You are on page 1of 2

Τα προσωποποιημένα επίθετα

Υπάρχουν αρκετά προσωποποιημένα επίθετα μέσα από τα οποία ο ποιητής δίνει


ανθρόπινες ιδιότητες στην ύλη, ιδικότερα στα στοιχεία της φύσης, στη γη, στο νερό, στη
φωτιά, δείχνοντας το μεγαλείο τους στη διάσωση των Ελλήνων κάτω από τον τουρκικό
ζυγό. Ο Κάλβος δεν προσωποποιεί μόνο τα στοιχεία της φύσης, αλλά και τα άψυχα
αντικείμενα που έχουν ένα σημαντικό ρόλο στο πόλεμο, ιδίως στο ναυτικό πόλεμο, για
παράδειγμα πηδάλια, πρῶραι, θύραι, σταύλων, κ.ά. μερικές φορές προσωποποιεί και τις
χώρες, όπως η Ελλάδα η οποία βρίσκεται σε πάθηση και η Ασία, η πατρίδα των εχθρών,
η οποία είναι ανελέητη. Ονομάζει την Ελλάδα τῆς ταλαιπώρου πατρίδος (XII, 131-132)
και την πατρίδα των Τούρκων σκληρᾶς Ἀσίας (ΙΙ, 77), τῆς ποταπῆς Ἀσίας (XII, 97).
Σε όλες τις ωδές βρίσκεται αυτή η διαδικασία της προσωποποίησης των
στοιχείων της φύσης τα οποία φαίνονται ως σωτήρες. Η γη είναι ένα στοιχείο συχνά
προσωποποιημένο˙ γῆ μακαρία (Ι, 28), τὸ χῶμα τὸ μακάριον (IV, 4), εὐτυχισμένα
χώματα (ΧΙΙΙ, 3). Άλλο προσωποποιημένο στοιχείο από τον Κάλβο είναι το νερό˙ ἄγρια
μεγάλα τρέχουσι τὰ νερά (Ι, 36-37), ή την φωτιά και το φως˙ τὰ φῶτα
σιγαλέα...λελυπημένα (X, 13, 15), ἡ θεόπνευστος φλόγα (XVII, 102-103), ή
προσωποποιεί το αντίθετο του φωτός˙Οὕτως ἂν χάσῃ ὁ ἄνθρωπος τὸ φῶς, καὶ τὸν
σκεπάσῃ μακάριον σκότος (XI, 31-33). Επίσης είναι προσωποποιημένα και αντικείμενα
που έχουν σημαντικό ρόλο στόν πόλεμο, τα καράβια τα οποία θα γλυτώσουν τον
ελληνικό λαό˙ τὰ τρομερὰ πηδάλια (X, 168), τρομεραὶ πρῶραι (XIII, 150), σωτήριοι
θύραι (XVI, 85). Ο σταύλος στον οποίο βρίσκονται τα πολεμικά άλογα είναι
προσωποποιημένος, ονομάζοντάς τον μακάριον˙ Ἀλλὰ τῶν μακαρίων σταύλων...ἰδοὺ τὰ
άκάμαντα ἄλογα τοῦ Ἡλίου ἐκβαίνουν (X, 26-27, 29-30). Επίσης είναι προσωποποιημένες
οι δυνάμεις της φύσης, όπως είναι η βροντή˙ Τώρα ναὶ τώρα ἀστράψατε ὦ Μοῦσαι, τώρα
ἀστράψατε τὴν πτερωτὴν βροντήν (V, 61-63), ή τα φύλλα των δέντρων τα οποία είναι το
σύμβολο της απελευθέρωσης˙ καὶ τὸ λύσιον φύλλον αὐτῶν τὴν λύραν κεῖ στεφανώνει (Ι,
33-35). Ο ποιητής προσωποποιεί και τις σκέψεις των δειλών ανθρώπων˙ Ἀναίσχυντα
φρονήματα τῶν ἀγεννέων ἀνθρώπων (XII, 46-47).
Στα καλβικά ποιήματα όλη η φύση συμμετέχει στα βιώματα του ανθρώπου (του
ποιητή και του Έλληνα). Τα όλα είναι έμψυχα και έρχονται να τον βοηθήσουν ή να

1
στέκουν εναντίον του. Η προσωποποίηση στον Κάλβο είναι κάτι που τον χαρακτηρίζει,
που τον κάνει ξεχωριστό σε σύγκριση με άλλους ποιητές, όπως προκύπτει από τα
παραδείγματα από πάνω.