You are on page 1of 18

KLASIFIKACIJE MOTORNIH ULJA

Motorna ulja se klasifikuju na osnovu:
1. SAE (Udru`enje automobilskih in`enjera SAD)
klasifikacija motornih ulja i

2. API (Ameri~ki institut za naftu) i

ACEA (Asocijacija evropskih konstruktora automobila),

te proizvo|a~a motora:
VW, MB, MAN, VOLVO, CATERPILLAR, CUMMINS i dr.

svrstana u jedanaest gradacija. SAE KLASIFIKACIJA MOTORNIH ULJA SAE J 300 Motorna ulja su prema op{te prihva}enoj i va`e}oj SAE klasifikaciji (Udru`enje automobiliskih in`enjera SAD) od decembra 1999. • najve}om grani~nom temperaturom pumpabilnosti i • najmanjom kinematskom viskozno{}u na 100 0C. SAE viskozne gradacije ozna~ene slovom «W» definisane su: • najve}om viskozno{}u na niskoj temperaturi. Gradacije koje ne sadr`e slovo «W» definisane su opsegom kinematske viskoznosti na 100 0C i dinami~ke viskoznosti na visokoj temperaturi (150 0C) pri visokim brzinama smicanja. .

SAE CCS pokretanje MRV pumpanje Dinami~ka na mPas na temp. SAE klasifikacija motornih ulja Viskoznost na niskim temperaturama Viskoznost na visokim temperaturama Kinematska na100 0C.3 25W. .5 2.1 3. - 20 . smicanja 1-50 s-1) max.1 . - 20W 9500 na -15 60000 na -20 5.3 2. 40 . min.5 16. max. . 5W-40.9 (0W-40.3 12.3 10W-40) 3.6 30 . 12.9 2.9 26. 5. 20W. . .9 3. - 25W 13000 na -10 60000 na -15 9.40. - 5W 6600 na -30 60000 na -35 3.5 16.6 .8 . mPas viskozna (velika brzina (mala brzina smicanja <10 s-1) (velika brzina grupa smicanja 104-105 s-1 ) max. . 9.7 . 12.7 60 . - 15W 7000 na -20 60000 na -25 5. 16. . 21.6 9.3 . smicanja 106 s-1) min. 40) 50 .40. 0W 6200 na -35 60000 na -40 3.8 . 0C mPas na temp.3 21. 40 .40. 0C mm2/s100 (mala brzina 150 0 C.6 . - 10W 7000 na -25 60000 na -30 4.7 (15W.

Ulje pru`a pove}anu za{titu od korozije. SB i SC •Nisu vi{e u upotrebi. Pobolj{ana varijanta nivoa SH.kategorija ulja namijenjenih za benzinske motore i C. U odnosu na SF ima pobolj{anu kontrolu na stvaranje taloga i lakova u motoru. API SL •Ulja najvi{eg kvalitetnog nivoa koja ispunjavaju zahtjeve najnovijih motornih testova.ulja za podmazivanje motora SUS grupisao u dvije osnovne kategorije i to: S. filtrabilnost i pjenu{anje. Koristi se za motore sa pogonom na bezolovni benzin. API SG •Za motore proizvedene od 1989.kategorija ulja namijenjenih za dizel motore putni~kih i komercijalnih vozila. . API SD •Za motore proizvedene od 1967-1970. S. API SJ •Za motore proizvedene poslije 1996. Pru`aju bolju za{titu od habanja ventila. API SF •Za motore proizvedene od 1980. U odnosu na SG ima bolju za{titu motora od korozije i stro`ije zahtjeve za isparljivost. API klasifikacija motornih ulja API (Ameri~ki institut za naftu) je u skladu sa primjenom. oksidacije ulja i habanje motora. API SE •Za motore proizvedene od 1972-1980.kategorija ulja za benzinske motore API SA. API SH •Za motore proizvedene od 1992. habanja i spre~ava stvaranje taloga i lakova u motoru u odnosu na SE.

Ulje pru`a efikasnu za{titu od habanja. stvaranja taloga na visokim i niskim temperaturama. pove}anu za{titu od stvaranja taloga i duge intervale upotrebe. . Prevazilazi potrebe CE. API CF Za motore koji koriste dizel gorivo razli~itog kvaliteta uklju~uju}i i gorivo sa sadr`ajem sumpora iznad 0. API CH-4 Ulje za brzohodne dizel motore konstruisane da zadovolje zahtjeve emisije iz 1998. API CD Za motore proizvedene od 1975. API CF-2 Za dvotaktne dizel motore. Usvojeno u Evropi od oktobra 2002. za motore proizvedene od 1983. API CI-4 Ulje najvi{eg kvalitativnog nivoa sa novim motornim testovima. API klasifikacija motornih ulja C. API CD II Za dvotaktne dizel motore.kategorija ulja za dizel motore putni~kih i komercijalnih vozila API CA. Prevazilazi CD II. godine. API CG-4 Za motore koji rade u izuzetno te{kim uslovima na dugim relacijama koji zahtjevaju dizel gorivo sa sadr`ajem sumpora do 0. API CE SHPD ulja (visokokvalitetno ulje za dizel motore).05% zbog manje emisije SOx. korozije. API CF-4 Ulje za prirodne i turbo punjene dizel motore te{kih teretnih vozila proizvedenih poslije 1990. obezbje|uje smanjenu potro{nju ulja.5%. CB i CC Nisu vi{e u upotrebi.

. ACEA B4 Za dizel motore sa direktnim ubrizgavanje goriva i gdje se zahtjeva ulje posebnog kvaliteta. ACEA A3 Za visoko performansne benzinske motore pri te`im uslovima rada motora i sa produ`enim intervalom zamjene ulja. ACEA klasifikacija motornih ulja Klasifikacijom ACEA (Asocijacija evropskih konstruktora automobila) motorna ulja su sekvencama svrstana u tri kategorije. ACEA A2 Za ve}inu benzinskih motora sa normalnim intervalom zamjene ulja. ACEA B3 Za visoko performansne dizel motore sa indirektnim ubrizgavanjem goriva i produ`enim intervalom zamjene ulja pri te`im uslovima rada motora. Ulja za dizel motore putni~kih vozila ACEA B1 Za dizel motore koji rade u uslovima visokih temperatura. ACEA B5 Zadovoljava o{trije zahtjeve isparljivosti (13% po Noack-u) i nizak HTHS. ACEA B2 Za ve}inu dizel motora sa indirektnim ubrizgavanjem goriva i sa normalnim intervalom zamjene ulja. Specifikacija obuhvata ACEA B3+VW DI performanse. Ulja za benzinske motore ACEA A1 Za motore proizvedene od 1989. malog trenja i visokog smicanja.

pri lak{im uslovima rada motora i normalnog intervala zamjene ulja. EURO 2 i EURO 3 u veoma o{trim uslovima eksploatacije sa produ`enim intervalom zamjene u saglasnosti sa zahtjevima proizvo|a~a. . ACEA E3 SHPD ulja za dizel motore koji ispunjavaju zahtjeve EURO 1 i EURO 2 i produ`ene intervale zamjene. ACEA E4 Prevazilaze ulja iz sekvence E3 koja se koriste kod dizel motora koji ispunjavaju zahtjeve EURO 1 i EURO 2 sa znatno produ`enim intervalom zamjene. ACEA klasifikacija motornih ulja Ulja za dizel motore komercijalnih vozila ACEA E1 Koristi se kod ve}ine dizel motora teretnih vozila. ACEA E2 SHPD ulja za dizel motore sa i bez turbo grupe pri te{kim uslovima rada i uglavnom za normalne intervale zamjene. ACEA E5 Za dizel motore koji ispunjavaju zahtjeve emisije EURO 1.

Sulfatni pepeo ≤ 1. 5W- 40. Odgovara specifikacijama API SJ/CF. 5W-40. 5W-40. 20W-50.5 mPas. 5W-30. Odgovara specifikacijama API SH i CCMC G5. 0W-40. 20W-50 za putni~ka i laka teretna vozila. Sulfatni pepeo ≤ 1. Isparljivost ≤ 13%. Specifikacije VOLKSWAGEN-a Volkswagen (VW) – proizvo|a~ki standardi VW 500 00 •Niskoviskozna. ACEA A3/B3. 5W-40. 20W-60. 10W-30. VW 502 00 •Ulja sa pove}anim u~inkom za benzinske motore. HTHS≥ 3. 15W-50. SAE 0W-30. Sli~na VW 503 00. VW 506 00 •Long life ulja za DIZEL motore.000 km.9-3. 10W-30. Isparljivost ≤ 13%. 0W-40. 15W-40. VW 503 00 •Long life ulja za benzinske motore. HTHS >3. Odgovara specifikaciji ACEA B4.9-3. . HTHS=2. Period zamjene 30. Odgovara specifikaciji CCMC PD-2.5 mPas.5 mPas. 10W-40.000 km. 5W-30. 10W-40. 10W-30. VW 503 01 •Specifikacija proizvo|a~a automobila AUDI za benzinske motore sa turbokompresorom. HTHS >3. lakoteku}a ulja za benzinske i dizel motore bez turbo kompresora SAE 5W-30. Period zamjene 50. HTHS=2. 10W- 40. SAE 0W-30. 10W-40. 15W-40. 10W-30. 10W-40. VW 501 01 •Multigradna ulja za benzinske i dizel motore bez turbo kompresora SAE 5W-30. SAE 0W-30.5%. VW 505 00 •Multigradna ulja za dizel motore sa i bez turbo kompresora. VW 505 01 •Sinteti~ka ulja viskoznosti SAE 5W-30. Sulfatni pepeo ≤ 1.5 mPas.5%. Odgovara API SG i CCMC G4. 10W-30. Odgovara specifikaciji ACEA A3. 10W-30. Isparljivost ≤ 13%. 0W-40. Isparljivost ≤ 15%. 5W-30. 10W-40. 5W-40.4 mPas.5%. Odgovara A2/A3. 5W-40.

SAE 5W-30. 20W-30. 15W-40. 20W-50) ulja za dizel motore sa i bez turbo punjenja. 15W-40. CCMC D5 i SHPD. zadovoljava Euro 3. Odgovara specifikaciji API CF-4. te~ni naftni gas (LPG). AP CF-4. 10W-30. MAN M3275 •Visokokvalitetna ulja. MAN M3271 •Ulja za gasne motore. 10W-40. Sli~na ACEA E3. 15W-40. zamjenila QC 13-017. 5W-40. Odgovara specifikaciji ACEA E2. 1996. MAN M3277 •Visokokvalitetna ulja za najdu`e intervale zamjene (preko 80 000 km). Odgovara ACEA E4 i MB 228. 30. Specifikacije MAN-a MAN – proizvo|a~ki standardi MAN 270/271 •Monogradna (SAE 10W.5. 40) i multigradna (SAE 10W-40. 10W-30. prirodni gas (LNG). . 5W-40. QC 13-017 •Multigradna ulja za dizel motore sa turbo grupom. SAE 5W-30. 20W-20. 10W-40. SHPD ulja.

08-0. Odgovara ACEA E4. MB 226 •Monogradna ulja za dizel motore bez turbo punjenja.5 mPas.08-0. API CF/CE. CCMC G2/D1. MB 228. Odgovara ACEA B2/E3. Cink 0. Specifikacije MERCEDES BENZ-a Mercrdes Benz (MB) – proizvo|a~ki standardi MB 229.0/1 •Monogradna/multigradna motorna ulja za motore sa i bez turbo kompresora. Poliranje cilindra <3%. HTHS=3. Sulfatni pepeo 2%. 20W-X.3 •Zahtijeva SAE 0W-X ili 5W-X. MB 228.0/1 •Monogradna/multigradna motorna ulja za motore sa prirodnim usisavanjem.1 •Odgovara ACEA A2/A3 i ACEA B2/B3 za putni~ka vozila. MB 228. ACEA A3/B3/B4-98.12%. MB 227. Sulfatni pepeo 1. Sulfatni pepeo 2%. 15W-X.5 •Multigradno ulje za najdu`e intervale zamjene. API CF-4/CG-4. Za produ`ene intervale zamjene. Poliranje cilindra (bore polishing)<7%. 0. Dozvoljava sadr`aj sumpora u gorivu max. Poliranje cilindra <4. Euro 2. Odgovara ACEA B2/E1. Odgovara ACEA B2/E2. Produ`uje periode zamjene ulja za 30% kod putni~kih vozila.12%. MB 229. API CF-4.5%. Poliranje cilindra <6%. . Cink 0.2/3 •Monogradna i multigradna ulja za motore sa i bez turbo kompresora.8%. SAE 5W-X.5%. 10W-X. Odgovara specifikaciji API SF/CC.

E5-02.3/229. B3-98/2. MAXIMA TURBO SAE 15W-40 Specifikacije: API CI-4/CH-4/CG-4/CF/SL ACEA E3-96/4. A3-98.1 MAN 3275 VOLVO VDS-3 CUMMINS CES 20076/77/78 GLOBAL DHD-1 MACK EO-M Plus SCANIA LDF RENAULT RLD VW 505 00/501 00 . B4-02 MB 228.

TC TSC-3 Motori velikih snaga (poljoprivredne ma{ine. KLASIFIKACIJA ULJA ZA DVOTAKTNE BENZINSKE MOTORE Ulja za dvotaktne benzinske motore se mije{aju sa gorivom u omjeru koji je propisan od strane proizvo|a~a motora: API i ASTM specifikacija API ASTM Primjena TA TSC-1 Mali motori do 50 cm3 (mopedi). ISO-L-EGD Ve}a snaga motora i vrlo malo dima na izduvu.). TB TSC-2 Motori do 500 cm3 (motocikli. skuteri i sl. putni~ka vozila: Wartburg.). TD TSC-4 Savremeni motori koji koriste bezolovni benzin i vanbrodski motori. . Trabant i sl. NMMA TC W3 Za moderne vodom hla|ene vanbrodske motore. NMMA klasifikacija NMMA TC WII Za vodom hla|ene vanbrodske motore. JASO i ISO klasifikacija JASO FA Sli~na API TA JASO FB (ISO-L-EGB) Sli~na API TB JASO FC (ISO-L-EGC) Ograni~ava sadr`aj dima na izduvu.

- viskoznost po Brookfield-u 150000 mPa s min. SAE klasifikacija ulja za zup~aste prenosnike. 4.) Udru`enje SAE je klasifikovalo ulja za zup~aste prenosnike prema viskoznosti.1 4. dok druge tri gradacije bez oznake «W» na ljetnja ulja.5 24.0 13. .0 41.0 41.0 - .40 -26 -12 . Prve ~etiri SAE gradacije pored brojne oznake imaju oznaku «W» i odnose se na tzv. zimska ulja. .0 Grani~ne vrijednosti kinematske viskoznosti (mm2 /s) na 100 0C max.SAE J 306 (OKTOBAR 1991.0 11. . mjenja~e i diferencijale SAE viskozna gradacija 70W 75W 80W 85W 90 140 250 Maximalna temperatura (0C) na kojoj je -55 .1 7. KLASIFIKACIJA ULJA ZA MJENJA^E I DIFERENCIJALE SAE KLASIFIKACIJA ULJA ZA MJENJA^E I DIFERENCIJALE . . . 24.

KLASIFIKACIJA ULJA ZA MJENJA^E I DIFERENCIJALE API KLASIFIKACIJA ULJA ZA MJENJA^E I DIFERENCIJALE Pored SAE klasifikacije. . Visokoaditivirana ulja za hipoidne zup~aste prenosnike motornih vozila koji rade u te{kim uslovima API GL-5 udarnih optere}enja i ekstremnih pritisaka. API GL-2 Ulja za ru~ne mjenja~e kod kojih su dijelovi u sklopovima od obojenih metala. API GL-3 Ulja za hipoidne zup~anike diferencijala i sinhronih mjenja~a putni~kih i teretnih vozila koji rade u API GL-4 uslovima umjerenih optere}enja. Ulja za ru~ne mjenja~e i pu`ne prenosnike u industriji. API je definisao klasifikaciju ulja za mjenja~e i diferencijale s obzirom na primjenu tih ulja na slede}i na~in: API klasifikacija API GL-1 Ulja za ru~ne mjenja~e motornih vozila koji rade u uslovima veoma lakih optere}enja.

u ve}ini slu~ajeva. dok je kod ulja ra|enih po GM specifikaciji ovaj odnos obrnut. SPECIFIKACIJE FLUIDA ZA AUTOMATSKU TRANSMISIJU U skladu sa zahtjevima (specifikacijama) proizvo|a~a automatske transmisije definisan je kvalitet fluida sa.2 DEXRON III (F) ZF TEML 09/11/14 DEXRON III (G) . Razlika izme|u ove dvije specifikacije je u veli~ini trenja. Tako da je kvalitet fluida za automatsku transmisiju odre|en slede}im specifikacijama: GENERAL MOTORS FORD ALLISON ZAHTJEVI PROIZVO\A^A (Odjeljak GM) ATF typ A Suffix A M2C 33-G Allison C-3 Caterpillar TO-2 DEXRON B (B) M2C 138-CJ Allison C-4 Caterpillar TO-4 DEXRON II (C) MERCON VOITH DEXRON II D (D) MB 236. Ulja ra|ena prema FORD specifikaciji imaju vi{i koeficijent trenja pri manjim brzinama klizanja nego pri ve}im. Proizvo|a~i su uglavnom prihvatili jedan od gore navedenih zahtjeva uz dodatak odre|enog broja testova iz razloga bolje primenljivosti fluida u sopstvenim sklopovima. specifikacijama dva vode}a svjetska proizvo|a~a: General Motorsa i Forda.6 DEXRON II E (E) MB 236.

8 24.4 50. 2 2.8 35.8 6. tako da pokriva kompletan asortiman ulja za industriju.2 2.60 1500 1500 1350 1650 . mm2/s na 40 0C min.80 3 3.2 1. KLASIFIKACIJA ULJA ZA INDUSTRIJU ISO KLASIFIKACIJA ULJA ZA INDUSTRIJU PREMA VISKOZNOSTI-ISO 3448 Klasifikacija ulja za industriju ISO (Internacionalna organizacija za standardizaciju) obuhvata 18 gradacija u podru~ju viskoznosti od 2 do 1500 mm2/s na 40 0C.52 100 100 90.5 16.2 74.50 460 460 414 506 22 22 19. Srednja Grani~ne vrijednosti Srednja Grani~ne vrijednosti ISO vrijednosti kinematske viskoznosti ISO vrijednosti kinematske viskoznosti viskozna kinematske mm2/s na 40 0C viskozna kinematske mm2/s na 40 0C gradacija viskoznosti mm2/s gradacija viskoznosti na 40 0 C min. max.98 2.14 5.0 110 5 4.12 7.20 680 680 612 748 32 32 28.00 320 320 288 352 15 15 13. max.88 3.42 68 68 61.6 4.06 150 150 135 165 7 6.20 1000 1000 900 1100 46 46 41.48 220 220 198 242 10 10 9.00 11.

KLASIFIKACIJA ULJA ZA INDUSTRIJU ISO KLASIFIKACIJA ULJA ZA INDUSTRIJU PREMA PODRU^IJU PRIMJENE Klasifikacija ulja za industriju prema podru~ju primjene je dana me|unarodnom klasifikacijom ISO standardom ISO 6743/0 ISO L-A Ulja za proto~no podmazivanje ISO L-M Ulja i te~nosti za obradu metala ISO L-B Ulja za premazivanje kalupa ISO L-P Ulja za pneumatske alate ISO L-C Ulja za zup~aste prenosnike ISO L-Q Ulja za prenos toplote ISO L-D Ulja za kompresore ISO L-R Ulja i sredstva za za{titu od korozije ISO L-E Ulja za motore SUS ISO L-T Ulja za turbine ISO L-F Ulja za cirkulacione sisteme ISO L-U ISO Ulja za termi~ku obradu metala ISO L-G Ulja za klizne staze L-X Mazive masti i srodni proizvodi ISO L-H Ulja za hidrauli~ne sisteme ISO L-Y Ulja za ostale oblasti primjene ISO L-N Ulja za elektri~ne instalacije ISO L-Z Ulja za parne ma{ine-cilindarska .

izvr{ena je podjela masti na osnovu konzistencije. Podjela je zasnovana na penetraciji masti i prema toj vrijednosti masti se klasifikuju u devet gradacija. 355.1 mm 85-115 475 430 385 340 295 250 205 160 polu. 310. 400. NLGI specifikacija mazivih masti NLGI gradacija 000 00 0 1 2 3 4 5 6 445. vrlo srednje vrlo vrlo Konzistencija masti meka srednja tvrda te~na te~na meka meka tvrda tvrda . NLGI specifikacija je u skladu sa klasifikacijom ISO 6743/0-1981 (E). 130- Penetracija u 0. polu. 220. 265. KLASIFIKACIJA MAZIVIH MASTI PREMA NLGI BROJU Prema Ameri~koj NLGI specifikaciji. 175.