateko
aukera ematen du, landa-in-
elkarbizitza gure du arren, lehen esan bezala,
portu-gunean bertan badira
bitzu-eraikina ere aipatu be-
harra dago; izan ere, aurrei-
abantaila handiak ditu eko- gurua ere ondoan dauka portuan ezinbestekoa bideratu beharreko beste kusita dago kafetegia, jatetxea
nomikoki eta logistikoki, Ibe-
riar Penintsula Europarekin
eta/edo Belle Epoquera itzuli,
Miarritze, Baiona edo horre-
izan da betidanik” hainbat erronka, besteak bes-
te, portu-sarreraren prakti-
eta pasaiatarrentzako erabi-
lera anitzeko gela bat sortzea
komunikatzeko orduan. Tre- lako hiriak bisitatu ahal izateko. Era berean, Euskal Herriko kagarritasuna hobetzea edo zerbitzu-eraikinean.
nez ere zuzeneko komunika- garraio komunikazioek ere lurrazalaren birdefinizioa eta Bi ekarpen horiek, eta egi-
zioa dauka, trenak porturaino Pasaiako portuko eragin- baldintzatu dezakete salgai optimizazioa gauzatzea. teke dauden beste ekimen
iristen baitira, eta bertako eremuan sortzen diren mer- batzuk lurralde batera edo batzuek, Pasaia ekonomikoki,
trenbide-zabalgunea erabili kantzien %15-20 inguru Bil- bestera eramatea. Zer-nolako ekarpena egin- turistikoki… biziberritzea
dezakete, zamalanetarako. boko portura desbideratzen go dio Herrerako egitas- dute helburu.
Bigarren abantaila lehen da. Pasaia gertuago egonik, Batez ere trenbide bidezko moak portuari? Eta, bilte-
aipatu dugun portu-guneko zergatik doaz Bilbora? garraioak bultzatuko dira, gien alboan bizi den biz- Zer protokolo eta neurri
tanleriari? Portua gertura- hartzen dituzue, bai uretan
tu nahi izan duzue, herri- zein airean sor daitekeen
tarrengandik hurbilago kutsadura saihesteko?
egon dadin?
Egia da; ingurumena eta ja-
Pasaia hiri-portua da, hau da, sangarritasuna dira gaur
Pasai Antxo, Trintxerpe, Pasai egungo gizartea kezkatzen
San Pedro, Pasai Donibane duen arazoetako bat, eta guk
eta Lezo hiriguneen barruan gure lanari atxikitako neurri
eraikita dagoen portua. Egoe- guztiak hartzen ditugu. Horiei
ra hori horrelakoa izan da buruzko informazioa www.pa-
historikoki, eta, horregatik, saia-port.eus/konpromisoa es-
eskualdeko biztanleekiko el- tekan irakurri dezakezue.
karbizitza gure portuan ezin- Era berean, une honetan,
bestekoa izan da betidanik. Pasaiako Portuan ingurumen
Portuaren eta herritarren eta prebentzio egiaztagiriak
beharrak aseko dituen lana lortzeko hainbat prozesutan
gure betebeharren barruan gaude, guk dioguna kanpoko
Garciandía azalpenak ematen Trintxerpe eta Herrera batzen dituen oinezkoen pasabidearen inaugurazioan, 2018ko azaroan. dago. Hainbat dira hori ber- erakundeek ere berma dezaten.
12 2019ko uztaila

AHOLKUAK

Nola identifikatu negozio-ideia onak


Sarritan entzuten dute, batez ere gazteek, ekintzaileak
izan behar dutela, eta ideia bati tiraka negozio
propioei bide emateko eskaria ate joka izaten dute.
Ekintzara salto egiteko ideiak ez dira ez ezerezetik ez
ustekabean sortzen. Lanbidek hazia ereiteko zenbait
metodoren berri eman du, bai eta metodo horiek
aplikatzeko hainbat tresna ere.

Posible da dagoeneko existitzen den zerbitzu, produktu edo ideia batean lan eginez negozio
Enpresak eraikitzen hasteko oinarria finkatzea lan mardula izaten da maiz. propioa sortzea.

Gainerakoen iritziak jasotzea izan daiteke beste aukera bat. Ekintzara salto egiteko ideiak ez dira ez ezerezetik ez ustekabean sortzen.

Sarritan entzuten dute, batez ere gaz- tzen. Lanbidek hazia ereiteko zenbait Gainerakoen iritziak jasotzea izan emaitza aztertu. Arrakasta ala po-
teek, ekintzaileak izan behar dutela, metodoren berri eman du, bai eta daiteke beste aukera bat, beste batek rrota?
eta ideia bati tiraka negozio propioei metodo horiek aplikatzeko hainbat esandakoaren gainean posible delako Bestalde, posible da dagoeneko
bide emateko eskaria ate joka izaten tresna ere. Erreminta horiek ez dira guk geuk ere ideia horren jarraipena existitzen den zerbitzu, produktu
dute. Enpresak eraikitzen hasteko aurrez landutako ideia magikoak, edo garapen ezberdin bat plantea- edo ideia batean lan eginez negozio
oinarria finkatzea lan mardula izaten baina bai, aldiz, adimena martxan tzeko gaitasuna izatea. propioa sortzea. Era horretan, au-

Prozesu osoa burutzea


da maiz, ordea, eta sormena martxan jartzeko lagungarri izan daitezkeen rretik dagoena hobetzeko zer egin
jartzeko irizpideak behar dituzte ariketak. daitekeen bilatzean datza teknika.
ekintzaileek. Horregatik, atal honetan Zerrenda eran antolatu du Lan- Interesgarria izan daitekeen beste Eta, azkenik, norberaren gaitasu-
ideia horiek sortzeko dauden metodo bidek tresna multzoa, eta ezarritakoa metodo bat ariketa osoa esperi- nen arabera ere sortu daitezke
eta tresnen berri emango dugu, ne- iraultzeko dei moduko bat da aurre- mentu gisa egitea da, prozesu osoa ideiak. Egiten dakigun hori zein
gozio berriak hasteko lehen hazia nekoa. Antza, antzeko eskemekin aurrera eramatea prototipo bat zerbitzutan izan daitekeen balia-
ereiten lagungarri izan daitezkeela- pentsatu ohi ditugu gauzak, eta, as- bailitzan: beharra identifikatu eta garri ikertuz eraiki daiteke nego-
koan. kotan, zentzugabeak edo zoroak di- aztertu, arazoaren irtenbide posi- zio-ideia berri bat, espezializazioa-
Ekintzara salto egiteko ideiak ez ruditen ideiak izan daitezke arrakas- bleak arakatu eta onena hautatu, ren bidez lehiakideak baino hobeak
dira ez ezerezetik ez ustekabean sor- taren gakoa. eta, azkenik, aukera praktikan jarriz izanez.
2019ko uztaila 13

IKUSPEGIAK

«Kapitalismoak ikasi
du galtzeko ezer ez
duena dela bere
etsai nagusia»
Jon Bernat Zubiri Rey
Garai berriei eta teknologiaren
etorrerari atxiki dio batez ere Be- Ekonomialaria

«Amazonen etorrerak
cerrak salbuespeneko egoera, au-
rrekoekin alderatuz gero. Krisi

eskualdeak bizi duen


orok, historiari erreparatuz be- Eskualdea bizitzen ari den eral-
hintzat, gerra bat izan du gaindi- daketaren parte dela iritzita, Ama-

eredu industrialaren
tzeko bide, eta sufrimendu garaia- zonen etorrerak Ezkerraldean izan
ren ondoren etorri dira susperral- ditzakeen ondorioen inguruko go-

krisia sakontzen du»


diak. Horregatik izan da gerren goeta interesgarria plazaratu du
ondorengo mundu suntsitua orain Jon Bernat Zubiri Rey ekonomistak,
Santiago Niño Becerra arte herritarren onarpena lortzeko
aitzakia.
El salto egunkari digitalean.
Orain arte paisaia industriala
Zirrikitu berriak
Ekonomialaria izan da eskualdeko jaun eta jabe,
Bilboko ezkerraldea osatzen duten eta horrek eredu bat sustengatu du:
Oraingoan “sugestio mekanis- herriak industria handien itxieren enplegu ugari, mekanikoa eta epe
Gauza jakina da kapitalismoa sis- moak” baliatuko dituztela uste du lekuko izan dira azken hamarkade- luzekoa sortzen zuena. Kontrako
tema ziklikoa dela, eta susperraldi Becerrak, eta izena jarri die: “Ka- tan, eta horrek eragina izan du lu- noranzkoan ikusten du Zubirik Ama-
garai bati beti segitzen diola krisialdi pitalismoak ikasi du galtzeko ezer rraldearen paisaia ekonomikoan eta zonen eredua: “Amazonen ereduak
batek. Hala izan zen 1929an New ez duena dela bere etsai nagusia, sozialean. Logika horren azken adi- automatizazio-maila oso altua dakar,
Yorkeko burtsaren crash delakoan, eta horri aurre egiteko prest dago: bidea da Naval ontziola, baina baita lan malgua eta estresagarria; ingu-
eta hala egin zuen eztanda 2008an egitura sozial hirukoitza baliatzen aurretik erori ziren industria astu- ruan garatu izan den enplegu-ere-
ere. Santiago Niño Becerra ekono- du. Oinarrizko errenta, droga le- neko erreferenteak ere: Euskalduna, duarekiko aldaketa nabarmena da”.

Langileak kexu
mialariak hausnarketa interesgarria galak eta ia doakoa den aisialdia”. Bizkaiko Labe Garaiak, etab.
egin du krisialdi honen berezitasun Zirrikitu berri horiek dira eredu Eta 2008ko krisiaren bete-be-
eta ezaugarrien inguruan, Deia berriaren aurrekariak, krisi bat tean hondoratu zen, hain zuzen Lan-baldintza erabat negargarriak
egunkarian argitaratutako elkarriz- gainditzeko “ezinbestekoa” den ere, Babcock Wilcox. Ordutik itxita ahalbidetzen dituela uste du eko-
ketan. Becerraren aburuz, oraindik eredu-aldaketa. Une hori oraindik egon da pabiloia. Orain, ordea, nomialariak, eta ez dira gutxi izan
kolpatzen gaituen krisialdi honek ez dela iritsi uste du ekonomiala- Amazon internet bidezko produk- han-hemen azken hilabeteetan pro-
ez du aurrekaririk: “Bizi dugun hau riak, eta erdibideko fase batean tuen banatzaile erraldoiak biltegi testan agertu diren Amazoneko lan-
ez da krisialdi bat gehiago”. dagoela oraindik krisia. logistiko berria irekiko du bertan. gileak ere.
14 2019ko uztaila

TEKNOLOGIA

Heldu da 5G
sarea Euskal Herrira
5G sarea gisa ezaguna den mugikor arteko datu-bidalketa
goi-mailako teknologia esku- are azkarragoa izango da.
ragarri dago dagoeneko Euskal Oraingoz Samsung Galaxy S1O
Herriko sakelakoetan. Voda- 5G, LG 50 ThinQ 5g eta Xiaomi
fone telefono-konpainiaren bi- Mi MIX3 5G sakelakoak dituz-
tartez, Bilbo, Donostia, Gasteiz ten bezeroek izango dute au-
eta Iruñea inguruko bezeroek rrerapen berria probatzeko
Internet konexio azkarrenaz aukera. Vodafoneko presiden-
gozatzeko aukera dute. Au- teak adierazi duenez, Huawei
rretik etorri ziren 3G eta 4Gren eta Ericson sistemekin sinatu
hurrengo bertsioa 5G sarea du softwarea eskuratzeko
delakoa da, eta, hari esker, akordioa, oraingoz.

IKASKETAK

Enpresa Kooperatiboen
Kudeaketan Ikastaro
Espezializatua
Mondragon Unibertsitateak aberastasuna eta lana sor-
ikasleak Enpresa Kooperati- tzeko iturria dela iritzita.
ben kudeaketaren kontzeptu,
teknika eta tresnen garape- 160 orduko iraupena du, eta
naren inguruan trebatzea hel- arratsaldeetan izan ohi dira
buru duen ikastaroa eskain- eskolak.
tzen du Oñatiko campusean.
Kooperatibetan kudeaketa-
Kooperatibismoaren garran- ardurak dituztenei zuzenduta
tzia islatu nahi dute bertan, dago.

JATETXEA

Urbasa
jatetxea
eskatzeko aukera (horiek ere
edariarekin eta postrearekin).
Bestalde, catering-zerbitzua
ere badute, behar izatekotan
eguneko menua bezeroaren-
Zamudio udalerri bizkaita- gana hurbiltzeko. 150 pertso-
rrean dago Urbasa jatetxea, narentzako tokia du jantokiak,
parke teknologikoaren parean. eta, beraz, oso egokia da talde
Mende laurden baino gehiago handien zein enpresako baz-
darama irekita, eta, bertan, kariak egiteko. Herriko tren-
kartako platerak zein eguneko geltokiaren eta plazaren al-
menuak jateko aukera dago. boan kokatuta dagoenez gero,
Hainbat aukera daude: lehen egunero jasotzen ditu ingu-
platera, bigarrena, postrea eta ruko enpresetako langileak.

www.restaurantebelarra.com
edaria dituen 12 €-ko menua,
edota bokata edo sandwichak
2019ko uztaila 15

AISIALDIA LAN

FILMAZPIT: "Eskerrik asko, ugazaba!"


ESKAINTZAK
INGLES ETA ALEMANEKO
IRAKASLEA
Iruñerriko ikastola batek, 2019-20
ikasturte osorako, ingles eta ale-
film horrek François Ruffin langilea du maneko irakaslea behar du, DBH
protagonista, helburu finkoa duen XXI. eta batxilergorako. Lanaldi osoa.
mendeko Robin Hood gisako pertsonaia: Ezinbesteko baldintzak: Graduatu
/ lizentziatua eta irakaskuntza mas-
terra ezinbestekoak dira. Halaber,
Bernard Arnault, Frantziako gizonik
euskara (C1), inglesa (C1) eta ale-
aberatsena eta Dior, Givenchy eta ho-
rrelako marken jabeak eginiko bidega- maneko maila (gutxienez B2) be-
bekeriak aireratzen ahaleginduko da harrezkoak dira. Baloratu beharreko
Ruffin gaztea. baldintzak: Irakaskuntzan espe-
rientzia. Eskaintzen da: Behin-be-
hineko lanaldi osoko kontratua,
Arratsaldeko 20:30ean pantailara-
ikasturte osorako, lanaldi trinkoa,
Jatorri frantseseko Eskerrik asko, uga- tailaratuko dute Frantziako lan-erre- tuko dute filma, Eako udako zinema-
zaba! filma eskainiko dute hilaren 25ean, forma jorratzen duen filma. Misterioz, zikloaren baitan. Sarrera doakoa izango 8:30-15:30 ordutegia.
Ean (Bizkaia). Emanaldia Filmazpit pro- emozioz eta espioitzaz betetako umore da.
gramaren parte da, eta bertsio origina- GARBITZAILEA
Kiroldegia eta kiroldegiak eskain-
tzen dituen instalazioen garbiketa.
lean pantailaratuko dute, euskarazko
Baloratu beharreko baldintzak: Es-
azpidatziekin.
Izan ere, Zineuskadi elkarteak fi- perientzia, euskara jakitea edo
nantzatutako euskarazko azpitituludun ikasten aritzea. Ataunen erroldatuta
zinema zabaltzeko egitasmoa da Fil- egotea. Ordutegia: 09:00-11:00
(10 ordu astean) Soldata: 524,87.
Hasteko aurreikustitako data:
mazpit, eta interesgarriak diren filmak
2019/09/02.
hautatu, euskaraz azpidatzi eta katalo-
goan sartzea du egiteko nagusi. Orain-
goan, Eako Udalarekin elkarlanean pan- ROBOTIKAKO IRAKASLEA
Lanpostuaren deskribapena: Lehen
hekuntzako haurrei robotika, bideo
joko, programazio trailerrak ema-
tea. Injenieritzai irasan daitezke.
EKONOMIA HIZTEGIA SUDOKU
Ezinbesteko baldintzak: robotika
eta programazioko ezagutzak eta
Euskera - Castellano - English haurrekin lan egitea gustuko izatea.
Baloratu beharreko baldintzak: gas-
teleraz, euskeraz, edota ingeleraz
Aurreikuspen - Previsión - Prediction
jakitea.
Jardunbide - Práctica - Behaviour
Alor - Sector - Sector ERIZAINA
Arrasateko 3. adinekoen egoitzan
Erronka - Reto - Challenge
erizain postua, ordezkapen bat egi-
Erretiro - Jubilación - Retirement teko. 2019/07/22tik 2019/08/13ra
Altzairu - Acero - Stee gutxi-gora behera (baja bat kubri-
tzeko da, gehienez abuztuaren 13ra
Lanpostu - Puesto de trabajo - Job
arte. Titularra lehenago bueltatuko
Kudeaketa - Gestión - Management balitz, lehenago bukatuko litzaioke
Murriztu - Recortar - To reduce kontratua). Ezibesteko baldintzak:
Euskarako 3. perfila eta erizaintzan
Ekoizpen - Producción - Production
diplomatua. Eskaintzen da: Fun-
Jardunaldi - Jornada - Conference tzionario interinoa, bajak irauten
Hazkunde - Crecimiento - Development duen bitartean gehienez abuztuaren
13 arte. Lanaldi osoa, goizez 7:15-
Gaitasun - Aptitud - Aptitude
ERANTZUNAK
15:00; arratsaldez 14:30-22:00.
Salmenta - Venta - Sale
Zenbat denbora eman duzu
sudokua ebazteko?

Eskaera - Petición - Request BERDINTASUN TEKNIKARIA


Hona hemen erantzunak.

Laguntza teknikoa eta enpresen-


tzako eta administrazio publikoen-
tzako laguntza, honako hauek bar-
ne: Lan bilerak eta topaketak an-
Enpresa albisteak eta ekonomiaren bilakaera interesatzen al zaizkizu? tolatzea eta prestakuntza ematea.
Ezinbestekoa: Berdintasun agentea
Har ezazu parte ekonomiaren eremuko euskarazko lehen elkargo digitalean. edo berdintasunean prestakuntza,
gutxienez 150 ordukoa. Euskara
Bultza dezagun euskara!! C1. Gradua edo lizen-tziatuta. Gi-
datzeko karneta. Baloratuko da:
Bisita ezazu geure webgunea!! Talde feministetan parte-hartzea.

www.ekonomiarenkz.eu Lan eskaintza gehiago Lanbide.net


Euskal enplegu zerbitzuko webgunean
HARREMANETARAKO TELEFONOA:
94 421 30 31
E-MAILA: ekonomiarenkz@leizaola.eus
POSTA HELBIDEA: 612 Posta Kutxatila,
48080 Bilbo
EUSKARA ARDURADUNA:
Labayru Ikastegia Ekintza honek Bizkaiko Foru
EGILEA: Leizaola Fundazioa - Mediagune Aldundiaren Kultura Sailaren
HARPIDETZAK: 94 421 30 31 telefonoan. laguntza jaso du. 2019ko uztaila